Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 990/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 4, 11 ust. 2 i 39
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: Art. 7, 77 par. 1, 80 i 107  par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Halina Jakubiec Protokolant Julia Mejer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez M. K. (dalej skarżąca) decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r. nr [...], [...], wydaną na podstawie przepisu art. 8, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2019 r., znak: [...], odmawiającą skarżącej przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków, przejazdy, leczenie stomatologiczne, a także bieżące opłaty.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

Skarżąca zwróciła się do organu pomocowego w dniu 18 czerwca 2019 r. składając wniosek o przyznanie środków finansowych na zakup leków, przejazdy, leczenie stomatologiczne, zaś podczas wywiadu środowiskowego w dniu 28 czerwca 2019 r. zażądała także przyznania pomocy na bieżące opłaty.

Organ pierwszej instancji - Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy - decyzją z dnia [...] 2019 r., znak: [...] -, odmówił skarżącej przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego na zakup leków, przejazdy, leczenie stomatologiczne, a także bieżące opłaty.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżąca nadal prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z dwojgiem dzieci – synem E. i córką O. Skarżąca samotnie wychowuje dzieci, gdyż z ich ojcem P. K. ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód.

Skarżąca jest osobą nieaktywną zawodowo, posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodu są świadczenia alimentacyjne (1000 zł), zasiłki rodzinne wraz z dodatkiem (358,00 zł), zasiłek pielęgnacyjny (184,42 zł), świadczenia wychowawcze, którego nie wlicza się do dochodu (1000 zł). Organ podał, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego w miesiącu maju zostało pomniejszone o kwotę 300 zł jako nienależnie pobrane, które zostało zwrócone przez skarżącą. Wskazał, że wydatki skarżącej w miesiącu maju wyniosły łącznie 247,23 zł. Udokumentowane wydatki w kwietniu 2019 r. to wydatki na leczenie stomatologiczne (250 zł). Stwierdzono natomiast brak udokumentowania wydatków na zakup leków, czy też brak dokumentów potwierdzających konieczność ich wykupienia. Do 18 lipca 2019 r. nie przedłożono faktur pomimo takiej deklaracji. Organ podniósł również okoliczność dostarczenia przez byłego męża skarżącej płyty z nagraniami z których to, zdaniem organu, wynika fakt wynajmowania przez skarżącą mieszkania osobom narodowości ukraińskiej i pobierania z tego tytułu określonej kwoty pieniężnej. Z nagrania nie wynika jednak od kiedy osoby te wynajmują lokal. Skarżąca zaprzeczyła tej sytuacji składając oświadczenie pod odpowiedzialnością karną w dniu 28 czerwca 2019 r.

Organ przyjął w związku z powyższym, że nie ma możliwości ustalenia faktycznego dochodu skarżącej z uwagi na zatajanie przez nią informacji o dochodach, Podniósł także, że skarżąca comiesięcznie składa wnioski o pomoc bez chęci jednak podjęcia zatrudnienia. Odmówił więc przyznania żądanej przez skarżącą pomocy w formie zasiłku celowego na wskazane cele.

Skarżąca, kwestionując ww. decyzję w odwołaniu od niej wskazała na trudną sytuację rodziny, chorobę syna, wydatki na utrzymanie dzieci i ponoszenie kosztów leczenia. Zakwestionowała wiarygodność przedłożonego przez jej byłego męża nagrania. Wskazała na brak możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad synem. Podniosła, że postepowanie GOPS jest stronnicze i celowo odmawia przyznania jej pomocy. Do odwołania przedłożyła kopie faktur za leki oraz kopie wyroków.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO na wstępie wskazało, wobec wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej, że skutkiem wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jest wstrzymanie z mocy prawa tej decyzji. W tych okolicznościach brak jest podstaw do odrębnego wydawania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

W dalszej części podkreśliło, że przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym jest rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sprawie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup leków, przejazdy, leczenie stomatologiczne, a także bieżące opłaty. Wskazało na treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej podkreślając, że ta forma pomocy może być przyznana w celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Kolegium podkreśliło, że pojęcie to nie zostało prawnie dookreślone, a więc ocena istnienia niezbędnej potrzeby bytowej należy do organu pomocowego. Wskazało, że przyjmuje się, że podstawowa potrzeba bytowa, to potrzeba usprawiedliwiona zachowaniem życia i zdrowia i uzasadniona jest podstawowym katalogiem dóbr chronionych. Zasiłek celowy służy właśnie zaspokojeniu konkretnych, podstawowych potrzeb o minimalnym standardzie, jest świadczeniem jednorazowym i przyznawanym na konkretny cel. Niewątpliwie nie jest to zasiłek przyznawany na pokrywanie comiesięcznych kosztów utrzymania beneficjenta, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Przyznanie tego świadczenie uzależnione jest przy tym od kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ustawy.

Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji w wywiadzie środowiskowym wskazał na niemożność ustalenia dochodów skarżącej, w decyzji natomiast stwierdził zatajanie dochodów przez skarżącą wobec ujawnionego przez byłego męża nagrania, z którego wynika, iż strona podnajmuje mieszkanie osobom trzecim narodowości ukraińskiej i pobiera z tego tytułu 300 zł. Skarżąca zaprzeczyła temu składając pod odpowiedzialnością karną oświadczenie. Wobec tego organy orzekające zobowiązane były ocenić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne do przyznania żądanego świadczenia, określone w art. 11 ustawy, stanowiącym konkretyzację wyrażonej w art. 4 ustawy zasady współdziałania osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej z organem w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy brak współdziałania osób lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, uzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcialub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznie realizowanych w ramach programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Zdaniem Kolegium z przepisu powyższego wynika, że zaistnienie pewnych zachowań beneficjenta w nim opisanych, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia lub wstrzymania świadczeń, a zatem kwestie te pozostawiono uznaniu organu.

Kolegium uznało, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje istnienie przesłanki braku współdziałania i że stan ten uzasadnia odmowę przyznania żądanej przez skarżącą pomocy, chociaż nie został on zwarty wprost w podstawie prawnej art. 11 ust. 2 ustawy.

Kolegium powołało się na orzecznictwo, w tym NSA, w świetle którego osoba, która zataja dochody, uniemożliwiając rzetelne rozpatrzenie podania należy do grupy osób, które, jak wskazuje brzmienie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 2, 3 ust. 2 i 4 ustawy, nie powinny liczyć na wsparcie. Kolegium podniosło, że w myśl art. 75 k.p.a.jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Kolegium podniosło, że były mąż skarżącej, rejestrujący rozmowę z osobami narodowości ukraińskiej, rozwieszającymi pranie koło domu, w którym zamieszkuje skarżąca wraz z dziećmi, był uczestnikiem tej rozmowy, a więc rejestrował treść dla niego przeznaczoną. Oznacza to zdaniem Kolegium, że nagrywanie rozmowy przez jej uczestnika przy jednoczesnym braku sprzeciwu osób nagrywanych nie było nielegalne i może w związku z tym posłużyć jako dowód w sprawie. Dowód ten podważa wiarygodność twierdzeń skarżącej co do braku korzyści materialnych i przynajmniej okresowo uzyskiwanych dochodów. Osoby nagrane twierdziły bowiem, ze mają umowę ze skarżącą, jednak następnego dnia opuszczają chwilowo Polskę.

Źródłem ustaleń istotnych w sprawie okoliczności mogą być nie tylko dane wynikające z wywiadu środowiskowego lub przedstawione przez samego beneficjenta.

W związku z tym Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z godnie z prawem i dla tego utrzymało ją w mocy.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca wskazała, że podjęta decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Podniosła, że pozostaje w bardzo ciężkiej sytuacji majątkowej, rodzinnej i utrzymuje się tylko z pomocy społecznej i świadczenia 500 plus. Podniosła, że były mąż, dłużnik od kilku lat nie płaci alimentów zasądzonych na dzieci. Zaznaczyła, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie komornika sądowego o bezskutecznej alimentacji, zaświadczenie o długu alimentacyjnym na rzecz dzieci. Były mąż zataja informacje mające znaczący wpływ na przyznanie pomocy ze środków publicznych. Nachodzi ją, "nęka" psychicznie, grozi jej i pracuje "na czarno" Uznała, że w związku z tym wniesienie skargi jest uzasadnione. Do skargi dołączyła załączniki w postaci wyszczególnionych kopii dokumentów dotyczących faktur, opłat i skazania byłego męża.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były decyzje organów pomocy społecznej odmawiające skarżącej przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup leków, przejazdy, leczenie stomatologiczne, a także bieżące opłaty.

Bezsprzecznie, jak wynika z treści art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1507, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter tzw. decyzji uznaniowej, co oznacza, że organ administracji ma pewną swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji, związaną z realizowaniem określonej, w zakresie przedmiotu decydowania, polityki państwa. W konsekwencji kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do decyzji uznaniowych ograniczona. Uznanie zostało bowiem ograniczone celami i zasadami pomocy społecznej (art. 3 i 4 tej ustawy) z jednej strony, z drugiej zaś zasadami postepowania administracyjnego, wynikającymi z artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.).

Zasiłek celowy może zatem zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, organ może jednakże odmówić jego przyznania jeśli zachodzą przeszkody wskazane w art. 11 ust. 2 ustawy.

Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z postanowieniami art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Z kolei w myśl art. 11 ust. 2 tej ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie trafnie orzekające organy – pierwszej instancji, jak i orzekające w drugiej instancji SKO - wskazały na art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, że działania w nim opisane mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych pomocy społecznej.

Zwrócić jednakże należy uwagę, że u podstaw negatywnego stanowiska organów, wyrażonego w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, iż skarżąca nie współdziała z organami w rozwiązaniu swoje trudnej sytuacji, jak tego nakazuje art. 4 ustawy, zasadzało się na ocenie wiarygodności, zdaniem organów, przedłożonego w dniu 24 czerwca 2016 r. przez byłego męża skarżącej nagrania, z którego ma wynikać, że skarżąca wynajmuje mieszkanie osobom narodowości ukraińskiej, z czego ma dodatkowe zasoby finansowe, a co z kolei nasuwa wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, przedstawionej przez skarżącą jej sytuacji materialnej, która ma znaczenie dla przyznania jej pomocy w formie zasiłku celowego z art. 39 ustawy na wskazane cele i w konsekwencji. brakiem możliwości ustalenia faktycznego dochodu skarżącej.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że w świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej ustalenie sytuacji osobistej oraz stanu majątkowego ma zasadnicze znaczenie dla możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej. Ustawodawca rygorystycznie podchodzi bowiem do kwestii współpracy osoby ubiegającej się o takie świadczenie z organem pomocy społecznej. Uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, czy to poprzez odmowę jego przeprowadzenia, czy odmowę odpowiedzi na poszczególne pytania pracownika socjalnego, względnie niewywiązywanie się z uzasadnionych żądań złożenia stosownych dokumentów, może zostać uznane za brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym, co z kolei stanowi wyrażoną w art. 11 ust. 2 ustawy przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Każdy jednakże przypadek takiego stanu rzeczy należy rozpatrywać indywidualnie.

W ocenie Sądu argumentacja orzekających organów, że przedłożone nagranie przez byłego męża "uwiarygadnia" fakt pozyskiwania dodatkowych środków finansowych, o których nie informowała skarżącą, jest nie do zaakceptowania.

Rzeczywiście w świetle postanowień art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zwrócić jednakże należy uwagę orzekającym organom, że wskazany przepis zawiera ograniczenia wykorzystywania w procedurze administracyjnej dowodów niedopuszczalnych, potocznie nazywanych "owocami zatrutego drzewa"

Wprost z przepisu art. 75 k.p.a. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest to sprzeczne z prawem.

Przyznać należy, że istnieją w doktrynie i orzecznictwie trzy odmienne stanowiska w tej kwestii, restrykcyjne, pośrednie i liberalne.

W odniesieniu do przedłożonego nagrania, organy podniosły, że były mąż skarżącej rejestrował rozmowę z osobami narodowości ukraińskiej, a więc mógł to czynić, bo po pierwsze rejestrował treść dla niego przeznaczoną, a po drugie nie było to nielegalne bo brak było sprzeciwu osób nagrywanych.

Z regulacji prawnych wynika, że nie wolno nagrywać innych osób bez ich zgody. Wyjątkiem od takiego zakazu są sytuacje, gdy chcemy udowodnić komuś popełnienie przestępstwa i nie mamy innej drogi do udowodnienie tego czynu zabronionego np. korupcji, przemocy psychicznej i fizycznej, zdrady w związku, mobbingu w pracy, wykroczenia drogowego, oszustwa, wyłudzenia. Nagrania te musza jednakże służyć do ochrony naszych bliskich, czy publicznych dóbr. Nie mogą być wykorzystywane do szantażu.

Abstrahując więc od kwestii, które ze stanowisk: restrykcyjne, pośrednie, czy liberalne, zasługuje na uwzględnienie, co do dopuszczalności tego rodzaju dowodów, podkreślić należy z cała mocą, że to, iż były mąż skarżącej rejestrował treści przeznaczone dla niego przy braku sprzeciwu osób wypowiadających słowa, nie czyni dowodu z nagrania, ani wiarygodnym, ani legalnym. Przemawiają za tym następujące względy. Skarżąca, jak wynika z opisu organów, nie była zarejestrowana na tym nagraniu podczas rozmowy z kobietą i mężczyzną obcej narodowości. Ponadto, nie zarejestrowano, że zwrócono się do tych osób o wyrażenie zgody, czy też uprzedzono ich o nagrywaniu. Wreszcie nie bez znaczenia jest też waga sprawy. Nie wiadomo też, gdzie wykonano nagranie i czy rzeczywiście w pobliżu domu skarżącej. Nie wiadomo kiedy to nagranie zostało wykonane (brak oznaczenia datą oraz godziną nagrania). Co ważne przedstawia ono odpowiedzi na pytania prawdopodobnie byłego męża skarżącej udzielane przez uwidocznione na nagraniu, nieznane z imienia i nazwiska osoby, kobietę i mężczyznę, mające potwierdzać okoliczności wynajmowania mieszkania za kwotę "300 zł", podawane przez byłego męża. Nie jest pewne też, że osoby te są narodowości ukraińskiej, aczkolwiek wypowiadają zdania w podobnie brzmiącym języku ukraińskim bądź rosyjskim. Zdaniem Sądu na dowód z tego nagrania powołuje się były mąż skarżącej, a więc osoba, która nie jest stroną postępowania o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Mało tego w piśmie z daty wpływu 24 czerwca 2019 r. (k. 21 akt administracyjnych) były mąż skarżącej podniósł szereg zaniedbać, których miała się dopuścić skarżąca w wychowaniu dzieci. Okoliczności te nie potwierdziły się jednak, jak wynika z treści notatki pracowników socjalnych z dnia 26 czerwca 2019 r. (k. 22 i 23 akt administracyjnych)., co w świetle treści opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów Sądu Okręgowego, sporządzonej co prawda 23 marca 2016 r. na poczet sprawy o rozwód, nie mniej jednak, wraz z treścią notatek pracowników socjalnych, zdającej się przeczyć twierdzeniom byłego męża skarżącej.

Dysponując oświadczeniami i nagraniem przedłożonym przez byłego męża skarżącej o rzekomym wynajmowaniu mieszkania przez skarżącą, a także oświadczeniu skarżącej zaprzeczającemu tym okolicznościom, uznać należało, że ocena wiarygodności dowodu z nagrania, przedłożonego przez byłego męża, dokonana przez organy jest nieprawidłowa, a uwzględnienie tego dowodu biorąc pod uwagę brak zgody nagrywanych osób, które nie są stronami postępowania, udzielanie odpowiedzi na pytania byłego męża skarżącej, wagę sprawy, możliwość przeprowadzenia innych dowodów na tę okoliczność, chociażby w drodze dodatkowego wywiadu środowiskowego, było niedopuszczalne. Nie mówiąc już o rejestracji w początkowym fragmencie nagrania czynności służbowe policjantów przeprowadzających najprawdopodobniej rozpytanie ze skarżącą.

W obliczu powyższego zastrzeżenia budzi więc stwierdzenie organów, że nie były w stanie ustalić rzeczywistej sytuacji materialnej beneficjentki, choć skoro stale korzysta z pomocy, to jej sytuacja jest raczej znana organom pomocy społecznej, w dodatku poczyniły przecież kroki organy przeprowadzając wywiad środowiskowy i ustalając podczas niego dochody, wydatki i obciążenia rodziny skarżącej, która prowadzi gospodarstwo wraz z dziećmi. W sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła wszystkich faktur, należało ją zatem wezwać do złożenia wyjaśnień w tym zakresie na piśmie i do ich przedstawienia w zakreślonym terminie (art. 50 k.p.a.)

W ocenie zatem Sądu przeprowadzone postępowanie, które zakończyło się kontrolowanymi negatywnymi decyzjami dla skarżącej, zostało przeprowadzone z naruszeniem artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Orzekające organy nie wykazały w sposób przekonywujący braku współpracy przez skarżącą z pracownikami socjalnymi, uzasadniającą odmowę udzielenia jej wnioskowanej pomocy w formie zasiłku celowego na żądane cele. Nie można budować stanowiska o braku współpracy skarżącej na niedopuszczalnym i niewiarygodnym dowodzie z nagrania osób.

Wobec powyższego działania organów pomocy społecznej uznać należało za nieprawidłowe, skutkujące uchyleniem wydanych w sprawie decyzji.

Skarga z powyższych względów musiała odnieść zamierzony skutek.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.