Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1305/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.124
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 27/21 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości 1. prostuje oczywistą omyłkę zawartą na s. 2 (drugiej) w akapicie 3 (trzecim) uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ten sposób, że po słowach "organ I instancji wydał decyzję z [...]", słowo "listopada" zastępuje słowem "października"; 2. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 27/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Przedsiębiorstwo Energetyczne [...] S.A. z siedzibą w [...] Oddział w [...] (dalej Wnioskodawca, Inwestor), reprezentowane przez T. K., dnia 29 kwietnia 2020 r., powołując art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wniosło do Starosty [...] (dalej Starosta, organ I instancji) o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości [obejmującej działki nr [...] i [...] przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskowane zezwolenie jest niezbędne do przeprowadzenia linii kablowej SN 15kV, zgodnie ze zleconym zadaniem "Wymiana/przebudowa linii kablowej SN [...] [[...]] pomiędzy GPZ [...], a stacją transformatorową [...][...] Szkoła" i opisano przeprowadzone rokowania. Podano, że na działce nr [...] znajduje się 30 m kabla SN 15kV, a po przebudowie będzie znajdować się 28 m kabla; roboty polegają na przebudowie istniejącej linii kablowej.

Pismem z 14 maja 2020 r. Starosta wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o żądane informacje i dokumenty. Pismem z tego samego dnia zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w [...] (dalej Spółdzielnia lub Skarżąca) o udzielenie informacji w przedmiocie sprawowania zarządu nad nieruchomością. Spółdzielnia pismem z 20 maja 2020 r. wskazała, że zarząd nieruchomością sprawowany jest zgodnie z art. 27 ustawy [z dnia 15 grudnia 2000 r.] o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 845 [ze zm.]). Inwestor uzupełnił wniosek wskazując, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, na działkę nr [...] składają się inne tereny komunikacyjne; na działce zlokalizowany jest parking, chodnik, plac z koszami na śmieci, drzewa, krzewy i trawa. Podano szerokość pasa technologicznego, powierzchnię zajęcia działki, szerokość strefy ochronnej, powierzchnię strefy ochronnej i strefy budowlano-montażowej. Załączono żądane dokumenty: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej Plan bądź mpzp).

W toku postępowania administracyjnego właściciele lokali nie wyrazili zgody na "udostępnienie terenu działki nr [...] ", podając, że projektowana przebudowa linii kablowej w znacznym stopniu ograniczy wykonanie przyszłych inwestycji realizowanych przez Spółdzielnię, np. budowę parkingu. Oświadczyli, że udzielają pełnomocnictwa Zarządowi Spółdzielni do podejmowania dalszych działań w tej sprawie.

Ostateczną decyzją z [...] września 2020 r. nr [...], Starosta [...] [na podstawie art. 105 § 1 kpa] umorzył postępowanie w części dotyczącej nieruchomości położonej w obrębie 7, m. Ostróda, oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z 24 sierpnia 2020 r. Inwestor cofnął wniosek w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm., dalej ugn), w zakresie dotyczącym działki nr [...], ze względu na śmierć jednego ze współwłaścicieli tej nieruchomości. Skuteczne cofnięcie wniosku czyni postępowanie administracyjne, w tym zakresie, bezprzedmiotowym.

Decyzją z [...] "listopada" [winno być "października"] 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2020 r.), po przeprowadzeniu rozprawy, podczas której strony nie doszły do porozumienia, Starosta [...] ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie nr 7 m. [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Gminy [...], w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w [...], w celu wykonania prac polegających na przebudowie elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV. Wskazał, że ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości będzie podlegała część nieruchomości o pow. 307 m², tj. pas o szerokości "5,3-7" [winno być "6,3 m - 7,0"] m, z uwzględnieniem dojazdu wyznaczonego w granicach działki nr [...], który odbywać będzie się bezpośrednio z działki stanowiącej drogę powiatową; powierzchnia zajętej nieruchomości jest tożsama z powierzchnią pasa technologicznego (pasa zajęcia działki na czas planowanych prac). Powierzchnia strefy budowlano-montażowej, w której dopuszczono prowadzenie robót budowlanych, montażowych i konserwacyjnych po zrealizowaniu inwestycji wynosi 271 m², tj. pas o szerokości 4,5 [m] - 6,3 m, natomiast pas ochronny, czyli obszar gruntu, z którego korzystanie przez właściciela będzie ograniczone, stanowi pas o szerokości 2,3 m i długości 28 m, tj. pas o pow. 62 m². Zobowiązano każdoczesnego właściciela/użytkownika wieczystego nieruchomości do udostępniania przedmiotowej nieruchomości Inwestorowi w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii elektroenergetycznej linii kablowej SN 15 kV, a Inwestora zobowiązano do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac.

W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i wskazano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wyjaśniono, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124 ust. 1 ugn, które nie stanowią części składowych gruntu, tylko część składową przedsiębiorstwa, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Ze względu na szczególny charakter przedmiotowej decyzji, skutkujący uszczupleniem uprawnień właściciela nieruchomości, Starosta dokonał ścisłej analizy przesłanek uprawniających do wydania takiej decyzji i stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniono wymóg przeprowadzenia rokowań (art. 124 ust. 3 ugn). Planowana inwestycja będzie stanowić realizację celu publicznego, bowiem przyjmuje się, że budowa sieci z reguły stanowi realizację celu publicznego przez to, że wiąże się z realizacją publicznego obowiązku budowy i rozbudowy sieci, zgodnie z przepisami Prawa energetycznego; dodatkowo poprawa jakości i bezpieczeństwa infrastruktury elektroenergetycznej jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym, a związane z tym zadanie inwestycyjne ma nadrzędne znaczenie w odniesieniu do interesu właścicieli nieruchomości. Planowana inwestycja jest zgodna z mzpz, który dopuszcza realizację celów publicznych, w tym na części nieruchomości objętej przedmiotową decyzją. Co prawda planowana inwestycja nie została precyzyjnie wyznaczona na rysunku planu, jednak obowiązujące przepisy prawa nie wymagają tego dla spełnienia omawianej przesłanki, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W odwołaniu Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji z [...] października 2020 r. na podstawie błędnej podstawy prawnej, tj. w oparciu o art. 124 ugn i wniosła o jej uchylenie. Powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazano, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 ugn może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych instytucji przesyłowych i niedopuszczalne jest wydanie zezwolenia z art. 124 ust. 1 ugn w odniesieniu do inwestycji już istniejących. Planowana inwestycja ma związek ze zwykłą eksploatacją, bowiem będzie polegała na wymienia kabla w istniejącej już linii elektroenergetycznej. Nie sposób uznać, że planowana inwestycja jest zgodna z mpzp, ponieważ koniecznym jest, by konkretny przepis mpzp wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być zrealizowany cel publiczny. Zarzucono, że wymiana linii kablowej nie jest inwestycją celu publicznego o charakterze lokalnym. Dlatego działania zmierzające do wymiany istniejącej sieci kablowej o nieunormowanym stanie prawnym w sposób rażący naruszają prawo własności i posiadanie.

Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2020 r.), Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda opisał stan faktyczny i powołał przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie. W niniejszej sprawie spełniono wszystkie ustawowe przesłanki, pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] położonej w obrębie [...], miasta [...]. Nie budzi wątpliwości, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. W art. 6 pkt 2 ugn, jako cel publiczny wskazana jest budowa i utrzymywanie m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z nich. Istniejąca linia kablowa wymaga przebudowy ze względu na znaczny stopień wyeksploatowania urządzeń, a jej przebudowa zapobiegnie ewentualnym awariom i będzie bezpieczniejsza dla środowiska; wobec tego jest to inwestycja celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Niezasadny jest zarzut Spółdzielni dotyczący braku zgodności inwestycji z mpzp Zapisy planu miejscowego należy odczytywać w kontekście jego całościowej analizy, a nie jedynie wybranych fragmentów. Zarówno z części opisowej, jak i graficznej wynika, że działka o nr [...] została oznaczona symbolami MU7 - cele mieszkalno-usługowe i D2 - komunikacja kołowa, zaś w mpzp określono, że urządzenia dróg publicznych wraz z sieciami uzbrojenia terenu w liniach rozgraniczających tych dróg, stanowią realizację celu publicznego, a obszar wskazany na rysunku planu, oznaczony liniami rozgraniczającymi D2, został wyodrębniony m.in. w granicach działki nr [...], w miejscu lokalizacji istniejącej linii. Spełniono warunek przeprowadzenia rokowań, odbyła się rozprawa administracyjna, a strony nie doszły do porozumienia. We wniosku Inwestor wprost wskazał na zastosowanie art. 124, a nie art. 124b ugn. Na Inwestorze będzie ciążył obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a w przypadku, gdy inwestycja uniemożliwi właścicielowi dalsze korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, to Spółdzielnia może żądać, by Starosta lub Inwestor nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość.

W skardze z 29 grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w [...] zarzuciła decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. naruszenie prawa materialnego: art. 124 ust. 1 ugn przez jego niewłaściwe zastosowanie do przebudowy istniejącej sieci, w sytuacji kiedy inwestycja objęta wnioskiem nie miała charakteru nowoprojektowanej; art. 124b ugn przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy planowana inwestycja stanowi remont/modernizację istniejącej już sieci, a nie budowę nowej sieci. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu w istocie powieliła zarzuty odwołania (k.4-5v akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 11-12v akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem II SA/Ol 27/21 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 ppsa). Skarżąca pismem z 1 lutego 2021 r. wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a organ w przewidzianym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej upzp]. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości..., przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji... energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 124 ust. 1 ugn).

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskowana inwestycja - budowa fragmentu sieci elektroenergetycznej - stanowi inwestycję celu publicznego. Stanowisko takie poparte jest orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że "realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest realizacją celu publicznego. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędne dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Mamy tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem budowa sieci elektroenergetycznej służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. Inwestycja omawianego typu ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości" (wyrok NSA z: 20.9.2019 r. I OSK 2713/17; 12.10.2016 r. I OSK 3417/15, cbosa). Znaczenie lokalne lub ponadlokalne danej inwestycji należy wiązać z urzeczywistnieniem konkretnego interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynamniej na poziomie lokalnym (wyrok NSA z 18.5.2016 r. II OSK 1529/15, cbosa), a takim bez wątpienia jest modernizacja sieci elektroenergetycznej.

W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 124b ust. 1 usg. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego... do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ..., przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania... energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych..., przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty... nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (art. 124b ust. 1 usg).

Art. 124b ust. 1 usg stanowi podstawę prawną ograniczenia prawa własności poprzez udostępnienie nieruchomości, w celu przeprowadzenia remontu, konserwacji lub usunięcia awarii m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Pod pojęciem remontu lub konserwacji na gruncie ugn należy rozumieć "działania dotyczące ciągów, przewodów i urządzeń już istniejących i eksploatowanych, które nie zmieniają ich zasadniczych parametrów" (m.in. wyrok NSA z: 22.12.2020 r. I OSK 3218/18; 14.11.2019 r. I OSK 3218/18, cbosa). W doktrynie podkreśla się, że art. 124b ugn określa cele: konserwację, remont lub usuwanie awarii. Przez remont należy przy tym rozumieć prace w obiekcie, który już istnieje, i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu. Wobec tego remont nie może stanowić przebudowy, rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu (E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el.; powołany tam wyrok WSA w Poznaniu z 14.9.2017 r. II SA/Po 753/17, Lex 2383020; wyrok NSA z 11.12.2018 r. I OSK 406/17, Lex 2608633). W rozpoznawanej sprawie zakres wnioskowanej inwestycji nie spełnia przesłanek, by uznać ją za remont lub konserwację sieci elektroenergetycznej. Wynika to przede wszystkim z faktu, że zmienią się podstawowe parametry sieci elektroenergetycznej - m.in. jej długość (z 30 m na 28 m) i technologia (z kabla typu 3xHAKnFta 1 x 120 mm2 na kabel 3xXRUHAKXS 1 x 150 mm2). Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko NSA, że "art. 124 ust. 1 ugn obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 ugn. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b ugn dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii (wyrok NSA z: 7.2.2020 r. I OSK 2376/18, Lex 3034153; 31.5. 2017 r. I OSK 2618/16, cbosa). Organy administracyjne prawidłowo określiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niezgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W myśl § 5 ust. 1 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 1999 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w obrębie dzielnicy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 1999 r. nr 64 poz. [...], dalej Plan) przedmiotem zadań dla realizacji celów publicznych w granicach zmiany planów, stanowią urządzenia dróg publicznych z sieciami uzbrojenia terenu w liniach rozgraniczających tych dróg oraz przyłącza elektroenergetyczne. Definicję legalną "uzbrojenia terenu" statuuje art. 2 pkt 13 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), zgodnie z którym przez uzbrojenie terenu należy rozumieć "drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami". Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (art. 143 ust. 2 ugn). Prawidłowo organy administracyjne uznały, że Plan dopuszcza realizację inwestycji celu publicznego na działce nr [...]. Przepisy mpzp nie muszą szczegółowo określać przebiegu planowanych inwestycji celu publicznego (wyrok NSA z 7.11.2019 r. I OSK 452/18, Lex 2757110).

Organy obu [instancji] nie uchybiły żadnym przepisom proceduralnym; prawidłowo uznały, że spełniona została przesłanka przeprowadzenia rokowań, które nie doprowadziły do uzyskania zgody Spółdzielni na przeprowadzenie inwestycji (k. 32, 60-64 akt sądowych).

Skargę kasacyjną wywiodła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w [...], reprezentowana przez r. pr. E. B. zaskarżając wyrok II SA/Ol 27/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:

I. prawa materialnego:

1. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990) przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że znajduje on zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy zasadnie zdaniem skarżącej winno być wydanie decyzji na podstawie art. 124b ugn;

2. art. 124b [ugn] przez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy planowana inwestycja wymiany urządzeń sieci na nowe, stanowi remont przez modernizację już istniejącej sieci, a nie budowę nowej, do której zastosowanie miałby art. 124 ugn;

3. art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez jego pominięcie, w sytuacji gdy zachodziła konieczność uwzględnienia ochrony i istoty własności, w sytuacji ograniczania tego prawa;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), polegające na nierozpoznaniu przez Sąd I instancji i dokonaniu oceny prawnej zarzutu, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 ugn może mieć zastosowanie jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przesyłowych, a nie do sieci już posadowionych na gruncie i nieustosunkowanie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i w zw. z art. 84 § 1 kpa, polegające na nieustaleniu w toku postępowania, czy zakres prac związanych z inwestycją, opisany we wniosku inwestora, może w rzeczywistości prowadzić do zmiany zasadniczych parametrów technicznych modernizowanej sieci i czy stanowi faktycznie remont w świetle art. 124b ugn, czy przebudowę, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 151 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, kiedy zachodzą okoliczności pozwalające na jej uwzględnienie (k.69-71 akt sądowych).

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Istotą sprawy jest to, czy zaskarżony wyrok oparty jest na prawidłowej wykładni art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990), bowiem odpowiedź na to pytanie warunkuje rozstrzygnięcia pozostałych zarzutów. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa) stanowią w istocie pochodną zarzutów naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego determinowała ocenę zarzutów procesowych.

Zarzut błędnej wykładni art. 124 ust. 1 ugn (zarzut I.1) nie zasługiwał na uwzględnienie. Nietrafnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że "ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ugn może mieć zastosowanie jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przesyłowych, a nie do sieci już posadowionych na gruncie" (s. 3 skargi kasacyjnej). Nietrafnie autor skargi kasacyjnej przyjmuje, że ustawodawca w art. 124 ust. 1 ugn ograniczył możliwość udzielenia zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej jedynie do zakładania (wznoszenia) nowych linii. Ani wykładnia językowa, ani systemowa czy celowościowa art. 124 ust. 1 ugn, nie prowadzą do rezultatu, wskazywanego w skardze kasacyjnej. Jest wręcz przeciwnie - zarówno wzgląd na interes właścicieli nieruchomości bądź użytkowników wieczystych, których dotyczą postępowania o udzielenie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ugn; wzgląd na interes inwestorów ubiegających się o owe zezwolenia, jak i wzgląd na interes publiczny, przemawiają za przyjęciem, że zezwolenie wydane na podstawie art. 124 ust. 1 ugn może dotyczyć zarówno linii nowo tworzonych, jak i linii już istniejących, których dotyczy budowa, rozbudowa bądź przebudowa. Za możliwością wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ugn w przypadku rozbudowy bądź przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej, opowiada się utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, w wyroku z 1.10.2010 r. II OSK 1586/10, Lex 746666, NSA aprobował wydanie decyzji z (...) sierpnia 2009 r. nr (...), wydanej na podstawie art. 33, art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. nr 173, poz. 1219 ze zm.) oraz art. 6 pkt 2, art. 124 ustawy z 21 lipca 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), którą Starosta: 1) udzielił P. S. E. O. S.A. z siedzibą w K.-J. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego polegającego na "(...) budowie odcinka napowietrznej, czterotorowej, dwunapięciowej (2x400 kV+2x220 kV) linii elektroenergetycznej relacji [...] od słupa nr 43 (z wyłączeniem tego słupa) do granicy gminy [...] z gminą [...] i od słupa 52 (z wyłączeniem tego słupa) do słupa nr 58 (z wyłączeniem tego słupa) oraz rozbiórce istniejącej linii 220 kV na odcinku od słupa nr 221 (w pobliżu nowego słupa nr 43) do słupa nr 218 (w pobliżu nowego słupa nr 47) oraz od słupa nr 212 (w pobliżu nowego słupa nr 53) do nowego słupa nr 58 (z wyłączeniem tego słupa)".

Art. 124 ust. 1 ugn obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 ugn. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b ugn dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii (tak słusznie NSA w wyrokach z: 6.12.2016 r. I OSK 1509/16; 31.5.2017 r. I OSK 2618/16; 17.11.2017 r. I OSK 983/17; 7.2.2020 r. I OSK 2376/18, aprobowany przez M. Wolanina w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 702, nb 2). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie poglądy te podziela.

Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/09, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 860, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty I.1 i 2 jedynie w zakresie art. 124b ust. 1 ugn, bowiem jedynie na s. 4 w akapicie 4 in fine autor skargi kasacyjnej wskazał ustęp 1 art. 124b ugn jako właściwy wzorzec kontroli spośród 5 ustępów art. 124b ugn.

Niezasadne okazały się oba zarzuty naruszenia art. 124b ust. 1 ugn, przy czym autor skargi kasacyjnej nietrafnie postrzega planowaną inwestycję wymiany urządzeń sieci na nowe, jako stanowiącą "remont przez modernizację już istniejącej sieci".

Prawo budowlane w obecnym stanie prawnym nie posługuje się pojęciem modernizacji, które mieści się raczej w definicji przebudowy, polegającej na zmianie parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (art. 3 pkt 7a pb). Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia przez organ, czy planowane przez Spółkę prace są remontem linii elektroenergetycznej, czy też stanowią one jej przebudowę.

Legalną definicję remontu zawiera art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, zm. poz. 471, dalej pb), zgodnie z którym przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. By określone czynności zakwalifikować jako remont, prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu (nie będąc jednocześnie jego konserwacją). Remont nie może stanowić przebudowy, rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu.

Przebudowa zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a pb i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Istotnym elementem różnicującym oba pojęcia jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, która wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (wyroki NSA z: 8.4.2011 r. II OSK 610/10; 25.1.2008 r. II OSK 1945/06, cbosa).

W ustawie nie występuje legalna definicja parametrów użytkowych lub technicznych. Jako zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, posiłkując się wykładnią językową należy przyjąć, że są to wielkości liczbowe wyznaczające stan układu fizycznego albo charakterystyczne wielkości różnych urządzeń, procesów. Parametrem użytkowym i technicznym będą zatem wszelkie wielkości, wyrażane w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych i technicznych, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.

Jeżeli w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, niebędącą bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Porównując definicje remontu i przebudowy, zawarte w Prawie budowlanym, należy uznać, że planowane przez Spółkę prace na nieruchomości skarżącej będą przebudową. Istotne bowiem jest to, że w wyniku przebudowy istniejącej linii kablowej, na działce nr [...] w miejsce obecnie znajdującego się odcinka długości 30 m kabla SN 15kV kabla typu 3xHAKnFta 1 x 120 mm2, po przebudowie będzie znajdować się tylko 28 m typu kabla 3xXRUHAKXS 1 x 150 mm2, co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a pb.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje się, że unormowanie zawarte w art. 124 ust. 1 ugn jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia polegającym na ograniczeniu prawa własności, o jakim mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP (przykładowo wyroki z: 6.11.2014 r. I OSK 221/14; 4.3.2016 r. I OSK 1353/14; 17.1.2018 r. I OSK 1683/17, cbosa). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie dojdzie do naruszenia ochrony konstytucyjnego prawa własności, gdyż ograniczenie to następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (na co trafnie wskazał Sąd I instancji – s. 8-9 uzasadnienia wyroku II SA/Ol 27/21). Interes inwestora realizującego inwestycję celu publicznego, jak i słuszny interes Skarżącej, której prawo użytkowania wieczystego zostało ograniczone zgodnie z ustaleniami Planu, pozwalają na zastosowanie art. 124 ust. 1 ugn przy realizacji przedmiotowej inwestycji. Wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 ugn w sytuacji, gdy użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody - ma charakter wyjątkowy i wymaga przekonywującego wykazania, że interes społeczny przemawiający za realizacją tej inwestycji jest ważny i znaczący, oraz że wymaga ograniczenia uprawnień Spółdzielni i tymi wskazówkami kierowały się organy obu instancji rozpoznające wniosek na podstawie art. 124 ust. 1 ugn.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ustabilizował się pogląd, że w przypadku prawa własności art. 31 ust. 3 Konstytucji winien pełnić rolę podstawową, natomiast art. 64 ust. 3 traktować należy wyłącznie jako konstytucyjne potwierdzenie dopuszczalności wprowadzenia ograniczeń tego prawa (wyrok TK z: 12.1.1999 r. P 2/98, OTK 1999/1/2, dalej wyrok P 2/98, pkt III.2; podobnie przykładowo m. in. 25.2.1999 r. K 23/98, OTK 1999/2/25, pkt III.2; 11.5.1999 r. P 11/98, OTK 1999/4/74, pkt III.4.A; 26.3.2002 r. SK 2/01, OTK-A 2002/2/15, pkt III.5, aprobowane przez L. Garlickiego i S. Jarosz-Żukowską w: red. L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2016, t. II, s. 616, uw. 36). O ile bowiem art. 64 ust. 3 ogranicza się jedynie do wskazania przesłanki formalnej (ustawa) i nieprzekraczalnej granicy ingerencji (istota prawa własności), o tyle art. 31 ust. 3 wymienia - jak przyjmuje także TK - taksatywne kryteria dopuszczalności ograniczeń korzystania ze wszystkich konstytucyjnych wolności i praw - także prawa własności, do których należą: ustawowa forma ograniczenia, istnienie konieczności ograniczeń (brak innych środków skutecznie służących temu celowi), funkcjonalny związek ograniczenia z realizacją wartości wskazanych enumeratywnie w art. 31 ust. 3 (w szczególności porządek publiczny; P 2/98, pkt III.2.3; wyrok z 8.10.2013 r. SK 40/12, OTK-A 2013/7/97, pkt III.3.4.1; tamże, s. 616-617, uw. 36).

Koncepcja wyłączności ustawy dla normowania prawnego statusu jednostki nie jest kwestionowana w doktrynie i orzecznictwie. Regulacja ustawowa musi odpowiadać dwóm wymaganiom "jakościowym": musi się cechować odpowiednim stopniem precyzji (określoności); musi się cechować odpowiednim stopniem kompletności - na poziomie ustawy muszą zostać unormowane wszystkie podstawowe elementy ograniczenia danego prawa lub wolności (wyrok TK z 18.2.2014 r. K 29/12, OTK-A 2014/2/11, pkt III.3; L. Garlicki, K. Wojtyczek - op. cit., s. 78-79, uw. 28). Art. 124 ust. 1 ugn wymagania te spełnia, a wyrok II SA/Ol 27/21 nie stanowi przykładu wykładni rozszerzającej tego przepisu.

Prawa konstytucyjnie chronione nie mają charakteru absolutnego, co w świetle art. 21 ust. 2 Konstytucji oznacza dopuszczalność ograniczenia prawa własności ze względu na ważny interes publiczny. Prawo własności może podlegać ograniczeniom, jeśli środki zastosowano zgodnie z prawem i w celu realizacji interesu społecznego. Według Trybunału pojmowanie własności jako prawa absolutnego prowadziłoby w wielu wypadkach do naruszenia praw innych podmiotów. Własność nie stanowi "prawa nieskończonego" (ius infinitum), tzn. wartości absolutnej nie podlegającej żadnym ograniczeniom. Mogłoby to także obrócić się przeciwko samym właścicielom rzeczy. Trybunał podkreślił, że treść prawa własności i zakres ochrony tego prawa zamykają się w określonych przez prawo granicach, mających swą podstawę w przepisach ustawy zasadniczej. Identyczne stanowisko wielokrotnie zajmował Europejski Trybunał Praw Człowieka, który uznając własność za jedno z praw podstawowych, dopuszczał ingerencję organów państwa skutkujące jego pozbawieniem lub ograniczeniem wykonywania związanych z nim atrybutów, jeśli środki zastosowano zgodnie z prawem i w celu realizacji interesu powszechnego.

W uzasadnieniu wyroku P 2/98 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że interpretacja zakazu naruszania istoty ograniczanego prawa lub wolności nie powinna sprowadzać się jedynie do płaszczyzny negatywnej, akcentującej odpowiednie miarkowanie dokonywanych ograniczeń. Należy widzieć w nim również stronę pozytywną, związaną z dążeniem do wskazania - choćby przykładowo - pewnego nienaruszalnego rdzenia danego prawa lub wolności, który pozostawać winien wolny od ingerencji prawodawcy nawet w sytuacji, gdy działa on w celu ochrony wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wskazanie istoty prawa lub wolności powinno uwzględniać przy tym kontekst sytuacji, w której dochodzi do ograniczenia danego uprawnienia. Trybunał stwierdził, że - przynajmniej gdy chodzi o prawa majątkowe objęte zakresem art. 64 Konstytucji - naruszenie istoty prawa nastąpiłoby w razie, gdyby wprowadzone ograniczenia dotyczyły podstawowych uprawnień składających się na treść danego prawa i uniemożliwiały realizowanie przez to prawo funkcji, jaką ma ono spełniać w porządku prawnym opartym na założeniach wskazanych w art. 20 Konstytucji (pkt III pkt 3.5 uzasadnienia wyroku P 2/98).

W doktrynie wskazuje się, że nakaz ochrony własności i prawa dziedziczenia wynika także z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Na tle, podmiotowo zorientowanego, ujęcia art. 64 stanowi on jedynie konsekwencję czy dopełnienie treści zawartych w art. 21 ust. 1 Konstytucji. Art. 21 ust. 1 nie tylko nakaz ten eksponuje, ale też nadaje mu znacznie szerszy zakres, bo odnosi go nie tylko do konkretnej własności konkretnych podmiotów, ale również do samej zasady własności jako fundamentu porządku społecznego Rzeczypospolitej (L. Garlicki, M. Zubik w: red. L. Garlicki, M. Zubik, s. 576-578, uw. 8). Adresatem obowiązków wynikających z prawa ochrony własności i innych praw majątkowych, zagwarantowanych w art. 64, są władze publiczne (wszystkie organy, instytucje i osoby urzędowe pozostające w strukturze państwa bądź samorządu) na czele z ustawodawcą (wyrok TK 9/14, pkt III.5.5.1, aprobowany przez L. Garlickiego i S. Jarosz-Żukowską - op. cit., s. 606, uw. 29).

Przesłanka "konieczności ograniczenia w demokratycznym państwie", sformułowana w art. 31 ust. 3 Konstytucji stanowi w pewnym sensie odpowiednik wypowiadanych w orzecznictwie postulatów kształtujących treść zasady proporcjonalności. Z jednej strony stawia ona przed prawodawcą każdorazowo wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania w danym stanie faktycznym ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki. Z drugiej zaś winna ona być rozumiana jako wymóg stosowania takich środków prawnych, które będą skuteczne, a więc rzeczywiście służące realizacji zamierzonych przez prawodawcę celów. Chodzi tu o środki niezbędne, w tym sensie, że chronić będą określone wartości w sposób, bądź w stopniu, który nie mógłby być osiągnięty przy zastosowaniu innych środków. Niezbędność to również skorzystanie ze środków jak najmniej uciążliwych dla podmiotów, których prawa lub wolności ulegną ograniczeniu. Ingerencja w sferę statusu jednostki musi więc pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie (wyrok P 2/98). Do tego stanowiska nawiązał Sąd Najwyższy wskazując na brak nadrzędności interesu publicznego nad interesem właścicieli nieruchomości, co oznacza, że w każdym przypadku organ ma obowiązek wskazać nie tylko, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, ale udowodnić, że on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli (wyrok SN z 18.11.1993 r., III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181).

W wyroku P 2/98, Trybunał Konstytucyjny dokonując interpretacji zakazu naruszania istoty ograniczanego prawa wskazał, przynajmniej, gdy chodzi o prawa majątkowe objęte zakresem art. 64 Konstytucji, że naruszenie istoty prawa ma miejsce wówczas, gdy wprowadzone ograniczenia dotyczą podstawowych uprawnień składających się na treść danego prawa i uniemożliwiają realizowanie przez to prawo funkcji, jaką ma spełniać w porządku prawnym opartym na założeniach wskazanych w art. 20 Konstytucji. Bez wątpienia w świetle art. 140 kc podstawowym uprawnieniem wynikającym z prawa własności jest nie tylko rozporządzanie rzeczą, ale także możliwość np. czerpania pożytków czy korzystania z niej w innych prawnie dozwolonych formach (L. Garlicki i S. Jarosz-Żukowska - op. cit., s. 626-628, uw. 42-43). Dokonana w świetle powyższych uwag analiza akt sprawy pozwala na przekonanie, że organy obu instancji prawidłowo wyważyły interes współwłaścicieli nieruchomości i interes ogólny (publiczny) - zapewnienie prawidłowego dostępu do energii elektrycznej (linia średniego napięcia) mieszkańcom i lokalnym podmiotom gospodarczym. Interes ten jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymagał ograniczenia uprawnień użytkownika wieczystego co do ograniczenia w korzystaniu z niewielkiego fragmentu (pasa ochronnego o pow. 62 m2) nieruchomości Skarżącej (gdzie cała nieruchomość ma 0,1481 ha).

Zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej, z uwagi na ich charakter, należało rozpoznać łącznie.

Zaskarżony wyrok na narusza art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Sąd I instancji w sposób dostateczny wskazał, że podziela pogląd NSA (wskazując wyroki: I OSK 2376/18 i I OSK 2618/16), że art. 124 ugn obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego (s. 8 uzasadnienia wyroku II SA/Ol 27/21).

Zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i w zw. z art. 84 § 1 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie nie były wymagane wiadomości specjalne, wymagające opinii biegłego. Organy obu instancji w sposób właściwy dokonały aktu subsumcji, a Sąd I instancji trafnie ów akt aprobował. Skoro nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani procesowego w stopniu przemawiającym za uchyleniem zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji trafnie oddalił skargę (art. 151 ppsa).

O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej orzeczono na podstawie art. 156 § 3 ppsa.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.