Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1126/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-03-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki A. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 13 października 2010 r., Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w [...] w przedmiocie przekazania do rozpoznania Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] wniosku [...] z dnia 6 stycznia 2009 r. o wydanie postanowienia przyznającego koszty z tytułu przechowania pojazdu samochodowego marki BMW.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł [...] , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr skarżący [...] podał, że prowadzi działalność mającą na celu krzewienie wśród społeczeństwa wiedzy i kultury motoryzacyjnej, rozwój popularnego i wyczynowego sportu samochodowego, rozwój masowej kwalifikowanej turystyki motorowej oraz współdziałanie z właściwymi organami i instytucjami w dziedzinie podnoszenia bezpieczeństwa na drogach.

Uzasadniając złożony wniosek wnioskodawca oświadczył, że od chwili zaprzestania płatności przez Policję za przechowywanie pojazdów w 2001 r. praktycznie nie prowadzi działalności, nie posiada żadnych środków finansowych ani majątku a jedynie zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego z tytułu zaległych wynagrodzeń pracowniczych oraz nie zapłaconych przez Policję faktur VAT.

W oświadczeniu o majątku i dochodach [...] podał, że nie posiada rachunku bankowego, a wysokość jego straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2011 r. [...] przedłożył statut Stowarzyszenia uchwalony w dniu 5 września 2007 r., bilans za 2009 rok, zestawienie obrotów i sald za 2009 r., dwa dowody wpłat składek członkowskich do Polskiego Związku Motorowego za 2010 r., oraz oświadczenie Prezesa Stowarzyszenia, że [...] nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nikogo nie zatrudnia i nie płaci żadnych zobowiązań, a bieżąca działalność związana z prowadzeniem postępowań przed sądami, wykonywana jest jako praca społeczna członków. Jedynym źródłem przychodów stowarzyszenia są wpłaty członków z tytułu wpisowego i składek, które w 2010 r. wyniosły 620 zł. Skarżące Stowarzyszenie nie posiada żadnej nieruchomości ani prawa do lokalu, korzysta natomiast nieodpłatnie z pomieszczeń Polskiego Związku Motorowego.

Dodatkowo Stowarzyszenie przedłożyło oświadczenie Prezesa Zarządu Okręgowego PZM w [...] z dnia 14 stycznia 2011 r. z którego wynika, że [...] korzysta nieodpłatnie z pomieszczeń w budynku PZM przy Al. [..] w [...] . W oświadczeniu z dnia 3 lutego 2011 r. Prezes [...] u podał, że Stowarzyszenie posiada osobowość prawną i zgodnie z § 15 pkt 3 statutu Stowarzyszenia członkowie są obowiązani regularnie opłacać składki członkowskie w wysokości 50 zł rocznie, a członkostwo ustaje z powodu dwunastomiesięcznego, nieusprawiedliwionego zalegania z opłacaniem składek. Z tytułu członkowstwa w Polskim Związku Motorowym [...] wnosi na jego rzecz składki (w roku 2010 w kwocie 5 zł od osoby), w zamian za co, członkowie [...] u otrzymują prawo do ewentualnych świadczeń wynikających z wewnętrznych uregulowań PZM.

Z załączonego wykazu członków [...] u za ostanie trzy lata wynika, że Stowarzyszenie zrzesza [..] osób, przy czym w 2008 r. składki nie opłaciło [...] osób, w 2009 r. –[..] osób i w 2010 r. – [..] osób.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Założeniem instytucji prawa pomocy jest przyznanie pomocy finansowej ze strony Państwa podmiotom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Ponadto stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności powinien posłużyć do realizacji celów statutowych (art. 34 tej ustawy).

W ocenie Sądu wskazane przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności nie pozwalają na pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Jak wynika ze statutu Stowarzyszenia jest ono masową organizacją automobilistów powołaną w celu popularyzowania i organizowania sportu i turystyki samochodowej, krzewienia wiedzy i kultury motoryzacyjnej, a swoje cele realizuje m.in. poprzez organizowanie sportu samochodowego popularnego i wyczynowego, organizowanie masowej turystki motorowej, branie udziału w imprezach samochodowych krajowych i międzynarodowych. Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie określonym w załączniku do statutu (którego nie przedłożyło). Pomimo tego jedyną formą aktywności Stowarzyszenia od 2001 r. jest prowadzenie postępowań sądowych, które ze swej istoty wymagają środków finansowych. Natomiast Stowarzyszenie utrzymuje się wyłącznie z symbolicznych składek członkowskich, których w ostatnich trzech latach nie opłaciła blisko połowa jego członków. Regulowane są natomiast składki na rzecz Polskiego Związku Motorowego który jest związkiem stowarzyszeń, a [...] jest jednym z jego członków.

Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie mając zapewnioną w statucie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową, nie może przerzucać całości kosztów prowadzonych przez siebie postępowań sądowoadministracyjnych na rzecz Skarbu Państwa. Nie zmienia tego okoliczność, że Stowarzyszenie zainicjowało jednocześnie 72 postępowania administracyjne, a następnie złożyło tyle samo skarg na postanowienia wydane w tych sprawach. Tym bardziej, że skargi te nie dotyczą działalności statutowej Stowarzyszenia, ale ubocznej działalności gospodarczej, która w założeniu ma przynosić dochody które powinny być przeznaczone na działalność statutową. Jak wynika ze skargi, od 2001 r. Stowarzyszenie nie otrzymuje wynagrodzenia za przechowanie pojazdów na parkingu który prowadziło, a mimo tego nie podjęło żadnych kroków mających na celu zapewnienie środków finansowych na bieżącą działalność, czy pokrycie kosztów związanych z postępowaniami sądowymi.

Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie pomocy finansowej Państwa tym podmiotom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom, które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków, które należało przewidzieć. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku.

Skoro od dziewięciu lat Stowarzyszenie realizuje swoje cele wyłącznie poprzez wszczynanie postępowań sądowych, powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych.

Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08 niepubl., że jeżeli stowarzyszenie ma możliwość (określoną w statucie) prowadzenia działalności gospodarczej z przeznaczeniem zysków na działalność statutową, to w sytuacji nieskorzystania z tej możliwości, nie może skutecznie żądać pokrycia kosztów postępowania przez Skarb Państwa.

Mając powyższe na względzie należy uznać, że stowarzyszenie nie wykazało, iż spełniona została przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwalająca na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.