Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 83/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 59a ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 327/13 w sprawie ze skargi P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Prudnickim z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 3. zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz P. kwotę 517 (pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II OSK 83/14

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt IP SA/Op 327/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Opolu z dnia [...] czerwca 2013 r. (nr [...]) o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy administracji i przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Starosta Prudnicki zatwierdził projekt budowalny i udzielił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "Szwedo" w Prudniku - J. S. pozwolenia na budowę obejmującego w etapie pierwszym dobudowę hali produkcyjnej do istniejącej hali drukarni, a w etapie drugim budowę części administracyjno-socjalnej, przy ul. Meblarskiej 3 w Prudniku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim decyzją z dnia 5 sierpnia 2008 r. nr 47/08 udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie hali produkcyjnej.

Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. L. S. zawiadomił organ budowalny o zakończeniu budowy części administracyjno-socjalnej przedsiębiorstwa (II etapu inwestycji) i zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tej wybudowanej części budynku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim po przeprowadzeniu kontroli inwestycji stwierdził m.in., że mimo zakończenia budowy, na terenie inwestycji nadal znajdują się trzy obiekty (wiaty o konstrukcji stalowej) przeznaczone do czasowego

użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, których posadowienie, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie wymagało pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestor nie uporządkował terenu budowy stosownie do treści art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane.

W wyniku ujawnionej nieprawidłowości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim działając na podstawie art. 59f ust. 1 i ust. 5 i art. 59g ust. 1 ustawy - Prawo budowalne postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] wymierzył Leszkowi Szwedo, właścicielowi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Szwedo" karę pieniężną w wysokości 5000 zł i orzekł o obowiązku jej zapłacenia (uiszczenia) w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, pod rygorem egzekucji.

Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 57f ust. 6 Prawa budowlanego, odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku administracyjno-socjalnego przedsiębiorstwa skarżącego.

Zdaniem organu I instancji roboty budowlane związane z rozbudową przedsiębiorstwa zostały wykonane - poza nieistotnymi odpowiednio udokumentowanymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego - zgodnie z dokumentacją budowlaną. Niemniej skarżący nie uporządkował terenu budowy. Za tę nieprawidłowość organ wymierzył inwestorowi karę, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, a postanowienie o ukaraniu, zgodnie z art. 59f ust. 6 było podstawą do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie wybudowanej części budynku.

L. S. pismem z dnia 15 maja 2013 r. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r. o wymierzeniu skarżącemu kary za nieuporządkowanie terenu budowy. Z kolei pismem z dnia 16 maja 2013 r. złożył odwołanie od decyzji tego organu z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącej odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Po rozpatrzeniu zażalenia strony, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r. W tym samym dniu organ odwoławczy wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-socjalnego.

W uzasadnieniu decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, przywołał ustalenia będące następstwem przeprowadzonej kontroli i stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Organ podzielił przede wszystkim stanowisko organu I instancji, że obiekty (wiaty) przeznaczone do czasowego używania w trakcie realizacji robót budowlanych, nie wymagające zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy - Prawo budowlane zgłoszenia, ani też pozwolenia na budowę, podlegają obowiązkowej rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Nieusunięcie tymczasowego obiektu budowlanego stanowi zaś naruszenie art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego zagrożone karą pieniężna, a wymierzenie takiej kary stanowi przesłankę odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie inwestycji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących zmiany sposobu użytkowania tymczasowego obiektu, organ stwierdził, że dokonane w tym zakresie przez inwestora zgłoszenie było prawnie nieskuteczne. Brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej wywołuje skutki tylko w stosunku do obiektów, których budowa wymaga zgłoszenia. Tymczasem, budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, nie wymaga pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy - Prawo budowlane, a budowa "obiektu stałego" - wiaty o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2 wymaga uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji pozwoleniu na budowę, której inwestor nie posiada.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z [...] czerwca 2013 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podniósł, że w świetle art. 59f , ust. 6 ustawy Prawo budowlane postanowienie o wymierzeniu kary za stwierdzone nieprawidłowości, o których mowa w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego ma znaczenie materialnoprawne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Zatem organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu dopiero wówczas, gdy postanowienie o wymierzeniu kary staje się ostateczne.

Zaskarżona decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie została zatem wydana przedwcześnie.

Według Sądu w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego, który stanowi, że jeżeli inwestorowi została wymierzona kara, o której mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ ma obowiązek, w drodze decyzji, odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie. W przypadku uchylenia postanowienia o wymierzeniu powyższej kary, odpada przesłanka obligująca organ do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie, co sprawia, że wydana na podstawie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego decyzja o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie traci rację bytu. Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy postanowienie w przedmiocie nałożenia kary w związku ze stwierdzeniem braku uporządkowania terenu zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, eliminacji takiej podlega również podjęta na podstawie art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego decyzja w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego budynku.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 328/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie wymierzenia kary, o której stanowi art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. W związku z tym zaskarżona decyzja również podlega uchyleniu stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie podzielił stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że o braku uporządkowania terenu świadczy pozostawienie przez inwestora na terenie budowy i terenie przyległym od strony północnej trzech wiat o konstrukcji stalowej, które były obiektami przeznaczonymi do czasowego użytkowania jako zaplecze techniczno-magazynowe podczas budowy. Według Sądu wymierzenie kary związanej z brakiem uporządkowania terenu służyć ma realizacji obowiązku utrzymania czystości i porządku na terenie na którym zrealizowana została inwestycja, w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.). Przepisy te określają wymagania, jakie winna spełniać nieruchomość w zakresie utrzymania na niej czystości i porządku. Organ w protokole z przeprowadzonej obowiązkowej kontroli obiektu nie wskazał, że z nieruchomości

nie zostały usunięte tak rozumiane odpady i nieczystości związane z procesem budowlanym. Zdaniem Sądu I instancji tylko stwierdzenie faktu nieuporządkowana terenu polegającego na nieusunięciu nieczystości i odpadów komunalnych z terenu budowy pozwala na zastosowanie przepisu art. 59a ust. 2 pkt 5. '

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu zaskarżył wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Op 327/13 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. organ zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1. art. 59f ust. 6 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu dopiero wówczas, gdy postanowienie o wymierzeniu kary jest ostateczne,

2. art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozostawienie przez inwestora na terenie budowy i terenie przyległym trzech wiat, które były przeznaczone do czasowego użytkowania jako zaplecze techniczno-magazynowe podczas budowy nie stanowi nieuporządkowania terenu budowy rozumianego z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W uzasadnieniu zarzutów strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła przede wszystkim, że Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się na jakiej podstawie przyjął, że organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu dopiero wówczas, gdy postanowienie

o wymierzeniu kary jest ostateczne. Zaprezentowana przez Sąd wykładnia przepisu art. 59f ust 6 ustawy Prawo budowlane jest nieprawidłowa. Treść spornego przepisu w żaden sposób nie uzależnia odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu od ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego o wymierzenie kary i bez znaczenia jest kwestia ostateczności tego rozstrzygnięcia. Postanowienie o nałożeniu kary i decyzja o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, tworzą mimo zachowania odrębności jedną sprawę administracyjną dotyczącą konsekwencji niewykonania obowiązków związanych z zakończeniem budowy.

Ponadto przyjęcie wykładni art. 59f ust. 6 ustawy Prawo budowlane zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do ostateczności postanowienia o ukaraniu prowadziłoby do tego, że organ budowlany nie miałyby możliwości wydania w ustawowym terminie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku. Organ nie mógłby także zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skarżący podniósł ponadto, że wyrok WSA w Opolu uchylający postanowienia organów obu instancji o wymierzeniu kary jest nieprawomocny. W dalszym ciągu istnieje więc podstawa do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Decyzja o nałożeniu na skarżącego kary nadal istnieje w obrocie prawnym, co więcej, w chwili wydania zaskarżonego wyroku jak i obecnie jest ona decyzją prawomocną, czego Sąd nie uwzględnił w swoich rozważaniach.

J. S. nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona i dlatego podlega uwzględnieniu. Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje stanowisko Sądu, który przyjął, że nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie nieostatecznego postanowienia o nałożeniu kary pieniężnej za nieuporządkowanie terenu budowy. Ponadto zarzuca, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się zaistnienia przesłanki ukarania (nieuporządkowania terenu), rozumiejąc tę przesłankę w sposób określony w art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odnosząc się do zarzutu pierwszego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w myśl art. 59f ust, 6 ustawy Prawo budowlane podstawą odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie jest wymierzenie kary pieniężnej za nieprawidłowości określone w art. 59a ust. 2 tej ustawy. Pojęcie wymierzenia kary należy tu rozumieć jako nałożenie obowiązku jej zapłacenia. Ten obowiązek powstaje zaś, zgodnie z art. 59g ust. 2 z dniem doręczenia postanowienia o wymierzenia kary i powinien być wykonany najpóźniej 7-go dnia od doręczenia postanowienia. Z tego wynika, że kara zostaje wymierzona już z chwilą doręczenia postanowienia o jej nałożeniu, co prowadzi do wniosku, że nie należy łączyć wymierzenia kary z ostatecznością postanowienia o jej wymierzeniu. Ewentualne zaś wzruszenie postanowienia o nałożeniu kary mogłoby stanowić przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Dodatkowo należy zauważyć, co uszło uwadze Sądu I instancji, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] czerwca 2013 r. postępowanie w sprawie wymierzenia kary było ostatecznie zakończone (postanowieniem wydanym w tym samym dniu), w związku z czym nieprawidłowa jest argumentacja Sądu I instancji wskazująca na przedwczesne wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji

0. odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje również za uzasadniony drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący niewłaściwego rozumienia przez Sąd pojęcia "uporządkowanie terenu budowy". Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia tego zarzutu, niemniej jednak można przyjąć, kierując się treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje rozumienie przez Sąd pojęcia "uporządkowanie terenu budowy" wyłącznie w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprawdzie podstawą odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie jest nałożenia kary na podstawie za nieuporządkowanie terenu budowy, nie zaś sam fakt nieuporządkowania terenu budowy jednakże należałoby uwzględnić stanowisko wypowiadane w orzecznictwie sądowym, według którego w postępowaniu dotyczącym odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ jest obowiązany ocenić również zasadność wymierzenia kary (por. np. wyroki NSA z 23 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1356/10, z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2020/12)

W związku z tym ten drugi zarzut należy uznać za trafny. Sąd I instancji bezpodstawnie utożsamił obowiązek uporządkowania terenu budowy określony w art. 59a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane z obowiązkami utrzymania porządku i czystości spoczywającymi na właścicielach nieruchomości (wykonawcach robót budowlanych) określonymi w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Oczywiście obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (np. wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych, przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, uprzątniecie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników) dotyczą również właścicieli nieruchomości budowlanej, na której jest prowadzona jest budowa, ale to pojęcie nieuporządkowana terenu budowy na gruncie Prawa budowlanego ma 'charakter autonomiczny. Należy go zatem interpretować zgodnie z celami ustawy Prawo budowlane. Gdyby uporządkowanie terenu w rozumieniu Prawa budowlanego miało być oceniane wyłącznie w kategoriach art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to przepis art. 59a ust. 2 pkt 5 można by uznać zbędny. Sąd I instancji nie zwrócił uwagi na to, że takie rozumowanie "uporządkowania terenu budowy" prowadzi do wniosku, że pozostawienie na placu (terenie) budowy wszelkiego rodzaju maszyn budowlanych, pomieszczeń sanitarnych, ogrodzeń nie byłoby sprzeczne z obowiązkiem utrzymania czystości i porządku w gminach, ponieważ nie mieści się w zakresie regulacji zawartej w art. 5 tej ustawy o utrzymaniu porządku i czystości. Należy zatem przyjąć, że obowiązki związane z uporządkowaniem terenu budowy wynikające z ustawy Prawo budowlane polegają na usunięciu wszelkich pozostałości budowy.

Należy również podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, choć nie sformułowaną w postaci zarzutu, dotyczącą braku możliwości powołania się przez WSA w Opolu na wyrok tego Sądu z dnia 10 października 2013 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Opolu podniósł, że skoro, wyrokiem tego Sądu z dnia 10 października 2013 r., sygn.. akt II SA/Op 328/13 uchylono postanowienie w przedmiocie wymierzenia kary, o której stanowi art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego to zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie. Zgodzić się jednakże należy ze skarżącym kasacyjnie, że ww. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 328/13 był w dacie wydawania zaskarżonego wyroku (w tym samym dniu) nieprawomocny. Sąd I instancji nie mógł zatem twierdzić, że w dacie wydawania zaskarżonego wyroku odpadła przesłanka obligująca organ do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie, a sama decyzja utraciła rację bytu. Takie stanowisko byłoby uprawnione wyłącznie w przypadku wydania prawomocnego wyroku, natomiast Sąd I instancji mógł w tej sprawie rozważyć co najwyżej możliwość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu uprawomocnienia wyroku z dnia 10 października 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Op 328/13.

Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, przystąpił do rozpoznania skargi L. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w oparciu o art. 188 p.p.s.a. i uznał, że skarga ta jest uzasadniona. Przede wszystkim należy wskazać, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II OSK 84/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 328/13 w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary za nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli budowy. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. 328/13 WSA w Opolu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Prawomocnie zatem zakończono postępowanie dotyczące eliminacji z obrotu prawnego postanowienia o wymierzenia kary o której stanowi art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Należy także podkreślić - co podniesiono wyżej - że w postępowaniu dotyczącym odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie organ jest obowiązany ocenić również zasadność wymierzenia kary. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt II OSK 84/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro L. S. nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie to organy nadzoru budowlanego nie mogły skutecznie podnosić problemu dalszego użytkowania spornych wiat, korzystających ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego, po zakończeniu procesu inwestycyjnego.

Jednocześnie w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego niewłaściwie utożsamiły problem usytuowania spornych wiat z obowiązkiem uporządkowania terenu., Wprawdzie - jak Sąd podkreślił już wyżej - ciążący na inwestorze obowiązek uporządkowania terenu w rozumieniu art. 59a ust 2 pkt 5 Prawa budowlanego nie oznacza wyłącznie wykonywania obowiązków wynikających z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, jednakże nie dotyczy on konieczności rozbiórki istniejących obiektów budowlanych, w odniesieniu do których inwestor podejmuje wysiłki w celu ich legalizacji. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie samowolnego posadowienia obiektów budowlanych, w stosunku do których inwestor nie legitymuje się pozwoleniem na budowę. W niniejszej sprawie postępowanie takie powinno zakończyć się nałożeniem nakazu rozbiórki lub legalizacją spornych wiat niezależnie od postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części administracyjno-socjalnej przedsiębiorstwa (II etapu inwestycji).

Podnieść także należy, że organy nadzoru budowlanego jako podstawę do nałożenia kary w niniejszej sprawie przyjęły art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, a zatem nieuporządkowanie terenu. W ocenie Sądu właściwą podstawą prawną do wymierzenia kary za nieusunięcie obiektów budowlanych mógłby być art. 59a ust. 2 pkt 4 tej ustawy, jednakże pod warunkiem nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów i określenia konkretnego terminu jej dokonania. Tymczasem z treści pozwolenia na budowę Starosty Prudnickiego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] nie wynika obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych, jak też nie określono terminu dokonania takiej rozbiórki. Z przyczyn oczywistych zatem przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie przyjęcie, że przepis art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego dotyczący nieuporządkowania terenu budowy można zastosować również, gdy inwestor nie dokonał rozbiórki określonych obiektów budowlanych prowadziłoby w istocie do zastąpienia art. 59a ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego w sytuacji gdy w pozwoleniu na budowę nie określono obowiązku dokonania takiej rozbiórki. Czyniłoby to w istocie przepis art. 59a ust. 2 pkt 4 zbędnym. Dlatego NSA doszedł do przekonania, że - pomimo częściowo błędnego uzasadnienia - Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wymierzenie kary na podstawie art. 59f ust. 1 w zw. z art. 59a ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego z powodu niedokonania rozbiórki trzech wiat stalowych nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego.

W związku z powyższym należało konsekwentnie uznać, że zarówno zaskarżona decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Opolskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.