Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 375/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi M.V. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania M. V., utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z [...] lipca 2015 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r., znak: [...], o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości Łosie, w części dotyczącej M.G. P. i E. P.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyła M.V.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z [...] lipca 2005 r. (sprecyzowanym pismem z [...] lutego 2010 r.) M. V. wystąpiła do Wojewody M. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r., znak: [...], o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości Ł., w części dotyczącej M. G. P. i E. P.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Wojewoda M. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. V. podnosząc brak, po stronie wnioskodawczyni, legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie.

Decyzją z [...] lutego 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. V. od decyzji Wojewody M. z [...] października 2010 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zarzucając Wojewodzie błędne przyjęcie, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, iż sam brak nazwisk E. P. oraz M. P. na liście osób, których nieruchomości przejęto orzeczeniem nacjonalizacyjnym powinien skutkować odmową wszczęcia postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Wojewoda M. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku M. V.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r,, znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił powyższe postanowienie wskazując na błędne zastosowanie przez organ I instancji art. 61a §1 kpa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...], Wojewoda M. umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r., znak: [...], o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości Ł. w części dotyczącej M. G. P. i E. P.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w wykonaniu zaleceń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poczynionych w decyzji z [...] kwietnia 2014 r. przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, szczegółową analizę dokumentacji archiwalnej i wieczystoksięgowej będącej kluczowym dokumentem przy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości.

Wojewoda wskazał, iż ustalił, że nieruchomości stanowiące własność rodziców wnioskodawczyni były położone w miejscowości Ł., powiat g., i objęte były wykazami hipotecznymi [...]nr [...],[...] nr [...],[...] nr [...],[...] nr [...] oraz [...] nr [...] gminy katastralnej Ł. Na podstawie uwierzytelnionych kopii powołanych wykazów hipotecznych, przesłanych przez Archiwum Państwowe w R.-Oddział w S. oraz Oddział w S. organ I instancji ustalił, iż: 1) właścicielem nieruchomości objętych [...][...] był E.P., 2) właścicielem nieruchomości objętych [...]była M. z G. P.w ½ oraz D. z (nazwisko nieczytelne) G. w ½ części, 3) właścicielem nieruchomości objętych [...]był E. P., 4) właścicielem nieruchomości objętych [...]była M. z G. P. w ½ oraz J. z G. (nazwisko nieczytelne) w ½ części oraz 5) współwłaścicielem nieruchomości objętych [...]był w 672/672000 części E.P.

Wojewoda podniósł ponadto, iż w powyższych wykazach hipotecznych nie został wpisany Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości na podstawie orzeczenia z dnia 5 października 1956 r. Wskazał również, iż w ogóle nie ujawniono tam Skarbu Państwa jako właściciela. W wykazach tych nie ma żadnej informacji o tym, że zostały one zamknięte oraz jaka ewentualnie księga wieczysta stanowi ich kontynuację. Jedynie w wykazie hipotecznym [...] widnieje adnotacja, iż jego kontynuacją jest księga wieczysta [...]. Wojewoda wskazał, iż po dokonaniu weryfikacji uwierzytelnionej kopii tej księgi wieczystej (przesłanej przez Sąd Rejonowy w G.) ustalono, iż właścicielami nieruchomości objętych tą księgą są osoby fizyczne, a wśród podstaw nabycia nieruchomości objętych tą księgą nie ma orzeczenia z dnia [...] października 1956 r.

Wojewoda podniósł, iż pomimo wystąpienia do Archiwum Państwowego w R., Oddział w S., Sądu Rejonowego w G. oraz Starostwa Powiatowego w G. nie udało się ustalić jaka księga wieczysta jest kontynuacją pozostałych wykazów hipotecznych.

W konkluzji organ I instancji wskazał, iż orzeczenie z [...] października 1956 r. nie wymienia w swojej treści zarówno nazwisk M. P. i E. P., jak i nieruchomości, które stanowiły ich własność. Ponadto, w dokumentacji wieczystoksięgowej nie ma informacji, iż nieruchomości M. P. i E.P. zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie kwestionowanego orzeczenia. Powołując się na powyższe organ wskazał, iż brak jest dowodów, iż orzeczeniem z [...] października 1956 r. przejęto nieruchomości ww. osób. Nie można zatem domniemywać, iż tym orzeczeniem zostały przejęte ww. nieruchomości. Reasumując, w ocenie organu, M.P. i E. P. nie byli stroną postępowania zakończonego ww. orzeczeniem. Zatem zarówno oni, a obecnie także ich spadkobierczyni, nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Jednocześnie, wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, iż posiada interes prawny bądź obowiązek, o którym rozstrzygnąć należy przez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1956 r. w części dotyczącej M.P. i E.P.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody M. złożyła M. V. podnosząc, że z uzasadnienia orzeczenia z [...] października 1956 r. wyraźnie wynika, iż na jego podstawie pozbawiono własności jej rodzinę jako mieszkańców gromady Ł.

W uzupełnieniu odwołania, pismem z [...] września 2015 r. wnioskodawczyni wskazała, że pod pozycją nr [...] w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. figuruje jej dziadek M.G., co potwierdza interes prawny wnioskodawczyni w stwierdzeniu nieważności ww. orzeczenia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z [...] lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawczyni udowodniła w postępowaniu przed organem pierwszej instancji następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości w gminie katastralnej Ł. – E. P. oraz M.P. z d. G.

Organ odwoławczy podniósł również, iż z uwierzytelnionych kserokopii wykazów hipotecznych gminy katastralnej Ł. Sądu Grodzkiego w G. wynika, że E.P. w wykazach tych został ujawniony jako właściciel w [...] oraz [...] w całości, [...] w części ułamkowej (672/67200), a M. P. z d. G. w [...]oraz [...] w częściach ułamkowych (1/2). W powyższych wykazach brak jest wpisu Skarbu Państwa jako właściciela na podstawie orzeczenia z [...] października 1956 r. Oprócz wykazu [...], zawierającego adnotację, iż jego kontynuacją jest księga wieczysta [...], pozostałe wykazy nie zawierają informacji o ich zamknięciu lub też ich kontynuacji w innej księdze wieczystej. Zaś księga [...] będąca kontynuacją wykazu [...] wymienia jako właścicieli osoby fizyczne i nie podaje jako podstawy nabycia nieruchomości orzeczenia z [...] października 1956 r. Minister podniósł również, iż nie przyniosły wyników poszukiwania ksiąg wieczystych będących kontynuacją pozostałych wykazów hipotecznych m.in. w Archiwum Państwowym - Oddziale w S., Sądzie Rejonowym w G. oraz Starostwie Powiatowym w G.

Organ nadzoru wskazał następnie, iż w orzeczeniu z [...] października 1956 r. wśród osób, od których przejęto nieruchomości, brak jest E. i M. P. Jednocześnie, w ocenie organu, bez znaczenia jest stanowisko wnioskodawczyni, iż pod pozycją [...] ww. orzeczenia został wymieniony M. G., jej dziadek. Rozpatrywany w przedmiotowym postępowaniu wniosek M. V. dotyczy bowiem E. i M.P., wykazanych właścicieli nieruchomości w miejscowości Ł.. Zaś ww. orzeczenie nie wymienia tych osób wśród osób, których grunty i zagrody przejęto na własność Skarbu Państwa. Organ podniósł ponadto, iż nie można stwierdzić, aby ww. orzeczenie stanowiło faktyczną podstawę przejęcia nieruchomości należących do E. i M.P.

Reasumując, w ocenie organu, z zebranego materiału dowodowego wynika, iż orzeczenie z [...] października 1956 r. nie było podstawą przejęcia nieruchomości poprzedników prawych M. V. Organ podniósł również, iż M. V., jako następca prawny byłych właścicieli nieruchomości w Ł., będzie miała interes prawny do występowania w sprawie dotyczącej nacjonalizacji gruntów w Ł., jeśli okaże się, że nieruchomości należące do jej poprzedników prawnych zostały przejęte na własność Skarbu Państwa innym orzeczeniem. Organ nadzoru wskazał ponadto, iż cytowany przez wnioskodawczynię w odwołaniu fragment uzasadnienia orzeczenia nacjonalizacyjnego nie przesądza kwestii, iż tą decyzją przejęto wszystkie grunty w miejscowości Łosie, w tym grunty po poprzednikach prawnych M. V.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2016 r. wniosła M. V. zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1-3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. oraz art. 1-3 dekretu z 27 lipca 1949 r. w zw. z orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] października 1956 r., poprzez uznanie, że nieruchomości będące własnością poprzedników prawnych wnioskodawczyni nie zostały przejęte na własność Państwa na podstawie ww. przepisów, a w konsekwencji nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) art. 7 kpa, poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego,

b) art. 77 § 1 kpa, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

c) art. 107 § 1 kpa, poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności zebranym dowodom w sprawie i mocy dowodowej dokumentom, tj. orzeczeniu z dnia 5 października 1956 r. w zakresie wymienienia nazwiska poprzednika prawnego skarżącej, jej dziadka M. G., wymienionego pod poz. [...] przedmiotowego orzeczenia, skróconego odpisu aktu małżeństwa rodziców wnioskodawczyni, z którego wynika, że M. G. była córką M. G. i E. z domu D. oraz innym, znajdującym się w aktach dokumentom sporządzonym przez polskie urzędy i sądy,

d) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa, poprzez nieorzeczenie o uchyleniu decyzji Wojewody M. i umorzeniu postępowania I instancji w sytuacji stwierdzenia przez organ braku legitymacji procesowej skarżącej w sprawie.

Powołując się na powyższe naruszenia, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi bezpodstawne zawężenie postępowania jedynie do nazwiska P., a więc rodziców skarżącej, przy pominięciu jej innych następców prawnych. Skarżąca podkreśliła, że wykazała, iż ma interes prawny jako następczyni prawna nie tylko swoich rodziców, to jest M. P. (z domu G.) i E. P., ale również swoich dziadków – M. G. i E. G. (z domu D.), co wykazują znajdujące się w aktach dokumenty.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ nadzoru nie poczynił ustaleń jaka księga jest kontynuacją wykazów hipotecznych, z których wynika prawo własności i współwłasności w nieruchomościach jej poprzedników prawnych. Nie poczyniono również ustaleń odnośnie obecnego stanu wzmiankowanych nieruchomości zwracając się chociażby do Nadleśnictwa Ł., co pozwoliłoby na ustalenie aktualnego numeru księgi wieczystej, w której zapisano przejęte na własność Skarbu Państwa nieruchomości.

W ocenie skarżącej, nieuznanie jej legitymacji do ubiegania się o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] października 1956 r. pozostaje ponadto w sprzeczności z art. 32 i art. 64 w związku z art. 2 Konstytucji, tj. z zasadą równości, z zasadą prawa do ochrony własności, a w konsekwencji z zasadą praworządności.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż zalegający w aktach skrócony odpis aktu małżeństwa rodziców M. V. nie może świadczyć o tym, iż M. G., wymieniony w orzeczeniu nacjonalizacyjnym, jest spadkodawcą wnioskodawczyni. Wskazał, iż zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Takiego zaś dokumentu brak jest w aktach sprawy. Stąd, w ocenie organu, powołana w skardze okoliczność, iż wymieniony pod pozycją [...] orzeczenia M. G. jest poprzednikiem prawnym skarżącej nie została przez nią udowodniona. Ponadto, wobec różnicy w zapisie nazwisk (G., G., G.), co przyznaje sama skarżąca, trudno tę okoliczność nawet uznać za uprawdopodobnioną w znacznym stopniu. Organ nadzoru wskazał również, iż skoro nie można ustalić, że to od poprzedników prawnych skarżącej przejęto nieruchomości na własność Skarbu Państwa, to wydaje się bezcelowe ustalanie aktualnego stanu prawnego oraz numerów ksiąg wieczystych, w których znajdują się dziś działki obejmujące przedmiotowe nieruchomości, skoro nie wykazano, że należały one do ww. osób.

Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do tego pisma dokumentów: uchwały Sądu Grodzkiego w G. oraz Dekretu dziedzictwa z [...] września 1942 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2016 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r., znak: [...], o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości Ł., w części dotyczącej M.G. P. i E. P.

Powodem umorzenia postępowania nadzorczego było uznanie przez organ, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem aby orzeczenie PPRN w G. z [...] października 1956 r., którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, było podstawą przejęcia nieruchomości należących do poprzedników prawnych M. V.

Sąd tę ocenę organu nadzoru podziela.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowi art. 105 § 1 kpa. Stosownie do dyspozycji tego przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że bezprzedmiotowość postępowania występuje, między innymi, wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony czyli podmiotu mającego legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. Wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest zaś podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, Nr 4, poz. 119 oraz wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 599/99). Pogląd powyższy sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Z powyższego wynika, iż tylko posiadanie przymiotu strony może uprawniać do złożenia skutecznego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. O tym zaś, kto jest stroną postępowania decyduje art. 28 kpa. Z powołanego przepisu wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem, pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku danej osoby. Aby mieć przymiot strony należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy, że wnioskodawca legitymuje się jakimkolwiek interesem, lecz interes ten musi mieć charakter prawny. Musi zatem istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji lub podjęcia czynności.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba że - jak wynika z treści orzeczenia PPRN w G. z [...] października 1956 r. - zostało ono wydane na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 46, poz. 339).

Z treści przedmiotowego orzeczenia wynika, że dotyczy ono gruntów we wsi Łosie o ogólnym obszarze 933 ha wg ogólnego i powierzchniowego oznaczenia tych gruntów, tudzież według szczegółowego oznaczenia reszty gruntów tej wsi w rejestrze przedregulacyjnym starego stanu posiadania. W osnowie orzeczenia wymieniono w pkt 1 osoby przesiedlone do ZSRR i ich zagrody - 79 osób oraz osoby objęte akcją przesiedlenia na Ziemie Zachodnie z powodu opuszczenia gospodarstw i przebywania w nieznanym miejscu pobytu oraz ich zagrody – 111 osób. W pkt 2 ww. orzeczenia uznano, że w gromadzie Ł. przeszły z dniem [...] lipca 1945 r. na własność Państwa grunty i zagrody uznane wyżej pkt 1a jako należące na prawie własności do osób przesiedlonych do ZSRR, a w pkt 3 orzeczono o przejęciu na podstawie art. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. na własność Państwa gruntów i zagród uznanych wyżej, o ile należą one na prawie własności do osób wymienionych pod 1b orzeczenia.

Analiza treści przedmiotowego orzeczenia wskazuje na to, iż wśród osób w nim wymienionych nie figurują M. i E. P. Przedmiotowe orzeczenie nie wymienia także gruntów należących wówczas do tych osób.

Ponadto, analiza znajdujących się w aktach sprawy treści wykazów hipotecznych gminy katastralnej Ł. Sądu Grodzkiego w G., gdzie zostali ujawnieni jako właściciele M.P. z d. G. lub E. P. ([...],[...],[...],[...] i [...]) potwierdza, iż brak jest w tych wykazach wpisu Skarbu Państwa - jako właściciela - na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. Ponadto, powołane wykazy hipoteczne, poza wykazem [...], nie zawierają informacji o ich zamknięciu lub też ich kontynuacji w innej księdze wieczystej Zaś księga wieczysta [...], będąca kontynuacją wykazu [...], wymienia jako właścicieli osoby fizyczne i nie podaje jako podstawy nabycia nieruchomości ww. orzeczenia z [...] października 1956 r.

Z powyższego wynika, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska skarżącej, że kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z [...] października 1956 r. stanowiło podstawę przejęcia nieruchomości należących do M. i E. P., poprzedników prawnych skarżącej. Skoro zatem nie wykazano aby nieruchomości należące do poprzedników prawnych skarżącej zostały przejęte na własność Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w G. z [...] października 1956 r., to prawidłowo uznał organ nadzoru, iż skarżącej nie służy przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Skoro organ wszczął postępowanie nadzorcze na wniosek skarżącej, a następnie ustalił, że nie posiada ona ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, to prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Jak już bowiem wskazano powyżej, zgodnie z powołanym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Interesu prawnego do wszczęcia postępowania nadzorczego wobec orzeczenia z [...] października 1956 r. skarżąca upatruje ponadto w okoliczności, iż w ww. orzeczeniu pod poz. 38 został wymieniony jej dziadek, M. G. Odnosząc się do powyższego, podnieść trzeba, iż w postępowaniu administracyjnym wykazanie następstwa prawnego po określonej osobie musi nastąpić w sposób formalny. Faktu tego nie można domniemywać. Innymi słowy, wykazanie tego następstwa wymaga, jeśli chodzi o spadkobranie, przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku. Jak bowiem wynika z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego, domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Natomiast względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 Kodeksu cywilnego). Jednocześnie, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania posiadania interesu prawnego w sprawie (a w konsekwencji przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa), poprzez rozstrzyganie w tym zakresie wątpliwości na korzyść jednostki wnoszącej podanie, przy braku dokumentu stwierdzającego nabycie spadku (prawomocnego postanowienia sądu powszechnego lub aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza). Ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych. Dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania. Takich zaś dokumentów wykazujących następstwo prawne skarżącej po M. G. brak jest w aktach sprawy. Wbrew stanowisku skarżącej, jej następstwa prawnego po M. G. nie może dowodzić zalegający w aktach sprawy odpis skrócony aktu małżeństwa rodziców skarżącej. Jak już wskazano powyżej, dokument taki nie jest bowiem wystarczający do przyjęcia, że skarżąca jest następcą prawnym tej osoby. Z tych samych powodów, do wykazania następstwa prawnego skarżącej po M. G. nie są wystarczające załączone do pisma procesowego z [...] kwietnia 2016 r.: Dekret dziedzictwa po E. z L. G. zmarłej w dniu [...] lipca 1940 r. w Ł. oraz uchwała Sądu Grodzkiego w G. z [...] września 1942 r. Z uwagi zatem na nieprzydatność tych dokumentów do wykazania następstwa prawnego po M.G., na rozprawie w dniu [...] maja 2016 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z tych dokumentów.

Ponadto, za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, nie uchybiając w tym względzie zasadom ustanowionym w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Jak wynika z akt sprawy, w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości należących do poprzedników prawnych skarżącej organ nadzoru przeprowadził szczegółową analizę całej dostępnej w archiwach i sądach, w tym w Archiwum Państwowym, Oddział w Sanoku, Sądzie Rejonowym w G. oraz Starostwie P. w G. dokumentacji archiwalnej i wieczystoksięgowej. Zaś z treści decyzji organów obu instancji wynika, iż szczegółowo wyjaśniły one motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy oraz uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 i 3 kpa.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.