Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2278/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 141 par 4, art. 134 par. 1 i art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1c i pkt 9, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. O.i K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 187/11 w sprawie ze skargi E. O. i K. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 187/11, oddalił skargę E.O. i K. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 grudnia 2010r. (nr. [...]) po rozpatrzeniu odwołania E. i K. O., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 18 października 2010r. (nr. [...]), zatwierdzającą projekt budowlany zamienny wybudowanych miejsc parkingowych w obrębie działek nr ew. 5733/1, 5733/2, 5733/3, 5733/4, 5733/5, 5719 i 3244 położonych przy ul. [...] w W. oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanych miejsc parkingowych. Organ odwoławczy podał, że decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji została uchylona. W związku z powyższym należało wdrożyć postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Organ ten uznał, że decyzja organu I instancji wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane jest prawidłowa, bowiem inwestor wypełnił nałożony na niego obowiązek, tj. przedłożył właściwie sporządzony projekt budowlany zamienny, organ I instancji po uprzednim zbadaniu niniejszej dokumentacji budowlanej, zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowych miejsc parkingowych oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na ich użytkowanie. W przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym znajduje się oświadczenie projektanta, że omawiany projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego nie zbadania przez organ, czy przedmiotowa inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ odwoławczy uznał go za bezzasadny, bowiem PINB w W. w toku postępowania wnikliwie tę kwestię badał, a z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe miejsca parkingowe nie są sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie ich budowy. Odnosząc się do argumentu skarżących dotyczącego naruszenia art. 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez niezachowanie wymaganych przepisami szerokości chodnika, organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Zarządu Dróg Powiatowych w W. z dnia 8 lutego 2008r, z którego wynika, że pas terenu, który zdaniem skarżących narusza przepis art. 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie jest chodnikiem, tylko dojściem do zaparkowanych samochodów a chodnik dla pieszych znajduje się po drugiej stronie ulicy.

Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i K. O. wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów postępowania administracyjnego a mianowicie: art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego; art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) w szczególności § 43 - § 45 dotyczących wymagań, jakim winny odpowiadać chodniki; naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 i następnymi k.p.a. i art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że sporny parking nie spełniała podstawowego wymagania zapewniającego prawidłową budowę obiektu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a mianowicie poszanowania, występujących na obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Na skutek tych działań skarżący nie mogą urządzić wjazdu na swoją posesję od ulicy [...], mimo iż taką możliwość przewidywał plan, zaś ich nieruchomość administracyjnie została przyporządkowania do tej ulicy. Ponadto miejsce parkingowe dla inwalidy zaprojektowane na spornym parkingu usytuowane zostało na wysokości furtki wejściowej, co uniemożliwia dostęp do niej podczas, gdy jest to jedyna droga piesza do posesji skarżących. Istotne jest również, iż to miejsce parkingowe usytuowane jest naprzeciw licznika poboru energii elektrycznej wraz z głównymi bezpiecznikami, co samo w sobie stwarza poważne niebezpieczeństwo nie tylko dla skarżących, ale dla całego otoczenia. Zdaniem skarżących aktualnie mają bardzo ograniczony dostęp do posesji, gdyż nie ma na tym odcinku chodnika odpowiadającego wymaganiom wynikającym z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym w szczególności § 43 - 45 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie regulujących minimalną dopuszczalną szerokość chodnika. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż parking, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie wybudowany jest dla potrzeb budynków użyteczności publicznej zatem nieracjonalnym jest lokalizowanie go w znacznym oddaleniu od tych budynków i po przeciwnej stronie ulicy - z oczywistym naruszeniem interesów osób trzecich. Ponadto gdyby w przyszłości skarżący chcieli dokonać podziału własnej nieruchomości - działka, która powstanie z wydzielenia, również pozbawiona będzie możliwości dostępu do drogi publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), wyjaśnił, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Następnie Sąd wskazał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006r. w sprawie VII SA/Wa 1305/05 uchylił kontrolowaną wówczas decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tamtego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że prawidłowe postępowanie organu w sprawie winno obejmować ustalenia (w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę) czy wykonana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami prawa budowlanego w tym także art. 5 tego prawa i przepisami wykonawczymi, które mają charakter bezwzględnie obowiązujący z uwzględnieniem zarzutów i argumentów odwołujących się i rozważenie ewentualnego podjęcia działań w trybie art. 51 i n. Prawa budowlanego. Sąd Wojewódzki podkreślił, że w/w wyrok został wydany w wyniku rozpoznania skargi na decyzję, którą organ stwierdził, że Zarząd Dróg Powiatowych w W. prowadząc roboty przy budowie miejsc parkingowych zlokalizowanych przy ul. [...] nie dokonał samowoli budowlanej oraz odmówił wydania decyzji nakazującej dokonania rozbiórki wybudowanych miejsc parkingowych. W tej sytuacji organ rozpoznając ponownie sprawę, będąc związanym oceną prawną zawartą w w/w wyroku winien był zbadać czy inwestycja nie narusza zapisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa budowlanego, a następnie, w zależności od wyników tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie naprawcze w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza dyspozycji art. 153 p.p.s.a. Organ administracji, zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku przeprowadził postępowanie naprawcze. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 19.10.2009r. (utrzymaną w mocy decyzją z dnia 30.11.2009r.) PINB w W. nakazał inwestorowi wykonanie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego wybudowanych miejsc parkingowych. Inwestor w wyznaczonym terminie przedłożył projekt zamienny. A zatem obowiązkiem organu określonym w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego było wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego i ewentualnego nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje, to że przedmiotowa inwestycja została już zrealizowana. Wprawdzie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a zatem w sytuacji przewidzianej przepisem następuje odesłanie jedynie do ust. 1 pkt. 1 i 2 tego przepisu, jednakże wykładnia gramatyczna art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego wskazuje, że ustawodawca przewidział możliwość wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego również w przypadku zakończonej budowy.

W tych okolicznościach zdaniem Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie organ zobowiązany był do wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Dalej Sąd podkreślił, że przed wydaniem tej decyzji organ ma obowiązek zbadać czy przedstawiony do zatwierdzenia projekt zamienny spełnia wymagania wymienione w art. 32 - 35 Prawa budowlanego. I tak w ocenie tego Sądu wprawdzie prawidłowo organ uznał, że przedmiotowy projekt budowlany takie wymagania spełnia, jednakże Sąd nie podzielił wszystkich argumentów organu uzasadniających to stanowisko. W szczególności wskazał, że obowiązkiem organu było zbadanie zgodności sporządzonego projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ w oparciu o wskazane dokumenty ustalił jedynie, że przedmiotowa inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy. Nie negując prawidłowości powyższych ustaleń Sąd pierwszej instancji podkreślił, że pozostają one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ w niniejszej sprawie organ przeprowadzał postępowanie naprawcze po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z obrotu prawnego. Postępowanie to ma na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Natomiast określenie "stan zgodny z prawem" oznacza stan prawny obecnie obowiązujący to jest w dacie wydawania decyzji przez organ. W konsekwencji oznacza to, że przed wydaniem decyzji organ miał obowiązek zbadać zgodność projektu z obecnie obowiązującym planem a w przypadku jego braku z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy lub inwestycji celu publicznego. Uszło uwadze organu, że do projektu zamiennego dołączona została decyzja Burmistrza Miasta W. z dnia 18 sierpnia 2010r. ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego dla przebudowy drogi powiatowej polegającej na budowie miejsc parkingowych. Analiza treści tej decyzji wskazuje, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zamienny jest zgodny z ustaleniami zawartymi w w/w decyzji. W konsekwencji wadliwe ustalenia organu prowadzące do wniosku, że istotna jest zgodność z planem obowiązującym w dacie budowy - pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy skoro projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji z dnia 18.08.2010r.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, rację miał natomiast organ nadzoru, że przedmiotowy projekt budowlany nie narusza innych przepisów prawa budowlanego.

I tak w szczególności projekt jest zgodny z wymogami zawartymi w art. 5 ust. 1 pkt. 9, który nakłada obowiązek sporządzania projektu zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Nie jest bowiem sporne w niniejszej sprawie, że nieruchomości stanowiące własność skarżących (i uczestników) posiadają również dostęp do innej niż ulica [...] drogi publicznej przez istniejący wjazd - od ul. [...]. Tym samym realizacja przedmiotowej inwestycji nie pozbawi skarżących dostępu do drogi publicznej. Dalej Sąd podkreślił, że ustawodawca usankcjonował jedynie sytuację, gdy realizacja inwestycji pozbawi osoby trzecie dostępu do jakiejkolwiek drogi publicznej a nie konkretnej, wskazanej przez te osoby. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Niewątpliwe przedmiotowa inwestycja utrudni skarżącym korzystanie z ulicy [...] w takim zakresie jak odbywało się to dotychczas jednakże tego rodzaju interes osób trzecich nie jest chroniony przepisami prawa budowlanego.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia § 43-45 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. nr 43, poz. 430). W/w przepisy regulują warunki, jakim powinny odpowiadać chodniki. Rację ma organ, że przedłożony projekt spełnia wskazane wymogi. Z projektu wynika, że wzdłuż miejsc postojowych wykonano jedynie opaskę o szerokości 1,10 m umożliwiającą dojście do miejsc parkingowych. Dodatkowo projekt obejmuje przebudowę istniejącego chodnika i dopasowanie go do potrzeb osób niepełnosprawnych. Projektant wskazał przy tym, że w celu umożliwienia pieszym przejścia przez ulicę [...] wybudowano dojścia do przejścia dla pieszych po obu stronach ulicy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik zawodowy E. O. i K.O. zaskarżając go na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania za obie instancje.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sprawie oraz art. 5 ust. 1 pkt 1c ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że projekt zamienny dotyczący parkingu spełnia wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Transportu I Gospodarki morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430), w tym w szczególności jego § 43 - § 45 dotyczących wymagań jakim winny odpowiadać chodniki. Ponadto zarzucono naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1305/05, oraz art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie przez Sąd pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i sformułowanych zarzutów, co spowodowało pominięcie istotnych okoliczności, mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z poprzedniego wyroku WSA wydanego w niniejszej sprawie wynika, że rozstrzygający wówczas sprawę Sąd zwrócił szczególną uwagę na fakt, iż prawidłowe postępowanie w sprawie winno obejmować ustalenie czy wykonana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami prawa budowlanego z uwzględnieniem zarzutów i argumentów odwołujących się i rozważeniem ewentualnych działań w trybie art. 51 i następnych Prawa budowlanego, a więc nie jak to uczynił Sąd w zaskarżonym wyroku, ocena powinna odnosić się nie tylko do przepisów z zakresu planowania przestrzennego, lecz i do pozostałych wskazanych przepisów. Ponadto przez wykonanie parkingu działki nr 5728/4 i 5729/5 pozbawione zostały dostępu do drogi publicznej. Wprawdzie dopuszczane jest zapewnienie dostępu pośredniego do nieruchomości przez inną nieruchomość jednakże w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego na działkach należących do skarżących taka sytuacja nie może mieć miejsca. Bowiem ulica [...], którą dotychczas rozpoznające sprawę organy wskazywały jako dojazd do nieruchomości, z uwagi na swoje rozmiary nie może spełniać wymogów zapewnienia odpowiedniego dojazdu do nieruchomości skarżących. Skarżący stoją na stanowisku, że zarówno organy jak i Sąd nie zbadały w odniesieniu do każdej z poszczególnych działek czy faktycznie będą one miały zapewniony dostęp do drogi publicznej. Nie została również zbadana kompleksowo sytuacja nieruchomości jaka może zaistnieć w przyszłości, gdy skarżący zechcą sprzedać którąkolwiek z działek, wówczas działki te stracą swoje cechy użytkowe i na wartości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Oceniając w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2006r. Z zarzutem tym nie sposób się zgodzić. Rozstrzygający wówczas Sąd wskazał, że prawidłowe postępowanie w sprawie winno obejmować ustalenia czy wykonana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami prawa budowlanego w tym także art. 5 i przepisami wykonawczymi z uwzględnieniem zarzutów i argumentów odwołujących się i rozważeniem ewentualnych działań w trybie art. 51 i następnych prawa budowlanego. Z uzasadnienia tego zarzutu wnosić należy, że Sąd pierwszej instancji swoją ocenę odniósł tylko do przepisów z zakresu planowania przestrzennego. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu wskazuje na coś przeciwnego. Na jego stronie 4, 5 i 6 Sąd wyraźnie podkreśla, że organ administracji zgodnie z zaleceniami przeprowadził postępowanie naprawcze, wyjaśnia dalej podstawę prawną uprawniającą do przeprowadzenia tegoż postępowania, wskazuje na prawidłowość poszczególnych czynności organu w tym postępowaniu które oparte było nie tylko na badaniu zgodności wykonanych prac budowlanych z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ale także z przepisami art. 32- 35 Prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi. Sąd stwierdził wreszcie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji inwestor dysponował decyzją Burmistrza Miasta W. z dnia 18 sierpnia 2010r. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla przebudowy drogi powiatowej polegającej na budowie miejsc parkingowych a analiza jej treści wskazuje, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zamienny jest zgodny z ustaleniami zawartymi w tej decyzji.

Drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 133 § 1 i 134 § 1 poprzez nie wzięcie przez Sąd pod uwagę całego zgromadzonego materiału dowodowego i zarzutów skargi, również nie jest usprawiedliwiony. Mniemać należy choć z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika to jednoznacznie, że Sąd nie wziął pod uwagę dowodów dotyczących dostępu nieruchomości skarżących do drogi publicznej i szerokości chodników. Jednak skarżący kasacyjnie nie wskazuje jakich konkretnie zgromadzonych dowodów to dotyczy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji wziął pod rozwagę cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Na marginesie należy tu wskazać, że uzasadnienie tego zarzutu w zasadzie sprowadza się do tego, że to organ nadzoru budowlanego nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, co nie może uzasadniać zarzutu sformułowanego we wskazany wyżej sposób. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika też jednoznacznie do jakich to zarzutów skargi nie odniósł się Sąd Wojewódzki. Nie ulega wątpliwości, że Sąd ten odniósł się szeroko do najważniejszych dla skarżących zarzutów (i nie tylko) dotyczących dostępu do drogi publicznej i chodników, co będzie przedmiotem dalszych rozważań.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, że także zarzut niezastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego nie jest zasadny. Stosownie do tego uregulowania obiekt budowlany wraz z związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania i poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami w tym techniczno budowlanymi. Zatem interesy te muszą znajdować umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich możemy mówić jedynie wtedy gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (patrz np. wyrok NSA z 14 czerwca 20010r. II OSK 960/09). Poszanowanie interesów tych osób polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim samym zakresie w jakim przysługuje ono inwestorowi. W orzecznictwie sądowym wskazano, że należy dokonać w tym zakresie wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich ( patrz wyrok NSA z 14 września 2006r. II OSK 1090/05). W doktrynie zwrócono także uwagę, że tak szczegółowy sposób publiczno-prawnej ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich stanowi w praktyce nieuzasadniony środek nadużywania przysługujących osobom trzecim uprawnień, za pomocą których skutecznie blokuje się przystępowanie procesów inwestycyjno budowlanych (S. Serafin Prawo budowlane. Komentarz. Warszawa 2006, s. 142-143). Mając powyższe na względzie przypomnieć należy, że inwestycja będąca przedmiotem niniejszej sprawy jest inwestycją celu publicznego. Realizuje ją samorząd powiatowy, polega na budowie miejsc parkingowych na ulicy [...] w W. będącej drogą powiatową. Miejsca parkingowe wbrew wywodom skarżących nie zostały wykonane tylko dla potrzeb jednej instytucji lecz na kilkusetmetrowym odcinku drogi w czterech częściach. Zatem niewątpliwie, bez szerszych wywodów, można przyjąć, że inwestycja została zrealizowana w interesie publicznym, co należy uwzględnić przy ocenie zarzutu naruszenia uzasadnionego interesu skarżących. Kierując się zasadą proporcjonalności przy ocenie przeciwstawnych interesów skarżących i interesu inwestora realizującego inwestycje w interesie publicznym należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów skarżących. Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja utrudni skarżącym korzystanie z ulicy [...] w takim zakresie jak to odbywało się dotychczas jednak tego rodzaju interes skarżących w okolicznościach niniejszej sprawy nie może być chroniony przepisami Prawa budowlanego. Wykonanie zjazdu z ulicy [...] do nieruchomości skarżących spowodowałoby zbyt duże ograniczenie ilości miejsc parkingowych na tym odcinku ulicy. Jak to słusznie wskazał Sąd Wojewódzki skarżący posiadają bezpośredni dostęp ze swojej nieruchomości do drogi publicznej jaką jest ulica [...], a zgłoszony dopiero na etapie skargi kasacyjnej zarzut, że jest ona za wąska do obsługi ich nieruchomości nie został niczym poparty a w zestawieniu z mapami inwentaryzacyjnymi załączonymi do zatwierdzonego projektu zamiennego niemożliwy do uwzględnienia.

Pojęcie dostępu do drogi publicznej zawarte jest w art. 2 ust. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – jest to bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Uregulowanie to daje zatem skarżącym możliwość sprzedaży części nieruchomości w przyszłości. Wielkość nieruchomości i usytuowanie na niej budynku pozwala na ustanowienie w przyszłości pośredniego dostępu do drogi publicznej. Na tę okoliczność wskazywał już Sąd pierwszej instancji. Nie można się także zgodzić ze skarżącymi, że uprawnienie do urządzenia wjazdu na ich nieruchomość z ulicy [...] wynika z nieobowiązującego już miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i z przyporządkowania adresowego do ulicy [...] Należy tu tylko podkreślić, że plan na który powołują się skarżący nie obowiązywał już w chwili rozpoczęcia realizacji inwestycji, zatem nie może być podstawą rozstrzygnięć wydawanych po utracie jego mocy. Natomiast przepisy adresowe nie przesądzają o lokalizacji wjazdu na nieruchomość.

Nie można było również podzielić zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1c poprzez uznanie, że projekt zamienny spełnia wymagania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w tym w szczególności jego § 43- 45 dotyczące wymagań jakim powinny odpowiadać chodniki. Pomijając użyty w zarzucie zwrot "w szczególności", który można uznać za zbiór nieokreślony co uniemożliwia identyfikację o jakie przepisy chodzi, należy wskazać, że zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie poza wskazaną wyżej jego treścią nie został rozwinięty, co uniemożliwia szczegółowe odniesienie się do tego zarzutu. Należy jednak stwierdzić, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonane już miejsca parkingowe nie naruszają wymagań bezpieczeństwa użytkowania miejsc parkingowych. Nie mogło także dojść do naruszenia przepisów dotyczących budowy chodników, ponieważ jak to słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji przy miejscach parkingowych wykonano jedynie ich opaski a chodnik znajduje się po drugiej stronie ulicy, do którego wykonano przejścia dla pieszych. Zatem przepisy § 43 - 45 wskazanego rozporządzenia nie miały tu zastosowania.

Z tych względów skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalono.