Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2465/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1; art. 43 ust. 1; art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny a nadto przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] uznało za niezasadny protest złożony przez S. od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu pt. "[...]".

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia wskazano m.in. iż wniosek nie spełnił kryterium dostępu nr 1, albowiem wnioskodawca nie wskazał zgodnie z regulaminem konkursu czy jest uczelnią kształtującą co najmniej 100 studentów stacjonarnych na dzień składania wniosku. Organ podnosi iż brak spełnienia powyższego kryterium został zauważony przez obu ekspertów oceniających wniosek. Wskazali oni bowiem, że dane odnoszące się do liczby studentów stacjonarnych dotyczą stanu na dzień [...] listopada 2014 r. , a nie dnia złożenia wniosku.

NCBiR przypomina, że wnioskodawca nie zgadza się z taką oceną. Podnosi że to kryterium w swoim brzmieniu nie zawiera wskazania, że liczba 100 studentów dotyczy danych na dzień złożenia wniosku. Poza tym w punkcie 4.4 wskazał, że : [...]. W świetle powyższego Wnioskodawca uznaje, że spełniono przedmiotowe kryterium. Oprócz tego podkreśla, iż w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie jak i w Regulaminie konkursu [...] nie wskazano gdzie i w jaki sposób umieścić informacje wskazujące na spełnienie tego kryterium.

Wnioskodawca wskazuje, iż uczelnia ma obowiązek corocznego (w terminie do końca listopada danego roku kalendarzowego) wysyłania Sprawozdania o studiach wyższych – S-10 do Głównego Urzędu Statystycznego. Na podstawie ww. sprawozdań corocznie publikowane są ogólnodostępne raporty pn. "Szkoły wyższe i ich finanse’’, w którym zamieszczane są informacje dotyczące liczby studentów uczelni, w tym Wnioskodawcy.

Po dokonaniu ponownej analizy wniosku Instytucja Organizująca Konkurs (dalej: IOK) stwierdziła słuszność negatywnej oceny projektu w odniesieniu do kryterium dostępu nr 1 "Treść przedmiotowego kryterium brzmi : Wnioskodawcą projektu jest szkoła wyższa publiczna bądź niepubliczna, kształcąca co najmniej 100 studentów na studiach stacjonarnych.(...)’’ Zarzuty ekspertów odnoszą się do drugiej części kryterium tj. liczby studentów kształcących się u Wnioskodawcy na studiach stacjonarnych, którzy wskazują że dane we wniosku podane są na dzień [...] listopada 2014 r. nie zaś na dzień składania wniosku o dofinansowanie. IOK nie zgadza się z Wnioskodawcą iż Regulamin konkursu nie wskazuje gdzie i w jaki sposób umieszczać informacje, tak aby można uznać kryterium dostępu za spełnione.

W części III Regulaminu – Wymagania konkursowe znajduje się informacja iż weryfikacja kryteriów dostępu będzie prowadzona przede wszystkim na podstawie informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz na podstawie innych źródeł wskazanych w uzasadnieniu do kryteriów dostępu w treści Rocznego Planu Działania (dalej : RPD), tym samym wskazując że wnioskodawcy powinni przedstawić niezbędne dane w treści wniosku o dofinansowanie. Treść uzasadnienia RPD potwierdza, że "weryfikacja kryterium będzie dokonywana na podstawie treści wniosku’’ tym samym wskazując, że miejscem umieszczenia informacji potrzebnych do stwierdzenia spełnienia kryterium dostępu jest treść wniosku o dofinansowanie. Poza tym w Regulaminie znajduje się zapis z którego wynika, że dla uniknięcia wątpliwości w toku oceny formalno-merytorycznej wnioskodawca winien w treści wniosku wskazać precyzyjnie, które dane i twierdzenia dowodzą spełniania danego kryterium dostępu, z którego to wynika, że informacje muszą zostać przedstawione precyzyjnie, tak, żeby nie było żadnych wątpliwości oceniających, czy kryterium zostało spełnione. Organ podnosi jednocześnie, że brak ścisłego doprecyzowania miejsca w którym należałoby poszczególne informacje umieszczać, pozwala wnioskodawcom na zamieszczenie jej w dowolnej jego części, ale w taki sposób żeby nie było wątpliwości, iż informacja odnosi się do przedmiotowego kryterium. Jednocześnie jednak Regulamin konkursu, w cz. III – Wymagania konkursowe, pkt 1 Wnioskodawcy, wprost wskazuje, iż dane dotyczące kryterium dostępu nr 1 powinny być obliczone – na dzień złożenia wniosku. W świetle powyższego Wnioskodawca posiadał informacje, pozwalające na prawidłowe przedstawienie danych i twierdzeń na udokumentowanie spełnienia przedmiotowego kryterium do czego się nie zastosował.

Organ podkreśla, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy sytuacji pominięcia informacji, a wskazania danych niezgodnych z treścią Regulaminu konkursu (nie na dzień składania wniosku), a co za tym idzie niepozwalających na uznanie spełnienia kryterium dostępu nr 1.

Zdaniem organu mając na uwadze niespełnienie kryterium dostępu nr 1, zgodnie z częścią VI pkt 2 Regulaminu, projekt powinien zostać odrzucony i nie może podlegać dalszej ocenie.

Wyżej opisane rozstrzygnięcie zaskarżył S. zarzucając mu :

1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania rozstrzygnięcia w sprawie poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż Skarżący nie spełnił kryterium dostępu nr 1 warunku – podczas gdy z treści wniosku wprost wynika że uczelnia posiada ponad 100 studentów studiów stacjonarnych – na co wskazują również dane GUS powszechnie dostępne i również wskazane we wniosku oraz dane którymi dysponuje organ z urzędu – gdyż w tym samym konkursie pozytywnie rozpatrzono protest innej jednostki organizacyjnej Wnioskodawcy uznając, iż Wnioskodawca posiada co najmniej 100 studentów studiów stacjonarnych w powszechnie dostępnym rejestrze – a więc spełnia kryterium dostępu nr 1;

- i w konsekwencji

2. naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie kryterium dostępu nr 1 i uznanie, że Skarżący nie spełnił wymogu posiadania 100 studentów studiów stacjonarnych – podczas gdy z powyższych okoliczności wynika fakt wypełnienia przez wnioskodawcę wymaganych kryteriów i prawidłowe uzupełnienie formularzy;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności :

– art. 37 ust. 1 ustawy poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania wnioskodawcy z jakiego powodu Organ wykluczył iż Skarżący nie jest uczelnią posiadającą minimalną wymaganą ilość studentów studiów stacjonarnych tj. 100 osób;

– art. 43 ust. 1 ustawy poprzez brak wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku lub sprecyzowania jego treści ;

Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, tym samym o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, a nadto, o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że Wnioskodawca w punkcie 4.4 Wniosku o dofinansowanie wskazał, że "[...]’’

Dodatkowo w punkcie 3.2 wskazał, że "[...]".

Skarżący jest zdania że kryterium dostępu nr 1 w swoim brzmieniu nie zawiera wskazania, że liczba 100 studentów dotyczy danych na dzień złożenia wniosku.

Poza tym Wnioskodawca wskazał, że wg wskazanych we wniosku danych tylko na tym wydziale w roku akademickim łącznie studiuje [...]. Wnioskodawca podał więc we wniosku dane (na dzień złożenia wniosku) umożliwiające stwierdzenie, że powyższe kryterium zostało spełnione.

Dodatkowo wnioskodawca w punkcie 2.1 Wniosku o dofinansowanie podał swoją pełną nazwę tj. S. a w punkcie 2.2 formę prawną tj. uczelnia.

Skarżący podnosi, że zarówno w Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, jak i w Regulaminie naboru nie wskazano w którym miejscu w formularzu i w jaki sposób umieścić informacje, wskazujące na spełnienie ww. kryterium. Zgodnie z postanowieniem Rocznego Planu Działań – kryterium to oceniane jest na podstawie treści wniosku o dofinansowanie.

Odwołanie się do danych GUS wynika z braku precyzyjnej instrukcji, czy i w jaki sposób wnioskodawca ma uwiarygodnić podane przez siebie dane. Uczelnia ma obowiązek corocznego (w terminie do końca listopada danego roku kalendarzowego) wysyłania Sprawozdania o studiach wyższych – S-10 do Głównego Urzędu Statystycznego. Na podstawie ww. sprawozdań GUS corocznie publikuje ogólnodostępny raport pn. "Szkoły wyższe i ich finanse’’, w którym zamieszczane są informacje dotyczące liczby studentów Uczelni w tym S.

W ocenie S. przedmiotowy raport jest miarodajnym oraz weryfikowalnym źródłem danych, pozwalającym na obiektywną ocenę wniosku w konfrontacji ze stanem faktycznym.

Skarżąca nadmieniła ponadto, iż w dniu [...] sierpnia 2016 r. do S. wpłynął pozytywnie rozpatrzony protest znak : [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., który został złożony w tym samym konkursie - przez inną jednostkę Skarżącego oraz wobec którego został wystosowany taki sam zarzut.

Powyższe jednoznacznie wskazuje na niekonsekwencję w ocenie spełniania wymogów przez Skarżącego.

W ocenie Skarżącego nawet gdyby organ miał wątpliwości mógł to wyjaśnić – czego warunki o dofinansowanie w żadnym razie nie uznają za niedopuszczalne.

W ocenie Skarżącego organ dokonał interpretacji przedmiotowego kryterium w oderwaniu od celu, w jakim kryterium to zostało wprowadzone oraz z bezzasadnym rygoryzmem formalnym.

W ocenie Skarżącego podstawową zasadą działania organu w postępowaniu konkursowym jest zasada zaufania.

Zasada zaufania wyznacza standardy funkcjonowania organów administracji publicznej stąd niedopuszczalne w świetle tej zasady jest takie działanie organów administracji publicznej, które zmierza to do swoistego "zwyciężenia’’ strony postępowania przez wyzyskanie jej błędów. Poza tym nielogicznym jest takie działanie Organu, który w jednym i tym samym konkursie uznaje tę samą uczelnię za równocześnie spełniającą i niespełniającą określonego i tego samego kryterium.

Skarżący podkreśla, że w ramach zasady demokratycznego państwa prawnego, proces stanowienia i stosowania prawa powszechnie obowiązującego nie może być pułapką dla Strony postępowania.

Organ administracji publicznej ma stać na straży praworządności, ma podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ustawodawca zobowiązał zatem organy administracji publicznej do wydawania rozstrzygnięć po uprzednim, starannym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Powyższe nieodłącznie wiąże się, z zasadą zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli.’’

Skarżący podnosi, że organy administracyjne mają obowiązek działać racjonalnie, a nie arbitralnie. Temu ma służyć zarówno obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – którego nie wdrożono w niniejszej sprawie. Organ nawet nie sięgnął do źródeł powszechnie dostępnych i wskazanych mu przez wnioskodawcę – stron internetowej GUS, czy też do własnych źródeł innego wniosku, który w tożsamym konkursie złożyła inna jednostka organizacyjna Wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w swojej informacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z p. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 - dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga jest zasadna.

Problem jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy istotnie skarżąca nie spełniła kryterium dostępu nr 1 – jak twierdzi organ, czy też kryterium to zostało spełnione – jak podnosi Strona skarżąca.

Niespornym jest że z Regulaminu konkursu nr [...] mającego zastosowanie w sprawie, który skarżąca powinna znać i do postanowień którego winna się stosować wynika, że wnioskodawcą projektu jest wyłącznie szkoła wyższa publiczna bądź niepubliczna kształcąca co najmniej 100 studentów na studiach stacjonarnych (kryterium dostępu nr 1).

Z Regulaminu o którym mowa wynika także, że liczbę co najmniej 100 studentów stacjonarnych oblicza się łącznie dla całej uczelni bez względu na liczbę wydziałów i kierunków studiów objętych projektem. Co jednak najistotniejsze (z punktu widzenia oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia) dane te powinny być obliczane na dzień złożenia wniosku.

Powinność określona w wyżej cytowanym zapisie Regulaminu nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku, którego uchybienie rodziłoby negatywne skutki. Wszystko zależy bowiem od konkretnego stanu faktycznego sprawy. W przypadku wniosku Strony skarżącej analiza jego treści prowadzi do wniosku, iż kryterium nr 1 winno zostać uznane za spełnione. Przemawiają za tym dane wskazane w przypadku pkt 3.2 wniosku – Grupy docelowe, oraz pkt 4.4 – Doświadczenie wnioskodawcy i partnerów.

Wynika z nich niespornie, że skarżąca jest dużą uczelnią publiczną kształcącą [...] studentów z czego [...], to studenci studiów stacjonarnych . Wprawdzie dane te odnoszą się do stanu na dzień 30 listopada 2014 r., ale nie sposób uznać, iż na dzień złożenia wniosku liczba studentów stacjonarnych była mniejsza niż 100 (wniosek wypełniono [...] października 2015 r. i w tymże miesiącu 2015 r. złożono go właściwemu podmiotowi). Wystarczyła więc odrobina dobrej woli i rzetelna analiza wniosku poparta choćby danymi zawartymi w sprawozdaniu o studiach wyższych S-10 wysyłanymi do Głównego Urzędu Statystycznego aby dojść do logicznego a zarazem koniecznego wniosku, iż kryterium nr 1 zostało spełnione.

Zdaniem Sądu bezkrytyczne przyjęcie stanowiska ekspertów i niezasadny formalizm, gdy chodzi o interpretację przywoływanych zapisów Regulaminu, doprowadziły organ do bezpodstawnego przyjęcia, iż kryterium nr 1, nie zostało spełnione.

Z akt sprawy - w tym zwłaszcza z treści wniosku - wynika, że Strona skarżąca podała wymagane dane, wprawdzie na dzień 30 listopada 2014 (który to dzień nie był ponad wszelką wątpliwość dniem złożenia wniosku), ale inne zapisy, w tymże wniosku zawarte wskazują, iż ilość studentów stacjonarnych w wymaganym przez Regulamin okresie nie mogła być mniejsza niż 100.

Sąd stoi na stanowisku, iż omawiany zapis Regulaminu adresowany jest w szczególności do małych uczelni, które kształcą stosunkowo niewielką liczbę studentów stacjonarnych i ma na celu eliminację ewentualnych nadużyć przy pozyskiwaniu środków. Takie uczelnie podobnie jak i uczelnie prywatne kształcą bowiem studentów, którzy swoją nauką opłacają.

W ocenie Sądu procedura związana, tak z wypełnieniem wniosku o dofinansowanie, jak i z procedowaniem nad nim, ma charakter sformalizowany. Ów formalizm nie może jednak prowadzić do absurdu polegającego na przyjęciu, że największe wyższe szkoły publiczne (a taką jest Skarżący) kształciły bądź kształcą studentów stacjonarnych w liczbie mniejszej niż 100).

Z treści wniosku wynika nawet, iż więcej osób niż 100 kształci się łącznie na semestrach kierunku S. objętego wnioskiem ([...]). Wprawdzie dane wskazane w tym zakresie odnoszą się także do stanu na dzień 30 listopada 2014 r., jednakże nie sposób uznać, iż różniły się one znacząco ze stanem jaki istniał na dzień złożenia wniosku.

W tym miejscu należy jednakże wskazać, iż w ocenie Sądu brak było podstaw pozwalających na wdrożenie procedury przewidzianej w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. 2016.217 – dalej : ustawa).

Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek, właściwa Instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

W ocenie Sądu sposób wskazania przez Stronę skarżącą danych dotyczących liczby studentów stacjonarnych był wystarczający i jasny, w związku z tym, brak było podstaw pozwalających na wdrożenie procedury przewidzianej w ww. przepisie.

Sąd stoi na stanowisku, iż nie ma znaczenia dla sprawy niniejszej to że – jak twierdzi Skarżący w przypadku innego, podobnego jej wniosku uwzględniono zarzut odnoszący się do daty wskazania liczby studentów stacjonarnych. Sąd ocenia bowiem konkretną sprawę i jest związany zakresem zakwestionowanego skargą rozstrzygnięcia.

Nie odnosi się natomiast do innych spraw, które nie podlegały weryfikacji w trybie postępowania sądowo-administracyjnego. Oznacza to tym samym, iż nie może oceniać także podjętych w ich toku rozstrzygnięć i porównywać ich z rozstrzygnięciami poddanymi kontroli sądu.

Sąd podziela natomiast stanowisko Skarżącego, iż organ naruszył art. 37 ust. 1 cyt. ustawy.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wskazano bowiem, w sposób przekonujący przyczyn, z powodu których wniosek nie spełnił (zdaniem organu) kryterium dostępu nr 1.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uwzględnił i w wyroku stwierdził, że ocena spornego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju, za podstawę przyjmując art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto, za podstawę biorąc art. 200 p.p.s.a.