Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1160/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 144 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Ł.-S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1454/12 w sprawie ze skargi M. Ł.-S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1454/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Ł.-S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Dyrektor Izby Celnej w B.P. decyzją z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, zwolnił M. Ł.-S. ze służby w Izbie Celnej w B. P., z dniem doręczenia niniejszej decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji z dnia 29 lutego 2012 r. organ wskazał, że M. Ł.-S. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od 12 czerwca 2009 r. do 12 września 2009 r. z uwagi na wszczęcie wobec niej postępowania o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. Okres zawieszenia został przedłużony następnie do czasu zakończenia postępowania karnego decyzją z dnia [...] września 2009 r. Natomiast w piśmie z dnia 11 października 2011 r. Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział [...] poinformował, iż w sprawie, w której M. Ł.-S. występuje w charakterze oskarżonej, wyrok jeszcze nie zapadł. Organ stwierdził, że upłynął okres ponad 12 miesięcy zawieszenia M. [...] Ł.-S. w pełnieniu obowiązków służbowych, zawieszenie ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym przeciwko niej postępowaniem karnym oraz nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Ma zatem zastosowanie przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Jego zastosowanie, jak wskazał organ, podyktowane jest negatywnymi dla Służby Celnej konsekwencjami wynikającymi z długotrwałego zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych, co wiąże się z zajmowaniem etatu. Ponadto istnieje problem niedoboru kadrowego wynikający m.in. z zawieszenia funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych w Urzędzie Celnym w L. i podległych komórkach organizacyjnych, co było zgłaszane przez Naczelnika UC, o czym świadczy pismo z dnia 11 maja 2011 r. Taka sytuacja, zdaniem organu, ma niekorzystny wpływ w szczególności na pracę Oddziału Celnego w D. oraz doprowadziła do zwiększenia obciążenia pracą innych funkcjonariuszy oraz delegowania do pełnienia służby w Oddziale Celnym Drogowym w D. funkcjonariuszy z różnych komórek wewnętrznych Urzędu Celnego w B.P. Organ zwrócił też uwagę na aspekt finansowy powyższej sytuacji. Podał też, że decyzja o zwolnieniu ze służby nie jest równoznaczna z uznaniem winy w postępowaniu karnym.

Odnosząc się do wniosków dowodowych, organ stwierdził, że ocena wykonywania przez funkcjonariusza zadań wynikających z zakresu czynności ujmowana w corocznych ocenach okresowych, których uwierzytelnione kopie dołączono do akt postępowania. Treść tych dokumentów jest zatem znana Dyrektorowi Izby Celnej. Odnosząc się zaś do wniosku o przeprowadzenie dowodów z protokołów posiedzeń, które dotyczyły braków kadrowych w Oddziale Celnym oraz protokołów z rozpraw toczących się przed Sądem Rejonowym w C. o sygn. akt [...], to organ wskazał, że ze względu na fakt, że podstawą prawną wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby Celnej jest art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, to wniosek z dnia 16 lutego 2012 r. uznano za bezzasadny. Ponadto organ wskazał, że analiza wpływu na funkcjonowanie Urzędu Celnego w L., zawieszonych w wykonywaniu obowiązków służbowych funkcjonariuszy celnych przedstawiona przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. znajduje się w aktach sprawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Ł.-S. wniosła o jej uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 10 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia 19 czerwca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem tego organu, wydana na postawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej decyzja, mająca charakter fakultatywny, nie daje podstaw do stwierdzenia dowolności działań Dyrektora Izby Celnej w B.P. Organ wskazał bowiem, że zgodnie z w/w przepisem, jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby jest upływ 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia, które to przesłanki wystąpiły w niniejszej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący. Organ I instancji wykazał, że długotrwałe zawieszenie M. Ł.-S. w obowiązkach służbowych wiąże się z tym że nie pełnieni ona służby, a dalsze przedłużanie tego okresu powoduje zajmowanie etatu mogącego być efektywnie wykorzystanym przez nowozatrudnionych funkcjonariuszy celnych. Podał też, że problemy kadrowe doprowadzają do znacznego zwiększenia obciążenia pracą pozostałych funkcjonariuszy celnych. Skutkuje to znacznym zmęczeniem, co w konsekwencji może doprowadzić do ilości popełnianych błędów w trakcie pracy a ponadto do wzrostu zwolnień lekarskich. Ponadto następuje wówczas tzw. ,,blokada etatu". Organ wskazał, że powyższe okoliczności oznaczają, że nie można przyjąć, iż brak było związku między okresem zawieszenia w czynnościach służbowych a wpływem tego zawieszenia na organizację służby. Podał też, że jak wynika z pisma skierowanego do Ministerstwa Finansów z dnia 4 maja 2011 r., zawierającego dane za miesiąc kwiecień 2011 r. wynika, iż zawieszonych w pełnieniu obowiązków służbowych było 46 funkcjonariuszy celnych, w tym 39 powyżej 12 miesięcy.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na aspekt finansowy takiej sytuacji, kiedy nie wykonujący obowiązków służbowych funkcjonariusz pobiera 50% uposażenia. Podał także, że organ pierwszej instancji wyjaśnił wszelkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby, odniósł się do składanych przez M. Ł.-S. wniosków dowodowych, a rozstrzygając sprawę rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Ponadto skoro ustawodawca uznał, że funkcjonariusz celny powinien zostać zawieszony w pełnieniu obowiązków w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, to nie sposób zaakceptować twierdzeń strony, iż w interesie społecznym zasadnym jest powierzenie takiemu funkcjonariuszowi innych zadań w służbie, mimo toczącego się postępowania karnego.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu M. Ł.-S. na temat zastosowania art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, gdy w chwili zaistnienia zawieszenia w obowiązkach służbowych nowa ustawa o Służbie Celnej jeszcze nie obowiązywała wyjaśniając, że postępowanie w sprawie zwolnienia odwołującej się ze Służby Celnej zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., tj. w czasie obowiązywania już ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

Co do zarzutu naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Szef Służby celnej podał, że do stwierdzenia czy rzeczywiście doszło do naruszenia tego przepisu koniecznym jest wykazanie jakiej to konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu nie mogła przedstawić oraz jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć to uchybienie. Tego, zdaniem organu, M. Ł.-S. nie wykazała. Ponadto organ przed wydaniem decyzji zawiadomił M. Ł.-S. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, jednakże z materiałem tym nie zapoznała się.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję M. Ł.-S. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270, ze zm.) wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.). Sąd wskazał, że decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter uznaniowy. Jednakże granice uznaniowości wyznaczają z jednej strony przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym przepisie art. 105 pkt 10, z drugiej zaś przepisy art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., ustanawiające reguły prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły wskazanym regulacjom.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby, określone w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Bezspornie bowiem upłynął dwunastomiesięczny okres zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia wobec toczącego się postępowania karnego. Sąd uznał zarzut wydania decyzji z przekroczeniem określonych w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej granic uznania administracyjnego za nietrafny.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie znajdują również uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ma obowiązek, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywateli, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Tym niemniej podkreślenia wymaga, że w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną określonych w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, jak również prawidłowość wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa. Natomiast sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przypisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podzielił w tym zakresie argumentację organów administracji celnej, popartą szczegółowymi analizami etatowymi. Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, następuje swoista "blokada etatu", gdyż przepisy dotyczące Służby Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na miejsce funkcjonariusza zawieszonego innej osoby.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił następnie, że ważąc interes społeczny oraz słuszny interes funkcjonariuszki, należy mieć w niniejszej sprawie na uwadze także charakter przestępstwa, o które została ona oskarżona, pozostającego w związku z pełnioną służbą, a polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych. Intencją ustawodawcy było odsunięcie funkcjonariusza celnego od wykonywania obowiązków służbowych w tym okresie. Zatem taka możliwość istnieje również w sytuacji przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, do czasu zakończenia postępowania karnego.

Zdaniem Sądu nie znajduje także uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie, zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, wskazując dokładnie, jak sytuacja zawieszenia skarżącej oraz innych funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, dezorganizuje pracę komórki organizacyjnej, w której pełnią służbę. Obszerne uzasadnienia tak zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w B.P.,spełniają również wymogi przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organy wskazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, którym zaś odmówiły mocy dowodowej. Dotyczy to w szczególności podnoszonych kwestii dotychczasowej nienagannej służby pełnionej przez skarżącą. Ponadto okoliczność, że skarżąca pełniła dotychczas swoją służbę nienagannie, nie ma decydującego znaczenia w sprawie.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił też zarzutu skarżącej co do niewłaściwego zastosowania przepisów nowej ustawy o Służbie Celnej, bowiem rację ma organ, że postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącej ze służby zostało zainicjowane zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia [...] kwietnia 2011 r., w czasie obowiązywania już ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Ustawa ta weszła w życie 31 października 2009 r. Zatem obowiązkiem organu, zgodnie z art. 231 ust. 1, ustawy było prowadzić postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby na zasadzie nowej ustawy. Było to bowiem nowe postępowanie w sprawie. Sąd ten nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Skarżąca została bowiem poinformowana pismami z dnia 22 listopada 2011 r., które odebrała 12 grudnia 2011 r. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z całością akt sprawy, w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma, jednakże skarżąca z powyższego uprawnienia nie skorzystała.

W skardze kasacyjnej M. Ł. – S. zaskarżyła w całości wyżej wskazany wyrok i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. i art. 144 § 4 p.p.s.a. przez oddalenie skargi przez Sąd i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia pomimo, iż zaskarżona decyzja naruszała: art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ogólną zasadę postępowania administracyjnego polegającą na przestrzeganiu przez organ praworządności i podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; w szczególności nie zgromadzenia dowodów wskazujących, iż sytuacja kadrowa w Oddziale Celnym w D. w sposób zasadniczy różni się od tej przed zawieszeniem skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych i jest możliwe normalne funkcjonowanie Oddziału nawet w sytuacji dalszego zawieszania jej w pełnieniu obowiązków służbowych; art. 10 k.p.a. przez pozbawienie prawa M. Ł.-S. do wypowiedzenia się o zgromadzonym materiale dowodowym i złożenia dalszych wniosków dowodowych celem jego uzupełnienia; art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323) przez błędne zastosowanie w sprawie, gdy w ustalonym stanie faktycznym norma ta nie mogła stanowić podstawy do kształtowania sytuacji prawnej skarżącego, bowiem weszła ona w życie już po zaistnieniu zdarzenia dającego podstawę od ewentualnego zwolnienia ze służby.

W oparciu o powyższe podstawy skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W jej uzasadnieniu przedstawiono argumentację zawartą już w skardze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Bowiem to strona wnosząca skargę kasacyjną wyznacza sądowi kasacyjnemu ramy dla prowadzonej analizy zaskarżonego orzeczenia. Wykluczone jest wobec tego badanie ewentualnych innych wadliwości wyroku, poza te granice wykraczających.

Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest oddalenie przez Sąd skargi pomimo, że zaskarżona decyzja naruszała art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez to, że organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności przez nie zgromadzenie dowodów wskazujących, iż sytuacja kadrowa w Oddziale Celnym w D. w sposób zasadniczy różni się od tej przed zawieszeniem skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych i jest możliwe normalne funkcjonowanie Oddziału nawet w sytuacji dalszego zawieszania jej w pełnieniu obowiązków służbowych. Uważne zapoznanie się z uzasadnieniami decyzji organów pierwszej i drugiej instancji przeczy tak postawionemu zarzutowi. Sąd pierwszej instancji przyjął, że organy administracji przeprowadziły postępowanie w którym zebrały materiał dowodowy który był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, po czym dokonały jego właściwej oceny i uznały, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Takie stanowisko należy uznać za uzasadnione. Skoro skarżąca powieliła wskazany wyżej zarzut to przyznając rację organowi drugiej instancji należy po raz wtóry za nim powtórzyć, że długotrwałe zawieszenie skarżącej w obowiązkach służbowych wiąże się z niepełnieniem służby, a dalsze przedłużanie tego okresu powoduje zajmowanie etatu mogącego być efektywnie wykorzystanym przez nowo zatrudnionych funkcjonariuszy celnych. Do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji okres zawieszenia skarżącej wynosił ponad 2 lata. Ze względu na niedobór kadrowy wykonanie zadań nałożonych przez Unię Europejską, w tym w jednostkach przygranicznych niewątpliwie jest utrudnione. Prawidłowa i terminowa realizacja licznych zadań nałożonych na administrację celną, w tym na Izbę Celną w B.P. oraz podległe jej jednostki organizacyjne w tym Urząd Celny w L. oraz Oddział Celny w D., w którym pełniła służbę skarżąca, wymaga jak najefektywniejszego wykorzystania posiadanych etatów. Organy powołały się na dołączone do akt administracyjnych tabele dotyczące planowanego i zrealizowanego zatrudnienia w Izbie Celnej w B.P. i podległych jej urzędach celnych oraz na pismo Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 11 maja 2011r. ( karta 17 akt administracyjnych) zawierające informacje dotyczące braków kadrowych w podległych mu komórkach organizacyjnych z powodu zawieszenia funkcjonariuszy celnych. Z pisma tego wynika, ze zawieszenie dużej ilości funkcjonariuszy celnych w skali urzędu nie pozostaje bez znaczenia dla jego funkcjonowania. Problemy kadrowe doprowadzają do znacznego obciążenia pracą pozostałych funkcjonariuszy celnych, gdyż jak podkreślono, często jeden funkcjonariusz musi pełnić obowiązki służbowe na dwóch lub więcej stanowiskach. Skutkuje to zmęczeniem co w konsekwencji może doprowadzić do wzrostu popełnianych błędów i ilości zwolnień lekarskich. Organ odwoławczy powołał się też na pismo-sprawozdanie Dyrektora Izby Celnej w B.P. do Ministra Finansów z dnia 4 maja 2011r. zawierające dane za kwiecień 2011r. z którego wynika, że zawieszonych było 46 funkcjonariuszy celnych w tym 39 ponad 12 miesięcy. Z tym, że w Urzędzie Celnym w L. zawieszonych funkcjonariuszy było aż 34 funkcjonariuszy. W związki z czym np. w Oddziale Celnym Drogowym w D. w pierwszym kwartale 2011r. pozostali funkcjonariusze przepracowali dodatkowo 756 godzin nadliczbowych. Niewątpliwie taka sytuacja utrudnia także obsadę zmian i planowanie a w szczególności możliwość wykorzystania urlopów przez pozostałych funkcjonariuszy. W tych okolicznościach zarzut niezgromadzenia materiału dowodowego wskazującego na sytuację kadrową w jednostkach organizacyjnych Izby Celnej w B.P. i niewykazania pogorszenia się sytuacji kadrowej w związku z długotrwałym zawieszeniem dużej grupy funkcjonariuszy i wpływu tej okoliczności na utrudnienie wykonywania zadań przez organy celne nie jest trafny.

Wbrew stanowisku skarżącej organy administracji wzięły także zgodnie z art. 7 k.p.a. pod uwagę zarówno interes społeczny jak i uzasadniony interes skarżącej. Jednak słusznie uznały, że nieposzlakowana opinia, posiadane umiejętności i jej sytuacja rodzinna nie mogą decydować o pozostawieniu skarżącej w służbie, bowiem argumenty przedstawione wcześniej wskazują na przewagę interesu społecznego. Sąd Wojewódzki na poparcie tego stanowiska zasadnie dodał, że ważąc interes społeczny i interes funkcjonariuszki należy też mieć na uwadze charakter zarzucanego jej przestępstwa a polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych. Intencją ustawodawcy, który w takim przypadku przewidział obligatoryjne zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych było odsunięcie go do czasu zakończenia postępowania karnego ze względu na dobro służby. Przy czym takie rozwiązanie jest zgodne z konstytucją, o czym orzekał już Trybunał Konstytucyjny który wskazywał, że istotą stosunku służbowego funkcjonariusza celnego jest nie tylko wzmożona stabilność zatrudnienia i inne przywileje ale i kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność ( Wyroki TK z 14.12.1999r sygn. akt SK 14/98 i z 19.10.2004r. sygn. akt K 1/04 ).

W skardze kasacyjnej zarzucono również Sądowi, że nie wyjaśnił w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia czym naruszył przepis art. 144 § 4 p.p.s.a. Wskazanego przez autora skargi kasacyjnej przepisu tj. art. 144 § 4 ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera. Nawet przyjmując na podstawie uzasadnienia tego zarzutu, że dotyczy on art. 141 § 4 p.p.s.a. to i tak nie można uznać go za zasadny. Wbrew zawartemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutowi uzasadnienie wyroku spełnia wynikające z brzmienia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. warunki. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego winno między innymi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie wymienione wyżej elementy zawarte zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji odniósł się też do zarzutów podniesionych w skardze. W wyczerpujących motywach zaskarżonego wyroku wyjaśnił w szczególności dlaczego nie podzielił stanowiska skarżącej w kwestii nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania ( art. 7, 77§ 1 i 10 § 1 k.p.a.) oraz możliwości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisu art. 105 pkt 10 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli kasacyjnej.

Za nieusprawiedliwiony należy uznać także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Co prawda autor skargi kasacyjnej wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści art. 174 pkt 1 i 176 p.p.s.a. nie wskazał który przepis art. 10 k.p.a. Sąd naruszył, to jednak z uzasadnienia tego zarzutu wywieść należy, że zarzut dotyczy § 1 art. 10 k.p.a. Przede wszystkim trzeba podkreślić, czego nie podaje autor skargi kasacyjnej, że zarzut ten dotyczy postępowania organu pierwszej instancji. Odniósł się do niego już organ drugiej instancji i Sąd Wojewódzki. Pomimo podniesionej tam oczywistej i przekonywującej argumentacji którą należy podzielić, autor skargi kasacyjnej nadal podtrzymuje ten zarzut nie podejmując jakiejkolwiek polemiki ze stanowiskiem organu i Sądu i zapomina, że zarzut naruszenia przepisów postępowania mógł być skuteczny jedynie w przypadku wykazania, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika wprost z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Skoro tak to nawet przy przyjęciu, że doszło do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 10 § 1 k.p.a. to w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób uznać, że brak możliwości wypowiedzenia się o zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym miał wpływ na zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji. Znamiennym jest to, że skarżąca pomimo pouczenia jej przez organ drugiej instancji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o przysługujących jej uprawnieniach i przedłużeniu jej terminu do zapoznania się z aktami sprawy nie skorzystała z tych uprawnień.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, bowiem stanowisko Sądu Wojewódzkiego w tym względzie jest słuszne. Ogólnie rzecz ujmując skarżąca kasacyjnie uważa, że skoro przepis ten wszedł w życie po zawieszeniu jej w obowiązkach służbowych to nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Odpowiadając na ten zarzut należy wskazać, że nie ulega wątpliwości, że ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej w tym jej przepis art. 105 pkt 10 weszły w życie 31 października 2009r. tj. już po zawieszeniu M. Ł.-S. w pełnieniu obowiązków służbowych. Niewątpliwym jest też to, że przedmiotem kontrolowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowania jest zwolnienie skarżącej kasacyjnie ze służby celnej. Postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczęto [...] kwietnia 2011r. Podstawą wszczęcia postępowania był upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków i to, że nie ustąpiły przyczyny tego zawieszenia. Z faktów tych wynika, że możliwość zwolnienia skarżącej ze służby ( przedmiot sprawy) powstała już pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. Przedmiotem kontrolowanego postępowania nie jest zawieszenie skarżącej w obowiązkach służbowych, które zaistniało przed wejściem w życie przepisu art. 105 pkt 10 rzeczonej ustawy. Dlatego w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej który stanowi, że w sprawach ze stosunku służbowego zaistniałych przed dniem wejścia w życie (tej) ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sprawa w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby zaistniała już pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. zatem miały w niej zastosowanie przepisy tej nowej ustawy w tym art. 105 pkt 10. Należy też tu dodać, że skarżąca nie została zwolniona ze służby w związku z przeprowadzeniem postępowania dyscyplinarnego, co mogłoby mieć wpływ na to które przepisy należy stosować. W rezultacie w niniejszej sprawie nie naruszono zasady niedziałania prawa wstecz.

Skoro przedstawione argumenty przemawiały za niezasadnością skargi, to Sąd pierwszej instancji nie mógł zastosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. bowiem stosownie do art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był ją oddalić.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.