Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 617/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4a ust. 1 pkt 1; art. 1 ust. 1 pkt 2; art.6 ust. 1 pkt 2-6; art. 9 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 93 poz 768
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
article: art. 121; art. 122; art. 191; art. 169 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpoznaniu sprawy z odwołania R. B., Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. z dnia [...] r. [...], ustalającej R. B. podatek od spadków i darowizn w wysokości [...] zł z tytułu nabycia majątku w drodze darowizny środków pieniężnych w wysokości [...] zł od syna B. B.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu 24 lutego 2009 r. R. B. wniósł do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. wniosek o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę, z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego w 2001 r. ze sprzedaży nieruchomości. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik skarżącego podkreślił wolę zapłaty zaległości podatkowej, wskazując na dokonanie już częściowej spłaty darowizną środków pieniężnych od syna B. B. Na dowód powyższego, dołączył do wniosku kopię umowy darowizny zawartej w dniu 16 lutego 2009 r. pomiędzy B. B. (darczyńcą) a R. B. (obdarowanym) z której wynikało, iż przedmiotem darowizny była kwota [...] zł, przekazana bezpośrednio na rachunek bankowy obdarowanego. W § 4 przedmiotowej umowy strony oświadczyły, że zgodnie z art. 4 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, niniejsza umowa darowizny jest wolna od podatku.

Wobec powzięcia informacji o zawarciu umowy darowizny, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec R. B. postępowanie podatkowe w sprawie podatku od spadków i darowizn.

W dniu [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz., wydał decyzję ustalającą R. B. podatek od spadków i darowizn w kwocie [...] zł. Organ podatkowy uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 4 a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, bowiem skarżący nie zgłosił nabycia darowizny w terminie, o którym mowa w przywołanym przepisie ustawy, w celu nabycia prawa do zwolnienia od podatku. Wobec powyższego, organ zastosował przepisy art. 4 a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jako podstawę obliczenia podatku przyjęto czystą wartość masy spadkowej w kwocie [...] zł. Skarżący został zaliczony do I grupy podatkowej (art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn), co skutkowało pomniejszeniem wartości darowizny zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o kwotę wolną od podatku tj. [...] zł. Z uwagi na nadwyżkę podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną, organ podatkowy ustalił na podstawie skali podatkowej określonej w art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy, podatek w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik skarżącego wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Sz., wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie oraz wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej, do dnia wydania decyzji ostatecznej.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż organ podatkowy niewłaściwie interpretuje postanowienia art. 4 a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W ocenie skarżącego bezsporne jest, że nie złożył w okresie 6 miesięcy od otrzymania darowizny druku SD-Z2 będącego formularzem zgłoszeniowym określonym w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych wydanym na podstawie art. 4 a ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednak poza sporem jest również, że skarżący zawiadomił Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz., pismem z dnia 20 lutego 2009 r. (złożonym w kancelarii tego organu w dniu 24 lutego 2009 r.) o fakcie przedmiotowej darowizny, przez złożenie kopii tej umowy darowizny organowi podatkowemu. W ocenie odwołującego fakt darowizny nie został ukryty, a ujawniony organowi podatkowemu już 8 dni po dokonaniu darowizny środków pieniężnych.

W ocenie skarżącego, z art. 4 a ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 3 nie można wyprowadzić normy, która pozbawiałaby podatnika prawa do zwolnienia podatkowego w przypadku nie dokonania zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z pominięciem wzoru zgłoszenia (druk SD-Z2), bowiem ustawodawca w tym przepisie nie wskazuje wprost w jakiej formie powinno nastąpić zgłoszenie. Ustalenie organu podatkowego, iż zgłoszenie darowizny środków pieniężnych odbyło się z pominięciem druku SD-Z2 powinno skutkować zdaniem skarżącego, wezwaniem do dokonania zgłoszenia na właściwym wzorze formularza, w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie nałożeniem obowiązku podatkowego w formie określonej w skarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., uzasadniając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazał, iż istota sporu sprowadza się do kwestii czy organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4 a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w konsekwencji czy podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze darowizny został ustalony zasadnie.

Na wstępie organ odwoławczy, wskazał na stan prawny mający zastosowanie w sprawie. Przywołując treść odpowiednich przepisów wskazał, co podlega podatkowi od spadków i darowizn, kiedy powstaje obowiązek podatkowy oraz na kim ciąży powyższy obowiązek. Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. wskazał, iż zgodnie z przepisami art. 4 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r.) zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. wstępnych, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 oraz udokumentują- w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 -ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

W dalszej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielając stanowisko organu pierwszej instancji wskazał, że złożenie przez profesjonalnego pełnomocnika w kancelarii organu podatkowego pisma z dnia 20 lutego 2009 r. zatytułowanego "wniosek podatnika (dłużnika) o rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę" oraz dołączenie do tego wniosku kopii umowy darowizny nie może wypełniać znamion zgłoszenia nabycia własności rzeczy w drodze darowizny, skutkującego zastosowaniem zwolnienia w myśl przepisów powołanego art. 4 a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przede wszystkim kopia umowy darowizny przedstawiona została dla celów innego postępowania aniżeli dotyczącego spraw podatku od spadków i darowizn oraz nie odpowiadała określonemu wzorowi zgłoszenia, zatem nie było wcale oczywiste, że skarżący przedstawia umowę organowi podatkowemu w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego, z którego może ale wcale nie musi chcieć skorzystać.

Wzór przedmiotowego zgłoszenia określa § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych wydanego na podstawie delegacji z art. 4 a ust. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. zgłoszenie nabycia obejmuje obowiązek złożenia wypełnionego druku SD-Z2.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że omawiane zwolnienie ma charakter warunkowy oraz zależy tylko od woli obdarowanego. Gdy nabycie następuje w drodze darowizny, obdarowany aby skorzystać ze zwolnienia ma obowiązek zgłoszenia tej okoliczności właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na druku zawierającym zakres danych niezbędnych do identyfikacji podatnika, darczyńcy oraz nabytych rzeczy lub praw majątkowych, w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgłoszenie nabycia mienia nie jest konieczne jedynie w wypadkach, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Drugim po zgłoszeniu warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest udokumentowanie ich otrzymanie, dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia bądź udokumentowania otrzymania środków pieniężnych, jeśli nie ma zastosowania wyjątek z przepisu art. 4 a ust. 4, skutkuje utratą prawa do zwolnienia. Konsekwencją powyższego jest opodatkowanie nabycia majątku według zasad ogólnych tj. właściwych dla I grupy podatkowej.

Odnośnie oświadczenia zawartego przy piśmie z dnia 11 stycznia 2010r., do którego dołączono kopię zgłoszenia SD-Z2 skarżącego z datą sporządzenia 20 lutego 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż skarżący powołując się na nadanie tego zgłoszenia listem poleconym na adres właściwego organu podatkowego, nie był jednak w stanie odnaleźć i przedstawić dowodu nadania tego zgłoszenia. Natomiast jak wynika z akt sprawy organ podatkowy przeprowadził czynności wyjaśniające, z których wynika, że do 18 września 2009 r. nie wpłynął do Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz. oryginał zgłoszenia (SD-Z2) o nabyciu przez R. B. w drodze darowizny środków pieniężnych w kwocie [...] zł od syna. Powyższy dokument nie został odnotowany przez wewnętrzny system ewidencji pism przychodzących. Dowód nadania przedmiotowego zgłoszenia nie został także przedłożony w postępowaniu odwoławczym.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Odnosząc się do zarzutu w zakresie nie wezwania skarżącego w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, celem spowodowania dokonania przez niego zgłoszenia w sposób właściwy, organ odwoławczy wskazał, że skoro skarżący podaje, że takiego zgłoszenia dokonał (wskazując na datę wypełnienia zgłoszenia uwidocznioną w jego kopii dołączonej do pisma z dnia 11 stycznia 2010 r.) to niezrozumiałe wydaje się jednoczesne jego oczekiwanie na wezwanie organu do złożenia takiego zgłoszenia. Poza tym, skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), który, legitymuje się znajomością przepisów prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania, w którym reprezentuje interesy swojego mocodawcy. Jak wskazał dalej, Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., organ podatkowy w ramach nakazu wyznaczonego w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej nie ma obowiązku określonego doradzania podatnikowi, ani też czuwania, by nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, iż już z samej ustawy wyraźnie wynika (ust.5 art.4 a), że zgłoszenia należy dokonywać na druku urzędowym SD-Z2, którego wzór i zakres danych w nim zawartych określił Minister Finansów w rozporządzeniu z 18 grudnia 2006r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych .

Nie zgadzając się powyższą decyzją, R. B. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się jej uchylenia w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (Dz. z 2009 r., Nr 93, poz. 768):

1. art. 4 a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegająca na przyjęciu, iż jedynie dokonanie zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-Z2, spełnia wymogi zgłoszenia takiego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego określone w art. 4 a ust. 1 pkt 1 ustawy,2. art. 4 a ust. 3 ustawy w związku z art. 4 ust. 5 poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dokonanie przez podatnika zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych z pominięciem druku SD-Z2 skutkuje obowiązkiem opodatkowania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, oraz naruszenie przepisów postępowania podatkowego - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 85 poz. 727 z późn. zm.) tj.:

a) art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej na skutek nie zbadania jaki cel przyświecał skarżącemu przy złożeniu Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Sz., w dniu 24 lutego 2009 roku egzemplarza umowy darowizny z 16 lutego 2009 roku,

b) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz nieudzielanie podatnikowi informacji i wyjaśnień po zgłoszeniu przez podatnika (skarżącego) darowizny środków pieniężnych w niewłaściwej formie,

c) art. 169 Ordynacji podatkowej (w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn) poprzez uchybienie obowiązkowi wezwania skarżącego do złożenia druku SD-Z2 w celu zgłoszenia darowizny w formie przewidzianej Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 roku w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, po powzięciu przez organ wiedzy, iż podatnik dokonał zgłoszenia darowizny środków pieniężnych w niewłaściwej formie,

d) art. 191 Ordynacji Podatkowej poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, w wyniku czego doszło do ustalenia, iż skarżący nie dokonał zgłoszenia Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego nabycia w drodze darowizny środków pieniężnych, mimo iż działał w tym zakresie przez zawodowego pełnomocnika, co jest okolicznością obciążającą podatnika.

Skarżący nie do końca podziela pogląd przedstawiony przez Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. w zaskarżonej decyzji, że istota sporu sprowadza się do kwestii czy organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie spełnił warunków do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4 a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn a w konsekwencji czy podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia majątku w drodze darowizny został ustalony zasadnie. W ocenie skarżącego, istota odwołania sprowadza się do oceny czy przy bezspornym stanie faktycznym- dokonanie przez skarżącego złożenia kserokopii umowy darowizny naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego na okoliczność otrzymania darowizny środków pieniężnych, tj. w formie innej niż określona w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (druk SD-Z2) powoduje, iż takie "niewłaściwe" zgłoszenie należy równoważyć z brakiem zgłoszenia i w konsekwencji stosować konsekwencje określone w art. 4 a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Według skarżącego pogląd organów podatkowych, iż niewłaściwe zgłoszenie otrzymania przez podatnika darowizny środków pieniężnych (tj. z pominięciem druku SD-Z2) jest równoznaczne z brakiem takiego zgłoszenia, jest nieuprawniony. Skarżący zarzuca, iż brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia, iż nie zgłosił faktu dokonania darowizny organowi podatkowemu, bowiem umowa darowizny nie została ukryta lecz ujawniona poprzez złożenie właściwemu organowi podatkowemu kopii umowy z dnia 16 lutego 2009 r. wraz z wnioskiem w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego w 2001 r. ze sprzedaży nieruchomości. Oceny złożonego wniosku nie należy dokonywać na podstawie tytułu tego pisma, lecz jego treści, a także zamiaru jakim kierował się podatnik. Skarżący zakładał, iż składając umowę darowizny Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego osiąga już skutek jego zawiadomienia o tejże umowie. Woli zaś strony w ocenie skarżącego, organ w ogóle nie badał, a wolą stron było już od momentu zawarcia umowy darowizny uzyskanie zwolnienia od podatku od darowizny. Strony wprowadzając do umowy w § 4 zapis, że zgodnie z art. 4 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn niniejsza umowa darowizny jest wolna od podatku, kierowały się zamiarem skorzystania z przysługującego prawa polegającego na zwolnieniu podatkowym. Zdaniem skarżącego, wysłanie przedmiotowej umowy darowizny do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego spowodowało, iż spełnił on wymogi określone w art. 4 a ust. 1 ustawy.

Powołując się na wyrok z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. III SA/Wa 1049/09 skarżący stwierdził, że organ podatkowy II instancji nie dokonał właściwej analizy i wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył przepis art. 122 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że decyzja ta nie narusza prawa.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym opisanym w niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie określiły skarżącemu podatek w wysokości [...] zł od darowizny środków pieniężnych w kwocie [...] zł, nabytych na podstawie umowy darowizny z 16 lutego 2009 r. od syna B. B. - kwestionując tym samym prawo skarżącego do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, unormowanego w art.4 a ust.1 pkt.1 ustawy o podatku od spadków darowizn.

Mając więc na uwadze przedmiot sprawy, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że problematyka związana z opodatkowaniem umów darowizny uregulowana została w ustawie z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn ( Dz. U. z 2009 r., Nr 93, poz.768).Odwołując się zatem do treści stosownych przepisów w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. należy wskazać, że podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny (art.1 ust.1 pkt 2). Z kolejnych unormowań wynika natomiast, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych m.in. przez wstępnych, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust.1 pkt 2-8 i ust.2, oraz udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art.9 ust.1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym (art.4a ust.1).

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje natomiast przypadków, gdy: wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (ust. 4 art. 4a).

Nadto, Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności:

1) dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,

2) dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,

3) dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału, uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia (ust.5 art.4a).

Należy też podkreślić, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy lub praw majątkowych (art.5). Powstaje przy nabyciu w drodze darowizny z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy, z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń (art.6 ust.1 pkt 4).Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (art.7 ust.1). Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca (art.14 ust.1). Jeżeli nabywcą jest osoba zaliczana do I grupy podatkowej opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637zł. (art.9 ust.1 pkt1).

Mając zatem na uwadze treść przedstawionych powyżej przepisów ustawy, istotę prowadzonego sporu, jak również ustalony w postępowaniu podatkowym stan faktyczny sprawy nie kwestionowany przez skarżącego Sąd w składzie orzekającym stwierdza, iż organy podatkowe zasadnie i prawidłowo ustaliły skarżącemu podatek od darowizny w kwocie 26.709 zł.

Zdaniem z powołanego powyżej przepisu art.4a ust.1 pkt 1 ustawy ewidentnie wynika, że podstawowym warunkiem dla skorzystania z omawianego zwolnienia jest zgłoszenie faktu nabycia majątku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego we wskazanym w tym przepisie terminie (tj. 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego) oraz udokumentowanie, w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Przy czym, co istotne - te dwa warunki - zgłoszenie oraz udokumentowanie przekazania środków pieniężnych - muszą zostać spełnione kumulatywnie. Niedopełnienie powyższych obowiązków, jeśli nie ma zastosowania wyjątek z art.4a ust.4 ustawy wywiera wprost określone skutki prawne - utratę prawa do zwolnienia.

Z akt sprawy wynika, że kopia umowy darowizny zawartej w dniu 19 lutego 2009 r. została dołączona jako dowód w sprawie zainicjowanej wnioskiem o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z odsetkami za zwłokę z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego w 2001 r. ze sprzedaży nieruchomości. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, iż skarżący działający w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika który legitymuje się znajomością przepisów prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania, składając w kancelarii organu podatkowego kopię umowy darowizny dla celów innego postępowania aniżeli dotyczącego spraw podatku od spadków i darowizn, nie wypełnił znamion zgłoszenia nabycia własności rzeczy w drodze darowizny, skutkującego zastosowaniem zwolnienia w myśl art.4 a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zarówno tytuł jak i treść wniosku z dnia 20 lutego 2009 r., do którego dołączono kopię umowy darowizny jednoznacznie wskazują, że zamiarem skarżącego było zainicjowanie postępowania w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, a nie zgłoszenie organowi podatkowemu faktu nabycia własności środków pieniężnych i chęci skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Termin "wniosek" i "zgłoszenie" mają różne znaczenia.

Termin "wniosek" oznacza "to, co ktoś proponuje, projekt przedstawiony do rozważenia i decyzji, prośba, skierowana do odpowiednich władz dotycząca załatwienia jakiejś sprawy".

Natomiast termin "zgłosić – zgłaszać" oznacza "wystąpić z czymś, przedstawić publicznie kogoś, coś, zgłosić plan do oceny, do zatwierdzenia, zawiadomić kogoś o czymś – patrz Uniwersalny Słownik Języka Polskiego PWN Warszawa 2008.

Składając wniosek o rozłożenie spłaty zaległości podatkowej w ratach, skarżący nie zgłosił organowi podatkowemu faktu nabycia własności środków pieniężnych i nie odnotował w sposób określony w przepisie art. 4a ust. 1 ustawy podatkowej, faktu ich otrzymania.

Przywołując na umowę darowizny we wniosku o spłatę zaległości podatkowej w ratach wykazywał fakt dysponowania określoną kwotą pieniędzy, a nie chęć skorzystania ze zwolnienia podatkowego przy nabyciu własności środków pieniężnych, które to uprawnienie jest dobrowolne.

W tym miejscu należy podkreślić ugruntowaną już linię orzecznictwa sądów administracyjnych, iż zwolnienia podatkowe są odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania sformułowanej w art.84 Konstytucji RP i jako takie podlegają ścisłej interpretacji z wyłączeniem wykładni rozszerzającej zakres ich stosowania. Treści przepisów regulujących zwolnienie nie można domniemywać ani na korzyść, ani na niekorzyść podmiotów, których one dotyczą. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1394/08 ( publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym sąd stwierdził, iż złożenie zgłoszenia SD-Z1 w terminie wskazanym w art.4a ust.1 pkt.1 ustawy jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia. Niespełnienie warunku terminowego złożenia zgłoszenia na formularzu SD-Z1 ma ten skutek, że zwolnienie podatnikowi nie przysługuje. Jest to więc skutek, który powstaje w sferze materialnoprawnej podatnika, sprawiając, że nie może on skorzystać z uprawnienia jakim jest zwolnienie podatkowe.

Z tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn wyraźnie wynika (ust.5 art.4 a), że zgłoszenia należy dokonywać na druku urzędowym SD-Z2, zawierającym zakres danych niezbędnych do identyfikacji podatnika, darczyńcy oraz nabytych rzeczy lub praw majątkowych, którego wzór określił Minister Finansów w rozporządzeniu z 18 grudnia 2006 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz.1762 ze zm.). Do 30 września 2009 r. mógł być stosowany również wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych poprzednio obowiązujący tj: formularz SD-Z1.

Poza dyskusją pozostaje, że skarżący nie złożył we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w przepisanej aktem wykonawczym do ustawy – formie ( formularzu SD-Z2).

W konsekwencji zasadnie przyjęto, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art.4a ust.3 w/w ustawy, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w art.4a ust.1 i ust.2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Reasumując, skarżący celem skutecznego skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art.4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w myśl przytoczonych powyżej przepisów winien był dokonać w/w zgłoszenia na urzędowym druku SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi, tj. naruszenia art.121,art.122, art. 191 ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że nie są one trafne. Sąd podziela wyjaśnienia organów zaprezentowane w tym zakresie w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Tym samym uznaje, iż przedstawiana w tej mierze argumentacja skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonego rozstrzygnięcia nie uprawnia bowiem do przyjęcia, iż decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Organy będąc zobowiązanymi mocą przepisów ustawy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. To, że skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Nie trafiony jest również zarzut naruszenia art.169 § 1 Ordynacji Podatkowej. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, iż zwolnienie podatkowe nie jest obowiązkiem a przywilejem podatnika, zatem wezwanie podatnika przed upływem sześciomiesięcznego terminu do dokonania zgłoszenia we właściwej formie nie znajduje podstaw w świetle obowiązującego prawa. Rzeczą samych podatników jest dochowanie należytej staranności w celu uzyskania korzyści podatkowej. W niniejszej sprawie skarżący korzystał z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika wobec czego nie należało oczekiwać i wymagać od organu podatkowego doradzania i czuwania nad tym, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

Reasumując, uprawnienia Sądu administracyjnego ograniczone są do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Badając z tego punktu widzenia rozstrzygnięcie organu odwoławczego Sąd uznał, że oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.