Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 562/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 130, art. 145 pra. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 2, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust 3 - 13
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 90n ust. 6 i 7, art. 90d ust 1 i 8, art. 90m, art. 90f
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. ze skargi Z. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r. nr [...] 2. uchyla decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r. nr [...] /-/B.Popowska /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Dybowski


UZASADNIENIE

Wnioskami, które do Urzędu Miejskiego w K. wpłynęły w dniu [...]r., Z. T. wniosła o przyznanie stypendium szkolnego dla synów P.T., P.T. oraz K.T..

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Zastępca Burmistrza K. odmówił przyznania Z. T. wnioskowanych stypendiów, uzasadniając, iż wprawdzie dochód rodziny wnioskodawczyni nie przekroczył kryterium dochodowego warunkującego możliwość przyznania takiego stypendium, to jednak wniosek został złożony po terminie określonym w art. 90n ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. tj. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) i z tego powodu należy odmówić przyznania stypendium.

Od powyższej decyzji Z. T. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podnosząc w uzasadnieniu odwołania, iż nie przekroczyła terminu do wniesienia wniosków i stypendium powinno zostać przyznane.

Pismem z dnia [...]roku Burmistrz K. – organ I instancji – przekazując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie strony, wskazał jednocześnie, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekracza kryterium określone w art. 90d ust. 7 ustawy o oświacie, a to z uwagi na pobierany przez stronę do dnia [...] roku zasiłek dla bezrobotnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. [...]uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 90d ustawy o systemie oświaty stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Bezwzględną przesłanką otrzymania stypendium jest jednocześnie spełnienie warunku, zgodnie z którym miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.). Ponadto zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 9 ustawy o pomocy społecznej – kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Następnie organ powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 135, poz. 950 – zwane dalej rozporządzeniem weryfikacyjnym) wskazując, iż zweryfikowane kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 351 zł, a zatem miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie nie może tej kwoty przekraczać. Przekroczenie rzeczonej kwoty powoduje, iż uczeń nie jest uprawniony do przyznania mu świadczenia w postaci stypendium szkolnego, z uwagi na socjalny charakter tego stypendium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji przyjął, że rodzina strony spełnia powyższe kryterium dochodowe, zaś odmowa przyznania stypendium wynika z faktu złożenia wniosków po terminie do ich wniesienia. Dopiero zaś w odpowiedzi na odwołanie organ podniósł, iż kryterium dochodowe nie zostało spełnione, gdyż kwota 351 zł została przekroczona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż podana w decyzji pierwszoinstancyjnej przyczyna odmowy przyznania stypendium jest niewystarczająca. Zgodnie bowiem z art. 90n ust. 6 i 7 ustawy o oświacie - wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia [...]danego roku szkolnego, w uzasadnionych jednak przypadkach, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego może być złożony po upływie powyższego terminu. Organ winien zatem zbadać, czy nie zaistniała taka uzasadniona przyczyna, czego zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie uczyniono. Dopiero wówczas mógł podjąć rozstrzygnięcie powołując się na upływ terminu. Jak stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze - organ ponadto nie wyjaśnił na jakiej postawie dokonał ustalenia co do spełnienia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania stypendium, jak też nie przedstawił w tej mierze żadnego wyliczenia. To zaś powoduje, iż uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów, jakie stawiają mu obowiązujące przepisy. W takiej sytuacji organ uznał za konieczne uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej. Decyzja została doręczona Z. T. oraz Burmistrzowi K. w dniu [...]r.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Zastępca Burmistrza K. ponownie odmówił Z. T. przyznania stypendiów szkolnych na trójkę dzieci. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż uwzględniając wskazania zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. ponownie wnikliwie rozpatrzono wnioski o przyznanie stypendium. Zdaniem organu miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny stanowi kwotę [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia. Wyjaśniono, iż z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że wniosek nie został złożony w terminie ponieważ do dnia [...] r. wnioskodawczyni pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Wskazano, że w tej sytuacji brak podstaw do przyznania świadczenia. Decyzja została doręczona Z. T. w dniu [...]r. (karta nr [...] akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...]roku oznaczonym jako "odwołanie", skierowanym za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., Z. T. wniosła, z zachowaniem terminu, skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] r. Nr P.. W uzasadnieniu skargi podała, iż odwołuje się od decyzji Burmistrza K. ponieważ nie zgadza się z rozstrzygnięciem, decyzja o odmowie przyznania stypendium jest krzywdząca i niezrozumiała, ponieważ spełnione zostało kryterium dochodowe, a przyczyny uchybienia terminowi były wiadome i zdaniem skarżącej był to przypadek uzasadniony. Skarżąca podniosła, iż ona, jej mąż oraz syn chorują, co powoduje, że ponoszą duże wydatki na leki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przytoczyło w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Kolegium dodatkowo wskazało, iż z uwagi na uchybienia decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie zachodziła konieczność dokonania ponownej oceny uprawnień strony do wnioskowanego świadczenia, stąd uchylono decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W odniesieniu do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – zwana dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż treść pisma skarżącej z dnia [...]r., zawarte w nim oznaczenie zaskarżanego aktu, oznaczony w nim adresat tego pisma oraz sposób jego wniesienia do tut. Sądu pozwalały uznać, iż pismo to jest skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr P.. Powyższe ustalenie wymagało wyjaśnienia, bowiem w treści tej skargi Z. T. uzasadniała, iż nie zgadza się z decyzją Burmistrza K. z dnia [...]r. – a więc nie zgadza się z decyzją organu I instancji, która wydana została niezwłocznie po doręczeniu temu organowi decyzji Kolegium z dnia [...] r. Dając wyraz swojemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia jej wniosku, pismem z dnia [...]r. Z. T. skierowała skargę do sądu administracyjnego i skarga ta jest badana w niniejszym postępowaniu.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżona została decyzja kasacyjna, mocą której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Burmistrza K. z dnia [...]r. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. W konsekwencji decyzję kasacyjną organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Przesłanką taką nie jest konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29.06.2006 r. sygn. akt I SA/Wa 433/06 Lex nr 219387).

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania każda sprawa administracyjna rozpoznawana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu. i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to, iż sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana oraz rozstrzygnięta. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza jedynie stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Organ odwoławczy pełni bowiem kompetencje zarówno kontrolne, jak i merytoryczne (por. B. Adamiak J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. BECK Warszawa 2003 r. str. 585).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - w następstwie wniesionego odwołania wydał decyzję o charakterze kasacyjnym, mocą której uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż w sprawie konieczne jest zbadanie przez organ I instancji, czy złożenie przez Z. T. wniosków o stypendium szkolne po terminie określonym w przepisach ustawy o systemie oświaty nie pozbawiło strony prawa do przyznania stypendium z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek o którym mowa w art. 90 n ust. 7 ustawy i w przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji odmawiającej świadczenia z tego powodu. Wskazano także, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji powinien podać w jaki sposób ustalił dochód rodziny. W ocenie Sądu takie uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego – art. 138 §2 oraz art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.-dalej kpa), co w konsekwencji miało wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych sprawy oraz przepisy ustawy o systemie oświaty pozwalały na etapie postępowania odwoławczego na przesądzenie wyżej wskazanych kwestii i nie zachodziła w tym zakresie potrzeba przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego oraz badania przez organ I instancji. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczyło się do wskazania nowego kryterium dochodowego, które obowiązuje od [...] r. oraz wyjaśnienia, iż w przypadku przekroczenia tego kryterium, stypendium nie może zostać przyznane. Kolegium nie przeprowadziło natomiast w tym zakresie postępowania, które polega na wyliczeniu dochodu rodziny i w konsekwencji uznaniu, czy strona wnioskująca spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania stypendiów szkolnych. Wynik postępowania przeprowadzonego w tym zakresie organ odwoławczy powinien następnie zawrzeć w uzasadnieniu swojej decyzji. Wymogu tego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia. Podkreślić przy tym należy, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji powziął wątpliwość, czy w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób prawidłowy ustalił dochód rodziny strony. Wątpliwości tych uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie rozstrzygnęło.

Na organie odwoławczym ciążył także obowiązek wskazania organowi I instancji, o jakich sytuacjach stanowi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Co prawda w decyzji organu I instancji nie powołano tego przepisu i nie odwołano się do zawartej w nim normy, lecz nie oznacza to, że organ ten nie rozważył możliwości przyznania stypendium z uwagi na okoliczności określone w tym przepisie. W ocenie Sądu treść późniejszej decyzji Burmistrza K. z dnia [...]r. wskazuje, iż organ ten dokonuje wadliwej wykładni art. 90n ust. 7 przedmiotowej ustawy. Powyższe wskazuje, iż brak odwołania się do tego przepisu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. nie oznacza, iż sprawy nie rozpatrzono w aspekcie możliwości jego zastosowania. Co prawda zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydana została przed wspomnianą decyzją organu I instancji, stąd Kolegium nie mogło mieć wiedzy o stosowanej przez organ I instancji wykładni art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty, tym niemniej organ odwoławczy miał obowiązek, działając w granicach sprawy, rozpatrzyć sprawę – odwołanie od decyzji o odmowie przyznania stypendiów szkolnych, a przez to wypowiedzieć się, czy w sprawie zaistniał uzasadniony przypadek o którym stanowi przepis art. 90n ust. 7 przedmiotowej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż do dnia [...] r. Z. T. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, stąd z uwagi na obowiązujące kryterium dochodowe nie otrzymałaby stypendiów na wnioski złożone do dnia [...] r. Począwszy od miesiąca [...] r. miesięczny dochód jej rodziny był mniejszy o kwotę utraconego zasiłku, tj o kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia wynikają z akt administracyjnych sprawy, znanych organowi II instancji i nie zachodziła w tym zakresie potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego lub badania. Okoliczności te zostały bowiem zbadane przez organ I instancji na etapie ustalania dochodu rodziny, w konsekwencji organ odwoławczy był zobligowany do rozpatrzenia sprawy w tym zakresie.

Zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność. Z akt sprawy wynika, że w rodzinie skarżącej wszystkie te czynniki występują. Zgodnie z art. 90n ust. 6 ustawy o systemie oświaty wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia [...]danego roku szkolnego, a zgodnie z ust. 7 tego przepisu w uzasadnionych przypadkach, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego może być złożony po upływie wskazanego terminu. W ocenie Sądu utrata zasiłku dla bezrobotnych była okolicznością, która uzasadniała złożenie wniosku o przyznanie stypendiów szkolnych w każdym czasie. Niewysoki miesięczny dochód tej rodziny został bowiem w wyniku tego zdarzenia pomniejszony o znaczącą kwotę, było to więc zdarzenie wyjątkowe – szczególny przypadek, który uzasadniał pozytywne rozpatrzenie wniosku złożonego po dniu [...] r. W ocenie Sądu rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. organ II instancji powyższe okoliczności powinien uwzględnić, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści wydanej decyzji.

Zgodnie z art. 107 §3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przyczyn wyżej wskazanych wymogów zaskarżona decyzja nie spełnia, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazanych wymogów nie spełnia także decyzja organu I instancji z dnia [...]r. Rozpatrując wnioski o przyznanie stypendiów organ ten rozpatrzył wnioski z naruszeniem art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty, jak również z naruszeniem art. 107 §3 kpa w uzasadnieniu decyzji nie zawarł stosownej argumentacji w tym zakresie, w tym w szczególności nie wyjaśnił, z jakich przyczyn przepis art. 90n ust. 7 ustawy nie ma w sprawie zastosowania, choć dochód rodziny uległ w trakcie roku szkolnego pomniejszeniu.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd miał przy tym na uwadze treść art. 90m ustawy o systemie oświaty, z którego wynika obowiązek przyznania stypendium w przypadku spełnienia przez rodzinę ucznia kryterium dochodowego oraz treść art. 90f tej ustawy, zgodnie z którym Rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy. Ponieważ jednak decyzja o przyznaniu stypendium szkolnego wymaga konkretyzacji, która dokonywana jest w oparciu o zasady określone w takim regulaminie, to pomimo, iż regulamin obowiązujący na terenie Miasta i Gminy K. został załączony do akt administracyjnych I instancji (karty akt nr [...]), organ II instancji nie był władny orzec o przyznaniu stypendiów, bowiem wyłącznie organ I instancji może decydować o wyborze formy stypendium. Stąd jedynym możliwym rodzajem decyzji organu II instancji była decyzja kasacyjna. Okoliczność ta jednakże nie miała wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia bowiem, jak wyżej wskazano, wydając zaskarżoną decyzję Organ II instancji naruszył art. 107 §3 w zw. z art. 138 §2 kpa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Konsekwencją rozpatrzenia odwołania z naruszeniem wskazanych przepisów było wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...]r., od której jak wynika informacji otrzymanej z Urzędu Miejskiego w K., Z. T. nie wniosła odwołania.

Zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przywołany przepis uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkiego sądu administracyjnego granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą, ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, oczywiście sprawy administracyjnej. Komentowany przepis stanowi podstawę prawną do np. uchylenia decyzji organu I instancji wówczas, gdy przedmiotem skargi była decyzja organu odwoławczego, którą Sąd uznał za niezgodną z prawem, a uchylenie decyzji I instancji jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd skorzystał z wyżej wskazanej możliwości uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...]r.; Sad uznał, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty, bowiem organ I instancji ponownie nie rozpatrzył wniosków w aspekcie wystąpienia uzasadnionego przypadku, co umożliwiałoby przyznanie stypendium na wniosek złożony po dniu [...] r. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie wystąpienie takiego uzasadnionego przypadku po dniu [...], a w czasie uprawniającym do otrzymywania stypendium szkolnego, pozwala na przyznanie tego świadczenia. Tymczasem lakoniczne uzasadnienie decyzji z dnia [...]r. wskazuje, iż organ I instancji dokonuje wadliwej wykładni przepisów art. 90 n ust. 6 i 7 ustawy o stypendium oświaty w ten sposób, iż przepis ust. 7 art. 90 n tej ustawy dotyczy wyłącznie przyczyny opóźnienia w złożeniu wniosku, a nie wystąpienia po dniu [...], w czasie roku szkolnego, uzasadnionych okoliczności mających wpływ na sytuację rodzinną i materialną ucznia i w konsekwencji na jego prawo do otrzymania stypendium. Stypendium szkolne ma charakter socjalny, stąd nie można wywodzić, iż okoliczności, które wystąpią po dniu [...] w danym roku szkolnym nie mogą mieć wpływu na prawo do uzyskania przez ucznia tego świadczenia. Odmienna wykładnia powołanego przepisu stawiałaby w sytuacji daleko gorszej tych uczniów, w których rodzinach sytuacja materialna pogorszyła się po dniu [...]danego roku szkolnego lub po tej dacie nastąpiło zdarzenie losowe, które ma wpływ na sytuację rodzinną ucznia. Wskazać należy, iż takiego różnicowania nie wprowadza przepis art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, określający przesłanki do uzyskania stypendium. Zgodnie z ust. 8 tego artykułu miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001 i Nr 273, poz. 2703). Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony. Z brzmienia tego przepisu wynika więc, iż w każdym przypadku miesięczny dochód rodziny ustalany jest na podstawie dochodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, także wniosku złożonego po utracie dochodu. Skoro więc w art. 90n ust. 7 ustawa o systemie oświaty dopuszcza przyznanie stypendium na wniosek złożony po dniu 15 września, to wykładnia językowa i celowościowa przepisów art. 90 d ust. 1 i 8 tej ustawy w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej pozwala przyjąć, iż złożenie wniosku w związku z utratą dochodu przez członka rodziny stanowi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 90n ust. 7 ustawy o systemie oświaty.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Zastępcy Burmistrza K. z dnia [...]r. Nr [...] oraz decyzję tego organu z dnia [...]r. Nr [...].

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji dokona merytorycznej oceny wniosków o przyznanie stypendiów, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

/-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski

AT