Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 124/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 11 maja 2020 r. do Prezydenta Miasta L. wpłynął wniosek K. K., M. J., G. J., M. M. i M. N. o zwrot nieruchomości, stanowiącej byłą współwłasność E. M., H. M. oraz M. N., oznaczonej dawnymi numerami [...] i [...] o łącznej pow. 2444 m2, aktualnie stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] ([...] wywłaszczonej decyzją Urzędu Miejskiego w Lublinie z dnia 4 marca 1976 r. na rzecz Skarbu Państwa pod budowę Bazy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie. Wnioskodawcy argumentowali, że pomimo upływu 40 lat od daty wywłaszczenia jego nie został do chwili obecnej zrealizowany. Działka ta nie jest wykorzystywana ani przez podmiot na którego rzecz nastąpiło wywłaszczenie, ani przez Skarb Państwa zgodnie z celem wywłaszczenia. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r. Wojewoda Lubelski wyłączył Prezydenta Miasta Lublin od prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie i jednocześnie wyznaczył do jej prowadzenia Starostę Lubelskiego. Podczas przeprowadzonych w dniu 29 stycznia 2021 r. oględzinach przedmiotowej nieruchomości z udziałem uprawnionego geodety, który okazał granice wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, ustalono że przedmiotowy grunt położony jest pomiędzy ul. [...], a bocznicą kolejową. Teren stanowi nieużytek, w całości jest porośnięty drzewami samosiejkami, krzewami oraz trawami. Teren ten nie jest w żaden sposób pielęgnowany, brak jest jakichkolwiek oznak użytkowania, generalnie stanowi nieużytek. W tej sytuacji Starosta Lubelski decyzją z dnia 19 kwietnia 2021 r. orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,1143 ha, położonej w L. przy ul. [...], w granicach aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] ([...]) na rzecz wnioskodawców. Jednocześnie zobowiązał wnioskodawców do zwrotu na rzecz Gminy Lublin kwoty ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczony grunt ( stosownie do wielkości zwracanej powierzchni ) zwaloryzowanej według wskaźników wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ustalone na kwotę 9 058, 78 zł. Przed wydaniem decyzji do akt włączono waloryzację kwoty przypadającej do zwrotu. Waloryzacji dokonano przez przemnożenie kwoty podlegającej zwrotowi przez wskaźniki waloryzacji podawane przez GUS: roczne za lata 1976-2021 oraz miesięczne (styczeń, luty, marzec) za rok 2021. Organ potwierdził, że na części zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa Bazy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie i teren nie był wykorzystywany pod działalność spółki, wobec czego zachodzą przesłanki do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz uprawnionych. Organ zwrócił uwagę, że samo Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji oświadczyło, ze teren objęty żądaniem zwrotu nie był wykorzystywany pod jego działalność. Organ powołał się na wyniki oględzin z dnia 29 stycznia 2021r. uznając za wystarczające dla oceny wniosku skarżących obecny stan nieruchomości.

Po rozpoznaniu odwołania Gminy Lublin, która przekonywała, że faktycznie cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ w części działki graniczącej z ul. [...] znajdują się elementy infrastruktury technicznej w postaci podziemnej sieci kanalizacji deszczowej (kolektor deszczowy wraz z pięcioma studzienkami rewizyjnymi), która zapewniała między innymi odprowadzenie wód opadowych z budynku Bazy MPWiK, drogi dojazdowej oraz placu manewrowego, położonych na działce nr [...], Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 29 grudnia 2021r. decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W motywach rozstrzygnięcia podał, że stosownie do art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie o zwrot nieruchomości służy odwróceniu skutków prawnych wywłaszczenia, gdy wywłaszczenie - w świetle ustawowo określonych przesłanek - okazało się zbędne, a w konsekwencji tego nadużyte. Organ zaznaczył, że instytucja zwrotu nieruchomości wywłaszczonych ma służyć powstrzymaniu pochopnego stosowania instytucji wywłaszczenia i w jego wyniku tworzenia publicznych zasobów nieruchomości dopiero do ewentualnego ich zagospodarowania w bliżej nieokreślonej przyszłości. Instytucja ta ogranicza swobodę nabywania nieruchomości w drodze wywłaszczenia nie tylko przez fakt dopuszczalności jej stosowania dla zrealizowania konkretnych celów publicznych, ale także przez fakt konieczności rozpoczęcia realizacji tego celu oraz zakończenia jego realizacji w określonych do tego terminach, wyznaczonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Dla oceny zbędności nie ma więc znaczenia obiektywny stan zagospodarowania nieruchomości, lecz to, czy nieruchomość została zagospodarowana na cel wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ust. 1 powyższej ustawy. Nie ma przy tym znaczenia prawnego, z jakiej przyczyny nie doszło do zachowania terminów określonych w art. 137 ust. 1 dla zagospodarowania nieruchomości na cel wywłaszczenia, skoro ustawodawca nie określił w żaden sposób sytuacji, w której niedotrzymanie tych terminów zwalniałoby z obowiązku zwrotu nieruchomości lub jej części albo wyłączałoby uznanie nieruchomości lub jej części za zbędną na cel wywłaszczenia. Również organ odwoławczy uznał, analizując planistyczne przeznaczenie nieruchomości w dacie jej przejęcia (1976 r.) wynikające z Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego PERSPEKTYWA m. Lublin, zatwierdzonego uchwałą Nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r., z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 137/1029/72 PWRN w Lublinie z dnia 25 lipca 1972 r., że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości jakim było urządzenia Bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie nie został zrealizowany. Wniosek ten potwierdza protokół z oględzin, pismo Spółki z dnia 16 marca 2021 r. oraz zdjęcia zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości z geoportal.gov.pl. Realizacja celu na tej działce nigdy nie została rozpoczęta, a stan zagospodarowania zasadniczo nie uległ zmianie. W ocenie organu można nawet stwierdzić, że nastąpiło nadużycie zastosowania instytucji wywłaszczenia, było ono pochopne lub przedwczesne, w kontekście oceny jej niezbędności dla zrealizowania celu wywłaszczenia, gdyż po wywłaszczeniu okazało się, że nieruchomość była zbędna i nie została zagospodarowana zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu. Również Wojewoda wskazał na pismo Zarządu Dróg i Mostów w Lublinie z dnia 28 września 2021 r. w którym wyraźnie stwierdzono, że znajdująca się na działce nr [...] ([...]) infrastruktura podziemna w postaci kolektora deszczowego wraz ze studzienkami rewizyjnymi jest powiązana z funkcjonowaniem drogi zlokalizowanej na sąsiednich działkach stanowiącej drogę publiczną gminną ul. [...], a nie jak twierdzi Prezydent Miasta L., z obsługą budynku Bazy MPWiK. Zlokalizowanie przedmiotowej infrastruktury nastąpiło w latach 2013-2016 w toku realizacji inwestycji określonej jako :"budowa przyszłej drogi gminnej na odcinku od. ul. [...] do ul. [...] i w kierunku posesji w rejonie ul. [...] B-E w L. wraz z budową oświetlenia drogowego, budową sieci kanalizacji deszczowej, przebudową sieci wodociągowej, przebudową odcinka osiedlowej sieci ciepłowniczej, przebudową kolizji sieci telekomunikacyjnych [...]. i [...] oraz przebudową i zabezpieczeniem kolizji elektroenergetycznych" i nie ma, wbrew twierdzeniu skarżącej strony, żadnego związku z pierwotnym celem wywłaszczenia określonym w decyzji z dnia 4 marca 1976 r. Odnosząc się do kwestii zwroty wypłaconego odszkodowania organ wskazał na art. 140 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosownie do którego w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji nie może być wyższa, niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. W myśl art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina Lublin zarzuciła decyzji Wojewody Lubelskiego naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do celu na jaki nastąpiło wywłaszczenie oraz naruszenie. art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 r., z późn. zm.) poprzez uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona spadkobiercom byłego właściciela. Ostatecznie wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Lubelskiego Starosty Lubelskiego z dnia 19 kwietnia 2021 r. w całości. W uzasadnieniu skargi Gmina potwierdziła, że działki nr [...] i [...] wywłaszczone zostały decyzją Urzędu Miejskiego w Lublinie z dnia 4 marca 1976 r. pod budowę Bazy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągowego w Lublinie na rzecz Skarbu Państwa. Takie też było przeznaczenie nieruchomości zgodnie z obowiązującym w dacie wywłaszczenia Ogólnego Planu Zagospodarowania przestrzennego PERSPEKTYWA m. Lublin zatwierdzonego uchwałą Nr 111/1406/69 prezydium Wojewódzkiej rady narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r., z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 137/1029/ PWRN w Lublinie z dnia 25 lipca 1972 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że nabycie nieruchomości stanowiącej dawne działki nr [...] i [...] dokonane zostało ponad 40 lat temu, zatem nie można oczekiwać wysokiego stopnia szczegółowości określenia celu wywłaszczenia. Tymczasem na terenie wnioskowanej działki są zlokalizowane elementy infrastruktury technicznej, niezbędne do funkcjonowania Bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie. Jak wynika z protokołu oględzin oraz z mapy zasadniczej terenu, nieruchomość wnioskowana do zwrotu, wchodząca w obszar aktualnej działki nr [...] ([...]), stanowi teren leżący w pobliżu wspomnianej Bazy. Zgodnie z zasadniczą mapą terenu, w części działki graniczącej z ul [...] zlokalizowano elementy infrastruktury technicznej w postaci sieci kanalizacji deszczowej, która jest elementem niezbędnym do jej prawidłowego funkcjonowania. Skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r. ( I OSK 643/12) w którym stwierdzono, że budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, jednakże jedynie w sytuacji, gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło z przeznaczeniem pod budowę wspomnianej Bazy. Jak ustalono na podstawie dokumentacji przekazanej przez MPWiK w Lublinie sieć kanalizacji deszczowej (kanał 0 0,60 (kd 600) wraz ze studzienkami rewizyjnymi) zlokalizowana na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości została zaprojektowana 12 października 1976 r (projekt sieci zewnętrznych wod. kan. sanitarnej i kanalizacji deszczowej bazy remontowej WSM w Lublinie) oraz wybudowana i przekazana do użytku w dniu w 10 października 1981 r. (protokół w sprawie odbioru końcowego i przekazania do użytku z dnia 10 października 1981 r.) Sieć kanalizacji deszczowej Bazy MPWiK odprowadzającej wody opadowe z dachu i podjazdów myjni samochodowej MPWiK, w granicach działki ewidencyjnej [...] ([...]), zaprojektowano w czerwcu 1997 r. (Projekt Budowlany Myjni Samochodowej MPWiK). Jak wynika z wyżej wymienionej dokumentacji projektowej kanał 0 0,60 (kd 600) kolektora deszczowego wraz z pięcioma studzienkami rewizyjnymi, zlokalizowany na wnioskowanej do zwrotu działce, oprócz odprowadzenia wód opadowych bazy remontowej WSM zapewniał również odprowadzenie wód opadowych z budynku myjni Bazy MPWiK, drogi dojazdowej oraz placu manewrowego położonych na działce ewidencyjnej nr [...] ([...] Skarżąca nie zgodziła się z Wojewodą, że infrastruktura podziemna w postaci kolektora deszczowego 0 0,60 (kd 600) w granicach działki ewidencyjnej [...] ([...]) powstała w latach 2013-2016 i jest jedynie powiązana z funkcjonowaniem drogi gminnej ul. [...]. Wskazana przez organ II instancji inwestycja budowlana realizowana w latach 2013-2016 - "budowa przyszłej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do ul. [...] i w kierunku posesji w rejonie ul. [...] B_E w L.", w zakresie obejmującym sieć kanalizacji deszczowej stanowiła jedynie przebudowę/modernizację już istniejącego kanału kanalizacji deszczowej biegnącego przez sporną działkę. Powyższa inwestycja drogowa została zapoczątkowana w roku 2011 tj. po ukończeniu budowy Bazy MPWiK w Lublinie wraz z infrastrukturą techniczną stanowiącą realizację celu wywłaszczenia. Skarżąca wskazała, że teren znajdujący się w obrębie spornej działki jest integralną częścią wieloetapowej i skomplikowanej inwestycji. Realizowana pod koniec lat 90 budowa myjni samochodowej MPWiK wraz z infrastrukturą kanalizacji odprowadzającej wodę deszczową z dachu i podjazdów włączoną do istniejącego od 1981 r. kanału 0 0,60 (kd 600) kanalizacji deszczowej stanowi kontynuację budowy Bazy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. Wszystkie składniki infrastruktury są ze sobą funkcjonalnie powiązane tworząc jednolitą, harmonijnie działającą całość. Zdaniem Gminy odniesienie się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu zawnioskowanego do zwrotu bez potraktowania go jako części zorganizowanego zespołu na którym zlokalizowano niezbędną infrastrukturę kanalizacyjną może prowadzić do całkowicie błędnego przekonania o jego niezagospodarowaniu. Skoro zaś nie ma wątpliwości, że zawnioskowana do zwrotu część działki ewidencyjnej nr [...] zagospodarowana została pod infrastrukturę techniczną w pełni zrealizowanej Bazy MPWiK w Lublinie, której budowa była celem wywłaszczenia, to tym samym należy uznać, że cel, na który nieruchomość została wywłaszczona został zrealizowany, a co za tym idzie brak jest ustawowych przesłanek do jego zwrotu na rzecz spadkobierców byłego właściciela.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Lubelski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Słusznie oczywiście uważa skarżąca, że dla spełnienie przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o jakiej mowa w art. 137 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U z 2021r. poz. 1899 ), opisanej jako zbędność na cele wywłaszczenia pierwszorzędną kwestią jest ustalenie celu wywłaszczenia. Również w orzecznictwie rzecz ta ujmowana jest jako kluczowa, co wydaje się oczywiste, skoro właśnie podstawowym kryterium przesądzającym o braku obowiązku zwrotu nieruchomości jest wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości w określonym czasie na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Dopiero zatem jego ustalenie pozwala na zbadanie, czy został zrealizowany ( tak NSA w wyrokach z dnia 28 lutego 2018r. I OSK 896/16 i 21 listopada 2018r. I OSK 1351/18 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej (umowy sprzedaży) lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1044/14 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2016 r. ( II OSK 272/15 opubl. w CBOSA ) zakres koniecznych w konkretnej sprawie ustaleń faktycznych zależy od okoliczności stanowiących przesłanki zaistnienia skutków prawnych, co w przypadku żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości należy odnieść właśnie do stanu zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia. Zgodzić należy się również ze skarżącą, że wymagania dotyczące szczegółowości celu wywłaszczenia powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego obowiązującego w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. W wyroku z dnia 18 grudnia 2014r. ( I OSK 1417/13 opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zwrócił uwagę, że im w dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Sąd zauważył, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Jak zauważył NSA jest to wynikiem stałego wzrostu standardu prawnego i wymagań prawnych, co powinno zostać uwzględnione przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W orzecznictwie podkreśla się, że powyższa koncepcja znajduje zastosowanie z reguły w przypadkach, gdy cel wywłaszczenia nie został precyzyjnie określony, ograniczając się do ogólnych sformułowań, dających pole do różnej ich interpretacji. Jeżeli cel wywłaszczenia został w decyzji wywłaszczeniowej określony ogólnikowo wówczas wykładnia celu wywłaszczenia powinna nastąpić na podstawie całokształtu zebranej w sprawie dokumentacji, czy też innych dopuszczalnych prawem środków dowodowych, takich jak plany zagospodarowania przestrzennego, czy szczegółowe decyzje lokalizacyjne. Zgodzić należy się ze skarżącą, że także w tej sprawie cel wywłaszczenia został określony ogólnikowo. Według decyzji z 4 marca 1976r. działki oznaczone dawnymi numerami [...] i [...] o łącznej pow. 2444 m2, aktualnie stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] ([...]) zostały wywłaszczone pod budowę Bazy dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Lublinie ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczo – urbanistycznych - Miasta Lublin. W Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego PERSPEKTYWA m. Lublin, zatwierdzonego uchwałą Nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r., z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 137/1029/72 PWRN w Lublinie z dnia 25 lipca 1972 r. w rozdziale [...], gdzie położone były wywłaszczone nieruchomości, uchylono dotychczasowy symbol D 57 RP i wprowadzono nowy symbol D 130BB - powierzchnia 5,5 ha Bazy materiałowe i Transportowe nie kolidujące ze strefą izolacyjną składnicy materiałów pędnych. Wprowadzenie tego zapisu umożliwiło budowę Bazy MPWiK. Wojewoda nie kwestionował jednak wspomnianego zapisu, ani zakresu planowanej inwestycji, która, co jasne musiała uwzględniać również infrastrukturę techniczną. Rzecz jednak w tym, że budowa przedmiotowej Bazy została zrealizowana jedynie na części wywłaszczonej nieruchomości. Przeprowadzone w dniu 29 stycznia 2021 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości, już w kształcie wyznaczonym do zwrotu, z udziałem uprawnionego geodety, który okazał granice wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, wykazały, że przedmiotowy grunt położony jest pomiędzy ul. [...], a bocznicą kolejową. Teren stanowi nieużytek, w całości jest porośnięty drzewami samosiejkami, krzewami oraz trawami, nie jest w żaden sposób pielęgnowany, brak jest jakichkolwiek oznak użytkowania, generalnie stanowi nieużytek. Oznacza to, że część wywłaszczonej nieruchomości, mimo upływu 44 lat od wywłaszczenia, nigdy nie była wykorzystana na cel wywłaszczenia. Potwierdziło to samo Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o. o w piśmie z dnia 16 marca 2021r., na które zresztą powołano się w decyzji, informując, że nieruchomość położona przy ulicy [...] oznaczona dawniej jako działki nr [...],[...], [...] i [...] wchodząca w obszar aktualnej działki nr [...] ( [...] nie była wykorzystywana na jej działalność. Powyższa wiadomość utwierdza jedynie w przekonaniu, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Rzeczywiście jak wskazała skarżąca, w piśmie popełniono błąd co do oznaczenia numeru aktualnej działki wpisując [...] zamiast [...] , jest to jednak oczywisty błąd, biorąc pod uwagę dodatkowe oznaczenie w postaci obrębu i arkusza. Zresztą sama skarżąca, podnosząc ten zarzut, nie wskazała, gdzie właściwie działka [...] miała się znajdować. Jest znamienne, że również skarżąca nie przeczy, iż część wywłaszczonej nieruchomości nie została zabudowana. Wniosek o wypełnieniu celu wywłaszczenia upatruje natomiast w umieszczeniu na niej sieci kanalizacji deszczowej, która jest w jej ocenie elementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania samej bazy. Rzeczywiście w orzecznictwie zwraca się uwagę, że należy odróżnić przypadki, w których następuje realizacja infrastruktury technicznej (np. doprowadzenie energii elektrycznej) dla potrzeb obiektów, na rzecz których nastąpiło wywłaszczenie od przypadków, w których infrastruktura techniczna jest realizowana jako samodzielna i odrębna inwestycja. W pierwszym przypadku, nawet jeśli zebrane materiały dotyczące celu wywłaszczenia nie zawierają informacji o wykonywaniu takiej infrastruktury, jeżeli warunkuje ona funkcjonowanie obiektu stanowiącego cel wywłaszczenia, jej realizacja stanowi przeszkodę w dokonaniu zwrotu, świadczy bowiem o realizacji celu wywłaszczenia. Gdy realizacja tej infrastruktury stanowi jednak samodzielną inwestycję, nie objętą celem wywłaszczenia, wówczas jej wykonanie na działce nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia i nie może być przeszkodą w zwrocie ( tak NSA w wyroku z 20 września 2013 r. I OSK 643/12 opubl. w CBOSA ). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Prawdą jest, że na wyrysie mapy z 13 kwietnia – 3 czerwca 1981r. Baza WSM przy ulicy [...] na którą powołuje się skarżąca, ujawniono inwentaryzację trasy kanalizacji deszczowej od stacji Nr [...] do stacji Nr [...]. Jej przebieg nie jest wskazany precyzyjnie, porównując ją jednak z innymi mapami znajdującymi się w aktach sprawy można dojść do wniosku, że znajduje się w miejscu w którym została wybudowana ulica [...] na podstawie decyzji z 24 października 2013r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do ul. [...] oraz na odcinku w kierunku posesji w rejonie ul. [...] wraz z budową oświetlenia, budową sieci kanalizacji deszczowej oraz przebudową sieci wodociągowej, ciepłowniczej, sieci teletechnicznych [...] oraz energetycznych. Potwierdziła to sama skarżąca, wskazując, że zgodnie z zasadniczą mapą terenu, elementy infrastruktury technicznej w postaci sieci kanalizacji deszczowej, zlokalizowano jedynie w części działki graniczącej z ul S. L.. Dowodziła ponadto, że planowana budowa drogi w zakresie obejmującym sieć kanalizacji deszczowej stanowiła jedynie przebudowę/modernizację już istniejącego kanału kanalizacji deszczowej biegnącego przez sporną działkę. Warto zauważyć, że podczas oględzin nieruchomości przeznaczonej do zwrotu w dniu 29 stycznia 2021r. obecni wówczas przedstawiciele skarżącej nie zgłosili żadnych zastrzeżeń do protokołu, w którym nie ujawniono sieci kanalizacji deszczowej, ani studzienek rewizyjnych, które w opinii Gminy miały się tam znajdować. Nie ujawniono również innej infrastruktury technicznej, która byłaby niezbędna dla funkcjonowania Bazy. Okoliczność według której, wbrew przekonaniu skarżącej, przedmiotowa instalacja deszczowa nie jest niezbędna dla funkcjonowania przedmiotowej bazy i pozostaje jako niezależna od jej potrzeb potwierdził Dyrektor Zarządu Dróg i Mostów w Lublinie w piśmie z dnia 28 września 2021r. informując, że infrastruktura podziemia w postaci kanalizacji deszczowej wraz ze studzienkami rewizyjnymi znajdująca się na działce nr [...] jest funkcjonalnie powiązana z funkcjonowaniem drogi zlokalizowanej na sąsiednich działkach stanowiącej drogę publiczną gminną ul. [...]. Rację ma skarżąca przekonując, że w przypadku, gdy celem wywłaszczenia była budowa tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Stanowisko powyższe od dawna jest prezentowane w orzecznictwie, gdzie zauważa się ponadto, że dokonując oceny realizacji celu wywłaszczenia nie można przy tym odnosić się jedynie do stopnia zagospodarowania gruntu, którego dotyczy żądanie zwrotu, ale należy potraktować go jako część zorganizowanego zespołu obiektów składających się na inwestycję (tak NSA w wyroku z dnia 4 marca 2022r. I OSK 822/19 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA ). Z akt sprawy wynika, że organowi poza projektem budowlanym budowy myjni samochodowej na terenie bazy MPWiK z czerwca 1997r. nie udało się uzyskać, również od skarżącej, materiałów dotyczących realizacji samej Bazy. Materiał fotograficzny oraz mapy potwierdzają jednak, że wraz z myjnią samochodową, położone są po drugiej stronie ulicy [...], gdzie znajduje się infrastruktura techniczna niezbędna dla ich funkcjonowania, co wynika z treści projektu budowlanego myjni samochodowej. Wskazano w nim, że obiekt zlokalizowano w południowej części działki od strony ulicy [...], wydzielając teren z części magazynowej Bazy. Teren jest uzbrojony w sieci elektryczną wodociągową, kanalizacyjną sanitarną. W przypadku wody deszczowej przewidziano odprowadzane jej do projektowanej kanalizacji deszczowej włączonej do kolektora umieszczonego poza terenem Bazy. Informacja ta potwierdza zatem, że dopiero przewidywana jest budowa kanalizacji deszczowej, co więcej sam kolektor znajduje się poza bazą. Dowodzi to, że budowa instalacji w 1981r., która stała się dla skarżącej pierwszoplanowym argumentem za wykorzystania nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, nie była przewidziana jako cel wywłaszczenia, była samodzielną inwestycją, co pozwoliło później wykorzystać ją dla celów związanych z funkcjonowaniem nowo realizowanej drogi. Nie można w tej sytuacji zaakceptować tezy skarżącej, według której instalacja kanalizacji deszczowej miała stanowić nieodzowny element wieloletniej inwestycji rozumianej jako budowa Bazy Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, a tym samym wykluczone jest uznanie przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2022r. poz. 329 ) skargę należało oddalić.