Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 550/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6350 Koncesja na prowadzenie działalności w zakresie sportu profesjonalnego, zezwolenia na utworzenie związku sportowego, lic
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 155 poz 1298
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym
Teza: skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego przysługuje wyłącznie klubowi sportowemu. Inaczej mówiąc, legitymowany do złożenia skargi w określonych wyżej sprawach do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest tylko i wyłącznie jeden podmiot - zainteresowany klub sportowy, którego odpowiednie rozstrzygnięcie polskiego związku sportowego bezpośrednio dotyczy.

Legitymacji takiej nie posiada ani klub sportowy, którego rozstrzygnięcie właściwego związku nie dotyczy bezpośrednio, wprost, ani klub sportowy nie zrzeszony w danym związku, ani też zawodnik czy też inny podmiot, który z różnych względów może być zainteresowany sprawą. Art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym jest jednoznaczny i przyznaje legitymację skargową wyłącznie: 1) klubowi sportowemu, 2) wobec dotyczącego go rozstrzygnięcia właściwego związku sportowego, i to 3) wyłącznie w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji

TEZY

skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego przysługuje wyłącznie klubowi sportowemu. Inaczej mówiąc, legitymowany do złożenia skargi w określonych wyżej sprawach do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest tylko i wyłącznie jeden podmiot - zainteresowany klub sportowy, którego odpowiednie rozstrzygnięcie polskiego związku sportowego bezpośrednio dotyczy.

Legitymacji takiej nie posiada ani klub sportowy, którego rozstrzygnięcie właściwego związku nie dotyczy bezpośrednio, wprost, ani klub sportowy nie zrzeszony w danym związku, ani też zawodnik czy też inny podmiot, który z różnych względów może być zainteresowany sprawą. Art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym jest jednoznaczny i przyznaje legitymację skargową wyłącznie: 1) klubowi sportowemu, 2) wobec dotyczącego go rozstrzygnięcia właściwego związku sportowego, i to 3) wyłącznie w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Polskiego Związku Tenisa Stołowego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie przyznania licencji dla Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji z siedzibą w M. do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym w sezonie 2009/2010 postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) p. K. P. wniósł na podstawie art. 6 ust 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, po. 1298, z późn. zm.) o unieważnienie decyzji Zarządu Polskiego Związku Tenisa Stołowego (PZTS) przyznającej licencję klubową na sezon [...] jednostce administracyjnej – M. w M. (dalej: M.) M., z siedzibą w M., której właścicielem jest Urząd Miasta [...].

Skarżący wskazał, że przyznanie licencji klubowej uprawniającej do udziału w rozgrywkach sportowych, a szczególnie w rozgrywkach na szczeblu centralnym, odbywa się na podstawie "REGULAMINU nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym", wydanego na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o Stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.).

W myśl tego regulaminu jednostka organizacyjna zwracająca się o przyznanie licencji klubowej winna spełniać wymogi wynikające z wspomnianej ustawy o sporcie kwalifikowanym wymienione w ust. 6 w pkt 2 ppkt 1 i 2 powołanej ustawy. Wymogi te jasno określają, że jednostka organizacyjna musi nosić cechy klubu sportowego, takie jak samodzielność podmiotowa wyrażona poprzez odpowiedni wpis rejestrowy właściwy dla danej podmiotowości, posiadać statut lub umowę spółki. Te dwie podstawowe cechy determinują posiadanie cech właściwych dla klubu sportowego wymienionego w ustawie o sporcie kwalifikowanym czy w ustawie o kulturze fizycznej.

Jednostka organizacyjna, jaką jest M. w M., której jako jednemu z wydziałów Urzędu Miejskiego w [...] udzielono licencję klubową umożliwiającą uczestnictwo w rozgrywkach sportowych, drużynowych, nadzorowanych przez PZTS, nie spełnia żadnego z wymienionych przez ustawę o sporcie kwalifikowanym warunków uprawniających do nadania licencji klubowej i jako jednostka organizacyjna organu samorządowego, nie posiadająca podmiotowości prawnej, jest niezdolna do podejmowania samodzielnie czynności prawnych w zakresie przyjmowania zobowiązań prawnych, jak i majątkowych.

W ocenie skarżącego, nadanie licencji klubowej M. M. przez PZTS na sezon [...] zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, a także naruszyło zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż podważyło zasadę zaufania do państwa prawa, ponieważ PZTS - w myśl ustawy o sporcie kwalifikowanym - w zakresie wydawania licencji sportowych pełni funkcję organu administracyjnego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uznanie, że decyzja PZTS przyznająca licencję klubową na sezon [...] M. w M. jest niezgodna z "REGULAMINEM nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym" wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz przepisów ustawy Prawo o Stowarzyszeniach i o uznanie ją za nieważną.

W odpowiedzi na skargę PZTS wskazał, że w dniu [...] lipca 2009 r. przyznał - na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o sporcie kwalifikowanym - klubowi sportowemu M. M. licencję uprawniającą powołany klub do uczestnictwa w rozgrywkach tenisa stołowego organizowanych przez PZTS. Wniosek złożony przez M. zawierał dokumenty określone w art. 6 ust. 2 powołanej ustawy oraz opłatę ustaloną przez PZTS na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy. Mając na uwadze powyższe, PZTS wydał orzeczenie zgodne z wnioskiem M. M.

Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym, w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W dniu [...] stycznia 2010 r. p. K. P. wniósł do WSA w Warszawie za pośrednictwem PZTS skargę na orzeczenie PZTS przyznające licencje klubowi sportowemu M. M. Skarżący wniósł o unieważnienie powołanego orzeczenia PZTS.

Powyższa skarga powinna, w ocenie PZTS, podlegać odrzuceniu.

Po pierwsze, skarga ta została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Jak wynika z art. 6 ust. 7 w/w ustawy, w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego tylko i wyłącznie klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Co oczywiste, skarżący nie ma przymiotu klubu sportowego, więc nie przysługuje mu legitymacja do zaskarżenia orzeczenia, na podstawie którego została przyznana licencja sportowa klubowi sportowemu. Zatem skarga na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 pkt 8 p.p.s.a. powinna podlegać odrzuceniu.

Po drugie, skarga została wniesiona po terminie. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Do wydania zaskarżonego orzeczenia doszło w dniu 24 lipca 2009 r., jak również tego samego dnia doszło do opublikowania informacji o nadaniu licencji M. M. w systemie komputerowym obsługującym rozgrywki organizowane przez PZTS. Nie ulega więc wątpliwości, że termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. już dawno minął. W świetle powyższego, skarga na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 pkt 2) p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

Podsumowując powyższe zarzuty, PZTS stwierdził, że do zaskarżenia orzeczenia PZTS dotyczącego przyznania licencji klubowej M. M. uprawniony był wyłącznie klub sportowy M. M. i to w terminie 30 dni od dnia opublikowania informacji o wydaniu orzeczenia.

W przypadku gdyby Sąd nie odrzucił skargi z przyczyny określonych powyżej, PZTS wniósł o jej oddalenie. Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie PZTS podjęte zostało z rażącym naruszeniem prawa, a także narusza zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący nie wskazał jednak, które z przepisów prawa narusza zaskarżone orzeczenie. Powołanie się w ogólnikowy sposób na niezgodność orzeczenia PZTS z Regulaminem Polskiego Związku Tenisa Stołowego pn. "Regulamin nadawania licencji klubowej, uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w tenisie stołowym", bez wskazania przy tym konkretnego przepisu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia PZTS. Polemika z tak ogólnym zarzutem postawionym przez skarżącego jest w zasadzie niemożliwa. Mając na uwadze, iż ciężar dowodu leży w przedmiotowej sprawie na skarżącym (to skarżący ma udowodnić, że orzeczenie PZTS jest niezgodne z prawem, a nie PZTS ma udowadniać, że jego orzeczenie jest zgodne z prawem), PZTS ograniczył się do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie PZTS odpowiada w pełni prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na orzeczenie PZTS z [...] lipca 2009 r., wydane na podstawie art. 6 ust 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym, w sprawie przyznania licencji sportowej klubowi sportowemu M. M., z siedzibą w M.

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1153/09, WSA w Warszawie na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102 , poz. 643 z późn. zm.) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne:

- czy przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (...) jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 173 oraz art. 184 i art. 31 ust 1- 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie Sąd zawiesił z urzędu postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (zgodnie z wymogami art. 124 § pkt 5 p.p.s.a.).

Powyższe pytanie zostało sformułowane przy rozpatrywaniu sprawy ze skargi "L." Sportowej Spółki Akcyjnej, z siedzibą w L., na decyzję Polskiego Związku Piłki Nożnej z siedzibą w [...] – Komisji Odwoławczej ds. Licencji Klubowych w przedmiocie odmowy wydania licencji uprawniającej do uczestnictwa w rozgrywkach Ekstraklasy w sezonie [...]. Pytanie skierowane do Trybunału nie ogranicza się jednak do kwestii związanych z organizacją rozgrywek piłki nożnej, lecz podnosi kwestie ogólniejsze, związane z charakterem prawnym samej licencji. I tak, WSA w Warszawie w pytaniu do TK zauważył (w pkt 3 uzasadnienia), że:

"Licencja na uczestnictwo w sporcie kwalifikowanym powszechnie traktowana jest w piśmiennictwie zgodnie jako cywilnoprawny, wewnętrzny stosunek łączący federację sportową oraz klub sportowy. W piśmiennictwie tym wskazuje się, że stosunek ten nie powstaje na podstawie władczego, jednostronnego aktu woli organu administracji państwowej lub innego podmiotu wykonującego w danej sprawie jego funkcję (Tak m.in. W Cajsel, Ustawa o sporcie kwalifikowanym. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 58-63 oraz A. Wach, Rozstrzyganie sporów ze stosunków społeczno-prawnych związanych z organizowaniem i uprawianiem sportu zawodowego, [w:] Prawne problemy sportu zawodowego, pod red. A. Kijowskiego, Polskie Towarzystwo Prawa Sportowego, Poznań 1995, s. 65-86).

Trzeba także mieć na względzie fakt, że organizacja sportu kwalifikowanego w Polsce, który z założenia korzysta ze swoistej autonomii, nie leży w sferze państwowego imperium. Wynika to z uregulowań ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (...) - art. 2 tej ustawy. Ponadto rozstrzygnięcie właściwych organów związkowych w kwestii udzielenia lub odmowy udzielenia licencji dotyczy praw i obowiązków podmiotu powiązanego organizacyjnie z polskim związkiem sportowym - polskie związki sportowe zrzeszają w sposób pośredni lub bezpośredni w kluby sportowe (art. 7 ust. 1 u.s.k. w związku z art. 8 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej ...).

Brak administracyjnoprawnego charakteru wewnątrzorganizacyjnych rozstrzygnięć polskich związków sportowych podnoszony był również w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w tym zakresie należy wskazać na niepublikowane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I SA 832/89.

Ważna jest także okoliczność, iż z woli ustawodawcy tryb udzielania licencji nie jest określony przez Kodeks postępowania administracyjnego (przepisy ustawy o sporcie kwalifikowanym nie przewidują stosowania k.p.a. w tym zakresie) lecz stanowią, iż warunki i tryb przyznawania i pozbawiania licencji są określane w regulaminach właściwego polskiego związku sportowego (art. 6 ust 3 u.s.k.).

Jednocześnie tryb ten został określony przy uwzględnieniu konieczności synchronizacji postępowania licencyjnego z wymogami federacji międzynarodowej (UEFA) - art. 1 ust. 2 u.s.k. Rozwiązanie takie, jak argumentuje strona, podyktowane jest specyfiką działalności w zakresie sportu kwalifikowanego - wiąże się ono wprost z koniecznością uwzględnienia regulacji wewnętrznej ustalanej przez organizacje międzynarodowe funkcjonujące w danej dyscyplinie sportu. Z drugiej strony brak odesłania w ustawie o sporcie kwalifikowanym do przepisów k.p.a. poddaje w wątpliwość skuteczną kontrolę sądu administracyjnego nad procesem licencyjnym.

W konsekwencji przyjęcie cywilnoprawnego charakteru licencji przyznawanych klubom sportowym z założenia wyłącza drogę administracyjną co może oznaczać, że wprowadzenie przez ustawodawcę możliwości zaskarżania orzeczeń w przedmiocie przyznawania i pozbawiania tych licencji do wojewódzkiego sądu administracyjnego było istotnym błędem ustawodawcy, nie tylko z punktu widzenia celowości, racjonalności oraz precyzyjności analizowanej regulacji.

W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko strony, iż w istocie ingerencja sądu administracyjnego w cywilnoprawny stosunek licencji budzi zastrzeżenia z perspektywy art. 184 i art. 31 ust. 1-3 Konstytucji RP, ponieważ:

a) sądownictwo administracyjne powołane jest na mocy Konstytucji RP do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej a nie do wykonywania kontroli aktywności wewnętrzorganizacyjnej podmiotów funkcjonujących w sferze prawnie zastrzeżonej autonomii;

b) poddanie ww. rozstrzygnięć wewnątrzorganizacyjnych jurysdykcji sądów administracyjnych stanowi nieuprawnioną albowiem niecelową ingerencję w sferę wolności i praw zagwarantowanych konstytucyjnie.

Dlatego też przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 lutego 2010 r. pytanie prawne wydaje się być zasadne i niezbędne dla rozstrzygnięcia toczącej się przed tym Sądem sprawy."

Doceniając wagę przedstawionych wątpliwości Sąd w tym składzie orzekającym postanowił skorzystać z możliwości, jakie daje art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. zawiesić postępowanie z urzędu. Przypomnieć trzeba, że powołany przepis stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania z przyczyn wymienionych w tym przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu. Sąd w tym składzie uznał, że dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie będzie miało stanowisko zajęte –w odpowiedzi na skierowane pytanie prawne - przez Trybunał Konstytucyjny.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowieniem z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 550/10, zawiesił postępowanie w sprawie.

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt P 10/10 (Dz.U. Nr 202, poz. 1344) stwierdzono, że art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298, z późn. zm.) jest zgodny z art. 31 ust. 1-2 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 10 w związku z art. 173 Konstytucji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2010 r., o sygn. akt jak wyżej, podjął na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zawieszone postępowanie.

Skierowane przez WSA w Warszawie pytanie ma obecnie raczej znaczenie historyczne, gdyż 16 października 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857), która m.in. uchyla ustawę o sporcie kwalifikowanym (art. 93 pkt 2 nowej ustawy o sporcie). Wobec tego należy rozważyć, według Trybunału Konstytucyjnego, czy nie zachodzi konieczność umorzenia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK z uwagi na utratę mocy obowiązującej przez zaskarżony akt normatywny.

Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując tę kwestię, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na brak w nowej ustawie o sporcie przepisów intertemporalnych odnoszących się do kontroli licencji sportowych. W rezultacie należy przyjąć, że sąd pytający w sprawie, na tle której zostało zadane pytanie prawne, w dalszym ciągu będzie orzekał na podstawie zaskarżonego art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu sądowo-administracyjnym zasady tempus regit actum, zgodnie z którą sądy administracyjne mają obowiązek orzekania "na podstawie akt sprawy", a więc w oparciu o stan faktyczny i prawny sprzed nowelizacji, istniejący w dniu wydania kontrolowanej decyzji (por. art. 133 § 1 p.p.s.a.; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 317-318; W. Chróścielewski, P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006, s. 411; E. Bojanowski, Z. Cieślak, J. Lang, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 270-271 i omówienie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: NSA: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006, s. 445-446).

Skoro sąd pytający, mimo zmiany stanu prawnego, w rozpatrywanej przez siebie sprawie w dalszym ciągu będzie stosował art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym, należy uznać, że przepis ten nie utracił mocy obowiązującej w rozumieniu art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK i w dalszym ciągu konieczne jest orzeczenie o jego zgodności z Konstytucją (por. liczne wyroki Trybunału Konstytucyjnego, m.in. z: 13 listopada 2007 r., sygn. P 42/06, OTK ZU nr 10/A/2007, poz. 123; 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 83; 21 września 2009 r., sygn. P 46/08, OTK ZU nr 8/A/2009, poz. 124).

Orzekając w tej kwestii Trybunał Konstytucyjny stwierdził, po pierwsze, że założenie absolutnej sztywności podziału spraw między sądy administracyjne i sądy cywilne jest błędne. (...) Ustawodawca ma w tym zakresie pewną swobodę i na przykład może – wyjątkowo – niektóre sprawy administracyjne przekazywać sądom powszechnym (por. powołany wyrok o sygn. SK 15/98) lub odwrotnie. Rodzaj sprawy jest tylko jedną z przesłanek jego decyzji – niekoniecznie najważniejszą (np. w porównaniu z koniecznością zapewnienia efektywnego i pełnego dostępu do sądu) i często trudną do zoperacjonalizowania (np. w odniesieniu do spraw "na styku" różnych gałęzi prawa, np. w dziedzinie prawa konsumenckiego). Tego typu decyzje powinny jednak być podejmowane po wszechstronnej analizie wad i zalet "przemieszania" właściwości sądów, z uwzględnieniem zasady zaufania obywateli do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji) i konieczności zapewnienia każdemu prawa do właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu (art. 45 Konstytucji), który ze względu na swoje właściwości (np. specjalizację, miejsce w strukturze sądownictwa i stosowaną procedurę) jest "najlepiej przygotowany" do rozpatrzenia danej sprawy (por. ograniczenia swobody prawodawcy sformułowane w wyroku o sygn. SK 17/07). Wyraźnie przy tym trzeba podkreślić, że – mimo pewnych systemowych różnic między nimi – sądów administracyjnych nie wolno przeciwstawiać sądom powszechnym, a sprawowany przez nie wymiar sprawiedliwości uważać za "gorszy". Choć sądy administracyjne orzekają przede wszystkim o legalności (zgodności z prawem) kontrolowanych aktów (por. art. 1 § 2 p.u.s.a.), to jednak ich orzeczenia mogą w rezultacie prowadzić także do ponownej oceny stanów faktycznych, na tle których akty te zostały wydane. Mają one charakter kasatoryjny: w wypadku uwzględnienia skargi zaskarżone rozstrzygnięcie zostaje (najczęściej) uchylone lub uznane za nieważne (por. art. 145 p.p.s.a.). W rezultacie sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania autorowi zaskarżonego aktu (najczęściej organowi administracji, w analizowanym wypadku: związkowi sportowemu), który może i powinien dokonać ponownej oceny faktów. Przy wydaniu ponownego rozstrzygnięcia jest on już związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego (por. art. 153 p.p.s.a.). Dodatkowo, zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny może zastosować "przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia".

Po drugie, z założeniem tym wiąże się przyjęcie jako aksjomatu cywilnoprawnego charakteru licencji sportowej, uzasadnianego m.in. tym, że pogląd ten jest "zgodnie przyjęty w piśmiennictwie" oraz znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie NSA. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, teza ta budzi zastrzeżenia zarówno formalne, jak i merytoryczne.

W tym pierwszym wymiarze, należy zwrócić uwagę, że brak jest aktualnego orzecznictwa administracyjnego na temat statusu prawnego uchwał czy decyzji w sprawach indywidualnych, wydawanych przez związki sportowe. Rzeczywiście w latach 1989-1995 w kilku postanowieniach NSA stwierdził, że związki sportowe nie wydają decyzji administracyjnych w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a ich rozstrzygnięcia nie podlegają kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA o sygn. akt I SA 1262/90, I SA 264/91, I SA 832/89, I SA 421/94 oraz I SA 862/94, omówione w pkt III.2.5.). Orzeczenia te nie są już jednak adekwatne, ponieważ – jak wspomniano – zostały wydane w zupełnie innym kontekście prawnym, w którym licencje sportowe w ogóle nie były regulowane na poziomie ustawowym. Jeżeli natomiast chodzi o doktrynę, to (jak się wydaje) reprezentowane są w niej bardzo rozbieżne stanowiska. Obok poglądu, że licencje sportowe nie są przyznawane w formie decyzji administracyjnych (por. W. Cajsel, op. cit., s. 58), uważa się je także za akty sui generis (por. M. Rudnik, op. cit., s. 10), decyzje administracyjne (Prezes Trybunału Arbitrażowego, Biuletyn sejmowej Komisji nr 849/V kadencja Sejmu, s. 15-16), a nawet administracyjne zezwolenia na prowadzenie określonej działalności gospodarczej (por. B. Pawłowski, op.cit., s. 3-4).

Niezależnie od powyższego, Trybunał Konstytucyjny nie zgadza się też z meritum poglądu WSA w Warszawie co do czysto cywilnoprawnej natury licencji sportowych.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej rolę licencji jako dokumentów dopuszczających kluby sportowe do uczestnictwa w sporcie kwalifikowanym w danej dyscyplinie sportu (por. art. 6 ust. 1 u.s.k.), należy dostrzec ich podobieństwo do niektórych form reglamentacji działalności gospodarczej, wydawanych w formie decyzji administracyjnych przez organy władzy publicznej. Dotyczy to w szczególności zezwoleń, rozumianych jako dopuszczenie przez organ administracji konkretnego przedsiębiorcy do podjęcia i wykonywania określonej, ograniczanej w interesie publicznym działalności gospodarczej po uprzednim stwierdzeniu, że spełnia on wszelkie warunki wykonywania tej działalności (por. różne definicje zezwoleń: C. Kosikowski, Zezwolenia na działalność gospodarczą w prawie polskim, Warszawa 1997, s. 30-31; D. R. Kijowski, ustawy o sporcie kwalifikowanym Białystok 2000, s. 145; R. Sowiński, Administracyjna reglamentacja działalności gospodarczej, Wrocław 2006, s. 84-89). W obydwu wypadkach ograniczenia wprowadzane są w interesie publicznym, podmiot zainteresowany musi spełnić określone "odgórnie" warunki (nie ma tu zasadniczo negocjacji i równości stron charakterystycznej dla umów cywilnoprawnych) i złożyć odpowiednio udokumentowany wniosek, uprawnienia do działalności otrzymuje na określony czas i pod warunkiem utrzymywania wymaganego standardu. Różnice polegają natomiast przede wszystkim na tym, że licencje sportowe są wydawane w celu niegospodarczym (uprawiania sportu kwalifikowanego – art. 6 ust. 1 u.s.k.) i przez organizacje społeczne (związki sportowe działające w formie stowarzyszeń albo związku stowarzyszeń – art. 7 ust. 2 u.s.k.), a nie organy władzy publicznej.

Analizując tę ostatnią kwestię, należy mieć na uwadze, że choć związki sportowe nie są organami władzy publicznej, to ich relacje z klubami sportowymi w pewnym stopniu odzwierciedlają władcze i asymetryczne relacje między obywatelami i organami administracji. Najpierw samodzielnie ustalają one warunki przyznania licencji (art. 6 ust. 2 u.s.k. zawiera bowiem tylko szczątkowe wymogi formalne), a następnie jednostronnie rozstrzygają na tej podstawie o sprawach indywidualnych. W ten sposób przesądzają one w istocie o dostępie do sportu kwalifikowanego, a co za tym idzie – m.in. o możliwościach jego finansowania (również ze środków publicznych). Klub sportowy nie dysponuje tu żadną alternatywą, a w szczególności nie może ubiegać się o uzyskanie licencji innego związku sportowego. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 u.s.k. sport kwalifikowany jest scentralizowany i dla danej dyscypliny może istnieć tylko jeden związek sportowy. W takiej sytuacji nieuzyskanie licencji oznacza w praktyce marginalizację, a często również pociąga za sobą problemy finansowane i zaprzestanie działania. Z obowiązującej ustawy o sporcie wynika bowiem w istocie, że nie ma możliwości uprawiania sportu kwalifikowanego poza systemem klubów i związków sportowych (przewiduje ona wprawdzie teoretycznie istnienie zawodników niezrzeszonych – art. 4 ust. 1 u.s.k., ale i tak muszą oni uzyskać licencje zawodnicze, przyznawane przez kluby sportowe – por. art. 29 u.s.k.).

Pod tym względem organizacja sportu kwalifikowanego różni się na przykład od prywatnoprawnych więzi między podmiotami gospodarczymi, współpracującymi ze sobą na podstawie umowy licencyjnej czy umowy franczyzy albo dobrowolnie zrzeszającymi się w organizacjach gospodarczych. Podmioty gospodarcze mają bowiem – w ramach danego sektora działalności – możliwość wyboru, czy i do jakiej "rodziny" firm (np. sieci restauracji czy sklepów) albo organizacji (np. stowarzyszeń branżowych) chcą należeć. Kluby sportowe nie dysponują tego typu swobodą – zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 u.s.k. uczestnictwo klubu sportowego w sporcie kwalifikowanym w danej dyscyplinie sportu wymaga posiadania przez ten klub licencji, a licencje można otrzymać tylko od jednego jedynego dla danej dyscypliny związku sportowego (art. 6 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 11 ust. 1 u.s.k.).

(...)

Reasumując, Trybunał Konstytucyjny uważa, że wskazanie przez ustawodawcę w art. 6 ust. 7 u.s.k. sądu administracyjnego jako sądu właściwego w sprawie kontroli legalności przyznania lub odmowy przyznania licencji nie pozostaje w sprzeczności z art. 184 Konstytucji. Nie ulega wątpliwości, że rozwiązanie koresponduje z cechami administracyjnoprawnymi i publicznoprawnymi licencji, a zwłaszcza władczą pozycją związków sportowych w stosunku do klubów oraz monopolem związków sportowych, jeżeli chodzi o przyznawanie dostępu do sportu kwalifikowanego. Ponadto realizuje ono prawo do sądu klubów sportowych oraz zapobiega arbitralności związków sportowych w stosunku do klubów sportowych. Nie powoduje również rozpatrzenia sprawy "przez sąd, którego zasady i tryb postępowania są nieadekwatne do charakteru stosunku prawnego stanowiącego przedmiot sprawy, o której mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji" (por. postanowienia z: 6 lipca 2004 r., sygn. Ts 59/03, OTK ZU nr 3/B/2004, poz. 176 i 15 grudnia 2009 r., sygn. Ts 257/08, niepublikowane oraz wspomniany wyrok o sygn. SK 17/07).

Wyciągając wnioski z przedstawionych wyżej rozważań Trybunału Konstytucyjnego, zawartych w wyroku z dnia 19 października 2010 r., należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy powinno nastąpić na gruncie art. 6 ust. 7 ustawy z 2005 r. o sporcie kwalifikowanym.

Jak już wskazywano, przepis ten ma następujące brzmienie:

"7. W sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego klubowi sportowemu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego."

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji od orzeczeń polskiego związku sportowego przysługuje wyłącznie klubowi sportowemu. Inaczej mówiąc, legitymowany do złożenia skargi w określonych wyżej sprawach do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest tylko i wyłącznie jeden podmiot – zainteresowany klub sportowy, którego odpowiednie rozstrzygnięcie polskiego związku sportowego bezpośrednio dotyczy.

Legitymacji takiej nie posiada ani klub sportowy, którego rozstrzygnięcie właściwego związku nie dotyczy bezpośrednio, wprost, ani klub sportowy nie zrzeszony w danym związku, ani też zawodnik czy też inny podmiot, który z różnych względów może być zainteresowany sprawą. Art. 6 ust. 7 ustawy o sporcie kwalifikowanym jest jednoznaczny i przyznaje legitymację skargową wyłącznie: 1) klubowi sportowemu, 2) wobec dotyczącego go rozstrzygnięcia właściwego związku sportowego, i to 3) wyłącznie w sprawach przyznawania i pozbawiania licencji.

Ma zatem rację PZTS stwierdzając, że skarga p. K. P. w niniejszej sprawie została wniesiona przez podmiot nieuprawniony, nie posiadający legitymacji skargowej, któremu nie przysługuje status klubu sportowego, i jako taka powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie wskazanego wyżej przepisu p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.