Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2016/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138 par 1 pkt 1, 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 60
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art 23 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji) znak: [...] z [...] sierpnia 2014 r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 647, ze zm., dalej: u.p.z.p.), po rozpatrzeniu zażalenia pana A. P. (dalej: inwestor, skarżący) na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: Regionalny Dyrektor, RDOŚ w [...], organ I instancji) z [...] maja 2014 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

W postanowieniu z [...] sierpnia 2014 r. GDOŚ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie RDOŚ w [...] z [...] maja 2014 r.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

We wniosku z [...] grudnia 2013 r., znak: [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. do RDOŚ w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej oraz niezbędnej infrastruktury technicznej, przewidzianej do realizacji na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...].

Regionalny Dyrektor w postanowieniu z [...] stycznia 2014 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ I instancji wskazał, że projektowana inwestycja narusza § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Wojewody [...] n r[...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu położonego na terenie powiatów [...], [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...] ze zm.) tj. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Na powyższe postanowienie w piśmie z 13 stycznia 2014 r. zażalenie złożył pan A. P.. W ocenie skarżącego, organ I instancji dokonał nadinterpretacji pojęcia "inne zbiorniki wodne" występującego w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 68 Wojewody Mazowieckiego w sprawie Nadwiślańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu położonego na terenie powiatów garwolińskiego, mińskiego i otwockiego. Dalej wskazano, że w zaskarżonym postanowieniu nieprawidłowo oparto się na zdjęciach ze strony internetowej www.geoportal.gov.pl., a nie na oznaczeniach gruntu występujących na aktualnych załącznikach mapowych. Ponadto skarżący wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo powołał się na występowanie nieużytków na działce nr ewid. [...], w sytuacji kiedy ww. nieruchomość nie znajduje się w okolicy działek przeznaczonych pod zainwestowanie.

W postanowieniu z [...] kwietnia 2014 r., znak: [...]GDOŚ uchylił ww. postanowienie RDOŚ w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji w postanowieniu z [...] maja 2014 r., znak: [...] odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy, ponownie wskazując na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu położonego na terenie powiatów [...], [...] i [...]. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie w ustawowym terminie złożył inwestor, zarzucając naruszenie prawa materialnego, polegające m. in. na: literalnym stosowaniu pojęcia "inne zbiorniki wodne", braku podjęcia próby oceny walorów przyrodniczych zbiorników wodnych. Skarżący wskazał, że zbiornik wodny na działce nr ewid. [...] został wykonany jako obiekt architektury ogrodowej, natomiast zbiornik na działce nr ewid. [...] powstał w celu pozbycia się nadmiaru wody, a także jest wynikiem niedrożnych przepustów odprowadzających wodę. W ocenie inwestora, organ I instancji pominął fakt, że działki sąsiednie są już zabudowane.

W postanowieniu z [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] GDOŚ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł inwestor zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

* naruszenie art. 7, 8, 11 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy,

* nieprawidłowe określenie obiektu malej architektury, jakim jest budowla ziemna posadowiona w ogrodzie dla potrzeb roślin wilgociolubnych, jako innego zbiornika wodnego.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z 30 października 2014 r. odnoszącym się do odpowiedzi na skargę oraz stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący podjął polemikę ze stanowiskiem GDOŚ przedstawionym w odpowiedzi na skargę. Zdaniem skarżącego, w odpowiedzi na skargę potwierdził, iż nie rozpoznał sprawy należycie, podobnie jak RDOŚ w [...] i dlatego wysunął mylne wnioski. Skarżący wskazał ponadto, że tzw. "zbiorniki" na działkach [...],[...],[...],[...] uwidocznione są jako nieużytki, a "zbiornik" na działce nr [...] wraz z działką [...] nie jest uwidoczniony na żadnej z załączonych do akt sprawy map. Według skarżącego, stwierdzenie "zbiorników" zostało dokonane podczas wizji lokalnej w terenie. O ile organy potwierdzają, iż "zbiorniki" powstały w wyniku usunięcia ziemi, humusu, o tyle nie wyjaśniają, czy było to wynikiem sztucznego działania człowieka, czy naturalnego. W ocenie skarżącego, sposób zagospodarowania okolic zbiorników przez człowieka, świadczy o ich sztucznym utworzeniu, czyli występuje sztucznie uregulowana powierzchnia wypełniona wodą, stanowiąca rodzaj stawu o przeznaczeniu rekreacyjnym, której towarzyszy wyłącznie zieleń o charakterze ozdobnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.

W myśl art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Zwrot "po uzgodnieniu" należy rozumieć w ten sposób, że organ prowadzący postępowanie główne przygotowuje projekt rozstrzygnięcia, zaś organ współdziałający ocenia dopuszczalność tego rozstrzygnięcia w granicach swojej właściwości i kompetencji.

Uzgodnienie jest formą wiążącego wpływu jednego organu na drugi, poprzez uzależnienie możliwości wydania aktu od akceptacji jego treści przez organ uzgadniający. Wynikający z art. 53 ust. 4 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. wymóg, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się "po uzgodnieniu" z określonymi organami, oznacza, że nawet odmowa uzgodnienia przez jeden organ współdziałający stanowi przeszkodę do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (w postępowaniu głównym).

Ograniczenia wynikające z ochrony przyrodniczej terenów, na których położona jest nieruchomość mająca zostać objęta decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie podlegają badaniu przez organ wydający tę decyzję, lecz są przedmiotem oceny w postępowaniu przed organem uzgadniającym. Organ wydający decyzje o warunkach zabudowy działki znajdującej się w obszarze objętej jedną z prawnych form ochrony przyrody musi wystąpić o uzgodnienie inwestycji do regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

W niniejszej sprawie uzgodnieniu podlegał projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej oraz niezbędnej infrastruktury technicznej przewidzianej na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...].

Działka przeznaczona pod zainwestowanie jest położona w graniach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, ustanowionym na podstawie rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu położonego na terenie powiatów [...], [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...] ze zm.).

Dla realizacji celów ochrony przyrody ustawodawca w przepisach u.o.p. wprowadził instytucję prawną o nazwie obszar chronionego krajobrazu. Prawne formy ochrony przyrody tworzą kompleksowy system administracyjnych zabezpieczeń, do którego tworzenia Polska zobowiązała się jako strona wielu konwencji międzynarodowych. Ich katalog poszerzał się wraz z ewolucją polskiego prawodawstwa ochronnego i w dużej mierze jest konsekwencją rozwijania współpracy międzynarodowej (Zob. szerzej A. Jaworowicz-Rudolf, Ochrona różnorodności biologicznej na gruncie idealnej ochrony przyrody [w:] M. Górski, J. Miłkowska-Rębowska (red.), Prawo ochrony różnorodności biologicznej, Warszawa 2013, s. 77–93. Według W. Radeckiego, forma ochrony przyrody to instytucja prawna polegająca na wyodrębnieniu określonego przedmiotu (obszaru, obiektu, gatunku), uznaniu go za chroniony powszechnie obowiązującym aktem normatywnym, poddaniu go szczególnemu reżimowi prawnemu oraz ustanowieniu odpowiedzialności typu penalnego za naruszenie tych zakazów (W. Radecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2008, s. 65). Wszystkie prawne formy ochrony obszarowej przewidziane na gruncie u.o.p. tworzone są w drodze aktów normatywnych, które powinny określać typ formy, nazwę chronionego obszaru czy obiektu, granice terenu objętego ochroną oraz zakazy i ograniczenia obowiązujące na tym terenie czy wobec chronionego obiektu. Reżim prawny obowiązujący w związku z ustanowieniem danej formy ochrony przyrody dostosowany jest w pierwszej kolejności do formy ochrony i celów, jakie dana forma ma realizować. Przepisy u.o.p. w odniesieniu do form ochrony przyrody wskazują zamknięte katalogi dopuszczalnych do wprowadzenia zakazów i ograniczeń, od których jednakże na zasadzie wyjątku, ze względu na ważny interes publiczny, wskazane są dopuszczalne odstępstwa.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz.U.2013., poz. 627 ze zm., dalej: u.o.p.), obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Forma ta wykazuje podobieństwo do parku krajobrazowego z uwagi na wartości, które obie formy w swych założeniach mają chronić, ze względu jednak na mniejszy w przypadku obszaru chronionego krajobrazu zasięg występowania tych wartości nie dostrzega się potrzeby objęcia ich ochroną w formie zinstytucjonalizowanej pod względem formuły organizacyjno-prawnej, jaką jest park krajobrazowy. W myśl art. 24 ust. 1 pkt 8) u.o.p., na obszarze chronionego krajobrazu może być wprowadzony zakaz: lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zakres dopuszczalnych zakazów i ograniczeń obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu wyznacza art. 24 u.o.p. w formie listy zakazów i ograniczeń, która z jednej strony stanowi pewien wzorzec, z drugiej – wyznacza dopuszczalną granicę obostrzeń. Zakazy i ograniczenia, podobnie jak w przypadku parku krajobrazowego, nie obowiązują z mocy ustawy, lecz od chwili wejścia w życie aktu konstatującego tę formę ochrony przyrody (zob. A. Jaworowicz-Rudolf, Formy ochrony przyrody, [w:] M. Górski (red.) Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2014, s. 545).

Jak wynika z treści § 3 ust. 1 pkt 8) rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu położonego ba terenie powiatów [...], [...] i [...], na Obszarze wprowadza się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Wojewody, [...] Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcję korytarzy ekologicznych.

Ochrona krajobrazu na ww. terenie stanowi realizację ogólnego obowiązku prawnego ochrony przyrody. W ocenie Sądu, organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu wskazał naruszenie konkretnego zakazu obowiązującego na przedmiotowym terenie i wynikającego jednocześnie z wprowadzenia tej ochrony na podstawie u.o.p. oraz przepisów rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Przepisy tych aktów zawierają normy prawne stanowiące expressis verbis wyraz zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Celem głównym tego zakazu jest ochrona terenów ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem, a także pełnioną funkcję korytarzy ekologicznych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przedmiotowe zakazy mają charakter bezwzględny w stosunku do inwestycji nie będących inwestycjami celu publicznego i dotyczą szeroko rozumianej ochrony krajobrazu. W ogólnym znaczeniu krajobraz oznacza wygląd, czyli obraz obserwowanego otoczenia, okolicy. Słowo "krajobraz" ma zatem konotację fizjonomiczną (materialną) i oznacza wycinek powierzchni ziemi widziany z pewnego punktu – widok okolicy.

Ochrona krajobrazu jest przedmiotem Europejskiej Konwencji Krajobrazowej sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r. (Dz.U. 2006 r. nr 14, poz. 98). Konwencja zawiera definicje podstawowych pojęć związanych z ochroną krajobrazu. Według art. 1 lit. a Konwencji, krajobraz oznacza obszar, postrzegany przez ludzi, którego charakter jest wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i/lub ludzkich. Zdaniem A. Wodziczko, "ochrona prawna krajobrazu może obejmować bądź cały krajobraz bądź poszczególne jego części. Ochrona całego krajobrazu jest podobna do ochrony rezerwatowej, chociaż jest luźniejsza i ogranicza działalność gospodarczą o tyle, o ile wyrządza ona szkody z powodu naruszenia układu czynników naturalnych i ogólnej harmonii krajobrazu.

Czynności, które mogłyby wpływać na zmianę dotychczasowego charakteru krajobrazu jak np. duże roboty ziemne, zmiany obszaru, powierzchni i biegu wód, wznoszenie budowli lub wylesienia wymagają specjalnego zezwolenia właściwego organu. Ochrona części krajobrazu odnosi się do jego poszczególnych składników. Zakazy mogą więc dotyczyć np. usuwania zadrzewień, zanieczyszczenia wód itp." (A. Wodziczko, Na straży przyrody, Kraków 1948, s. 41.).

W ochronie przyrody krajobraz jest postrzegany jako określona jednostka przestrzenna obejmująca szczególną treść przyrodniczą, naturalną lub ukształtowaną przez człowieka. Krajobraz tworzy przyrodniczy kompleks terytorialny. Głównym czynnikiem wpływającym na wygląd krajobrazu jest rzeźba powierzchni, związana ściśle z budową geologiczną. Na krajobraz składają się materialne komponenty (skała macierzysta czyli substrat, woda, powietrze, flora, fauna i wytwory człowieka) jednak jego charakter określają własności poszczególnych komponentów i relacje między nimi. Swoistość krajobrazu obejmuje przykłady różnego ukształtowania cech komponentów środowiska i ich wzajemnych uwarunkowań (zob. A. Mizgalski, Krajobrazowe odniesienia ekologii; ekologia krajobrazu, [w:] J. Stzałko, T. Mossor-Pietraszewska Kompendium wiedzy o ekologii, Warszawa 1999, s. 260).

Krajobraz chroniony jest najczęściej z motywów: estetycznego, racjonalnej gospodarki zasobami przyrody. Najistotniejszą część krajobrazu tworzą naturalne składniki środowiska przyrodniczego do których zalicza się: 1) ukształtowanie powierzchni ziemi; 2) glebę; 3) wodę. Przez ochronę krajobrazu w ujęciu szerokim rozumie się świadome oddziaływanie na krajobraz w kierunku zachowania jego cech naturalnych lub przywrócenia mu w drodze odpowiednich zabiegów – właściwości zapewniających utrzymanie równowagi biologicznej w środowisku przyrodniczo-geograficznym. Dokonując interpretacji treści zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, należy uwzględnić, że elementem krajobrazu są różnego rodzaju zbiorniki wodne. Ochrona krajobrazu na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu jest powiązana z realizacją celów ochrony przyrody, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 7) u.o.p. Według tego przepisu, ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym również krajobrazu. Zatem obowiązek ochrony krajobrazu i zakazy z tym związane powinny być interpretowane zgodnie z celami u.o.p.

Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że norma wynikająca z § 3 ust. 1 pkt 8) rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, wprowadza bezwzględny zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.

Sąd podziela stanowisko organu w zakresie interpretacji treści ww. zakazu.

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że działka przeznaczona pod zainwestowanie w całości znajduje się w pasie szerokości 100 m od linii brzegu zbiorników wodnych znajdujących się na działkach sąsiednich, tj. nr [...] i [...]. Stan ten potwierdza protokół oględzin przeprowadzonych [...] maja 2014 r., z którego wprost wynika, że zarówno na działce nr ewid. [...] jak i na działce nr ewid. [...] znajdują się zbiorniki wodne.

Istnienie zbiornika wodnego na działce oznaczonej nr [...] potwierdzają również mapy (topo/raster/orto) umieszczone na stronie www.geoportal.gov.pl. Skarżący stwierdził, że ww. zbiorniki wodne występują w okresie wiosennym i wczesnoletnim. Omawiane zbiorniki powstały wskutek usunięcia warstwy humusu, a ich istnienie związane jest z niedrożnością przepustów.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, zarówno zbiornik wodny znajdujący się na działce oznaczonej nr ewid. [...] jak też i zbiornik wodny znajdujący się na działce nr ewid. [...] nie może zostać zaliczony do kategorii obiektów architektury ogrodowej. Zgodnie art. 3 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zgodnie z przywołaną definicja można wyodrębnić cechy obiektów małej architektury. Są to najczęściej obiekty o niewielkich rozmiarach. Do kategorii obiektów architektury ogrodowej może być zaliczone np. "oczko wodne" posiadające sztuczne dno. Z materiału zgromadzonego w sprawie w tym zdjęć dołączonych do akt sprawy w formie elektronicznej zawartych na płycie CD wynika, że są to zbiorniki wodne z wyraźną linią brzegową oraz z występującą roślinnością wodną. Nie są to natomiast jak twierdzi skarżący obiekty architektury ogrodowej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w piśmie z 30 października 2014 r. należy zgodzić się z organem, który uznaje, że ustawodawca formułując zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie wskazał jednocześnie do jakich "innych zbiorników wodnych" ma się odnosić ten zakaz.

Zdaniem Sądu, zakaz ten ma zastosowanie w odniesieniu do każdego zbiornika wodnego niezależnie czy stanowi ona zbiornik naturalny czy sztuczny oraz niezależnie od tego czy stale jest on wypełniony wodą czy też okresowo wysychający. Należy zgodzić się z organem, że skoro przepisy rozporządzenia nie precyzują co jest zbiornikiem wodnym, to bez względu na to czy zbiornik został wytworzony przez człowieka czy też naturalnie podlega, co do zasady ochronie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1469/11, w CBOSA, Sąd przyjął, że zbiornikiem wodnym jest zagłębienie terenu pokryte wodą, powstałe bez ingerencji człowieka i nie służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Sąd w tym składzie nie do końca podziela tę definicję. Sąd w tym składzie uważa, że pod pojęciem "inne zbiorniki wodne" należy rozumieć inne niż jeziora zbiorniki wodne zarówno naturalne jak i sztuczne powstałe na wodach płynących jak również powstałe w zagłębieniach terenu czyli wszystkie mające linię brzegu, zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nostrum est distinguere - gdy prawo nie rozróżnia nie jest rzeczą interpretatora dokonywanie tego rodzaju rozróżnienia. W literaturze W. Radecki odwołuje się do potocznego znaczenia pojęcia "zbiornik wodny", przy dokonywaniu interpretacji terminu "wody stojące" tj. różnego rodzaju i różnej wielkości zbiorniki wodne naturalne i sztuczne: a) małe zbiorniki wodne; stawy, tj. niewielkie płytkie zbiorniki wód powierzchniowych o dnie w zasadzie całkowicie porośniętym roślinnością, powstałe w sposób naturalny (stawowe jeziora, np. tatrzańskie) lub utworzone przez człowieka; powszechnie stawem określa się sztuczny zbiornik wodny utworzony do celów hodowlanych, sadzawki, tj. płytkie zbiorniki wodne o niewielkich rozmiarach występujące w naturalnych obniżeniach terenu" (zob. W. Radecki, Komentarza do art. 5, [w:] J. Rotko (red.), Prawo wodne. Komentarz, Warszawa 2002, s. 24-25.

Sąd nie podziela także argumentów skarżącego wynikających ze stwierdzenia, według którego "tzw. zbiorniki na działkach [...],[...],[...],[...] uwidocznione są jako nieużytki, a zbiornik na dz. nr [...] wraz z dz. [...] nie jest uwidoczniony w żadnej z załączonych do akt sprawy map". W orzecznictwie NSA, wyrażono pogląd, który podziela Sąd w tym składzie, według którego "1. Oznaczenie gruntu w ewidencji gruntów i budynków określonym symbolem i zakwalifikowanie go do określonej kategorii użytków gruntowych nie przesądza o zastosowaniu zakazu lokalizowania obiektów w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, a w szczególności nie oznacza, że na obszarze oznaczonym symbolem N nie może istnieć zbiornik wodny. 2. Ochronie podlega istniejący stan walorów przyrodniczych, który nie musi pokrywać się z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W odniesieniu do ochrony przyrody dane te, oczywiście mogą być również wykorzystywane, lecz nie można przypisać im charakteru wyłącznie rozstrzygającego (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2380/12, LEX nr 1495273).

Zdaniem Sądu, inne zbiorniki wodne podlegają ochronie prawnej, jako elementem krajobrazu chronionego na podstawie utworzonego obszaru chronionego krajobrazu. Istnienie na terenie tej formy ochrony przyrody innych zbiorników wodnych decyduje o zróżnicowaniu ekosystemów. Pominięcie ochrony prawnej innych zbiorników wodnych stoi w sprzeczności z realizacją celów ochrony przyrody określonych w art. 2 ust. 1 pkt 7) u.o.p. na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Interpretacja zakazów obowiązujących na terenie obszaru chronionego krajobrazu podobnie jak również związanych z istnieniem innych form ochrony przyrody powinna uwzględniać w sposób kompleksowy cele ustawowe ochrony przyrody i środowiska. Zgodnie z definicją ustawową przez środowisko rozumie się "ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami" (art. 3 pkt 39) ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska – tekst jedn.: Dz. U. 2013, poz.1232 ze zm.). Do wód zalicza się obok rzek, jezior także inne zbiorniki wodne. Są one zatem takim samym elementem środowiska podlegającym ochronie prawnej, jak powierzchnia ziemi, kopaliny czy powietrze. Celem ochrony przyrody jest: utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów (art. 2 ust. 2 pkt 1 u.o.p.). Inne zbiorniki wodne są zatem częścią ekosystemów, które są chronione przez ustanowienie obszaru chronionego krajobrazu.

W literaturze przyjmuje się, że "Ekosystem jest to układ ekologiczny, składający się z biocenozy i jej środowiska- biotopu, w którym wzajemnie na siebie oddziałują żywe organizmy i nieożywiona część środowiska. Ekosystemy słodkowodne dzieli się na stojące (lenityczne), jak jeziora, stawy i bagna oraz płynące (lotyczne)- źródła strumienia rzeki" (zob. W. Niedbała, Ekologia-organizmy żywe i ich środowisko, [w:] J. Strzałko, T. Mosso-Pietraszewska, Kompendium wiedzy o ekologii, Warszawa 1999, s. 101).

Inne zbiorniki wodne są częścią ekosystemów chronionych na terenie obszaru chronionego krajobrazu. Dla objęcia ich ochroną bez znaczenia pozostaje czy zostały one utworzone w sposób naturalny czy sztuczny. Należy podkreślić że środowisko obejmuje także elementy przekształcone w wyniku działalności człowieka. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 5 p.o.ś., ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów. Nie ma zatem powodów, aby ochrony tej pozbawione były inne zbiorniki wodne stanowiące element środowiska i część ekosystemów wodnych.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem w sposób czytelny wyartykułował przesłanki, jakimi się kierował wydając zaskarżone postanowienie.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.