Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 22/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 200 i art. 205 § 2, art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na przewlekłe prowadzenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] postępowania w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop 1. stwierdza, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego J. J. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 22 listopada 2018 r., w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102),

J. J. (dalej jako "strona" albo "skarżący") wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, pismem z dnia 11 grudnia 2018 r.

nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], z odwołaniem się do art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

W uzasadnieniu pisma organ Policji wskazał, że przywołanym przez stronę wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim przepis ten określa współczynnik 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego. Jednocześnie organy administracji posiadają uprawnienie do działania na mocy obowiązujących przepisów (art. 6 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego).

Z uwagi na to, że ustawodawca nie określił ustawą nowego wskaźnika niezbędnego do ustalenia wysokości należnego uposażenia za niewykorzystane urlopy organ odmówił uwzględnienia wniosku.

W dniu 14 stycznia 2021 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęło ponaglenie J. J. dotyczące niezałatwienia sprawy (znak [...]) w terminie, w którym wskazano, że sprawa z wniosku składającego ponaglenie jest w toku już ponad dwa lata. W tym czasie strona nie została poinformowana o przyczynach zwłoki, ani nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy.

W dniu 21 stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 111 § 1a i § 1b ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie o uzupełnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 11 grudnia 2018 r. nr. [...] w zakresie pouczenia strony o przysługującym środku odwoławczym, dodając jego treść.

Z kolei postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...] Komendant Główny Policji uznał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie pozostawał w bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony z dnia 22 listopada 2018 r. W ocenie organu pomimo niespełnienia wszystkich wymogów formalnych wystosowanie do strony pisma z dnia 11 grudnia 2018 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oznaczało w istocie wydanie w sprawie decyzji administracyjnej.

W dniu 11 marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęła skarga J. J. na przewlekłe prowadzenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] postepowania w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:

1) prawa procesowego, to jest art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przejawiające się w nieefektywnym jego prowadzeniu i wykonywaniu czynności pozornych, w dużych odstępach czasu;

2) prawa materialnego, to jest art. 190 ust. 1 i 4 w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 66 ust. 2 Konstytucji RP z uwagi na niezastosowanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) i bezprawne zwlekanie w załatwieniu sprawy, wyrównaniu wysokości i wypłacie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, wyliczony w dniu zwolnienia ze służby w oparciu o równoważnik 1/30, którego ułamek (jak wskazał w orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny) nie rekompensuje w całości zagwarantowanego w Konstytucji RP prawa do corocznego płatnego urlopu.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie, stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości 960 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania bowiem postępowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny. Wykonywane czynności podejmowane są w dużych odstępach czasu oraz cechują się pozornością powodując, że formalnie organ nie jest bezczynny.

Ponadto skarżący wyraził pogląd o zasadności złożonego do organu wniosku, gdyż w tożsamych przedmiotowo sprawach orzecznictwo sądowe wskazuje jednolicie na obowiązek organu do ponownego wyliczenia i wypłaty ekwiwalentu

z uwzględnieniem innego, konstytucyjnego, równoważnika, aniżeli 1/30. Zwraca się również uwagę, że określenie "moc powszechnie obowiązująca", użyte w rozumieniu art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, przybliża walor wyroków Trybunału Konstytucyjnego do źródeł prawa obowiązującego w rozumieniu 87 ust. 1 Konstytucji, w zakresie dotyczącym adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia.

W tym świetle ponad dwuletnia przewlekłość organu, który nie wykonuje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego świadczy o rażącym charakterze naruszenia,

co daje prawo do ubiegania się o przyznanie sumy pieniężnej. Żądana kwota nie przekracza 1/10 kwoty wynikającej z art. 154 § 6 w zw. z 149 § 2 p.p.s.a. i będzie stanowić formę rekompensaty dla skarżącego, który żyje w permanentnej niepewności

i stresie, co do sposobu, a przede wszystkim terminu załatwienia jego sprawy.

Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 960 zł skarżący uzasadnił z kolei dużym nakładem pracy reprezentującego go pełnomocnika, niezbędnym do przygotowania się w celu prowadzenia sprawy, zapoznania się z aktami, czynnościami podejmowanymi przed złożeniem skargi oraz sporządzeniem skargi.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi organ wyjaśnił, że zarzuty stawiane w skardze pozbawione są podstaw prawnych i faktycznych. Organ zwrócił uwagę, że bezczynność występuje, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Wydając w dniu 11 grudnia 2018 r. decyzję organ nie dopuścił się zatem bezczynności. W aktach sprawy brak jest dokumentu dostarczenia skarżącemu decyzji, jednakże okoliczność jej otrzymania przez skarżącego jest bezsporna. Całkowicie chybiona jest więc argumentacja skarżącego, jakoby organ dopuścił się bezczynności poprzez niewykonanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt: K 7/15).

Organ wskazał, że wystosowana do skarżącego pisemna odmowa wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z dnia 11 grudnia 2018 r. stanowiła w istocie decyzję administracyjną. Co prawda decyzja administracyjna powinna spełniać wymogi wskazane w art. 107 k.p.a., nie oznacza to jednak, że decyzja niespełniająca wszystkich wymogów formalnych przewidzianych w ustawie nie wchodzi do obrotu prawnego. Decyzji, która została doręczona stronie przysługuje domniemanie prawidłowości, mimo ewentualnych wad, pod warunkiem, że spełnia ona minimum wymogów konstytutywnych, umożliwiających zakwalifikowanie jej do kategorii aktów administracyjnych, to jest zawiera ona oznaczenie organu, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie dotyczące istoty sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.

W dniu 1 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęło pismo pełnomocnika organu wraz z kopią decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 21 czerwca 2021 r. nr 845 utrzymującej w mocy decyzję (pismo) Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 11 grudnia 2018 r. nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r.,

poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo

do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo

na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Warte podkreślenia jest też, że na podstawie art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę

na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Stosownie zaś do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Ponaglenie - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Z przywołanych przepisów wynika zatem, że o ile przepisy nie określają terminu, w jakim można złożyć skargę na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, to istotne jest poprzedzenie skargi wniesieniem, we właściwym trybie

i czasie, ponaglenia.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca niewątpliwie wypełniła wymóg określony w art. 53 § 2b p.p.s.a., ponieważ ponaglenie zostało w przepisany prawem sposób złożone do właściwego organu pismem z dnia 8 stycznia 2021 r.

Przechodząc z kolei do istoty problemu, to jest oceny czy Komendant Wojewódzki Policji w [...] prowadził kontrolowane postepowanie administracyjne w sposób przewlekły należy mieć na uwadze, że skarżony organ w istocie załatwił przedmiotową sprawę rozstrzygnięciem z dnia 11 grudnia 2018 r., odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego.

W tym miejscu wskazać należy, że istota decyzji administracyjnej zdefiniowana została w art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego treścią, decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Decyzją administracyjną jest zatem każdy wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa władczy i jednostronny akt organu administracyjnego rozstrzygający określoną sprawę i skierowany do indywidualnie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem ani węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej. Innymi słowy, jest to jednostronny, władczy akt organu administracji publicznej rozstrzygający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu niewynikającą

z organizacyjnego lub służbowego podporządkowania organowi, który go wydał, niezależnie od nazwy nadanej w przepisach temu aktowi. Decyzję administracyjną jako oświadczenie woli organu administracji publicznej należy zatem odróżniać od innych prawnie doniosłych czynności, które są oświadczeniami wiedzy organu administracji publicznej. Do oświadczeń wiedzy należą niewątpliwie udzielane przez organ informacje o stanie faktycznym i prawnym sprawy administracyjnej. Udzielenie informacji nie jest czynnością prawną, a tym bardziej nie jest aktem administracyjnym, ponieważ brak tu woli organu administracji publicznej skierowanej na wywołanie skutków prawnych.

Szczegółowe wskazanie elementów, jakie powinny znaleźć się w prawidłowo skonstruowanej decyzji administracyjnej zawiera z kolei przepis art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja zawiera:

1) oznaczenie organu administracji publicznej;

2) datę wydania;

3) oznaczenie strony lub stron;

4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie;

6) uzasadnienie faktyczne i prawne;

7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;

8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;

9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Wszystkie wymienione elementy co do zasady powinny znaleźć się w treści decyzji. Należy przyjąć, że pismo wydane w sprawie, która podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, winno być uznane za decyzję mimo niespełnienia przez nie formy określonej w art. 107 k.p.a., jeżeli zawarto w nim co najmniej: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy (chociażby lakoniczne, dorozumiane) oraz podpis upoważnionego pracownika. Nie każdy zatem brak elementu wymienionego w art. 107 k.p.a. powoduje, że decyzja obarczona jest wadą mającą wpływ na jej ważność, czy prawidłowość rozstrzygnięcia. Brak któregokolwiek z pozostałych elementów skutkuje jedynie tym, że z procesowego punktu widzenia decyzja taka jest wadliwa, aczkolwiek może wywierać skutki prawne.

Przenosząc powyższe zapatrywania w realia rozpoznawanej sprawy podzielić należy pogląd organu, że rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 11 grudnia 2018 r. jest de facto decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a. Wydany w tym dniu akt zawiera bowiem zarówno oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis.

Mylne przekonanie skarżącego o niezałatwieniu sprawy w przewidzianym prawem terminie zdaje się jednak mieć uzasadnione podstawy. Forma wydanego rozstrzygnięcia nie była w pełni właściwa. Wpływ na negatywną ocenę jakości procedowania organu ma okoliczność, że wskazane rozstrzygnięcie, poza brakiem prawidłowego oznaczenia wydanego aktu (słowem: "decyzja"), nie zawierało przewidzianego dla strony pouczenia o przysługującym trybie odwoławczym. Stosowne pouczenie, którego wystosowanie do strony niejako wieńczy postępowanie przed organem pierwszej instancji, zostało zawarte dopiero w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r., wydanym już po wniesieniu ponaglenia do organu wyższej instancji przez skarżącego przekonanego o niezałatwieniu sprawy w wymaganej prawem formie.

Mając zatem na uwadze okres liczony od zainicjowania sprawy (wniosek wpłynął do organu w dniu 23 listopada 2018 r.) do dnia faktycznego powiadomienia skarżącego

o zakończeniu sprawy przed organem pierwszej instancji, to jest doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 21 stycznia 2021 r. o uzupełnieniu decyzji (okoliczność niekwestionowana, aczkolwiek nieudokumentowana w aktach administracyjnych sprawy), przychylić należy się do wniosku skarżącego, że w sprawie zaistniało przewlekłe prowadzenie postępowania.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę na ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego oraz regulacje dotyczące terminów załatwienia sprawy, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji mają obowiązek działać

w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Rozwinięcie zasady ogólnej z art. 12 § 1 k.p.a. zawierają przepisy

art. 35 i art. 36 k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś w myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż

w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Każdorazowe przekroczenie ww. terminów przez organ wiąże się z powstaniem tzw. obowiązku sygnalizacyjnego wobec stron postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że przewlekłe prowadzenie postępowania należy traktować jako stan sprawy, w którym organ

nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zachodzi wtedy, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Przewlekłość wynika z opieszałych, niesprawnych i nieskutecznych działań organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W tej samej kategorii należy także postrzegać nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r.; sygn. akt II OSK 34/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przyjęcie, że pismo z dnia 11 grudnia 2018 r. stanowiło decyzję administracyjną nie oznacza bynajmniej, że sprawa przed organem pierwszej instancji została definitywnie zakończona. Uznać należy, że efekt ten osiągnięty został bowiem dopiero w wyniku uzupełnienia decyzji, czyli ponad dwa lata później. Co istotne, wyłącznie z uwagi na błędne przeświadczenie organu, do dnia wniesienia ponaglenia, w sprawie nie dokonywano jakichkolwiek czynności.

Bez wątpienia zatem organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skala stwierdzonego naruszenia oraz okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza załatwienie sprawy, pozwoliły przyjąć,

że przewlekłość ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa (art. 149

§ 1a p.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd uwzględnił skargę i orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Przechodząc do kolejnego żądania skargi wyjaśnienia wymaga, że zgodnie

z art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec

z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się, że przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tej sytuacji ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy.

Wskazać generalnie należy, że instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie.

Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Stanowi ona bowiem swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego, jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 30 września 2020 r.; sygn. akt II OSK 1442/20 oraz z dnia 24 września 2020 r.; sygn. akt I GSK 1172/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Suma pieniężna powinna zatem wynagrodzić stronie niedogodności związane z opieszałym, a co za tym idzie wadliwym działaniem organu.

W ocenie Sądu dyskomfort związany ze zbyt długim oczekiwaniem na wydanie decyzji w sprawie, na co powołuje się skarżący, nie przemawia za zasadnością przyznania sumy pieniężnej. W okolicznościach sprawy, w których błąd organu ma w zasadzie techniczny charakter, argumentacja ta okazała się niewystarczająca do zastosowania instytucji przyznania sumy pieniężnej i orzeczenia zgodnie z żądaniem skarżącego. W tym zakresie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w pozostałej części (punkt drugi sentencji wyroku).

Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w podwyższonej wysokości 960 zł również nie został oparty na uzasadnionych podstawach. Wbrew twierdzeniom skargi, sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych w związku

z czym podjęte przez pełnomocnika skarżącego czynności uznać należy za normalne, wchodzące w zakres zwykłej pomocy pranej. W konsekwencji, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 480 zł. Kwota ta stanowi wynagrodzenie reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.