Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1264/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 pkt. 1, art. 20 ust. 1 pkt. 1, art. 48 ust. 2 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 138 §1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późń. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pani H. J. ob. [...] narodowości [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...].11.2012 r. uznającej wniosek jako oczywiście bezzasadny oraz o odmowie nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekającej o wydaleniu z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Pani H. J. złożyła w dniu 15.10.2012 r., wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazując na istotne zdarzenia będące przyczyną ubiegania się o status uchodźcy oświadczyła, że: "Przyjechałam do Polski, gdyż mój mąż współpracował z jakimiś biznesmenami, Pożyczył duże pieniądze od nich i teraz my nie wiemy gdzie mąż zaginął, a biznesmeni ścigają nas za długi męża. Grozi nam w [...] niebezpieczeństwo. Prosimy o pomoc. Proszę o schronienie". Cudzoziemka wskazała, że w kraju pochodzenia była prześladowana, nie brała udziału w działaniach wojennych, była poddawana przemocy fizycznej lub psychicznej: "Grożono mi śmiercią, spalono dom, byłam poddawana przemocy psychicznej". Cudzoziemka nigdy nie była aresztowana, nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe czy administracyjne, nie była kiedykolwiek skazana wyrokiem sądu. Pani H. J. nie należała do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, kulturalnym, społecznym czy politycznym.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją [...] z dnia [...].11.2012 r. uznał wniosek jako oczywiście bezzasadny, odmówił Cudzoziemce nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił o wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu wskazano m.in., że całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że Wnioskodawczyni opuściła kraj pochodzenia i ubiega się o nadanie statusu uchodźcy z innych przyczyn niż ujęte w Konwencji Genewskiej i przewidziane przepisami ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ I instancji uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy informacje dotyczące rzekomo doświadczonych przez Panią H. J. w [...] problemów ze strony wspólników męża domagających się spłaty jego długów, wskazując, że opuszczenie przez Cudzoziemkę kraju pochodzenia z tego powodu nie uprawnia jej do otrzymania statusu uchodźcy, ponieważ działania te nie były związane z działalnością państwa. W związku z tym jeżeli Cudzoziemka obawiała się wspólników męża którzy minęli pod jej adresem kierować groźby, powinna przede wszystkim poszukać pomocy w kraju pochodzenia. Osoby prywatne, ze strony których Wnioskodawczyni doświadczyła przemocy psychicznej, mogłyby być uznane za podmiot dopuszczający się prześladowań tylko o ile państwo nie zapewnia skutecznego systemu ochrony. Ponadto organ I instancji wskazał, że Cudzoziemka nie podjęła nawet próby poinformowania władz kraju pochodzenia

o swoich problemach. Pani H. J. nie zadeklarowała także, aby była kiedykolwiek zatrzymana, aresztowana, bądź skazana wyrokiem sądu, nie brała udziału w działaniach wojennych, nie należała do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, społecznym lub etnicznym. Z jej oświadczeń nie wynika, aby była narażona na jakiekolwiek prześladowania w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Organ I instancji wskazał, że zawężenie zdarzeń, będących przyczyną ubiegania się o nadanie status uchodźcy do problemów o charakterze osobistym w opinii Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców było wystarczającą podstawą do rozpoznania wniosku jako oczywiście bezzasadnego. W opinii organu I instancji prawdziwym powodem opuszania kraju pochodzenia przez Cudzoziemkę była chęć poprawienia swojej sytuacji bytowej. Nic nie wskazuje również na to, w ocenie organu I instancji, aby w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogła być ona narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w rozumieniu ww. ustawy.

Pani M. F. pełnomocnik Pani H. J. w dniu 19.11.2012 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców, w którym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie Cudzoziemce ochrony międzynarodowej, zgodnie z jej wnioskiem.

Rozpoznając ponownie sprawę organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, nieznane organowi I instancji. Mąż Pani H. J., Pan S. J. uzyskał zgodę Wojewody [...] na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia [...].06.2014 r., na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Ustalono również, że Pan S. J. nie ubiegał się o ochronę międzynarodową w RP. W związku z nowymi istotnymi dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku okolicznościami, koniecznej było uzyskanie stanowiska Strony odnośnie do faktu zamieszkiwania męża Pani H. J. na terytorium RP. W związku z tym Rada postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. wyznaczyła na dzień [...] marca 2013 r. nowy termin rozpatrzenia odwołania Cudzoziemki, zwracając się pismem z dnia 8 marca 2013 r. do Pełnomocnik Pani H. J., Pani M. F. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie związanej z nowymi okolicznościami, które nie były znane wcześniej.

W dniu 18 marca 2013 r. Pani M. F., Pełnomocniczka Pani H. J. przesłała wniosek o udzielenie Pani H. J. zgody na pobyt tolerowany z uwagi na okoliczności o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W uzasadnieniu wniosku powołano się na argumenty związane ochroną prawa do życia w rodzinie. Do wniosku załączona została kopia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] o udzieleniu Panu S. J. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do dnia [...].06.2014 r. oraz kopia dokumentacji medycznej Pani H. J.

W świetle złożonych przez Wnioskodawczynię oświadczeń, jak również oceniając całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Rada wyraziła przekonanie, że organ I instancji słusznie uznał wskazane przez Cudzoziemkę przyczyny ubiegania się o objęcie ochroną międzynarodową za nieodpowiadające przesłankom ustawowym koniecznym dla udzielenia wnioskowanej ochrony.

Ze złożonych w trakcie procedury przez Cudzoziemkę oświadczeń w ocenie organu wynika jedynie, iż przyczyną opuszczenia przez nią kraju pochodzenia były długi jej męża oraz groźby kierowanej pod adresem Cudzoziemki i jej rodziny przez wierzycieli męża. W świetle przeprowadzonego postępowania, organ I instancji uznał, że prawdziwym powodem opuszczenia przez Cudzoziemkę kraju pochodzenia była chęć poprawienia sytuacji bytowej przez migrację do jednego z państw Unii Europejskiej, Cudzoziemka jest migrantem, tj. osobą, która z innych niż zawarte w Konwencji Genewskiej z 1951 r. dobrowolnie opuszcza swój kraj w celu osiedlenia się w innym miejscu. Może ona być powodowana chęcią zmiany lub przeżycia przygody bądź względami rodzinnymi albo innymi o charakterze osobistym. W ocenie Rady organ I instancji słusznie uznał, że należy traktować Cudzoziemkę jako migranta. Problemy o charakterze rodzinno-finansowym nie są przesłanką do udzielenia ochrony międzynarodowej w rozumieniu ww. ustawy. Nie noszą również w żadnej mierze znamion prześladowania w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Podnoszone przez Panią H. J. powody i okoliczności opuszczenia [...] nie pozwalają na uznanie, że nastąpiło to wyniku prześladowania z powodu jej rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych czy też przynależności do określonej grupy społecznej. O faktycznych intencjach Pani H. J. stanowi także fakt wielokrotnego (27 razy) stawiania się na granicy i niedeklarowania chęci ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. Trudno też uznać za zasadny, podnoszony w odwołaniu, zarzut uniemożliwienia przez Straż Graniczna swobodnej wypowiedzi odnośnie do okoliczności i faktów dotyczących ubiegania się o ochronę międzynarodową. Cudzoziemka miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi w jej sprawie dokumentami oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień na każdym etapie postępowania, co też uczyniła przesyłając, w odpowiedzi na pismo Urzędu do Spraw Cudzoziemców odnośnie do możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w trybie art. 10 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Pani H. J. w dniu 19.11.2013 ustanowiła Pełnomocnika, (pełnomocnictwo z dnia 16.11.2013 r.), który w jej imieniu podejmował wszelkie czynności związane ze sprawą.

Ponadto Rada zwróciła uwagę na niską wiarygodność składanych przez Aplikantkę oświadczeń co do przedstawianych okoliczności i faktów. Zarówno Aplikantka, jak i jej synowie twierdzą, że nie wiedzą gdzie zaginął jej mąż i ich ojciec. Tymczasem mąż Pani H. J., Pan S. J. uzyskał zezwolenie na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony do dnia [...].06.2014 r., na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda [...] zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony wydał w dniu [...].06.2012 r., natomiast Pani H. J. wraz z synami opuściła kraj pochodzenia w dniu [...].09.2012 r., drogą powietrzną udała się z [...], gdzie spędziła miesiąc, ponieważ wniosek statusowy został złożony dopiero w dniu [...].10.2012 r. Ponadto wskazano, że Pan S. J. nigdy nie składał wniosku o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. A Pani H. J. i jej synowie wyjechali z [...] już po uzyskaniu przez Pana S. J. zgody na zamieszkanie na czas oznaczony. Pani H. J. na żadnym etapie postępowania nie poinformowała też organu, że w Polsce przebywa jej mąż, który ma zgodę na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony. W ocenie Rady sytuacja materialna oraz chęć poprawy warunków i standardów życia stanowiły podstawową przesłankę do opuszczenia przez Cudzoziemkę i jej rodzinę (synów) kraju pochodzenia i szukania innych lepszych warunków Życia. Odnosząc się do aktualnie panującej sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia Cudzoziemki, organ wskazał, że dostępne informacje (opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z dnia 27.04.2012 r. nr DPU-WIKP-424/106!2012 na temat aktualnej sytuacji bezpieczeństwa w [...], nr DPU-WIKP-424/107/2012 na temat aktualnej sytuacji w dziedzinie przestrzegania praw człowieka w [...] oraz DPU-WIKP-424/ 104/2012 z dnia 25.04.2012 r. na temat aktualnej sytuacji politycznej w [...]) pozwalają na stwierdzenie, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w kraju pochodzenia istnieje jakiekolwiek poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia i zdrowia Cudzoziemki.

Rada, podzielając stanowisko wyrażone przez organ I instancji, stwierdziła jednoznacznie, iż analiza sytuacji wnioskodawczyni prowadzić musi do konkluzji, że jest ona migrantem, a nie uchodźcą, a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową.

Rada rozpatrując całokształt okoliczności sprawy, nie uznała także, iż z tych okoliczności wynika ryzyko doznania poważnej krzywdy, będącej przesłanką udzielenia uzupełniającej. Cudzoziemka nie uwiarygodniła w żaden sposób zaistnienia zindywidualizowanych przesłanek rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Natomiast w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji doprowadziła do uzasadnionej konstatacji, że opuszczenie kraju pochodzenia miało miejsce z przyczyn osobistych nie zaś przesłanek prowadzących do objęcia ochroną międzynarodową.

Odnosząc się do trzeciego instrumentu z zespołu środków ochrony cudzoziemców przewidzianych w polskim systemie prawnym, instytucji zgody na pobyt tolerowany, unormowanej w art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ dokonał oceny zasadności przyznania ochrony życia rodzinnego wnioskodawczyni. Wskazano, że art. 8 Konwencji nie gwarantuje cudzoziemcowi i członkom jego rodziny prawa do wyboru miejsca (państwa), w którym będzie realizowane wspólnie życie rodzinne. Przeciwnie, ETPC rozpatrując skargi cudzoziemców podlegających wydaleniu powołujące zarzut naruszenia prawa do życia rodzinnego bada zawsze, czy może być ono realizowane w innym państwie, zwłaszcza w ojczyźnie skarżącego. Dopiero wykazanie, że Polska jest jedynym krajem, w którym jest to realnie możliwe, przemawia za pozytywnym rozstrzygnięciem (por. wyrok ETPC w sprawie Cruz Varas i inni przeciwko Szwecji z 20 marca 1991 r. skarga nr 15576/89, decyzję Komisji Praw Człowieka Sorabjee i Jaramillo przeciwko Wielkiej Brytanii z 23 października 1995 r., skargi nr 2393 8/94 i 24865/94 i wyrok ETPC Ahmut przeciwko Holandii z 28 listopada 1996 r., skarga nr 21702/93). Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy, Rada nie znalazła okoliczności, które przemawiałyby za tym, że życie rodzinne Cudzoziemki musi być prowadzone koniecznie w Polsce. Zagrożenia przez nią deklarowane odnośnie do powrotu do kraju pochodzenia nie są realne, a warunki życia w kraju pochodzenia nie eliminują możliwości imigracji (powrotu) do tego kraju.

Na podstawie analizy przebiegu postępowania prowadzonego przez organ I instancji oraz uwzględniając całokształt okoliczności dotyczących rozpatrywanego wniosku, Rada uznała, że nie są spełnione ustawowe wymogi, niezbędne do udzielenia Stronie statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany.

Rada nie podzieliła też zarzutów odwołania skierowanych pod adresem postępowania organu I instancji. W ocenie Rady postępowanie prowadzone przez organ I instancji cechowała wszechstronność, indywidualne podejście do sprawy, dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Organ I instancji na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału wskazał okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz te które zostały przez organ I instancji uznane za nieistotne. Odnośnie zaś do podnoszonych przez Stronę w odwołaniu kwestii dotyczących jej stanu zdrowia oraz w związku z przekazanymi kopiami wyników badań organ stwierdził, że w przypadku Pani H. J. nie jest niemożliwe kontynuowanie leczenia w kraju pochodzenia.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani H. J. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 §1 pkt. 1 w zw. z art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168 z ze zm.), dalej "k.p.a." poprzez utrzymanie w mocy przez Organ decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...], w sytuacji gdy w toku postępowania odwoławczego ujawniła się nowa, istotna dla sprawy okoliczność wymagająca przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego, tj. ustalenie, że na terytorium RP przebywa mąż Skarżącej, który posiada zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do czerwca 2014 roku oraz rozpoznanie w ten sposób sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, a przez to wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

2) naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w związku z pojawieniem się nowej, istotnej okoliczności wymagającej przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego tj. ustalenie, że na terytorium RP przebywa mąż Skarżącej, który posiada zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do czerwca 2014 roku i w konsekwencji uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia Skarżącej zgody na pobyt tolerowany, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 97 ust 1 pkt 1 a oraz art. art. 34 ust 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 128, poz. 1176), dalej "ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony";

3) naruszenie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw

Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...]

w sytuacji, gdy istniały przesłanki do jej uchylenia i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania organowi I instancji na podstawie art. 138§ 2 k.p.a.;

4) art. 34 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż wniosek Skarżącej o udzielenie zgody na pobyt tolerowany jest oczywiście bezzasadny pomimo wykazania przez Skarżącą, iż mogą istnieć obiektywne przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany;

5) art. 97 ust 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że wydalenie Skarżącej z kraju nie spowoduje naruszenia prawa Skarżącej do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, pomimo, iż w toku postępowania Skarżąca wykazała, że jej życie rodzinne prowadzone powinno być na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

6) naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, poprzez prowadzenie postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także ingerowanie w korzystanie z tego prawa, w sytuacji, gdy nie było to przewidziane przez ustawę i konieczne w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób;

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 roku.

Wraz ze skargą skarżąca przedłożyła wniosek o przywrócenie jej terminu do jej wniesienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2013r. Sąd przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi.

Obecny na rozprawie w dniu 5 listopada 2013r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie budzi zastrzeżeń i nie jest kwestionowana przez skarżącą okoliczność odmowy przyznania jej statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, dokonując jednak z urzędu kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd w pełni podzielił argumentację i stanowisko Rady ds. Uchodźców.

Kwestia sporna mająca dla niniejszej sprawy istotne znaczenie, dotyczy dokonanej przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego pozwalającego na zbadanie przesłanek udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany.

Zdaniem organu II instancji okoliczność, iż mąż skarżącej przebywa na terytorium Polski na podstawie zgody na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony do dnia [...].06.2014 r., uzyskanej na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, nie uzasadnia udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym " Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., ...

Organ stanął na stanowisku, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy brak jest okoliczności, które przemawiałyby za tym, że życie rodzinne Cudzoziemki musi być prowadzone koniecznie w Polsce. Zagrożenia przez nią deklarowane odnośnie powrotu do kraju pochodzenia Rada oceniła jako nierealne oraz uznała, że warunki życia w kraju pochodzenia nie eliminują możliwości imigracji (powrotu) do tego kraju.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w kontekście podniesionych przez skarżącą zarzutów mających wskazywać na zasadność przyznania jej zgody na pobyt tolerowany na podstawie wskazanego powyżej przepisu, Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej 4 listopada 1950 r. w Rzymie, każdy ma prawo do poszanowania swojego życia rodzinnego. Nie jest dopuszczalna ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma wprawdzie charakteru absolutnego, ale ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust. 2 Konwencji, a zatem, by ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych. Ograniczenia prawa do życia muszą być zatem proporcjonalne. Wspomniana ocena tej proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej Cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju pochodzenia cudzoziemca, w tym skutków wynikających dla rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju.

Podkreślić przy tym należy, iż jak słusznie wskazał organ przywołując stosowne orzeczenia- art. 8 Konwencji nie gwarantuje cudzoziemcowi i członkom jego rodziny prawa do wyboru miejsca (państwa), w którym będzie realizowane wspólnie życie rodzinne. Przeciwnie, ETPC rozpatrując skargi cudzoziemców podlegających wydaleniu powołujące zarzut naruszenia prawa do życia rodzinnego bada zawsze, czy może być ono realizowane w innym państwie, zwłaszcza w ojczyźnie skarżącego. Dopiero zatem wykazanie, że Polska jest jedynym krajem, w którym jest to realnie możliwe, przemawia za pozytywnym rozstrzygnięciem.

Odnosząc to do rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że w ocenie Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można uznać, że odmowa udzielenia Skarżącej zgody na pobyt tolerowany spowoduje unicestwienie jej życia rodzinnego. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że mąż skarżącej nie może powrócić do kraju pochodzenia, bądź zamieszkać z nią w innym kraju. W/w. cudzoziemiec jak wynika z ustaleń organów uzyskał w Polsce zgodę na legalny pobyt w wyniku abolicji, a nie poprzez uzyskanie statusu uchodźcy, bądź innej formy ochrony międzynarodowej, co wyłączałoby możliwość powrotu wraz z małżonką do kraju pochodzenia w którym warunki życia jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy nie eliminują możliwości imigracji (powrotu) do tego kraju.

Pamiętać przy tym należy, iż środki ochrony cudzoziemców określone w Konwencji Genewskiej i przewidziane przepisami ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mają służyć cudzoziemcom, którzy rzeczywiście tej ochrony międzynarodowej potrzebują. Tymczasem w sprawie nie budzi wątpliwości, wynika to bowiem z wniosku skarżącej, iż powodem "ucieczki" jej rodziny z kraju pochodzenia są jedynie kwestie nierozliczonych zobowiązań finansowych zaciągniętych przez jej męża. Ochrona międzynarodowa nie może zaś być wykorzystywana w celu uniknięcia przez cudzoziemców odpowiedzialności cywilnej czy też karnej.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. art. 138 §1 pkt. 1 w zw. z art. 15 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168 z ze zm.), dalej "k.p.a." poprzez utrzymanie w mocy przez Organ decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...], w sytuacji gdy w toku postępowania odwoławczego ujawniła się nowa, istotna dla sprawy okoliczność wymagająca przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego, tj. ustalenie, że na terytorium RP przebywa mąż Skarżącej, który posiada zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do czerwca 2014 roku oraz rozpoznanie w ten sposób sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, a przez to wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego stanowi niewątpliwie konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66. Bez wątpienia zatem podjęcie decyzji przez organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ drugiej instancji ma tylko kompetencje kasacyjne (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., I OSK 1859/06, LEX nr 338621). "Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze nie można uznać aby organ II instancyjny przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy naruszył zasadę dwuinstancyjności. Przedmiot i podmiot postępowania nie uległ bowiem zmianie. Jedyna okoliczność, która dodatkowo pojawiła się na etapie postępowania odwoławczego to okoliczność (nie podniesiona bynajmniej przez stronę w odwołaniu) znana organowi z urzędu, zalegalizowania na podstawie ustawy "abolicyjnej" pobytu na terytorium Polski męża skarżącej. W ocenie Sądu mając na uwadze, iż kwestia udzielania skarżącej zgody na pobyt tolerowany stanowiła przedmiot rozważań organu pierwszej instancji, powzięcie w/w informacji i odniesienie się do niej z urzędu przez organ odwoławczy nie stanowiło naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1. k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 138 § 2 k.p.a organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie po pierwsze nie można zarzucić organowi I instancji, że wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie wskazana powyżej okoliczność legalnego pobytu na terytorium Polski męża skarżącej jak wskazano powyżej nie może być uznana za "zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", nie jest to bowiem okoliczność o której wiedział organ pierwszej instancji, nie została ona również podniesiona przez skarżącą w odwołaniu.

Sąd nie podziela też zarzutów w zakresie naruszenia przez organ naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wskazano powyżej to właśnie organ odwoławczy zbadał czy wobec ujawnionej przez niego okoliczności legalnego pobytu na terytorium Polski męża skarżącej nie zachodzi w odniesieniu do niej podstawa do udzielania jej zgody na pobyt tolerowany w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy, co wbrew zarzutom skargi świadczy o tym, że podjął on szereg koniecznych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie analizował udowodnienie danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Reasumując należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia czy też stwierdzenia nieważności, w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencji.