Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1382/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par.1, par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par.1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 8 ust. 1, ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 116 poz 1206
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: pkt 3.1.2. załącznika do rozporządzenia
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2117
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu  Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 4 ust. 1, art.5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia braku możliwości sfinansowania projektu ze środków unijnych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... maja 2010 r. (data nadania pocztowego) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej; "Prezes ARiMR") nr ...z ... kwietnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Dyrektor OR ARiMR") nr ... z ... lutego 2010 r. o uznaniu za kompletny i poprawny wniosek o dofinansowanie realizacji projektu oraz o stwierdzeniu braku możliwości sfinansowania projektu ze środków unijnych.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu ... lutego 2005 r. do ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek J. W. o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" przewidzianego przez Sektorowy Program Operacyjny "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006."

Decyzją Dyrektora OR ARiMR z dnia ... lutego 2006 r. wniosek J. W. o dofinansowanie został odrzucony. Prezes ARiMR po rozpatrzeniu odwołania J. W. decyzją z ... marca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR o odrzuceniu wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję Prezesa OR ARiMR, wyrokiem z 25 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2650/08, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OR ARiMR z ... lutego 2006 r. o odrzuceniu wniosku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z ... marca 2006 r. oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Dyrektora ... OR ARiMR w O. z ... lutego 2006 r. są decyzjami administracyjnymi podlegającymi ocenie Sądu przez pryzmat mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Pisma te, jakkolwiek nie spełniają wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., to jednak posiadają minimum elementów wymaganych dla tej formy działania organu administracji.

Wyjaśniając kwestie charakteru rozstrzygnięć, wydanych przez organy administracyjne obu instancji, odrzucających wniosek skarżącej o dofinansowanie

realizacji projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sąd powołał się na rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 lutego 2007 r. podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 3/06), iż "odrzucenie wniosku, o którym mowa w art. 26 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 ze zm.) następuje w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy". W uzasadnieniu wymienionej uchwały stwierdzono, że przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju wskazują na istnienie wyraźnie wyodrębnionych dwóch etapów postępowania w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych, unormowanych osobno, w dwóch różnych ustępach art. 26 tej ustawy. Na pierwszy etap składa się postępowanie wszczęte na skutek wniosku podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach m.in. sektorowego programu operacyjnego. Na tym etapie następuje rozpoznanie wniosku i etap ten kończy się wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy. Dopiero po pozytywnym dla strony rozstrzygnięciu, następuje drugi etap postępowania, którym jest zawarcie umowy określającej warunki finansowania projektu (art. 26 ust. 5 ustawy). W dalszej części uzasadnienia uchwały NSA stwierdził, iż decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 26 ust 2 ww. ustawy jest niezbędną przesłanką do zawarcia umowy, o której mowa w art. 26 ust. 2 tej ustawy.

Sąd zaznaczył, iż podstawę materialnoprawną poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć administracyjnych stanowiły przepisy prawa wspólnotowego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.). W prawie wspólnotowym przyznawanie pomocy młodym rolnikom uregulowane zostało w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE. L.99.160.80). Art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia określa warunki jakie musi spełniać młody rolnik do udzielenia pomocy, zaś ust. 2 tego artykułu określa formy i wysokość przyznawanej pomocy. W art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. UE.L.04.153.30) określono datę, według której dokonuje się oceny spełnienia warunków dotyczących pomocy w podejmowaniu działalności, określonych w art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 stanowiąc, iż warunki te muszą być spełnione w chwili podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia. Decyzja ta zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia zostaje podjęta nie później niż 12 miesięcy po podjęciu działalności tak jak określają przepisy obowiązujące w Państwach członkowskich.

Sąd wskazał, że z powyższych uregulowań prawnych wynika, iż rolnik wnioskujący o uzyskanie wsparcia w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" musi spełniać warunki do jego uzyskania w chwili podjęcia decyzji o przyznaniu takiego wsparcia, którą to decyzję wydaje się nie później, niż w terminie 12 miesięcy od podjęcia przez rolnika działalności rolniczej. W świetle powołanej uchwały NSA z 22 lutego 2007 r. omawiana decyzja, stosownie do art, 26 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz, U. nr 116, poz. 1206 ze zm.), dalej: "ustawa o NPR", poprzedza zawarcie przez ARiMR umowy o dofinansowanie projektu zgłoszonego do realizacji w ramach programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Również z pkt 3.1.2. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.) wydanego na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy o NPR, wynika, że projekty zgodne ze wszystkimi wymaganiami określonymi d!a działania przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia (rejestracji) wniosków o dofinansowanie realizacji projektu, w ramach dostępnych środków, na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu zawartej między wnioskodawcą a ARiMR.

Sąd podał, iż realizacja wniosków o dofinansowanie w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" następuje w drodze umowy poprzedzanej decyzją wydawaną nie później niż w terminie 12 miesięcy od podjęcia przez rolnika po raz pierwszy działalności rolniczej, gdy wniosek uznany zostanie za kompletny, zawierający wszystkie elementy wskazujące na spełnianie przez rolnika warunków do uzyskania wsparcia.

W rozpatrywanej przez Sąd sprawie, w decyzjach organów obu instancji, odrzucenie wniosku skarżącej uzasadniono stwierdzeniem posiadania i prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy niż 12-miesięczny od podjęcia

działalności do przyznania wsparcia. Wskazano przy tym na brak środków finansowych do zawarcia umowy we wskazanym terminie 12 miesięcy od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej.

W ocenie Sądu takie uzasadnienie odrzucenia wniosku nie znajduje jednak podstawy w omówionych powyżej regulacjach prawnych dotyczących działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Jeżeli bowiem wniosek skarżącej uznany został za złożony, jako kompletny, w terminie uzupełnienia go o ostatni brakujący element, tj. - jak stwierdził organ II instancji - w dniu ... października 2005 r.(Sąd zaznaczył, iż organ I instancji wskazał datę ... listopada 2005 r.), który to dzień przypadał przed upływem 12-miesięcznego okresu od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej (skarżąca - jak wynika z akt sprawy - podjęła działalność rolniczą w dniu ... lutego 2005 r.), to stosownie do art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., należało wydać decyzję przed upływem 12 miesięcy od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej. Decyzja ta nie została jednak wydana we wskazanym terminie, lecz dopiero po jego upływie, z powołaniem się na okoliczność upływu tego terminu. Takie rozstrzygnięcie organów w sprawie narusza powołany art.5 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, co prowadzi co uchylenia zaskarżonych decyzji. Odrębną zaś kwestią jest możliwość zawarcia umowy o udzielenie wsparcia skarżącej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wobec braku środków finansowych. Brak tych środków w chwili stwierdzenia, że wniosek skarżącej jest kompletny nie pozwalał na zawarcie umowy o dofinansowanie realizacji projektu, ale też nie stanowił przeszkody do wydania decyzji, która miała poprzedzać zawarcie umowy, a która, co znajduje potwierdzenie w ww, uchwale NSA z 22 lutego 2007 r., kończy etap weryfikacji wniosku w zakresie jego kompletności i terminowości złożenia. Dopiero na podstawie takiej decyzji zawierana jest stosowna umowa o dofinansowanie realizacji projektu w sytuacji dostępności środków finansowych w ramach przedmiotowego działania.

Sąd stwierdził, że w decyzjach organów I i II instancji odmiennie uznano, że brak środków finansowych uniemożliwiał wydanie samej decyzji, co - zdaniem Sądu - nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej podstawach prawnych.

Sąd wskazał, że organ orzekający rozpatrując ponownie sprawę niniejszą, uwzględni uwagi wskazane w uzasadnieniu wyroku, a wydając nową decyzję w oparciu o art. 26 ust. 2 ustawy o NPR weźmie również pod uwagę kwestię możliwości dofinansowania realizacji projektu objętego wnioskiem skarżącej z punktu widzenia

dostępności środków finansowych. Decyzja ta winna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz czynić zadość podstawowym zasadom rzetelnej procedury administracyjnej, m.in. zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Organ winien zatem należycie uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie zarówno co do faktów jak i co do prawa, w tym w szczególności wyjaśnić procedurę weryfikacji wniosków złożonych w ramach przedmiotowego działania w kontekście weryfikacji wniosku skarżącej, wskazać termin przyjmowania i liczbę wniosków zarejestrowanych przez ... OR ARiMR w ramach działania 1.2., liczbę wniosków przyjętych do dofinansowania (liczbę zawartych umów określających warunki finansowania projektu) oraz datę wyczerpania środków finansowych. Przed wydaniem decyzji, stosownie do art. 10 k.p.a., organ winien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań.

Sąd, mając na względzie zarzut skargi dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zalecił by organ wyjaśnił, czy osoby, które podpisały zaskarżone decyzje dysponowały wymaganymi upoważnieniami, a wydając nową decyzję w sprawie by zapewnił prawidłowe zastosowanie przepisów o właściwości oraz przepisów kompetencyjnych mając na względzie, iż działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu administracji bądź na podstawie upoważnienia wydanego niezgodnie z prawem pociąga za sobą nieważność decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. W. o dofinansowanie realizacji projektu złożonego w ramach Działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006 " - Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję z ... lutego 2010 r., w której uznał za kompletny i poprawny wniosek o dofinansowanie realizacji projektu oraz stwierdził brak możliwości sfinansowania projektu.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono uchybienia polegające na niekompletnym wypełnieniu dokumentu. W związku z powyższym wystosowano do strony wezwania dotyczące uzupełnienia wniosku, które doręczone zostały w dniu .. października 2005 r. oraz w dniu ... października 2005 r. J. W. ustosunkowała się do wezwań poprzez złożenie dokumentacji, która poddana została dalszej weryfikacji. Wobec ujawnienia kolejnych

uchybień skierowane zostało ponowne wezwanie do uzupełnienia wniosku, doręczone stronie ... listopada 2005 r. Poprawiony przez stronę załącznik wpłynął do Oddziału Regionalnego w dniu ... listopada 2005 r" co spowodowało, że w tym dniu wniosek uzyskał status kompletności.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, że - zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - warunki dotyczące pomocy w podejmowaniu działalności przez młodych rolników ustanowione w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 muszą być spełnione w chwili podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia. Natomiast w myśl art.5 rozporządzenia indywidualna decyzja o przyznaniu pomocy zostaje podjęta nie później niż 12 miesięcy po podjęciu działalności tak jak określają to przepisy obowiązujące w Państwach Członkowskich.

Przepisy właściwe dla Rzeczypospolitej Polskiej zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz.U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.) wydanego na podstawie art, 11 ust. 5 ustawy o NPR. Załącznikiem do rozporządzenia jest Uzupełnienie Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich, 2004 - 2006". Zgodnie z tym źródłem prawa projekty spełniające wymagania określone dla działania 1.2, " Ułatwianie startu młodym rolnikom" przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków. Gdy we wniosku dokonywano poprawek lub uzupełnień, o kolejności przyjęcia projektu do realizacji decyduje dzień dokonania ostatniej poprawki lub ostatniego uzupełnienia.

Organ orzekający wyjaśnił, że kryteria kompletności i poprawności wniosku zostały spełnione w dniu ... listopada 2005 r., a przyjęcie projektu do realizacji następuje według kolejności złożenia wniosków kompletnie wypełnionych. Zatwierdzony przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi limit środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie realizacji projektów w ramach działania 1.2. "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 92 507 848,00 zł dla województwa ... został wykorzystany w dniu ... października 2005 r. na wcześniej złożone projekty. W ramach

omawianego działania złożono ponad 2500 wniosków, a podpisano 1849 umów o finansowaniu. Wniosek J. W. zaewidencjonowano pod numerem ... (...). Nie bez znaczenia jest fakt, że wniosek J. W. złożony został na trzy dni przed terminem zakończenia ich przyjmowania. Informacja o naborze wniosków o dofinansowanie realizacji projektów zawarta została w ogłoszeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Końcowo organ orzekający stwierdził, że z powodu wyczerpania limitu środków na dofinansowanie realizacji projektów w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", pomimo osiągnięcia statusu kompletnego wniosku złożonego przez J. W., uwzględniając tryb składania wniosków oraz kolejność ich składania i rozpatrywania, w kontekście zacytowanych przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, należało orzec jak w sentencji decyzji.

Zaskarżą decyzją Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OR ARiMR z ... lutego 2010 r.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Prezes ARiMR stwierdził, że organ I instancji uwzględnił argumentację przytoczoną w uzasadnieniu wyroku sądu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2659/08, co do konieczności wydania decyzji, spełniającej wymogi zawarte w art. 107 § 1 i 3 k.p.a,; w oparciu o art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.o Narodowym Planie Rozwoju, z poszanowaniem zasad określonych w art. 10 i art. 11 k.p.a. Skarżący uzyskał wyczerpującą informację z podaniem podstawy prawnej oraz faktycznego powodu braku możliwości finansowania projektu. Organ przedstawił skarżącemu ciąg zdarzeń jaki miał miejsce w związku z oceną wniosku o dofinansowanie realizacji projektu złożonego w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", co jest zgodne z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W skardze J. W., działająca przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z ... kwietnia 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, że wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne wskazanie stronie postępowania przesłanek umorzenia postępowania i błędne uzasadnienie decyzji w tym zakresie.

Skarżąca co do zasady zgadza się z merytorycznym rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji jednakże nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji. Z treści uzasadnienia organu i instancji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania była

niemożliwość zawarcia umowy o dofinansowanie ze względów na bezprzedmiotowość postępowania.

Skarżąca podała, że zgodnie z treścią Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" będącego załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. - pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może być przyznana osobie, która po raz pierwszy stała się posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego nie wcześniej niż 12 miesięcy przed podjęciem przez ARiMR decyzji o udzieleniu pomocy. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że stronie postępowania nie mogła być przyznana pomoc i zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie. Jednakże treść uzasadnienia nie koresponduje z treścią wyżej przedstawionego przepisu. Skarżąca nie może otrzymać pomocy ze względu na niespełnienie przez nią w chwili obecnej przesłanki materialnoprawnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podtrzymano stanowisko, że przyczyną umorzenia jest brak dostępnych środków.

Skarżąca podkreśliła, że w chwili obecnej nie spełnia warunków do uzyskania dofinansowania gdyż jest posiadaczem gospodarstwa rolnego ponad 12 miesięcy. Wtórną natomiast drugorzędną przyczyną jest brak środków na realizację działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W tej sytuacji motywowanie umorzenia postępowania brakiem środków jest więc nielogiczne i błędne,skoro nawet w przypadku dostępności środków, środki te nie mogłyby być skarżącej przyznane.

Końcowo w skardze nadmieniono, że odmienna treść uzasadnienia decyzji umożliwi skarżącej dochodzenie roszczeń na drodze cywilnej, a dzięki postulowanej zmianie uzasadnienia możliwe będzie wykazanie, że to opieszałość pracowników ARiMR spowodowała zaistnienie szkody.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przyjęcie projektu do realizacji następuje według kolejności złożenia wniosków poprawnie wypełnionych wraz z wymaganymi załącznikami, w ramach dostępnych środków, z dniem zawarcia umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Wniosek skarżącej wymagał uzupełnienia i w dniu wpływu ostatnich wymaganych dokumentów, tj. ... listopada 2005 r. stał się kompletny i poprawny. W tym dniu żadne środki finansowe nie były już dostępne, albowiem pula dla województwa ... uległa wyczerpaniu w dniu ... października 2005 r. na rzecz rolników, którzy kompletne i

poprawne wnioski złożyli wcześniej aniżeli skarżąca. Wniosek skarżącej złożony został na 3 dni przed terminem zakończenia przyjmowania wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, sąd administracyjny może uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc nie każde naruszenie przepisów prawa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Kontrola sądowa decyzji Dyrektora OR ARiMR z dnia ... lutego 2010 r. jak i decyzji Prezesa ARiMR z dnia ... kwietnia 2010 r. obejmowała także kwestię zastosowania się organów orzekających do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2650/08, którym uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcia, wydane w następstwie rozpatrzenia wniosku skarżącej o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" przewidzianego przez Sektorowy Program

Operacyjny "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006."

Przypomnieć warto, iż podstawę materialnoprawną poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć administracyjnych stanowiły przepisy prawa wspólnotowego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.). Z pkt 3.1.2 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", wydanego na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, wynika, że projekty zgodne z wszystkimi wymaganiami określonymi dla działania przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia (rejestracji) wniosków o dofinansowanie realizacji projektu, w ramach dostępnych środków, na podstawie umowy o dofinansowanie realizacji projektu zawartej między wnioskodawcą a ARiMR.

W prawie wspólnotowym przyznawanie pomocy młodym rolnikom uregulowane zostało w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/99 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. UE. L.99.160.80). Art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia określa warunki jakie musi spełniać młody rolnik do udzielenia pomocy, zaś ust. 2 tego artykułu określa formy i wysokość przyznawanej pomocy. W art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. UE.L04.153.30) określono datę, według której dokonuje się oceny spełnienia warunków dotyczących pomocy w podejmowaniu działalności, określonych w art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 stanowiąc, iż warunki te muszą być spełnione w chwili podjęcia indywidualnej decyzji o przyznaniu wsparcia. Decyzja ta zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia zostaje podjęta nie później niż 12 miesięcy po podjęciu działalności tak jak określają przepisy obowiązujące w Państwach członkowskich.

Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, jak trafnie wskazały

organy orzekające, że wniosek skarżącej o dofinansowanie realizacji projektu w ramach

10

działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" stał się kompletny w dniu ... listopada 2005 r., tj. w terminie ostatecznego uzupełnienia go przez skarżącą, który to dzień przypadał przed upływem 12 - miesięcznego okresu od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej (skarżąca - jak wynika z akt sprawy - podjęła działalność rolniczą ... lutego 2005 r.). Zatem stosownie do art. 5 powołanego powyżej rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. należało wydać decyzję indywidualną o przyznaniu dofinansowania realizacji projektu.

Zgodnie z rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w uzasadnieniu uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 22 lutego 2007 r. (sygn. akt ll GPS 3/06), przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju wskazują na istnienie wyraźnie wyodrębnionych dwóch etapów postępowania w sprawach dotyczących dofinansowania z publicznych środków wspólnotowych projektów zgłaszanych w ramach sektorowych programów operacyjnych, unormowanych osobno, w dwóch różnych ustępach art. 26 tej ustawy. Na pierwszy etap składa się postępowanie wszczęte na skutek wniosku podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych w ramach m.in. sektorowego programu operacyjnego. Na tym etapie następuje rozpoznanie wniosku i etap ten kończy się wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy. Dopiero po pozytywnym dla strony rozstrzygnięciu, następuje drugi etap postępowania, którym jest zawarcie umowy określającej warunki finansowania projektu (art. 26 ust. 5 ustawy).

Zatem odrębną kwestią jest możliwość zawarcia umowy o udzielenie wsparcia skarżącej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wobec braku środków finansowych. Brak tych środków w chwili stwierdzenia, że wniosek skarżącej jest kompletny nie pozwalał na zawarcie umowy o dofinansowanie realizacji projektu, ale też nie stanowił przeszkody do wydania decyzji, która kończy etap weryfikacji wniosku w zakresie jego kompletności i terminowości złożenia.

W ocenie Sądu organy obu instancji, przy wydawaniu decyzji, uwzględniły zarówno ocenę prawną jak i zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w prawomocnym wyroku z 25 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2650/08. Wydając decyzje o stwierdzeniu kompletności i poprawności wniosku skarżącej organy uwzględniły art.5 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu

Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), który uniemożliwiał wydanie decyzji o przyznaniu pomocy z uwagi na upływ 12 miesięcy od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej.

Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem wydanych w sprawie decyzji było uznanie wniosku skarżącej za kompletny i poprawny oraz stwierdzenie braku możliwości sfinansowania projektu. Przedmiotem zaskarżonej decyzji nie było więc umorzenie postępowania administracyjnego na co wskazuje treść skargi. W tej sytuacji zarzuty skargi sprowadzające się do negowania uzasadnienia decyzji o umorzeniu postępowania brakiem środków finansowych są bezprzedmiotowe.

Wyjaśnić należy, że zgodnie ze wskazaniami sądu zawartymi w wyroku z 25 marca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2650/08, organ orzekający zobowiązany został do wzięcia pod uwagę kwestii możliwości dofinansowania realizacji projektu objętego wnioskiem skarżącej z punktu widzenia dostępności środków finansowych. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora OR ARiMR, w którym szczegółowo wyjaśniona została powyższa kwestia oraz opisano proces weryfikacji wniosków w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Realizacja zaleceń sądu nie oznacza jednak, że brak środków finansowych był podstawowym powodem wydania zaskarżonej decyzji. Gdyby tak było organy nie orzekłyby o kompletności i poprawności wniosku skarżącej co nastąpiło w sprawie z uwzględnieniem - co już zostało wyjaśnione powyżej - art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

Niewskazanie wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanej sprawie - wobec upływu z dniem ... lutego 2006 r. okresu 12 miesięcy od podjęcia przez skarżącą działalności rolniczej - brak było podstaw do wydania decyzji o przyznaniu pomocy skarżącej (możliwe było jedynie wydanie decyzji w przedmiocie kompletności i poprawności wniosku oraz braku możliwości sfinansowania realizacji projektu) stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie

zaskarżonej decyzji nie zawiera także prawidłowego uzasadnienia prawnego ponieważ nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji i nie zawiera przytoczenia przepisów prawa. Omawiane naruszenie przepisu postępowania, choć należy ocenić negatywnie z punktu widzenia wymogów praworządności, to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy w związku z czym nie doprowadziło do uwzględnienia skargi.

Uwzględniając wszystko powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.