Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 85/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 maja 2004r. Burmistrz Miasta i Gminy określił podatek od nieruchomości za 2004r. dla "A" Sp. z o.o. w P., w wysokości 189.996,20 zł.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że wymierzony podatek od nieruchomości w określonej kwocie obejmuje część działki nr 298/5 km 7, położonej w R. obręb K., o powierzchni 32,7521 ha.

Podniesiono, że na mocy decyzji Starostwa Powiatowego z dnia 14 grudnia 2001 roku uznano rekultywację części działki o pow. 32,751 ha., za zakończoną. Wykonanie rekultywacji zmniejszyło powierzchnię użytków kopalnych do 113,9905 ha.

W ocenie organu I instancji na podstawie art.1a ust.1 pkt 3 ustawy a dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., Nr 9, poz.84 i zm.) za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, powinny być traktowane także grunty na których nie prowadzi się już eksploatacji kopalin, ale obowiązkowe zadania poeksploatacyjne.

Natomiast zgodnie z art.17 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu przyrody (Dz.U. z 1994r., Nr 49, poz.196 i zm.) podmioty eksploatujące złoża kopalne są zobowiązane do sukcesywnej rekultywacji, a o zakończeniu rekultywacji decyduje ostateczna decyzja, a nie zakończone prace.

Spółka nie dokonała wydzielenia zrekultywowanej powierzchni 32,7521 ha. z działki Nr 298/5 km 7 jako działki kopalnej. Z uzasadnienia wynika, że pismem z dnia 26 kwietnia 2004r. organ podatkowy I instancji wystąpił do Spółki o przedłożenie dokumentacji geodezyjnego podziału działki Nr 298/5 km 7, z zaznaczonymi numerami działek do wyodrębnienia z umowy z dnia 03.04.2000r., w związku z rekultywacją Spółka tę dokumentację złożyła w Starostwie Powiatowym, w dniu 20.04.2004r. W związku z nie wyodrębnieniem z użytków kopalnych, zrekultywowanej powierzchni 32,7521 ha. organ I instancji uznał, iż wchodzi ona do użytkowanych gospodarczo gruntów Sp. z o.o. "A" i wymierzył od tej powierzchni podatek od nieruchomości, licząc 0,58 zł za 1 m2 powierzchni.

W wyniku złożonego odwołania strony do którego załączono aneks do umowy dzierżawy wyłączający od 1.06.2004r. powierzchnię 32,7521 ha. z użytków kopalnych, Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2004r. zmieniło decyzję organu I instancji w ten sposób, że obowiązek podatkowy za część działki o pow. 32,7521 ha. ustalono za okres od 1.01.2004r. do 31.05.2004r. i określono podatek od nieruchomości w wysokości 79.150,91 zł.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, co następuje:

Decyzją Starosty z dnia 14.12.2001r., zakończenie rekultywacji części działki Nr 298/5 km 7 o pow. 32,7521 ha., co oznaczało, że na tej części działki zakończono działalność gospodarczą. SKO powołało art.4 pkt 18 ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004r., Nr 121, poz.1266), który określa definicję rekultywacji gruntów, zgodnie z którym przez rekultywację rozumie się m.in. przywrócenie gruntom zdegradowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych.

Kolegium Odwoławcze wskazało, że w ewidencji gruntów Starostwa, dot. działki Nr 298/5 widnieje zapis użytki kopalne, rowy i las.

Natomiast brak jest zapisu aby jakakolwiek część działki była rolna i mogłaby być opodatkowana tym podatkiem. Natomiast Burmistrz Miasta i Gminy dopiero w dniu 24.10.2004r. wydał postanowienie o podziale przedmiotowej nieruchomości.

Podając definicję określoną w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy przyjął że gruntem, budynkiem lub budowlą związaną z działalnością gospodarczą jest co do zasady, każdy przedmiot podatku, o ile jest w posiadaniu podmiotów prowadzących taką działalność.

SKO podniosło, że istnieje od tej zasady wyjątek tj. brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej, ze względów technicznych.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie decyzji Starosty z dnia 14.12.2001r., uznano za zakończoną rekultywację części działki Nr 298/5 km 7 o pow. 32,7521 ha i w tej części zmniejszono powierzchnię użytków kopalnych.

SKO podając definicję rekultywacji, zawartą w art.4 pkt 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stwierdziło, że brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania musi mieć charakter trwały. Przy czym musi to być zdarzenie niezależne od podatku i dotyczyć stanu technicznego nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego fakt zrekultywowania gruntów, który uniemożliwia kopanie torfu, nie stanowi trwałej ze względów technicznych przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie innej działalności gospodarczej niż kopanie torfu.

Zatem sam fakt posiadania gruntów przez przedsiębiorcę, powoduje, że grunty takie opodatkowane są jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dopiero sporządzenie w 2004r. aneksu do umowy z dnia 3 kwietnia 2000r., zawartej ze Starostą, pozwoliło od dnia 1 czerwca 2004r. wyłączyć część zrekultywowanej działki o pow. 32,7521 ha , z posiadania przez podatnika "A" Sp. z o.o. areału gruntu do prowadzonej działalności gospodarczej. Ten fakt legł u podstaw zmiany decyzji podatkowej I instancji i wymierzenia podatku w proporcji 5/12 od kwoty 189.962,20 zł za okres od 1.01 do 31.05.2004r., w wysokości 79.150,90 zł.

W skardze z dnia 9 lutego 2005r., pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia 20.12.2004r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię i niewłaściwe stosowanie w szczególności przepisu art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez uznanie, iż zrekultywowanie przedmiotu opodatkowania nie stanowi względów technicznych przedmiotu opodatkowania w rozumieniu przywołanego przepisu,

2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności

– przepisu art.194 § 3 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie celem ustalenia rodzaju gruntu będącego przedmiotem opodatkowania,

– przepisu art.187 Op poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego,

– przepisu art.210 § 4 Op poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

3. inne naruszenie prawa procesowego, w szczególności przepisu art.233 Op poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez orzeczenia umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za okres czerwiec – grudzień 2004r., uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie styczeń – maj 2004r. i wydanie w tej części orzeczenia tożsamego z uchylanym orzeczeniem organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik opisał przebieg postępowania podatkowego podnosząc, że sporne między organem a skarżącym jest:

– czy wpis w ewidencji gruntów "użytki kopalne" powoduje obowiązek zapłaty podatku wg stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

– czy zrekultywowanie nieruchomości spełnia przesłankę niemożności wykorzystania gruntów na potrzeby prowadzonej działalności ze względów technicznych, o której mowa w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy podatkowej.

W szczegółowym uzasadnieniu podatnik wskazał, że zgodnie z art.21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne kartograficzne, podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów.

W praktyce zmiany w ewidencji gruntów wprowadzane są z opóźnieniem, a dane dotyczące gruntów są zdezaktualizowane. Skarżący powołując art.194 § 1 Op odnoszący się do wypisu z ewidencji gruntów jako dokumentu urzędowego potwierdza, że dane w nim zawarte stanowią dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Jednakże zgodnie z przepisem art.194 § 3 Op możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi.

Skarżący podnosi, że zgodnie z decyzją Starosty z dnia 14.12.2001r. o uznaniu rekultywacji za zakończoną, to wykonanie rekultywacji, zmniejszyło powierzchnię użytków kopalnych. Wywód pozwala obalić moc dowodową dokumentów urzędowych zgodnie z § 3 art.194 i 187 Op.

Zatem w ocenie skarżącego, skoro organ II instancji dysponował decyzją Starosty z dnia 14.12.2001r. o zakończeniu rekultywacji to twierdzenie o wpisie do ewidencji gruntów uzasadniającym opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów wg stawek dla działalności gospodarczej, jest chybione.

W kolejnej kwestii spornej, wg skarżącego nie bez powodu racjonalny ustawodawca wyłączył z zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, te grunty, które nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Brak zdefiniowania tego pojęcia zmusza organ wg art.210 § 4 Op do jego zdefiniowania lub wyjaśnienia. W ocenie podatnika, organ dokonał wadliwej i niepełnej wykładni przepisu art.1a ust.1 pkt 3 czy chodzi o niemożność wykorzystania gruntu do konkretnej działalności, czy tez do wszystkich rodzajów działalności prowadzonej przez podatnika. Skarżący sam dokonuje wykładni przyjmując, że dzierżawiony grunt w celu pobierania pożytków – kopania torfu, to niemożność wykorzystania gruntu, zgodnie z jego przeznaczeniem, będzie względem technicznym. Dlatego wg skarżącego zrekultywowany grunt nie mógł podlegać podatkowi od nieruchomości.

W końcowym fragmencie uzasadnienia skargi podniesiono, że uchylenie decyzji organu I instancji jest w istocie uchyleniem decyzji w części od czerwca do grudnia 2004r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze, wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji odwoławczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów działalności publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu a jeżeli stwierdzą, że akt administracyjny narusza prawo to mogą go uchylić, natomiast jeżeli stwierdzą, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, oddalają skargę.

Stanowi o tym art.3, 145 i 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1270) zwane dalej ppsa.

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną są kwestie:

1. czy zgodnie z art.21 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatku od nieruchomości, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,

2. czy zrekultywowana nieruchomość spełnia przesłankę niemożności wykorzystania gruntów na potrzeby działalności gospodarczej, ze względów technicznych o których mowa w art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Z mocy samego prawa, zgodnie z art.21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń, a w świetle art.22 ust.2 i 3 tego Prawa osoby władające gruntem są zobowiązane zgłaszać zmiany danych objętych ewidencją gruntów oraz zobowiązane są dostarczać stosowne dokumenty.

Zdaniem Sądu to na skarżącym ciążył obowiązek zgłoszenia zmian w ewidencji gruntów, na działce Nr 298/5 km 7 o powierzchni 146 ha., które figurowały jako grunty kopalne, wobec zakończenia w dniu 14.12.2001r. rekultywacji powierzchni 32.7521 ha., na mocy decyzji Starosty, którą to powierzchnię nie można było wykorzystać do dotychczasowej działalności gospodarczej.

Tę tezę potwierdzają wyroki NSA z dnia 18.05.1994r. sygn. akt III SA 1685/93 oraz wyrok NSA z dnia 11.04.1995r. sygn. akt SA/Wr 1703/94.

Dlatego zasadnie organ I instancji w 2004r. wezwał skarżącego do przedstawienia stanu prawnego zrekultywowanej powierzchni 32,7521 ha. Dopiero ta interwencja spowodowała, że skarżąca Spółka wystąpiła w dniu 20.04.2004r. do Starostwa o wyłączenie tej powierzchni spod użytków kopaliny oraz sporządzenia aneksu do umowy o zmniejszeniu dzierżawionego terenu do kopania torfu o pow. 32,7521 ha., od dnia 1 czerwca 2004r.

W tych okolicznościach bezspornym, w ocenie Sądu, było posiadanie części działki o pow. 32,7521 ha. po zrekultywowaniu od 14.12.2001r., który figurował w ewidencji gruntów jako kopaliny. Został on wyłączony z działalności gospodarczej począwszy od 1.06.2004r., dlatego w 2004r. przez okres od 1.01. do 31.05.2004r., czyli 5 miesięcy od tej części gruntu powinien być dokonany wymiar podatku od nieruchomości.

W tej sytuacji gdy skarżący podatnik nie zgłosił zmian powierzchni użytkowanej gospodarczo, dlatego powinien zapłacić podatek od nieruchomości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 V 2003 r.,(III RN 71/2002) podzielił pogląd wyrażony w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., FPK 3/00 (ONSA 2001 nr 4, poz. 150), że "w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.)". Zgodnie z art. la ust. l pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wprowadzonym z dniem 1 I 2003 r., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. l pkt l lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Zdaniem Sądu o możliwości wykorzystania do działalności gospodarczej gruntu zrekultywowanego o pow. 32,7521 ha. skutkowały przyczyny subiektywne. Z wcześniejszych rozważań wynika, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.). Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że fakt zrekultywowania gruntów, który uniemożliwia kopanie torfu, nie stanowi trwałej ze względów technicznych przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie innej działalności gospodarczej niż kopanie torfu. Stan prawny zmienił się bowiem dopiero po zmniejszeniu dzierżawionego terenu do kopania torfu o pow. 32,7521 ha., od dnia 1 czerwca 2004r.

Decyzji Starosty z dnia 14.12.2001r., uznająca, że na tej powierzchni nie ma użytków kopalnych oznacza tylko to, że skarżąca spółka nie mogła na spornym gruncie pozyskiwać kopalin. Nie było przeszkód do prowadzenia działalności gospodarczej w innym zakresie. Zatem nietrafne były zarzuty skarżącego, że to decyzja Starosty uniemożliwiała gospodarcze wykorzystanie gruntów, kiedy to z przyczyn technologicznych wyczerpano złoże torfu, które następnie zrekultywowano na dzień 14.12.2001r., lecz nie zgłoszono zmian w ewidencji gruntów Spółki, służącej do konkretnej działalności gospodarczej.

W tej sytuacji zarzuty skargi w tych częściach nie zasługują na uwzględnienie.

Pozostałe zarzuty skargi, a mianowicie naruszenia prawa materialnego art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są niezasadne w świetle zważań Sądu wobec braku wystąpienia przesłanek "technicznych względów" uniemożliwiających wykorzystanie gospodarcze zrekultywowanej powierzchni pokopalnianej 32,7521 ha.

Zarzut naruszenia prawa procesowego, w szczególności art.194 § 3 Op przez jego niezastosowanie z przyczyn szczegółowo podanych wyżej jest nietrafny. Zarzut naruszenia art.187 Op i art.210 § 4 Op jest bezpodstawny w ocenie Sądu, ponieważ organy podatkowe w ferowanych decyzjach I i II instancji wyczerpująco i całościowo rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy, dokonując jego szczegółowej analizy, zgodnie z art.121, 122 i art.191 Ordynacji podatkowej i orzekły prawidłowo.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art.151 P.p.s.a., stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, przeto ją oddalił.