Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 475/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 196 ust. 2 - 4
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, sędzia WSA Alojzy Wyszkowski ( spr.), , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia doktoranckie oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu Medycznego im. [...] we W., działając na podstawie art. 196 ust. 2 i 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej u.p.s.w.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), a także uchwał Senatu Uniwersytetu nr 1324 z dnia 25 września 2013 r. oraz nr 1608 z dnia 24 lutego 2016 r., postanowiła nie przyjąć P, T, (zwanego dalej stroną lub skarżącym) na stacjonarne studia doktoranckie do Kliniki i Katedry Psychiatrii w roku akademickim 2016/2017.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący nie spełnił warunków rekrutacyjnych oraz uzyskał niewystarczającą liczbę punktów – 43,28, podczas gdy minimalna liczna punktów wymaganych do przyjęcia na studia wynosiła 48,42.

Opisana na wstępie decyzja wydana została na podstawie materiałów przedłożonych przez skarżącego, a także w oparciu o dokumentację wytworzoną w toku postępowania rekrutacyjnego, w tym w szczególności formularz systemu punktów kwalifikacji kandydatów, obejmujący wykaz punktowanych osiągnięć oraz punktację uzyskaną z egzaminów.

W wykazie swoich osiągnięć skarżący podał następujące dokonania: średnia ocen ze studiów (16,28 punktów), wyróżnienie uczelniane (4 punkty), przynależność do studenckiego koła naukowego (1 punkt), prace wygłaszane na konferencjach i opublikowane w materiałach pokonferencyjnych (3 punkty), prace opublikowane w czasopismach recenzowanych (6 punktów), działalność w ramach programów edukacyjnych lub udział w grantach naukowych (4 punkty). Łączna ocena z tytułu zadeklarowanych przez skarżącego osiągnięć wyniosła 34,28 punktów.

Punktacja uzyskana z egzaminów wyniosła zaś łącznie 8 punktów i obejmowała: wynik egzaminu z języka angielskiego (1 punkt) oraz wynik egzaminu z przedmiotu kierunkowego (7 punktów), w ramach którego oceniane były: wiedza merytoryczna z danej dyscypliny (2 punkty), znajomość podstaw zasad prowadzenia oraz etyki badań naukowych (2 punkty), umiejętność przeprowadzania krytycznej i logicznej analizy, myślenia koncepcyjnego oraz zdolności przekazywania posiadanej wiedzy (2 punkty), kompetencje ogólne, w tym komunikacja interpersonalna (1 punkt).

Odwołując się od opisanej na wstępie decyzji skarżący podniósł zarzuty obejmujące zakres pytań zadawanych na egzaminie, nieprawidłowy skład komisji rekrutacyjnej, zmianę limitu punktów z egzaminu językowego, niezaliczenie w poczet osiągnięć nagrody Sapere Auso, praktyki i studiów zagranicznych oraz publikacji naukowych.

Skarżący wskazał ponadto, że decyzja narusza przepisy proceduralne, gdyż nie podaje uzasadnienia przyznanej liczby punktów, ani ocen cząstkowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu Medycznego, działając na podstawie art. 196 ust. 2 – 4 oraz art. 207 ust. 1 u.p.s.w. w zw. z art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 161 Statutu Uniwersytetu oraz załącznika do uchwały w sprawie ustalenia warunków i trybu rekrutacji na stacjonarne studia doktoranckie (trzeciego stopnia) w roku akademickim 2016/2017, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja komisji rekrutacyjnej nie narusza warunków i trybu rekrutacji, a tym samym brak było podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

Kandydata na studia doktoranckie obowiązywała lista zagadnień podanych na stronie internetowej i był on obowiązany do przygotowania się na pytania z tego zakresu samodzielnie w oparciu o wszelkie dostępne źródła. Poza tym Komisja była uprawniona do zadawania kandydatowi również innych pytań natury ogólnej, służących ocenie jego predyspozycji do pracy naukowo – dydaktycznej.

Na wynik rekrutacji nie miała wpływu krótka nieobecność w trakcie egzaminu prof. A. K., zadawał on bowiem stronie pytania oraz przez większość czasu uczestniczył w egzaminie. Brak było również podstaw do wyłączenia ze składu komisji dwóch jej członków: prof. J. R. i prof. A. K., gdyż nie istniała ku temu żadna przesłanka wskazana w art. 24 § 1 k.p.a. Również i kandydat przed rozpoczęciem egzaminu nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności członków komisji. Sam zaś fakt, że te osoby uczestniczyły w rekrutacji przeprowadzanej w poprzednich latach, w toku której kandydat składał odwołania i skargi, nie przesądza jeszcze o powstaniu konfliktu.

W ocenie Rektora bezzasadnym okazał się zarzut dotyczący zmiany punktacji z egzaminu językowego. Zmiana taka w istocie nastąpiła, ale tylko w odniesieniu do osób, które przystąpiły do egzaminu w toku bieżącej rekrutacji. Jednakże skarżący do tego egzaminu nie przystąpił, lecz wniósł o zaliczenie oceny uzyskanej z języka angielskiego w ramach rekrutacji przeprowadzonej w roku akademickim 2014/2015.

Na uwzględnienie nie zasługiwało również zakwestionowanie wykazu osiągnięć kandydata, które zostało przez niego samodzielnie sporządzone. W tym wypadku działanie komisji ograniczyło się wyłącznie do jego zweryfikowania i akceptacji w kształcie przedstawionym przez stronę. Poza tym wyjazd zagraniczny w ramach programu Erasmus został skarżącemu już zaliczony, nie było więc podstaw do uznania go również jako odrębnej praktyki zagranicznej.

Z kolei nagroda Małopolskiej Fundacji Stypendialnej nie mogła zostać uznana za osiągnięcie w rozumieniu systemu punktacji.

Zdaniem organu drugiej instancji, decyzja wydana przez komisję rekrutacyjną zawierała wszelkie wymagane elementy, o których mowa w art. 107 k.p.a. Brak zaś precyzyjnego określenia przyznanych punktów stanowi jedynie uchybienie proceduralne, nie mające wpływu na wynik sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu wskazując, że komisja rekrutacyjna nie zadawała pytań z listy zagadnień podanych na stronie internetowej oraz zadawała pytania niedopuszczalne np. o problemy ze znalezieniem pracy.

Skarżący zarzucił również, że skład komisji był odmienny w odniesieniu do poszczególnych kandydatów, gdyż prof. A. K. nie był obecny na większości jego rozmowy kwalifikacyjnej oraz kandydatów go poprzedzających, a jednocześnie uczestniczył w późniejszych rozmowach pozostałych kandydatów. Ze składu komisji nie wyłączono również jej członków skonfliktowanych ze skarżącym.

Strona zwróciła również uwagę, że nieuprawniona była zmiana progu punktowego z egzaminu językowego oraz że nie zaliczono jej punktów za publikację książkową, za udział w programie Erasmus oraz za stypendium Małopolskiej Fundacji Stypendialnej, przyznane również przez Rektora Uniwersytetu J..

Ponadto skarżący podkreślił, że wydane rozstrzygnięcie nie zawierało szczegółowych informacji na temat uzyskanych punktów, co skutkowało niemożnością jego zweryfikowania.

W odpowiedzi Rektor podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, która w art. 196 ust. 2 – 3 stanowi, że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki, zaś rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej.

Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust. 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna (art. 196 ust. 4 u.p.s.w.).

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Senat Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu podjął uchwałę nr 1608 z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia warunków i trybu rekrutacji na stacjonarne studia doktoranckie (trzeciego stopnia) w roku akademickim 2016/2017 (zwaną dalej warunkami rekrutacji).

Zgodnie z § 1 ust. 3 ww. warunków, postępowanie rekrutacyjne obejmowało: złożenie aplikacji w systemie internetowej rekrutacji kandydatów, rozmowę z kierownikiem jednostki, do której aplikuje kandydat, złożenie kompletu dokumentów oraz egzaminy z języka angielskiego i z przedmiotu kierunkowego.

Jak wynika z § 3 ust. 2 lit. d warunków rekrutacji, kandydat był zobligowany m.in. do samodzielnego wprowadzenia osiągnięć do systemu punktowego kwalifikacji kandydatów w oparciu o złożone dokumenty z potwierdzeniem, że wszystkie informacji w nim umieszczone są zgodnie ze stanem faktycznym.

Mógł on również – na mocy § 3 ust. 3 lit. b i c warunków rekrutacji – przedłożyć wykaz opublikowanych oraz wygłoszonych prac, a także wykaz odbytych praktyk zagranicznych, jeśli informacje takie nie były zawarte w suplemencie do dyplomu.

Stosownie do treści § 5 ust. 1 warunków rekrutacji, na studia doktoranckie byli przyjmowani kandydaci, którzy w postępowaniu konkursowym uzyskali najwyższą liczbę punktów do określonej Katedry/Zakładu, przy czym liczba punktów uzyskanych przez kandydata nie mogła być niższa niż 35.

Decyzja w sprawie przyjęcia na studia była podejmowana przez komisję rekrutacyjną, zaś odwołania od tych rozstrzygnięć ostatecznie rozpoznawał Rektor. Przy czym podstawą odwołania mogło być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie (§ 5 ust. 3 i 5 – 7 warunków rekrutacji).

Trzeba również dodać, że na podstawie art. 207 ust. 1 u.p.s.w., m.in. do decyzji, o których mowa w art. 196 ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i zawiera trafny wniosek, że uzyskana przez skarżącego ostateczna liczba punktów po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu rekrutacyjnym nie uprawniała go do podjęcia stacjonarnych studiów trzeciego stopnia w Klinice i Katedrze Psychiatrii w roku akademickim 2016/2017.

Jak wynika bowiem ze zgromadzonych dokumentów skarżący w toku postępowania rekrutacyjnego uzyskał łącznie 43,28 punktów, zaś minimalna liczba punktów do przyjęcia na studia doktoranckie do wybranej przez stronę jednostki kształtowała się na poziomie 48,42 punktów. Na uzyskaną przez skarżącego łączną ocenę składały się: 34,28 punkty za wykazane osiągnięcia, 7 punktów za egzamin z przedmiotu kierunkowego oraz 1 punkt za egzamin z języka angielskiego.

Zasadnie przy tym organ odwoławczy dostrzegł, że uzasadnienie decyzji komisji rekrutacyjnej nie odwołuje się do punktacji uzyskanej przez kandydata na poszczególnych etapach postępowania, podając jedynie sumę punktów zdobytych przez skarżącego. Tym niemniej uchybienie to należy traktować jedynie w kategoriach naruszenia przepisów postępowania niemającego istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący miał ponadto stałą możliwość zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, pośród których znajdowały się formularze systemu punktowego kwalifikacji kandydatów, zawierające szczegółowe dane na temat oceny jego kandydatury.

Poza wskazaną wadliwością rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają wszystkie obligatoryjne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Sąd nie podziela podniesionych przez stronę zarzutów względem przebiegu procesu rekrutacyjnego, w tym sposobu obliczenia punktów z poszczególnych jego etapów.

Zarówno skład komisji rekrutacyjnej, jak i sam przebieg egzaminu z przedmiotu kierunkowego nie miały żadnego wpływu na uzyskaną przez stronę punktację.

Wątpliwości co do bezstronności członków komisji rekrutacyjnej (prof. A. K. i prof. J. R.), wynikające z rzekomego skonfliktowania ich ze stroną, nie zostały przez skarżącego w żaden sposób wyartykułowane przed rozpoczęciem egzaminu. Również i wymienieni członkowie komisji nie wnioskowali o ich wyłącznie z niniejszej sprawy. Sam zaś fakt zasiadania tych osób w komisji rekrutacyjnej w poprzednich latach, nie mógł zostać uznany za przesłankę obligującą przewodniczącego organu kolegialnego do wyłączenia ich od udziału w dalszych jego pracach z urzędu. W związku z czym w toku postępowania rekrutacyjnego nie zaistniały żadne okoliczności, o których mowa w art. 24 § 1 i 3 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a.

Bez znaczenia dla wyniku postępowania była również chwilowa nieobecność członka komisji w czasie rozmowy kwalifikacyjnej skarżącego. Już bowiem z dalszej części jego wywodów zawartych w odwołaniu wynika jednoznacznie, że wymieniony członek organu zadawał stronie pytania i brał udział w pracach komisji rekrutacyjnej w niniejszej sprawie. Podnoszona zaś kwestia braku jego udziału w rozmowach innych kandydatów nie miała żadnego wpływu na ostateczny rezultat skarżącego.

Niezasadnym był również zarzut odnoszący się do zakresu przeprowadzonego egzaminu kierunkowego. Opublikowana na stronie internetowej lista zagadnień – zgodnie z § 4 ust. 9 warunków rekrutacji – określała jedynie zakres egzaminu, a nie poszczególne, jednostkowe pytania, które mogą zostać zadane w jego toku. W związku z czym skarżący winien być przygotowany do udzielenia odpowiedzi na każde pytanie, mieszczące się w ramach uprzednio udostępnionych zagadnień. Nie mógł on tym samym oczekiwać, że w czasie egzaminu padnie pytanie, którego treść już by znał, a jego rola sprowadzałaby się wyłącznie do udzielenia uprzednio przygotowanej odpowiedzi.

Trzeba również zauważyć, że w ramach egzaminu, sprawdzeniu podlegały nie tylko merytoryczne kwalifikacje kandydata, ale również i jego predyspozycje osobowościowe do pracy naukowo – dydaktycznej. Stąd też konieczność zweryfikowanie takich kwestii jak zdolności przekazywania posiadanej wiedzy oraz komunikacji interpersonalnej kandydata, mogła determinować treść zadawanych pytań natury ogólnej, związanych z osobą kandydata, a nie tylko z zasobem posiadanej przez niego wiedzy.

Kolejnym zarzutem kierowanym pod adresem komisji rekrutacyjnej była nieprawidłowa – zdaniem skarżącego – ocena jego dokonań i osiągnięć. Nie można jednak nie dostrzec, że w sporządzonym osobiście przez skarżącego wykazie brakuje którejkolwiek ze wskazanych przez niego pozycji, rzekomo pominiętych na etapie postępowania rekrutacyjnego. Dodać także należy, że organ pierwszej instancji w całości zaakceptował przedłożony przez skarżącego wykaz, co tym bardziej prowadzi do wniosku, że zarzut strony nie znajduje żadnego potwierdzenia w rzeczywistości. Jego rolą jako kandydata było bowiem zaprezentowanie wszystkim osiągnięć, jakie uznałby on za stosowne w danym konkursie. Jednakże jeżeli strona sama rezygnuje z takiej możliwości, organ w żaden sposób nie może ponosić z tego tytułu odpowiedzialności.

Dodać w tym miejscu należy, że mimo zaniechania skarżącego, organ drugiej instancji ocenił zasadność zaliczenia przedłożonych na etapie odwoławczym materiałów i trafnie wskazał, że publikacja oraz wyjazd w ramach programu Erasmus zostały już stronie zaliczone i nie było możliwości powielenia tej oceny w ramach innych osiągnięć. Z kolei nagroda Sapere Auso przyznana przez Małopolską Fundację Stypendialną – a nie jak twierdzi skarżący przez Rektora Uniwersytetu J. – nie była w ogóle punktowana w ramach przeprowadzanej rekrutacji.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut dotyczący przeprowadzenie egzaminu z języka angielskiego, z tej przyczyny, że skarżący w ogóle nie brał w nim udziału. Na podstawie jego wniosku zaliczono mu bowiem ocenę z egzaminu, do którego przystąpił w ramach rekrutacji przeprowadzonej na rok akademicki 2014/2015. W związku z tym zmiana punktacji z tego egzaminu nie miała wpływu na uzyskaną przez stronę ocenę końcową.

Reasumując należało stwierdzić, że zakwestionowana decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami ustaw: prawo o szkolnictwie wyższym i kodeks postępowania administracyjnego oraz z uwzględnieniem postanowień uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. Zasadnie organy oceniły osiągnięcia skarżącego oraz prawidłowo przeprowadziły pozostałe etapy postępowania rekrutacyjnego. Stąd też biorąc pod uwagę, że liczba uzyskanych punktów nie uprawniała skarżącego do pojęcia studiów doktoranckich, organy zobligowane były do podjęcia decyzji o odmowie przyjęcia go na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2016/2017.

Mając zatem na względzie, że zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.