Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 215/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145,146,148 ust.1-3,
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 1,2
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 856
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 października 2009r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I uchyla zaskarżoną decyzję, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 145, art. 146, art. 148 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), § 1 uchwały Rady Gminy Postomino nr XII/158/2003 z dnia 12 sierpnia 2003r. w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz.Urz.Woj. Zachodniopomorskiego nr 71, poz. 1263 z dnia 8 września 2003r.) Wójt Gminy P. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w R. o powierzchni głównej [...] ha, działka nr [...] obrębu .R., wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej i zobowiązał J.S. do wniesienia tej opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczną na rachunek bankowy Urzędu Gminy P. lub bezpośrednio w kasie urzędu.

Nadto wskazał, iż wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że gmina P. zrealizowała inwestycję – budowę odcinka sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej gminnej, stwarzając w ten sposób warunki podłączenia do wyżej wymienionej sieci nieruchomości położonej w R. o powierzchni [...] ha, oznaczonej jako działka nr [...] obrębu R., stanowiącej własność na dzień zakończenia inwestycji J.S.

Zgodnie z art. 145 i 146 ustawy o gospodarce nieruchomościami Wójt Gminy może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi; ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej.

Rada Gminy Postomino uchwałą nr XII/158/2003 z dnia 12 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia stawek opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego nr 71, poz. 1263 z dnia 08 września 2003 r.) określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej na [...]% wzrostu wartości.

W wyniku wybudowania sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł (słownie złotych: [...]. Wartość nieruchomości przed i po wybudowaniu sieci została ustalona w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego Panią E.S. (uprawnienia nr [...] z dnia [...] r., z którym adresat niniejszej decyzji miał możliwość zapoznania się, albowiem został o takiej możliwości zawiadomiony pismem z dnia [...]r. Stan nieruchomości został określony przed wybudowaniem i po wybudowaniu tj. w dacie oddania do użytkowania inwestycji,- sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej w dniu [...] r.

Operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) oraz przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Operat Szacunkowy zawiera w swej treści informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń, wyniku końcowego. Uznając, iż wycena została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, przyjęto ją jako właściwą odnośnie określenia wartości przedmiotowej nieruchomości.

Wobec powyższego należało ustalić opłatę adiacencką w wysokości [...] zł (słownie złotych: [...]) tj. [...]% wzrostu wartości nieruchomości.

Zgodnie z art. 148 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązek wniesienia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni, od dnia kiedy decyzja ustalająca opłatę adiacencką stała się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J.S.

W odwołaniu skarżąca podniosła, iż w skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, której tyczy w wym. opłata, wykonawca zdewastował drogę dojazdową do jej działki oraz usunął bądź zakopał słupki graniczne jej działki co uniemożliwia prawidłowe jej zlokalizowanie i dojazd.

Taka sytuacja uniemożliwia jej korzystanie z działki, a tego rodzaju "podniesienie wartości", gdzie dewastacji ulegają inne elementy infrastruktury jest jej zdaniem postępowaniem niedopuszczalnym.

W związku z powyższym odwołująca oświadczyła, że wstrzymuje się z opłatą adiacencką do czasu przywrócenia drogi dojazdowej do stanu przed inwestycją tj. umożliwiającego dojazd do działki oraz ponowne wytyczenie działki.

Po usunięciu tych szkód wnosi o powiadomienie jej na piśmie i uzgodnienie z nią terminu odbioru prac naprawczych w jej obecności oraz w obecności przedstawiciela inwestora. Po pozytywnym dokonaniu odbioru zobowiązała się do natychmiastowego uregulowania w wym. opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ II instancji decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 105 § 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 145 ust. 2 ustawy z 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007r. Nr 173 poz. 1218) umorzyło postępowanie odwoławcze.

W ocenie organu II instancji zgodnie z art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania jednakże z tym zastrzeżeniem, że strona jest obowiązana sformułować żądanie wynikające z tego "niezadowolenia", natomiast nie jest obowiązana uzasadniać swojego żądania ani też przedstawiać zarzutów i dowodów na jego poparcie.

Jedynym formalnym wymogiem odwołania jest przejaw niezadowolenia strony z wydanej decyzji organu I instancji. Ale zdaniem SKO nawet ten wymóg musi prowadzić do wniosku, iż odwołanie winno mieć związek z decyzją organu I instancji, nie-zadowolenie strony bowiem musi być skierowane przeciwko któremuś z elementów składających się na wydaną decyzję.

Analizując treści "odwołania" J.S. Kolegium uznało, że strona skarżąca nie wniosła żadnych zarzutów odnoszących się do przedmiotowej decyzji, nie określiła istoty i zakresu żądania dotyczącego omawianej decyzji, nie podważyła zasadności ustalenia opłaty adiacenckiej i jej wysokości.

"Niezadowolenie" strony skarżącej nie dotyczy decyzji lecz stanu faktycznego związanego w wykonywanymi robotami.

Zdaniem organu II instancji w odwołaniu strona skarżąca nie kwestionując zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ani jej celowości – formułuje pod adresem Kolegium zasadnicze żądania przywrócenia drogi dojazdowej do stanu przed inwestycją, uniemożliwienia dojazdu do działki, ponownego wytyczenia granic działki, domaga się wreszcie powiadomienia na piśmie i uzgodnienia terminu odbioru prac naprawczych w obecności strony i przedstawiciela inwestora. Od wykonania tych prac, strona skarżąca uzależnia uiszczenie opłaty adiacenckiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn.zm.), wskazało, że w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, samorządowe kolegia odwoławcze są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że samorządowe kolegia odwoławcze nie są właściwe do załatwiania takich spraw jak ; przywrócenie drogi dojazdowej do stanu przed inwestycją, umożliwienie dojazdu do działki, ponowne wytyczenie granic działki, powiadomienie na piśmie i uzgodnienie terminu odbioru prac naprawczych w obecności strony i przedstawiciela inwestora.

W świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, w ocenie organu II instancji brak w niniejszym przypadku, sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania odwoławczego. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie ma podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego odwoławczego.

Według organu odwoławczego jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji publicznej, to postępowanie staje się bezprzedmiotowe i winno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.S., w której wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy P. oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na nie zakończenie inwestycji, której dotyczy powyższa decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi J.S. wywodziła, że w trakcie prac inwestycyjnych wykonawca może czasowo zniszczyć drogę dojazdową, może zakopać, zniszczyć bądź usunąć słupki graniczne działki, jednak kończąc inwestycję powinien te elementy przywrócić do stanu pierwotnego. Gmina jako inwestor nie miała prawa na tym etapie dokonać odbioru całkowitego robót, uznać inwestycję za zakończoną, przejść do porządku dziennego nad zniszczeniami dokonanymi w trakcie prac przez wykonawcę, odebrać inwestycję i ustalić opłatę.

Skarżąca zaznaczyła, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała na te okoliczności stwierdzając, że ich usunięcie przez wykonawcę i ponowny odbiór (w jej obecności, gdyż jej zaufanie do inwestora jest w tym stanie rzeczy mocno ograniczone) spowoduje, iż inwestycję można będzie uznać za zakończoną i wtedy dopiero można myśleć o decyzji dot. opłaty adiacenckiej. Tak więc zdaniem skarżącej wykazała przedwczesność, a tym samym nieskuteczność skarżonej decyzji i uważała, że Kolegium w tym stanie rzeczy stwierdzi jej nieważność.

W ocenie skarżącej Kolegium nie dostrzegło tego, iż określiła zakres robót, którego wykonanie warunkuje uznanie inwestycji za zakończoną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1239 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpoznając sprawę w świetle kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Przepis art. 148 ust. 1 – 3 przewiduje obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej, który powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna.

Decyzją organu I instancji z dnia [...]r. ustalił wysokość opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł i w punkcie [...] wskazał termin jej zapłaty tj. 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu z dnia [...]r. skarżąca nie kwestionowała wysokości ustalonej kwoty, nie zgodziła się jedynie z jej zapłatą do czasu przywrócenia drogi dojazdowej do stanu sprzed inwestycji, umożliwiającego dojazd oraz ponowne jej wytyczenie. Co prawda skarżąca nie napisała wprost, iż nie zgadza się z terminem zapłaty opłaty adiacenckiej, ale należałoby to wyinterpretować z treści odwołania, gdzie J.S. mówi o wstrzymaniu zapłaty i uzależnia jej uiszczenie od spełnienia postawionych przez nią warunków.

Zatem analiza odwołania skarżącej prowadzi do wniosku, że jest ona niezadowolona z wydanej decyzji w części dotyczącej terminu, w którym strona powinna tą opłatę wnieść.

Skoro jak twierdzi w decyzji z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedynym formalnym wymogiem odwołania jest przejaw niezadowolenia strony z wydanej decyzji organu I instancji i niezadowolenie to musi być skierowane przeciwko któremuś musi z elementów składających się na wydaną decyzję to odwołanie skarżącej należało rozpatrzyć w odniesieniu do przepisu art. 148 ust. 1 regulującego termin, w którym powstaje obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej, ewentualnie wyjaśnić wcześniej wzywając stronę w jakim zakresie skarży decyzję Wójta.

W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ II instancji nie mógł umorzyć postępowania w sprawie uznając, że jest bezprzedmiotowe, czym naruszyło przepis art. 105 ust. 5 kpa.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.