Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 796/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 833
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
article: art. 106 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł1 ustalił M. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od darowizn środków pieniężnych w łącznej kwocie 104.450 zł dokonanych w 2012 r. na jego rzecz przez rodziców J. i K. S. w wysokości 17.035 zl.

W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że M. S. w toku prowadzonego postępowania podatkowego w zakresie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych 15 marca 2017 r. powołał się na fakt otrzymania takich darowizn w postaci środków pieniężnych otrzymanych od rodziców. Środki te zostały przeznaczone na inwestycje w gospodarstwie rolnym podatnika. Na rachunki bankowe podatnika w 2012 r. rodzice wpłacili łącznie kwotę 104.450 zł. W postępowaniu w zakresie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2012 r. podatnik zeznał, że rodzice pomagali mu w opłacaniu faktur dotyczących działalności rolniczej wpłacając środki pieniężne na jego konto bankowe lub przekazywali mu te środki w formie przelewu ze swojego konta bankowego. Podatnik nie był zobowiązany do oddawania otrzymanych pieniędzy, nie zgłosił w Urzędzie Skarbowym faktu otrzymania tych środków pieniężnych, zgłoszona została jedynie darowizna w kwocie 80.000 zł otrzymana 12 listopada 2012 r. Rodzice podatnika – J. S. i K. S. potwierdzili dokonanie darowizn na jego rzecz.

Środki pieniężne przekazane przez rodziców na konto bankowe podatnika w łącznej kwocie 104.450 zł stanowiły darowizny, które nie zostały zgłoszone do opodatkowania. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy powstał 15 marca 2017 r. - z chwilą powołania się przez podatnika na fakt ich dokonania. Powołanie się na okoliczność otrzymania darowizny nastąpiło w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. i na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn otrzymana darowizna podlega opodatkowaniu 20% stawką sankcyjną (po uwzględnieniu kwot wolnych od opodatkowania).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając jego stanowisko. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby podatnik w 2012 r. dokonywał sprzedaży produktów rolnych na rzecz ojca. Oświadczenie podatnika z 24 listopada 2012 r. o dokonywaniu sprzedaży produktów rolnych na rzecz ojca nie zostało potwierdzone innymi dowodami. W trakcie kontroli podatkowej w zakresie podatku VAT między innymi za 2012 r. podatnik zeznał, że cała jego sprzedaż została zaewidencjonowana w ewidencji sprzedaży VAT za kontrolowany okres, a zbiory nie były przeznaczone dla ojca. W deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2012 r. podatnik wykazał sprzedaż netto w wysokości 131.328 zł.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję M. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty:

naruszenia przepisów prawa materialnego;

art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, 933, 1132) poprzez niewłaściwe zastosowanie - z powodu nie otrzymania darowizny przez M. S. od rodziców,

art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 r., poz. 833 ze zm.) poprzez błędną wykładnię w wyniku wadliwie ustalonego stanu faktycznego, ponieważ otrzymane środki przez M. S. stanowiły zapłatę za produkty rolne, a nie darowiznę od rodziców,

naruszenia przepisów postępowania, których to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) na skutek błędnej oceny złożonego w dniu 24 listopada 2017 r. oświadczenia przez Skarżącego,

art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego- brak darowizny,

art. 187 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) poprzez przekroczenie w ramach zasad swobodnej oceny granic dowolności przyjmując, że pomiędzy rodzicami a synem nie występują wzajemne czynności prawne,

art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 art. 191 i art. 210 § 4 na skutek błędnej interpretacji dowodów poprzez przekroczenie w ramach swobodnej oceny dowodów granic dowolności w wyniku niedostatecznej wiedzy z zakresu działalności gospodarstwa rolnego, jego upraw, wydajności i ekonomiki gospodarstwa rolnego, tym samym eksponując nieprawdziwy stan faktyczny,

art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa polegające na niezastosowaniu i nierozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w postępowaniu przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Ł. (prawidłowo Ł1) podatnik 24 listopada 2017 r. złożył precyzyjne oświadczenie, że otrzymane środki w wysokości 104.500 zł nie stanowią darowizny, a są zapłatą za produkty rolne. Oświadczenia tego nie uwzględniły organy obu instancji. W 2012 r. podatnik zgłosił w Urzędzie Skarbowym darowiznę w wysokości 80.000 zł i gdyby środki pieniężne w kwocie 104.450 zł stanowiły darowiznę, to niewątpliwie zostałyby zgłoszone urzędowi skarbowemu. Organ odwoławczy na podstawie postępowania podatkowego w innej sprawie błędnie uznał, że skarżący nie dokonywał sprzedaży na rzecz swojego ojca. K. S. od 26 czerwca 2012 r. posiadał gospodarstwo rolne o obszarze ok. 33 ha, w 2012 r. oraz od 80 do 87 sztuk bydła. Obszar ok. 25 ha był wykorzystywany do produkcji paszy dla bydła, na pozostałym obszarze K. S. uprawiał buraki cukrowe, które sprzedawał w swoim imieniu. Pozostała sprzedaż K. S. (ojca) dotyczyła produkcji rolnej skarżącego, za co K. S. zapłacił synowi. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł1 zaniedbał prawidłowego określenia podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług, co doprowadziło do postępowań w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów (faktur sprzedaży towarów przez K. S. oraz informacji o stanie stada) na okoliczność, że skarżący w 2012 r. otrzymał zapłatę za produkty rolne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność, że skarżący nie otrzymał darowizny w kwocie 104.450 zł, a zapłatę za produkty rolne.

Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu wyłącza możliwość dokonywania przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany dowód będzie pozostawał z oceną legalności zaskarżonej decyzji. Celem tego postępowania nie jest bowiem ustalenie stanu faktycznego, lecz ocena, czy właściwie w sprawie organy ustaliły ten stan, zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Z tych przyczyn brak było podstaw prawnych do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów na okoliczność stanu faktycznego sprawy.

Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe miały wystarczające podstawy do przyjęcia, że kwota 104.450 zł przekazana przez rodziców na konto bankowe skarżącego stanowiła darowiznę. M. S. przesłuchany w charakterze strony w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego 15 marca 2017 r, zeznał, że w 2012 r. otrzymywał od rodziców środki pieniężne, aby inwestować w gospodarstwo i mieć środki na spłatę kredytów. Zgodnie z umową ustną skarżący nie był zobowiązany do zwrotu tych środków. Również rodzice skarżącego potwierdzili przekazywanie na rachunek bankowy syna środków pieniężnych, których syn nie musiał oddawać. Pieniądze były wpłacane na rachunek skarżącego w zależności od środków posiadanych przez rodziców i potrzeb skarżącego. W świetle tych dowodów nie może budzić wątpliwości, że doszło do bezpłatnego świadczenia na rzecz skarżącego (obdarowanego) kosztem majątku rodziców. Sporne środki stanowiły więc darowiznę w rozumieniu art. 888 § 1 k.c.

Twierdzenia strony, że otrzymane środki stanowiły zapłatę za produkty rolne sprzedane K. S. pozostają w rażącej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym i nie zostały w żaden sposób potwierdzone. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji trafnie powołał się na zeznania skarżącego złożone w czasie kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 lipca 2011 r. do końca 2012 r. W tym postępowaniu podatnik zeznał, że cała jego sprzedaż została zaewidencjonowana w ewidencji sprzedaży VAT, a jego zbiory nie były przeznaczone dla ojca. Nie jest więc sporne, ze podatnik w rejestrach VAT nie wykazał sprzedaży produktów rolnych na rzecz ojca. Kwestia ta była już przedmiotem oceny sądu w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W wyroku z 29 stycznia 2019 r. , sygn. akt I SA/Łd 555/18 WSA w Łodzi jednoznacznie ocenił, że w 2012 r. skarżący nie dokonywał żadnej sprzedaży produktów rolnych na rzecz ojca.

Skarżący podnosi, że jego oświadczenie z dnia 24 listopada 2017 r. o sprzedaży produktów rolnych na rzecz ojca jest precyzyjne, szczere i prawdziwe. Jednak trudno jest uwierzyć w prawdziwość tego oświadczenia z którego przecież wynika, że podatnik w postępowaniu kontrolnym dotyczącym podatku VAT złożył fałszywe zeznania. Również niezgodne z prawdą mają być zeznania rodziców, którzy potwierdzili przekazanie darowizn na rzecz syna. To strona w zależności od rodzaju postępowania i związanych z nim potrzeb kształtuje swoje oświadczenia tak, aby uniknąć płacenia podatków. Organy podatkowe bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) oraz zasad prawdy obiektywnej i materialnej ( art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p.) prawidłowo przyjęły, że sporna kwota stanowiła darowiznę dokonaną przez rodziców skarżącego. Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa, który to przepis dotyczy niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego (materialnego), a nie wątpliwości strony co do ustaleń faktycznych.

Zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, a przy jej wydawaniu nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.

DB