Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 547/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie Joanna Runge - Lissowska NSA Jerzy Stankowski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 341/06 w sprawie ze skargi J. H. i S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, jak też poprzedzającą ją decyzję oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.

Zastępca Dyrektora Wydziału Mienia i Geodezji (działający z upoważnienia Prezydenta Wrocławia) decyzją z dnia [...], z urzędu zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta Wrocławia obrębu Z. jako działka nr [...], będącej współwłasnością J. H. i S. H.. W wyniku powyższego podziału powstały działki nr [...] i [...]. Następnie na skutek pisma Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oddziału w W., organ wszczął postępowanie z urzędu o podział przedmiotowej nieruchomości, gdyż miała ona służyć realizacji celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Podziału tego, jak wyjaśniał organ, dokonano niezależnie od ustaleń planu miejscowego, z uwagi na to, że podział ten miał służyć realizacji celu publicznego. Celem tym było wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją Wojewody D. z [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] dla odcinka obwodnicy W..

Celem podziału przedmiotowej nieruchomości, jak podkreślał organ pierwszej instancji, było wydzielenie działki gruntu nr [...] przeznaczonej pod budowę autostrady [...]. Natomiast dostęp do drogi publicznej wydzielonej działki gruntu nr [...] odbywać się będzie, zdaniem organu, zgodnie z ustaleniami decyzji Wojewody D. zawartymi w p-cie IX, w świetle którego dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą będą zapewnione.

Od decyzji tej skarżący wnieśli odwołanie, w którym oświadczyli, że nie wyrażają zgody na proponowany podział nieruchomości. Zdaniem skarżących zaproponowany podział i tylko częściowy wykup spowoduje, że działka nr [...] straci na wartości, stając się nieużytkiem położonym między rzeką a projektowaną obwodnicą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., a nie jak podano w zaskarżonej decyzji Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), zgodnie z którym niezależnie od ustaleń planu miejscowego, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Podziału tego można dokonać z urzędu (art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy), jeśli jest on niezbędny do realizacji celu publicznego (art. 6 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), autostrady zostały zaliczone do dróg krajowych, zatem podziału opisanej na wstępie nieruchomości można było dokonać niezależnie od ustaleń planu miejscowego, po wszczęciu postępowania z urzędu. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zgodnie z przepisem art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości jest niedopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Decyzja lokalizacyjna z [...] gwarantowała, w ocenie Kolegium, ochronę interesów osób trzecich poprzez zapewnienie dojazdów do terenów rolniczych i leśnych przeciętych autostradą. W przypadku zapewnienia dogodnego dojazdu do działki nr [...] może ona, jak zauważył organ, nadal być użytkowana rolniczo, albowiem jej powierzchnia wynosi [...] ha tym samym nie starci ona na wartości z powodu samego podziału. Na pas drogowy autostrady przeznaczono tylko skrawek gruntu o powierzchni [...] ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nawet gdyby obawy odwołujących się, co do możliwości racjonalnego wykorzystania powstałej po podziale działki gruntu nr [...] okazały się uzasadnione, to nie wyłącza to możliwości wykupu tej działki w przypadku gdyby nie nadawała się ona do prawidłowego wykorzystania na cele dotychczasowe. Problem zapewnienia dostępu do drogi publicznej będzie musiał być, jak wskazało Kolegium, uwzględniony w projekcie technicznym autostrady i przedstawiony następnie stronie na etapie negocjacji w sprawie nabycia na własność Skarbu Państwa wydzielonej działki nr [...]. Kwestia ta nie mogła być zdaniem Kolegium poruszana w tym postępowaniu, ponieważ byłoby to przedwczesne.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnieśli skarżący J. H. oraz S. H.. Skarżący zarzucili organowi sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, iż projektowana do wydzielenia działka gruntu nr [...] obręb Z. o powierzchni [...] ha ma dostęp do drogi publicznej, podczas gdy zgodnie z ustaleniami punktu IX decyzji lokalizacyjnej autostrady płatnej [...], zawiera ona jedynie przyrzeczenie na przyszłość co do tego, że zapewnione będą dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą, co nie jest tożsame z istnieniem dostępu działki wydzielanej do drogi publicznej. Zarzucili oni również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającą na przyjęciu, iż przyrzeczenie dostępu do drogi publicznej jest tożsame z ustanowieniem dostępu do drogi publicznej, zgodnie z wymaganiami przedmiotowej ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w złożonej odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 listopada 2006 r. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy spowodowanym niedopełnieniem obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, to jest naruszeniem dyspozycji przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia jej, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten statuuje podstawowe zasady postępowania i obowiązki, którymi powinien się kierować organ w toku postępowania. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej powinien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia oraz powinien gromadzić w tychże aktach także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W przedmiotowej sprawie, jak wywodził Sąd, organy administracji publicznej obu instancji nie dopełniły tego obowiązku. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, rozpatrując zarzuty skargi oraz oceniając zgodność z prawem lokalizacji tej autostrady na terenie województwa dolnośląskiego należało w szczególności mieć na uwadze, czy lokalizacja dla tej inwestycji w konkretnym województwie jest zgodna ze szczególnym unormowaniem zawartym w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192) zwłaszcza ze względu na złożoną etapowość przygotowań prawnych i faktycznych poprzedzających wydanie samej decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej. Wobec wyłączenia stosowania przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym przy ustalaniu lokalizacji autostrad płatnych (art. 25 ust. 1 tej ustawy) szczególne znaczenie dla prawidłowego ustalenia lokalizacji autostrady mają obligatoryjne wskazania lokalizacyjne, udzielane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po ustaleniach z Prezesem Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad. W aktach rozpoznawanej sprawy, a zwłaszcza w załączniku nr 2 do decyzji, znajdują się wszystkie wymagane oceny wymienione w art. 20 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 powyższej ustawy, a mianowicie: mapa ewidencji gruntów, ocena oddziaływania autostrady na środowisko, sporządzona przez biegłych wskazanych przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 kwietnia 1998 r., ocena oddziaływania autostrady na grunty rolne i leśne, sporządzona przez wojewodę, i ocena oddziaływania autostrady na dobra kultury wskazane przez Inspekcję Zabytków Archeologicznych PSOZ w W.. Za uzasadniony Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzut skarżących co do tego, że projektowana do wydzielania działka nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej. Zgodnie bowiem z ustaleniami pkt IX decyzji lokalizacyjnej Wojewody D. z dnia [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...] zawiera ona jedynie ogólne przyrzeczenie na przyszłość, że zapewnione będą dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą, co nie jest tożsame z istnieniem dostępu do działek wydzielonych do drogi publicznej. Stanowiło to, zdaniem Sądu, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż przyrzeczenie dostępu do drogi publicznej jest tożsame z ustanowieniem dostępu do drogi publicznej. Uchybienie tego rodzaju, w ocenie Sądu, stanowiło także naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy o autostradach płatnych, ponieważ w myśl tych przepisów decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady powinna spełniać w szczególności wymagania dotyczące powiązania z drogami publicznymi i ochrony interesów osób trzecich.

W rozpoznawanej sprawie należało zauważyć, że stwierdzenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji nawiązujące do ustaleń zawartych w decyzji Wojewody D. z dnia [...], iż "zapewnione będą dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą", nie odpowiada wymaganiom z art. 22 ust. 1 pkt 1 i 5 cytowanej wyżej ustawy o autostradach płatnych, jak również przepisu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zawarte w stwierdzeniu decyzji lokalizacyjnej autostrady przyrzeczenie urządzenia dla skarżących, jak również dla innych właścicieli nieruchomości, drogi zbiorczej dla gruntów odciętych autostradą od drogi publicznej w liniach rozgraniczających teren autostrady, bez wyraźnego oznaczenia w tych liniach przebiegu drogi zbiorczej i jej połączenia z autostrada płatną (autostrada płatna nr [...], dawniej [...]) oznacza, że zaskarżona decyzja nie zawiera w tym zakresie wystarczającego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 104 § 2 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd co do tego, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe. Materiał dowodowy, który znajduje się w aktach administracyjnych oraz to, co zostało podniesione przez skarżących w odwołaniu oraz w skardze na decyzję ostateczną wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zostało całkowicie pominięte w postępowaniu administracyjnym przez organy decyzyjne, przez co materiał dowodowy nie został prawidłowo rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od tego rozstrzygnięcia złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., opierając ją na:

– podstawie określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Fundusz Drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że już na etapie dokonywania podziału nieruchomości w trybie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki powstałe w wyniku podziału przeprowadzonego w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej mają mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej, niezależnie od tego, że w decyzji lokalizacyjnej autostrady określono między innymi linie rozgraniczające teren autostrady i wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich,

– podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy w związku z art. 170 powołanej wyżej ustawy, w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, zarzucił również brak podstaw prawnych do kwestionowania prawidłowości prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt IV SA 3348/03).

Z przedstawionym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zgodziło się. W zaskarżonym wyroku zarzucono decyzjom organów obu instancji naruszenie prawa, które polegało na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, z uwagi na nie zebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak wskazał organ, nie wskazał, jaki dokładnie materiał dowodowy miałby zostać dodatkowo zebrany w rozpatrywanej sprawie. Zarzut ten nie znalazł poparcia w dalszej części uzasadnienia, którego główny nurt dotyczy naruszenia prawa materialnego, a nie prawa procesowego. W tym stanie, rzeczy bezpodstawne są zarzuty naruszenia przez Kolegium przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. Zarzuty podnoszone przez Sąd, jak wywodził dalej pełnomocnik, co do sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek gruntu dotyczą ustaleń zawartych w decyzji lokalizacyjnej Wojewody D. z [...], a nie w decyzjach podziałowych, które nie mogły zapewnić tego dostępu w inny sposób niż to przewidywała decyzja lokalizacyjna. Pełnomocnik organu podkreślił, że zgodność z prawem decyzji lokalizacyjnej była badana zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym. Decyzja lokalizacyjna, jak wywodził dalej pełnomocnik organu, rzeczywiście nie przewidywała jeszcze konkretnych rozwiązań, co do zapewnienia wydzielonym działkom dostępu do drogi publicznej, ale należy mieć na względzie fakt, że zgodnie z obowiązującym w tym przedmiocie orzecznictwem, wymogi określone w art. 22 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym z uwagi na charakter decyzji lokalizacyjnej i jej rolę w procesie inwestycyjnym muszą zawierać pewien stopień ogólności. Organy administracyjne właściwe do przeprowadzania podziałów są w takim przypadku związane liniami rozgraniczającymi teren przyszłej autostrady i określonymi w wydanej dla konkretnej inwestycji decyzji lokalizacyjnej. Ma to na celu wyodrębnienie i jednoznaczne określenie konkretnego terenu pod budowę przyszłej autostrady. Linia rozgraniczająca terenu jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Żaden przepis ustawy nie upoważnia organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikacji linii rozgraniczających teren przewidziany pod autostradę. Podział opisanej na wstępie nieruchomości został przeprowadzony zgodnie z ustaleniami zawartymi w tej decyzji. Granice nowo powstałych działek ustalono bowiem zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren planowanej autostrady określonymi w prawomocnej decyzji lokalizacyjnej obowiązującej dla tej inwestycji. W punkcie IX decyzji lokalizacyjnej Wojewody D., określającym wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich podano, że zapewnione będą dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą. Decyzja lokalizacyjna, która przewidywała takie rozwiązania jest prawomocna i wiąże inne organy i sądy. Z tego względu organy administracyjne prowadzące postępowanie podziałowe przedmiotowej nieruchomości nie miały możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia, jak tylko takie, które zgodne było z ustaleniami zawartymi w decyzji lokalizacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 184 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Przesłanki nieważności wskazane w art. 184 § P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie wystąpiły, wobec czego Sąd ograniczył się do zbadania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej.

Zarzuty te uznać należy za zasadne. Podstawą wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału był przepis art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

Pozostaje w tej sytuacji w niniejszej sprawie odpowiedzieć na pytanie czy za "zapewnienie dostępu" do wydzielonych działek można uznać stwierdzenie zawarte w punkcie IX decyzji lokalizacyjnej Wojewody D. z [...] czy też jak twierdzi Sąd pierwszej instancji decyzja lokalizacyjna powinna zawierać rozstrzygnięcia zapewniające sposób dojazdu do nieruchomości skarżących przez powiązanie tych nieruchomości drogą zbiorczą z drogą publiczną.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji przyjęcie, iż przyrzeczenie dostępu do drogi publicznej jest tożsame z ustanowieniem tego dostępu stanowi naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną jego wykładnię. Z poglądem tym nie można się zgodzić.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 170 P.p.s.a. poprzez kwestionowanie prawidłowości decyzji o lokalizacji autostrady, która to decyzja poddana została weryfikacji przed sądem administracyjnym, a wyrok w tej sprawie (oznaczonej sygn. IV SA 3348/03) oddalający skargę jest prawomocny. Zarzut ten uznać należy za słuszny. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w części rozważania oceniające prawidłowość wydanej decyzji o lokalizacji autostrady, a na str. 13 i 14 uzasadnienia Sąd wyraźnie stwierdza, że w sytuacji gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej dopuszcza możliwość urządzenia pomiędzy liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady także innych dróg (np. zbiorczych), które są niezbędne dla zapewnienia połączeń z nieruchomościami odciętymi autostradą, wówczas utworzenie takiej drogi powinno znaleźć wyraźne rozstrzygnięcie w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, co nie nastąpiło. Sąd poddaje zatem ponownej ocenie decyzję, która w postępowaniu sądowoadministracyjnym takiej ocenie już podlegała, a wyrok w tej sprawie jest prawomocny.

Stanowi to naruszenie art. 170 P.p.s.a., bowiem zgodnie z jego brzmieniem zarówno organa administracji jak i Sąd związane są oceną zawartą w wyroku NSA w sprawie IV SA 334803, a tym samym postanowieniem zawartym w decyzji o lokalizacji autostrady.

Decyzja ta w punkcie IX zawiera stwierdzenie, że zapewnione będą dojazdy do terenów rolnych i leśnych przeciętych autostradą.

Proces budowy autostrady jest procesem długotrwałym i składającym się z kilku etapów.

Jednym z pierwszych jest przejęcie terenów przeznaczonych pod budowę autostrady, natomiast planowanie i budowa dojazdów do niej możliwa jest dopiero po zabezpieczeniu tych terenów.

Organa administracji w niniejszej sprawie dokonując podziału nieruchomości i wydzielając działkę przeznaczoną pod budowę autostrady były związane postanowieniem punktu IX decyzji lokalizacyjnej i równocześnie nie były uprawnione do planowania węzła komunikacyjnego, który zapewniałby na tym etapie budowy autostrady dojazd do niej dla pozostałej części nieruchomości.

Proces planowania zjazdów i dojazdów do autostrady musi być scentralizowany i uporządkowany. W przeciwnym razie, każdy organ administracji (a przy przebiegu autostrady jest ich wiele) dokonując podziałów nieruchomości musiałby planować własną sieć dróg zbiorczych zapewniających dojazd do wydzielonych nieruchomości. Dlatego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest nie do zaakceptowania.

Natomiast za prawidłowy uznać należy pogląd, że przyrzeczenie dostępu do autostrady zawarte w punkcie IX decyzji lokalizacyjnej jest równoznaczne z zapewnieniem dostępu, o którym mowa w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym za trafny uznać należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego w postaci art. 93 ust. 3 u.g.n. przez błędną jego wykładnię.

Na marginesie należy wskazać, że całkowicie chybione są rozważania i wytyczne zawarte na str. 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Sąd zarzuca tam organom administracji nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, nie wskazuje jednak jakie okoliczności wymagają dalszych ustaleń. Tymczasem stan faktyczny w sprawie jest jasny i nie budzi wątpliwości. Wydzielona działka w chwili obecnej, pomimo iż jest położona obok autostrady, nie ma do niej dostępu, natomiast dostęp ten musi uzyskać na dalszym etapie planowania i budowy zgodnie z zapisem punktu IX decyzji o lokalizacji autostrady.

Mając wszystko to na uwadze na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Podstawą orzeczenia o kosztach był art. 207 § 2 P.p.s.a.