Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1704/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek skargę oddala


UZASADNIENIE

A. D. (powoływany dalej jako Zobowiązany lub Skarżący) zwrócił się o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek. W uzasadnieniu wskazał na stan swojego zadłużenia oraz swój stan zdrowia i brak przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzonym postępowaniu w sprawie umorzenia, decyzją z 25 sierpnia 2021 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ:

-nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s.;

-nie wykazano zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego;

-nie wskazano, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń;

-nie wykazano, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły Zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

10 września 2021 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek wykazanych w decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 sierpnia 2021 r. nr [...]. W uzasadnieniu Zobowiązany oświadczył, że 30 grudnia 2015 r. zawiesił działalność gospodarczą i przez dwa lata nie pracował. Aby nie stracić karty podatkowej w 2017 r. otworzył działalność tylko na 1 dzień. Podkreślił, że od 1 grudnia 2017 r. ma zawieszoną działalność i nie pracuje. Obecnie zadłużenie wynosi 106.000,00 zł, a jeszcze w roku 2016 dług wynosił 91.000,00 zł. Dlatego nadal nie rozumie, dlaczego dług nie maleje tylko rośnie. W poprzednim piśmie nadmienił o żonie, ale zapomniał dodać, że od stycznia 2010 r. mają rozdzielność majątkową i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa w dosłownym tego słowa znaczeniu. Wszystkie rachunki płacą po połowie, sam musi się utrzymywać, jeżeli chodzi o jedzenie i środki czystości, lekarzy, lekarstwa, itp.

Ponadto żona sprawuje opiekę nad swoją 88-letnią matką i ostatnio tam często mieszka, dlatego musiał wziąć pożyczkę w X., aby mieć za co opłacić rachunki i żyć. Jeszcze raz oświadczył, że jest posiadaczem V. z 1991 r. i dowodu rejestracyjnego tego auta nie składał . Złożył ksero dowodu rejestracyjnego V. z 1996 r., które nie jest współwłasnością banku, a własnością syna M., a on był tylko współwłaścicielem, ale już nim nie jest. Przedstawił ksero dowodu rejestracyjnego V. Przedstawił również zaświadczenie lekarza ortopedy i zaświadczenie z prześwietlenia kolan. Aktualne zaświadczenie lekarskie złożył do ZUS, gdy składał pismo o wydanie orzeczenia o kalectwie. Sytuacja finansowa jest ciężka, a choroba utrudnia mu funkcjonowanie.

Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 19 października 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym (ROF) wynika , że majątek prywatny Zobowiązanego był wart w latach 2019-2021 400.000,00 zł. ponadto zobowiązania firmowe w Urzędzie Skarbowym wynosiły 20.000,00 zł w 2019r. , 17, 600,00 zł w 2020r. i 16.400,00 zł. w 2021r. Zadłużenie w ZUS odpowiednio wynosiło 27.300,00 zł; 23.580,00 zł; 22.320,00 zł;

Zobowiązany nie pracuje zarobkowo, pobiera emeryturę przyznaną bezterminowo w kwocie 1.310,73 zł brutto, 916,07 zł netto, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, ani nie korzysta z innych form pomocy, ponosi stałe, miesięczne wydatki w wysokości 900,00 zł z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz w wysokości 500,00 zł z tytułu innych wydatków, tj. ubezpieczenie auta OC. Prowadzi gospodarstwo domowe z żoną , która osiąga miesięczny dochód w wysokości 2.800,00 zł; Posiada współwłasność ½ części mieszkania o powierzchni 132 m2 położonego w K.

Dodatkowo organ ustalił, że Zobowiązany widnieje jako właściciel 7 samochodów osobowych, z których na dzień składania wniosku wg oświadczenia Zobowiązany posiada jedynie samochód osobowy V. z 1991 roku nr rej. [...].

Organ dokonując analizy stanu faktycznego sprawy uznał, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 u.s.u.s.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w przypadku:

-przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych.

-przesłanki określone w art. 28 pkt 2, 4, 4b i 4c nie zachodzą, ponieważ nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:

-sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe,

-nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

-nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

-ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe.

-przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 3 - nie zachodzi, ponieważ Strona prowadzi działalność gospodarczą A. (działalność pozostaje zawieszona od 1 grudnia 2017 r.).

-przesłanka określona w art. 28 pkt 4a nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych odsetek, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

-przesłanka wymieniona w art. 28 pkt 5 nie zachodzi, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

-przesłanka opisana w art. 28 pkt 6 nie zachodzi, ponieważ Dyrektor Oddziału ZUS w K. zawiesił postępowanie egzekucyjne, z uwagi na zawarcie umowy na spłatę zadłużenia w formie układu ratalnego. Jednak nie można trwale i jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji niewywiązywania się z zawartej umowy ratalnej nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ:

Zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.310,73 zł brutto tj. 916,07 zł netto, ze świadczenia dokonywane są potrącenia egzekucyjne w wysokości 198,69 zł, zatem jego wysokość pozwala na prowadzenie z niego skutecznej egzekucji,

-ZUS nie wyczerpał okresu dochodzenia należności,

-żaden uprawniony do tego organ nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

-nie stwierdzono braku możliwości przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania na następców prawnych,

-na obecną chwilę nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy.

Organ podniósł, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Podkreślono, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania. Nieściągalność należności z tytułu składek bowiem związana jest generalnie z całkowitym aktualnym i przyszłym brakiem możliwości skutecznego ich dochodzenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz nieracjonalnością wszczęcia takiego postępowania.

Zwrócono uwagę, że postępowanie w przedmiocie umorzenia ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ bada, czy w sprawie występują przesłanki warunkujące umorzenie. W wypadku, gdy stwierdzi, że przesłanki nie występują to organ nie ma wyboru rozstrzygnięcia i ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie odmawiające umorzenia należności. Natomiast w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek do umorzenia organ przystępuje do drugiego etapu, a więc w tym etapie ma uprawnienie, a nie obowiązek podjąć swobodnie wybrane przez siebie orzeczenie.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej "rozporządzeniem", należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych.

Podkreślono, że poprzez "zdarzenie nadzwyczajne" - o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - należy rozumieć zdarzenie trudne do przewidzenia, leżące poza prowadzoną działalnością gospodarczą i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia. Będą to zdarzenia niepowtarzalne, w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi.

Decydując się na założenie działalności gospodarczej Zobowiązany powinien być świadomy, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym Zobowiązany oświadczył, że złoży odwołanie od orzeczenia lekarza, który orzekł, że jest zdrowy. Podkreślił, że stan kolan nadaje się tylko do operacji, a lekarstw nie ma. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślił, że aktualne zaświadczenie przedłożył do ZUS, gdy składał pismo o wydanie orzeczenia o kalectwie. W toku postępowania drugiej instancji przedłożył kartę wizyty z 6 czerwca 2017 r. z której wynika, że cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych. Powyższe schorzenie potwierdza również wynik badania zdjęcia stawów kolanowych z 14 lipca 2017 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaznaczył, że podchodzi ze zrozumieniem do problemów zdrowotnych i nie neguje ich. Jednak brak jest podstaw, by stwierdzić, że uniemożliwiają one uzyskiwanie dochodu. Zobowiązany nie przedłożył żadnego orzeczenia o swojej niezdolności do pracy. Ponadto jak sam stwierdził nie został uznany za niezdolnego do pracy przez lekarza orzecznika. Ponadto pobiera świadczenie emerytalne, które jest wypłacane bez względu na stan zdrowia. Nie powołał się na sprawowanie opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ciężkiej choroby dłużnika lub sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny.

Organ wyjaśnił, że wspomniany stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy, gdyż przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu. Stanowisko takie ZUS opiera na orzecznictwie sądów.

Zgodnie z CEIDG od 30 stycznia 1985 r. Zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą A., w zakresie wykonywania instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych - działalność pozostaje zawieszona od 1 grudnia 2017 r. Od 1 stycznia 2016 r. pobiera świadczenie emerytalne obecnie w wysokości 1.310,73 zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia egzekucyjne w wysokości 198,69 zł i wypłacana jest kwota 916,07 zł. W ROF (oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym ) Zobowiązany oświadczył, że nie posiada dochodu z innych źródeł, ani nie korzysta z pomocy społecznej, ani innych form wsparcia.

Ponadto oświadczył , że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2.800,00 zł. Z ustaleń własnych ZUS wynika, że żona od 1 maja 2021 r. ma przyznaną emeryturę, która została zawieszona do 31 lipca 2021 r. z powodu kontynuowania zatrudnienia. Wypłatę podjęto od 1 sierpnia 2021 r. Obecna wysokość świadczenia wynosi 2.345,34 zł brutto, 1.961,26 zł netto - ze świadczenia nie są dokonywane żadne potrącenia egzekucyjne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zobowiązany oświadczył, że od stycznia 2010 r. mają z żoną rozdzielność małżeńską majątkową i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego w dosłownym tego słowa znaczeniu. Na potwierdzenie powyższego stwierdzenia przedłożył Akt Notarialny Umowę Małżeńską Majątkową z 27 stycznia 2010 r. Repertorium [...] numer [...]. Podkreślił , że wszystkie rachunki płacą po połowie i sam musi się utrzymać jeżeli chodzi o jedzenie, środki czystości, lekarzy i lekarstwa. Ponadto dodał, że żona sprawuje opiekę nad swoją 88-letnią matką i ostatnio tam często mieszka, dlatego musiał wziąć pożyczkę w X., aby mieć za co opłacić rachunki i mieć za co żyć.

W ROF wykazał, że ponosi stałe, miesięczne wydatki w łącznej kwocie 1.400,00 zł (w tym: 900,00 zł z tytułu opłat eksploatacyjnych; 500,00 zł z tytułu innych wydatków -ubezpieczenie OC samochodu).

Wykazał, że posiada inne zobowiązania finansowe:

- z tytułu podatków w kwocie 20.000,00 zł, tj. 200,00 zł miesięcznie - potrącenia z emerytury,

- z tytułu zaciągniętych kredytów w Z. w kwocie 300,00 zł miesięcznie,

- u Komornika Sądowego w kwocie 12.800,00 zł tj. 110,00 zł miesięcznie,

- w Y. w kwocie 7.200,00 zł tj. 100,00 zł miesięcznie,

- w X. w kwocie 1.970,00 zł tj. 300,00 zł miesięcznie.

Zobowiązany oświadczył, że powyższe zobowiązania spłacane są w formie egzekucji prowadzonej przez ZUS, Urząd Skarbowy i Komornika Sądowego oraz w układzie ratalnym. Łączna, miesięczna kwota spłaty wynosi 840,00 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych analizując sytuację Zobowiązanego w pierwszej kolejności zobowiązany jest skonfrontować jego dochód z kwotą minimum socjalnego ustaloną przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, która dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego za I kwartał 2021 r. została ustalona na kwotę 2.134,87 zł. Zatem należy stwierdzić, że dochód w gospodarstwie domowym Zobowiązanego plasuje się na poziomie wyższym od wspomnianego minimum socjalnego, ponieważ plasuje się na poziomie 3.076,02 zł (1.114,76 zł świadczenie emerytalne netto przed potrąceniami egzekucyjnymi + 1.961,26 zł świadczenie emerytalne netto żony). Zatem nie można w niniejszej sprawie stwierdzić zaistnienia sytuacji ubóstwa. Ponadto wskazano, że posiada wystarczające środki na opłacenie wykazanych miesięcznych opłat.

ZUS analizując kwotę minimum socjalnego przyjmuje kwotę świadczenia przed potrąceniami egzekucyjnymi z uwagi na fakt, że są one konsekwencją nieregulowania zobowiązań i nie są uwzględniane przez praktykę orzeczniczą w ocenie sytuacji dla potrzeb umorzenia zaległości publicznoprawnych.

Po drugie odnosząc się do twierdzenia, że Zobowiązany posiada rozdzielność małżeńską majątkową z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, wskazano, że rozdzielność majątkowa małżeńska nie jest jednoznaczna z tym, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Posiadanie rozdzielności małżeńskiej majątkowej chroni jedynie majątek współmałżonka przed egzekucją za długi drugiego współmałżonka. Jednak zgodnie z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, które przez swój związek założyli. Z obowiązku z tego nie zwalnia posiadanie rozdzielności małżeńskiej majątkowej.

Wyjaśniono, że przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi. Zdaniem ZUS Zobowiązany prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną, ponieważ oboje partycypują w wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Dlatego też analizując sytuację w kontekście konfrontacji dochodów rodziny z kwotą minimum socjalnego ZUS opierał się na danych dedykowanych dla dwuosobowego gospodarstwa domowego.

Odnosząc się do posiadanych przez innych zobowiązań finansowych zaznaczono, że nie stanowią one argumentu do umorzenia należności. Spłata innych zobowiązań jest ważna, jednak spłata należności z tytułu nieopłaconych składek również nie może być pomijana. Zobowiązania składkowe mają charakter publicznoprawny i posiadanie innych zobowiązań finansowych nie jest przesłanką do ich umorzenia. Ponadto postawa Zobowiązanego wydaje się być nieracjonalna - z jednej strony prosi o umorzenie należności składkowych, a z drugiej spłaca swoje zobowiązania. Zobowiązania w stosunku do ZUS mają co do zasady pierwszeństwo przez zobowiązaniami publicznoprawnymi i nie mogą być pomijane tylko dlatego, że Zobowiązany preferuje spłatę swoich innych zobowiązań.

Instytucja umorzenia stworzona jest dla przypadków szczególnie trudnych, gdy ze względu na wiek, czy stan zdrowia dłużnik nie jest w stanie spłacić zadłużenia. W niniejszej sprawie trudno doszukać się cech wyjątkowości. Zobowiązany posiada stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, reguluje zadłużenie w formie układu ratalnego. Jednocześnie nie wykazuje i nie udowadnia, że brakuje mu środków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. W sprawie brak jest podstaw, by stwierdzić, że kontynuacja spłaty całości należności zagrozi jego egzystencji. A pamiętać należy, że żona jest zobowiązana do pomocy mu. Podkreślono także, że w każdej chwili może Zobowiązany zwrócić się o zmianę wysokości rat, tak aby w każdym momencie były one dostosowane do jego możliwości finansowych.

Zatem ZUS uznał, że jest Zobowiązany w stanie kontynuować spłatę całości zadłużenia w formie układu ratalnego, ponieważ nie zagraża to jego egzystencji. Ponadto ZUS ma możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji w sytuacji niewywiązywania się z warunków zawartej umowy - na takie stwierdzenie pozwala dochód oraz posiadany majątek.

Zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia trwałego ubóstwa oraz uznania, że sytuacja materialna całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę należności. W związku z tym ZUS nie widzi w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek, nie może być traktowane jako sposób na rozwiązanie problemów finansowych zobowiązanego, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Zatem względy społeczne wymagają, by zobowiązanie publicznoprawne było realizowane, a płatnik nie był z niego pochopnie zwalniany (wyrok NSA z 21.03.2001 r., I SA/Ka 577/00). Umorzenie zobowiązań publicznoprawnych jest instrumentem, z którego organ powinien korzystać wyjątkowo rozważnie, po wyważeniu interesu zobowiązanego z interesem społecznym.

Zasadnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 884/08 prawidłowa wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS prowadzi do wniosku, że wynikająca z tych przepisów podstawa umarzania należności ZUS winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł dochodów. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich spłacenia. Podstawa umorzenia należności ZUS mająca swe źródło w omawianych przepisach została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika ).

Instytucja umorzenia ma charakter szczególny i musi być uzasadniona zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten charakter wynika przede wszystkim z faktu, że opłacanie składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od zawartej w art. 84 Konstytucji RP zasady powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych muszą być uzasadnione szczególnymi okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym.

Ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Każda osoba przejściowo może wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podjąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie.

Zakład podniósł , że odsetki za zwłokę stanowią rekompensatę wyrównującą straty wynikające z braku prawidłowego, zgodnego z ustawą opłacania składek. Pobór odsetek ma na celu nie tylko równe traktowanie wszystkich płatników składek, ale również ochronę.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, której zarzucono:

- naruszenie art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zmianami) oraz § 3 ust. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31.07.2023r. w

sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003r.

Nr 141 poz. 1365) poprzez bezzasadne uznanie, że stan zdrowotny i majątkowy A. D. nie uzasadnia przyjęcia, że jest on w stanie opłacić zaległości

składkowych, bez wystąpienia zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego.

- błędne ustalenia ZUS w zakresie okoliczności faktycznych określających stan

zdrowia Skarżącego i przyjęcie, iż nie zachodzą zdarzenia skutkujące niemożnością

spłacenia powstałych zobowiązań, a stan zdrowia pozwala na uzyskiwanie dochodu wystarczającego na spłacenie zaległości składkowych.

- błędne przyjęcie, iż A. D. nadal prowadzi działalność gospodarczą, pomimo jej zawieszenia od 01.12.2017r. i może z tego tytułu uzyskiwać dochód pozwalający na spłatę zaległości.

- błędne ustalenie, iż A. D. prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe, co w konsekwencji miałoby sytuować Skarżącego ponad minimum socjalnym, pomimo że Skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi uzasadniającymi przyjęcie takich wniosków.

- błędne określenie statusu dochodowego Skarżącego, poprzez zaliczenie do

podstawy dochodu kwoty świadczenia emerytalnego przed potrąceniami egzekucyjnymi, co musiało prowadzić do wypaczenia końcowego efektu obliczeniowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja organu zawiera oszacowanie majątku Skarżącego za lata 2019 - 2021, w każdym przypadku przyjmując, że wartość jego prywatnych aktywów to kwota 400.000 zł. Wycena ta dotyczy mieszkania , które jest zamieszkałe. Nie stanowi składnika majątkowego nadającego się do prowadzenia z niego egzekucji, bez pozbawienia jego mieszkańców podstawy egzekucji.

Zwrócono uwagę, że organ dokonał zestawienia pojazdów, jakie przez ponad 40 lat działalności służyło Skarżącemu do świadczenia pracy i usług wod-kan-gaz. Samochody wymienione (str. 5 i 6) przed wielu laty zostały albo wyeksploatowane, albo sprzedane, zwykle z powodu całkowitej dekapitalizacji.

Uczynienie tego wykazu prezentuje jednostronnie ukierunkowane intencje ukazania Skarżącego jako osoby zamożnej, dysponującej "flotą" transportową, co oczywiście jest niezgodne z rzeczywistością. Jedyny środek transportu, jakim nadal dysponuje A. D. to samochód osobowy V. z 1991 roku nr rej. [...].

Zwrócono uwagę , że spłata innych zobowiązań jest następstwem wszczęcia postępowań egzekucyjnych wobec A. D., co doprowadziło do częściowej, ratalnej ich spłaty. Nie oznacza to jednak wybiórczego, zależnego od woli Skarżącego regulowania zobowiązań wg własnego wyobrażenia. Komentarz organu rentowego zresztą sprawia wrażenie, jak gdyby Skarżący w ogóle nie regulował należności wobec ZUS, gdy tymczasem na przestrzeni lat spłata oczywiście miała miejsce, ale nie doprowadziła co całkowitego zaspokojenia zobowiązań.

W ocenie organu rentowego, A. D. nadal prowadzi działalność gospodarczą, a tym samym może uzyskiwać nadal dochód z działalności gospodarczej; nie spełnia zatem przesłanek do uzyskania pomocy de minimis. Trafnie

zauważa ZUS, że Skarżący od 01.12.2017r. zawiesił działalność gospodarczą, jednak

organ rentowy nie wyciągnął z tego właściwych wniosków.

Równie nietrafna jest ocena sytuacji rodzinnej Skarżącego. Od wielu bowiem lat z żoną pozostają w ustroju rozdzielności małżeńskiej.

Co więcej, także w sferze zdrowotnej bezzasadnie ZUS uznał, że stan zdrowia

A. D. pozwala mu na dalsze wykonywanie działalności w dziedzinie

instalacji sanitarnych, instalacji c.o. oraz gazowych. Nie trzeba wiele wyobraźni by zrozumieć, że choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych i to w stadium wymagającym leczenia chirurgicznego, nie pozwala na wykonywanie fizycznej pracy

związanej z koniecznością ruchu, znoszenia przeciążeń i to w każdych warunkach

atmosferycznych.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem wezwał strony o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku oraz wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP. Strony prawidłowo wezwane nie udzieliły odpowiedzi na wezwanie.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 3 lutego 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 23 lutego 2022 r.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez Niego argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 października 2021r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek.

W ocenie Sądu, rozpatrywana w niniejszej sprawie skarga na powyższą decyzję nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ ubezpieczeniowy, rozstrzygający w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie można nie zauważyć, że Prezes ZUS dokonał analizy sprawy we wszystkich jej aspektach.

Przechodząc do badania zaskarżonej decyzji w zakresie prawidłowości rozpoznania sprawy w odniesieniu do sytuacji zdrowotnej i materialnej Skarżącej, rozpocząć należy od wskazania, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowią przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 266, dalej: "u.s.u.s."). Umorzenie należności z tytułu składek jest możliwe wyłącznie po spełnieniu, chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 ww. ustawy. Warunkiem umorzenia jest całkowita nieściągalność.

Z powyższego przepisu wynika, że umorzenie należności z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadnione zaistnieniem ściśle określonych przesłanek. Ten wyjątkowy charakter umorzenia, wynika przede wszystkim z faktu, że obowiązek opłacenia należnych składek ma charakter obligatoryjny i wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których jednoznacznie wynika, że nie tylko w obecnej chwili nie ma możliwości odzyskania należności, ale również w przyszłości takiej możliwości nie będzie.

W tym miejscu podać należy, że ustalenia organu, rozpoznającego przedmiotową sprawę w zakresie stwierdzenia, że w sprawie nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności tut. Sąd uznaje za prawidłowe i w pełni je akceptuje.

W tym miejscu wskazać zatem należy, że szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Powyższe okoliczności nie mają charakteru katalogu zamkniętego, nie muszą występować łącznie, a nadto dają organowi możliwość uwzględnienia jeszcze innych ważnych przyczyn trudnej sytuacji zobowiązanego. Przy czym zauważyć należy, iż użyty w ww. przepisie zwrot: "jeżeli zobowiązany wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia ww. przesłanek spoczywa na dłużniku.

Rozważając przesłanki umorzenia, wynikające z ww. rozporządzenia, w ocenie Sądu, rację ma organ ubezpieczeniowy twierdząc, że powstanie przedmiotowego zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Decydując się na założenie działalności gospodarczej, Skarżący powinien być świadomy, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej, ww. wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. W kontekście powyższego, że skutki finansowe działalności osoby zobowiązanej nie mogą być przerzucane na ogół obywateli. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Priorytetem dla przedsiębiorcy powinno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej, Skarżący wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do ich naruszeń. Stosownie do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek, jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek.

W tym miejscu należy także podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy jedynie prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Sąd zauważa także, że uznaniowy charakter omawianych decyzji ograniczony został przez prawodawcę kierunkowymi dyrektywami wyboru rozstrzygnięcia, jakim są ww. całkowita nieściągalność, niemożność opłacenia należności z powodu zagrożenia ciężkimi skutkami dla zobowiązanego i jego rodziny, w tym m.in. niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Istotnym jest, aby w procesie dochodzenia do tego wyboru dokonujący go organ uwzględniał te kierunkowe dyrektywy w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, wskazany głównie – co należy podkreślić - przez zobowiązanego i przez organ należycie zweryfikowany, oraz w oparciu o jego wszechstronną ocenę, która swój zewnętrzny wyraz winna znaleźć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazującym na ewentualny brak prawnych przesłanek do zastosowania umorzenia, względnie na racjonalne przyczyny uznania, że przesłanki te nie dają wystarczających podstaw do zastosowania żądanej ulgi (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 742/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także podkreślić, że umorzenie składek zawsze powinno wynikać z zaistnienia rzeczywiście wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności wyłączających możliwość ich uregulowania.

Podkreślenia wymaga również to, że tego rodzaju konstrukcja prawna decyzji ma ten skutek, iż kontrola sądowa decyzji uznaniowych, obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji, poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251).

W niniejszej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych wyżej reguł postępowania. ZUS uwzględnił i ocenił wszystkie okoliczności, jakie w sprawie dało się ustalić, konieczne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisów art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że Organ zasadnie przyjął, iż w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, która związana jest generalnie z brakiem majątku umożliwiającego dochodzenie zaległych należności w postępowaniu egzekucyjnym oraz racjonalnością wszczęcia takiego postępowania. Organ rentowy wskazał, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest nadal aktualne. Należy podkreślić, że w toku prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego nie został stwierdzony przez właściwy organ egzekucyjny brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W związku z powyższym nie istnieją także podstawy do stwierdzenia - na obecnym jego etapie - że w toku podejmowanych czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Nie można też tracić z pola widzenia, że Skarżący nie korzysta z żadnych form pomocy, skierowanych do osób, znajdujących się w niedostatku, co prowadzi do wniosku, że może ona zaspokajać swoje potrzeby bytowe bez konieczności sięgania po wsparcie instytucji socjalnych.

W konsekwencji powyższego, że umorzenie należności w tym przypadku, byłoby wsparciem socjalnym, a nie taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności z tytułu składek. Faktem jest, że ustalony stan faktyczny, wskazuje na niełatwą sytuację materialną Skarżącego , jednakże brak jej cech wyjątkowości, które przemawiałyby za uznaniem wniosku Skarżącej za zasadny. Umorzenie stanowi wyraz definitywnej rezygnacji ZUS z możliwości ich wyegzekwowania. W związku z tym, biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na jakie składki są przeznaczone, nie dziwi fakt, że organ odpowiedzialny za ich pobór, zobowiązany jest do szczegółowej staranności i ostrożności w procedowaniu spraw z zakresu umarzania.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko ZUS, który uznał, że w świetle powyższych okoliczności faktycznych sprawy Skarżący nie udowodnił, że jej sytuacja materialno-bytowa i rodzinna całkowicie i trwale uniemożliwia mu spłatę zaległości wobec ZUS.

Zgodzić się należy ze Skarżącym, że sposób uzasadnienia decyzji może sugerować, iż Skarżący jest osobą zamożną (posiada liczne samochody) i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Niemniej jednak wnikliwe wczytanie się w treść uzasadnienia wskazuje, że Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w tym zakresie . Co prawda Organ przytacza, że Skarżący widnieje jako właściciel wielu pojazdów, niemniej jednak na bieżąco wyjaśniono co się z tymi samochodami stało i ostatecznie przyjęto, że na dzień rozpatrywania wniosku Skarżący jest właścicielem tylko i wyłącznie samochodu marki V. o nr rej [...]. Podobnie, pomimo stwierdzeni , że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą organ zaznacza, że jest ona zawieszona. Z formalnego faktu prowadzenia działalności gospodarczej Organ nie wyciąga, wbrew twierdzeniom Skarżącego, żadnych konsekwencji. Jest to tylko informacja, która w żaden sposób nie wpływa na określenie sytuacji majątkowej Skarżącego. Z kolei Sąd na marginesie zauważą, że fakt, iż Skarżący nie zlikwidował definitywnie tej działalności a jedynie ją zawiesił, może oznaczać, że w przyszłości zamierza ją podjąć w celu osiągnięcia tego tytułu zysku. Prawidłowo również Organ ocenił sytuację zdrowotną Skarżącego. Pomimo bowiem, podnoszenia, że Skarżący cierpi na chorobę zwyrodnieniową kolan, nie wykazał w jakim stopniu choroba go dotyka. Wykazał jedynie, że jest w trakcie leczenia, natomiast nie przedstawił dowodu, że jest niezdolny do pracy. Nie przedłożył żadnego orzeczenia w tym zakresie natomiast jak sam stwierdził lekarz orzecznik orzekł zupełnie coś innego a mianowicie, że do pracy jest zdolny. W kontekście takiego orzeczenia zupełnie innego znaczenia nabiera fakt zawieszenia działalności gospodarczej. Skarżący wykazuje, że zamierza zaskarżyć decyzję lekarza Orzecznika. W kontekście powyższego, Sąd pragnie jedynie wskazać, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, zmiana sytuacji i wystąpienie nowych okoliczności, może stanowić podstawę do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie należności i to nawet w sytuacji, gdy pierwotnie wydana w tym przedmiocie decyzja, była decyzją negatywną dla strony. Rozstrzygnięciom tym nie towarzyszy bowiem walor res iudicata, co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez organ administracji z uwzględnieniem aktualnej sytuacji zobowiązanego (materialnej, zdrowotnej, rodzinnej) – por. wyrok NSA z 25 października 2018r., sygn. akt I GSK 1970/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2019r., sygn. akt V SA/Wa 1080/18.

Nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem , że organ błędnie przyjął dochody Skarżącego bez uwzględnienia potrąceń dokonywanych z jego emerytury. Organ bowiem wykazał wysokość emerytury jaka przysługuje Skarżącemu i oddzielnie wykazał jakie Skarżący posiada obciążenia - z jakiego tytułu i w jakiej wysokości .

Również zgodzić się należy z Organem, że dochody żony Skarżącego wpływają na ogólną sytuację materialną rodziny i muszą być przez organ brane pod uwagę przy określaniu sytuacji finansowej osoby składającej wniosek o umorzenie należności wobec ZUS, nawet mimo panującej między małżonkami rozdzielności majątkowej i braku prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Zgodnie bowiem z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 26.02.2019 r., I SA/Kr 1206/18).

Na marginesie zaznaczyć należy, że to Skarżący w oświadczeniu (ROF) podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, aby później to zmienić na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Przy czy Skarżący nie wyjaśnia skąd pochodzą środki finansowe na spłatę zobowiązań, jeżeli nie posiadając oszczędności i uzyskując 916,07 zł emerytury ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 900 zł. oraz opłaty eksploatacyjne w kwocie 500 zł. i ponosi jeszcze dodatkowe wydatki w kwocie 840 zł miesięcznie na spłatę innych zobowiązań pieniężnych. Nie wyjaśnia tej kwestii fakt, że Skarżący uzyskał jednorazową pożyczkę w kwocie 1970 zł.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy – zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził w okolicznościach niniejszej sprawy, że nie zaistniały podstawy umorzenia, określone w ust. 1 § 3 pkt 1, 2, i 3 ww. rozporządzenia. W konsekwencji stwierdzić należy, iż działanie organu, mieściło się w zakresie uznania administracyjnego.

W ocenie Sądu, wydanie decyzji w niniejszej sprawie zostało poprzedzone, wyczerpującym zebraniem i analizą niezbędnego materiału dowodowego. ZUS dokonał m.in. ustaleń dotyczących sytuacji materialnej Skarżącego, wziął pod uwagę wszystkie uzyskane i przedłożone do sprawy dokumenty i dokonał ich rzetelnych analiz.

W ocenie Sądu, analiza zebranych w sprawie dowodów została dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem oświadczeń Skarżącego oraz dokumentów, które przedłożył w toku postępowania. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie oceny jej sytuacji majątkowej i zdrowotnej, uznając, że umorzenie należności w badanej sprawie nie tylko nie jest możliwe z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek, lecz również z uwagi na społeczną sprawiedliwość, bowiem Skarżący uzyskiwał dochody, które w przeszłości były zwiększone z uwagi na brak opłacania należnych składek na ubezpieczenia.

W konsekwencji, nie mogą zyskać aprobaty Sądu, zarzuty skargi dotyczące niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, objawiające się nieuwzględnieniem faktycznej sytuacji materialnej, zdrowotnej i egzystencjalnej Skarżącego. W tym miejscu wskazać należy, że już sam fakt sformułowania przez Skarżącego zarzutów w skardze, świadczy o tym, że decyzja zawiera pełne rozstrzygnięcie, z którym Skarżący może polemizować i formułować w tym zakresie zarzuty oraz przedstawiać swoją argumentację na poparcie stanowiska.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, organy ubezpieczeniowe prawidłowo uznały, że aktualna sytuacja Skarżącego nie jest na tyle szczególna i uzasadniona wyjątkowymi okolicznościami, aby miała być potraktowana odmiennie od innych płatników składek. Umorzenie należności z tytułu składek, co do zasady ma charakter wyjątkowy.

W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi – uznać należy za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści przedmiotowego uzasadnienia. Skarżący nie miał racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację miał organ ubezpieczeniowy we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom Skarżącego, rozstrzygnięcie Prezesa ZUS, uznać należy za prawidłowe. Natomiast odmienne stanowisko Skarżącego, co do zasadności działania organów nie daje podstaw do uznania, że ich rozstrzygnięcia są nieprawidłowe.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.