Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1331/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi B. B. i G. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza solidarnie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących B. B. i G. B. wspólników spółki cywilnej Usługowo - Handlowej "A" kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. zwraca skarżącym kwotę [...] tytułem nadpłaty wpisu sądowego i nakazuje jej wypłatę ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu; IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B.Sokołowska /-/W. Długaszewska /-/M. Kosewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego działając z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego uznał, na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 7, art. 30 § 1 pkt. 5, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego , zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] dotyczące używanego samochodu osobowego marki [...] zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu przez B. B. i G. B. Spółkę "A", za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż zakwestionował- na zasadzie art. 23 § 7 Kodeksu celnego - dołączony do przedmiotowego zgłoszenia celnego dowód zakupu pojazdu ( faktura nr [...] z dnia [...]) gdyż istniały uzasadnione podstawy do zanegowania jego wiarygodności ze względu na podaną wysokość ceny transakcyjnej, która nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości importowanego samochodu. Podana na fakturze kwota [...] odbiegała bowiem od wartości podobnych pojazdów sprzedawanych na rynku kraju eksportu, które publikowane są m. in. w katalogu "Schwacke Liste". Ustalając wartość celną samochodu, organ celny zastosował przepis art. 29 § 1 Kodeksu celnego tzw. metodę "ostatniej szansy", wskazując przyczyny, dla których nie jest możliwe ustalenie wartości używanego samochodu na podstawie przepisów art. 25-28 Kodeksu celnego. Powołał się przy tym na postanowienia Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., zgodnie z którymi w razie zakwestionowania wiarygodności dokumentów organ celny stosuje metodę "ostatniej szansy", przy której może się oprzeć na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych samochodów. Za podstawę wyliczeń wartości celnej zgłoszonego pojazdu organ celny przyjął zatem jako wartość bazową - rynkową wartość pojazdu podaną w ogólnokrajowym katalogu "Info-Ekspert część A" nr 3/2002, tj. kwotę [...]. Po odjęciu od tej kwoty podatku VAT ( 22 %) i podatku akcyzowego ( 3,1 % ) ustalono wartość celną samochodu w wysokości [...].

B. B. i G. B. w odwołaniu od tej decyzji wnieśli o jej uchylenie z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 120, 121, 122, 124, 180, 181, 187, 188, 194 oraz 210 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego - art. 23 - 29 Kodeksu celnego poprzez wadliwe zastosowanie metody tzw. "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § 1 tej ustawy. Odwołujący podnieśli, że organ celny nie wyjaśnił dlaczego cena transakcyjna zawarta w fakturze nie odpowiadała rzeczywistej wartości sprowadzonego samochodu. Ponadto ich zdaniem wartość rynkowa samochodu [...] rocznik [...] winna być pomniejszona m. in. o cło w kwocie 35 %.

Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 262, art.23 § 7, art. 29 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji odnośnie różnicy między ceną zakupu zadeklarowaną, a ceną wskazywaną w specjalistycznych katalogach odnośnie podobnych pojazdów, co stanowiło słuszną podstawę do uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] nr [...] za nieprawidłowe. Wyjaśnił też, że w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25 - 29 Kodeksu celnego (art. 24 § 1 Kodeksu celnego). Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania umowy sprzedaży ( faktury lub rachunku) dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna ( art. 25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów samochodowych Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej ( WCO- wyjaśnienia tegoż Komitetu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej - Dz. U. z 1999, nr 80, poz. 908 ) uznał za problematyczne. Niemożliwym jest, bowiem znalezienie identycznych bądź podobnych używanych pojazdów samochodowych.

Kolejna metoda ustalenia wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych ( art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy, bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej ( art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Wartość celna używanych pojazdów samochodowych winna być zatem ustalana według metody " ostatniej szansy" - art. 29 Kodeksu celnego. Powyższy przepis przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art. 23, 25-28 ustawy, to jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami ( art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. oraz przepisy działu III tytuł II Kodeksu celnego).

Organ II instancji podał, że w niniejszej sprawie z powodów opisanych wyżej nie było możliwe ustalenie wartości celnej importowanego samochodu na podstawie przepisów art. 23, 25-28 Kodeksu celnego, wobec czego Naczelnik Urzędu Celnego zastosował art. 29 Kodeksu celnego.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. W celu ustalenia wartości celnej z wykorzystaniem tej metody należy stosować specjalistyczne katalogi, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych ( osobowych, terenowych, dostawczych, ciężarowych) na podstawie ogólnopolskich badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji.

Mając powyższe na względzie, Naczelnik Urzędu Celnego ustalił, iż średnia cena pojazdu o parametrach technicznych charakteryzujących sporny samochód wynosiła w miesiącu importu [...] ( według wydawnictwa [...]). Zgodnie przy tym z informacją wydawcy powołanego katalogu, ceny w nim zawarte są średnie i jednocześnie zbliżone do cen transakcyjnych oraz odnoszą się do pojazdów używanych.

Wartość tą pomniejszono o należności podatkowe pobierane w związku z importem towaru, uzyskując w ten sposób średnią cenę pojazdu o wyżej wymienionych parametrach, importowanego na polski obszar celny. Tak ustalona cena mogła być przyjęta za wartość celną samochodu na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że od 1.01.2002r. obowiązuje stawka 0% cła na samochody sprowadzane z krajów, wobec których stosowane są stawki obniżone w związku z umowami o strefach wolnego handlu (zdecydowana większość przywożonych używanych pojazdów samochodowych pochodziła właśnie z takich krajów - głównie UE).

Dyrektor Izby Celnej podkreślił również, iż opłacalność zakupu pojazdu za granicą, bądź jej brak jest indywidualną kwestią importera i nie może wpływać na ustalenie wartości celnej przedmiotowego pojazdu.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu B. B. i G. B. domagali się uchylenia decyzji organów celnych tak II jak i I instancji , powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu. Skarżący zarzucali też pomniejszenie wartości celnej pojazdu o podatek akcyzowy jedynie w wysokości 3,1 % w sytuacji, gdy dla obliczenia podatku akcyzowego od importowanego pojazdu przyjęto stawkę 15,1 % i wskazywali też na nie wyjaśnienie tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Podkreślili też, że wartość rynkowa samochodu powinna być pomniejszona o cło w wysokości 35%.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swej decyzji. Stwierdził ponadto, że wysokość zastosowanej stawki podatku akcyzowego określona została w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.03.2002r. ( Dz. U. Nr 27, poz. 269).Nieodliczenie zaś wysokości cła przy obliczaniu wartości celnej pojazdu wynikało z faktu zniesienia od dnia 01.01.2002r. cła na samochody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że zarzuty strony skarżącej okazały się zasadne w części dotyczącej zastosowanej stawki podatku akcyzowego przy ustalaniu wartości celnej samochodu marki [...]. Zgodnie bowiem z przepisem art. 31 pkt 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ), obowiązującej w dacie dokonania zgłoszenia celnego, do wartości celnej nie wlicza się należności celnych przywozowych lub innych opłat pobieranych na polskim obszarze celnym z tytułu przywozu lub sprzedaży towarów, o ile koszty te można wyodrębnić z ceny faktycznie zapłaconej. Oznacza to, że organy celne ustalając wartość celną samochodu winny pomniejszyć jego wartość bazową między innymi o należności podatkowe pobierane w związku z jego importem. Bezsporne jest w sprawie, że przedmiotowy samochód wyprodukowany został w [...], w związku z czym obciążał go podatek akcyzowy w stawce 15,1 %, natomiast organ celny I instancji odliczył ten podatek według stawki 3,1 %, obowiązującej dla samochodów nowych o pojemności silnika poniżej [...], co zostało zaaprobowane przez organ odwoławczy.

Organy celne I i II instancji nie wypowiedziały się jednak w toku postępowania administracyjnego , ani w odpowiedzi na przedmiotową skargę, dlaczego przyjęto stawkę 3,1 % podatku akcyzowego. Według wiedzy składu sędziowskiego orzekającego w niniejszej sprawie - wynikającej z analizy akt innych postępowań tego samego rodzaju toczonych przed tutejszym Sądem (m. in. o sygn. akt 3/I SA 2397/0 ) - powyższa praktyka organów celnych oparta była na postanowieniach § 6 Komunikatu nr 2 Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.03.2002r. w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych, zgodnie z którymi w przypadku ustalania wartości celnej samochodu w oparciu o art. 29 § 1 Kodeksu celnego należało odliczać podatek akcyzowy w stałej wysokości 3,1 % - bez względu na rok jego produkcji . W ocenie Sądu praktyka ta, polegająca na obliczaniu wartości celnej samochodów osobowych przy zastosowaniu niższych stawek podatku akcyzowego, obowiązujących dla samochodów nowych, niezależnie od faktycznego roku produkcji danego pojazdu, jest niezgodna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 31 pkt 6 Kodeksu celnego i § 7 ust. 2 obowiązującego w dacie wydania decyzji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz. 269). Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy zasadniczej z dnia 02.04.1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 78, poz. 483 ) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są bowiem wyłącznie: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Tylko zatem normy prawa powszechnie obowiązującego stanowią te uregulowania, za pomocą których organy władzy publicznej mogą podejmować decyzje w stosunku do obywateli i osób prawnych. Są one zatem normatywną podstawą decyzji o nałożeniu na określone podmioty uprawnień, obowiązków i ciężarów publicznych ( patrz : P. Wieczorek, Komentarz do Konstytucji RP, Warszawa 2000, s. 110 ). Natomiast zgodnie z art. 93 ust. 1 Konstytucji Prezes Rady Ministrów oraz poszczególni ministrowie mogą wydawać zarządzenia, jednakże o charakterze wyłącznie wewnętrznym i obowiązujące tylko jednostki organizacyjne podległe danemu organowi. Akty te nie mogą przy tym stanowić podstawy decyzji wobec obywateli i innych podmiotów ( ust. 2 ).

Z tych względów nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy Komunikat nr 2 Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 18.03.2002r. "w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych" nie może być uznany za akt prawa powszechnie obowiązującego, ani nawet za zarządzenie centralnego organu administracji państwowej i z tego względu nie mógł on stanowić dla organów celnych podstawy do ustalania jakichkolwiek praw czy obowiązków, lub też ciężarów publicznych wobec podmiotów zewnętrznych. Jako akt tzw. prawa wewnętrznego, był on bowiem adresowany wyłącznie do jednostek organizacyjnych i ich pracowników podległych Prezesowi Głównego Urzędu Ceł, a zatem podmiotów podporządkowanych mu organizacyjnie i służbowo ( patrz: E. Ochendowski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 1996, s. 85 - 86 ).

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, organ celny dokonał naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik niniejszej sprawy - poprzez nieuzasadnione odliczenie podatku akcyzowego według stawki przewidzianej dla nowych samochodów tzn. 3,1 % , pomimo tego, że sporny pojazd nie był już produktem nowym ( pochodził z roku [...] ), dla którego obowiązywała wyższa stawka akcyzy.

Zauważyć również należy, że Dyrektor Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów w piśmie nr [...] z dnia [...] adresowanym do dyrektorów Izb Celnych, uznał za nieaktualne omawiane powyżej wytyczne Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Powołując się na przeanalizowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalania wartości celnej używanych samochodów stwierdził on m.in., iż przy ustalaniu wartości celnej pojazdu według art. 29 Kodeksu celnego należy od średniej wartości rynkowej odliczać podatek akcyzowy odpowiednio do pojemności silnika oraz roku jego produkcji.

Wskazać ponadto należy, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, dotyczących omawianej powyżej kwestii zastosowania zbyt niskiej stawki podatku akcyzowego dla obliczenia wartości celnej, ani w zaskarżonej decyzji, ani nawet w odpowiedzi na skargę, co stanowi naruszenie przepisów postępowania celnego, to jest art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Za niezasadne należało natomiast uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna - cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ( art. 23 § 1 Kodeksu celnego ), ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn - co obowiązany jest odrębnie wyjaśnić podmiotowi dokonującemu zgłoszenia celnego jedynie na jego pisemny wniosek ( art. 23 § 8 Kodeksu celnego ) - zakwestionował on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru ( ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcji ). Tylko bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej. Trzeba przy tym zaznaczyć, jak słusznie podnosił Dyrektor Izby Celnej, iż wartość ta jest niezależna do tego, czy importer otrzymał dany towar za darmo, czy też kupił go po okazyjnie niskiej cenie, albowiem opłacalność zakupu towaru za granicą, bądź też jej brak jest indywidualną sprawą importera, która nie może wpływać na ustalenie wartości celnej towaru ( patrz m. in. wyrok NSA z dnia 17.01.1995r., sygn. akt SA/ Ka 1615/94).

W rozpoznawanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej sprowadzonego samochodu, podanej w fakturze zakupu uznając, po porównaniu jej z ceną podobnych pojazdów na europejskim obszarze gospodarczym, że jest ona znacznie zaniżona w stosunku do rzeczywistej jego wartości. Wobec tego organ celny był zobowiązany w ramach postępowania wszczętego przez przyjęcie zgłoszenia celnego dokonać weryfikacji dołączonych do niego dokumentów, w tym także faktury dokumentującej wartość transakcyjną towaru (art. 70 Kodeksu celnego). Ustalenie wartości celnej towarów w sytuacji, gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne, następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 Kodeksu celnego (według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 ( według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 ( przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach) lub art. 28 ( według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III Kodeksu celnego ("Wartość celna towarów" ). Wyjaśnić należy, że postanowienia Kodeksu celnego z 9.01.1997 r. opierały się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zwanym "Kodeksem wartości celnej" ( publikowane w zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483). Wydając decyzje w niniejszej sprawie, dotyczącej wartości celnej używanego samochodu, organy celne obowiązane były również uwzględnić tzw. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. ( publikowane w zał. do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999r. Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej - Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm., wydanego na podstawie art. 33 Kodeksu celnego.), a zwłaszcza "Studium 1.1. - Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych". W świetle powołanych przepisów organy celne miały obowiązek ustalenia wartości zgłoszonego do odprawy celnej używanego samochodu marki Opel Zafira przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy (art. 29 § 1 Kodeksu celnego), co też prawidłowo uczyniły w niniejszej sprawie. Zgodnie z postanowieniami powyższego Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego, w przypadku korzystania z metody "ostatniej szansy" przy ustalaniu wartości celnej używanych samochodów należy oprzeć się na danych uzyskanych z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających ceny rynkowe pojazdów na polskim obszarze celnym.

Organy celne przyjęły do dokonywanych przez siebie obliczeń informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny użytkowanych pojazdów samochodowych na całym rynku polskim - katalogu "Info-Ekspert" ( nr 3/ 2002), opracowywanego i aktualizowanego co miesiąc przez Zespół Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Podawane w nim ceny są uśrednione i stanowią wynik analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego kraju ( giełdy i komisy samochodowe ), a informacje dotyczące danego modelu uwzględniają spadek ceny spowodowany przez wiek, przebieg i stan techniczny pojazdu. Warto w tym miejscu podkreślić, że katalog ten jest wykorzystywany dla szacowania wartości samochodów również przez towarzystwa ubezpieczeniowe oraz urzędy skarbowe. Należy przy tym zauważyć, iż praktyka wykorzystania średnich cen pojazdów na rynku krajowym, publikowanych systematycznie przez specjalistyczne wydawnictwa, znalazła potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. wyrok z dnia 18.04.2001r. - sygn. akt I SA/Po 2260/99 oraz z dnia 27.04.2001r. - sygn. I SA/Po 2135/99 ).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że skorzystanie z danych zawartych w przedmiotowym katalogu ( stanowiących wypadkową porównania tysięcy notowań danego typu pojazdu ) odpowiadało w pełni wymogom art. 29 Kodeksu celnego. Stanowił on bowiem uprawniony środek dowodowy umożliwiający ustalenie rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu. Katalog "Info-Ekspert", podobnie jak "Eurotax" podaje przy tym wartość rynkową pojazdu jako wartość uśrednioną, ustaloną w oparciu o dane pochodzące z bardzo wielu źródeł (monitorowanie giełd i komisów motoryzacyjnych na terenie całego kraju ).

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu celnego będzie więc uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a także zmian stanu prawnego spowodowanych ustawami z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne i Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 622, 623 ).

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ), art. 152 oraz art. 200 i 225 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

/-/ B.Sokołowska /-/ M . Kosewska /-/W.Długaszewska

J.P.