Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2566/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134  par. 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28,  art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej także "GINB", decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K., zwanego "skarżącym", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2015 r., znak: [...].

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewody wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".

Utrzymana w mocy decyzja Wojewody [...]umarzała wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Grupie Producentów [...] [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę budynku przechowalni owoców i sortowni z częścią socjalną i biurową oraz infrastrukturą techniczną i komunikacyjną.

Zaskarżona decyzja GINB została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...], Starosta [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Grupie Producentów [...][...]sp. z o. o. z siedzibą w [...]pozwolenia na budowę budynku przechowalni owoców i sortowni z częścią socjalną i biurową, placu manewrowego, doku załadowczo-wyładowczego, wagi samochodowej wraz z infrastrukturą techniczną, zbiornika szczelnego bezodpływowego (V=10,0 m3), podziemnych zbiorników oleju opałowego (2 x 1500 l), na działce nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Decyzja ta została sprostowana postanowieniem Starosty [...]z dnia [...]lutego 2013 r., znak: [...].

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, powołując się na swój interes prawny, uzasadniający uznanie go za stronę postępowania.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...]stycznia 2014 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...]uznając, że wniosek J. K. nie pochodzi od strony postępowania.

Po rozpatrzeniu zażalenia J. K., GINB postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...].

Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1443/14, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że dokonanie niezbędnych ocen w zakresie treści prawa materialnego, odnoszących się do praw podmiotu, wnoszącego żądanie, mogło nastąpić tylko po wszczęciu postępowania w sprawie, nie zaś na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania. Natomiast odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów.

Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 157 § 2 k.p.a., decyzją z dnia [...]czerwca 2015 r., znak: [...], umorzył, wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Wojewoda, będąc związany dyspozycją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, wskazał na następujące motywy swojego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Wojewoda podkreślił, że wyjątkiem od wskazanej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych jest możliwość stwierdzenia nieważności danej decyzji w trybie art. 156 k.p.a. W takim postępowaniu zadaniem organu jest zbadanie stanu rzeczy istniejącego w dniu wydania kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji oraz ocena wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 156 k.p.a. – organ nie rozpatruje więc sprawy ponownie, co do istoty, jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym.

Wojewoda, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartymi w powołanym wyroku z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1443/14, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...]lutego 2013 r. Po analizie art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm., dalej: "pr.bud."), organ wskazał, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W rozstrzygnięciu Wojewody wskazano, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje nieruchomość o nr geod. [...], czyli tylko teren inwestycji. Natomiast skarżący wywodził swój interes prawny z faktu, że jest właścicielem działki nr [...]położonej w miejscowości [...]. W ocenie organu, sam fakt położenia działki w sąsiedztwie z nieruchomością, na której przewidziano realizację danego obiektu, czy też na terenie jednej miejscowości, nie przesądza o przyznaniu statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Ponadto działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym w oparciu o § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie"), dotyczące odległości budynku na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12) i odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń (§ 13). Odległość projektowanego budynku przechowalni owoców i sortowni, o wysokości w kalenicy 11 m, do granicy działki wynosi 10 m. Ponadto, działka inwestycyjna oddzielona jest od działki wnioskodawcy drogą powiatową nr [...] o szerokości 6 m. Z analizy akt sprawy i przepisów ww. Rozporządzenia nie wynika także, aby sporna inwestycja wywoływała ponadnormatywne uciążliwości, w tym hałas, które powodowałyby ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu nieruchomości wnioskodawcy.

W związku z powyższym, organ wojewódzki stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r., skoro nie udowodnił on, że posiada interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji. Z analizy akt sprawy również nie wynika, aby istniały przepisy prawa materialnego, mogące stanowić podstawę do uznania legitymacji skarżącego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2015 r. wniósł J. K..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]sierpnia 2015 r., utrzymał w mocy ww. decyzję. Wskazana decyzja GINB stanowi dla Sądy w niniejszej sprawie decyzję organy drugiej instancji.

W uzasadnieniu decyzji GINB wskazano, że stosownie do art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakieś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 pr.bud., który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy materialnego prawa administracyjnego. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Organ stwierdził, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r., a swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego mu prawa własności działki nr ew. [...]położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Powyższa nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną – od nieruchomości J. K. oddziela ją działka nr ew. [...], stanowiąca drogę powiatową nr [...]. W ocenie organu, położenie działki skarżącego względem działki nr ew. [...]w miejscowości [...], gm. [...], wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie za sobą jakiekolwiek ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu jego nieruchomości, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w tym z Rozporządzenia.

W szczególności podkreślenia wymaga, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym w oparciu o § 12 i § 13 Rozporządzenia, określające odległości budynku na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12) i odległości budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń (§ 13). Odległość projektowanego budynku przechowalni owoców i sortowni, o wysokości 11 m do granicy działki wynosi 10 m. Ponadto, przedmiotowe działki oddziela droga powiatowa nr [...] o szerokości 6 m.

Z akt sprawy wynika, że odległość dzieląca miejsce przeznaczone na gromadzenie odpadów stałych od granicy działki odwołującego się wynosi ok. 20 m (§ 23 Rozporządzenia), a miejsce przeznaczone na zbiornik na nieczystości ciekłe ponad 63 m (§ 36 Rozporządzenia). Opisane wyżej odległości nie pozwalają na stwierdzenie, że działka skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania spornego zamierzenia budowlanego, albowiem projektując obiekt budowlany na działce nr ew. [...], jej właściciel nie będzie zobowiązany do zachowania odległości większych, aniżeli minimalne, określone w ww. przepisach.

Organ zwrócił też uwagę na treść § 271 Rozporządzenia, zgodnie z którym odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego nie powinna być mniejsza niż 8 m. Trzeba również zaznaczyć, że odległości między budynkami określone w § 271 zostały ustalone na podstawie założenia, że odnoszą się one do budynków mających zewnętrzne ściany przeciwległe o klasie odporności ogniowej.

Oznacza to, że usytuowanie projektowanego budynku nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki nr ew. [...]z uwagi na odległości przewidziane w ww. przepisie.

W odniesieniu do § 323 oraz § 326 Rozporządzenia stanowiących, zdaniem skarżącego, źródło jego interesu prawnego, organ wskazał, że § 323 ust. 1 Rozporządzenia nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr.bud., wymagającym wprowadzenia jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. Ponadto, § 323 Rozporządzenia nie może być skutecznie wskazywany jako źródło interesu prawnego, albowiem dopuszczalny poziom hałasu i drgań w pomieszczeniach innych budynków podlegających ochronie przeciwhałasowej i przeciwdrganiowej określają Polskie Normy dotyczące dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach, które zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowią źródeł prawa. Treść Polskich Norm nie może stanowić źródła interesu prawnego z uwagi na brak mocy powszechnie obowiązującej. W związku z tymi ustaleniami, organ nie miał podstaw, by uwzględnić wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu akustyki, na okoliczności wskazane w odwołaniu.

Organ podkreślił ponadto, że źródłem interesu prawnego nie mogą być okoliczności związane z zwiększonym ruchem samochodowym w okolicy (hałas oraz poziom zanieczyszczeń). Z orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że sądy te odmawiają uznania skutków funkcjonowania inwestycji na działce, takich jak kurz, hałas, czy emisja spalin spowodowana wzmożonym ruchem samochodowym, za decydujące o statusie strony postępowania właścicieli działek na nie narażonych.

Z kolei w odniesieniu do art. 144 k.c. wskazywanego przez skarżącego jako źródła jego interesu prawnego, organ uznał, że fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr.bud. Z definicji "obszaru oddziaływania obiektu" wynika bowiem, że chodzi o takie ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu, które są skutkiem obowiązywania odrębnych przepisów. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi natomiast wyłącznie określone roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony w rozumieniu unormowań pr.bud. Z brzmienia art. 28 ust. 2 pr.bud. wynika, że w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę pojęcie interesu prawnego opiera się na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego, dotyczących ochrony własności.

Na decyzję GINB z dnia [...]sierpnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 pr.bud. w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c. mające wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że położenie działki skarżącego względem działki nr [...]w miejscowości [...]wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w swobodnym zagospodarowaniu działki skarżącego, a w konsekwencji ustalenie, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i przez to odmówienie przyznania skarżącemu legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r.;

2. przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzanie dowodu z opinii biegłego z dziedziny akustyki na fakt zakłócenia korzystania z nieruchomości przez skarżącego oraz z dziedziny bezpieczeństwa pożarowego na fakt, że projektowana inwestycja nie spełnia wymogów wynikających z przepisów przeciwpożarowych, a przez to niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy dowody te miały kluczowe znaczenie z punktu widzenia istoty sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji i przez to odmówienie przyznania skarżącemu legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i przekazanie jej organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jest bezzasadna.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd podzielił opinię organu drugiej instancji, że umorzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, było zgodne z prawem. Rzeczywiście, skarżący nie zdołał wskazać żadnej okoliczności faktycznej, która w świetle obowiązującego prawa uzasadniałaby żądanie uznanie skarżącego za stronę postępowania. Decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję Wojewody opierała się zatem na prawidłowo przeprowadzonej wykładni przepisów i stanowiła właściwe ich zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji.

Sąd zwraca uwagę na fakt, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ, który wydał zaskarżoną decyzję badały uprawnienie skarżącego do występowania w postępowaniu nieważnościowym w roli strony przede wszystkim w świetle art. 28 k.p.a., sięgając też oczywiście, ale nie ograniczając się do art. 28 ust. 2 pr.bud. Powołany przepis kodeksu postępowania administracyjnego przyjmuje szersze, a więc korzystniejsze dla wnioskującego kryteria uznania za stronę postępowania, niż wskazany przepis ustawy prawo budowlane. Na podstawie art. 28 k.p.a. należy bowiem wykazać, że wnioskującemu przysługuje interes prawny do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Natomiast art. 28 ust. 2 pr.bud. przewiduje, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a konsekwentnie również postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" jest z kolei i powinno być rozumiane zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud. jako odnoszące się do terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego w ten sposób, że niezbędne jest wskazanie przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, nieruchomości wnioskującego (o pozwolenie na budowę bądź o stwierdzenie nieważności decyzji).

Natomiast w myśl przepisu art. 28 k.p.a. - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Potwierdzenie posiadania interesu prawnego, co skutkować będzie nabyciem uprawnień należnych stronie postępowania administracyjnego, powinno opierać się na przepisach prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny polega na możliwości zastosowania w ustalonym stanie faktycznym normy prawa materialnego do podmiotu oczekującego ochrony prawnej. Zatem ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego dany podmiot może domagać się czynności organu. Musi przy tym też istnieć bezpośredni związek między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest interes prawny.

Mimo przyjęcia perspektywy bardziej "przyjaznej" wobec skarżącego, organ pierwszej instancji nie znalazł przesłanek, które w niniejszej sprawie przemawiałyby za przyznaniem skarżącemu przymiotu strony. Organy zbadały liczne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie badając, czy naruszenie tych przepisów nie przemawiałoby za żądaniem skarżącego. Argumentu takiego nie znaleziono, ani w § 23 rozporządzenia (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), ani w § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe itp. od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 271 (usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe), § 323 (ochrona pomieszczeń w budynkach mieszkalnych przed hałasem i drganiami), ani też w § 326 rozporządzenia (również ochrona pomieszczeń przed hałasem i drganiami). Należało więc uznać, że nie ma podstawy prawnej dla przyjęcia, że skarżącemu przysługuje interes prawny uzasadniający dopuszczenie go do postępowania.

Podobne stanowisko organy przyjęły w stosunku do art. 144 k.c. wskazywanego przez skarżącego jako źródła jego interesu prawnego. Organ pierwszej instancji uznał, a organ odwoławczy potwierdził opinię, że fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub art. 28 ust. 2 pr.bud. Nawet jeśli takie oddziaływanie jest odczuwalne przez skarżącego, to nie może ono być uznane za naruszenie prawa mogące prowadzić do podważenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu zwyczajnym, a z pewnością nie jest to podstawa stwierdzenia "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd zdaje sobie sprawę z faktu, że kwestia znaczenia "immisji pośrednich", zwłaszcza ochrony przed hałasem, jest przedmiotem sporów i rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Można bowiem spotkać takie orzeczenia, które choćby dopuszczają uznanie immisji na grunt sąsiedni w postaci zapachów lub hałasu za argument przemawiający za przyznaniem danemu podmiotowi przymiotu strony postępowania administracyjnego. Dla przykładu twierdzi się, że "interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 28 kpa należy wyprowadzić z przepisów prawa materialnego, nie koniecznie administracyjnego. [w pewnych przypadkach] przepisem chroniącym interes prawny właścicieli nieruchomości jest art. 140 k.c., który stanowi, że "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a w szczególności pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy". Sąd dodaje przy tym, że w uchwale z dnia 25 września 1991 r. Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że "wykładnia prawa, jeśli brzmienie przepisu nie stoi temu na przeszkodzie, powinna zmierzać do rozszerzenia gwarancji procesowych praw obywatela (OTK 1991 poz. 19)" (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 394/09).

Często jednak sądy administracyjne nie odnoszą się wprost do argumentów skarżących żądających ochrony przed hałasem i innymi immisjami, co przewiduje art. 144 k.c. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 540/06). W innych orzeczeniach również nie ma bezpośrednich opinii sądu na temat roli immisji w kształtowaniu stosunku administracyjnego, i tylko korzystny dla skarżącego rezultat postępowania (uwzględnienie skargi) przemawia na rzecz argumentacji, że "interes prawny wynika z art. 140 k.c. oraz art. 144 k.c., a ochronę jego praw gwarantuje również art. 64 Konstytucji RP" (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 842/12).

Mimo powyższych rozbieżności w orzecznictwie Sąd uznał jednak, że organ drugiej instancji miał prawo przyjąć przedstawione stanowisko. Organ mógł bowiem wziąć pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w kilku wyrokach z ostatnich lat potwierdza, że fakt "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia przyznania osobie poszkodowanej tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr.bud. (vide: np. często powoływany przez organy administracji architektoniczno-budowlanej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08; a także wyroki NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 534/15 oraz z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 3031/14, jak również bardzo liczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych przyjmujących tę samą zasadę).

Nie oznacza to, że skarżący jest całkowicie bezbronny wobec faktu zakłócania jego spokoju przez zaplanowaną i prawdopodobnie już zrealizowaną inwestycję. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi jednak wyłącznie roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, które może być dochodzone przed sądem powszechnym, nie przed sądem administracyjnym, który kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji.

W powyższym świetle istnienie rozbieżnych opinii w orzecznictwie, ale i jednocześnie wyraźnej linii orzeczniczej prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że można podzielić stanowisko organu drugiej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, a zatem nie ma podstawy do uznania jej za naruszającą prawo.

Z wymienionego względu oraz przyjmując jako uzasadnione stanowisko w kwestiach stosowania art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 pr.bud. Sąd uznał stanowisko organu drugiej instancji za zgodne z prawem i w tym zakresie skargę za niezasadną.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.