Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 513/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1466
law: Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - tekst jedn.
article: art 130 a ust 10h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Paulina Lichowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2740/16 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; 2. odstępuje od zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 112 (sto dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2740/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2016 r.) Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent), na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018, zm. Dz. U. nr 255, poz. 1466, dalej nowelizacja lipcowa bądź ustawa zmieniająca z 2010 r. lub ust. zm. z 2010 r.), w związku z art.130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej prd) i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1438) ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] obowiązany jest do zapłaty kwoty 2781,03 zł brutto zł z tytułu kosztów przechowywania [pojazdu] od dnia 24 kwietnia 2010 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "A" Sp. z o.o. (dalej Spółka), pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], usuniętego w [...] dnia 23 października 2009 r.

W uzasadnieniu Prezydent podał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h prd koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca jego właścicielem w dniu wydania powyższej dyspozycji. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Od tej ogólnej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo. Zgodnie z art. 13 nowelizacji lipcowej, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin liczony od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie tej ustawy.

Przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 3.6.2008 r. P 4/06 (Dz. U. nr 100, poz. 649, dalej wyrok P 4/06) uznał niekonstytucyjność przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Skarb Państwa nabywał z mocy prawa własność pojazdów nieodebranych z parkingów. Właściwość urzędów skarbowych w sprawie orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa wynikała z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 191, poz. 1377 ze zm.).

Obecnie usuwanie pojazdów w trybie art. 130a prd należy do zadań własnych powiatu, jednak zanim zostało ono przekazane samorządom, należało do zadań państwa z zakresu ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponoszenie kosztów, o którym mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej, jest zadaniem państwa o charakterze terenowym.

Skoro zadanie to nie należy do właściwości administracji skarbowej (żaden przepis na to nie wskazuje), to właściwym reprezentantem Skarbu Państwa w omawianym przypadku będzie wojewoda. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015, poz. 525, dalej uw) jest on organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji.

Od daty obowiązywania orzeczenia o niekonstytucyjności art. 130a ust. 10 prd, czyli od dnia 11 czerwca 2009 r., pojazdy usunięte w trybie art. 130a ust. 1 i 2 i nie odebrane przez właścicieli w okresie zakreślonym przez przepisy, nie przechodziły już na własność Skarbu Państwa. W związku z tym nadal pozostawały na parkingach strzeżonych prowadzonych przez podmioty wskazane przez starostów. To powodowało koszty przechowywania, które za okres od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r., na mocy art. 13 nowelizacji lipcowej ponosi Skarb Państwa.

Okres ustawowego przechowywania na parkingu pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] zakończył się w dniu 23 kwietnia 2010 r. Po jego upływie, z przyczyn wyżej wykazanych, pojazd nadal pozostał na parkingu. Dlatego koszty jego przechowywania w okresie od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. obciążają Skarb Państwa.

Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie tego pojazdu była stawka wynikająca z umowy z 29 grudnia 2008 r. nr [...] (dalej Umowa), zawartej przez [...] ze Spółką. Zgodnie z Umową, za wynagrodzeniem w niej określonym i zapłaconym przez [...], pojazd ów był przechowywany na parkingu przez pierwsze 6 miesięcy, licząc od daty usunięcia z drogi. Po zakończeniu ustawowego okresu przechowywania pozostał na parkingu, z uwagi na brak w owym czasie uregulowań prawnych dotyczących przepadku własności nieodebranych pojazdów.

Ponieważ nie zmieniał się prowadzący parking, ani miejsce jego przechowywania, zasadnym było przyjęcie, że wynagrodzenie Spółki za okres od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. winno być obliczone według stawek określonych w Umowie.

Wynagrodzenie firmy prowadzącej parking na którym przechowywany był pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w okresie od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r., jest kosztem przechowywania obciążającym Skarb Państwa - Wojewodę [...]. Wysokość wskazanej kwoty wynika z iloczynu stawki brutto za każdą rozpoczętą dobę parkowania (20,91 zł za dobę) i liczby dób przechowywania pojazdu na parkingu (133 doby).

Za datę początku okresu odpowiedzialności finansowej Skarbu Państwa przyjęto dobę kolejną po upływie 6-miesięcznego terminu, liczonego zgodnie z art. 57 § 3 kpa, od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. dzień 24 kwietnia 2010 r. Datą końcową jest dzień określony przez art. 13 nowelizacji lipcowej, czyli dzień 3 września 2010 r.

Wojewoda [...] wniósł odwołanie, zarzucają decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2016 r.:

1. naruszenie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) przez jego zastosowanie w sytuacji gdy norma ta znajduje zastosowanie dopiero po wydaniu przez sąd orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu;

2. naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ustalenie wynagrodzenia przez organy administracyjne może być stosowane w oparciu o art. 836 kc w zakresie, w jakim stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowywanie określone w umowie albo taryfie;

3. brak w materiałach dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów oraz stan tych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Brak podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonaną usługę z uwagi na brak udokumentowania świadczonej usługi.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania w stosunku do Wojewody [...].

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że od 4 września 2010 r. przepadek pojazdu nie następuje z mocy prawa lecz na podstawie orzeczenia sądu, a podmiotem przejmującym nie jest już Skarb Państwa, lecz powiat. Przepadek może być orzeczony nie po upływie 6 miesięcy od powiadomienia uprawnionego do pojazdu, lecz już po trzech miesiącach.

Zgodnie z przepisami przejściowymi, tj. art. 12 nowelizacji lipcowej, starosta jest uprawniony do podjęcia działań dopiero z momentem, kiedy 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10 sprzed nowelizacji upłynął już po wejściu w życie nowelizacji lipcowej. Postępowania, które dotychczas były prowadzone przez naczelników urzędów skarbowych umarza się, a sprawy przekazuje do starostów celem zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Decyzja starosty o ustaleniu wynagrodzenia przechowawcy może zapaść nie wcześniej niż dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Skoro w niniejszej sprawie nie zapadło sądowe orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, to tym samym starosta nie był władny wydać decyzji z [...] kwietnia 2016 r.

Nie kwestionując odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty przechowania pojazdów przejętych na podstawie art. 130a ust. 10 prd sprzed nowelizacji stwierdził, że koszty te winny być rozliczone na dotychczasowych zasadach. Koszty te winien ustalić właściwy naczelnik urzędu skarbowego kierując się dyspozycją art. 102 upea.

Art. 13 nowelizacji lipcowej nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów. Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów nowelizacji lipcowej i z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Zasadnym byłoby stosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Powyższe wynika z wydanego na podstawie art. 174 upea, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237), które weszło w życie w dniu 3 marca 2011 r.

Od 4 września 2010 r. w stosunku do pojazdów, o których mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej, o ich przepadku na rzecz powiatu orzeka sąd w cywilnym postępowaniu nieprocesowym. Na podstawie § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia możliwe jest zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości.

Art. 102 § 2 upea, nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.

Wojewoda nie jest podmiotem obowiązanym do zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej. Podmiotem takim jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

Minister Finansów w stanowisku z 6 grudnia 2012 r., odmówił finansowania środkami z rezerwy celowej na zobowiązania wymagalne budżetu państwa, zobowiązań wynikających z art. 13 nowelizacji lipcowej, argumentując to brakiem jednoznacznego wskazania podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa obowiązany jest do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, a także brakiem podstaw do wywodzenia kompetencji dla wojewody w tym zakresie, z innych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W przedmiocie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów powstałych w innych terminach, niż określone w art. 13 nowelizacji lipcowej (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.), należy uznać, że koszty przechowywania pojazdów ponosi starosta.

W uchwale z 19.6.2007 r. III CZP 47/07, Sąd Najwyższy uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały III CZP 47/07 stwierdził, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Obowiązanym do zapłaty należności za holowanie i parkowanie pojazdu do czasu nabycia własności przez Skarb Państwa jest osoba, która pojazd porzuciła z zamiarem wyzbycia się jego własności.

Wątpliwości organu budziło rozliczenie usług przechowywania pojazdów na parkingach prowadzonych przez Spółkę i dokumentacja poniesionych kosztów.

Brak jest dokumentów określających wartość początkową i stan techniczny przyjmowanych na parking strzeżony pojazdów, oraz dokumentów zawierających stan tych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa, które potwierdzałyby, że wartość pojazdu w chwili odbioru oraz jego stan techniczny jest w stanie niepogorszonym. Brak jest podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonaną usługę z uwagi na brak pełnego udokumentowania świadczonej usługi. Zakwestionowano stawki dobowe przyjęte w przedstawionej decyzji i kwoty wynagrodzenia w odniesieniu do wartości przechowywanego przedmiotu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium] decyzją z [...] października 2016 r. [nr [...]], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Wojewody [...] od decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2016 r. ustalającej, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] obowiązany jest do zapłaty kwoty 2781,03 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Spółkę, pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 23 października 2009 r. w [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy

W uzasadnieniu Kolegium podało, że samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] został, na podstawie dyspozycji Policji nr [...], usunięty z drogi w trybie art. 130a prd i od 23 października 2009 r. był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

Postanowieniem z [...] maja 2014 r. II Co [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...], orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Pismem z 19 lutego 2016 r. Prezydent zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym. Organ wskazał, że w zakresie kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów można wyróżnić dwa rodzaje stosunków: 1. pomiędzy organem administracji, a właścicielem parkingu; 2. pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.

Od roku 2002 wydawanie pojazdu następuje po dokonaniu opłaty (za usunięcie i parkowanie/przechowywanie), której wysokość ustala rada powiatu. Z konstrukcji tej opłaty wynika, że jest to opłata uiszczana na rzecz powiatu przez właściciela (lub inną osobę odbierającą pojazd), a nie na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego parking.

W przypadku dokonania opłaty za usunięcie pojazdu i jego przechowanie, przepisy nie przewidywały, ani nie przewidują konieczności wydawania jakiejkolwiek decyzji. Gdy pojazd nie został odebrany przez właściciela, to sytuację tę uregulowała dopiero nowelizacja, która weszła w życie 4 września 2010 r. i polegała na wprowadzeniu przepisów dotyczących przepadku pojazdu na rzecz powiatu oraz m.in. art. 130a ust. 10h prd, który stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W uzasadnieniu projektu ww. ustawy stwierdzono, że: "Projekt zakłada również wprowadzenie przepisu nakładającego na właściciela pojazdu obowiązku uiszczenia należności za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu, w przypadku gdy właściciel nie odbierze pojazdu z parkingu w ustawowym terminie. W takim przypadku starosta w drodze decyzji administracyjnej będzie nakładał obowiązek zapłaty tych należności. W razie niewykonania dobrowolnego decyzji starosty obowiązek uiszczenia stosownych opłat będzie dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej przez naczelników urzędów skarbowych".

Przed tą nowelizacją, z brzmienia art. 130a ust. 1 prd wynikało jedynie, że właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu, ale brak było jednoznacznej regulacji wskazującej kto ponosi koszty przechowywania pojazdu, w sytuacji gdy nie został on odebrany w terminie 6 miesięcy i jego własność przepadła na rzecz Skarbu Państwa. W szczególności brak było regulacji obciążającej wprost dotychczasowego właściciela kosztami przechowywania pojazdu po upływie sześciu miesięcy od dnia jego usunięcia (wyrok WSA w Białymstoku z 7.10.2014 r. II SA/Bk 469/14, Lex 1531070).

Z uwagi na brak przepisów przejściowych o charakterze proceduralnym nowa regulacja, to jest wydanie przez starostę decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h prd, znajduje zastosowanie nie tylko wobec pojazdów usuniętych z drogi po jej wejściu w życie (po 4 września 2010 r.), ale również wobec pojazdów usuniętych wcześniej. Z wykładni art. 130a ust. 10, 10c, 10f, 10h i 10k wynika, że procedura ta może znaleźć zastosowanie jedynie po zakończeniu postępowania sądowego - po prawomocnym orzeczeniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Kwestią istotną przy wydaniu decyzji w oparciu o art. 130a ust. 10h prd jest to, wobec kogo zostanie wydana decyzja, czyli kto zostanie obciążony określonymi kosztami i za jaki okres, a tym samym wobec kogo starosta prowadzić będzie ewentualną egzekucję administracyjną. Gdy właściciel nieodebranego pojazdu jest znany, decyzja wydawana jest wobec tego właściciela. Znaczenie ma jednak okres za jaki właściciel zostanie obciążony kosztami. W przypadku, gdy przed wejściem w życie nowelizacji (4 września 2010 r.) upłynął 6-miesięczny termin, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, za okres po upływie tego terminu, do dnia wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4 września 2010 r.) koszty przechowywania pojazdów ponosi Skarb Państwa.

Gdy pojazd przepada na rzecz powiatu wobec prawomocnego orzeczenia sądu na podstawie przepisów obowiązujących po 4 września 2010 r., a jednocześnie pojazd ten był usunięty i przechowywany na parkingu przed 4 września 2010 r. i przed tym dniem upłynął 6-miesięczny okres, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa, starosta wydaje decyzje w oparciu o art. 130a ust. 10h prd zarówno wobec właściciela, jak i wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Właściciel zostaje obciążony kosztami za okres od dnia usunięcia pojazdu do dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa oraz za okres od 4 września 2010 r. do dnia zakończenia postępowania sądowego o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z kolei Skarb Państwa (reprezentant Skarbu Państwa) zostaje obciążony kosztami za okres od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4 września 2010 r. W sytuacji, gdy nie jest znany właściciel pojazdu, ani osoba uprawniona do jego odbioru, to brak jest podmiotu, wobec którego może być wydana decyzja. W takiej sytuacji decyzji się nie wydaje, a koszty ponosi powiat, na rzecz którego przepada pojazd. Dotyczy to jednak tylko kosztów, które obciążyłyby właściciela. Za okres - od dnia, po którym pojazd miał przepaść na rzecz Skarbu Państwa do dnia 4 września 2010 r., starosta wydaje decyzję w oparciu o art. 130a ust. 10h prd wobec Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa). Zatem, art. 130a ust. 10h prd dotyczy relacji i rozliczeń pomiędzy organem administracji, a właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej.

Zasadniczo relacja pomiędzy organem administracji, a prowadzącym parking - w tym kwestia rozliczeń z prowadzącym parking winna wynikać z zawartej umowy. Od 21 sierpnia 2011 r. art. 130a ust. 5f zd. 2 prd stanowi, że starosta realizuje zadania usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Odesłanie do przepisów o zamówieniach publicznych oznacza, że powierzenie następuje na podstawie umowy odpłatnej, gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) przez zamówienia publiczne należy rozumieć umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane. Stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów są ustalane pomiędzy starostą, a prowadzącym parking w ramach procedury zamówień publicznych.

W przypadku istnienia umowy nie ma potrzeby, by starosta w jakikolwiek sposób, a w szczególności na podstawie art. 130a ust. 10h prd, orzekał o kosztach, które należą się przedsiębiorcy prowadzącemu parking. Art. 130a ust. 10h prd służy temu, by starosta miał podstawę domagać się zapłaty, a w istocie zwrotu od właściciela kosztów określonych w tym przepisie i poniesionych przez starostę kwot przysługujących przedsiębiorcy prowadzącemu parking (ustalonych umową).

W okresie gdy obowiązywały przepisy o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a właściwy naczelnik urzędu skarbowego orzekał o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi, pomiędzy organem administracji (reprezentantem Skarbu Państwa), a prowadzącym parking, gdy brak było stosownej umowy, stanowił art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), co wynikało z wydanego na podstawie art. 174 upea rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449).

W obecnym stanie prawnym - po 4 września 2010 r. - podstawę rozliczeń z przedsiębiorcą prowadzącym parking - w sytuacji gdy brak jest stosownej umowy - stanowią przepisy ustawy egzekucyjnej i rozporządzenia wydanego na podstawie art. 174 upea.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 13.4. 2015 r. I OPS 4/14, Lex 1665291 (dalej wyrok I OPS 4/14) wskazano: "W przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego orzekł w sprawie przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 12 czerwca 2009 r. na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu wówczas obowiązującym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm. i Dz.U. z 2008 r. nr 100, poz. 649), jest on także po dniu 11 czerwca 2009 r. organem, który winien rozstrzygnąć kwestię kosztów dozoru pojazdu na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) i § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 46, poz. 237)."

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 102 § 2 upea nie jest prowadzone z urzędu, ale na wniosek - żądanie dozorcy (prowadzącego parking, na którym przechowywano pojazdy usunięte z drogi) i z przepisu wyraźnie wynika, że to organ egzekucyjny czyli starosta (w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w przypadku pojazdów przepadających na rzecz powiatu) przyznaje zwrot kosztów i wynagrodzenia, a nie żaden inny organ. W postanowieniu wydanym na podstawie tego przepisu nie jest dopuszczalne określenie kosztów od właściciela pojazdu, czy od Skarbu Państwa (reprezentanta Skarbu Państwa).

Ustawą nowelizującą, która weszła w życie 4 września 2010 r. wprowadzono również zmianę w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) polegającą na dodaniu w art. 401c ust. 9 pkt 6a, który stanowi, że środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeznacza się na dofinansowanie powiatów w zakresie zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, nabytych w drodze przepadku w trybie art. 130a ust. 10 prd.

Pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a prd w dniu 23 października 2009 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym. W dniu 23 kwietnia 2010 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 prd w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 13 nowelizacji lipcowej, koszty przechowywania owego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu (po dniu 23 kwietnia 2010 r.) do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4 września 2010r.), czyli za okres od dnia 24 kwietnia 2010 r. (zgodnie z art. 57 § 3 kpa) do dnia 3 września 2010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa. Postanowieniem z [...] maja 2014 r. II Co [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Zdaniem organu podmiotem właściwym do uiszczenia tych kosztów jest Skarb Państwa - Wojewoda [...], natomiast zdaniem odwołującego - właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego.

W postępowaniu cywilnym kwestie reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu reguluje art. 67 § 2 zd. 1 kpc, zgodnie z którym za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W postępowaniu administracyjnym brak jest ogólnej reguły, a zatem ustalenie właściwego organu w tego typu sprawach musi nastąpić z uwzględnieniem przepisów regulujących kompetencje organów administracyjnych.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.) zadania administracji rządowej w województwie wykonują: 1) wojewoda; 2) organy rządowej administracji zespolonej w województwie, w tym kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży; 3) organy niezespolonej administracji rządowej; 4) jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw lub z zawartego porozumienia; 5) starosta, jeżeli wykonywanie przez niego zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw; 6) inne podmioty, jeżeli wykonywanie przez nie zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw.

Art. 3 ust. 1 uw stanowi, że wojewoda jest: 1) przedstawicielem Rady Ministrów w województwie; 2) zwierzchnikiem rządowej administracji zespolonej w województwie; 3) organem rządowej administracji zespolonej w województwie; 4) organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków pod względem legalności, z zastrzeżeniem ust. 2; 5) organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji; 6) reprezentantem Skarbu Państwa, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach; 7) organem wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (postanowienie NSA z 21.5.2009 r. I OW 28/09, Lex 574290). Z przepisów tych można wywieść, że wojewoda ma generalną kompetencję do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy z 29 grudnia 2008 r. nr [...] zawartej przez [...] ze Spółką. Kolegium stwierdziło, że nieprawidłowe było wyliczenie dokonane przez organ I instancji kosztów przechowywania od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...].

W niniejszej sprawie ustalenie kosztów za przechowywanie pojazdów obejmuje okres po dniu 31 grudnia 2009 r. - od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. (włącznie). Umową zawartą na rok 2010 - okres od 01 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. (zgodnie z § 3 ust. 1 umowy), była umowa z 10 grudnia 2009 r. nr [...] (dalej umowa z 10 grudnia 2009 r.). Prezydent winien był ustalić koszty za okres od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. przyjmując do wyliczenia cenę usług określoną w umowie z 10 grudnia 2009 r. Z § 4 ust. 2 pkt 2 lit. c umowy dotyczącej roku 2010 wynika, że: "cena netto bez VAT za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu usuniętego w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg włącznie wynosi 20,00 zł". W myśl § 4 ust. 1 umowy: "(...) podatek VAT naliczany będzie według stawki aktualnej w dacie wykonania poszczególnych usług określonych niniejszą umową". Stosownie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), stawka podatku VAT na przedmiotowe usługi zarówno w roku 2009, jak i w roku 2010 wynosiła 22% (art. 41 ust. 1 tej ustawy). Biorąc pod uwagę, że ustalona umową cena netto (bez VAT) usług w roku 2010 wynosiła 20,00 zł, co oznacza, że cena brutto (z 22% VAT) wynosiła 24,40 zł. Prawidłowo ustalona kwota z tytułu kosztów przechowywania pojazdu od 24 kwietnia 2010 r. do 3 września 2010 r. (czyli za 133 doby) winna wynosić brutto 3.245,20 zł, co wynika z iloczynu stawki 24,40 zł i liczby 133 dób. Kolegium wskazało, że choć kwota z tytułu kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym jest inna niż kwota ustalona w zaskarżonej decyzji (2781,03 zł brutto), to nie mogło w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylić zaskarżonej decyzji w całości i orzec co do istoty przez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości, gdyż byłaby to kwota wyższa niż ustalona w zaskarżonej decyzji. Takie rozstrzygnięcie byłoby działaniem na niekorzyść strony odwołującej się, a zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Kolegium nie stwierdziło, by zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub rażąco naruszała interes społeczny.

Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] października 2016 r.

Zarzucił decyzji naruszenie przepisów praw materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, polegającą na ustaleniu, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...]. Wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku do Wojewody [...].

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że problematyka usuwania pojazdów z drogi została uregulowana w przepisach art. 50a i art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). W art. 130a ust. 1 prd uregulowano przypadki obligatoryjnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli. Art. 130a ust. 2 prd reguluje przypadki fakultatywnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób. Art. 130a ust. 10 prd przed zmianą, dokonaną na mocy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.) stanowił, że pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, gdyż uznaje się go za porzucony z zamiarem wyzbycia.

Nowelizacja lipcowa weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (przy czym część przepisów weszła w życie w dniu 21 sierpnia 2011 r.). Zgodnie ze znowelizowanym art. 130a ust. 10 prd, w razie usunięcia pojazdu z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2 prd starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odbierze pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W ustawie nowelizującej zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było potrzebą uregulowania kwestii związanych nie tylko ze zmianą przepisów, ale także faktem, że uznane za niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).

Art. 130a prd w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie nowelizacji lipcowej (tj. przed dniem 4 września 2010 r.) nie regulował trybu ani reprezentującego Skarb Państwa podmiotu właściwego w zakresie dokonywania zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem pojazdów. Stosownie do obowiązującego wówczas, wydanego na podstawie art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449), które obowiązywało do dnia 3 marca 2011 r., wywodzono, że do kwestii m.in. zwrotu kosztów przechowywania pojazdów miały zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące egzekucji z ruchomości.

W obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. stanie prawnym koszty związane usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi, w myśl art. 130a ust. 10h prd, osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. W przepisach przejściowych ustawy nowelizującej uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed wejściem w życie nowelizacji lipcowej. Art. 13 nowelizacji lipcowej stanowi, że koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi, aż do dnia wejścia w życie nowelizacji lipcowej (tj. do dnia 4 września 2010 r.), wobec wszystkich tych pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r., a dniem wejścia w życie nowelizacji lipcowej, ponosi Skarb Państwa. Art. 13 nowelizacji lipcowej nie określa trybu ani organu właściwego w zakresie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, w tym podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa jest obowiązany do ponoszenia wymienionych kosztów przechowywania pojazdów, jak też trybu dokonywania zwrotu tych kosztów jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone. Brak jest podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów nowelizacji lipcowej oraz Prawa o ruchu drogowym, w tym z art. 130a ust. 10h prd. W określonych w art. 13 nowelizacji lipcowej przypadkach, w których 6-miesięczny termin od dnia usunięcia pojazdu z drogi upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a dniem wejścia w życie nowelizacji lipcowej, koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie wskazanego terminu 6 miesięcy, aż do dnia wejścia w życie nowelizacji lipcowej, ponosi Skarb Państwa, nie powiat. Podmiot właściwy w zakresie zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone wydatków związanych z przechowywaniem takich pojazdów oraz przyznania wynagrodzenia należnego z tego tytułu winien zatem działać w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, nie zaś w imieniu i na rzecz powiatu.

Starosta może wprawdzie działać jako podmiot reprezentujący Skarb Państwa, jednakże z art. 130a prd ani z przepisów nowelizacji lipcowej nie wynika kompetencja starosty do działania w imieniu Skarbu Państwa w zakresie ponoszenia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej. Możliwym wydaje się stosowanie w takich przypadkach przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Wynika to z wydanego na podstawie art. 174 upea rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 46, poz. 237), które weszło w życie w dniu 3 marca 2011 r. Art. 13 nowelizacji lipcowej wprowadza autonomiczną regulację o charakterze przejściowym, która zobowiązuje Skarb Państwa (a nie powiat) do pokrycia (zwrotu) wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów. Zasadnym jest przyjęcie, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w przedmiocie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej, pozostają właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.

W decyzji z [...] października 2016 r. Kolegium nie odniosło się do podniesionego przez Wojewodę argumentu braku dokumentów określających wartość i stan techniczny przyjmowanych pojazdów w chwili odbioru przez organ reprezentujący Skarb Państwa. Brak jest podstaw do zapłaty przechowawcy za wykonana usługę z uwagi na brak udokumentowania świadczonej usługi. W decyzji z [...] kwietnia 2016 r. nie określono formy płatności kosztów ustalonych powyższą decyzją. Nie wskazano terminu ich uiszczenia; nie podano numeru konta bankowego, na który winna zostać dokonana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.).

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło kwestii ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w związku z jego usunięciem z drogi, a podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr "225" [winno być "152"], poz. 1018 ze zm.).

Zastosowane przez organ przepisy, są efektem nowelizacji prawa o ruchu drogowym w związku z wyrokiem P 4/06 Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał orzekł o niezgodności m. in. art. 130a ust. 10 prd (w zakresie, w jakim przepis ten dopuszczał utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu) z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3. oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uznane za niekonstytucyjne przepisy prawa utraciły moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z dniem 11 czerwca 2009 r.), a następnie uchwalono ustawę nowelizującą z 22 lipca 2010 r., na mocy której dokonano zmiany m. in. art. 130a prd. Nowelizacja lipcowa weszła w życie w dniu 4 września 2010 r. (z wyjątkami). W ustawie tej, zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było m. in. potrzebą uregulowania kwestii związanych z faktem, że niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., a ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie w dniu 4 września 2010 r.).

Już w czasie obowiązywanie przepisów "starej" ustawy Prawo o ruchu drogowym, w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności związane z orzekaniem o kosztach dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a prd, którego właścicielem na skutek przepadku stawał się Skarb Państwa.

Dnia 29 listopada 2010 r. zapadła uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 1/10 (Lex 621105), zgodnie z którą: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 50, poz. 449).

W stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną nowelizacją ustawy - Prawo o ruchu drogowym, organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu podmiotowi prowadzącemu parking, kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego (obowiązany jednocześnie do ponoszenia tego rodzaju kosztów na podstawie art. 102 § 2 upea). Na skutek nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., art. 130a Prawa o ruchu drogowym otrzymał nowe brzmienie, a prawodawca uregulował kwestie związane z przechowywaniem pojazdów usuniętych w trybie tej ustawy. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h prd, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W przytoczonym przepisie, uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu, wskazano podmiot obowiązany do ich poniesienia oraz organ rozstrzygający w tym przedmiocie, w formie decyzji. Jednocześnie w art. 13 nowelizacji lipcowej, ustawodawca wskazał, że Skarb Państwa (a nie właściciel pojazdu) będzie podmiotem obowiązanym do ponoszenia kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, które powstały w konkretnym przedziale czasowym – tj. "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy."

Ustawodawca wskazał, że koszty powstałe w tym szczególnym okresie obciążają Skarb Państwa, nie skonkretyzował przy tym jego statio fisci. Na gruncie niniejszej sprawy, gdzie podstawą prawną decyzji był art. 13 nowelizacji lipcowej i art. 130a ust. 10h prd, nieadekwatna była argumentacja Wojewody, wskazująca na konieczność posiłkowego stosowania trybu uregulowanego w ustawie egzekucyjnej. Stosowanie ustawy egzekucyjnej byłoby zasadne tylko wówczas, gdyby Starosta dokonywał rozliczenia kosztów przechowywania pojazdu na rzecz jego przechowawcy (podmiotu prowadzącego parking) jako organ przeprowadzający postępowanie likwidacyjne. Są to jednak dwa różne tryby postępowania i dwie różne podstawy prawne działania Starosty jako organu.

Obecnie art. 102 § 2 upea może być stosowany w sytuacjach określonych w art. 130a prd w oparciu o § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 46, poz. 237), a organem właściwym ("organem egzekucyjnym") jest wprost wskazany w tym rozporządzeniu starosta (§ 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia). Stosując art. 102 § 2 upea (w oparciu o odesłanie z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2011 r.) na potrzeby rozliczenia przedsiębiorcy świadczącego usługi usunięcia i przechowywania pojazdów, starosta uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania temu dozorcy usprawiedliwionych kwot. Zatem odrębnie należy rozważać problem rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów oraz kwestie obciążania tymi kosztami określonych podmiotów.

Niniejsza sprawa nie należy do kategorii rozliczeń Starosty z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów, bowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji koszty jakie prowadzący parking poniósł, zostały ustalone i uiszczone przez Prezydenta [...] (starostę). Zdaniem Sądu, wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h prd, koszty przechowywania pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz Skarb Państwa jeśli pojazd przechowywany był w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r. (w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.). Na podstawie art. 130a ust. 10h prd, o kosztach przechowywania rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji. W Prawie o ruchu drogowym istnieje zasada, że to właściciel ponosi koszty usunięcia i przechowywania pojazdu z drogi.

Wedle znowelizowanego art. 130a ust. 5f prd usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg stało się zadaniem własnym powiatu. W myśl art. 130a ust. 10 prd starosta został obowiązany w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi do występowania do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Zatem sprawa niniejsza pozostawała w kompetencji właściwego starosty, który określił z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 nowelizacji lipcowej - statio fisci Skarbu Państwa obowiązanego do ich poniesienia. Skarb Państwa ponosi bowiem koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r., z tym że chodzi wyłącznie o ten okres. Art. 13 koresponduje z obecnym brzmieniem art. 130a ust. 5f prd ("Usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu") zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010 r.

W art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1868) wskazano, że powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Powiat ma osobowość prawną i własny budżet. Słusznie organ przyjął, kierując się treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 31, poz. 206), wobec braku innych regulacji w tym zakresie, że obowiązanym do poniesienia w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowych kosztów, jest wojewoda. Wskazany przepis ustanawia zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie jest wojewoda. To stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji Sąd I instancji w pełni podziela. Sąd zgadza się z organem odwoławczym, że dla ustalenia reprezentanta Skarbu Państwa, wobec braku ogólnej reguły postępowania, należy uwzględniać przepisy kompetencyjne. Sąd w konsekwencji uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, w tym podzielił w całości argumentację Kolegium, w zakresie prawidłowego sposobu wyliczenia należności za przechowywanie samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i obecnego braku możliwości podwyższenia tej kwoty wobec zakazu reformationis in peius.

W orzecznictwie (wyrok NSA z 10.5.2017 r. I OSK 2061/15) pojawił się pogląd, że na podstawie normy art. 13 nowelizacji lipcowej, starosta może wystąpić do właściwego statio fisci Skarbu Państwa z roszczeniem regresowym; potem w razie konieczności wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zapłatę wskazanych kosztów. Jednak w ocenie tutejszego Sądu brak jest przesłanek by przyznać tej regulacji charakter cywilnoprawny. Obecna regulacja zawarta w ustawie Prawo o ruchu drogowym jest kompletna i dotyczy stosunków powstałych na gruncie prawa administracyjnego.

Skargę kasacyjną wywiódł Wojewoda [...], reprezentowany przez r. pr. E.K., zaskarżając w całości wyrok VII SA/Wa 2740/16, na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018) w zw. z art. 130a ust. 10h ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państw obowiązany jest Wojewoda [...].

Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 i art. 203 ppsa wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji; rozpoznanie skargi na rozprawie; zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego (k. 70-73 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], reprezentowane przez r. pr. A.Z., wniosło o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (k. 88-89 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarżący kasacyjnie nie podniósł zarzutów naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ppsa), przeto ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zasadny okazał się zarzut błędnej wykładni art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018, zm. nr 255, poz. 1466).

Kluczowe dla sprawy pozostaje rozstrzygnięcie, jaki podmiot (statio fisci Skarbu Państwa) jest obowiązany do pokrycia kosztów przechowywania pojazdów na podstawie art. 13 nowelizacji lipcowej i czy rozstrzygnięcie w tej materii winno nastąpić decyzją administracyjną.

Stosowanie art. 130a prd po zmianach, które wprowadziła nowelizacja lipcowa, rodzi szereg problemów w praktyce organów, jak również nie jest jednolicie postrzegane przez sądy administracyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku 7 Sędziów NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 (cbosa) wyjaśnił, że w przepisach międzyczasowych ustawy nowelizującej nie rozstrzygnięto, które organy są właściwe do rozstrzygania odnośnie do kosztów przechowywania pojazdu za okres sprzed wejścia w życie nowych przepisów. W art. 13 nowelizacji lipcowej wskazano jedynie, iż koszty powstałe po terminie do odebrania pojazdów i dotyczące przechowywania pojazdów, dla których okres ten upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. i 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. Decyzja ustawodawcy o przejęciu przez Skarb Państwa obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdów w tym okresie ma jedynie taki skutek, że zobowiązanym stał się Skarb Państwa.

W uzasadnieniu wyroku z 27.7.2018 r. V CSK 516/17 (Lex 2525418, dalej wyrok V CSK 516/17) Sąd Najwyższy wskazał, że wyrokiem z 3.6.2008 r. P 4/06 (OTK-A z 2008/5/76) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130a ust. 10 prd w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł także, że art. 130a ust. 11 pkt 3 prd jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji, zaś § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt 3 prd oraz z art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny zadecydował, że przytoczone wyżej przepisy w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 100 z dnia 11 czerwca 2008 r. pod poz. 649. Ustawodawca dostosował stan prawny do treści tego wyroku dopiero z dniem 4 września 2010 r., uchwalając ustawę z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018). Ustawa ta nadała art. 130a ust. 10 nową treść, zgodnie z którą starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Dalsze ustępy art. 130a uregulowały szczegółowo postępowanie związane z orzeczeniem przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ustawodawca zadecydował także, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Istota sporu w sprawie V CSK 516/17 sprowadzała się do tego, który podmiot - Skarb Państwa czy powodowy Powiat, obciążają koszty związane z przechowaniem pojazdów, co do których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozstrzygnięcie było wynikiem dokonanej przez Sąd Apelacyjny wykładni art. 11, 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r., której poprawność skarżący zasadnie kwestionował.

Analiza tych przepisów w ich wzajemnym powiązaniu doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania nieodebranych pojazdów także wówczas, gdy termin 6-miesięczny od dnia ich usunięcia, upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 4/06, przepis art. 130a ust. 10 prd - w zakresie uznanym za niekonstytucyjny przez Trybunał (przepadku z mocy ustawy) - utracił moc z upływem roku od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 11 czerwca 2009 r. Powstała zatem sytuacja, w której po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 prd, stanowiącego o przepadku usuniętego i nieodebranego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ex lege, czyli w okresie po dniu 11 czerwca 2009 r. oraz do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2010 r., w której jednoznacznie wskazano na obowiązek orzekania przez sąd przepadku na rzecz powiatu usuniętego i nieodebranego pojazdu, tj. do dnia 4 września 2010 r. - istniała luka w prawie. Nie obowiązywał już przepis zezwalający na przepadek pojazdu z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, czyli art. 130a ust. 10 prd w pierwotnym brzmieniu, a nie wprowadzono jeszcze ustawowej regulacji orzekania przepadku przez sąd na rzecz powiatu. Nie istniała także jednoznaczna regulacja wskazująca, kto ponosi koszty przechowywania pojazdu w tym okresie (11 czerwca 2009 - 3 września 2010 r.). Zawiera ją art. 13 ustawy zmieniającej z 2010 r., zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli ust. zm. z 2010 r.) wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Artykuły 11 i 12 ustawy zmieniającej z 2010 r. wskazywały natomiast, które z usuniętych pojazdów będą podlegały postępowaniu sądowemu w przedmiocie przepadku na rzecz powiatu. Chodzi tu o pojazdy, co do których bieg terminu 6 miesięcy od dnia ich usunięcia rozpoczął się i nie zakończył przed dniem 4 września 2009 r. (art. 11), ale także o takie pojazdy, co do których bieg terminu 6 miesięcy od ich dnia usunięcia rozpoczął się i już upłynął przed dniem 4 września 2010 r. (art. 12). W tej drugiej sytuacji, wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa podlegało umorzeniu, a sprawa przekazana właściwym starostom w celu złożenia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu. Gdy zaś mimo upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu przed dniem 4 września 2009 r., nie wszczęto postępowania administracyjnego w sprawie przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa, przepadek orzekał sąd na rzecz powiatu. Porównując treść art. 12 i 13 ustawy zmieniającej można więc stwierdzić, że jeżeli 6 miesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi upłynął przed dniem 4 września 2010 r. to koszty jego przechowania ponosił Skarb Państwa, mimo że finalnie sąd orzekał przepadek takiego pojazdu na rzecz powiatu. Wykładnia ta stoi w sprzeczności z prezentowanym przez Sąd Apelacyjny poglądem, że koszty przechowania pojazdów, co do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r., obciążają powiat dlatego, że chodzi tu o pojazdy, co do których sąd orzekł następnie przepadek na rzecz powoda, a więc skoro powiat odniósł korzyść, to powinien ponieść także związane z tą korzyścią koszty. Wniosek ten nie znajduje oparcia w art. 11, 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r. Trzeba przy tym zauważyć, że koszty przechowania pojazdów powstałe po dniu 11 czerwca 2009 r. (za okres "luki prawnej") ponosi Skarb Państwa (art. 13), zaś powstałe po dniu 4 września 2010 r. - właściciel nieodebranego pojazdu (art. 130a ust. 10h prd), mimo że sąd orzeka o przepadku nieodebranego pojazdu na rzecz powiatu. Trafnie wskazał przy tym skarżący, że usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, stało się zadaniem własnym powiatu dopiero od dnia 21 sierpnia 2011 r., to jest od dnia wejścia w życie art. 130a ust. 5f prd wprowadzonego przez ustawę zmieniającą z 2010 r. Dopiero od tej daty, starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych orz ponosi koszty ich realizacji.

Naczelny Sąd Administracyjny pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku V CSK 516/17 w pełni podziela. Sąd Najwyższy w powołanej sprawie z powództwa Miasta K. (miasta na prawach powiatu) przeciwko Skarbowi Państwa (Wojewodzie...), nie zakwestionował legitymacji biernej pozwanego Skarbu Państwa - statio fisci Wojewody (...), uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego z części zmieniającej wyrok Sądu Okręgowego w K. przez oddalenie powództwa w części opisanej w sentencji i w tym zakresie przekazującego sprawą Sądowi Apelacyjnemu w (...).

To, że Wojewoda jest:... 6) reprezentantem Skarbu Państwa, jednak wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2015 r., poz. 525, zm. 1960), nie przesądza, że roszczenie powiatu może być zaspokojone w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym (M. Pacak, K. Zmorek, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 24-27, uw. 15-18). Analiza przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 154) nie pozwala na przyjęcie, że wojewoda wykonuje jakiekolwiek obowiązki związane z ponoszeniem kosztów usuwania i przechowywania pojazdów w postępowaniu administracyjnym. Takich zaś obowiązków nie można domniemywać z przepisów prawa administracyjnego (wyroki WSA w Poznaniu z: 2.7.2016 r. III SA/Po 1261/15; 12.1.2017 r. IV SA/Po 527/16). Fakt, że ustawodawca przewidział swoiste domniemanie kompetencji wojewody w sprawach zadań z zakresu administracji rządowej w województwie (art. 3 ust. 1 pkt 5 uw; M. Pacak, K. Zmorek – op. cit., s. 23-24, uw.14) nie implikuje, że rozciąga się ono również na zobowiązania finansowe, realizowane w postępowaniu administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę (art. 188 ppsa).

Skoro również zaskarżona decyzja narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 13 nowelizacji lipcowej, przeto należało ją uchylić. Na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa i art. 13 nowelizacji lipcowej należało też uchylić decyzję z [...] kwietnia 2016 r.

Rozpoznając sprawę ponownie, Prezydent rozważy umorzenie postępowania wszczętego dnia 19 lutego 2016 r. (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 563, nb 7).

Miasto [...] może wystąpić o dobrowolną realizację roszczenia do Skarbu Państwa (wyrok NSA z 10.5.2017 r. I OSK 2061/15, cbosa). Gdyby do takiej dobrowolnej realizacji roszczenia nie doszło (co byłoby w interesie wszystkich stron i podatników), Miasto [...] może wystąpić z roszczeniem przed Sądem powszechnym (art. 177 in princ. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946) – jak w sprawie kontrolowanej wyrokiem V CSK 516/17.

Na podstawie art. 207 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od Kolegium na rzecz Wojewody zwrotu postępowania kasacyjnego w całości (pkt 2 sentencji). Stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa należało zasądzić od Kolegium na rzecz Wojewody 112 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3 sentencji).