Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 415/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 7 ust 1 pkt 4 lit b, art 1a pkt 1 , pkt 2, art 6 ust.1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art 233 par. 1 pkt 1 w zw. z art 229 , art 122 i 187 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. ustalił podatek w kwocie [...] zł za rok 2010 dla B. K., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wobec braków uzasadnienia, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło do ponownego rozpoznania.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art.21 § 1 pkt 2 i 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.

o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) a także uchwały Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 27 października 2009 r.

w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, Zarządzenie

nr 8/2006 Prezydenta Miasta Stargard Szczeciński z dnia 4 grudnia 2006 r.

w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych i innych spraw zmienionego Zarządzeniem nr 249/2007, Prezydent Miasta S. ustalił podatek za rok 2010 dla B. K. w kwocie [...] zł. Przedmiot opodatkowania stanowi nieruchomość obejmująca prawo wieczystego użytkowania działki nr[...] , położonej w S. przy

ul.[...] . W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, iż w związku ze zbyciem przez podatnika przedmiotowej nieruchomości aktem notarialnym w dniu [...] r. podatek został naliczony za okres 9 miesięcy. Wskazano również, iż stawkę podatku ustalono co do gruntu w oparciu o wypis z ewidencji gruntów

i budynków, oświadczenia strony o nieprowadzeniu działalności gospodarczej na terenie nieruchomości oraz w oparciu o opinię (z dnia 4 września 2009r.) z oględzin obiektów budowlanych dokonaną przez inspektora budowlanego dnia [...]

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik B. K. zarzucił naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych, a także art. 122, art. 187 § 1 i § 2 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie decyzji w całości bądź uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu wskazano, że nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania to wbrew zapisom ewidencji gruntów, grunt gospodarstwa rolnego, służący wyłącznie działalności gospodarczej, zaś budynki na nim posadowione to budowle gospodarcze, także służące wyłącznie działalności gospodarczej. Wskazując zaś na naruszenie przepisów postępowania Strona wskazała na brak ustalenia faktów prawotwórczych tj. jaka działalność była faktycznie prowadzona na przedmiotowym gruncie i wewnątrz budynków, do czego była i może być wykorzystywana i jakie było i jest możliwe jej główne przeznaczenie a nadto niewystarczające stwierdzenie złego stanu budynków i zasięgnięcia opinii inspektora budowlanego, celem odpowiedzi na pytanie, które z obiektów budowlanych są budynkami.

Ustosunkowując się do treści odwołania stron organ podatkowy I instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o utrzymanie decyzji w mocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .

Organ wskazał, że grunty nieruchomości położonej w obrębie I miasta S. przy ul.[...] , o numerze ewidencyjnym działki [...] o powierzchni [...] ha, której właścicielem w miesiącach styczeń-wrzesień 2010 r. był B.K., w odniesieniu do której organ podatkowy I instancji ustalił zaskarżoną decyzją wymiar podatku są-zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków - oznaczone symbolem Ba - grunty zabudowane i zurbanizowane - tereny przemysłowe. Fakt posiadania takiego oznaczenia przez nieruchomość nie powinien budzić wątpliwości zarówno organu podatkowego, jak i strony skarżącej, bowiem wynika on wprost z przedstawionej przez stronę wypisu z rejestru gruntów i budynków z dnia 4 marca 2009 r. Dalej organ wskazał, że na ww. nieruchomości znajdują się budynki o łącznej powierzchni [...] m . kw., co potwierdziła strona w informacji podatkowej z dnia [...] r.

Wobec powyższego zdaniem organu zasadnym jest twierdzenie, iż nie należy ona do kategorii użytków rolnych. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. la ust. 3 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. Dz.U. Nr 240, z 2005 r., poz. 2027 ze zm.). Dlatego też dla opodatkowania nieruchomości nie może mieć znaczenia okoliczność, iż w rzeczywistości stanowi ona gospodarstwo rolne - jak to podnosi skarżący. Dopiero zmiana oznaczenia gruntu w ewidencji przez organ do tego upoważniony na oznaczenie klasyfikujące go jako użytki rolne może dać podstawę organowi podatkowemu do zwolnienia z podatku tych gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 595/10). Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, tj. przed starostą. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 372/07).

Organ odwoławczy uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo obliczył wymiar podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, bowiem zgodnie z § 1 pkt 2 lit. a uchwały Nr XXXV/383/09 rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 27 października 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości wysokość stawki podatku od gruntów zabudowanych wynosi 0,22 zł za 1 metr kw. powierzchni.

Co do podstawy opodatkowania budowli posadowionych na gruncie, przywołując art. 2 ust. 1, art. 4 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ stwierdził, że budowle podlegają opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tymczasem, zgodnie z oświadczenia B. K. z dnia [...] r. wynika, iż w budynkach przy ul. [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Odwołując się do definicji zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)- art. 3 pkt 2, organ podniósł, że o tym kiedy dany obiekt budowlany należy zakwalifikować jako budynek, przesądza ustawa, wskazując na niezbędne cechy, takie jak: trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu. Te wszystkie cechy zaś – zdaniem organu jak to wynika z ustaleń z dnia 2 września 2009 r. - posiadają obiekty budowlane posadowione na gruncie nieruchomości przy ul.[...] . W konsekwencji stwierdził, iż obiekty te z samego faktu posiadania ww. cech stanowią budynki, wobec czego wykluczone jest skategoryzowanie ich jako budowli. Tym samym podstawę ich opodatkowania stanowi ich powierzchnia użytkowa, nie wartość.

Co do zarzutu braku ustaleń, jaka była faktycznie prowadzona na przedmiotowym gruncie i wewnątrz budynków prowadzona działalność, organ wskazał na art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 1a ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolny (Dz. U. z 2009 r. Nr 56, poz. 458 ze zm. i uznał, ze niespełnienie którejkolwiek z podanych dwóch przesłanek - a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem nieruchomość położona przy ul.[...] , stanowiąca działkę nr [...] w obrębie I Miasta S. sklasyfikowana jest w rejestrze gruntów i budynków jako teren przemysłowy - powoduje, że zwolnienie, o którym mowa wyżej nie może być zastosowane.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia norm postępowania z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. organ uznał za nietrafny. Ze zwięzłości uzasadnienia zdaniem organu, nie można wywodzić braku uzasadnienia w ogóle.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B.K. za pośrednictwem swojego pełnomocnika wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 188 a, art. 299 Ordynacji podatkowej z argumentacją jak w odwołaniu.

Skarżący wskazał na niedopuszczalność oparcia się na zapisach ewidencji gruntów i budynków bez zweryfikowania rzeczywistego charakteru i przeznaczenia gruntów i budynków.

W piśmie z dnia [...] r. Skarżący załączając ekspertyzę techniczną mgr inż. K. R. specjalisty z branży konstrukcyjno-budowlanej dotyczącą nieruchomości przy ul. [...] w S., wniósł o przeprowadzenie dowodu z przedmiotowej ekspertyzy na okoliczność istnienia budynków na przedmiotowej nieruchomości i ich stanu. Zdaniem Skarżącego przedłożona opinia wskazuje wyraźnie, że budynki które zostały opodatkowane przez Prezydenta Miasta S. w istocie nie istnieją.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a., wykazała, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione.

Ze stanu faktycznego bezspornym jest, że B. K. jest użytkownikiem wieczystym gruntu o numerze [...] (nr księgi wieczystej[...] ), położonej w S., której łączna powierzchnia wynosi [...] ha, zabudowanego. Według ewidencji gruntów i budynków działka ta figuruje jako działka o symbolu użytku Ba, budynki zaś stosownie do wyciągu z kartoteki budynków o funkcji budynku –produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa.

Skarżący podnosi, iż klasyfikacja ta jest nieprawidłowa, gdyż grunt ten to grunt gospodarstwa rolnego, służący wyłącznie działalności rolniczej, budynki zaś posadowione na tym gruncie to budynki gospodarcze – elewatory zbożowe, służące wyłącznie działalności rolniczej a zatem w ocenie Skarżącego, prawidłowe jest jej stanowisko, że nieruchomości te z mocy przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są zwolnione od opodatkowania a nadto, że obiekty przyjęte do opodatkowania nie spełniają definicji budynku stosownie do Prawa budowlanego.

Spór w istocie dotyczy zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości tak z uwagi na charakter rolny przedmiotowych nieruchomości jak też z uwagi na brak istnienia budynków.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego co do nie objęcia przedmiotowych budynków zwolnieniem wskazać należy, że stosownie do art. 7ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości: (...)

pkt 4) budynki gospodarcze lub ich części: (...) b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, (...).

Wskazać należy, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach, nakłada na radę gminy (miasta) obowiązek określenia stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w tym także dla budynków. Po określeniu w drodze odpowiedniej uchwały przez radę gminy (miasta) stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, mają one charakter powszechnie obowiązujący na danym obszarze gminy (miasta). Jednocześnie w omawianej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniowano, ani pojęcia budynku mieszkalnego, ani pojęcia tzw. budynku pozostałego. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że organy podatkowe nie mają ani kompetencji, ani uprawnień do określenia rodzaju budynku (zob. L. Etel w: L. Etel, G. Dudar, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 197-198.).

Jednocześnie w myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, pod określeniem ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

W doktrynie prawa podnosi się, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, który nie wyklucza przeprowadzenia przeciwdowodu podważającego jego zapisy na podstawie art. 194 § 3 tej ustawy (zob. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne, 2008 Nr 6, s. 24-26.).

Rejestr Gruntów i Kartoteka Budynków stanowiące ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) w rozumieniu art. 21 ust. 1, w związku z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, potwierdza, iż B. K. jest użytkownikiem wieczystym gruntu o pow.[...] – oznaczonego symbolem użytku Ba, zabudowanego budynkami o położone przy ul. [...] w S..

Skarżący nie wykazał w trybie art. 194 § 3 Ordynacja podatkowa, w ramach instytucji przeciwdowodu, wadliwości zapisów dotyczących jego nieruchomości. W tej sytuacji Sąd ocenia, że słusznie przyjęły organy podatkowe, że grunt nie jest gruntem rolnym a budynek nie jest budowlą.

Nadto wskazać należy, że zasady i podstawy ustalenia zobowiązania w podatku rolnym określone zostały w ustawie o podatku rolnym. Bez wątpienia podatek rolny związany jest z posiadaniem gruntów sklasyfikowanych i uwidocznionych w ewidencji gruntów. Stosownie bowiem do art. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że opodatkowanie gruntu podatkiem od nieruchomości w rozpoznawanej sprawie dokonano zgodnie z tą klasyfikacją, co zostało uwidocznione w decyzji będącej przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo uznały, że powoływanie się przez Skarżącego na to, że posiadany grunt w rzeczywistości wykorzystywany jest i może być w gospodarstwie rolnym, nie może mieć wpływu na decyzję w przedmiocie podatku rolnego. Ustawa o podatku rolnym nie wiąże bowiem obowiązku w tym podatku z osiąganiem korzyści z posiadanego gospodarstwa, faktem gospodarowania na nim lub nie. Istotne dla orzeczenia w przedmiocie podatku są tylko zapisy wynikające z ewidencji. Dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca.

Sąd nie podzielił również stanowiska prezentowanego przez Skarżącego co do zwolnienia od opodatkowania budynków na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albowiem jak zasadnie podniosły to organy podatkowe zwolnienie to dotyczy budynków gospodarczych położonych na gruntach rolnych. Jak wykazały to organy a poprawność czego zaakceptował Sąd w niniejszej sprawie grunty będące w użytkowaniu wieczystym Skarżącego nie są gruntami rolnymi, co warunkuje zwolnienie z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze.

Odnosząc się do kolejnego z zarzutu Skarżącego tj. naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a dotyczącego nie opodatkowania budynków gospodarczych jako budowli a w konsekwencji ich nie opodatkowanie według wartości a według powierzchni, wskazać należy, mając na uwadze ewidencję i jej walor dokumentu urzędowego, o czym była mowa, że stanowisko organów podatkowych znajduje pełne oparcie w jej zapisach i jest zgodne z prawem.

Zauważyć należy, iż biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji nawet funkcji budynku, lecz odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (vide np.wyrok NSA 2009.06.30 sygn. akt II FSK 1410/07), tym bardziej co do jego rodzaju. Jeżeli obiekt nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) obiektu (budowla, budynek) do celów podatkowych.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (w tym podatkowych) i w przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów, budynków mają zapisy wynikające z tejże ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości i jego klasyfikacji tak gruntu jak i budynku.

W tej sytuacji, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów podatkowych obu instancji, iż do czasu ewentualnej zmiany sposobu zakwalifikowania posiadanych przez Skarżącego gruntów, budynków, organ podatkowy orzekając o wysokości przedmiotowego podatku zobowiązany był uwzględnić dotychczasowy zapis w ewidencji gruntów i kartotece budynków, a mianowicie że Skarżący jest posiadaczem gruntów o klasyfikacji Ba i budynków produkcyjnych, usługowych, gospodarczych dla rolnictwa.

Na dzień wydania zaskarżonej decyzji treść tych danych nie została we właściwym trybie prawomocnie zakwestionowana, a zatem działania podjęte przez organy orzekające w tym zakresie były prawidłowe.

Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. (wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r. Sygn. akt II FSK 372/07, LEX nr 490966).

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić zatem, że w omówionym zakresie nie narusza ono prawa.

W związku ze sporem dotyczącym istnienia budynków wskazać należy, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają jedynie obiekty budowlane w postaci budynków i budowli.

Jako odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości wskazane zostały: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ustawie zawarte zostały definicje zarówno budynku, jak i budowli. Podkreślić należy, że w ustawie w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. zawarte zostało bezpośrednie odesłanie do przepisów Prawa budowlanego, zatem ocena prawna stanu faktycznego w zakresie pozwalającym na przypisanie przedmiotu opodatkowania do określonej kategorii: budynku lub budowli i w konsekwencji dokonania wymiaru podatku wymaga uwzględnienia jako materialnoprawnej podstawy orzekania również przepisów Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 1a pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Zgodnie zaś z art. 1a pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawy o podatkach i opłatach lokalnych natomiast, " budowla" - to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Z art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika zatem, że ustawa podatkowa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości wiąże z faktem władania nieruchomością przez wskazane w niej podmioty (art. 3 ust. 1). Ustanawiając wskazane wyżej podmioty podatnikami podatku od nieruchomości, omawiana ustawa podatkowa określiła zarazem moment powstania ich obowiązku podatkowego, a więc wynikającej z tej ustawy nieskonkretyzowanej powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia w niej określonego (art. 4 Ordynacji podatkowej). I tak, w myśl jej art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a więc okoliczności, którymi są - jak to wyżej podkreślono - zdarzenia powodujące władanie nieruchomością (jej składnikami) wynikające z prawa własności, samoistnego posiadania, wieczystego użytkowania czy posiadania, o jakich stanowi przepis art. 3 ust. 1 omawianej ustawy.

Zauważyć dalej należy, iż wskazane w przepisie art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdarzenie uzależniające powstanie obowiązku podatkowego sformułowane zostało w sposób obiektywny, w całkowitym oderwaniu od sytuacji podmiotowej, a więc sytuacji, w jakiej mógłby się znaleźć określony podmiot. Użycie sformułowania "istnienie budowli albo budynku" wskazuje wyraźnie na to, iż ustawodawca za zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego chciał uznać samo istnienie tych przedmiotów, bez jakiegokolwiek odwoływania się do podmiotu, do którego zdarzenie to można by odnosić.

Nie ulega wątpliwości, że budynki, które odpowiadają definicji przedmiotu opodatkowania, zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 ww ustawy podatkowej tj. nie straciły cech budynku, określonych w Prawie budowlanym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zatem zły stan techniczny budynków, które mimo ich nieużytkowania, nie straciły cech budynku, określonych w Prawie budowlanym nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości.

W świetle przepisów art. 6 ust. 4 , z uwzględnieniem art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, żadną miarą nie można przyjąć – jak twierdził pełnomocnik skarżącego - że stan techniczny budynku będącego przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości , a mianowicie stwierdzenie, że przedmiotowy budynek nie nadaje się do użytkowania, skutkuje wygaśnięciem obowiązku podatkowego w tym zakresie. Chociaż ustawodawca w art. 6 ust. 4 nie określa przesłanek wygaśnięcia obowiązku podatkowego , to oczywiste jest, iż tak długo jak w sensie fizycznym istnieje budynek, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości .

Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa

w ust. 3. Organ corocznie w drodze decyzji ustala podatek od nieruchomości.

Wydawanie decyzji wymiarowych osobom fizycznym musi odbywać się z zachowaniem wymogów zawartych w art. 165 i 200 Ordynacji podatkowej.

Jednakże ustalenia zobowiązań podatkowych, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie, następuje bez wszczęcia postępowania w tym zakresie - co wynika z art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy wymierza podatek na podstawie złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach - to jest jedyny "materiał" w sprawie, sporządzony zresztą przez samego podatnika.

Istotne jest jednakże ażeby nie uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres. Rozwiązanie to ma na celu uproszczenie procesu wymiaru podatków. Skoro bowiem nie doszło do zmiany stanu faktycznego skutkującego zmianą podstawy opodatkowania, zbyteczne jest zawiadamianie strony o wszczęciu postępowania. Konstrukcja przepisu nie zawiera domniemania prawnego niezmienności stanu faktycznego, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres.

Jednakże jeżeli samorządowy organ podatkowy ma wątpliwości co do stanu faktycznego to powinien odstąpić od zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej i wszcząć postępowania w sprawie.

Zdaniem Sądu z takim stanem rzeczy mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem złożona 22 lipca 2005 r. informacja przez podatnika została zakwestionowana co do wykazanych w niej okoliczności już w poprzednim roku podatkowym tj. 2009. Czyni to zatem konieczność ustalenia stanu faktycznego w sprawie ustalenia podatku na 2010 r. a okoliczności istotne dla załatwienia sprawy w tym istnienia budynku, mogą być dowiedzione wszelkimi możliwymi dowodami m.in. przez oględziny, zeznania świadków, przesłuchanie podatnika (art. 180 Ordynacji podatkowej).)

W niniejszej sprawie stan budynków był znany organowi podatkowemu wydającemu decyzję wymiarową, bowiem dokonał on oględzin nieruchomości w dniu 02 września 2009 r. i uzyskując opinię inspektora budowlanego, który jak wynika to z tej opinii, stwierdził, iż obiekt określony jako 1 i 2, są to budynki trwale z gruntem związane, posiadają fundamenty i dach, są wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, ze względu na znaczny stopień zdewastowania wymagają kapitalnego remontu. Opinia nie dotyczyła –jak zaznaczył inspektor- innych obiektów będących w stanie ruiny z pozostałościami ścian. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nie mógł ustalić wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2010 r.

W odwołaniu Podatnik zarzucił, że nie jest wystarczające stwierdzenie złego stanu technicznego dla uznania które z obiektów budowlanych są budynkami.

Jeśli zważyć, że opinia inspektora wskazuje na istnienie dwóch budynków a z wyciągu z kartoteki budynków wynika, że mamy do czynienia z [...] budynkami o łącznej powierzchni [...] m2, które organ przyjął do opodatkowania za uzasadniony uznać należy zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, stosownie do art. 122 Ordynacja podatkowa tj. nie podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym a także do art. 180 Ordynacji podatkowej tj. nie dopuszczenia wszystkiego co mogło się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornie byłoby to przesłuchanie strony, przesłuchanie nabywcy nieruchomości przy ul. [...] w charakterze świadka, przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. aktu notarialnego z dnia [...] r. i odniesienia ustaleń do oględzin z dnia [...] r. i wyjaśnień inspektora budowlanego przeprowadzającego oględziny w dniu [...] r.

Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności według oceny Sądu, przepisy art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej zostały naruszone.

Uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji- zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacja podatkowa tj. wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności albo uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązująca w postępowaniu podatkowym zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacja podatkowa), nadaje duże znaczenie uzasadnieniu faktycznemu decyzji jako urzędowemu wyjawieniu realnych podstaw w faktach i w dowodach motywów rozstrzygnięcia sprawy. Z tego, że ocena mocy dowodów musi być odnoszona do całego materiału dowodowego sprawy wynika niedwuznacznie, że taki sam zakres przedmiotowy musi mieć uzasadnienie faktyczne, które winno być syntetycznym ujęciem wyniku całego postępowania dowodowego.

Dodatkowo wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego polega na tym, że każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji może być w wyniku odwołania również rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja a ponowne rozpoznanie sprawy podatkowej. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem nie może on się ograniczyć tylko do kontroli organu pierwszej instancji. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r., FSK 169/2004) tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza wskazane w skardze przepisy postępowania podatkowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że ponownie rozpatrując sprawę, organ podatkowy będzie zobowiązany zebrać i ocenić wszechstronnie materiał dowodowy, tak by móc ustalić, czy istnieje przedmiot opodatkowania, czy zasadne są twierdzenia skarżącego, iż obiekty nie są budynkami w rozumieniu Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podjął swoje rozstrzygnięcie, zanim zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, czym naruszył w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 229, art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pominęło w swojej decyzji podnoszone przez Skarżącego zarzuty co do opinii inspektora budowlanego wykorzystanej przez organ pierwszej instancji. W tym zakresie nie rozpoznał sprawy, do czego był zobowiązany stosownie do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ponadto organ odwoławczy pominął w swych rozważaniach, istotne z punktu widzenia opodatkowania elementy prawotwórcze co do istnienia przedmiotowych budynków poprzestając na zapisach wyciągu z kartoteki budynków, która to ewidencja o czym była mowa wiąże organy podatkowe co do wykazanych danych o wielkości i funkcji budynków i złożonej informacji przez Skarżącego [...] r. która została zakwestionowana przez organ w poprzedzających latach podatkowych a co za idzie, jak była o tym mowa, nie może stanowić podstawy ustaleń w zakresie wymiaru podatku na 2010 r.

Organ odwoławczy powinien nie tylko kontrolować zgodność z prawem i celowość decyzji organu I instancji, ale musi na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgromadzonego zarówno w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i w trakcie ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku postępowania odwoławczego stosownie do art. 229 Ordynacji podatkowej, wydać w sprawie jeszcze jedno rozstrzygnięcie. Organ ten może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości.

Odnosząc się do wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z załączonej do pisma opinii biegłego, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Postanowienie to należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.

W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż w niniejszej sprawie brak jest podjęcia wyjaśnienia okoliczności związanych z istnieniem przedmiotu opodatkowania. Ustalenie tej kwestii mające znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powinno i nie było dokonane przez organ w postępowaniu administracyjnym. W świetle powyższego można zarzucić organom zaniechanie ustawowego obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej.

Ocena tej kwestii nie mogła być również dokonana w postępowaniu przed WSA przez przeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącego dowodów uzupełniających z dokumentów, gdyż wówczas stan faktyczny sprawy i okoliczności mające znaczenie dla przedmiotu opodatkowania ustalałby Sąd, a nie zobowiązany do tego organ administracji.

Nadto załączona ekspertyza techniczna opiera się o wizję lokalną, oględziny dokonane w dniach 11 i 21 lutego 2011 r. a zatem może odnosić się do stanu faktycznego z dnia dokonania tych czynności a nie 2010 r.

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy oraz § 6 pk 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).