Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 649/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 7, art. 7a ust. 1-2
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 63 pkt 4, par. 68 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) as. sąd. WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant: sekretarz sądowy Agata Pasternak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] r., nr [...], ustalił M. W. i W. W. (dalej jako: "podatnicy" lub "skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za 2017 r. od nieruchomości zabudowanej położonej w X. przy ul. [...], w kwocie [...]zł, w tym:

1. podatek rolny w kwocie [...]zł za grunt o pow. [...] ha

2. podatek od nieruchomości w kwocie [...]zł, za:

- budynki pozostałe o pow. [...] m2 w kwocie [...]zł (wg stawki [...] zł/m2),

- grunty pozostałe o pow. [...] m2 w kwocie [...]zł (wg stawki [...] zł/m2).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wymiaru zobowiązania dokonano na podstawie danych zawartych w informacji złożonej przez podatników, danych z ewidencji gruntów i budynków, stosując dla podatku rolnego stawki ustawowe, a dla podatku od nieruchomości stawki określone w Uchwale Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2016 r., poz. [...] - w skrócie: "uchwała").

W odwołaniu z dnia [...] r. podatnicy wnieśli o uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości od budynku przy zastosowaniu stawek jak od budynków pozostałych i zmianę kwalifikacji nieruchomości z "budynki pozostałe" na "budynki mieszkalne" z zastosowaniem właściwej tym budynkom stawki podatku od nieruchomości. Odwołujący wskazali, że w przedmiotowym budynku są zameldowani na pobyt stały i zamieszkują przez cały czas. Oświadczyli też, że nie posiadają żadnego innego lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska powołali się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 817/14.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l."), a także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520, ze zm. - w skrócie: "P.g.k."), wskazał że organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości mają obowiązek korzystać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, gdyż dane te mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p."). SKO podkreśliło, że aktualne dane z tej ewidencji mają charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego. Wskazano, że czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ewidencja z danego roku nie zawiera stosownych danych, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem SKO sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji nie została mu przypisana taka funkcja. To samo organ odniósł do gruntu, na którym budynek posadowiono. SKO powołało się także na zapisy obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (dalej w skrócie: "MPZP"), w którym sporna działka przeznaczona jest na "tereny zabudowy letniskowej".

Odnosząc się do wyroku WSA w Poznaniu wydanego w sprawie III SA/Po 817/14, SKO wskazało, że dotyczy on łącznego zobowiązania pieniężnego podatników za 2014 r. i rozstrzygając ponownie w tej materii organ podatkowy bezwzględnie zobowiązany był do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku WSA.

Pismem z dnia [...] r. M. W. i W. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w L.. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, że kwestionowana decyzja jest dla nich krzywdząca. Skarżący podnieśli, że zamieszkiwany przez nich budynek w X. spełnia wymogi budynku mieszkalnego, a zatem winien być opodatkowany według stawek właściwych dla takich budynków. Podkreślili, że są w tym budynku zameldowani na pobyt stały oraz, że zaspokaja on ich potrzeby mieszkaniowe. W przekonaniu autorów skargi przy określaniu stawek podatku od nieruchomości należy kierować się wyłącznie dokumentacją budowlaną danego obiektu, decyzją o pozwoleniu na budowę oraz na użytkowanie obiektu.

W odpowiedzi na skargę SKO w L., podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych w kwestii ustalenia skarżącym wysokości wymiaru podatku od nieruchomości położonej w X. przy ul. [...], na której posadowiony jest budynek letniskowy, w oparciu o wpisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w [...]. Organy podatkowe uznały, że mimo bezspornej okoliczności całorocznego zamieszkiwania przez skarżących na terenie ww. nieruchomości, fakt ten ostatecznie nie ma znaczenia dla określenia podstawy opodatkowania i zastosowania stawki jak dla budynków mieszkalnych, albowiem z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w [...] wynika jednoznacznie, że sporna nieruchomość (działka nr [...]) o łącznej pow. [...] ha, oznaczonej symbolem RV - grunty orne o pow. [...] ha oraz Bi - inne tereny zabudowane o pow. [...] m2. Dla ww. działki jest w ewidencji gruntów i budynków założona kartoteka budynku, w której budynek ten został określony jako "pozostały budynek niemieszkalny" o pow. użytkowej [...] m2. Pomimo zapisów w ewidencjach skarżący uważają, że organy podatkowe dokonały nieprawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż nie zastosowały stawki dla budynków mieszkalnych, pomijając faktyczne użytkowanie budynku.

Zdaniem Sądu, kwestionowane przez skarżących decyzje są zgodne z prawem, a zatem brak jest podstaw, aby wyeliminować je z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa określa górne granice stawek dla budynków, różnicując stawki w zależności od kategorii budynków. Zatem kwalifikacja budynku ma wpływ na wymiar tego podatku.

Wobec przedstawionej przez skarżących argumentacji, zwrócenia uwagi wymaga wiążący dla organów podatkowych charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W judykaturze ugruntowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Odstępstwo od zasady bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W przypadku danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, jeżeli ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, to dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Organy podatkowe nie mogą zatem samodzielnie zmieniać tych danych, tym bardziej, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego. Podatnik kwestionując prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w świetle art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11).

Powyższa wykładnia znajduje pełne potwierdzenie w normach zawartych w przepisach art. 7a ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., które stanowią, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach.

Zaznaczenia wymaga, że ewidencję gruntów i budynków prowadzi się w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 542 - w skrócie: "rozporządzenie MRRB"). Zgodnie z § 68 pkt 3 tego rozporządzenia, grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m. in. na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B (pkt 1) oraz inne tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi. Natomiast § 63 wskazuje jakie dane są danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku (dla budynków prowadzi się kartotekę budynków - § 26), a wśród nich wymienia w pkt 4 ustępu 1 "rodzaj budynku według KŚT". Należy podkreślić, że Klasyfikacja Środków Trwałych dzieli budynki m.in. na mieszkalne i niemieszkalne, wśród których wyróżnia się pozostałe budynki niemieszkalne. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z rejestru gruntów (k. 28) wynika, że na działce skarżących znajdują się oprócz gruntów ornych również "inne tereny zabudowane". Natomiast wypis z kartoteki budynków (k. 28v) potwierdza, że na działce skarżących znajduje się budynek sklasyfikowany według KŚT jako "pozostałe budynki niemieszkalne". W ocenie Sądu, skoro w Klasyfikacji Środków Trwałych wyszczególnia się budynki z uwagi na ich funkcje użytkowe czy przeznaczenie, a wśród nich zamieszczono kategorię "pozostałe budynki niemieszkalne", to zapisy zawarte w kartotece budynku należy zaliczyć do danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe przy wymierzaniu podatków. Ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem publicznym, zatem danych dotyczących przeznaczenia bądź funkcji użytkowej budynku organy podatkowe nie mogą korygować w ramach prowadzonego przez siebie postępowania podatkowego. Zmiana ww. zapisów ewidencyjnych może być dokonana jedynie w odrębnym postępowaniu. Do czasu więc ewentualnej weryfikacji danych ujętych w tejże ewidencji brak jest podstaw do jej kwestionowania jako podstawy wymiaru podatku.

Ponadto podkreślić należy, że skarżący w treści skargi nie kwestionują ww. okoliczności, a jedynie wykazują, że budynek w X. przy ul. [...] zaspokaja ich potrzeby mieszkaniowe i z tego faktu wywodzą, iż zostały spełnione warunki dla potrzeb opodatkowania go podatkiem od nieruchomości jako budynek mieszkalny. Zaznaczenia także wymaga, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika również, aby skarżący wystąpili do właściwych organów z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem w ewidencji figuruje oznaczenie budynku "pozostały budynek niemieszkalny", a w odniesieniu do gruntu "Bi - inne tereny zabudowane", to organ nie miał podstaw, aby w tym zakresie dokonywać innych ustaleń w ramach prowadzonego postępowania.

Z uwagi na powyższe, Sąd za bezzasadne uznaje podniesione w skardze zarzuty. Jednocześnie, Sąd jeszcze raz podkreśla, że z zaskarżonych decyzji wynika, iż organy podatkowe nie negują, że budynek w X. przy ul. [...], jest wykorzystywany przez skarżących do celów mieszkaniowych, niemniej jednak w świetle obowiązującego prawa znaczenie dla ustalenia funkcji budynku do wymiaru podatku od nieruchomości mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

Tożsame stanowisko zajął tut. Sąd w wyrokach z dnia 22 września 2016 r. (sygn. akt 2191/15) i z dnia 21 czerwca 2017 r. ( sygn. akt I SA/Po 1723/16), oddalających skargi skarżących na decyzje SKO w L. w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego odpowiednio za 2015 r. i 2016 r.

Jedynie na marginesie, z uwagi na podniesioną przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentację odnoszącą się do wyroku tut. Sądu z 27 stycznia 2015 r. o sygn. akt III SA/Po 817/14, wydanego w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego skarżących za 2014 r., Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wskazuje, że jest mu z urzędu znany ww. wyrok. W ocenie Sądu, wyrok ten, chociaż wydany w oparciu o podobne ustalenia faktyczne, nie ma istotnego znaczenia dla wyniku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć należy, że w orzeczeniu tym tut. Sąd nie podważył mocy wiążącej danych ujawnionych w rejestrach publicznych. Wyrok ten nie ma mocy wiążącej ani dla organów podatkowych, które wydały kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje podatkowe dotyczące 2017 r., ani dla Sądu decyzje te kontrolującego. Ciążący na skarżących (w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego) podatek od nieruchomości jest podatkiem rocznym, ustalanym za konkretny rok podatkowy w drodze decyzji organu podatkowego (art. 6 ust. 7 u.p.o.l.), w niniejszej sprawie Wójta Gminy [...]. Zatem w każdym roku podatkowym odrębnie organ ustala ten podatek, nie będąc jednak związany - nawet przy takim samym stanie faktycznym - ustaleniami poczynionymi w roku wcześniejszym.

W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym wywiedziona w niniejszej sprawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.