Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2352/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 28 ust 2, par 18 pkt 2 i pkt 11 Regulaminu przydzielania tras pociągów
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zaistniałych nieprawidłowości oraz nakazu rozpatrzenia wniosków o przydział tras pociągów skorygowanych w wyniku usunięcia nieprawidłowości. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części nadającej rygor natychmiastowej wykonalności, II. w pozostałej części skargę oddala, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, dalej Prezes UTK, decyzją z dnia [...] lutego 2010r., na podstawie art. 10 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.), dalej u.t.k., i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., stwierdził naruszenie przez:

I. [...] Sp. z o.o.

art. 40 ust. 1 u.t.k. oraz § 18 pkt 2 i pkt 11 "Regulaminu przydzielania tras

pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych

przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy 2009/2010", dalej regulamin,

przez nieuzasadnione przedłożenie we wnioskach o przydzielenie tras pociągów na

Roczny Rozkład Jazdy 2009/2010, dalej RRJ 2009/2010, w części C5 priorytetu P1,

wynikającego z obowiązku służby publicznej, bez jego udokumentowania umowami

określonymi w art. 40 u.t.k.;

niewłaściwej kwalifikacji rodzaju pociągu w części C1 wniosku o przydzielenie

trasy pociągu na rozkład jazdy 2009/2010 poprzez powołanie art. 4 pkt 20 u.t.k. i §

18 pkt 2 i pkt 11 regulaminu, nie odnoszące się do tego rodzaju pociągu;

II. [...] SA

art. 32 ust. 1 pkt 2 oraz art. 29 ust. 2 utk i § 19 ust. 1 pkt la i Ib rozporządzenia

Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2009r. w sprawie warunków dostępu i

korzystania z infrastruktury kolejowej (Dz.U. Nr 35 poz. 274), dalej rozporządzenie,

przy projektowaniu i przydzielaniu tras pociągów oraz korzystaniu z nich w ramach

RRJ poprzez wprowadzenie istotnej zmiany w regulaminie w trakcie składania

wniosków o przydzielenie tras pociągów na powyższy rozkład jazdy;

§ 3 pkt 4 rozporządzenia poprzez przyjęcie i rozpatrzenie wniosków o

przydzielenie tras pociągów na RRJ 2009/2010, w których nie zawarto informacji

wymaganych do opracowania rozkładu jazdy pociągów

i nakazał:

1. [...] Sp. z o.o. usunięcie nieprawidłowości wskazanych w pkt. I.

ppkt 1 i 2 w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

2. [...] S.A. usunięcie nieprawidłowości wskazanych w pkt. II.

ppkt 1 i 2 w terminie 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

3. [...] S.A. rozpatrzenie wniosków o przydział tras pociągów

skorygowanych po usunięciu ww. nieprawidłowości i wprowadzenie w życie

stosownych zmian w RRJ 2009/2010 w terminie do 30 kwietnia 2010r.

Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności wskazując na ważny interes społeczny wymagający korekty ww. rozkładu jazdy.

Organ wskazał, że wszczął postępowanie na wniosek [...] S.A. Dnia 29 października 2009r. uzyskał pisemne oświadczenia przewoźników, którzy uznali RRJ 2009/2010 za skoordynowany zgodnie z art. 30 ust. 2a u.t.k.( [...] w [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] S.A., [...] Sp. z o.o.). [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 10 listopada 2009r. oświadczyła, że projekt rozkładu jazdy został przez Spółkę ostatecznie uzgodniony w rozumieniu § 4 rozporządzenia i bez zgody spółki nie może zostać zmieniony.

Organ uzyskał pisemne stanowisko stron o przebiegu koordynacji oraz kopie: dokumentów o odbytych konferencjach i naradach dot. koordynacji przewozów pasażerskich, wniosków o przydzielenie trasy pociągów na RRJ, dokumentów obrazujących historię konstrukcji pociągów w systemie informatycznym na podstawie składanych wniosków oraz wystąpił do przewoźników o przekazanie kopii umów o świadczenie usług publicznych na RRJ 2009/2010. Kopie umów na świadczenie usług publicznych przedłożyła tylko [...] S.A.

Prezes UTK na wniosek Przewozów Regionalnych przeprowadził [...] stycznia 2010r. rozprawę administracyjną. Postanowieniem z [...] lutego 2010r. odmówił, na wniosek Przewozów Regionalnych, wyznaczenia rozprawy administracyjnej dla przesłuchania świadków odnośnie podjęcia przez ww. Spółkę prób uzgodnienia koordynacji pociągów z pozostałymi przewoźnikami, przebiegu uzgadniania rozkładów jazdy oraz ich rezultatu z uwagi na to, że postępowanie dot. nieprawidłowości przy projektowaniu i przydzielaniu tras pociągów oraz korzystaniu z nich w ramach rozkładu jazdy 2009/2010.

Organ stwierdził naruszenie przez [...] SA, dalej [...]., art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 29 ust. 2 utk oraz § 19 ust. 1, pkt 1a i 1b rozporządzenia przez wprowadzenie do regulaminu istotnej zmiany nr 1 pismem z 7 kwietnia 2009 r. obowiązującej od 14 kwietnia 2009r., która w pkt. 11 aktualizowała

załączniki: 1 (Wykaz linii kolejowych i torów niezbędnych do konstrukcji rozkładu jazdy zarządzanych przez [...] S.A.), 2.1 (Wykaz maks. prędkości), 2.2 (Wykaz maks. nacisków osi), 2.2A (Wykaz maks. nacisków liniowych), 2.2B (Klasy I mii), 2.2C (Wykaz wyznaczonych ciągów tranzytowych w ruchu towarowym), 2.3 (Linie kolejowe wg obszarów działania zakładów linii kolejowych), 2.4 (Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych), 2.6 (Przynależność linii kolejowych do obszarów konstrukcyjnych), 2.7 (Wykaz linii kolejowych, na których wprowadzone zostały ograniczenia ich użytkowania), 2.8 (Wykaz odległości do terminali towarowych, punktów zaopatrzenia w paliwo, torów postojowych dla składów pasażerskich).

Organ wskazał, że ww. zmianę wprowadzono między terminami składania wniosków o przydzielenie tras pociągów do RRJ 2009/2010 na pociągi pasażerskie, wskazanymi w § 18 pkt 3 regulaminu oraz w części D "Harmonogramu opracowania RRJ 2009/2010". Zmiana ta spowodowała, że część wniosków o przydzielenie tras pociągów na pociągi pasażerskie w ruchu międzynarodowym (EC, EN, IM, EM, MM, MH, RM, RW i AM, których termin składania określa § 18 pkt 3 regulaminu oraz ww. harmonogram w części D - data 30 marca - 10 kwietnia 2009r. i w ruchu krajowym EK i IK data 30 marca - 10 kwietnia 2009r.) zostały zdezaktualizowane, co znacząco wpłynęło na kształt wniosków dla ruchu krajowego (KH, MP, MO, RK, RO, RP, RJ, AK) składanych w terminie 20 - 30 kwietnia 2009r.

Doszło więc do dyskryminacyjnego traktowania przewoźników przez stworzenie nierównych warunków przygotowania wniosków a tym samym wpływu na kształt oferty przewozowej, co narusza art. 29 ust. 2 u.t.k. Na potwierdzenie ww. stanowiska organ wymienił pisma: [...] S.A. z [...] października 2009r. informujące, że koordynacja rozkładu jazdy z organizatorami przewozów nie znalazła końcowego przełożenia w projekcie RRJ z uwagi na zmiany prędkości wprowadzone przez zarządcę; pismo z [...] lipca 2009r. wskazujące, że oferta ww. rozkładu była przygotowana w oparciu o czasy jazdy obowiązujące w obecnym rozkładzie jazdy, co spowodowało, że wszystkie ustalenia miały charakter teoretyczny, gdyż w momencie opracowywania oferty przewoźnik nie dysponował pełną wiedzą jakie czasy jazdy będą obowiązywać w 2010r.

Organ dodał, że zarządca infrastruktury zdawał sobie sprawę z tych nieprawidłowości, gdyż w piśmie z [...] lipca 2009r. pytał przewoźników, czy zgodnie z art. 30 ust. 2 u.t.k. dokonał wzajemnych uzgodnień dla skoordynowania pociągów. Powyższe znajduje potwierdzenie również w pismach: [...] Sp. z

o.o. - notatce ze spotkania w sprawie oferty przewozowej 2009/2010 z przedstawicielami [...] oraz [...][...] kwietnia 2009r., która wskazuje na konieczność wystąpienia do zarządcy o aktualizację danych dot. prędkości maksymalnych i czasów jazdy, oraz piśmie z [...] października 2009r., w którym [...] Sp. z o.o. podkreśla, że skoordynowanie rozkładów jazdy na tak wczesnym etapie okazało się nieskuteczne wobec zmiany w układzie ruchu pociągów naniesionej przez [...]. Przewoźnicy podejmowali zatem wspólne działania dla uzyskania od zarządcy infrastruktury aktualnych danych dot. prędkości maksymalnych na liniach i czasów jazdy pomiędzy punktami obsługi podróżnych. W tej sytuacji obowiązek nałożony na podstawie art. 30 ust. 2a u.t.k. wobec wprowadzenia zmian podstawowych parametrów eksploatacyjnych na etapie składania wniosków spowodował, że skoordynowanie stało się bezprzedmiotowe.

Ponadto, w części C 1 wniosku o przydzielenie trasy pociągu w ramach RRJ 2009/2010 [...] Sp. z o.o. dokonała nieprawidłowej kwalifikacji rodzaju pociągu poprzez oznaczenie RKPJ (Regionalny pośpieszny krajowy V<130km/h prowadzony trakcją elektryczną zespoły i wagony trakcyjne) lub RKPE (Regionalny pośpieszny krajowy V<130km/h prowadzony trakcją elektryczną lokomotywy), podczas gdy prawidłowa kwalifikacja dla pociągów [...] Sp. z o.o. obejmuje oznaczenia odpowiednio MPPJ (Międzywojewódzki pośpieszny krajowy V<130km/h prowadzony trakcją elektryczną zespoły i wagony trakcyjne) i MPPE (Międzywojewódzki pośpieszny krajowy V<130km/h prowadzony trakcją elektiyczną lokomotywy). Spółka dokonała więc niezgodnej z art. 4 pkt. 20 utk kwalifikacji rodzaju pociągu.

Wadliwie wypełnione wnioski przyjęto do realizacji, czym zarządca naruszył § 3 pkt 4 i § 18 pkt 2 pkt 11 regulaminu oraz Załącznik nr 6 "Wniosek o przydzielenie trasy pociągu - RJ 2009/2010" i Instrukcję wypełniania wniosku o przydzielenie trasy pociągu w ramach rozkładu jazdy. Informacje opracowane przez zarządcę infrastruktury i zawarte w regulaminie wskazują kiedy wniosek powinien być przygotowany przez przewoźnika, instrukcja wskazuje sposób wypełnienia poszczególnych pól. Zarządca infrastruktury wskazuje również na użytą klasyfikację pociągów i skróty rodzajów pociągów stosowane w konstrukcji rozkładu jazdy.

Organ podkreślił, że regulamin obowiązuje strony uczestniczące w procesie udostępniania i korzystania z infrastruktury kolejowej.

[...] Sp. z o.o. we wnioskach dla pociągów podanych w Tabeli nr 4 w części C5 "Charakter kursowania", zgodnie z ww. instrukcją wskazała priorytet (P1) tj. obowiązek służby publicznej. Pomimo dwukrotnych wystąpień organu o przekazanie umów o świadczenie usług publicznych Spółka ich nie przedstawiła. Z pisma z dnia 12 stycznia 2010r. wynika, że [...] S.A. przedłożyła umowę ramową i aneksy potwierdzające obowiązek służby publicznej.

Zdaniem organu okoliczności te istotnie wpłynęły na przydział tras pociągów. Zarządca rozpatrując wnioski [...] oraz [...] jako wnioski o równych priorytetach, przyjął w konstrukcji rozkładu jazdy rozwiązanie najkorzystniejsze pod względem wykorzystania zdolności przepustowej wynikające z art. 30 ust. 3 u.t.k., podczas gdy w prawidłowo wypełnionych wnioskach powinien zastosować przydział tras pociągów zgodnie z art. 30 ust. 2 i 2c ww. ustawy.

W konsekwencji [...] naruszyła § 3 pkt 4 rozporządzenia i § 18 pkt 2 pkt 1 regulaminu oraz załącznik nr 6 i Instrukcję wypełniania wniosku (...).

Decyzją z [...] września 2010r. Prezes UTK, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 u.t.k. oraz art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] S.A. i [...] Sp. z o.o. - utrzymał w mocy decyzję I instancji oraz nadał rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny podyktowany obowiązkiem zaspokojenia potrzeb podróżnych oraz wyjątkowo ważny interes stron, związany z realizacją, przez adresatów decyzji, zadań nałożonych ustawą o transporcie kolejowym dot. rocznego rozkładu jazdy 2009/2010.

Organ wymienił przeprowadzone rozprawy administracyjne i stwierdził, że zgromadzone informacje, potwierdziły zasadność decyzji wydanej w I instancji.

Wskazał, że zgodnie z art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a. wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, której nadano, zgodnie z art. 108 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności, jak również organ nie wstrzymał natychmiastowego wykonania decyzji. Decyzji wydanej w I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności - który podtrzymano w zaskarżonej decyzji - z uwagi na ważny interes społeczny tj. obowiązek zaspokojenia potrzeb podróżnych oraz wyjątkowo ważny interes stron, związany z realizacją zadań nałożonych ustawą utk. Interes społeczny uzasadnia konieczność opracowania rocznego rozkładu jazdy w taki sposób, aby ułożenie tras przewoźników kolejowych uwzględniało potrzeby podróżnych, a ich zaspokojenie stanowiło najważniejszy czynnik w respektowaniu praw pasażera.

Wyjątkowo ważny interes stron powinien zakładać ułożenie tras pociągów w sposób nie budzący wątpliwości co do równego traktowania wszystkich przewoźników kolejowych przy dbałości o podnoszenie poziomu konkurencyjności usług przewozowych w połączeniu z rzetelnym wykonywaniem obowiązków wynikających z ustawy i dążeniu do harmonijnej oferty zapewniającej kompleksową obsługę pasażerów.

Podtrzymując argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej wyjaśnił, że powoływanie się w sentencji decyzji na regulamin nie jest błędem, bowiem stanowi o nim art. 32 ustawy i § 19 rozporządzenia. Wzór wniosku o przyznanie tras pociągów jest załącznikiem do regulaminu, który usprawnia pracę zarządcy przy opracowywaniu rozkładu jazdy z zachowaniem zasady równego traktowania przewoźników kolejowych, w myśl art. 29 ust. 2 u.t.k.

Dodał, że nie sporządzono protokołu w dniu 29 października 2009r., gdyż organ skorzystał z notatki zarządcy ze spotkania przedstawicieli urzędu, kolejowych przewoźników i [...]. Do notatki dołączono listę obecności, a samą notatkę podpisali przedstawiciele [...],[...] Sp. z o.o. i [...]. Notatkę dołączono do akt, jako dokument w sprawie, z którym strony miały możliwość zapoznania się.

Pismo [...] z [...] lutego 2010 r. dołączono do akt, a [...] lutego 2010r. poinformowano strony o możliwości zapoznania się ze z materiałem dowodowym.

Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie obu wydanych rozstrzygnięć i zarzucając naruszenie:

1. art. 61 § 4 k.p.a. i 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia innych przewoźników

o wszczęciu postępowania;

2. art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie o żądaniu [...] S.A.;

3. art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z RRJ

2009/2010, powiadomień o przydzielonych skarżącej trasach.

4. art. 86 k.p.a. w zw. z art. 38 K.c. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z

przesłuchania jako strony członków zarządu [...];

5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 14 ust. 1 k.p.a. poprzez

ustalenie, iż [...] zawarła ramową umowę o organizowanie, wykonywanie i

dotowanie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich pociągami

krajowymi;

6. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącej pisma

[...] z [...] sierpnia 2010r. i uniemożliwienie wypowiedzenia się w odpowiednim

czasie do zebranych dowodów i materiałów.

7. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak wskazania w sentencji

zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego;

8. art. 11 k.p.a. zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do

wszystkich zarzutów skarżącej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

9. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 108 § 1 k.p.a.

poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w części nadającej rygor

natychmiastowej wykonalności;

10. art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 6a u.t.k. poprzez nadanie zaskarżonej

decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

11. art. 13 ust. 6 u.t.k. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez

utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej naruszenie § 18 pkt 2 i pkt 11 regulaminu;

12. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 20 u.t.k. oraz w zw. z art. 13 ust. 6 u.t.k. poprzez

uznanie, iż niewłaściwa kwalifikacja rodzaju pociągu w części C1 wniosku skarżącej

stanowi naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa;

13. art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 13 ust. 6 u.t.k. i art. 30 ust. 2 pkt 1 u.t.k. poprzez

nakazanie usunięcia nieprawidłowości, przez złożenie nowych wniosków z

pominięciem priorytetów P1;

14. art. 40 ust. 4 u.t.k. poprzez uznanie, że skarżąca naruszyła ten przepis, pomimo

iż dotyczy on obowiązku zawarcia umowy ramowej o świadczenie usług publicznych

w terminie i na okres w nim wskazany; tymczasem przedmiotem postępowania było

przydzielanie tras pociągów;

Ad. 1 Organ naruszył art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie zawiadomił innych przewoźników, jako stron postępowania, o jego wszczęciu. Z art. 30 ust. 2 lit. la, ust. 2a, ust. 2b u.t.k. wynika, iż nadrzędnym założeniem procesu ustalania rozkładów jazdy poszczególnych przewoźników jest ich skoordynowanie w sposób zapewniający podróżnym dogodne połączenia. Zapewnienie to możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy uczestniczą w tym procesie wszyscy przewoźnicy pasażerscy. Wprowadzenie zatem zmian w obowiązującym rozkładzie jazdy wskazanych w skardze połączeń skarżącej, doprowadziłoby do konieczności ponownego

skoordynowania połączeń przez wszystkich przewoźników. Postępowanie dotyczyło zatem bezpośrednio interesu prawnego pozostałych przewoźników (art. 28 k.p.a.).

Jeżeli organ nakazałby zmianę rozkładu jazdy, to miało by to bezpośredni wpływ na rozkłady jazdy pozostałych przewoźników (m.in. "[...] " [...] w [...] Sp. z o.o., [...] SA). Na poparcie swego stanowiska skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych.

Ad. 2. Z naruszeniem art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ nie rozstrzygnął o całości żądań wnioskodawcy. Postępowanie wszczęto w wyniku skargi [...], która określiła przedmiot żądania, doprecyzowując je w piśmie z 18 stycznia 2010 r. Organ nie rozpoznał żadnego z ww. wniosków, pomimo że był nimi związany. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, powołując art. 13 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 lit. b) u.t.k. wskazał, że wszczął postępowanie "w sprawie nieprawidłowości przy projektowaniu i przydzielaniu tras pociągów oraz korzystaniu z nich w ramach rozkładu jazdy 2009/2010". Tymczasem, żaden z ww. przepisów nie daje podstawy do wszczęcia postępowania ww. zakresie. Nadto, [...] domagała się prowadzenia postępowania wobec ściśle określonych pociągów skarżącej, z uwagi na naruszenie, w wyniku ich przydzielenia, zasad konkurencji. Podstawowym zarzutem stawianym przez [...] były zbyt małe przerwy pomiędzy pociągami tych przewoźników jeżdżących po tych samych trasach oraz brak skoordynowania poszczególnych pociągów. Tymczasem organ wykraczając poza ww. wniosek prowadził postępowanie m.in. co do szczegółowej treści wniosków skarżącej. Nie odniósł się do zarzutu naruszenia zasad konkurencji i skoncentrował na kwestii nie zarzucanej przez [...]. Zaskarżona decyzja może być zatem obarczona wadą nieważności. Ad. 3. Stosownie do § 1 ust. 3 pkt 11 regulaminu roczny rozkład jazdy obowiązujący od 13 grudnia 2009 r. do 11 grudnia 2010 r., opracowano na podstawie złożonych wniosków o przydzielenie tras pociągów. Zgodnie z § 4 ust. 6 rozporządzenia zarządca przekazuje przewoźnikowi w formie powiadomienia o przydzielonych trasach pociągów, co jest potwierdzenie rezerwacji dostępu do infrastruktury. Tym samym, ww. rozkład stanowi dowód potwierdzający przydzielenie skarżącej poszczególnych tras pociągów w okresie jego obowiązywania oraz stwierdzający sposób rozpatrzenia wniosków skarżącej zawierających rzekome nieścisłości. Jednakże organ nie przeprowadził dowodu z ww. dokumentu i nie ma go w aktach sprawy. Jest to niezrozumiałe, gdyż to właśnie określone trasy przydzielone skarżącej w ramach ww. rozkładu stanowiły przedmiot niniejszego postępowania.

Bez ustalenia czy określone trasy faktycznie przydzielono skarżącej i [...] i czy te połączenia są obsługiwane przez tych przewoźników, bezcelowe jest prowadzenie postępowania. Organ winien był zatem przeprowadzić dowód z ww. rozkładu (powiadomień), a nie ograniczyć się do zestawienia (tabeli) przedłożonej przez Intercity i oświadczeń stron.

Ogan winien przeprowadzić również dowód z rozkładów jazdy 2009/2010 (powiadomień o przydzieleniu tras) obowiązujących innych przewoźników, w tym [...], gdyż [...] wskazywała, że określone pociągi skarżącej "zagrażają" pociągom [...]. Nieprzeprowadzenie tych dowodów oznacza, że organ prowadził postępowanie "poza wnioskiem" [...].

Ad. 4. Organ wskazał, że [...] wykazało zawarcie umowy ramowej o organizowanie, wykonywanie i dotowanie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich pociągami krajowymi, bo przedłożyło taką umowę. Jednak w aktach nie ma tej umowy. Fakt ten potwierdza "Zestawienie dokumentów w sprawie skargi spółki [...] S.A." z [...] marca 2010 r. W pozycji dot. "[...] " nr [...], w której znajduje się pismo [...] z [...] stycznia 2010 r., nie ma ww. umowy. Ad. 5. Pomimo wielokrotnych wniosków skarżącej, organ odmówił wyznaczenia rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania w charakterze stron członków organów Intercity. W piśmie z [...] sierpnia 2010r. wskazał, iż "Strony zostały należycie wezwane na rozprawę, na której istniała możliwość przesłuchania pełnomocnika [...] S.A. w charakterze strony, w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy". Organ nie rozróżnia zatem zasad działania osoby prawnej. Zgodnie z art. 38 kc osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i statucie. Za stronę działać może jedynie organ. Pełnomocnik, nie będący nawet pracownikiem osoby prawnej, nie może być przesłuchany w charakterze strony.

Skarżąca wskazała, powołując się na piśmiennictwo, że gdy w postępowaniu bierze udział więcej niż jedna strona, organ powinien przesłuchać wszystkie strony. Ad. 6. Organ nie doręczył skarżącej pisma [...] z [...] sierpnia 2010r., pomimo że na organie, stosownie do art. 39 k.p.a., ciążył obowiązek doręczania stronom postępowania wszelkich pism i dokumentów w sprawie. Skarżąca na poparcie swego stanowiska obszernie przytoczyła orzecznictwo i piśmiennictwo wskazując m. in., że pismami są wszelkiego rodzaju dokumenty, wezwania, zawiadomienia, wydawane w formie pisemnej decyzje i postanowienia i inne dokumenty, z którymi strona powinna

być zaznajomiona. Do pism należą zarówno pisma sporządzone przez organ, jak i pisma wniesione do organu przez strony i uczestników postępowania.

Następnie podnosła, iż organ w zasadzie nie doręczał stronom większości pism pozostałych stron, co ograniczało ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż strony nie miały możliwości na bieżąco kontrolować przepływu pism. Możliwość przeglądania akt sprawy, na które powołał się organ, stanowi iluzoryczne zagwarantowanie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Tymczasem to właśnie formułowanie wniosków i twierdzeń w odpowiednim stadium postępowania ma często kluczowe znaczenie. Przykładem jest ww. pismo z [...] sierpnia 2010 r., wniesione bezpośrednio przed rozstrzygnięciem postępowania. Ponadto, organ wyznaczył stosunkowo krótki (3-dniowy) termin do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem.

Na marginesie skarżąca podniosła, że pismo [...] z dnia [...] lutego 2010r. doręczono jej wraz z decyzją z dnia [...] lutego 2010 r.

Ad. 7. W zaskarżonej decyzji, w szczególności sentencji, nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wymaganej art. 107 § 1 k.p.a. odnośnie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji. W sentencji przytoczono bowiem przepisy kpa oraz utk mające charakter ustrojowy. Również w uzasadnieniu nie wskazano wprost przepisów prawa materialnego.

W ocenie skarżącej powyższe wraz z niespójnym i chaotycznym uzasadnieniem spowodowało, że skarżąca nie miała możliwości ustalenia przepisów prawa materialnego, którymi kierował się organ.

Ad. 8. Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przede wszystkim do zarzutu: braku uzasadnienia nadania decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności; możliwości procedowania w zakresie poprzedzającym przydzielenie tras pociągów; braku wyjaśnienia naruszenia art. 40 ust. 4 i 4b u.t.k. oraz wskazania jako podstawy prawnej naruszenia § 18 pkt 2 i pkt 11 regulaminu, podnosząc jedynie, że powoływanie się na przepis regulaminu nie jest błędem, bowiem stanowi o nim art. 32 ustawy i § 19 rozporządzenia jest zatem uszczegółowieniem tych aktów prawnych. Wskazując na poglądy orzecznictwa skarżąca stwierdziła, że powyższe stanowi o uchybieniu art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Ad. 9. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji, poza ogólnikowym powołaniem się na interes społeczny, winien prowadzić do jej uchylenia. Skarżąca zwróciła uwagę, iż naruszenie to może nosić znamiona rażącego naruszenia prawa, albowiem organ naruszył jasną i nie budzącą wątpliwości treść przepisów.

Ad. 10. Ponadto, nadając zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności organ rażąco naruszył art. 13 ust. 6a u.t.k. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. Skarżąca wskazała, że art. 13 ust. 6a utk, jako przepis szczególny, stanowi modyfikację art. 108 k.p.a. jedynie w zakresie w jakim ogranicza przesłanki do nadania decyzji ostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności w porównaniu z art. 108 § 1 kpa. W pozostałym zakresie, w szczególności co do decyzji jakiej nadany może być rygor zastosowanie znajduje art. 108 § 1 k.p.a.

Istotą tej intstytucji jest bowiem to, że decyzja staje się wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Rygor może być nadany jedynie decyzji, od której służy odwołanie, czyli decyzji nieostatecznej. Nie było więc podstaw prawnych do nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Przy czym organ nie ustosunkował się do wniosku [...] o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji, naruszając zasady dot. możliwości nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Ad. 11. Prezes UTK uchybił także art. 13 ust. 6 u.t.k. w zw. z art. 6 k.p.a. wskazując, że skarżąca naruszyła przepisy z zakresu kolejnictwa, tj. regulamin. Jednakże, pod pojęciem "przepisów z zakresu kolejnictwa" użytym w tym przepisie należy rozumieć wyłącznie powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Regulamin nie posiada takiego przymiotu i został wydany przez podmiot prywatny, nie będący organem władzy państwowej, czy organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym.

Podkreśliła, że termin "przepis" dotyczy jedynie przepisów powszechnie obowiązujących źródeł prawa w rozumieniu Konstytucji RP. Wprawdzie regulamin może zawierać określone normy postępowania, jednakże aby ich przestrzeganie zabezpieczone było przymusem państwowym, musi to jednoznacznie wynikać z przepisu rangi ustawowej. Nie można w sposób dorozumiany przyjmować, iż postanowienia "prywatnych" regulaminów stanowią obowiązujące przepisy. Przeciwny wniosek naruszałby art. 2 Konstytucji RP. Wskazała, iż gdyby przyjąć, że art. 13 ust. 6 u.t.k. obejmuje także regulamin to Prezes UTK winien wszcząć postępowanie np. w sprawie naruszenia przez [...] "Regulamin Przewozu Osób,

Rzeczy i Zwierząt Przez Spółkę [...] " poprzez tolerowanie przez przewoźnika korzystania przez podróżnych nie posiadających miejsc siedzących z miejsc przeznaczonych dla podróżnych spożywających posiłki w tzw. "Warsie" stosownie do § 28 ust. 2 pkt 16 lit. b regulaminu przewozu w pociągach/wagonach "[...] ".

Organ nie miał więc uprawnienia do stwierdzenia, na podstawie art. 13 ust. 6 utk, naruszenia przepisów z zakresu kolejnictwa w przedmiocie przyznawania priorytetu P1. Jedynym dokumentem, który reguluje kwestię priorytetów P1 jest "Instrukcja wypełniania wniosku o przydzielenie trasy pociągu w ramach rozkładu jazdy 2010/2011", stanowiąca załącznik do regulaminu przydzielania tras pociągów. Skoro więc ani u.t.k., ani rozporządzenie nie reguluje zawartości wniosku co do priorytetów, to nie może być mowy o naruszeniu przepisów z zakresu kolejnictwa.

W art. 13 ust. 1 pkt 5 lit. b u.t.k. jest mowa o "przydzielaniu" tras pociągów, zatem odnosi się on do samego tylko faktu "przydzielenia" wnioskowanej trasy. Przepis ten nie powinien mieć więc zastosowania do postępowania poprzedzającego przyznanie tras, które toczy się między podmiotami prywatnymi. Nie ma w nim mowy o skargach dot. "postępowania o przydzielenie tras pociągów" lub skargach dotyczących "naruszenia regulaminu przydzielania tras pociągów". Organ nie był więc uprawniony do kontrolowania postępowania poprzedzającego decyzję o przydzieleniu tras pociągów.

Nie rozważono również, czy [...] posiada interes prawny do wniesienia skargi. Wprawdzie art. 13 ust. 1 pkt 5 lit. b u.t.k. przyznaje przewoźnikom takie uprawnienie, co można poczytać jako przyznanie interesu prawnego. Jednakże, interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego przyznającego stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Tymczasem, [...] powołuje się tylko i wyłącznie na interes ekonomiczny (rzekome straty spowodowane konkurencyjnymi pociągami [...]). Interes prawny [...] zostałby naruszony jedynie w przypadku, gdyby zarządca przydzielił skarżącej dokładnie te same trasy, o które wnioskowało [...], co w ogóle nie miało miejsca. Organ nie wypowiedział się co do żadnej z powyższych kwestii, mimo iż skarżąca zwracała na nie uwagę w postępowaniu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ad. 12. Zdaniem skarżącej wydane decyzje są także wadliwe merytorycznie. Kwestia priorytetów zawartych we wnioskach skarżącej nie narusza bowiem regulaminu, który dopuszcza przydzielenie jej pociągów na wnioskowanych trasach i godzinach.

Podanie błędnych priorytetów nie narusza automatycznie przepisów, gdyż odrębną kwestią jest przydzielenie trasy pociągu, od kwestii zawartości wniosku. Jak wynika bowiem z § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia rozpatrzeniu podlegają tylko te wnioski o przydzielenie tras pociągów, w których zawarto informacje niezbędne do opracowania rozkładu jazdy pociągów, określone przez zarządcę w regulaminie. Zgodnie zaś z § 5 ww. rozporządzenia wnioski niezawierające ww. informacji, zarządca jest obowiązany niezwłocznie zwrócić wnioskodawcy wraz ze wskazaniem stwierdzonych braków w celu uzupełnienia w terminie określonym przez zarządcę, nie krótszym jednak niż 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy zwróconego wniosku.

Skoro więc wniosek skarżącej został przyjęty przez [...] i nie było konieczności jego uzupełniania, to uznać należy, iż zawierał informacje niezbędne do przydzielenia wnioskowanych pociągów. Nawet gdyby przyjąć, iż wnioski skarżącej zawierały nieścisłości w kwestii priorytetów, to i tak w rozpatrywanym stanie faktycznym nie miało to wpływu na przydzielenie skarżącej tras pociągów.

Skarżąca przytoczyła § 2 ust. 2 rozporządzenia, art. 30 ust. 2 pkt 1 i ust. 2c u.t.k. podnosząc, że obowiązek uwzględnienia pierwszeństwa, w tym priorytetu służby publicznej, powstaje wyłącznie wtedy, gdy dochodzi do kolizji interesów co najmniej dwóch przewoźników. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie żaden inny przewoźnik nie wnosił o przydzielenie tej samej trasy, w tych samych godzinach, co wnioskowane przez skarżącą. Skarżącej przyznano by więc wnioskowane trasy niezależnie od tego, czy byłyby to pociągi międzynarodowe o najwyższym priorytecie, czy pociągi osobowe. Stanowisko to potwierdzają wyjaśnienia Zastępcy Dyrektora Biura Sprzedaży Centrali Spółki [...] S.A., złożone na rozprawie administracyjnej 18 maja 2010 r. Zaskarżona decyzja nie tylko więc narusza ww. przepisy u.t.k., ale i podważa zaufanie obywateli do państwa (art. 8 kpa).

Powstaje zatem wątpliwość, co do celowości wydania zaskarżonej decyzji, skoro jej wykonanie nie doprowadzi do usunięcia stanu niezgodnego z prawem, z uwagi na brak takiego stanu. Prezes UTK nie wskazał w ogóle, że [...] wykonując (przez ponad 10 miesięcy) przewozy na trasach objętych niniejszym postępowaniem naruszają jakikolwiek przepis obowiązującego prawa (czy też chociażby regulamin przydzielania tras).

Organ skoncentrował się na kwestii, która nie miała znaczenia dla prawidłowego przydzielenia pociągów i ich funkcjonowania, tylko dlatego, iż było to

jedyne naruszenie jakiego się doszukał, co budzi wątpliwości co do bezstronności organu. Potwierdza to okoliczność, iż pierwotnym przedmiotem w sprawie (i głównym zarzutem [...]) był brak skoordynowania rozkładów jazdy. Jak wynika zaś z pisma [...] z [...] października 2009 r. ,Jedyne uzgodnienia jakie poczyniono [w kwestii uzgadniania rozkładów jazdy] / posiadały one charakter wiążący, miały miejsce w trakcie współpracy z Kolejami [...]" zatem Prezes UTK winien był prowadzić postępowanie również wobec pozostałych przewoźników, skoro miał wiedzę o tym, iż rzekomo również inni przewoźnicy nie uzgodnili rozkładów jazdy.

Ad. 13. Organ stwierdził naruszenie art. 40 ust. 4 u.t.k., wobec nieprzedłożenia przez skarżącą umów ramowych o świadczenie usług publicznych. Jednak, żaden przepis prawa ani regulamin nie wymaga złożenia takich umów. Nadto, art. 40 ust. 4 dotyczy obowiązków i terminów zawierania umów ramowych o świadczenie usług publicznych, zatem całkowicie odmiennego stanu faktycznego, niż rozpatrywany. Organ ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, iż "niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 40 ust. 4 w konsekwencji prowadzi do podania nieprawidłowych danych". Tymczasem, oczywistym jest, iż ewentualne niezawarcie umowy ramowej o świadczenie usług publicznych nie pociąga za sobą automatycznie nieprawdziwości danych podanych we wnioskach, o przyznanie priorytetów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalnie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Sąd dopatrzył się istotnego naruszenia procedury administracyjnej tj. art. 108 k.p.a, w związku z art. 13 ust. 6 a u.t.k. dlatego uchylił zaskarżoną decyzję w części nadającej rygor natychmiastowej wykonalności.

Natomiast pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

W związku z powyższym przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., zdanie pierwsze, decyzji od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę

zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu ww. rygor może być nadany tylko decyzji, od której służy odwołanie, a zatem decyzji nieostatecznej. Instytucja ta stanowi zatem odstępstwo od ustanowionej w kodeksie postępowania administracyjnego zasady, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) decyzja nie ulega wykonaniu i że wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wstrzymuje wykonanie decyzji.

Oznacza to, że decyzja nieostateczna staje się natychmiast wykonalna, bowiem obydwie z zasad wyrażonych w art. 130 § 1 i 2 k.p.a. podlegają wyłączeniu w przypadku nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a (art. 130 § 3 pkt 1 k.p.a.).

Natomiast decyzja wydana w II instancji jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji (nie przysługuje od niej odwołanie) i jako taka podlega wykonaniu bez potrzeby nadawania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W przedstawionym wyżej kontekście, zdaniem Sądu, należy również wykładać art. 13 ust. 6 a u.t.k. uprawniający Prezesa UTK - w zakresie regulacji transportu kolejowego - do nałożenia, na wniosek lub z urzędu, rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo, że przepis ten nie wskazuje wprost, że rygor dotyczy decyzji od której służy odwołanie.

Słuszny był zatem zarzut przedstawiony w pkt 10 skargi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 4 k.p.a. podkreślić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie naruszenia procedury towarzyszącej projektowaniu, a następnie przydzielaniu tras pociągów w ramach RRJ 2009/2010. Z tej przyczyny interes prawny do występowania w charakterze stron - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - posiadały tylko te podmioty, których obowiązków lub uprawnień niniejsza sprawa bezpośrednio dotyczyła - adresaci decyzji oraz podmioty żądające czynności organu ze względu na swój własny interes prawny lub obowiązek.

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem posiadanie interesu prawnego uwarunkowane jest wskazaniem przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na

podstawie którego można skutecznie domagać się czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Interes prawny musi być zatem własny, indywidualny, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny.

Natomiast sytuacja, w której określony podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednak nie może wskazać przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji, posiada jedynie interes faktyczny.

Nie było zatem zasadne stanowisko skarżącej, że - poza podmiotami w stosunku do których organ stwierdził nieprawidłowości oraz nałożył obowiązki ich usunięcia i wnioskodawcą, jak wynika z art. 13 ust. 1 pkt 5 lit. b u.t.k. - również inni przewoźnicy kolejowi posiadali przymiot strony w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym jako chybiony należało ocenić zarzut naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 104 § 1 i 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (...). Natomiast stosownie do § 2 ww. przepisu decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Przypomnieć więc należy, iż zasadą postępowania administracyjnego, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana bez zbędnego formalizmu zgodnie z intencją i interesem strony. Istotnie organ jest związany żądaniem wniosku, gdyż wyznacza ono przedmiot postępowania i nie może z urzędu dokonać zmiany jego kwalifikacji. Tym niemniej organ nie jest związany podaną podstawą prawną żądania. Ma bowiem obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 i art. 7 k.p.a.). Musi zatem rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r, sygn. akt II SA 1111/93, pub. ONSA 1995/3/120). W rozpatrywanej sprawie treścią żądania [...] S.A., wiążącą organ było zatem zbadanie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym przy przydzielaniu tras pociągów, oczywiście w ramach uprawnień przyznanych organowi przez ustawodawcę. Organ

nie był jednak związany podaną we wniosku podstawą prawną. Żądanie [...] nie mogło zatem wyznaczyć granic postępowania poprzez powołanie konkretnych przepisów u.t.k., jak wskazywała skarżąca. Oznacza to, że organ nie był zobligowany do prowadzenia postępowania ściśle w granicach wyznaczonych przez wnioskodawcę.

Wskazania też wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.t.k. do zadań Prezesa UTK należy m.in. nadzór nad równoprawnym traktowaniem przez zarządców wszystkich przewoźników kolejowych w szczególności w zakresie rozpatrywania wniosków o udostępnianie tras pociągów (...). Natomiast zgodnie z ust. 1 pkt 5 lit. b art. 13 u.t.k. do zadań tych należy również rozpatrywanie skarg przewoźników kolejowych dotyczących przydzielania tras pociągów (...). Z przytoczonych regulacji wynika więc jednoznacznie, że postępowanie w powyższym zakresie może toczyć się na wniosek i z urzędu. Oznacza to, że nawet gdyby organ przekroczył granice skargowości, to zarzut ten nie miałby istotnego wpływu na wynik sprawy.

Ponadto, wydane rozstrzygnięcie było niewątpliwie zgodne z intencją [...] SA

Nie mógł być także uwzględniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. sformułowany w związku z nieprzeprowadzeniem dowodu z rozkładu jazdy. Powtórzyć bowiem trzeba, że organ - zgodnie z zakresem przyznanych mu ww. ustawą uprawnień - zobowiązany był do zbadania, czy w postępowaniu dotyczącym przydzielania tras pociągów przez zarządcę infrastruktury, w szczególności przy rozpatrywaniu wniosków o udostępnienie tych tras nie doszło do nierównoprawnego traktowania przewoźników kolejowych. Innymi słowy, czy nie doszło do naruszenia procedury przedzielania tras pociągów. Samo przydzielanie tras pociągów należy do kompetencji zarządców infrastruktury kolejowej i nie stanowi rozstrzygnięcia administracyjnego (art. 30 ust. 2 u.t.k.).

Ustawa o transporcie kolejowym przyznaje bowiem Prezesowi UTK - w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu kolejnictwa - jedynie uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości (art. 13 ust. 6 utk).

Bez wpływu na wynik sprawy pozostawała zatem kwestia uprzedniego ustalenia - na podstawie RRJ 2009/2010 - czy określone trasy zostały faktycznie przydzielone skarżącej.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu tj. naruszenia art. 86 k.p.a. w zw. z art. 38 K.c. wyjaśnić należy, że w postępowaniu administracyjnym dowód z przesłuchania stron ma charakter jedynie posiłkowy, uzupełniający. Z art. 86 k.p.a. wynika bowiem wprost, że może być on przeprowadzony tylko w sytuacji, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub ich braku, pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Natomiast w kontrolowanej sprawie organ dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim wniosku skarżącej o przydzielenie tras pociągów oraz regulaminu i na tej podstawie ustalił, że wniosek został sporządzony sprzecznie z tymże regulaminem. Nie było zatem konieczne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków zarządu [...] S.A..

Na marginesie zatem tylko dodać trzeba, że we wnioskach o przeprowadzenie ww. dowodu, składanych w toku postępowania, skarżąca nie sprecyzowała, na jaką okoliczność dowód ten miałby być przeprowadzony.

Nie można było też przyznać słuszności zarzutowi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a.

Zasadnie podnosi skarżąca, że art. 10 kpa nakłada na organ obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji. Tym niemniej naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie przesądza automatycznie o wadliwości decyzji uzasadniającej jej uchylenie, o ile nie dotyczy istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Jednym z przepisów urzeczywistniających ww. zasadę jest art. 39 k.p.a. Organ jest zobligowany do doręczania pism w przypadkach wyraźnie określonych w kodeksie, w szczególności w odniesieniu do decyzji i postanowień (art. 109, 125) oraz pisemnych wezwań (art. 54) i zawiadomień. Z ogólnej zasady, o której mowa w art. 10 k.p.a wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać stronom i uczestnikom postępowania także te pisma sporządzone przez organ lub wniesione do organu przez strony i uczestników postępowania, z którymi strona powinna być zaznajomiona.

Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisma stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem pisma.

Natomiast w skardze wskazano jedynie ogólnie, że w zasadzie organ nie doręczał większości pism stronom w toku postępowania, przez co strony zostały pozbawione bieżącego wpływu na wynik sprawy. Nie powołano jednak konkretnych przykładów - poza jednym pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. - jak i nie uzasadniono negatywnych skutków ewentualnego zaniechania organu w tym zakresie. Takich skutków, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem tylko takie naruszenia przepisów postępowania - jak wskazano wyżej - uzasadniałyby uchylenie wydanych rozstrzygnięć.

Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostają, w ocenie Sądu, również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 1 k.p.a. poprzez wskazanie, że [...] S.A. zawarło umowę ramową o organizowanie, wykonywanie i dotowanie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich pociągami krajowymi.

Otóż przypomnieć trzeba, że zakresem kontroli Sądu w niniejszej sprawie objęte były decyzje skierowane do określonych w niej dwóch adresatów, skarżącej i zarządcy infrastruktury. Nie miały zatem znaczenia dla oceny prawidłowości wydanych rozstrzygnięć kwestie dotyczące ewentualnych uchybień organu, zarzucanych w skardze odnośnie braku w aktach sprawy umowy ramowej uczestnika postępowania [...] S.A.

Jako chybiony należało ocenić też zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Wyjaśnienia wymaga, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie oznacza nic innego jak to, że organ odwoławczy podzielił argumentację faktyczną i prawną, a zatem i w zakresie zastosowanych przepisów prawa materialnego powołanych w sentencji i uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Nie ma zatem potrzeby powtarzania ww. przepisów w sentencji decyzji organu II instancji.

Niezrozumiałe jest więc twierdzenie, że skarżąca nie miała możliwości ustalenia przepisów prawa materialnego, którymi kierował się organ, skoro z sentencji i uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji jednoznacznie wynika, które z przepisów - w tym o charakterze materialnym - ustawy o transporcie kolejowym organ uznał za naruszone. Argumentacja ta została powtórzona w uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji.

Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi sformułowanego odnośnie naruszenia art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., powtórzyć trzeba, że nie każde uchybienie przepisom postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji, tylko takie, które ma charakter wady istotnie wpływającej na wynik sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że istotny wpływ na wynik sprawy ma jedynie takie uchybienie, które może doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia o innej treści niż wydane z tym uchybieniem (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010r., I FSK 484/09, LEX nr 594005)

W związku z powyższym nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że doszło do uchybienia przepisom proceduralnym, bez wykazania, że gdyby do uchybienia nie doszło, to zapadłaby decyzja o innej treści.

Słusznie wiec podnosi skarżąca, że organ nie ustosunkował się do zarzutu braku uzasadnienia nadania decyzji z dnia [...] lutego 2010r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednak uchybienie to - w ocenie Sądu - nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane było przede wszystkim ważnym interesem społecznym wynikającym z obowiązku zaspokojenia potrzeb podróżnych, oraz wyjątkowo ważnym interesem stron, które zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.t.k. powinny mieć zagwarantowane równe traktowanie w postępowaniu o udostępnienie tras pociągów. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji było niezbędne w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy tj. wobec konieczności ponownego niewątpliwie niezwłocznego usunięcia stwierdzonych naruszeń.

W kolejnym z zarzutów skarżąca podniosła, że regulamin nie zawiera przepisów "z zakresu kolejnictwa", o których mowa w art. 13 ust. 6 u.t.k., gdyż nie stanowi on przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym i jest dokumentem wydawanym przez podmiot prywatny. Jego przestrzeganie nie jest również zabezpieczone sankcją wynikającą z przepisu rangi ustawowej

W związku z powyższym wskazać należy, że regulamin wydawany jest na podstawie upoważnienia ustawowego wynikającego wprost z art. 32 ust. 1 utk. Również z woli ustawodawcy obowiązek jego opracowania nałożony został na zarządcę infrastruktury kolejowej. Z samej specyfiki postępowania toczącego się w przedmiocie udostępniania infrastruktury kolejowej wynika, że regulamin nie może stanowić zbioru przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym, gdyż dotyczy

tylko tych przewoźników kolejowych, którzy ubiegają się o przydzielenie konkretnych tras pociągów.

Oznacza to, że regulamin - jak najbardziej - mieści się w zakresie pojęcia "przepisów z zakresu kolejnictwa", o których mowa w art. 13 ust. 6 u.t.k., jak i innych przepisach tej ustawy, w szczególności tych nadających Prezesowi UTK uprawnienia nadzorcze.

Nie można było więc zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 13 ust. 6 u.t.k. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej naruszenie § 18 pkt 2 i pkt 11 regulaminu.

Należy mieć na uwadze, że na zarządcę ustawa nakłada obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z ww. regulaminem, o czym stanowi art. 29 ust. 2 u.t.k. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4 regulaminu, regulamin składa się z części opisowej oraz załączników zawierających wzór wniosku o przydzielenie trasy pociągu, instrukcję wypełniania wniosku, wzór powiadomienia (załącznik nr 6) oraz wzór wniosku o przydzilenie trasy katalogowej i instrukcję wypałniania tego wniosku (załącznik 6A). Załączniki stanowią zatem integralną cześć regulaminu. Oznacza to, że wypełnienie wniosku niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przydzilenie trasy pociągu w ramach RRJ stanowi naruszenie postanowień samego regulaminu.

Chybiona była zatem argumentacja, że skoro ani ustawa o transporcie kolejowym, ani rozporządzenienie nie reguluje zawartości wniosku w przedmiocie priorytetów, to nie mogło być mowy o naruszeniu przepisów z zakresu kolejnictwa

W świetle przedstawionego wyżej stanowiska, niezasadny był również zarzut o uchybieniu art. 13 ust. 1 pkt 5 lit. b u.t.k., który - zdaniem skarżącej - posługując się terminem "przydzielanie" tras pociągów nie dotyczy postępowania poprzedzającego przydzielenie tychże tras, co z kolei wskazuje na brak kompetencji Prezesa UTK do przeprowadzenia kontroli tej fazy postępowania.

W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że cała regulacja art. 13 u.t.k. zawiera przepisy o charakterze kompetencyjnym. W pkt. 2 i 3 Prezes UTK został wyposażony w funkcje nadzorcze zarówno w zakresie zapewnienia niedyskryminującego dostępu przewoźników kolejowych do infrastruktury kolejowej, jak i równoprawnego traktowania przez zarządców wszystkich przewoźników kolejowych, a zwłaszcza - jak podkreślił ustawodawca - w zakresie rozpatrywania wniosków o udostępnienie tras pociągów.

W powyższym kontekście wykładać trzeba również pkt 5 lit. b wyżej wymienionego przepisu. Rozpatrywanie skarg przewoźników kolejowych o przydzielanie tras pociągów, nie może zatem nie obejmować procedury składania wniosków o ich przydzielenie. Inne rozumienie ww. regulacji czyniłoby nadzór Przezesa UTK niepełnym w tym zakresie.

Podobnie nie były uzasadnione twierdzenia skarżącej, co do braku przymiotu strony [...] S.A. Odwołując się do wyjaśnień przedstawionych w zakresie art. 28 k.p.a. zauważyć należy, że skarga tego przewoźnika kolejowego z dnia [...] października 2009r., uzupełniona pismem z dnia [...] stycznia 2010r., została złożona w oparciu o art. 13 ust. 1 pkt 5 b u.t.k. Spółka wskazywała w niej na konkretne uchybienia przepisom z zakresu kolejnictwa towarzyszące procedurze składania wniosków o przydzielenie tras pociągów - między innymi - naruszenie zasady pierwszeństwa połączeń międzywojewódzkich przed regionalnymi. Nie można było zatem podzielić argumentacji, że wnioskodawczyni nie legitymowała się interesem prawnym, tylko interesem "ekonomicznym" w rozpatrywanej sprawie, skoro ustawa o transporcie kolejowym w art. 29 ust. 2 w zw. z art. 32, art. 30 ust. 1-2 nakłada na zarządcę infrastruktury określone obowiązki, a usunięcia takich właśnie uchybień domagała się [...] S.A.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości merytorycznej decyzji podkreślenia wymaga, że w świetle regulacji zawartych w ustawie o transporcie kolejowym wnioski o przydzielenie tras pociągów winny odpowiadać przepisom w niej zawartym, w tym -jak wykazano wyżej - postanowieniom regulaminu, opracowanego przez zarządcę na podstawie delegacji ustawowej, o której mowa w art. 32 u.t.k. Wymóg ten wynika z art. 29 ust. 2 u.t.k., który wskazuje, że zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielenia tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras. Na podstawie tychże wniosków zarządca planuje trasy pociągów w rozkładzie jazdy zgodnie z art. 30 ust. 1 u.t.k..

Przy czym stosownie do § 3 ust. 4 rozporządzenia rozpatrzeniu winny podlegać tylko te z wniosków, które zawierają informacje niezbędne do opracowania rozkładu jazdy, określone w regulaminie. W przeciwnym przypadku, zarządca obowiązany jest niezwłocznie zwrócić je przewoźnikowi kolejowemu ze wskazaniem braków, zakreślając termin ich uzupełnienia.

Artykuł 30 ust. 2 pkt. 1 i 2 u.t.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nakładał natomiast na zarządcę obowiązek przydzielania tras pociągów z uwzględnieniem pierwszeństwa przewozu osób oraz służby publicznej.

W świetle przytoczonych wyżej regulacji nie można było więc zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro wniosek skarżącej został przyjęty przez [...], to nie było konieczności jego uzupełniania i zawierał on wszystkie niezbędne informacje do przydzielania skarżącej wnioskowanych pociągów. Na tym bowiem polegało uchybienie zarządcy infrastruktury, który zamiast przyjmować do rozpatrzenia wadliwie wypełniony wniosek, winien wezwać przewoźnika kolejowego do jego skorygowania - w wyżej opisanym trybie - w celu wykazania przysługującego priorytetu P1 służby publicznej oraz właściwej kwalifikacji rodzaju pociągu (część C wniosku).

Ma to zasadnicze znaczenie również z tego względu, że art. 30 ust. 3 u.t.k. nakłada na zarządcę - w przypadku rozpatrywania wniosków o równych priorytetach -przyjęcie w drodze konsultacji z wnioskodawcami, rozwiązań najkorzystniejszych pod względem wykorzystanie przepustowości

W niniejszej sprawie - pomimo wezwania - skarżąca nie wykazała na podstawie umowy wymienionej w art. 40 ust. 4b u.t.k., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, że przysługuje jej priorytet P 1. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 4b u.t.k. na podstawie umowy ramowej oświadczenie usług publicznych, o której mowa w art. 40 ust. 4 u.t.k., zawierana była umowa o świadczenie usług publicznych na okres obowiązywania rozkładu jazdy pociągów.

[...] Sp. z o.o. nie miały zatem podstaw do wskazania w treści wniosku na priorytet służby publicznej dla swoich pociągów. Doszło zatem do błędnego zakwalifikowania wniosków skarżącej, a jeśli tak, to zasadnie organ nakazał usunięcie tych nieprawidłowości, przez złożenie nowych wniosków z pominięciem priorytetów służby publicznej.

Skoro - jak wskazano wyżej - zarządca zobligowany był, zgodnie z art. 29 ust. 2 u.t.k. oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia, do rozparzenia wniosków zawierających informacje niezbędne do opracowania rozkładu jazdy, określone w regulaminie, to również wadliwe wypełnienie w części C 1 wniosku o przydzielenie trasy pociągu w ramach RRJ 2009/2010 (tj. dokonanie nieprawidłowej kwalifikacji pociągu poprzez wskazanie oznaczenia RKPJ lub RKPE zamiast MPPJ i MPPE) stanowiło naruszenie

art. 4 pkt 20 u.t.k., obowiązującego w dacie wydania kontrolowanych decyzji oraz § 18 pkt 2 i 11 regulaminu.

Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i III sentencji. Na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w pkt II sentencji

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.