Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 912/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Rafał Wolnik Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006r. sprawy ze skargi E. S. i H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nabytą z mocy prawa nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty M. z dnia [...] r. nr [...] ustalono odszkodowania na rzecz J. L. w kwocie [...] zł za nieruchomość drogową nabytą z mocy prawa przez Gminę M., stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 i jednocześnie tą decyzją odmówiono prawa do ustalenia odszkodowania na rzecz E. i H. S.. Do zapłaty orzeczonego odszkodowania zobowiązano Gminę M. w terminie 14 dni od daty ostateczności decyzji. Jako podstawę prawną organ I instancji powołał przepisy art. 73 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 128 ust. 1, art.129 ust. 1, art. 130 i art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o nr [...] potwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. własności tej nieruchomości przez Gminę M., ponieważ została zajęta pod drogę gminną ul. [...]. Wskazano także, że wnioskiem z dnia [...] 2005r. E. i H. S. wystąpili o wypłatę odszkodowania powołując się na fakt zakupu tej nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A nr [...]. Natomiast w dniu [...] 2005r. wniosek w tym zakresie wniosła także J. L. przedkładając wypis z rejestru ewidencji gruntów na potwierdzenie, że w dacie 31 grudnia 1998r. działka stanowiła jej własność.

W odwołaniu od decyzji Starosty M. E. i H. S. podkreślili, że na własny koszt dokonali geodezyjnego wydzielenia działki [...] m2 i decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta M. zatwierdził podział. Poza tym wskazano, że J. L. przenosząc prawo własności przeniosła także wszelkie prawa z nią związane.

Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przed dniem nabycia nieruchomości z mocy prawa przez Gminę M. właścicielem jej była J. L. i dlatego to ona uprawniona jest do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Wskazano także na zapisy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. o nr [...] przesądzające status danej działki jako drogi publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. i H. S. podtrzymali dotychczasowe zarzuty podkreślając przejście na nowonabywców wszelkich praw i obciążeń dotyczących zbywanej nieruchomości.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżących dodatkowo podniósł kwestię niezasadnego – jego zdaniem - otrzymania przez poprzednią właścicielkę działki dwukrotnej równowartości za grunt, a to z tytułu zapłaty przez skarżących i obecnie w formie odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę należało stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) nArt. 73.

1.

ieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą zaś do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o której mowa wyżej, jest ostateczna decyzja wojewody.

Podkreślić należy, że w obecnym stanie prawnym wspomniana decyzja wojewody może być wydana na wniosek każdego podmiotu, który w wystarczającym stopniu udokumentuje swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu nabycia z mocy prawa gruntu zajętego pod drogę. Kwestia charakteru decyzji wojewody stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego na gruncie ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 19 lutego 1991 r. III CZP 3/91 OSNCP 1991/7 poz. 91 i uchwała z dnia 30 grudnia 1992 r. III CZP 157/92 OSNCP 1993/5 poz. 84) ukształtował się pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 lipca 1993 r. III CZP 64/93 (OSNCP 1993/12 poz. 209), że jakkolwiek przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy wywołuje skutki cywilnoprawne w postaci przejścia prawa własności, które następują z mocy prawa z chwilą wejścia w życie ustawy, to z faktu, iż stwierdzenie nabycia własności należy do wyłącznej kompetencji organu administracji (art. 18 ust. 1) wynika, że do wylegitymowania się przez osobę, która powołuje się na takie nabycie własności nieruchomości, konieczne jest okazanie decyzji. Treść przepisu art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nadającego deklaratoryjnej decyzji wojewody, stwierdzającej nabycie własności ex lege, charakter dokumentu stanowiącego podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej (analogicznie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.), oznacza, że ta decyzja stanowi wyłączny dowód nabycia własności, a powołujący się na spełnienie się skutku nabycia własności z ustawy powinien tym dokumentem fakt ten wykazać.

Dlatego też w rozpatrywanej sprawie okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. o nr [...] potwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. własności działki nr [...] przez Gminę M. przesądza status prawny tej nieruchomości jako zajętej pod drogę publiczną. Jednocześnie w decyzji tej zawarto zapis, że objęta nią nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998r. własność J. L..

Wskazać również należy, że decyzja wojewody podlegała zaskarżeniu w trybie instancyjnym oraz do Sądu Administracyjnego. Pomimo jej doręczenia zarówno J. L. jak i skarżącym nie zostało od niej wniesione odwołanie i w związku z tym uprawomocniła się ona z dniem [...] r. wywołując określone w niej konsekwencje prawne. Dlatego też argumenty skarżących o późniejszym wydzieleniu na ich wniosek nieruchomości drogowej nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla ustalenia statusu działki nr [...].

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnym jest także rozważenie czy w ramach umowy zawartej w dniu [...]r. w formie aktu notarialnego Rep A nr [...] strony oprócz przeniesienia prawa własności nieruchomości dokonały także przeniesienia prawa do przedmiotowego odszkodowania. W ocenie składu orzekającego Sądu do takiej cesji wszelkich praw i obowiązków związanych ze sprzedawaną nieruchomością nie doszło. Prawo do odszkodowania określone zarówno w art. 21 Konstytucji RP, jak i sprecyzowane w art. 73 Przepisów wprowadzających jest niewątpliwie prawem związanym z własnością nieruchomości. Strony w umowie postanowiły jednak przenieść na nowonabywców – skarżących - wyłącznie własność nieruchomości położonej w M., składającej się z działek [...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, w skład której wchodziła działka drogowa.

Powyższe potwierdzają lakoniczne zapisy zawarte w w/w umowie sprzedaży; zwłaszcza jej § 2. W żadnym z postanowień umowy nie ma bowiem mowy o przeniesieniu jakichkolwiek innych uprawnień niż wykonywania prawa własności, nie ma także odniesienia do norm z kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych. Zatem niedopuszczająca i nieuzasadniona byłaby rozszerzająca interpretacja intencji, woli stron zawartej [...]r. umowy sprzedaży.

Na zakończenie należy jeszcze zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa, obligatoryjne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o jakiej mowa w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wynika to z treści art. 73 ust. 4 cytowanej na wstępie ustawy w związku z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W rozpatrywanej sprawie taka rozprawa została przeprowadzona w dniu [...] 2005r. i w jej trakcie J. L. zobowiązała się do zwrotu na rzecz skarżących spornego odszkodowania w wysokości [...] zł za 1m2 gruntu, gdyż taka była cena zakupu nieruchomości. Natomiast różnica pomiędzy oszacowaną kwotą [...]zł/m2 a w/w kwotą zakupu pozostałaby dla niej.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.