Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1758/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 4, art. 29 ust. 6
journal: Dz.U. 2009 nr 26 poz 157
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędzia WSA del. Dorota Jadwiszczok Protokolant st. asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2303/12 w sprawie ze skargi O.G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz prokuratorską oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2303/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi O. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2012 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz prokuratorską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, działając na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), w dniu 18 października 2012 r. wydał decyzję nr [..], którą odmówił przyjęcia O. G. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 457/11 oddalił skargę ww. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2011 r. nr [..] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 29 grudnia 2010 r. nr 1[..] o odmowie przyjęcia O. G. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/11 uchylił powyżej określony wyrok i decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejne miejsca na liście kwalifikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta z wszystkich sprawdzianów i z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.

Rozpoznając wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej należało mieć na uwadze, że co do zasady wyrok sądu administracyjnego nie zwalnia organu administracji od obowiązku wszechstronnego rozpoznania sprawy i zbadania, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji pozytywnej. Sąd nie przesądził, że O. G. spełnia wszystkie warunki pozwalające na przyjęcie go na aplikację specjalistyczną. Przyjęcie na aplikację, po uchyleniu decyzji przez sąd nadal uzależnione jest od spełnienia przez kandydata wszystkich wymaganych przesłanek, a w szczególności wystarczającej liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk w trakcie aplikacji ogólnej.

Pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, wiążący Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, spowodował konieczność ustalenia miejsca, które ww. mógłby zająć na liście kwalifikacyjnej aplikantów, sporządzonej według reguł określonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. O kolejności miejsca na niej decydowałaby suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. W przypadku negatywnej oceny z pierwszego terminu sprawdzianu do sumy punktów, zgodnie z obowiązującą w czasie sporządzania listy kwalifikacyjnej zasadą, liczona byłaby tylko ocena ze sprawdzianu poprawkowego. Przyjęcie tej reguły czyniło koniecznym opracowanie symulacji listy kwalifikacyjnej.

Symulacja listy kwalifikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że O. G. uzyskałby łącznie 105,6 pkt i zająłby 249 miejsce. Zaś na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 90, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach od 1 do 159.

Z uwagi na osiągniętą pozycję, O. G. nie znalazł się w symulacji listy kandydatów przyjętych zarówno na aplikację sędziowską, jak i na aplikację prokuratorską i należało odmówić mu przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską.

O. G. złożył do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającym na tym, iż z jego mocy organ nie jest obowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu 21 listopada 2012 r. wydał decyzję nr [..], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia 18 października 2012 r. nr [..] o odmowie przyjęcia O. G. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że nie sposób zaaprobować stanowiska ww., że unormowanie zawarte w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy nie przyznaje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada na niego obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Należy bowiem wskazać, że art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz odpowiednio. Określenie "odpowiednio" oznacza więc stosowanie art. 23 ust. 4 powołanej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 powołanej ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje decyzje o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście kwalifikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na daną aplikację.

"Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartej w art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy w ramach unormowań zawartych w art. 29 tej ustawy polega więc na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikacje specjalistyczną przez sąd administracyjny), jest obowiązany do stworzenia listy kwalifikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazanych w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/12, polegający na przyjęciu zasady, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów oraz wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.

Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczne przewidzianych w art. 29 przedmiotowej ustawy, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.

Biorąc zatem pod uwagę 249 miejsce O. G. na liście kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, sporządzonej zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na liście decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest decyzją zasadną.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez O. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie.

Skarżący w skardze ponowił zarzut podniesiony w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską (ust. 1). Decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje (ust. 2). Listy kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską i prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły ogłasza niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów z podaniem liczby porządkowej wskazującej miejsce kandydata na danej liście (ust. 3). Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia (ust. 4). Od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji (ust. 5). W przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio (ust. 6).

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, iż odesłanie zawarte w art. 29 ust. 6 przedmiotowej ustawy, nakazujące odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 tej ustawy, odnosi się do skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny oraz wynikającego z tego faktu, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zobowiązany jest do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację. Odpowiednie stosowanie tego przepisu odnosi się wyłącznie do kwestii związanej z przyjęciem na aplikację ogólną i w żadnym przypadku nie może dotyczyć aplikacji specjalistycznej, a w szczególności dokonywania "nowego" liczenia punktów i na ich podstawie tworzenia "list symulacyjnych".

Zawarty w art. 23 ust. 4 ustawy nakaz jest jednoznaczny i nie daje organowi możliwości innej, niż wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację i brak jest możliwości odstępstwa od tego nakazu.

Sąd I instancji podkreślił, że organ dokonał nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/12, do którego odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzji utrzymanej nią w mocy oraz w odpowiedzi na skargę. W uzasadnieniu tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł żadnych wskazań, co do dalszego postępowania będącego przedmiotem niniejszej skargi, a jedynie dokonał oceny prowadzonego postępowania w zakresie "liczenia punktów" i związaną z tym oceną.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że z analizy wcześniej przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zobowiązany jest wydać decyzję o przyjęciu aplikanta, który ukończył aplikację ogólną, na aplikację specjalistyczną.

Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i organ pierwszej instancji w swoich decyzjach wskazali, że podjęcie decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną nastąpiło w związku z uzyskanym przez niego miejscem na "liście symulacyjnej". Zdaniem Sądu, okoliczność ta nie ma jednak znaczenia prawego, co należy podkreślić w świetle brzmienia art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 przedmiotowej ustawy. Przepisy te zostały przez organ naruszone, a ponadto organ w zw. z nimi naruszył przepisy postępowania , tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 153 P.p.s.a. przez błędne odczytanie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2012 r., I OSK 2246/11 i nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie się do wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny prawnej nie wymaga powtórnego badania przez organy administracji przesłanek przyjęcia O. G. na aplikację specjalistyczną, w tym przesłanki związanej z ilością punków uzyskanych w trakcie aplikacji ogólnej obliczoną stosownie do zasady, że o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk odbytych w trakcie aplikacji ogólnej;

Ponadto organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.

1) art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (dalej: u.k.s.s.p.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów i nieuzasadnione przyjęcie, że w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi aplikanta aplikacji ogólnej na decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację specjalistyczną, organy administracji obowiązane są w każdym przypadku przyjąć tego aplikanta na aplikację specjalistyczną;

2) art. 20 i 22 u.k.s.s.p. w zw. z art. 29. ust. 6 u.k.s.s.p. w zw. z art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p. przez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 oraz niezastosowanie art. 20 i 22 u.k.s.s.p., a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że po uwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny w trybie art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. organy administracyjne nie mają obowiązku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do spełniania przez kandydata na aplikację specjalistyczną przesłanek przyjęcia na tę aplikację, wymienionych w art. 20 i 22 u.k.s.s.p., zwłaszcza przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 P.p.s.a., rozumie się wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Z kolei wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania w sprawie stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Mają one wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy i określają sposób ich postępowania w przyszłości. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że dokonanie przez sąd administracyjny oceny prawnej oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym już wcześniej przez sąd poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu poglądowi. Organ podniósł, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji organy administracyjne nie dokonały "swoistej nadinterpretacji" wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/11, lecz zastosowały się do wyrażonej w tym orzeczeniu oceny prawnej dotyczącej stosowania przepisu art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p. Teza Sądu I instancji o tym, jakoby pogląd prawny dotyczący stosowania przepisu art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p., zawarty w przywołanym wyżej orzeczeniu Sądu kasacyjnego, nie wiązał organów administracyjnych jest zatem błędna i mogła wywrzeć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Następnie organ podkreślił, iż w jego ocenie, pogląd Sądu I instancji o konieczności językowego rozumienia dyspozycji art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p., stosowanego "odpowiednio" z mocy art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. uznać należy za nietrafny, albowiem jego akceptacja prowadzi do absurdalnych rezultatów.

Po pierwsze dlatego, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, podstawy uwzględnienia skargi, o której mowa w art. 29 ust. 5 u.k.s.s.p. mają znaczenie w ponownie prowadzonym przez organy postępowaniu. Trudno bowiem przyjąć, zważywszy na przyczyny i rodzaje możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego, aby w wypadku uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie z powodów proceduralnych, jak na przykład brak właściwego umocowania osoby podpisującej decyzję, Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany byłby do przyjęcia danej osoby na aplikację specjalistyczną, pomimo zajęcia przez nią odległej i nie umożliwiającej kontynuowania szkolenia pozycji na liście klasyfikacyjnej. Należy zatem przyjąć, że nie każde naruszenie prawa przez organy administracyjne, skutkujące uwzględnieniem skargi, o której mowa w art. 29 ust. 5 u.k.s.s.p. będzie tego rodzaju naruszeniem, które w każdym wypadku winno skutkować wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną.

Po drugie nie sposób uznać za prawidłowy poglądu, zgodnie z którym organy administracyjne w ponownie prowadzonym postępowaniu nie mogą badać, czy kandydat nadal spełnia wszystkie przesłanki determinujące rozpoczęcie aplikacji specjalistycznej, takie jak: posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych i obywatelskich (art. 22 pkt 1 u.k.s.s.p), posiadanie nieposzlakowanej opinii (art. 22 pkt 2 u.k.s.s.p.), brak skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowego (art. 22 pkt 3 u.k.s.s.p.), brak prowadzenia przeciwko kandydatowi postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe (art. 22 pkt 4 u.k.s.s.p.), czy wreszcie posiadanie zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 2 u.k.s.s.p.). Argument o konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wzmacniany jest upływem czasu, jaki dzieli złożenie przez kandydata wniosku o kontynuowanie szkolenia od dnia "uwzględnienia skargi" przez sąd administracyjny (w niniejszej sprawie wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 2246/11), w okresie którego kandydat może przestać spełniać w/w przesłanki przyjęcia na aplikację specjalistyczną.

Reasumując organ podniósł, że stosowanie jedynie językowej wykładni art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 u.k.s.s.p. w postępowaniu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania rezultatów w postaci wniosku, iż aplikantem aplikacji specjalistycznej może zostać osoba, której wynik punktowy osiągnięty w trakcie odbywania aplikacji ogólnej nie mieści się w wyznaczonych limitach przyjęć (a wyniku tego nie zmienia uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny), która nie posiada obywatelstwa polskiego lub nie korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, która nie posiada nieposzlakowanej opinii, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, czy wreszcie która nie posiada zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną O. G. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, chociaż niektóre podniesione w jej uzasadnieniu argumenty są jak najbardziej trafne.

Oceniając w pierwszej kolejności zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 153 Ppsa, należy stwierdzić, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Analiza uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012r. I OSK 2246/11 wskazuje, że Sąd ten zajmował się wyłącznie wykładnią art. 26 ust. 3, zdanie pierwsze ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w brzmieniu sprzed nowelizacji i wywiódł, że "treść w/wym. przepisu nie budzi najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych. Znaczenie tego przepisu uzyskane na gruncie wykładni językowej jest jasne i jednoznaczne: o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i wszystkich praktyk w czasie aplikacji ogólnej. Wszak występująca w tym przepisie koniunkcja przesłanek, jakie ma spełnić aplikant nie może być inaczej rozumiana na gruncie reguł wykładni językowej."

Naczelny Sąd Administracyjny nie wypowiadał się co do przebiegu postępowania administracyjnego po uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, choć powinien był ocenić skutki swojego wyroku, uwzględniając art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 i ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Zgodnie z art. 29 ustawy Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską ( ust. 1 ).

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia ( ust. 4 ).Od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji ( ust. 6 ) W przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio ( ust. 6 ).

Przepis do którego odsyła art. 29 ust. 6 tj. art. 23 ust. 4 ustawy stanowi natomiast, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.

Przytoczone uregulowania prawne nakładają na sąd administracyjny obowiązek nadzwyczaj starannego i dogłębnego rozważenia sprawy, gdyż w przypadku uwzględnienia skargi Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany jest wydać decyzję o przyjęciu na aplikację. Sąd powinien więc ocenić, czy w stanie faktycznym sprawy, nawet przy założeniu że nie wystąpiłyby uchybienia stwierdzone przez sąd administracyjny, zapadłaby decyzja tej samej treści. Innymi słowy w sytuacji gdy organ, po uwzględnieniu skargi ma wydać tzw. decyzję związaną ( nie ma wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy ), konieczne jest zbadanie, czy dana osoba spełnia wszystkie warunki do przyjęcia jej na aplikację. Decyzja związana stanowi bowiem przeciwieństwo swobodnego uznania. Jej treść jest ściśle określona przepisami prawa i z góry znana.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący, nawet przy zastosowaniu się przez organ do zaprezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 26 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, nie uzyskałby miejsca na liście kwalifikującej go do odbywania aplikacji sądowej, w ramach limitu miejsc przyznanego przez Ministra Sprawiedliwości. Okoliczność powyższa, wobec brzmienia art. 23 ust. 4, do którego odsyła art. 29 ust. 6 ustawy, nie może mieć jednak znaczenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ, po wcześniejszy uwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny.

Ma rację Sąd I instancji twierdząc, że wykładnia językowa w/wym. uregulowań nie budzi żadnych wątpliwości. W takiej sytuacji stosowanie innych reguł wykładni prawa nie znajduje uzasadnienia, nie istnieje bowiem potrzeba odczytania przepisu jasnego i oczywistego w swej treści. W przypadku wykładni naczelną zasadę pełni zasada clara non sunt interpretanda, zgodnie z którą to co jest zrozumiałe i jasne nie wymaga interpretacji. Jedną z dyrektyw wykładni językowej jest dyrektywa, w myśl której gdy w systemie prawnym wiążąco ustalono znaczenie określonych zwrotów prawnych, to należy używać ich właśnie w tym znaczeniu. Dyrektywa ta związana jest z tzw. definicją legalną - występującą w tekstach prawnych, wprowadzoną przez prawodawcę w celu ustalenia wiążącego rozumienia poszczególnych terminów.

W orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie jest akceptowana zasada pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej i funkcjonalnej.

Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala absolutnego porządku preferencji, to jednak dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo rażąco

niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi

konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma w

szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już po

zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się

uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności

znaczenie interpretowanej normy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7). Innymi słowy, odstępstwo od jasnego i

oczywistego sensu przepisu wyznaczonego jego jednoznacznym brzmieniem mogą

uzasadniać tylko szczególnie istotne i doniosłe racje prawne, społeczne,

ekonomiczne lub moralne; jeśli takie racje nie zachodzą, należy oprzeć się na

wykładni językowej (por. uzasadnienie uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu

Najwyższego z dnia 14 października 2004 r., III CZP 37/04, OSNC 2005, nr 3, poz.

42, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2004 r., V CK 21/04, OSNC 2005, nr

7-8, poz. 137 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., I KZP 18/05,

OSNKW 2005, nr 9, poz. 74).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądy administracyjne nie powinny poprawiać z założenia racjonalnego prawodawcy. Skoro przy ustanawianiu regulacji art. 29 ust. 6 ustawy odesłał on do art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, to chciał aby w każdym przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny ( bez względu na przyczynę ), Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydawał automatycznie decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, bez potrzeby ponownego badania wniosku kandydata i prowadzenia postępowania administracyjnego.

Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny widzi poważne zagrożenia wynikające ze stosowania powyższych regulacji, o których wspomina też skarga kasacyjna. W obecnym jednak brzmieniu analizowanych przepisów odmienna ich wykładnia, stanowiłaby o tworzeniu przez Sąd prawa, a nie jego stosowaniu. Niezależnie od tego organ z mocy art. 41 ustawy jest uprawniony do usunięcia niektórych skutków wynikłych ze stosowania jej art. 29 ust. 6.

Należy zgodzić się z poglądem prezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013r. II SA/Wa 321/13 Lex nr. 1334265, że sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znany jest projekt ustawy zmieniającej ustawę o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w którym w art. 25 ust. 7 przewiduje się, że w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację. Proponowana zmiana w przekonaniu Sądu świadczy o tym, że dotychczasowe brzmienie omawianych regulacji choć jednoznaczne, niosło za sobą poważne i nie zawsze uzasadnione skutki prawne, na wyeliminowanie których prawodawca zdecydował się poprzez nowelizację ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się w całości z wykładnią przepisów prawa przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co czyni nietrafnymi zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni art. 29 ust. 6 w zw, z art. 23 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 20 i art. 22 w/wym. ustawy, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie nie mógł i nie stosował tych przepisów.

Mając na uwadze powyższe rozważania prawne Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.