Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 942/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant St. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K.P. na uchwałę Rady Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. A.M. w P. z dnia (...) r. w przedmiocie zamknięcia przewodu doktorskiego, 1. stwierdza nieważność uchwały Rady Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. A.M. w P. z dnia (...) r. o zamknięciu przewodu doktorskiego mgr K.P., 2. zasądza od Uniwersytetu im. A.M. w P. na rzecz K.P. kwotę (...)(...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

IV SA/Po 942/09

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z dnia (...) r. K. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Rady Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. A.M. w P. (dalej Rada Instytutu), która wpłynęła do tutejszego Sądu dnia (...) r. K. P. zaskarżyła w całości uchwałę Rady Instytutu Psychologii UAM z dnia (...) r. (dalej uchwała z (...) r.), wnosząc jednocześnie o uchylenie owej decyzji przez Radę, w trybie autokontroli, ewentualnie o uchylenie decyzji przez Sąd i o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła uchwale z (...) r. naruszenie przepisów:

1) art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. 65/03/595 ze zm., dalej ustn bądź ustawa o stopniach naukowych), przez podjęcie uchwały mimo, że nie zachodziły przesłanki określone w tym przepisie;

2) art. 14 ust. 4 ustn w zw. z § 2 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. 1/07/3, dalej rozporządzenie), przez podjęcie uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego w okresie, gdy zgodnie z prawem Kierownik Studium Doktoranckiego udzielił Skarżącej urlopu macierzyńskiego, bezpośrednio po urodzeniu dziecka (zwalniając K. P. z obowiązku uczestniczenia w zajęciach);

3) art. 8 i 9 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 ustn, przez wszczęcie i prowadzenie postępowania dotyczącego zamknięcia przewodu doktorskiego, bez wiedzy Skarżącej, a tym samym uniemożliwiając Jej wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 2 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 ustn);

4) art. 81 i art. 10 § 2 kpa w zw. z art. 29 ustn przez oparcie zaskarżonej uchwały na dowodach, o których Skarżąca nie wiedziała i co do których nie mogła się wypowiedzieć z powodu stanu zdrowia (zwolnienie lekarskie bezpośrednio po urodzeniu dziecka) i z powodu nie powiadomienia Jej o możliwości zapoznania się z nimi (k. 3–11 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę, Uniwersytet im. A. M. w P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów według norm przepisanych (k. 26–28 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalił i zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/1497) Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

K. Z. ukończyła studia na kierunku biologia na UAM w P., uzyskując w (...) r. tytuł zawodowy magistra; ukończyła również studia na kierunku psychologia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. A. M. w P. z wynikiem bardzo dobrym i dnia (...) r. uzyskała tytuł zawodowy magistra (k. 34, 24 tom 1 akt). Ostateczną decyzją z dnia (...) r. nr (...) /rekrutacja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, K. Z. została przyjęta na I rok stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale Nauk Społecznych (dalej WNS) w dziedzinie nauk humanistycznych w zakresie psychologii Uniwersytetu im. A. M. w P. w roku akademickim (...) (k. 26, t. 1 akt). Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prorektor UAM przyznała K. Z. stypendium doktoranckie ze środków UAM w roku akademickim (...) (k. 28 t.1 akt). W roku akademickim (...) doktorantka K. Z. uzyskała: z filozofii humanistyki u prof. dr hab. A. P. dobry plus; z wybranych zagadnień logiki współczesnej u prof. dr hab. A. W. bardzo dobry; z metodologii i etyki badań społecznych u prof. dr hab. J. B. bardzo dobry; z pozyskiwania funduszy na badania naukowe (system grantów) u prof. dr hab. J. B. zaliczenie; z bazy czasopism elektronicznych u mgr M. S. zaliczenie; z wykładu ogólnouniwersyteckiego u prof. H. W. zaliczenie i bardzo dobry; z seminarium doktoranckiego u prof. dr hab. A. B. brak wpisu – z podpisu należy wnosić, że zaliczenie; z wykładu instytutowego I u prof. dr hab. A. B. bardzo dobry; z wykładu instytutowego II u prof. dr hab. A. B. bardzo dobry; ze szkolenia bhp brak wpisu – z podpisu należy wnosić, że zaliczenie. Dziekan WNS zaliczył I rok studiów doktoranckich (k. 36, t. 1 akt). Dnia (...) r. Prodziekan WNS powołał K. Z. na członka Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej na kierunek psychologia studia niestacjonarne (3-letnie) i na podsekretarza Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej na kierunek psychologia studia stacjonarne na rok akademicki (...) (k. 30, 31 t. 1 akt). Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prorektor UAM przyznała K. Z. stypendium doktoranckie ze środków UAM na okres od (...) r. do (...) (k. 35, t. 1 akt). W roku akademickim (...) doktorantka K. Z. uzyskała: z prawa autorskiego u prof. dr hab. J. S. bardzo dobry; z jakościowych metod badawczych w naukach społecznych u dra hab. K. P. bardzo dobry; z wykładu z zakresu dyscypliny kierunkowej (instytutowego) I u prof. dr hab. A. B. bardzo dobry; z wykładu z zakresu dyscypliny kierunkowej (instytutowego) II u prof. dr hab. A. B. bardzo dobry; z seminarium doktoranckiego u prof. dr hab. A. B. zaliczenie; z przeprowadzonych 145 godzin zajęć dydaktycznych u Dyrektora Instytutu zaliczenie; z przedmiotu Uniwersytet, historia, kultura, etyka u prof. dra hab. T. S. zaliczenie. Dziekan WNS zaliczył II rok studiów doktoranckich (k. 39 t. 1akt ). Otrzymywała wysokie ewaluacje studentów i pracowników w Jej pracy dydaktycznej, od studentów i pracowników naukowych Instytutu Psychologii.

W opinii z dnia (...) r. prof. A. B. oceniła aktywność Doktorantki w roku akademickim (...) bardzo wysoko, szczególnie w obszarze naukowym. Zajęcia dydaktyczne (165 godzin) prof. A. B. oceniła niezwykle wysoko – bardzo dobrze przygotowane koncepcyjnie i świetnie przygotowane z wykorzystanie technik aktywnych. Bardzo wysoko ocenili je studenci. We wszystkich działaniach widać wiele zaangażowania, solidność i odpowiedzialność doktorantki (k. 21 t. 1 akt). Prof. A. B. zwróciła uwagę na wielkie osiągnięcia w tak krótkim okresie, w postaci publikacji, także zagranicznych z listy filadelfijskiej. Początkowo Doktorantka pracowała nad rozprawą doktorską "Psychologiczne uwarunkowania satysfakcji z działań edukacyjnych podejmowanych w środkowym okresie dorosłości", by zmienić tytuł pracy na "Korzystanie z Internetu a rozwój poznawczy dziecka w wieku przedszkolnym (k. 16-18 akt sądowych). W roku akademickim (...) uzyskała 4 miejsce na liście rankingowej, a 6 miejsce na liście rankingowej w roku akademickim (...). K. Z. pracowała w Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów i w Wydziałowej Radzie Doktorantów. Była opiekunem roku i koła naukowego, uczestniczyła w organizacji konferencji, w tym jako sekretarz w rocznych przygotowaniach do ostatniego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (k. 58 t. 1 akt). W latach (...) i (...), K. Z. przygotowała do druku i opublikowała swe publikacje naukowe: Ziółkowska K., Derreumaaux P., Filichon M., Pellegrini O., Regnier P., Boni IV, Hajnsdorf E. (2006) " Hfg wariant with altered RNA binding functions. Nucleic AIDS Resarch, 34 (2), 709-20 24 PKT; Kusz K., Ginter-Matuszewska B., Ziólkowska K., Spik A., Bierla J., Jędrzejczak P., Latos-Bieleńska A., Pawelczyk L., Jaruzelska J. (2007) "Polymorphisms of the human PUMILIO2 gene and male sterillity. Molecular Reproduction and Development 74 (6), 795-799. 20 PKT.; Bloki rozszerzające do: Brzezińska A. (red.) (2007) "Portrety Psychologiczne Człowieka. Gdańsk:GWP: "Choroba Alzheimera – najczęściej występująca choroba neurodegeneracyjna", "Menopauza", "Zmiany w mózgu starzejącego się zdrowego człowieka"; Ziółkowska, K., Jasielska, A. (2007). Wpływ stereotypów płci na postrzeganie zachowań emocjonalnych dziewczynek i chłopców przez nauczycieli - raport. Forum Oświatowe. 6 PKT; Ziółkowska, K. (2007). W pułapce męskości. Gdy mężczyzna doświadcza wykorzystania seksualnego. W: M. Zielona - Jenek (red.) O seksie mowa. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Aktywność fizyczna. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Kondycja fizyczna seniorów. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Lęki w okresie później dorosłości. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Andropauza. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Menopauza. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; Ziółkowska K. (2007). Choroba Alzheimera. W: A. Brzezińska, A. Fabiś (red.), Seniorzy od A do Z. Poradnik encyklopedyczny. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo. 3 PKT; współredagowała w zespole: A.I. Brzezińska, K. Ober-Łopatka, R. Stec, K. Ziółkowska "Szanse rozwoju w okresie późnej dorosłości" Poznań 2007 i "Zagrożenia rozwoju w okresie późnej dorosłości" Poznań 2007 ; we współpracy z T. Hanć, T. Komorowską, K. Ziółkowska rozdział "Soma i psyche – interakcje starzejącego się ciała z psychiką" w: A.I. Brzezińska, K. Ober-Łopatka, R. Stec, K. Ziółkowska "Zagrożenia rozwoju w okresie późnej dorosłości" Poznań 2007 (s. 29-49); Z. Ziółkowska "Obecność śmierci w życiu dziecka" w: A.I. Brzezińska, Z. Toeplitz (red.) "Dzieci i młodzież jako przedmiot badań i interwencji: problemy etyczne" (s. 307-321) Warszawa 2007; K. Ziółkowska "Wiosenne tajemnice i odkrycia Zuzi" w: B. Ziółkowska "Bajki i inne niestworzone historie" (s. 72-78) Poznań 2007 (k. 1, 2, 13 ,14 t. 1 akt). W latach (...) i (...) K. Z. uczestniczyła we wszystkich przedsięwzięciach w Zakładzie na takich samych prawach, jak etatowi pracownicy Zakładu Psychologii Socjalizacji i Wspomagania Rozwoju. Prof. dr hab. A. B. oceniła współpracę z Doktorantką jako dobrą i owocną (k. 61 t. 1 akt). Konspekt pracy doktorskiej, przygotowanej przez K. Z., uzyskał negatywne recenzje Promotora i Recenzenta prof. dr hab. E.H. Rada Instytutu uchwałą z dnia (...) r. odmówiła wszczęcia przewodu doktorskiego (k. 62 t. 1, k. 11 t. 2 akt). Po poprawieniu konspektu przez Doktorantkę, obie recenzje mimo uwag krytycznych, miały konkluzje pozytywne. Dnia (...) r. K. Z. zawarła związek małżeński z W.P. i po zawarciu małżeństwa oboje noszą nazwisko P. (k. 37 t. 1 akt). Uchwałą z dnia (...) r. Rada Instytutu, po wysłuchaniu recenzji prof. dr hab. A. B. i prof. dr hab. E.H. poprawionego konspektu, i po wysłuchaniu autoreferatu mgr K. P., po zmianie tytułu pracy doktorskiej, wszczęła przewód doktorski mgr K. P. pod tytułem "Kompetencje poznawcze dzieci w wieku przedszkolnym a korzystanie z Internetu" i wyznaczyła promotora prof. dr hab. A. B. (k. 12 t. 3 akt). Planowany termin obrony pracy doktorskiej wskazywany był na czerwiec (...) r. (k. 17 t. 1 akt).

Prof. dr hab. A. B. deklarowała, że od września (...) r. nie miała żadnego merytorycznego kontaktu z Doktorantką. Doktorantka poinformowała Promotora, że jest w ciąży, lecz nie mówiła, czy czuje się źle. Doktorantka była bardzo aktywna na polu dydaktyki – realizowała zajęcia dydaktyczne według planu. W dniach (...) r. odbyły się spotkania z doktorantami Instytutu Psychologii celem zmobilizowania ich do pracy i ustalenia ewentualnych form pomocy. W spotkaniu z K.P. uczestniczyła prof. A. B. i prof. E. H., rozmawiając o grożącym niezaliczeniu III roku studiów doktoranckich z powodu braku postępów w pracy nad rozprawą doktorską i braku publikacji naukowych. Ustaliły wówczas sposób pracy nad pracą doktorską (k. 63 t. 1 akt). Mimo chęci, coraz bardziej zaawansowana ciąża uniemożliwiła K. P. zintensyfikowanie prac nad rozprawą doktorską. Dr n. med. R.S., specjalista ginekologii i położnictwa, stwierdził niezdolność do pracy K. P. od (...) r. do (...) r., a następnie od (...) r. do (...) r. (k. 40 t. 1 akt). Dnia (...) r., mająca (...) lat K. P., urodziła w wyniku pierwszego porodu córkę Z., a (...) r. przedłożyła zwolnienie lekarskie z związku z urlopem macierzyńskim. Dnia (...) r. Kierownik Wydziałowego Studium Doktoranckiego prof. dr hab. K.P. udzielił K. P. urlopu macierzyńskiego w związku z urodzeniem córki Z.; K. P. wskazała we wniosku, że pragnie opiekować się dzieckiem w pierwszych miesiącach życia i wrócić do pracy naukowej po zakończeniu urlopu macierzyńskiego (k. 54-52 t. 1 akt).

Pismem bez daty, prof. dr hab. A.B. wystąpiła do Rady Instytutu Psychologii z wnioskiem o zamknięcie przewodu doktorskiego K. P., wskazując, że dnia (...) r. Rada powierzyła Wnioskodawczyni funkcję promotora Jej rozprawy doktorskiej. Prof. A. B. zadeklarowała, że w roku akademickim (...) K. P. ani razu nie kontaktowała się z Promotorem, co nie pozwala Promotorowi ocenić stopnia zaawansowania pracy nad rozprawą doktorską ani ocenić jakości tej pracy. Z braku informacji Promotor nie jest w stanie stwierdzić, jaki jest Jej dorobek naukowy w okresie od (...) r. do (...) r. Kończy się trzeci rok studiów doktoranckich i Promotor miałaby prawo oczekiwać znacznego zaawansowania pracy nad realizacją programu badań. W roku akademickim (...) Promotor zaproponowała K. P. przygotowanie książki "Przedszkolaki w sieci" w prestiżowym Gdańskim Wydawnictwie Psychologicznym. Pierwsza przygotowana przez Doktorantkę propozycja nie zyskała pozytywnej oceny, otrzymała propozycję napisania jej wraz z drem S.J., ale "jak na razie z tej współpracy nic nie wyszło". Nie ma żadnych informacji o jakichkolwiek publikacjach przygotowywanych w roku akademickim (...). Prof. A.B. nie zaliczyła seminarium doktorskiego w roku akademickim (...); negatywnie opiniowała sposób funkcjonowania K. P.; najwyższe zdumienie Promotora budził brak kontaktu z Nią Doktorantki; "Żadnym usprawiedliwieniem nie jest fakt urodzenia w tym semestrze dziecka"; wniosła o zamknięcie przewodu doktorskiego dotyczącego pracy przygotowywanej pod kierunkiem prof. A.B. (k. 20 t. 2 akt).

Rada Instytutu nie zawiadomiła K. P. o terminie posiedzenia Rady Instytutu, przedmiotem którego miała być sprawa zamknięcia przewodu doktorskiego K. P.; nie doręczyła Jej odpisu wniosku Promotora o zamknięcie przewodu doktorskiego, nie zaprosiła na posiedzenie Rady ani nie wezwała do złożenia wyjaśnień na piśmie.

W trakcie posiedzenia Rady Instytutu dnia (...) r., zabierała głos prof. A.B., przedstawiając uzasadnienie swego wniosku. Dziekan WNS postanowił skonsultować się w tej sprawie z Rektorem, by dać Doktorantce więcej czasu na poszukanie innego promotora, zaliczenie roku i ponowne wszczęcie przewodu doktorskiego. Prof. M.B. pytała, co w tej kwestii mówi K. P. i w jaki sposób wyjaśnia niewypełnienie tych zadań, lecz na żadne z tych pytań Doktorantka nie udzieliła odpowiedzi. Prof. L.C. zauważyła, że przedstawiana sprawa polega na tym, że Promotor nie chce dalej pracować z Doktorantką. Prof. E. H. poinformowała Radę, że Doktorantka ma prawo odwołać się od decyzji Rady (k. 21-24 t. 3 akt).

Dnia (...) r. Rada Instytutu Psychologii UAM podjęła uchwałę, na wniosek prof. dr hab. A.B., o zamknięciu przewodu doktorskiego K. P. (k. 18 t. 2 akt). Dnia (...) r. Skarżąca zwróciła się pisemnie do Dyrektora Instytutu Psychologii UAM o przedstawienie decyzji dotyczącej zamknięcia jej przewodu doktorskiego (k. 22 akt sądowych). Pismem z dnia (...) r. Dyrektor Instytutu Psychologii UAM zawiadomił Skarżącą, że w dniu (...) r. Rada Instytutu Psychologii UAM, "za zgodą Promotor", podjęła uchwałę o zamknięciu przewodu doktorskiego Skarżącej (k. 23 akt sądowych). Skarżąca dnia (...) r. wniosła do Rady Naukowej Instytutu Psychologii UAM o ponowne rozpatrzenie sprawy zamknięcia jej przewodu doktorskiego (k. 24 akt sądowych). W odpowiedzi ów wniosek, pismem datowanym dnia (...) r., Przewodniczący Rady Instytutu Psychologii prof. J. B. poinformował Skarżącą, że jedyną drogą odwoławczą dla Skarżącej jest odwołanie do Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów Naukowych. Na piśmie datowanym dnia (...) r. znajduje się parafowana adnotacja "wysłano (...) (po Radzie I[nstytutu] P[sychologii]". Pismo to doręczono K. P. dnia (...) r. (k. 25 akt sądowych, k. 28, 29 t. 3 akt).

Ustaleń powyższych Sąd dokonał na podstawie odpisów: wyciągu z protokołu zwyczajnego posiedzenia Rady Instytutu Psychologii UAM z dnia: (...) r. (k.18, 21-24 t. 3 akt); opinii prof. dr hab. A. B. z dnia: (...) r., (...) r., (...) r., (...) r., (...) r. (k. 21, 56 t. 1 akt; k. 12, 13, 18 akt sądowych; k. 14, 15, 6-10 t. 2 akt; k. 19 t. 3 akt); wniosku prof. dr hab. A. B. o zamknięcie przewodu doktorskiego K. Z. (k. 20 t. 3 akt); zestawień publikacji, aktywności naukowej, konferencji i szkoleń, doświadczenia zawodowego K. Z. (k. 1-5, 13-14, 16-18, 41a-41d t. 1 akt); dyplomu z (...) r. nr (...); informacji o uzyskaniu tytułu magistra biologii (k. 1, 24-25, 33 t. 1 akt); notatki prof. dr hab. A., B. z (...) r. (k. 61-64 t. 1 akt); kart okresowych osiągnięć K. Z. (k. 59, 39, 36 t. 1 akt); decyzji o przyznaniu stypendium doktoranckiego (k. 60, 55, 35, 28 t. 1 akt); wniosku z (...) r. o warunkowe zaliczenie trzeciego roku studiów doktoranckich z decyzją Kierownika Wydziału Studium Doktoranckiego prof. dr hab. K. P. (k. 58 t. 1 akt); wniosku z (...) r. z decyzją prof. dr hab. K. P. o udzieleniu K. P. urlopu macierzyńskiego (k. 54 t. 1 akt); zwolnień lekarskich za okres od (...) r. do (...) r. i zaświadczenia lekarskiego z (...) r. (k. 52, 40 t. 1 akt; k. 19 akt sądowych); potwierdzeń udziału w konferencjach naukowych (k. 49-51, 18, 20 t. 1 akt); kserokopii odpisu skróconego aktu małżeństwa Kierownika USC z (...) r. nr (...) (k. 37 t. 1 akt); powołań z (...) r. do Wydziałowych Komisji Rekrutacyjnych (k. 30, 31 t. 1 akt); decyzji z (...) r. nr (...) /rekrutacja ( k. 26 t. 1 akt); oświadczenia z (...) r. o planowanym terminie obrony pracy doktorskiej (k. 17 t. 1 akt); wniosku z (...) r. o przedstawieniu decyzji o zamknięciu przewodu doktorskiego; zawiadomienia z (...) r. ; wezwania do usunięcia naruszenia prawa z (...) r.; pisma Przewodniczącego Rady Instytutu Psychologii z (...) r. z adnotacją o wysłaniu po posiedzeniu Rady Instytutu dnia (...) r., z dowodem doręczenia K. P. dnia (...) r. (k. 22-25 akt sądowych; k. 25-29 t. 3 akt).

Sąd dał wiarę tym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 474 uw. 32).

Art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy) wskazuje, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora [...], w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Ustawodawca niekonsekwentnie używa pojęć uchwała i decyzja. Przykładowo w art. 14 ust. 2 i 4, art. 15 ust. 1-3, art. 18 ust. 2-4, art. 19 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2 ustn, ustawodawca używa pojęcia uchwała jako aktu podejmowanego przez organ wieloosobowy, w wyniku głosowania (uzasadnienie wyroku NSA z 12.12.2008 r., I OSK 539/08). Należy bowiem zauważyć, że zakres kontroli sądowej do roku 1990, ograniczony był w zasadzie do rozpatrywania skarg na decyzje administracyjne i to nie wszystkie (T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd.Pr. PWN 1996 s. 34-37; J. Świątkiewicz "Naczelny Sąd Administracyjny. Komentarz do ustawy" W.Pr.iPG 2001 s. 85 uw. 1). Używanie do uchwał podejmowanych na podstawie ustawy o stopniach naukowych pojęcia "decyzja", wiąże się z tradycją prawną wypracowana na podstawie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. 65/90/396 z zm.; wyrok NSA z 07.10.1999 I SA 813/99). Dlatego w wyroku z 6.10.1993 r., I SA 1270/93, NSA wskazywał że uchwała Centralnej Komisji "ma moc decyzji administracyjnej". Obecnie, wobec treści art. 3 § 2 i 3 ppsa, owo rozróżnienie straciło na znaczeniu.

Skutkiem takiej regulacji uchwała nie jest podpisywana przez wszystkich członków rady jednostki organizacyjnej (co byłoby konieczne, gdyby w istocie była to decyzja). Z kolei w art. 38 ust. 2 i art. 40 ust. 3 ustn mowa o decyzjach administracyjnych, podejmowanych przez organ monokratyczny (odpowiednio- kierownik studiów bądź dyrektor placówki naukowej), które muszą być podpisane przez osobę będącą piastunem kompetencji. Kierując się założeniem racjonalności prawodawcy (M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki" LexisNexis 2008 s. 300), należy przyjąć, że w art. 29 ust. 1 zd. 2 ustn ustawodawca ma na uwadze zarówno decyzje, wydawane przez organy monokratyczne (np. na podstawie art. 38 ust. 2 i art. 40 ust. 3 ustn), jak i nie będące decyzjami uchwały ciał kolegialnych, bowiem organy te podejmują w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oświadczenia woli w postaci uchwał. Konstrukcja normatywna art. 29 ust. 1 zd. 1 in fine ustn odpowiada regulacji art. 207 ust. 1 Pszw.

Ustawodawca w art. 14 ust. 2 ustn wyraźnie wymienił czynności przewodu doktorskiego, kończące się uchwałami rady jednostki organizacyjnej – w szczególności uchwałą o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora; o wyznaczeniu recenzentów, o przyjęciu rozprawy doktorskiej i dopuszczeniu jej do publicznej obrony, przyjęciu publicznej rozprawy doktorskiej, o nadaniu stopnia doktora (art. 14 ust. 2 pkt 1- 5 ustn). Jedynie od odmownych uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, może wnieść odwołanie do Centralnej Komisji, w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały (art. 21 ust. 1 zd. 1 ustn). Uchwała z dnia (...) r. nie należy do zamkniętego katalogu uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2 ustn. Pouczenie zawarte w zawiadomieniu z dnia (...) r. (k. 23 akt sądowych) było błędne – od uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego, jako nie wymienionej w art. 14 ust. 2, a odrębnie wymienionej w ust. 4 art. 14 ustn, nie przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji na podstawie art. 21 ust. 1 ustn. Ponieważ nad Radą Instytutu nie ma organu nadrzędnego, określonego w ustawie o stopniach naukowych, ani też w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 164/05/1365 ze zm., dalej Pszw), w rozumieniu art. 17 kpa, K. P., pragnąc wyczerpać tryb odwoławczy (art. 52 § 4 ppsa), trafnie wezwała Radę Instytutu do usunięcia naruszenia prawa (k. 24 akt sądowych; jedynie na skutek oczywistej omyłki przywołała "art. 14 ust. 14", miast prawidłowo "art. 14 ust. 4" ustn). W odpowiedzi na to wezwanie, Dyrektor Instytutu błędnie ponownie wskazał Zainteresowanej drogę z art. 21 ust. 1 ustn. Otworzyło to Skarżącej drogę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jako sądu właściwego rzeczowo i miejscowo (art. 3 § 3, art. 13 § 1 i 2 ppsa).

Uchwała o zamknięciu przewodu doktorskiego, na podstawie art. 14 ust. 4 ustn, jest aktem uznaniowym rady danej jednostki organizacyjnej i stosuje się doń odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tej podstawie można stwierdzić, że skoro art. 14 ust. 4 ustn, przewiduje tylko dwie okoliczności uzasadniające zamknięcie przewodu doktorskiego, na podstawie tegoż przepisu, to podjęcie uchwały, bez spełnienia jednej z dwu przesłanej określonych w dyspozycji art. 14 ust. 4 ustn, skutkuje nieważnością tej uchwały, jako rażąco naruszającej art. art. 14 ust. 4 ustn w zw. z art. 3 § 3 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa.

W doktrynie trafnie wskazuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że pewne przepisy znajdują zastosowanie wprost; inne przepisy znajdują zastosowanie jedynie po pewnej ich "nomenklaturowej" modyfikacji; inne, których recypowanie wydaje się możliwe, lecz wywołać musi poważne kontrowersje w zderzeniu z oceną istoty - celów i funkcji postępowania dotyczącego nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora; takie, których recypowanie jest oczywiście niedopuszczalne (odpowiednio – na tle kpk i postępowania dyscyplinarnego – R. Ponikowski "Problemy postępowania dyscyplinarnego wobec studentów", "Życie Szkoły Wyższej" 9/86/59; J. Adamczuk "Postępowanie dyscyplinarne wobec studentów i doktorantów" w: "Nowe prawo o szkolnictwie wyższym a podmiotowość studenta" pod red. A. Szadek- Bratuń- Kolonia Limited 2007 s. 207-208). Ustawa o stopniach naukowych nie wymaga wprost, by uchwała z art. 14 ust 4 ustn była uzasadniona. Należy jednak przyjąć – mając na uwadze odpowiednie stosowanie art. 107 § 1 i 3 kpa (art. 29 ust. 1 ustn) – że uchwała ta, jako pozbawiająca uprawnień osobę, wobec której uprzednio podjęto uchwały z art. 14 ust. 2 – in casu – pkt 1 i 2 ustn, winna być uzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd na tle art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. 73/89/435 ze zm.), że od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, przysługuje zainteresowanemu skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała SN z 23.7.1992 r., III AZP 9/92, OSNC 7-8/94/147 – dalej uchwała III AZP 9/92, z glosą J. Zawistowskiego PiP 2/93/113). Podobnie w uchwale 7 Sędziów SN z 21.12.1993 r., III AZP 20/93, OSNC 6/94/119, z aprobującą glosą E. Smoktunowicza PiP 6/95/109). W uchwale III AZP 9/92 Sąd Najwyższy trafnie zwrócił uwagę na minimalne standardy rzetelnej procedury, właściwej dla demokratycznego państwa prawnego. W uchwale z dnia 25 września 1991 r., W 1/91, OTK 1/99/19 Trybunał Konstytucyjny za minimalne gwarancje takiej procedury uznał w szczególności (w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy): wysłuchanie osoby zainteresowanej; obowiązek uzasadnienia na piśmie okoliczności faktycznych i prawnych, uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie (OSNC 7-8/94/147 s. 61-62). Na potrzebę udziału zainteresowanego w posiedzeniu rady jednostki organizacyjnej dla przedstawienia swych racji, jako istotnego elementu składowego prawa do sądu w zakresie sprawiedliwości proceduralnej wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z 05.03.2009r., I OSK 1256/08.

Za tym, że ów obowiązek spoczywał także na Radzie Instytutu przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały przemawiało i to, że przed podjęciem uchwały z dnia (...) r. o otwarciu przewodu doktorskiego, Rada Instytutu wysłuchała Doktorantkę. Z kolei w trakcie posiedzenia Rady Instytutu dnia (...) r., członkowie Rady Instytutu zgłaszali konkretne pytania do Doktorantki bądź na które to pytania winna udzielić odpowiedzi Doktorantka (k. 21-23 t. 3 akt). Zamiast Doktorantki, odpowiedzi udzielała wnosząca o zamknięcie przewodu doktorskiego Promotor. W tej sytuacji, skoro Rada Instytutu z naruszeniem zasad określonych w art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 kpa (które to przepisy w ramach odpowiedniego zastosowania znaleźć winny w sprawie zastosowanie) w zw. z art. 29 ust. 1 ustn, nie zawiadomiła K. P. o terminie posiedzenia Rady i nie zaprosiła Ją do udziału w tej części obrad Rady, winna była odroczyć posiedzenie w tej części i zaprosić K. P. celem wysłuchania przez Radę na następnym posiedzeniu. Naruszenie tych zasad było innym uchybieniem przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. 29 ust. 1 ustn).

Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie uchwała podjęta przez Radę Instytutu Psychologii UAM nie spełnia wymagań decyzji, określonych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności nie ma uzasadnienia prawnego i faktycznego wydanej decyzji. Mimo podjęcia uchwały w głosowaniu tajnym (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 4 ustn), uchwała ta winna być uzasadniona w stopniu umożliwiającym jej kontrolę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Co za tym idzie, biorąc pod uwagę konieczność odpowiedniego stosowania w przedmiotowej sytuacji przepisów kpa to, jak wskazał w swym orzeczeniu z dnia 20.04.2007r. Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. I OSK 1661/06, czym innym jest powiadomienie o treści podjętej uchwały, a zupełnie czym innym jest doręczenie uchwały. Powiadomienie o treści uchwały w żaden sposób nie musi odpowiadać wymogom z art. 107 § 1 i 3 kpa.

Również zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów art. 8, 9, 10 § 2 oraz 81 kpa zasługiwały na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Skarżącą naruszenia odnoszą się do podstawowych zasad postępowania administracyjnego takich jak: zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów, zasada udzielania informacji, zasada wysłuchania stron. Zasady te mają fundamentalne znaczenie dla postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustn, przyjęcie funkcji promotora jest obowiązkiem nauczyciela akademickiego. Zwolnienie z tego obowiązku może nastąpić tylko w uzasadnionych przypadkach. Samo wystąpienie Promotora o zwolnienie Go z tego obowiązku (art. 30 ust. 1 zd. 2 ustn), nie dawało podstaw do wydania uchwały o zamknięciu przewodu doktorskiego. Takie postępowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa i nie zasługuje na akceptację. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia rezygnacji z funkcji promotora, rada danej jednostki organizacyjnej, winna wszcząć procedurę wyboru nowego promotora. Niczym nieuzasadnione jest i nie znajdujące oparcia w przepisach prawnych, postępowanie polegające na składaniu rezygnacji z funkcji promotora z jednoczesnym wnioskiem o zamknięcie przewodu doktorskiego. Stanowisko prof. A. B. nie było w tej materii ugruntowane, skoro w toku dyskusji nad wnioskiem deklarowała, że "spodziewała się, że podczas dzisiejszej rozmowy u Dziekana, Doktorantka przedstawi swoja prace z tego roku akademickiego i wówczas byłaby skłonna zmienić swoją decyzję, jednak tak się nie stało" (k. 23 t. 3). Oczekiwania w tej materii były ze strony Promotora przedwczesne, skoro w aktach sprawy barak jakichkolwiek dowodów, by wezwano Doktorantkę do wykazania w trakcie spotkania u Dziekana rezultatów pracy K. P. w okresie od (...) do (...) r., a sama A. P., że jej przewód doktorski ma doprowadzić do obrony pracy nie wcześniej niż w (...) roku (k. 5, 6, 50, 53, 54 akt sądowych; k. 17 t. 1 akt).

Z protokołu posiedzenie Rady Instytutu Psychologii (obejmującego pkt 6) wnosić należy, że członkowie Rady Instytutu błędnie uznali, że "do tej pory nie ma jasnych i wyrazistych przepisów związanych z faktem, że doktoranci to studenci"...że "istnieje poważny problem formalny co robić z osobą, która ma otwarty przewód doktorski, natomiast nie wywiązuje się ze swoich obowiązków i promotor nie widzie możliwością dalszej współpracy. Po analizie prawnej jedynie możliwe rozwiązanie zamknięcie przewodu doktorskiego"..."Dziekan postanowił konsultować się w tej sprawie z Rektorem, by dać Doktorantce więcej czasu na poszukanie innego promotora, zaliczenie roku i ponowne wszczęcie przewodu doktorskiego"..."istnieje poważny problem prawny, związany z tym, że studia doktoranckie są niezależne od pisania pracy doktorskiej. Do tej pory nikt z absolwentów studiów doktoranckich nie odebrał certyfikatu ukończenia studiów doktoranckich"..."przedstawiana sprawa polega na tym, że Promotor nie chce dalej pracować z Doktorantką"... "Doktorantka ma prawo odwołać się od decyzji Rady" (k. 21-23 t. 3).

Do akt nie dołączono żadnej "analizy prawnej" (k. 21 t. 3 akt), jednakże stanowiska dyskutantów wskazują na błędne postrzeganie zagadnień prawnych a nade wszystko, błędne wnioski wyciągnięte przez członków Rady Instytutu. Definiując problem społeczny (częstego zjawiska niedostatecznego zaangażowania doktorantów w pisanie pracy doktorskiej), Rada Instytutu rażąco naruszając prawo, zastosowała sankcję z art. 14 ust. 4 ustn wobec wybitnej i niezwykle zaangażowanej (k. 1-58, 13-21, 24-25, 34, 36 ,39 ,41 a-d, 41-43, 59 t. 1 akt, 16-18 akt sądowych) Doktorantki.

Ustawodawca w sposób wyraźny zdefiniował studia doktoranckie jako studia trzeciego stopnia, na które przyjmowani są kandydaci posiadający tytuł magistra... umożliwiające uzyskanie zaawansowanej wiedzy w określonej dziedzinie lub dyscyplinie nauki przygotowujące do samodzielnej działalności badawczej i twórczej oraz uzyskania stopnia naukowego doktora (art. 2 ust. 1 pkt. 10 Pszw). Doktorant jest zatem uczestnikiem studiów doktoranckich do którego podstawowych obowiązków należy: 1) uczestnictwo w realizacji programów studiów i składanie wyznaczonych egzaminów; 2) prowadzenie badań naukowych...i składanie sprawozdań z ich przebiegu (art. 38 ust. 1 i 2 ustn; P. Kuczma "Czy doktoranci to jeszcze studenci?" w: "Nowe prawo o szkolnictwie wyższym..." s. 95-100).

Odbywanie studiów doktoranckich wolą ustawodawcy nie ma zatem skutkować napisaniem rozprawy doktorskiej, a ma pozwolić doktorantowi uzyskać zaawansowaną wiedzę w danej dziedzinie i przygotować go do samodzielnej działalności badawczej. Wynika to nie tylko z istoty studiów doktoranckich (art. 2 ust. 1 pkt. 10 Pszw w zw. art. 38 ust. 1 i 2 ustn), lecz także z art. 39 ust. 2 ustn. Ustawodawca wprost przewidział możliwość obrony rozprawy doktorskiej po zakończeniu studiów doktoranckich, a jedynym skutkiem obrony rozprawy doktorskiej po roku od daty zakończenia tych studiów, jest niemożność zaliczenia okresu odbywania studiów doktoranckich (nie dłuższego niż 4 lata) do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 39 ust. 2 ustn.).

K. P. należy do doktorantów stacjonarnych i w poszczególnych latach (odpowiednio: 165, 150, 145 godzin) realizowała w sposób oceniany "niezwykle wysoko" (k. 16-18 akt sądowych; k. 21 t. 1 akt). Prowadzenie zajęć dydaktycznych przez doktorantów w sposób oczywisty odciąża pracowników naukowych umożliwiając im skoncentrowanie się w większym stopniu na własnej pracy naukowej.

Ilość i charakter publikacji naukowych (ocenionych jako "wielkie w tak krótkim okresie osiągnięcia naukowe w postaci publikacji, także zagranicznych, z tzw. listy filadelfijskiej" k. 16-17 akt sądowych, k. 18-21, 13-16 t. 1 akt), czyni z Doktorantki – zgodnie z doświadczeniem życiowym – osobę o znacznie większym dorobku naukowym w trzyletnim okresie, niż wielu pracowników naukowych, w tym posiadającym tytuły naukowe.

Ocena, że "we wszystkich działaniach widać jej wielkie zaangażowanie, solidność i odpowiedzialność (k. 16-18 akt sądowych) wskazuje, że to nie K. P. należy do grupy doktorantów, o których prof. E. H. mówiła, że od pewnego czasu doktoranci nie wywiązują się ze swych zobowiązań i brak podstaw do przypuszczeń, że należeć będzie do tych osób, o których prof. W. P. stwierdził, że do tej pory nikt z absolwentów studiów doktoranckich nie odebrał certyfikatu ukończenia tych studiów (k. 21-23 t. 3 akt).

Relacja między Promotorem a osobom wobec której rada jednostki organizacyjnej wszczęła przewód doktorski (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustn) należy oceniać w kategoriach relacji mistrz – uczeń. Jeżeli te relacje nie pozwalają obu stronom się spełniać, Promotor może wystąpić o zwolnienie go z obowiązku Promotora, a rada jednostki organizacyjnej może – uznawszy ów przypadek za uzasadniony – uchwałą z tego obowiązku Promotora zwolnić (art. 30 ust. 1 zd. 2 ustn).

Ustawodawca w żadnym stopniu nie wiąże możliwości uwzględnienia wniosku Promotora z art. 30 ust. 1 zd. 2 ustn, z możliwością podjęcia uchwały na podstawie art. 14 ust. 4 ustn, czego nie dostrzegł żaden z członków Rady Instytutu w trakcie dyskusji nad wnioskiem (k. 21 -24 t. 3 akt), ani przy podjęciu uchwały z dnia (...) r. Na możliwość zmiany osoby Promotora, bez uchylenia uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego, wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku 16.05. 2007 r., I OSK 145/07. Tym bardziej nie jest konieczne otwieranie przewodu doktorskiego po raz drugi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że doszło do rażącego naruszenia art. 14 ust. 4 ustn.

Na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 § 3 ppsa i art. 29 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 4 ustn należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

mb