Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 378/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 12 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant referent Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej doprowadzenie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia wraz z słupami żelbetowymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Nr [...], wydaną po uprzednim uchyleniu przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu pierwszej instancji z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) oraz art. 151 § 1 pkt 1 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nakazującej A S.A. z/s przy ul. [...], [...] L., doprowadzenie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia [...] kV wraz ze słupami żelbetowymi, zlokalizowanej w L. na działkach nr [...], [...], [...], [...] AM [...], obręb [...]; [...], [...], [...] AM [...], obręb [...]; [...], [...] AM [...], obręb [...]; [...], [...], [...], [...] AM [...], obręb [...], poprzez: zdemontowanie uszkodzonych (złamanych) słupów nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] i zamontowanie słupów strunobetonowych wraz z konstrukcją wsporczą i izolatorami liniowymi oraz założenie na zamontowanych słupach przewodów AFL6 o przekroju 35 mm2 wraz z wykonaniem niezbędnych badań rezystancji uziemienia całości linii.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że A S.A. z siedzibą w L. jest obecnym właścicielem opisanej w osnowie decyzji linii energetycznej, jako następca prawny B w L., a ponadto, że postępowanie w sprawie było prowadzone w związku z wnioskiem E. K., reprezentowanej przez pełnomocnika B. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną powyżej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...], doręczonym organowi w dniu [...] czerwca 2015 r.

Następnie w uzasadnieniu przedstawione zostały w szczegółowy sposób czynności organu podjęte na etapie postępowania wstępnego, zmierzające do ustalenia dopuszczalności wznowienia i zachowania przez wnioskodawczynię terminu do wniesienia wniosku weryfikacyjnego określonego w przepisie art. 148 kpa. Organ orzekający wskazał przy tym na specyfikę przesłanki wznowienia postępowania uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Powołując się na tą okoliczność oraz uznając, iż z treści wniosku nie wynika wprost, że E. K. – właścicielka działki nr [...], AM-[...], obręb [...] – nie jest stroną zakończonego postępowania, organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] stycznia 2015 r.

W toku wznowionego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził brak przepisów prawa materialnego umożliwiających uznanie E. K. za stronę postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 66 w związku z art. 61 ustawy – Prawo budowlane, a w konsekwencji brak przesłanki wznowieniowej i decyzją z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] odmówił uchylenia kwestionowanej przez wnioskodawczynię decyzji.

Decyzja orzekająca o odmowie została uchylona przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w imieniu E. K.

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. motywując podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, opisane we wstępie, wyjaśnił, że podstawą prawną decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...], wskazanej we wniosku wznowieniowym jest art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, tekst jednolity), zgodnie z którym obiekt budowlany należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, tj. m.in. bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego czy też bezpieczeństwa użytkowania. Naruszenie któregokolwiek z tych obowiązków związane jest z wydaniem decyzji nakazowych w oparciu o w/w art. 66 w związku z art. 61, jednakże ustawodawca wyraźnie określił, w tym wypadku, krąg podmiotów zobowiązanych do ich realizacji. Zasady określone w przepisach Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane odnoszą się do użytkowania obiektów z wyłączeniem wymagań dotyczących odpowiedniego jego usytuowania na działce, a co za tym idzie uwzględnienia interesów osób trzecich w odniesieniu do obszaru oddziaływania obiektu.

W tym kontekście organ orzekający wskazał też, że w odniesieniu do tej decyzji podjęte zostały – bezskutecznie – działania zmierzające do stwierdzenia jej nieważności, zakończone postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., orzekającym o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...]. Przywołał też obszerne fragmenty uzasadnienia tego postanowienia odnoszące się do przepisu art. 28 kpa oraz interesu prawnego jako kryterium kwalifikowania jednostki jako stronę postępowania administracyjnego.

Powołując się na zawarte tam stwierdzenia głównego organu nadzoru budowlanego, organ orzekający w rozpoznawanej sprawie wskazał, że jeżeli Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził nieważności decyzji, uznając, iż stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 ustawy – Prawo budowlane jest jedynie właściciel oraz zarządca obiektu, czyli w tej sprawie A S.A. to z tych samych względów należy odmówić uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...].

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wyjaśnił, że właścicielem obiektu stanowiącego linię energetyczną średniego napięcia [...] kV wraz ze słupami żelbetonowymi, w stosunku do której wydana została decyzja na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane, kwestionowana wnioskiem wznowieniowym, jest A S.A., która jest jedynym podmiotem zarówno uprawnionym, jak i zobowiązanym do podejmowania działań w zakresie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (tj. jego bezpiecznego użytkowania). Dlatego też jeden z właścicieli działki nr [...] – E. K. - nie może wywodzić swego interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 61-66 ustawy Prawo budowlane tylko i wyłącznie w oparciu o fakt, że przez tą działkę przechodzi linia energetyczna będąca przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Nr [...]. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę w/w postępowania.

Uregulowanie sporu istniejącego pomiędzy właścicielem działki nr [...] a właścicielem przedmiotowej linii energetycznej winno się odbywać na gruncie Kodeksu cywilnego z dnia 23.04.1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), chociażby art. 3051 dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu przez właściciela nieruchomości czy też żądaniem wykupu działki zajętej pod słup bądź z wystąpieniem o odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z gruntu oraz ustalenie wysokości czynszu na przyszłość.

W prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził (w pierwszym etapie wznowionego postępowania) brak przesłanek (podstaw) wznowienia postępowania z uwagi na brak przepisów prawa materialnego umożliwiającego uznanie E. K. za stronę postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ na podstawie przepisu art. 66 w powiązaniu z art. 61 ustawy Prawo budowlane.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez E. K. W odwołaniu, działająca imieniem E. K. pełnomocnik zarzuciła wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. ustawy – Prawo budowlane i kodeksu cywilnego oraz przepisów procesowych tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1, art. 77 § 1 i art. 28 kpa, a także całkowite pominięcie praw przysługujących właścicielowi.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, uwzględniając w tym podjęte w sprawie przez organy właściwe instancyjnie czynności orzecznicze.

Organ odwoławczy podał dodatkowo, że pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. zwrócił się do E. K. reprezentowanej przez B. S. o przedłożenie dokumentów potwierdzających występowanie obecnych czy też poprzednich właścicieli (współwłaścicieli) działki nr [...] [...], obręb [...] o ustanowienie służebności przesyłu, bądź żądanie wykupu części działki zajętej pod ww. linię (w terminie 14 dni od dnia otrzymania ww. pisma). Z takim pismem organ powiatowy zwrócił się, także do spółki A S.A.

W odpowiedzi na ww. pismo spółka A S.A. poinformowała, iż działania zmierzające do ustanowienia prawa do gruntów zajętych przez linię energetyczną średniego napięcia [...] podejmowane były w latach 2000/2001 jeszcze przez B w L., której A S.A. jest następcą prawnym. W wyniku podejmowanych wówczas przez B kroków doszło do ustanowienia prawa użytkowania na trzech nieruchomościach, przez które przebiega ta linia. W stosunku do właścicieli pozostałych nieruchomości podjęte działania nie dały rezultatu.

Przy piśmie z dnia[...] września 2015 roku pełnomocnik wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenie R. K. z dnia [...] września 2015 roku z notarialnie poświadczonym podpisem, która była poprzednim współwłaścicielem działki nr [...] [...], obręb [...], ul. [...]. W oświadczeniu R. K. przedstawiła sytuację dotyczącą prawa własności działki, okresu budowy linii elektroenergetycznej [...] kV w latach 70-tych, usiłowania legalizacji linii w 2000 oraz budowy nowej linii elektroenergetycznej przez B w L.

W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił istotę i cechy wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego trybu weryfikacyjnego, zwrócił też uwagę na szczególny charakter przesłanki określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Następnie – tak jak organ pierwszej instancji – odwołał się do stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 1994 r. (sygn. akt I SA 979/93).

W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w powyżej przedstawionych okolicznościach należy uznać, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. prawidłowo stwierdził, iż właścicielem obiektu – linii energetycznej średniego napięcia [...] kV wraz ze słupami żelbetowymi, w stosunku do której ten organ wydał decyzję na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane, jest A S.A. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawczyni, jako jeden z właścicieli działki nr [...] nie może wywodzić swojego interesu prawnego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 61-66 ustawy – Prawo budowlane, tylko i wyłącznie z tego faktu, że przez tę działkę przechodzi linia energetyczna będąca przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] stycznia 2015 r., a wobec tego nie zaistniała przesłanka do uchylenia tej decyzji.

Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w końcowym stwierdzeniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, uznającego tryb cywilny za właściwy do uregulowania sporu istniejącego pomiędzy właścicielem działki nr [...], a właścicielem przedmiotowej linii energetycznej.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała B. S., działająca imieniem E. K., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi pełnomocnik skarżącej zarzuciła:

"- naruszenie przepisu art. 105 § 1 kpa poprzez zaniechanie umorzenia postępowania ze względu na brak podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 kpa poprzez uchybienie praworządności, niepodjęcie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z uwagi na słuszny interes obywateli;

- naruszenie art. 75 w związku z art. 71 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że istniejące dowody nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy;

- naruszenie art. 28 kpa, ponieważ interes strony oparty na prawie materialnym istnieje."

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja odnosząca się do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Pełnomocnik E. K. podała w niej m.in., zły stan techniczny linii elektroenergetycznej [...] kV jest znany od 2000 roku, kiedy ówczesny jej użytkownik, czyli B w L. usiłował rozpocząć budowę i modernizację linii, ale wówczas ustalono, że nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomościami, przez które przebiega linia. Pełnomocnik wyjaśniła przy tym, że do dnia dzisiejszego nie uregulowano stanu prawnego usytuowania linii na nieruchomościach kilkunastu właścicieli. Obecnie linia energetyczna [...] kV i słup betonowy ze względu na swoje położenie na działce utrudnia zagospodarowanie działki nr [...], [...], obręb [...]. Ponadto – jak podała pełnomocnik – według stanu na dzień [...] maja 2017 r. linia energetyczna jest całkowicie zdewastowana i zdekapitalizowana, pięciu słupów nie ma, a pozostałe są skorodowane i połamane i powinny być usunięte ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Linia faktycznie istnieje tylko w dokumentach, jest odłączona od zasilania, a w terenie pozostały jej fragmenty. W ocenie pełnomocnika skarżącej organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na A S.A. obowiązek rozbiórki pozostałości linii, która stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a nie jej odbudowę lub budowę nowej linii. Przedmiotowa linia energetyczna przebiegająca przez działkę nr [...] bez zgody właścicieli obniża wartość gruntu, ogranicza możliwość korzystania z niego, zagospodarowania i czerpania pożytków.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu [...] czerwca 2017 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podając w uzupełnieniu, że skarga nie zawiera zarzutów, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 12 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje zarzuty zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przy jednoczesnym zastosowaniu przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy, z którego wynika, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i skorzystaniu z dyspozycji art. 135 powoływanej ustawy, stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, które dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Decyzja zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania.

Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnym, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenie musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a.

Inicjatywę w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca - generalnie przyznał organowi, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania, czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 k.p.a. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym (zwykłym) dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie (por. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne - ogólne, podatkowe, i egzekucyjne, Warszawa 1996).

Zważyć też należy - co stanowczo jest podkreślane w doktrynie i orzecznictwie, a co organy właściwe instancyjnie uwzględniły w podejmowanych czynnościach procesowych, że w przypadku wskazywania we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawy żądania weryfikacyjnego przesłanki określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4, kwestie z tym związane muszą być ocenione w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa. Z tej racji obowiązuje w postępowaniu wznowieniowym subiektywna koncepcja legitymacji procesowej strony, bowiem gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymaga, aby zasadność zarzutu naruszenia w tym zakresie prawa oceniać wyłącznie w postępowaniu prowadzonym zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Istotne też jest, że przyjęcie w postępowaniu wznowieniowym subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej nie oznacza w konsekwencji dowolnego przyznawania statusu strony postępowania administracyjnego, prowadzonego w konkretnej (indywidualnej) sprawie administracyjnej, bowiem status taki zawsze wynikać musi z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Teoretyczna różnica bowiem pomiędzy tą, a obiektywną koncepcją legitymacji procesowej strony sprowadza się wyłącznie do momentu, w którym właściwy organ orzeka o istnieniu interesu prawnego lub obowiązku o jakich mowa w art. 28 kpa lub w przepisach szczególnych. Według koncepcji obiektywnej właściwy organ jest do tego uprawniony przed wszczęciem postępowania w sprawie, a według koncepcji subiektywnej po jego przeprowadzeniu.

W rozpoznawanej sprawie żądanie weryfikacyjne wniesione przez E. K. w dniu [...] czerwca 2015 r. wyprowadzone z treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa odnosiło się do postępowania przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...]nakazującą A S.A. z siedzibą w L., jako właścicielowi obiektu budowlanego – na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej – doprowadzenie do stanu sprawności technicznej nadziemnej linii energetycznej średniego napięcia [...] kV wraz ze słupami żelbetowymi, zlokalizowaną w L. na działkach nr [...], [...], [...], [...] [...], obręb [...]; [...], [...], [...], [...] [...], obręb [...]; [...], [...] [...],obręb [...]; [...], [...], [...], [...] [...], obręb [...] poprzez: zdemontowanie uszkodzonych (złamanych) słupów nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zamontowanie słupów strunobetonowych wraz z konstrukcją wsporczą i izolatorami liniowymi, a ponadto założenie na zamontowanych słupach przewodów AFL6 o przekroju 35 mm2 wraz z wykonaniem niezbędnych badań rezystancji uziemienia całości linii w terminie do [...] czerwca 2015 r.

W powołanym we wniosku wznowieniowym przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, ustawodawca jako jedną z przesłanek uprawniających do dokonania nadzwyczajnej weryfikacji ostatecznej decyzji, uwzględnił sytuację, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu tą decyzją zakończonym.

Wskazanie przez wnioskodawcę takiej podstawy żądania obligowało właściwy organ, będący adresatem wniosku wznowieniowego do przeprowadzenia postępowania - po uprzednim stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i podjęcia postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa - mającego na celu ustalenie, czy podmiot wnioskujący był uprawniony do uczestniczenia w zakończonym postępowaniu w charakterze strony i w sposób niezgodny z prawem został gwarantowanego ustawowo udziału w tym postępowaniu pozbawiony.

Wobec przedmiotu sprawy objętej wnioskiem weryfikacyjnym E. K. postępowanie w opisywanym powyżej zakresie należało prowadzić stosując przepis art. 28 kpa, który określa kryteria kwalifikowania jednostki jako stronę postępowania administracyjnego.

Te uwarunkowania prawne zostały uwzględnione przez organy w postępowaniu

instancyjnym, ale Sąd nie podziela przyjętej przez nie oceny.

Z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką działki oznaczonej nr [...], [...], obręb [...], uwzględnionej w osnowie decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego, której dotyczy przedmiotowy wniosek weryfikacyjny. Niesporne jest również, że A S.A. nie dysponuje tytułem prawnym do tej nieruchomości, czy jej części wynikającym ze stosunku prawnorzeczowego lub obligacyjnego.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wykonanie prac nakazanych kwestionowaną decyzją Nr [...] niezależnie od ich zasadności – czy jakichkolwiek innych robót dotyczących linii energetycznej średniego napięcia [...] kV, usytuowanej na działce nr [...] będzie wymagało wejścia na teren tej nieruchomości i czasowego jej zajęcia na warunkach określonych w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147).

Konsekwencją regulacji przyjętej w tej ustawie, przede wszystkim w zakresie art. 126 jest potencjalna możliwość czasowego ograniczenia uprawnień właścicielskich w sposób wskazany przez ustawodawcę.

Ten aspekt nie został uwzględniony przez organy właściwe instancyjnie przy rozważaniu interesu prawnego wnioskodawczyni w warunkach art. 28 kpa.

Organy orzekające w rozpoznawanej sprawie odmawiając E. K. przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją kwestionowaną wnioskiem wznowieniowym, stwierdzały stanowczo – powołując się na poglądy prezentowane w judykaturze, że w postępowaniu prowadzonym w warunkach przepisów art. 61-66 ustawy – Prawo budowlane, stroną jest wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Taki wniosek wyprowadzany jest z treści art. 61 ustawy – Prawo budowlane, zobowiązującego właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do utrzymywania go i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Zdaniem Sądu takie sformułowanie dyspozycji ustawodawcy upoważnia jedynie do uznania, że wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może być adresatem nakazu wydawanego w trybie przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane, w tym na podstawie art. 66 tej ustawy.

Nie eliminuje ona – w ocenie Sądu – możliwości przyznania statusu strony osobie trzeciej, nie będącej właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego, jeżeli wskazują na to szczególne uwarunkowania faktyczne konkretnej sprawy administracyjnej. Ustawodawca nie uregulował szczególnej sytuacji, kiedy obiekt budowlany posadowiony jest na cudzej nieruchomości, ani nie wyłączył w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane stosowania przepisu art. 28 kpa.

Zdaniem Sądu przepisy art. 140, art. 231 § 2 kodeksu cywilnego i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, mimo dozwolonego w nim szczególnego ograniczenia prawa własności, gwarantują właścicielowi nieruchomości udział w każdym postępowaniu, które tej nieruchomości dotyczy, także postępowaniu administracyjnym dla zapewnienia możliwości ochrony uprawnień właścicielskich i przeciwdziałania ewentualnej nadmiernej ingerencji w tę sferę.

Przyjmując taką ocenę Sąd nie podziela stanowiska przedstawionego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] października 2015 r., do którego odwołują się organy orzekające w rozpoznawanej sprawie.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że postanowienie nie dotyczy E. K., a ponadto, że organ orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji jest związany kręgiem stron przyjętym w postępowaniu orzekającym (poza przypadkami następstwa prawnego) i dopiero poprzez postępowanie wznowieniowe przeprowadzone skutecznie przy zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, krąg podmiotów uznanych za stronę postępowania orzekającego może zostać zmodyfikowany. Podmiot, który został pozbawiony udziału w postępowaniu w charakterze strony dopiero po przyznaniu mu tego statusu poprzez wznowienie postępowania uzyskuje uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu, w którym bez swojej winy nie brał udziału.

Ponadto – zdaniem Sądu – w okolicznościach istniejących w tej sprawie i wobec jej przedmiotu – niezasadne jest wskazywanie przez organy właściwe instancyjnie w uzasadnieniach decyzji, że uregulowanie sporu istniejącego pomiędzy wnioskodawczynią, jako współwłaścicielką działki nr [...], a właścicielem przedmiotowej linii energetycznej powinno nastąpić w trybie kodeksu cywilnego.

Sąd nie kwestionuje prawidłowości tego wskazania ani jego słuszności, ale przedmiotem sprawy nie jest uregulowanie stanu prawnego działki nr [...], [...], obręb [...], na której usytuowana jest przedmiotowa linia energetyczna, ale ocena legalności pozbawienia właścicielki tej działki prawa do udziału w postępowaniu, które tego obiektu budowlanego dotyczyło.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organy orzekające w postępowaniu instancyjnym w sposób pobieżny dokonały oceny w odniesieniu do przepisu art. 28 kpa i art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przy czym organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób wymagany zasadą dwuinstancyjności postępowania, powtarzając stwierdzenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zawarte w uzasadnieniu decyzji, poprzedzającej decyzję zaskarżoną.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.