Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 897/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 3, art. 79 par. 1, art. 80 par. 1, art. 128, art. 165a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. Oddział [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2016 r. X. Sp. z o.o. Oddział w [...] (dalej jako: "spółka", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł oraz o zwrot nadpłaty. Jednocześnie spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za ww. rok.

W argumentacji wniosku spółka wskazała, że podstawę faktyczną żądania stanowi błędne ujęcie, jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w pierwotnie złożonej deklaracji stacji redukcyjno-pomiarowych gazu, jako budowli, w związku z czym powstała nadpłata.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr WF-R [...], na podstawie art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p."), odmówił wszczęcia postępowania z ww. wniosku.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], wydaną na skutek rozpoznania wniosku spółki z dnia 31 grudnia 2012 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta, z uwagi na jej niezaskarżenie, jest ostateczna. Z powyższego organ wywiódł, że wszczęcie postępowania w przedmiocie nadpłaty za 2011 r. jest niedopuszczalne. Ponadto, odwołując się do uchwały NSA z dnia 29 września 2014 r., o sygn. akt II FPS 4/13, organ stwierdził, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę.

W zażaleniu z dnia [...] r. spółka wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie art. 72 § 1, art. 75, art. 79 § 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt. 5 oraz art. 165a O.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w zakresie podatku od nieruchomości za 2011 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. określił spółce wysokość zobowiązania, a ewentualne uwzględnienie wniosku spółki z dnia 30 grudnia 2016 r. doprowadziłoby do sytuacji, w której w sposób pośredni organ podatkowy sam we własnym zakresie dokonałby zmiany wymiaru ustalonego już zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. (podatek w kwocie [...]zł uległaby zmniejszeniu o kwotę ewentualnej nadpłaty, tj. o [...] zł). Takie stanowisko nie zasługuje na akceptację.

Zdaniem SKO, jeżeli spółka uważa, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, które istniały w momencie wydawania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...] września 2014 r., a które mogłyby mieć ewentualnie wpływ na wysokość ustalonego w tej decyzji zobowiązania podatkowego, to właściwym byłoby wszczęcie przez spółkę postępowania wznowieniowego z powołaniem się na argumentację wskazaną we wniosku z dnia 30 grudnia 2016 r. SKO zaznaczyło, że spółka w zażaleniu podniosła zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a więc przewiduje ona możliwość zaistnienia takiego rodzaju nadzwyczajnego postępowania.

W konkluzji SKO stwierdziło, że postanowienie organu I instancji, z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, jest zgodne z prawem.

W skardze z dnia [...] r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO w [...] i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1) art. 72 § 1, art. 75, art. 79 § 2 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r.,

2) art. 80 O.p. poprzez nieznajdujące podstaw prawnych ograniczenie prawa do żądania zwrotu nadpłaty,

3) art. 165a O.p. przez nieuzasadnioną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. na wniosek spółki.

W argumentacji skargi skarżąca zarzuciła, że organ błędnie przyjął, iż spółka nie miała prawa do złożenia kolejnego wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. w związku z wydaniem decyzji wymiarowej za 2011 r. w innym postępowaniu. Skarżąca stwierdziła, że pierwotne postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości, zainicjowane jej wnioskami nadpłatowymi z grudnia 2012 r., powinno być, zgodnie z 75 § 4 O.p., zakończone wydaniem decyzji w sprawie stwierdzenia, lub nie, nadpłaty w podatku od nieruchomości. W przekonaniu spółki, w przypadku postępowania nadpłatowego organ ograniczony jest treścią żądania podatnika, a postępowanie to nie ma na celu ustalenia prawidłowej wysokości podatku, a jedynie określenie, czy nastąpiła - lub nie - nadpłata podatku. Tymczasem Prezydent Miasta [...], w zakresie zobowiązania spółki w podatku od nieruchomości za 2011 r., wszczął postępowanie wymiarowe, przy czym przedmiot obu postępowań był de facto tożsamy. W związku z tym spółka uznała, że w rzeczywistości organ nie przeprowadził faktycznego postępowania określającego spółce wysokość zobowiązania, albowiem ograniczył się wyłącznie do treści żądania zawartego we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty. Potwierdza to chociażby fakt, że organ przeprowadził wyłącznie oględziny obiektów enumeratywnie wskazanych we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty (gdyby faktycznym celem postępowania było określenie całego przedmiotu opodatkowaniu, oględzinom winny być poddane, co do zasady, wszystkie składniki majątkowe będące w posiadaniu podatnika, nie wyłączając gruntów i budynków). Ponadto skarżąca podniosła, że sporne obiekty (podziemne stacje redukcyjno-pomiarowe gazu) nie były przedmiotem rozważań w trakcie postępowania wymiarowego za 2011 r. (postępowanie w zakresie dotyczącym budowli ograniczyło się do porównania pierwotnie zadeklarowanej wartości budowli z wartością budowli wyłączonych z opodatkowania przez spółkę wnioskiem z grudnia 2012 r.).

Skarżąca zarzuciła także, że organ odwoławczy wadliwie powołał się na zasadę trwałości decyzji, albowiem przedmiotem kolejnego wniosku nadpłatowego spółki były podziemne stacje redukcyjno-pomiarowe gazu, tj. inne obiekty, niż te będące przedmiotem wniosku z grudnia 2012 r. W związku z tym uznała, że zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości w zakresie podziemnych stacji redukcyjno-pomiarowych gazu, jako obiektów nieobjętych (dotychczas) postępowaniem w przedmiocie podatku od nieruchomości, nie może być objęty zasadą powagi rzeczy osądzonej. Ponadto podniosła, że przepis regulujący prawo do wnioskowania o zwrot nadpłaty (art. 80 § 1 O.p.) nie stoi na przeszkodzie wnioskowaniu kolejnej nadpłaty przez spółkę, a wniosek z grudnia 2016 r. został złożony przed upływem terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności zastosowania w sprawie przepisu art. 165a § 1 O.p., uzasadniającego odmowę wszczęcia postępowania w związku z wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł oraz o zwrot nadpłaty.

Zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia tego przepisu, na wstępie należy wyjaśnić, że przystępując do oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,

- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,

- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (tak NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., I GSK 363/12, LEX 1356919; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11, LEX nr 1286271). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

Bezsporną w sprawie była okoliczność, że decyzją z dnia [...] września 2014 r.,

nr [...], wydaną na skutek rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 31 grudnia 2012 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012, organ podatkowy określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta, z uwagi na jej niezaskarżenie, jest ostateczna. Dopuszczalność rozpoznania kolejnego wniosku dotyczącego tego samego roku podatkowego skarżąca uzasadnia m.in. tym, że jej zdaniem w pierwszym postępowaniu organ nie przeprowadził faktycznego postępowania określającego spółce wysokość zobowiązania, albowiem ograniczył się wyłącznie do treści żądania zawartego we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty. Ponadto spółka zwróciła uwagę, że sporne obiekty (podziemne stacje redukcyjno-pomiarowe gazu) nie były przedmiotem rozważań w trakcie tamtego postępowania. Dodatkowo spółka podniosła, że prawo do złożenia ponownego wniosku o stwierdzenie nadpłaty wynika z art. 80 § 1 O.p., skoro wniosek złożony został przed upływem terminu przedawnienia.

Przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie jest zasadna, a sporne zagadnienie była już rozważane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na przepis z art. 79 § 1 O.p. stwierdził m.in., że skoro ustawodawca zakazuje wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty już w sytuacji, gdy toczy się postępowanie zmierzające do ewentualnego określenia zobowiązania podatkowego, to tym bardziej nie jest możliwe jego wszczęcie wówczas, kiedy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja określająca prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, która z mocy art. 128 O.p. chroniona jest zasadą trwałości. Zdaniem NSA, możliwe jest w takim przypadku wyłącznie wdrożenie jednego z trybów nadzwyczajnych, zmierzających do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, bądź stwierdzenie jej nieważności albo wznowienia postępowania. Nie można natomiast kwestionować, ani też zmieniać wysokości zobowiązania podatkowego, wynikającego z ostatecznej decyzji określającej wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p., mocą deklaracji korygującej połączonej z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., II FSK 3498/14; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 lipca 2015 r., I SA/Sz 530/15; dostępne na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy podatkowe nie naruszyły art. 165a § 1 O.p. zasadnie uznając, że w okolicznościach faktycznych sprawy przepis ten znajduje zastosowanie. W konsekwencji stwierdzić także należy, że pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).