Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 627/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania D. W. (dalej: "skarżąca"), a także odwołań W. G., U. W., M. J. oraz B. J. od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z [...] czerwca 2017 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w W. (dalej: "inwestor", "uczestnik postępowania") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze, garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu przy Al. S. róg W. w W. na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...] z obrębu [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu 17 listopada 2016 r. inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze, garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu przy Al. S. róg ul. W. w W., na działkach o nr ewid. [...], [...],[...] i [...] z obrębu [...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezydent decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił uczestnikowi postępowania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołania wnieśli: skarżąca oraz W. G., U. W., M. J. i B. J.

W ramach postępowania odwoławczego Wojewoda, działając na podstawie art. 136 k.p.a., pismem z 8 listopada 2017 r. znak [...] wezwał inwestora do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym wniosku i dokumentacji projektowej, podnosząc co następuje:

1. w projekcie budowlanym znajdują się dwie części rysunkowe projektu zagospodarowania terenu, należy wskazać, która z nich na być przedmiotem ostatecznej oceny organu wojewódzkiego;

2. mapa, na której wykonano projekt zagospodarowania terenu (str. 246, tom I projektu budowlanego) nie zawiera oznaczenia granic obszaru, który był przedmiotem aktualizacji, co jest wymagane przez § 81 pkt 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r., Nr 263, poz. 1572). Powyższe stanowi pośrednio o naruszeniu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.; dalej: "rozporządzenie dot. proj. bud.");

3. część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu (projekt budowlany - tom I, str. 246) jest niezgodna z § 8 ust. 1 rozporządzenia dot. proj. bud. Wskazać należy, że część rysunkową projektu zagospodarowania terenu sporządza się na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.). § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183 ze zm.) stanowi, że dokumenty będące rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych oraz wysokościowych, a w szczególności (...) mapy do celów projektowych (...) opatruje się klauzulą, której wzór określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. Zgodnie z ww. załącznikiem nr 5, klauzula zawiera m.in. imię, nazwisko i podpis osoby reprezentującej organ prowadzący państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Aby organ administracji architektoniczno-budowlanej mógł stwierdzić, że część rysunkowa projektu zagospodarowania terenu została sporządzona na mapie do celów projektowych, mapa ta musi zawierać ww. klauzulę;

4. przedłożony projekt budowlany musi być wewnętrznie spójny, a cześć opisowa projektu zagospodarowania terenu musi odzwierciedlać stan przedstawiony na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu. W przedmiotowym projekcie budowlanym zachodzą pewne nieścisłości, dla przykładu należy wskazać, że na str. 234 (projekt budowlany - tom I) znajduje się informacja, iż inwestor planuje realizację murku oporowego. Przedmiotowy obiekt nie został jednak zaprojektowany na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu;

5. zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1566; dalej: "p.w."), przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym mury oporowe (art. 16 pkt 65 p.w.). W myśl art. 122 ust. 1 p.w. pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Inwestor w przedmiotowej sprawie winien wyjaśnić, czy opisany w części opisowej projektu zagospodarowania terenu murek oporowy (str. 234 projekt budowlany - tom I) jest urządzeniem wodnym w rozumieniu p.w. Jeśli zamiarem inwestora jest realizacja urządzenia wodnego, winien on przedłożyć odpowiednie pozwolenie wodnoprawne stosownie do przepisu art. 122 ust. 1 p.w.;

6. projektowany budynek, zgodnie z projektem geotechnicznym znajduje się w drugiej kategorii geotechnicznej w warunkach złożonych. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463) określiło szczegółowo zasady ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych. Dla obiektów budowlanych zaliczonych do trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych dla drugiej kategorii, co zostało wskazane w § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia, poza dokumentacją geotechniczną należy wykonać dokumentację geologiczno-inżynierską zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2015, poz. 196 ze zm.). Dokumentacja geologiczno-inżynierska wraz z niezbędnymi badaniami podlega następnie zatwierdzeniu w drodze decyzji administracyjnej. Inwestor w przedmiotowej sprawie winien przedłożyć decyzję o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej ustalającą geologiczno-inżynierskie posadowienie budynku;

7. do projektu budowlanego winna zostać dołączona analiza możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło, wymagana § 11 ust. 12 rozporządzenia dot. proj. bud. oraz charakterystyka energetyczna budynku przewidziana w § 11 ust. 10 rozporządzenia dot. proj. bud.

Przy piśmie z 15 listopada 2017 r. uczestnik postępowania przedstawił skorygowane egzemplarze projektu budowlanego oraz wniosek uzupełniony o aktualne zaświadczenia projektanta sprawdzającego, a także oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Po uzupełnieniu przez inwestora dokumentacji projektowej, organ II instancji w oparciu o art. 10 k.p.a. zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego i wyznaczył termin na zapoznanie się z aktami sprawy.

Pismem z 14 grudnia 2017 r. skarżąca oraz U. W. wniosły o przeprowadzenie niezależnej analizy nasłonecznienia należących do nich lokali mieszkalnych. Skarżąca podważyła też prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po rozpoznaniu odwołań, powołaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji na wstępie wskazał, że nieprawidłowości w dokumentacji projektowej zostały uzupełnione poprzez: sporządzenie części rysunkowej projektu zagospodarowania na mapie do celów projektowych, uzupełnionej o obszar aktualizacji; prawidłowe opisanie rysunków, z jednoznacznym wskazaniem, który projekt zagospodarowania terenu powinien podlegać ocenie organu; ujednolicenie cześć rysunkowej i opisowej projektu zagospodarowania terenu; wyjaśnienie kwestii murku oporowego, a także złożenie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej wraz z niezbędnymi badaniami, zatwierdzonej decyzją Prezydenta z [...] czerwca 2016 r. nr [...], jak również przedstawienie analizy możliwości racjonalnego wykorzystania wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło oraz charakterystyki energetycznej budynku.

W konsekwencji Wojewoda uznał, iż projekt budowlany jest czytelny i sporządzony w sposób odpowiadający przepisom rozporządzenia dot. proj. bud. Granice terenu inwestycji są widoczne i jednoznaczne, a na cześć rysunkową projektu zagospodarowania terenu zostały naniesione rzędne terenu oraz budynków.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na odpowiedzialność projektanta za zgodność projektu budowlanego z przepisami w świetle art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 p.b. Szeroko zakrojona odpowiedzialność projektanta stanowi gwarancję zarówno dla inwestora, jak i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno-budowlanej ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.

Organ II instancji dokonał szczegółowego porównania projektu budowlanego i załączonej do niego dokumentacji z zapisami obowiązującego na obszarze inwestycyjnym Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ulicy Ż. - część północna A uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia 3 lipca 2014 r. (dalej: "miejscowy plan") oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. 2015 r., poz. 1422 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). W wyniku tej analizy Wojewoda nie dopatrzył się w dokumentach dotyczących spornej inwestycji nieprawidłowości uniemożliwiających zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.

Podkreślił, iż zgodnie z załącznikiem rysunkowym do miejscowego planu, działki inwestycyjne, tj. działki o nr ewid. [...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] znajdują się na obszarze oznaczonym jako [...]. W myśl § 16 ust. 1 miejscowego planu, obszar ten przeznaczony jest pod zabudowę usługową i zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Zachowane zostały wyznaczone na rysunku miejscowego planu obowiązujące linie zabudowy (§ 16 pkt 2 lit. e miejscowego planu), minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej (§ 16 pkt 2 lit. a miejscowego planu - 30%; w projekcie, tom I, str. 239-240 - 35%); maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy (§ 16 pkt 2 lit. b miejscowego planu - 0,4; w projekcie, tom II, str. 3 - 0,373); maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy (§ 16 pkt 2 lit. c miejscowego planu – 2; w projekcie, tom II, str. 3 - 1,75); maksymalna wysokość zabudowy (§ 16 pkt 2 lit. b miejscowego planu – 28; w projekcie, tom II, str. 3 - 27,56). Usługi zostaną zlokalizowane od strony przestrzeni publicznej, w parterze budynku zabudowy (§ 16 pkt 2 lit. g miejscowego planu). Zaprojektowano dach płaski (§ 16 pkt 2 lit. h miejscowego planu - tom II, str. 35). W ramach inwestycji nie jest planowana realizacja usług uciążliwych, obiektów uciążliwych i urządzeń uciążliwych (§ 16 pkt 3 lit. a miejscowego planu). Według § 16 pkt 3 lit. b miejscowego planu, projektowane elementy infrastruktury mogą być realizowane na obszarze [...].

Zaopatrzenie w wodę, energię elektryczną, ciepło, odprowadzenie ścieków oraz dostęp do sieci teletechnicznych i sposób usuwania odpadów przewidziane są w sposób odpowiadający zapisom § 13 miejscowego planu, tj. zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci, odprowadzanie ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej ogólnospławnej; wody opadowe i roztopowe pochodzące z dachów, tarasów, terenów zieleni i dojść pieszych będą zagospodarowane na własny teren i odprowadzone do miejskiej sieci kanalizacyjnej; w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej; w zakresie zaopatrzenia w ciepło z miejskiej sieci cieplnej; w zakresie usuwania odpadów stałych wywóz sposobem zorganizowanym wszystkich odpadów stałych wytwarzanych na obszarze inwestycji.

Wjazd został zaprojektowany od strony ulicy W., co jest zgodne z § 16 pkt 5 lit. a miejscowego planu, a zaplanowane miejsca parkingowe odpowiadają wskaźnikowi z § 12 pkt 11 miejscowego planu, tj. na potrzeby budynku zaprojektowano 140 miejsc postojowych (w tym 7 miejsc dla osób niepełnosprawnych), z czego dla powierzchni usług zaprojektowano 17 miejsc postojowych, dla powierzchni mieszkań - 87 miejsc postojowych oraz dodatkowe 36 miejsc postojowych, w ramach odtworzenia likwidowanych naziemnych miejsc postojowych (§ 16 pkt 5 lit. c miejscowego planu). Dodatkowo przewidziano 93 miejsc postojowych dla rowerów.

W ocenie Wojewody, projektowana inwestycja nie narusza też § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Elewacje posiadające otwory okienne i drzwiowe zostały zaprojektowane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi, a elewacje bez otworów okiennych w odległości większej niż 3 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi. Również nie doszło do naruszenia § 271 - § 273 rozporządzenia. Odległość między budynkami należącymi do klasy ZL (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie w stosunku do nadziemnej części budynku) wynosi 8 m. Między budynkami sąsiednimi a projektowanym budynkiem jest od 8 m do ponad 10 m odległości. Przedmiotowa inwestycja nie narusza także innych przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co potwierdza dokładna analiza tego zagadnienia znajdująca się w projekcie budowlanym (tom II, str. 17-24).

Organ II instancji nie stwierdził także naruszenia § 18 i § 19 rozporządzenia (normujących odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki), § 23 rozporządzenia (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 57 rozporządzenia (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 rozporządzenia (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7:00 – 17:00) oraz § 13 rozporządzenia (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonym na pobyt ludzi). W projekcie budowlanym znajdują się analizy zacienienia i przesłaniania (tom II, str. 46-60), jak również oświadczenia projektanta i sprawdzającego o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa.

W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję Wojewody skarżąca - właścicielka lokalu mieszkalnego w nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją - zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

W świetle ww. zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyznaczonych przepisami art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 77 § 1 , art. 107 i art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skarżąca podniosła, że Wojewoda nie odpowiedział na jej pismo z 14 grudnia 2017 r. (stanowiące uzupełnienie odwołania), w którym domagała się przeprowadzenia niezależnej analizy nasłonecznienia, a także zwróciła uwagę na skomplikowaną – jej zdaniem – sytuację inwestora w kontekście prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ta kwestia, według niej, nie została dostatecznie zweryfikowana przez organ.

Powołując się na zapisy miejscowego planu dotyczące odtworzenia likwidowanych miejsc parkingowych, zarzuciła, że uczestnik postępowania nie przewidział żadnych miejsc parkingowych dla mieszkańców sąsiedniej nieruchomości. Nadto pozbawił ich "terenów niezbędnych do uzyskania pełnej własności lokalu", co jest niezgodne z prawem. Mieszkańcy zostali bowiem obciążeni służebnością przechodu, przejazdu i przesyłu. Skarżąca przestawiła także swoje zastrzeżenia do analizy przesłaniania i zacieniania budynku przy Al. S. w W. (tj. nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 18 lutego 2018 r. (stanowiącym uzupełnienie skargi) skarżąca podniosła, że wobec odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (vide postanowienie tut. Sądu z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 627/18), inwestor może, bez żadnego ryzyka, przystąpić do budowy. Powołując się na art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.; dalej: "k.c.") skarżąca przedstawiła szczegółowo szereg niedogodności i zagrożeń dla mieszkańców sąsiedniego budynku, związanych z prowadzeniem przez uczestnika postępowania robót budowlanych. W tym zakresie wymieniła: niestabilność ogrodzenia terenu budowy, brak dostępu do dróg dojazdowych, hałas, brak intymności i spokoju, zanieczyszczenia, emisję szkodliwych dla zdrowia substancji i pyłów, pozbawienie dojazdu służb ratowniczych i interwencyjnych, naruszenie dobrych obyczajów i zasad współżycia społecznego. Podsumowała, iż ona i mieszkańcy sąsiedniego (względem inwestycji) budynku są zakładnikami prowadzonej budowy. Wskazała też, że inwestor nie posiada zgody wszystkich współwłaścicieli działek inwestycyjnych na budowę.

Pismem z 12 października 2018 r. skarżąca poinformowała tut. Sąd, że 10 lipca 2018 r. inwestor przystąpił do wycinki ponad 10 zdrowych drzew na podstawie uzyskanych w tym przedmiocie decyzji Prezydenta, które zostały zaskarżone do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Uczestnik postępowania w piśmie z 14 lutego 2019 r. wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty skarżącej za bezpodstawne i wynikające z nieznajomości przez nią zasad projektowania inwestycji budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa tak materialnego, jak i procesowego.

Stosownie do treści art. 35 ust. 1 p.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. i 2 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych wart. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2017 r., poz. 1529) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN".

W pierwszej kolejności należy zgodzić się z Wojewodą, że wobec dostrzeżenia braków i nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, należało skorzystać z dyspozycji art. 136 § 1 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wprawdzie w oparciu o wyż. cyt. przepis organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego organowi, który wydał decyzję, jednakże mając na względzie określoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, a także zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), organ II instancji powinien przede wszystkim we własnym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Bezsprzecznie projekt budowany i jego załączniki stanowią najbardziej istotny materiał dowodowy dla organu architektoniczno-budowlanego. W sytuacji gdy opracowanie to zawiera braki czy wady, organ musi rozważyć, czy ewentualne uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. nie będzie stanowiło naruszenia zasady dwuinstancyjności Jednocześnie zaakcentować należy, iż zadaniem organu odwoławczego jest rozpoznanie sprawy w pełnym jej zakresie, a to oznacza, że do niego należy także ocena materiału dowodowego sprawy. Nic nie zwalnia tego organu od poddania samodzielnej analizie i porównania złożonych w sprawie przez zainteresowaną stronę (tu: inwestora) dokumentów i ewentualnego wskazania, jakich braków czy wad w nich się dopatruje, dlaczego mają one w sprawie istotne znaczenie i ewentualnie, w jaki sposób można je usunąć. Nadto dwuinstancyjność postępowania administracyjnego nie stoi na przeszkodzie podjęciu rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ odwoławczy, jeżeli w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia uzupełniających dowodów oraz dokonania odmiennych ustaleń prawnych, organ odwoławczy dojdzie - w całości albo w części - do innych wniosków, aniżeli organ I instancji.

Na gruncie niniejszej sprawy nie zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, do czego nawiązuje dyspozycja art. 138 § 2 k.p.a., dlatego Wojewoda prawidłowo wystosował do uczestnika postępowania wezwanie w trybie art. 136 k.p.a.

Nie powielając szczegółowej analizy dokumentacji projektowej w odniesieniu do zapisów miejscowego planu i przepisów rozporządzenia, Sąd aprobuje wywody przedstawione w tym zakresie w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że Wojewoda prawidłowo uznał, iż sporna inwestycja odpowiada prawu.

Projektowany budynek nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie było więc potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Projekt budowlany jest kompletny. W szczególności zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 p.b., a - po uzupełnieniu dokumentacji projektowej w postępowaniu odwoławczym - zawiera aktualne zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b. Załączono też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia; m.in. projekt został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz przez rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych. Inwestor przedłożył dokumentację geologiczno-inżynierską, zatwierdzoną decyzją Prezydenta z [...] czerwca 2016 r. nr [...], co wypełnia wymóg z § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. W dokumentacji projektowej znajduje się także: protokół z narady koordynacyjnej w sprawie usytuowania sieci; warunki przyłączenia mediów; wytyczne akustyczne; inwentaryzacja dendrologiczna; informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zaznaczyć wypada, iż inwestor do czasu zakończenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę może zmieniać i poprawiać projekt budowlany. To bowiem inwestor jest inicjatorem tego postępowania i od niego zależy kształt inwestycji, którą chce zrealizować. Oczywiście nanoszone korekty i poprawy muszą być zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi.

Skarżąca zarzuca projektowanej inwestycji ograniczenie nasłonecznienia jej lokalu mieszkalnego (zarzut taki w odniesieniu do swoich mieszkań sformułowali również pozostali odwołujący się od decyzji Prezydenta).

Według § 60 ust. 1 rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8:00-16:00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7:00-17:00. W myśl § 60 ust. 2 rozporządzenia, w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju. Jednakże w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

Teren inwestycji, oznaczony w miejscowym planie symbolem [...], zgodnie z § 16 pkt 2 lit. f miejscowego planu, należy do obszaru zabudowy śródmiejskiej. Oznacza to, iż dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

Analiza nasłonecznienia budynków sąsiednich, stanowiąca integralną część projektu budowlanego, została wykonana w oparciu o współrzędne geograficzne dla [...]. Opracowanie to sporządził R. G. posiadający kwalifikacje zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej (nr upr. [...]), a sprawdzenia dokonała M. G.-S. posiadającą kwalifikacje zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności architektonicznej (nr upr. [...]).

Nasłonecznienie lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] zlokalizowane w budynku przy Al. S. w W., należących odpowiednio do skarżącej oraz M. J. i B. J., zostało ujęte w analizie nasłonecznienia LS S3 (projekt budowlany tom II, str. 55), a nasłonecznienie lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] zlokalizowanych w budynku przy ul. O., w W. należących odpowiednio do W. G. i U. W., zostało objęte analizą nasłonecznienia LS S2 (projekt budowlany tom II, str. 54). W analizie nasłonecznienia oznaczonej LS S2 zostały przestawione rzuty lokali mieszkalnych w północno-zachodniej i północnej części budynku przy ul. O. (w tym również lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...]). Lokale nr [...] i nr [...] są lokalami wielopokojowymi, zatem zgodnie z § 60 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza się w nich ograniczenie nasłonecznienia co najmniej do jednego pokoju, a z uwagi na zabudowę śródmiejską nasłonecznienie to ma wynosić 90 minut (vide § 16 pkt 2 lit. f miejscowego planu).

Przepisy nie precyzują, czy czas nasłonecznienia powinien być zapewniony w sposób ciągły, dlatego można zaakceptować stanowisko Wojewody, że spełnienie wymogu nasłonecznienia następuje również w przypadku sumy odrębnych interwałów nasłonecznienia dla danego pomieszczenia. Innymi słowy, "łapiąc" pojedynczym oknem częściowo światło wschodnie i zachodnie lub też dwoma różnie zorientowanymi oknami w tym samym pomieszczeniu, wymóg nasłonecznienia dla tego pomieszczenia uznaje się za spełniony (oczywiście o ile suma wszystkich interwałów nasłonecznienia dla jednego pomieszczenia odpowiada minimalnemu czasowi nasłonecznienia).

Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ lokale mieszkalne nr [...] i nr [...] przy ul. O. mają zapewnione nasłonecznienia w sumarycznych interwałach nasłonecznienia. Mieszkanie nr [...] z oknami oznaczonymi jako nr 12, 13 i 14 ma nasłonecznienie od strony zachodniej przez czas krótszy niż 90 minut, jednak z uwagi na fakt, iż jest ono wielopokojowe i znajdują się w nim również okna od południa, wymagany czas nasłonecznienia pozostaje spełniony. Mieszkanie nr [...] z oknami oznaczonymi jako nr [...] i [...] ma zapewnione nasłonecznione odpowiednio przez 95 minut oraz 30 minut, tym samym nasłonecznienie dla tego lokalu wynosi 125 minut dziennie (wymagane jest 90 minut).

Z kolei lokale nr [...] i nr [...] przy Al. S. w W. zlokalizowane są w zachodnim trakcie budynku. Analiza nasłonecznienia, oznaczona jako LS S3 (tom II, str. 55), została opracowana dla kondygnacji parterowej (dolne kondygnacje istniejących budynków są najbardziej narażone na ograniczenie nasłonecznienia). Wskazuje ona, iż czas ekspozycji słońca na okna ww. mieszkań, spełnia wymagany czas nasłonecznienia przez min. 90 minut dziennie.

Trafnie zatem wywiódł organ odwoławczy, że w projekcie budowlanym zabezpieczono interesy skarżącej i pozostałych odwołujących się. Nadto słusznie Wojewoda wskazał, iż skarżąca ani też nikt inny nie przedstawił odrębnej analizy nasłonecznienia (wykonanej przez uprawnioną osobę), która stanowiłaby kontrdowód w sprawie.

W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:

1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:

a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,

b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m;

2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia, wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Z kolei § 13 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. Jednocześnie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 4 rozporządzenia).

Zarówno obszar inwestycyjny, jak i tereny, na których posadowione są budynki sąsiednie – stosownie do § 16 pkt 2 lit. f miejscowego planu – należą do zabudowy śródmiejskiej. Tak więc dopuszczalne jest zmniejszenie o połowę odległości, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Stanowiąca integralną cześć projektu budowlanego analiza przesłaniania i zacieniania, w tym lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] przy ul. O. oraz lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] przy Al. S. (rys. LS PS, tom II, str. 59, LS S2 tom II, str. 54, LS S3 tom II, str. 55) nie wskazuje na naruszenie ww. przepisów. Wysokość przesłaniania sąsiednich budynków została wyznaczona od poziomu parapetu mieszkań na parterze budynku istniejącego do górnej krawędzi przesłaniającej dach budynku projektowanego (zmniejszona o połowę wedle § 13 ust. 4 rozporządzenia); na rysunku LS PS (tom II, str. 59) prawidłowo wyznaczono kąt 60°.

Od strony zachodniej ściany budynku przy Al. S., projektowany obiekt ma 8 kondygnacji, wysokość przesłaniania okien mieszkań na parterze istniejącego budynku wynosi 23,58 m, a połowa tej wysokości (zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia) to 11,79 m. W zaprojektowanym budynku krawędź przesłaniająca siódmej kondygnacji, zlokalizowana na wysokości 20,43 m (licząc od parapetu analizowanego okna w mieszkaniu na parterze budynku przy Al. S.), znajduje się w odległości 11,57 m. Natomiast krawędź przesłaniająca ósmej kondygnacji (cofniętej względem niższej części budynku o 0,3 m), położona na wysokości 23,58 m (licząc od parapetu analizowanego okna w mieszkaniu na parterze budynku przy al. S.), zlokalizowana jest w odległości 11,84 m. W tym przypadku minimalna odległość przesłaniającej krawędzi budynku od ściany z oknem wynosi 11,79 m.

Od strony północno-zachodniego odcinka elewacji budynku przy Al. S., kwestionowany przez skarżącą obiekt został usytuowany w odległości 11,57 m. Maksymalna wysokość przesłaniania dla tej odległości, określona jako wysokość od parapetu przesłanianego okna do krawędzi przesłaniającej projektowanego budynku, wynosi 23,14 m. Projektowany budynek ma w tym miejscu wysokość sześciu kondygnacji, zatem wysokość przesłaniania wynosi 20,43 m. Wyższa część projektowanego budynku o wysokości siedmiu kondygnacji i wysokości przesłaniania 23,58 m, odsunięta jest od istniejącego budynku na odległość 11,79 m.

Od strony północnej elewacji budynku przy Al. S., projektowany budynek został usytuowany w odległości 8,3 m. Maksymalna wysokość przesłaniania dla wskazanej odległości, określona jako wysokość od parapetu przesłanianego okna do krawędzi przesłaniającej projektowanego budynku, wynosi 16,6 m. Projektowany budynek ma w tym miejscu wysokość jednej kondygnacji, zatem wysokość przesłaniania wynosi 2 m.

Od strony południowo-zachodniego odcinka elewacji budynku przy ul. O., sporny obiekt został usytuowany w odległości 8,7 m. Maksymalna wysokość przesłaniania dla wskazanej odległości, określona jako wysokość od parapetu przesłanianego okna do krawędzi przesłaniającej projektowanego budynku, wynosi 17,4 m. Planowany budynek ma w tym miejscu wysokość pięciu kondygnacji, co implikuje wysokość przesłaniania na poziomie 14,6 m. Wyższe części projektowanego budynku o wysokości sześciu i siedmiu kondygnacji znajdują się poza zakresem kątów 60° wyznaczonych w oknach istniejącego budynku.

Od północnego odcinka elewacji budynku przy ul. O. kwestionowany obiekt został oddalony o 8,64 m. Maksymalna wysokość przesłaniania dla ww. odległości, określona jako wysokość od parapetu przesłanianego okna do krawędzi przesłaniającej projektowanego budynku, wynosi 17,28 m. Projektowany budynek ma w tym miejscu wysokość jednej kondygnacji, a więc wysokość przesłaniania wynosi 2 m, zaś wysokość przesłaniania wyrzutni oddymiania (WY2) wynosi 2,95 m.

Od strony północno-zachodniego odcinka elewacji budynku przy ul. O., projektowany budynek został usytuowany w odległości 11,29 m, a maksymalna wysokość przesłaniania dla ww. odległości (określona jako wysokość od parapetu przesłanianego okna do krawędzi przesłaniającej projektowanego budynku) wynosi 22,58 m. Projektowany budynek ma w tym miejscu wysokość sześciu kondygnacji, zatem wysokość przesłaniania wynosi 17,75 m. Wyższe części projektowanego obiektu o wysokości siedmiu kondygnacji i wysokości przesłaniania 20,68 m zostały odsunięte od istniejącego budynku na odległość 13,9 m.

Stosownie do § 13 ust. 3 rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. Według dokumentacji projektowej, powyższa minimalna odległość komina od potencjalne przesłanianych okien (tj. 10 m) została zachowana.

W świetle powyższego, trudno zarzucić spornej inwestycji przesłanianie i zacienianie lokalu skarżącej bądź innych lokali sąsiedniego budynku. W zasadzie wszystkie swoje zastrzeżenia pod adresem kwestionowanego obiektu skarżąca oparła na własnym przekonaniu, swoich obserwacjach i obliczeniach, nie przedstawiając żadnych dokumentów sporządzonych przez uprawnione osoby. Jednocześnie skarżąca domagała się od organu przeprowadzenia dowodów jak np. powołania biegłego w celu zbadania rzetelności analizy przesłania i zacieniania. Tymczasem organ administracji publicznej, dysponując niebudzącym wątpliwości materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia nie ma obowiązku gromadzenia w nieskończoność dowodów tylko z tego względu, że żąda tego strona.

Organ odwoławczy trafnie wywiódł, na podstawie części opisowej i rysunkowej projektu, że poszanowane są, występujące w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), uwzględniając przy tym przepisy dotyczące "przesłaniania i zacieniania" określone w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Projektowany budynek spełnia wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, przewidziane dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. W przypadku zabudowy śródmiejskiej zawsze może nastąpić zmiana (w tym zmniejszenie) nasłonecznienia budynków, co wynika z rozwoju budownictwa i zabudowy gruntów sąsiednich.

Niezrozumiały jest zarzut skarżącej dotyczący braku zgody współwłaścicieli działek inwestycyjnych na budowę. Teren inwestycji, obejmujący działki o nr ewid. [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] przy Al. S. róg ul. W. w W., był przedmiotem ustanowionego na rzecz uczestnika postępowania prawa użytkowania wieczystego, ujawnionego w księgach wieczystych urządzonych dla ww. działek. Skarżąca w sposób enigmatyczny i niejasny podważa prawo inwestora do dysponowania gruntem pod inwestycję. W tym miejscu trzeba wskazać, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego sprawdzającego prawdziwość twierdzenia inwestora, że legitymuje się prawem do terenu na cele budowlane. Złożenie oświadczenia, na odpowiednim formularzu pod rygorem odpowiedzialności karnej, jest czynnością dowodową, procesową, która prowadzi do wykazania okoliczności spełniania przesłanki wymaganej prawem materialnym. Zatem gdyby okazało się, iż przedmiotowe oświadczenie jest niezgodne z prawdą to okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) oraz pociągnięcia inwestora do odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

W kwestii zarzucanego przez skarżącą naruszenia miejscowego planu w zakresie ochrony środowiska, wskazać należy, iż na terenie inwestycyjnym znajdują się cztery drzewa objęte ochroną (na całym obszarze oznaczonym na miejscowym planie symbolem [...] jest ich siedem). Żadne z ww. czterech drzew nie znajduje się pod ścisłą ochroną (jako cenne drzewo) uniemożliwiającą jego przesadzenie. Wedle projektu budowlanego i części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, trzy z tych czterech drzew zostaną zachowane, a roboty budowlane nie powinny wpłynąć na ich kondycję, zaś pozostałe jedno drzewo będzie przesadzone.

Przypomnieć należy, że obszar inwestycji – zgodnie z miejscowym planem – jest przeznaczony pod zabudowę usługową i mieszkaniową wielorodzinną. W myśl § 6 ust. 1 lit. f i lit. g miejscowego planu, inwestor powinien urządzić zieleń z placami zabaw dla dzieci i wprowadzić zieleń dekoracyjną. Projekt budowlany przewiduje realizację terenów zielonych w dziedzińcu między projektowanym i istniejącymi budynkami w postaci trawników z nasadzeniami, trawników na dachach parterowych części spornego obiektu oraz nowych drzew w południowej części działek inwestycyjnych. Natomiast na działkach o nr ewid. [...] i [...] uczestnik postępowania urządzi teren rekreacyjny. Planuje też takie ukształtowanie ciągów pieszych do spornego budynku, aby były one dopasowane i połączone z istniejącą siecią dróg i chodników, bez ingerowania w infrastrukturę działek sąsiednich.

Podkreślenia także wymaga, iż obszar kwestionowanej inwestycji nie jest objęty zakazem usuwania obecnie występujących drzew bądź krzewów, ani zakazem ograniczenia powierzchni zieleni. Nie jest również przeznaczony pod park miejski jak chciałaby tego skarżąca. Jednakże w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno–budowlanej nie bada legalności wycinki drzew na terenie inwestycyjnym (nie leży to w jego kompetencjach), zatem nie może wymagać od inwestora przedłożenia decyzji zezwalającej na wycinkę drzew czy podważać przedłożonej analizy dentrologicznej.

Przedmiotem inwestycji jest jeden wolnostojący budynek wielorodzinny z usługami, a nie – jak uważa skarżąca - zespół wolnostojących budynków wielorodzinnych. Wszystkie sekcje planowanego obiektu są zbudowane na jednym fundamencie, posiadają wspólny fundament, garaż, instalacje i ściany. Zatem stanowią konstrukcyjną oraz funkcjonalną całość. Nawet gdyby przyjąć, że sekcja D obiektu stanowi odrębny budynek, to ma on charakter usługowy, a nie mieszkalny. Tak więc nie znajduje tu zastosowania § 40 ust. 1 rozporządzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, iż budynek wolnostojący stanowi konstrukcyjnie samodzielną całość. Jest to obiekt usytuowany w sposób wolny, czyli niezależny w żaden sposób od innego obiektu budowlanego z uwagi na miejsce swojej lokalizacji. Nie jest trwale związany z innym budynkiem konstrukcyjnie tzn. nie jest połączony przegrodami, instalacjami, nie przylega bocznymi ścianami do sąsiedniego budynku, umożliwiając w ten sposób dostęp do wszystkich jego ścian. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Niezasadny jest także zarzut ograniczenia dostępu do dróg pożarowych. Projekt budowlany został zaopiniowany przez rzeczoznawcę zabezpieczeń przeciwpożarowych - mgr inż. P. J. legitymującego się uprawnieniami nr [...]. Wojewoda słusznie wskazał, iż jako organ administracji architektoniczno-budowlanej w ramach weryfikacji przewidzianej w art. 35 ust. 1 p.b. - bez odpowiednich kontrdowodów - nie jest upoważniony do podważania opinii rzeczoznawców. To bowiem rzeczoznawca odpowiada za właściwe zapewnienie warunków ochrony przeciwpożarowej projektowanego obiektu i jego otoczenia. Opinia rzeczoznawcy (i tak jest w niniejszej sprawie) musi zawierać wszystkie elementy projektowanej inwestycji, w tym również prawidłowość projektowanych dróg przeciwpożarowych i dostępu służb gaśniczych do elewacji. Porównując przebieg dotychczasowej i planowanej drogi pożarowej, słusznie organ II instancji zwrócił uwagę, że istniejąca obecnie droga wewnątrz kwartału, przebiegająca obok budynków położonych na działkach [...],[...] i [...], nie spełnia na całym przebiegu warunków drogi pożarowej. Natomiast zaplanowana droga pożarowa od ul. W. i Al. S., a także wewnątrz kwartału pomiędzy budynkami liczy ponad 60 m i posiada dostęp do otworów w projektowanym obiekcie na poziomie 33,1% (vide rys. Z-1). Nastąpi więc poprawa warunków ochrony przeciwpożarowej istniejących już budynków - m.in. poprzez zapewnienie dostępu z drogi pożarowej do 40% długości elewacji budynku przy Al. S.

W ramach nakazu odtworzenia likwidowanych miejsc postojowych przewidziano w zaprojektowanym garażu podziemnym 140 miejsc postojowych, przy czym zapotrzebowanie dla inwestycji zamyka się w liczbie 104 miejsc. Różnica, czyli 36 miejsc postojowych, będzie w dyspozycji mieszkańców sąsiednich budynków (obecnie mieszkańcy ci korzystali z parkingu przy Al. S.). Nadto zostaną zachowane miejsca postojowe w pasie drogowym ul. W. z tym, że ulegnie zmianie lokalizacja tych miejsc na skutek zmiany organizacji ruchu w otoczeniu projektowanego budynku.

Według dokumentacji projektowej (tom II), wszystkie wyrzutnie powietrza z wentylacji i instalacji wentylacji bytowej umieszczono na dachu budynku. Na najwyższym dachu w sekcji C w odległości min. 2 m od okien budynków przewidziano instalację wentylacji bytowej garażu, odpowiadającą za odprowadzanie zanieczyszczonego powietrza z garażu. Wywiewane powietrze nie będzie zanieczyszczone w stopniu przekraczającym wymagania określone w przepisach odrębnych. Wobec zlokalizowania wyrzutni na dachu, nie można posłużyć się § 152 ust. 9 rozporządzenia dotyczącym wyrzutni na ścianie budynku. Stosownie do ww. przepisu dopuszcza się sytuowanie wyrzutni powietrza w ścianie budynku, pod warunkiem że:

1) powietrze wywiewane nie zawiera uciążliwych zapachów;

1a) powietrze wywiewane nie zawiera zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia;

2) przeciwległa ściana sąsiedniego budynku z oknami znajduje się w odległości co najmniej 10 m lub bez okien w odległości co najmniej 8 m;

3) okna znajdujące się w tej samej ścianie są oddalone w poziomie od wyrzutni co najmniej 3 m, a poniżej lub powyżej wyrzutni - co najmniej 2 m;

4) czerpnia powietrza, usytuowana w tej samej ścianie budynku, znajduje się poniżej lub na tym samym poziomie co wyrzutnia, w odległości co najmniej 1,5 m.

Powyższa regulacja (a konkretnie jej pkt 2) znajduje zastosowanie do wyrzutni systemu oddymiania przestrzeni garażowej spornego obiektu, którą zaprojektowano na ścianach w odległości przekraczającej 10 m od ściany i okien budynku sąsiedniego. Podkreślić należy, iż instalacja oddymiania działa wyłącznie podczas pożaru. W warunkach normalnego użytkowania obiektu kanały oddymiające są zamknięte klapami uniemożliwiającymi przepływ powietrza.

Przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana z zachowaniem prawa miejscowego i warunków technicznych określonych w rozporządzeniu. W związku z zarzutem skarżącej odnośnie naruszenia art. 144 k.c. wyjaśnić należy, że przepis ten reguluje kwestie immisji. Stanowi, iż właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Skarżąca w tym zakresie powołała się przede wszystkim na uciążliwości związane z procesem budowlanym (hałas, zwiększenie zanieczyszczenia powietrza, nieprzyjemny zapach), które - jako przejściowe - nie mogą mieć wpływu na zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. Oczywistym jest bowiem, że każda budowa pociąga za sobą dolegliwości dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Jednakże powyższe nie może ograniczać prawa inwestora do zabudowy działki w sposób zgodny z przepisami. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób, a nie ich interesów faktycznych. Ochrony przed immisjami pośrednimi, wywołanymi procesem budowlanym, jeżeli zakłócałyby ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości, skarżąca może dochodzić przed sądem powszechnym w postępowaniu o zakaz immisji na podstawie art. 222 § 2 k.c. w związku z art. 144 k.c., a nie poprzez kwestionowanie pozwolenia na budowę. W myśl art. 35 ust. 4 p.b. spełnienie wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 p.b. zobowiązuje organ architektoniczno-budowlany do udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro wymagania dotyczące spornej inwestycji odpowiadają przepisom prawa, to organ nie mógł odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Prawidłowo również organ odwoławczy wyjaśnił skarżącej, że żaden przepis Prawa budowlanego nie uzależnia wydania pozwolenia na budowę od tego, czy zmieni (a zwłaszcza zmniejszy) się wartość obiektu na sąsiedniej działce. Spadek wartości nieruchomości oraz problemy dotyczące realizacji inwestycji nie mają związku z interesem prawnym w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę; z punktu widzenia Prawa budowlanego jest to kwestia irrelewantna.

Podobnie obojętny dla kontrolowanego przez tut. Sąd postępowania jest zarzut naruszenia przez planowaną inwestycję ładu urbanistycznego i koncepcji urbanistycznej osiedla. Jest to bowiem zagadnienie z dziedziny planistyki przestrzennej, uregulowanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2017, poz. 1073). Organ architektoniczno-budowlany nie posiada kompetencji do oceny miejscowego planu, lecz bada zgodność projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu (art. 35 ust. 1 p.b.), a takowa została wykazana w niniejszej sprawie.

Podnieść też należy, że prawo własności podlega ochronie prawa cywilnego, a ochrona własności zagwarantowana jest także w art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Tym niemniej własność w polskim systemie prawnym nie jest prawem absolutnym. Granice tego prawa mogą wyznaczać jednostce prawa innych osób. W przypadku kolizji praw własności różnych osób, spory takie podlegają kognicji sądu powszechnego, wedle art. 1 w zw. z art. 2 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.; dalej: "k.p.c."). Akt ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, a do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Wyjątkowo nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów (art. 2 § 3 k.p.c.).

Skarżąca powołuje się na wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości wszystkich wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Działanie jednostki zgodne z prawem i zaakceptowanie takiego działania przez organ administracji publicznej – jak w sprawie niniejszej – nie narusza tej zasady. Skarżąca nie doznała od organu nierównego traktowania – gdyż po prostu nie domagała się wydania takiej decyzji, jaką otrzymał inwestor. Wobec braku działania organu w tym zakresie nie można skutecznie twierdzić o nierównym traktowaniu. Przypomnieć też należy, że skarżąca nie przedstawiała żadnej dokumentacji sporządzonej przez uprawnione osoby, ograniczając się w tym zakresie do żądań skierowanych pod adresem organu. Tymczasem zasady wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej materiału dowodowego nie można pojmować w ten sposób, iż organ, dysponując dowodami wystarczającymi do rozstrzygnięcia sprawy, musi uwzględniać wnioski dowodowe strony.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewoda przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy w sposób wnikliwy przeanalizował stan sprawy, a odzwierciedleniem tej analizy jest treść uzasadnienia, odpowiadająca dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Uwzględniając powyższe oraz uznając za niezasadne zarzuty skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.