Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 768/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 2-2a, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b, c
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w [....] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Towarzystwa [...] w [....] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w W. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ odwoławczy) z dnia (...) kwietnia 2020 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy (organ I instancji) z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

Wnioskiem z dnia (...) grudnia 2017 r. D.S-C oraz J.C (inwestorzy), wystąpili o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych". Przedsięwzięcie realizowane będzie na działkach ew. nr (...), (...), (...) i (...) położonych w miejscowości R, gm. W. Do wniosku inwestorzy dołączyli wymagane prawem dokumenty, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz kopie map ewidencyjnych.

Przedmiotowy wniosek został przedłożony do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. oraz Dyrektora PGW Wody Polskie, Zarządu Zlewni w P. w celu wydania opinii na temat potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku jej stwierdzenia - do określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. wydał opinię z dnia (...) grudnia 2017 r. znak: (...), iż dla wnioskowanego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2018 r. znak: (...) określił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla analizowanego przedsięwzięcia. Natomiast Dyrektor PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. wezwał inwestorów do uzupełnienia karty informacyjnej. Po uzupełnieniu braków organ wydał opinię z dnia (...) marca 2018 r. znak: (...), iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z dnia (...) maja 2018 r. nr (...)organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla omawianego przedsięwzięcia.

Po przedłożeniu przez inwestorów w dniu (...) lipca 2018 r. Raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych", organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. Dyrektora PGW Wody Polskie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Jarosławiu w opinii z dnia (...) lipca 2018 r. znak: (...), ustalił warunki realizacji przedsięwzięcia. Dyrektor PGW Wody Polskie w R. zawiadomieniem z dnia (...) lipca 2018 r. uznał się za niewłaściwego w sprawie i przekazał sprawę Dyrektorowi Zarządu Zlewni w P.. Dyrektor PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. znak: (...) umorzył w całości postępowanie. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R.w trakcie ustalania warunków realizacji przedsięwzięcia, postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. znak: (...) dopuścił dowód z opinii biegłego w celu przekazania informacji i materiałów dotyczących walorów przyrodniczych dla ww. działek oraz terenów przyległych, w tym informacji na temat wykorzystania ww. terenów przez wilka oraz odnośnie możliwego wpływu ww. przedsięwzięcia na ten gatunek, stanowiący przedmiot ochrony obszaru Natura 2000

W dniu (...) sierpnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło pismo inwestorów dotyczące zmiany zakresu inwestycji, polegające na zmniejszeniu pierwotnej powierzchni zabudowy z 6,877 ha i budowy na niej sześćdziesięciu siedmiu domków, do powierzchni 2,029 ha lub 1,987 ha i wybudowaniu na niej dziewiętnastu domków. Kwestię powierzchni zajętej pod inwestycję inwestorzy pozostawili do zaakceptowania biegłemu, Prezesowi Stowarzyszenia dla Natury "Wilk" oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska R.

W dniu (...) lutego 2019 r. do organu wpłynął "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia budowy 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych w miejscowości R, gmina W".

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R postanowieniem z dnia (...) marca 2019 r. znak:(...) uzgodnił warunki realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych na części działek o numerach ew.: (...), (...), (...) i (...), położonych w miejscowości R. gm. W w wariancie określonym jako opcja nr 2 rozmieszczenia planowanych budynków przedstawiona w piśmie inwestorów z dnia (...) sierpnia 2018 r.

Przed wydaniem decyzji przeprowadzono procedurę udziału społeczeństwa polegającą na powiadomieniu wszystkich stron postępowania w formie zawiadomienia - obwieszczenia o możliwości zapoznania się z dokumentacją i zgłoszeniu ewentualnych uwag lub wniosków. W zakreślonym terminie nikt nie zgłosił chęci zapoznania się z zamierzonym przedsięwzięciem, jak również nikt nie zgłosił żadnych uwag ani wniosków.

W dniu (...) kwietnia 2019 r. do organu wpłynęło zgłoszenie zamiaru uczestnictwa na prawach strony Stowarzyszenia A z siedzibą w W.

W dniu (...) sierpnia 2019 r. roku organ I instancji wydał decyzję nr (...), w której ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno- mieszkaniowych" w zakresie budowy 19 domków rekreacyjno-mieszkaniowych o powierzchni zabudowy 1,987 ha.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia (...) listopada 2019 r. nr (...) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W dniu (...) grudnia 2019 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. wydał pozytywną opinię znak: (...) dla realizacji przedsięwzięcia obejmującego budowę 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych.

Decyzją z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) organ I instancji działając na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa środowiskowa), a także § 3 ust. 1 pkt 53 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) - ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa 67 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych" i jednocześnie określił:

I. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Planowane przedsięwzięcie podlegało będzie na budowie 19 domków do celów rekreacyjno- mieszkaniowych, o powierzchni zabudowy pojedynczego domku do 100 m2 każdy, drogi wewnętrznej, sieci zewnętrznych z przyłączami (sieć elektryczna, wodociągowa i kanalizacji sanitarnej ze szczelnymi zbiornikami bezodpływowymi na ścieki - 19 sztuk). Powierzchnia planowanej do realizacji inwestycji wynosi 1,987 ha i obejmuje część działek o numerach ewidencyjnych: (...), (...), (...) i (...) położonych w miejscowości R, gm. W. Planowana ilość działek pod domki rekreacyjno-mieszkaniowe wyniesie 19 sztuk o powierzchni od 7 do 15 arów każda.

II. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich:

1. Podczas prowadzenia robót budowlanych nie można dopuścić do zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych stosowanymi substancjami, ściekami lub odpadami powstającymi w związku z realizowanymi pracami.

2. Zapewniony zostanie nadzór nad wykonawcami prac, w celu kontroli sposobu realizacji robót budowlanych, w tym m. in. kontroli: stosowania sprawnych maszyn i sprzętu oraz ich prawidłowej eksploatacji i konserwacji, użytkowania środków transportu i maszyn bez ich przeciążania i przeładowywania, odprowadzania maszyn po zakończonej pracy na miejsca parkingowe.

3. Zaplecze budowy zostanie zorganizowane w formie utwardzonego placu. Na placu zostanie wyznaczony parking dla samochodów osobowych oraz pracującego na budowie sprzętu.

4. Miejsce postoju maszyn zostanie zabezpieczone przed możliwością infiltracji substancji ropopochodnych do gleby oraz do wód, poprzez uszczelnienie nawierzchni.

5. W trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, dostępne będą środki neutralizujące skutki ewentualnego wycieku substancji ropopochodnych (np. sorbenty).

6. Należy dążyć do zminimalizowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko podczas jego realizacji, poprzez m. in.:

• eliminowanie pracy na biegu jałowym silników spalinowych maszyn i środków transportu, m. in. w czasie postoju, przerw w pracy, itp.,

• utrzymywanie w czystości dróg wyjazdowych z terenu budowy oraz okresowe zraszanie wyjazdów z placu budowy na teren dróg gminnych (podczas okresów bezdeszczowych),

• transport materiałów sypkich (np. żwir i piasek) wywrotkami wyposażonymi w opończe (plandeki) ograniczające pylenie,

• odpowiednie rozplanowanie i obsługę miejsc magazynowania materiałów sypkich.

7. Woda w fazie realizacji (do czasu podłączenia zaplecza budowy do sieci wodociągowej), na plac budowy będzie dowożona w pojemnikach.

8. Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia ścieki bytowe, gromadzone będą w przenośnych urządzeniach sanitarnych.

9. W przypadku konieczności odwodnienia wykopów budowlanych, woda z wykopów zostanie odpompowana i po oczyszczeniu z zawiesiny ogólnej zostanie rozprowadzona po terenie działek, na których będzie realizowane przedsięwzięcie.

10. Prace budowlane z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu odbywać się będą wyłącznie w porze dziennej, tj. w godzinach 06:00 - 22:00.

11. W związku z realizacją przedmiotowego zamierzenia nie nastąpi wycinka drzew i krzewów.

12. Drzewa, zlokalizowane w sąsiedztwie prowadzonych prac, które mogą być narażone na uszkodzenia w czasie robót budowlanych, należy zabezpieczyć przed uszkodzeniem mechanicznym, poprzez owinięcie ich pni, np. matami słomianymi, a następnie oszalowanie ich deskami do wysokości pierwszych gałęzi. Dolna część każdej deski powinna opierać się na podłożu, będąc lekko wkopaną w grunt lub obsypaną ziemią. Drzewa uszkodzone w czasie prowadzenia robót powinny być natychmiast poddane zabiegom pielęgnacyjnym.

13. Plac budowy zostanie ogrodzony tymczasowym ogrodzeniem, zapewniającym brak możliwości przedostawania się większych zwierząt na obszar, na którym będą prowadzone roboty budowlane.

14. Zagłębienia terenowe, powstałe w trakcie prac budowlanych będą codziennie (przed rozpoczęciem prac budowlanych) kontrolowane pod kątem występowania w nich drobnych zwierząt (np. płazów, gadów, ssaków). W przypadku stwierdzenia zwierząt w wykopach, należy je odławiać i przenosić do odpowiednich dla nich siedlisk.

15. Przewidywana do wprowadzenia na przedmiotowym terenie zieleń izolacyjna tworzona będzie w oparciu o rodzime gatunki, w tym krzewy owocowe.

16. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia, woda do przedmiotowych budynków pobierana będzie z gminnej sieci wodociągowej.

17. W fazie eksploatacji przedsięwzięcia, do czasu podłączenia przedmiotowych budynków do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej, ścieki bytowe gromadzone będą w szczelnych, bezodpływowych zbiornikach, skąd będą wywożone do oczyszczalni ścieków. Wraz z pojawieniem się możliwości podłączenia budynków do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej (w przypadku jej wykonania na przedmiotowym terenie), przyłącza takie zostaną wykonane.

18. Wody opadowe lub roztopowe pochodzące z połaci dachowych oraz z powierzchni utwardzonych (żwirowych), rozprowadzane będą po terenie działek inwestycyjnych. Dopuszcza się ujmowanie ww. wód pochodzących z połaci dachowych do indywidualnych zbiorników, celem wykorzystania ich do pielęgnacji roślin.

19. Pozostała część działek o nr ew.: (...), (...), (...) i (...) położonych w miejscowości R, nieobjęta planowaną zabudową, w zakresie przedmiotowego zamierzenia (tj. powierzchnia ok. 4,89 ha) zostanie pozostawiona w dotychczasowym sposobie użytkowania, tj. bez zabudowy.

III. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym: projekt budowlany musi uwzględniać ustalenia wymienione w punkcie I i II niniejszej decyzji.

IV. Nie nakładam obowiązku przeprowadzenia:

1. Ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.

2. Postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając:

- naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "b" tiret pierwszy i drugi ustawy środowiskowej, ponieważ w jej uzasadnieniu nie wskazano, w jakim zakresie w ustalonych dla omawianego przedsięwzięcia środowiskowych uwarunkowaniach zostały wzięte pod uwagę wnioski zawarte w sporządzonym Raporcie o oddziaływaniu na środowisko, jak również stanowiska współdziałających organów specjalistycznych - Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R, zajęte w trakcie postępowania l-instancyjnego,

- art. 66 ust. 1 pkt 6a oraz art. 66 ust. 6 ustawy środowiskowej, ponieważ nie dokonano porównania analizowanych wariantów z uwzględnieniem ich oddziaływania na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego, np. na grzyby, nie przedstawiono też zasad monitoringu oddziaływania na środowisko przyrodnicze, w szczególności na obszar Natura 2000 o nazwie [...] - na etapie realizacji i użytkowania przedsięwzięcia, jak również nie omówiono prognozowanego oddziaływania przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji,

- art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało sprzecznościami zawartymi w wydanej decyzji.

Jednocześnie skarżący zaskarżył postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. z dnia (...) marca 2019 r. zarzucając, że nie uwzględniono w nim i nie ustosunkowano się do dowodu z opinii biegłego - dr [...] z dnia (...) stycznia 2019 r., jak również uzgodniono omawiane uwarunkowania środowiskowe ustalone na podstawie niepełnego merytorycznie raportu - o zakresie niezgodnym z wydanymi w dniach (..(...) stycznia 2018 r. i (...) maja 2018 r. postanowieniami.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia (...) kwietnia 2020 r. nr (...) organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania Raport oddziaływania na środowisko został sporządzony zgodnie z postanowieniem organu I instancji znak: (...) z dnia (...) maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i spełnia wymogi przewidziane w art. 66 ustawy środowiskowej.

Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu odwołania, że sporządzony Raport oddziaływania na środowisko nie spełnia wymogów merytorycznych podanych w art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy środowiskowej, gdyż w porównaniu oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów przedsięwzięcia nie wzięto pod uwagę grzybów - organizmów, które także nie zostały uwzględnione w inwentaryzacji przyrodniczej, sporządzonej na potrzeby wykonania tego raportu. Według skarżącego, okoliczność podana na pierwszej połowie str. 5 Załącznika ("Charakterystyka przedsięwzięcia") do decyzji - iż na terenie realizacji omawianego przedsięwzięcia nie wykazano gatunków grzybów objętych ochroną prawną - nie zwalniała autorów raportu od oceny występowania nie chronionych gatunków tej istotnej dla ekosystemów glebowych grupy organizmów. Ponadto rozdział 8.6 Raportu (str. 156-159) - tylko w jego tytule wspomina formalnie o grzybach - nie rozwijając w ogóle zagadnienia w tym zakresie w jego dalszej treści.

W ocenie organu odwoławczego Raport oddziaływania na środowisko zawiera opracowanie na temat oddziaływania na elementy przyrodnicze oraz omawia szeroko wpływ analizowanych wariantów na elementy środowiska w tym na florę i faunę, w tym grzyby, zawarte w rozdziałach V i IX (str. 122 - 150 i 223 - 257). Na potrzeby oceny oddziaływania i sporządzenia raportu wykonano inwentaryzację przyrodniczą w której przedstawiono florę i faunę terenu planowanego przedsięwzięcia. W wyniku badań terenowych nie stwierdzono gatunków chronionych grzybów na omawianym terenie, wobec czego nie omówiono tak szczegółowo oddziaływania na tę grupę organizmów, jak na ptaki czy też ssaki. Zdaniem organu takie stanowisko jest merytorycznie uzasadnione, gdyż niecelowe jest zawieranie w Raporcie rozbudowanych rozważań na temat gatunków, które nie występują na badanym obszarze.

Organ odwoławczy uznał, że nie jest również zasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 66 ust. 16 ustawy środowiskowej polegający na nieprzedstawieniu w Raporcie propozycji monitoringu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, w tym na obszar sieci Natura 2000 [...] na etapie budowy i eksploatacji planowanej inwestycji. Zdaniem organu zasady monitoringu oddziaływania na środowisko przyrodnicze, w szczególności na obszar Natura 2000 [...], zostały szczegółowo przedstawione w rozdziale XVI raportu. Ze względu na brak znacząco negatywnego wpływu na elementy przyrodnicze oraz brak negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na przedmioty ochrony oraz integralność obszaru Natura 2000 [...], nie zaproponowano szczególnych metod monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Zaproponowane działania minimalizujące wpływ na środowisko przyrodnicze są wystarczające według autora raportu i organów orzekających w sprawie. Problematykę monitoringu oddziaływania na środowisko przyrodnicze i obszar Natura 2000 [...] zawierają rozdziały X Raportu: "Opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru" oraz rozdział XVI Raportu: "Przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru". Ponadto problematykę monitoringu i oddziaływania na obszar Natura 2000 przedstawiono w rozdziale 9.17, str. 264 - 291 oraz w rozdziale XVIII.2, str. 333 - 341 Raportu.

Zdaniem organu odwoławczego bezpodstawny jest także zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 66 ust. 6 ustawy środowiskowej poprzez nieuwzględnienie w raporcie prognozowanych oddziaływań na etapie likwidacji przedsięwzięcia. Jak wynika bowiem z treści raportu, w rozdziale IV pkt 4.1.5 Raportu: "Opis warunków użytkowania terenu w fazie ewentualnej likwidacji obiektu", przedstawiono opis oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na etapie jego likwidacji.

Ponadto wbrew zarzutowi skarżącego uzasadnienie decyzji zawiera zarówno informację o przeprowadzonym postępowaniu, w tym o zakresie wymaganych prawem uzgodnień oraz o tym, w jaki sposób zostały uwzględnione przez organ I instancji wnioski wynikające ze sporządzonego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również stanowiska wyrażone w sprawie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe wynika wprost z treści zaskarżonej decyzji oraz porównania treści powołanych dokumentów z treścią decyzji. W decyzji stwierdzono m. in., że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia, ze względu na swój charakter, nie będzie się wiązała z powstawaniem bezpośrednich oddziaływań skumulowanych z przedsięwzięciami realizowanymi i zrealizowanymi, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze jego oddziaływania, może jednak, w połączeniu z innymi przedsięwzięciami, o tym samym lub podobnym charakterze realizowanymi na terenie gminy W, powodować zwiększenie antropopresji i nasilenie penetracji przez człowieka terenu kompleksu [...]. Ze względu na konieczność zachowania wymogów ochrony środowiska uznano za niezbędne nałożenie dodatkowych warunków opisanych w punkcie II decyzji. Warunki te są rozstrzygnięciami indywidualnymi. Niezależnie od nich dla przedsięwzięcia konieczne jest przestrzeganie ogólnie obowiązujących przepisów na etapie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji.

Organ odwoławczy nieuzasadniony jest także zarzut skarżącego, iż postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. znak: (...) z dnia (...) marca 2019 r. zostało wydane z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ nie uwzględniono w uzasadnieniu postanowienia, jak również nie ustosunkowano się i nie oceniono wartości dowodowej opinii w sprawie prognozowanego oddziaływania omawianego przedsięwzięcia na główne przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "Lasy Sieniawskie", w szczególności na wilka i zachowanie korytarzy ekologicznych dla przemieszczania się dużych ssaków - wykonanej w dniu (///) stycznia 2019 r. przez dr hab. [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. postanowieniem znak: (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r. dopuścił dowód z opinii biegłego dr hab. [...] w postępowaniu uzgodnieniowym. Organ ten podkreślił w uzasadnieniu postanowienia, iż z uwagi na złożony merytorycznie charakter sprawy uznano, iż do jej rozstrzygnięcia konieczne będzie uzyskanie dodatkowego materiału dowodowego w postaci opinii niezależnego specjalisty z zakresu biologii i występowania wilka, stanowiącego przedmiot ochrony ww. obszaru Natura 2000 [...] w zakresie wykorzystania działek nr ew. (...), (...), (...) i (...) położonych w miejscowości R, gm. W. oraz terenów przyległych przez wilka, jak również w zakresie wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na ten gatunek. Dzięki uzyskaniu ww. opinii, będzie można jednoznacznie określić możliwość realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na działkach nr ew. (...), (...), (...) i (...), położonych w miejscowości R., gm. W.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe dowodzi, iż postanowienie uzgadniające w przedmiotowej sprawie wydane zostało także w oparciu o opinię biegłego, która wchodzi w skład materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Okoliczność, że w treści uzasadnienia postanowienia organ nie powołał się wprost na nazwisko specjalisty, nie stanowi podstawy do uznania postanowienia za wydane z naruszeniem prawa.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że z treści art. 107 § 3 k.p.a. nie wynika, aby uzasadnienie decyzji musiało przedstawiać stanowisko organu we wszystkich najdrobniejszych kwestiach, które były podnoszone czy sygnalizowane w toku postępowania administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia organu powinno odnosić się do okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli zatem zawiera ono wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, to nie odniesienie się wprost do niektórych materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu nie stanowi o wadliwości decyzji uzasadniającej jej uchylenie.

Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. podano, że przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, funkcjonującego na mocy uchwały Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2013 r., poz. 3589, ze zm.). Ponadto całe przedsięwzięcie znajduje się w granicach głównego korytarza ekologicznego (Korytarz Południowo- Centralny, część Lasy Sieniawskie KPdC-lC), wyznaczonego w Projekcie korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce, zaktualizowanego w latach 2010 - 2012 przez Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży. Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest również w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Lasy Sieniawskie PLH180054.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że Obszar Natura 2000[...] został wyznaczony dla ochrony populacji wilka (Canis lupus) - gatunku z załącznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, tzw. Dyrektywy Siedliskowej. Bytują tu dwie osiadłe grupy rodzinne (watahy), łącznie skupiające 6-8 osobników. Należą one, wraz z wilkami żyjącymi w Puszczy Solskiej, Lasach Janowskich oraz lasach wokół Horyńca, do odrębnej pod względem genetycznym, liczącej ok. 70 osobników subpopulacji zasiedlającej kompleksy leśne Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Obie watahy regularnie wyprowadzają młode, a zachowane powiązania z sąsiednimi kompleksami leśnymi powodują, że są ważnym ogniwem wymiany genetycznej, zarówno w skali regionalnej, jak i w skali całego kraju. Istnieje również dobre połączenie z sąsiednim obszarem Natura 2000 [...], który obejmuje część kompleksu leśnego wykorzystywanego jako terytorium łowieckie przez jedną z watah.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż celem ochrony w obszarze jest utrzymanie populacji wilka - gatunku priorytetowego z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, przez ochronę kluczowych dla niego fragmentów terytoriów (miejsc, w których może realizować swoje podstawowe potrzeby życiowe, tzn. rozmnażać się, wychowywać młode oraz polować).

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący zasadnie wskazuje na rozbieżność pomiędzy nazwą przedsięwzięcia, podaną we wstępie sentencji zaskarżonej decyzji oraz w tytule jej załącznika, gdzie mowa jest o budowie 67 domków dla celów rekreacyjnych a pozostałą treścią tej decyzji, gdzie mówi się o realizacji 19 takich domków. Organ stwierdził jednak, że organ I instancji posługuje się fragmentarycznie w treści decyzji pierwotną nazwą inwestycji odnoszącą się do budowy 67 domków, podczas gdy zakres inwestycji został ograniczony ostatecznie do 19 domków. Z merytorycznej części sentencji decyzji, z uzasadnienia decyzji oraz z postanowień organów uzgadniających decyzję wynika jednak bezspornie i jednoznacznie, że przedmiotem decyzji jest inwestycja polegająca na budowie 19 domków do celów rekreacyjno-mieszkaniowych w miejscowości R., gm. W. Zdaniem organu wskazana przez skarżącego rozbieżność nie jest uchybieniem istotnym, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie środowiskowej. Przesłanki odmowy zgody polegać przy tym mogą wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy); odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy); braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy; wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 ustawy); wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j p.w. (art. 81 ust. 3 ustawy). Jeśli więc żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań, tak jak to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Biorąc pod uwagę przeprowadzoną w toku postępowania ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, analizę i ocenę wpływu inwestycji na środowisko, możliwości oraz sposobów zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, dokonaną w szczególności na podstawie przedłożonej informacji zawartej we wniosku, w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzupełnieniach, jak również w pozytywnym uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R oraz w pozytywniej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez:

- błędne ustalenie przez organ odwoławczy, iż rażąca, zdaniem skarżącego, rozbieżność pomiędzy nazwą przedsięwzięcia podaną w decyzji organu l instancji (realizacja 67 domków) a treścią tej decyzji (19 domków) nie uzasadniała uchylenia decyzji,

- zaistnienie istotnych i nie zauważonych przez organ odwoławczy sprzeczności pomiędzy treścią, w tym uzasadnieniem, ustalonych środowiskowych uwarunkowań a treścią załącznika do decyzji organu I instancji pt. "Charakterystyka przedsięwzięcia",

2) naruszenie art. 82 ust. 2 pkt 1 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy środowiskowej, ponieważ organ odwoławczy nie zauważył, iż w uzasadnieniu ustalonych środowiskowych uwarunkowań pominięto - w zakresie rozważenia w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie udzielania pozwolenia na budowę dla omawianego przedsięwzięcia - kwestię oceny, czy dane na temat omawianego przedsięwzięcia wymagają uszczegółowienia w ramach udzielania pozwolenia na jego budowę,

3) naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret pierwszy ustawy środowiskowej, ponieważ utrzymano w mocy decyzję organu I instancji - pomimo iż w jej uzasadnieniu nie wskazano, w jakim zakresie zostały uwzględnione wskazania zawarte w sporządzonym Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w uzupełnieniach tegoż dokumentu prywatnego,

4) naruszenie art. 66 ust. 1 pkt. 6a lit. a ustawy środowiskowej - gdyż organ odwoławczy błędnie ustalił, iż wymieniony powyżej Raport, którego zakres merytoryczny miał spełniać wymogi podane w jednostce redakcyjnej art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej - zawierał analizę wariantów przedsięwzięcia z uwzględnieniem występowania grzybów - w okolicznościach, gdy w dokumencie tym została podana wyłącznie informacja, iż na terenie planowanego przedsięwzięcia nie występują wśród tej grupy organizmów glebowych chronione prawem gatunki, natomiast pominięto rozpoznanie i analizę występowania innych niż chronione gatunków wymienionej grupy organizmów glebowych

- co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto skarżący zarzucił, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone przez organ odwoławczy z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. - ponieważ organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku powiadomienia skarżącego i innych stron postępowania o możliwości złożenia końcowych wniosków i uwag przed wydaniem zaskarżonej decyzji. To naruszenie przepisów postępowania również miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zarzutów wskazanych w niniejszej skardze - w ich części nie przedstawionej wcześniej w odwołaniu - skarżący nie był w stanie przekazać w trakcie tegoż postępowania i może to uczynić dopiero na etapie składania skargi.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...), a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w doktrynie jednoznacznie wskazuje się, iż nazwa przedmiotu postępowania administracyjnego (w omawianym przypadku - nazwa przedsięwzięcia, dla którego ustalono środowiskowe uwarunkowania) powinna bezwzględnie odpowiadać (być adekwatna) do treści wydanego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia. Tymczasem decyzja organu l instancji, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, nie spełnia tego wymogu. Skarżący podkreślił zarazem, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, która pełni istotną rolę informacyjną i będzie wiązała organy udzielające decyzji realizacyjnych, w tym pozwolenia na budowę - powinna być sprecyzowana jednoznacznie, nie pozostawiając w podstawowym zakresie dotyczącym rozmiarów przedsięwzięcia żadnych niejasności w tym względzie, gdyż w przeciwnym przypadku - nie będzie można prawidłowo wydać wymienionego pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał również na istotne sprzeczności merytoryczne pomiędzy treścią uzasadnienia decyzji organu I instancji a jej załącznikiem pn. "Charakterystyka przedsięwzięcia", które nie zostały zauważone przez organ odwoławczy. Przykładowo - na str. 13 uzasadnienia decyzji organu I instancji, przytaczając wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej, podano że na terenie przedsięwzięcia lęgowymi (czyli gniazdującymi) były cztery gatunki ptaków (bażant, skowronek, świergotek łąkowy oraz piecuszek). Natomiast w oczywistej opozycji do tej informacji - na stronie 1 załącznika podano, iż na terenie lokalizacji przedsięwzięcia nie stwierdzono gniazd ptaków. W zaistniałej sytuacji powstaje pytanie, dlaczego w uzasadnieniu decyzji stwierdzono gniazdowanie wymienionych chronionych gatunków ptaków - skoro w trakcie inwentaryzacji nie stwierdzono ich gniazd. Zdaniem skarżącego uszła też uwadze okoliczność, że organ I instancji rozstrzygając o braku potrzeby nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko (na etapie udzielania pozwolenia na budowę) nie rozpatrzył obligatoryjnej w tej sprawie kwestii - czy dane na temat przedsięwzięcia, zawarte w szczególności w raporcie - wymagają uszczegółowienia w ramach udzielenia pozwolenia na budowę. Informacji o takim rozpatrzeniu brak jest również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji - co stanowi naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy środowiskowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik zaskarżonych środowiskowych uwarunkowań - gdyż jak wynika z treści Raportu, datowanego na dzień 12 lutego 2019 r. (rozdz. 4.3.2.3) - aktualnie nie są znane ważne dla omawianego przedsięwzięcia docelowe rozwiązania dotyczące gospodarki wodno- ściekowej, gdyż istnieje tylko wstępna koncepcja na ten temat - na poziomie obszaru gminy. W ocenie skarżącego organ odwoławczy błędnie ustalił także, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji odniesiono się do zaleceń zawartych w Raporcie i w jego uzupełnieniach - poprzez podanie, czy i w jakim zakresie zalecenia te zostały uwzględnione w ustalonych uwarunkowaniach. Skarżący podkreślił, że ustalone ostatecznie uwarunkowania nie zawierają zaleceń Raportu z dnia 12 lutego 2019 r., dotyczących przykładowo:

- sposobu przewożenia odpadów, które będą powstawać w fazie realizacji (budowy) inwestycji - np. załadowania, przewozu i wyładowania tychże odpadów w sposób wykluczający możliwość zanieczyszczenia dróg,

- ogrzewania domków - poprzez zastosowanie ogrzewania opartego na energii elektrycznej i/lub małych kotłach grzewczych i kominkach opalanych biomasą,

przy czym - w uzasadnieniu zaskarżonych uwarunkowań środowiskowych nie wskazano dlaczego odstąpiono od ich zalecenia.

W tym stanie faktycznym skarżący stwierdził, że z treści art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej wynika jednoznacznie, że wolą prawodawcy było, aby w każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która została wydana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zostało zawarte i uzasadnione stanowisko - w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione zarówno ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinia państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ winien uwzględnić ustalenia poczynione w toku postępowania, m. in. zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, bowiem konieczność uwzględnienia tych ustaleń wpływa w decydujący sposób na rodzaj i zakres obowiązków, jakie organ może nałożyć na wnioskodawcę. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 2319/2010. Skarżący wskazać też, że art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej określa dodatkowe - lecz obligatoryjne - wymagania formalne, jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji, której wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, a brak odniesienia się do któregoś z dowodów wymienionych w jednostce redakcyjnej art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej skutkuje naruszeniem ogólnej zasady postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy myli się również, twierdząc w uzasadnieni zaskarżonej decyzji, że sporządzony w trakcie postępowania l-instancyjnego Raport i jego uzupełnienia spełniają obowiązujące tego typu dokument prywatny wymogi wskazane w jednostce redakcyjnej art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Konkretnym przykładem niewłaściwego rozpatrzenia w tym zakresie stanu faktycznego jest twierdzenie organu odwoławczego, że uwzględniono w raporcie występowanie grzybów - podczas gdy w Raporcie tym stwierdzono jedynie brak chronionych gatunków grzybów. Odstąpiono zarazem od wskazania innych niż chronione, licznych przedstawicieli tej grupy organizmów glebowych, istotnych dla funkcjonowania ekosystemów z uwagi na ważną rolę w rozkładzie materii organicznej, jaką różnorodne, często niewidoczne ludzkim okiem, gatunki grzybów pełnią w środowisku przyrodniczym. Na poparcie zarzutu uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.

Dodatkowo strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi, oraz nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu niezależnie od oceny zasadności zarzutów w niej podniesionych. Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), wziął bowiem pod rozwagę z urzędu naruszenia prawa, które są konieczną i wystarczającą podstawą do wzruszenia zaskarżonej decyzji.

Powyższe naruszenia prawa dotyczą prawa materialnego i procesowego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w zakresie art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 77 ust. 5, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 2-2a, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (u.o.ś.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenia te miały lub co najmniej mogły mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić określone deficyty rozważań oraz ocen właściwego dyrektora regionalnego ochrony środowiska jako organu uzgadniającego projekt rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie środowiskowych uwarunkować realizacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.o.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia w formie postanowienia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W powyższym postanowieniu regionalny dyrektor ochrony: 1) uzgadnia realizację przedsięwzięcia oraz określa warunki tej realizacji; 2) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia na prace przygotowawcze, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; nie dotyczy to inwestycji w zakresie terminalu (art. 77 ust. 4 u.o.ś.). Zgodnie z treścią art. 77 ust. 5 u.o.ś., w stanowisku, o którym mowa w art. 77 ust. 4 pkt 2 u.o.ś., regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia na prace przygotowawcze, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:

1) posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko lub wymagają uszczegółowienia w ramach decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia na prace przygotowawcze, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;

2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

3) istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Z powyższych uregulowań wynika, że właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska jest zobowiązany do przedstawienia w postanowieniu szczegółowego i odpowiednio uzasadnionego stanowiska specjalistycznego m.in. w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 u.o.ś. (a więc m.in., jak w przedmiotowej sprawie, w postępowaniu w sprawie udzielania pozwolenia na budowę) (art. 77 ust. 4 pkt 2 u.o.ś.), przy czym organ ten ma obowiązek stwierdzenia konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania ww. kategorii decyzji, jeżeli uzasadnia to ocena: 1) posiadanych na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach danych na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko lub wymagają uszczegółowienia w ramach decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia na prace przygotowawcze, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; 2) istnienia możliwości kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami; 3) istnienia możliwości oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody (art. 77 ust. 5 u.o.ś.).

Odnosząc treść art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 u.o.ś. do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. (organ uzgadniający) z dnia 26 marca 2019 r. (k. 82 i n. akt organu I instancji), należy stwierdzić, że zawarte w pkt. IV.1 postanowienia stwierdzenie, że inwestor nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nie zostało przez organ uzgadniający dostatecznie uzasadnione. Z akt sprawy oraz treści postanowienia wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie (budowa 19 budynków rekreacyjno-mieszkaniowych na podlegającym przekształceniu obszarze ok. 2 ha) jest położone w granicach chronionego obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty (Lasy Sieniawskie PLH 180054), Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz projektowanego głównego korytarza ekologicznego łączącego Europejską Sieć Obszarów Natura 2000. Organ przeprowadzając ocenę możliwości i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszary Natura 2000, nie dokonał prawidłowej weryfikacji treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego przez inwestora. Przede wszystkim nie jest wystarczające warunkowe, hipotetyczne i ogólnikowe stwierdzenie, że "jeżeli przedstawione w dokumentacji rozwiązania technologiczne i organizacyjne, dotyczące przedmiotowego przedsięwzięcia zapewnią skuteczną ochronę środowiska, w tym wód powierzchniowych, podziemnych, gleby i powietrza oraz zachowane zostaną wyżej postawione warunki, to planowane przedsięwzięcie ze względu na lokalizację, zakres i rodzaj oraz charakter i skalę generowanych oddziaływań na środowisko przyrodnicze (...) nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na zasoby, twory i składniki przyrody" (s. 11 postanowienia z dnia 26 marca 2019 r.). Nie jest również prawidłowa praktyka pozostawiania poza oceną organu stwierdzeń i ocen autora raportu ("(...), w ocenie autora Raportu, przedsięwzięcie nie będzie generowało negatywnych oddziaływań na przyrodę Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i nie doprowadzi do naruszenia zakazów obowiązujących w jego granicach") (s. 12 postanowienia z dnia 26 marca 2019 r.). W rozważanym zakresie obowiązkiem organu uzgadniającego jest weryfikacja raportu i wyrażenie własnej oceny twierdzeń i wniosków raportu. Trzeba ponadto stwierdzić, że organ uzgadniający jest zobowiązany do powiazania swoich ocen i wniosków z treścią normatywną wynikającą nie tylko z art. 77 ust. 4 pkt 2 u.o.ś., lecz przede wszystkim z art. 77 ust. 5 u.o.ś., które statuuje przesłanki istotne dla stwierdzenia konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji. Organ uzgadniający musi zatem obowiązkowo stwierdzić, czy dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko lub wymagają uszczegółowienia w ramach decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 u.o.ś., czy ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, oraz czy istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. W tym ostatnim przypadku – wbrew ocenie organu – przesłanką dla stwierdzenia (albo niestwierdzenia) konieczności ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie jest jedynie znaczące negatywnie oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, lecz sama możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. I właśnie w tym zakresie i w świetle tych okoliczności nieodzowne jest dokonanie specjalistycznej oceny, czy i w jakim zakresie konieczne będzie przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ocena organu uzgadniającego powinna oczywiście znaleźć szczegółowe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia, o którym mowa w art. 77 ust. 3 u.o.ś.

W drugiej kolejności należy stwierdzić istotne braki w zakresie ustaleń i ocen organów orzekających w kontrolowanej sprawie.

Braki te dotyczą po pierwsze sprawy weryfikacji treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, która zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.ś. stanowi istotną część oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz kontroli postanowienia organu uzgadniającego, które zgodnie z art. 77 ust. 7 u.o.ś. nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Obowiązkiem organów pierwszej i drugiej instancji była zatem kontrola formy i treści postanowienia organu uzgadniającego z dnia 26 marca 2019 r. oraz stwierdzenie wskazanych wyżej wad uzgodnienia w zakresie jego uzasadnienia. W szczególności organy miały obowiązek uwzględnić w ramach końcowej oceny w zakresie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji te same przesłanki, który były istotne dla organu uzgadniającego, zgodnie z treścią art. 77 ust. 5 u.o.ś.

Po drugie, organy pierwszej i drugiej instancji miały obowiązek prawidłowego odczytania i zastosowania treści art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b), art. 82 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 2-2a, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) i c) u.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. do ustalonego stanu faktycznego, w tym do ustaleń i wniosków, które wynikają z Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z dnia 12 lutego 2019 r.

Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ powinien szczegółowo rozważyć i ocenić m.in., czy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (obejmującej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) wynika potrzeba unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a razie stwierdzenia takiej potrzeby – ma obowiązek nałożenia w decyzji obowiązku podjęcia tego rodzaju działań.

Z treści Raportu z dnia 12 lutego 2019 r. wynikają bardzo precyzyjne opisy przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru (zob. ss. 311-312 i ss. 342-348 Raportu). W szczególności na ss. 343-348 Raportu znajduje się bardzo precyzyjny wykaz "zagadnień do uwzględnienia w decyzji środowiskowej". Organy nie tylko nie poddały ocenie tych propozycji, lecz również nie dokonały nałożenia w decyzjach obowiązku podjęcia proponowanych przez autora Raportu działań w zakresie unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w tym na obszary Natura 2000). W ten sposób doszło również do naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno – w razie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – zawierać informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 u.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b (nie dotyczy to inwestycji w zakresie terminalu). W powyższym stanowisku, zgodnie z art. 82 ust. 2 u.o.ś., właściwy organ stwierdza konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4b, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności: 1) posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko lub wymagają uszczegółowienia w ramach decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4b; 2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; 3) istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Dodatkowo właściwy organ ten może w tym stanowisku określić zakres, w jakim ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinna zostać przeprowadzona (art. 82 ust. 2a u.o.ś.).

Jak już wskazano, organy orzekające w sprawie nie dokonując prawidłowej kontroli postanowienia organu uzgadniającego z dnia 26 marca 2019 r., nie wyrażając własnych ocen w powyższym zakresie oraz poprzestając na dosłownym powtórzeniu niepełnego stanowiska organu uzgadniającego, jak również nie odnosząc się do odpowiednich ustaleń i wniosków Raportu z dnia 12 lutego 2019 r., naruszyły bezpośrednio treść powyższych regulacji. Doprowadziło to w konsekwencji do naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b) i c) u.o.ś. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wbrew ustawowemu obowiązkowi kontrolowane organy w uzasadnieniach decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawarły informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jak również nie przedstawiły własnego uzasadnienia stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 u.o.ś.

Mając na względzie powyższe argumenty, należało stwierdzić, że organ odwoławczy jest zobowiązany do uzupełnienia zebranego materiału dowodowego (także z wykorzystaniem kompetencji z art. 136 § 1 k.p.a.) i jego właściwej oraz samodzielnej oceny w celu ostatecznego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia.

W tym stanie rzeczy, Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.