Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1101/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1803/12 w sprawie ze skargi M. S. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. 337 zł (trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1803/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (dalej: WSA) oddalił skargę M. S. (Skarżącej) na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], wydanego w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że :

Skarżąca, w dniu [...] listopada 2010 r. złożyła w D. Oddziale ARiMR we W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

ARiMR pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. poinformowała skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej z uwagi na okoliczności określone w § 2 ust. 1,3, § 5 ust. 1 ust. 2, § 8 ust. 1 pkt 2, § 14 ust. 4, ust. 5 pkt 2, ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 września 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 169, poz. 1141, z późn. zm, dalej: rozporządzenie z dnia 13 września 2010r.) a także art. 5 i 58 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.); dalej: "k.c.".

ARiMR wskazała, iż zgodnie z odpisami z ksiąg wieczystych dostarczonymi przez M. S., działka [...] obręb G., na prawach wspólności ustawowej jest własnością M. i M. S. natomiast działki [...] i [...], obręb G. są przedmiotem współwłasności, w 40% S. i J. K., 20% K. i E. O. i w 40% M. i M. S..

Ustaliła również, że M. S. i jej małżonek M. S. złożyli dwa odrębne wnioski o przyznanie pomocy, z działania "Przywracanie potencjału produkcji zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich zapobiegawczych". W związku z tym uznał, iż nie można dokonać żadnych płatności na ich rzecz, bowiem sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia i to mimo oświadczenia, iż gospodarstwo wskazane we wniosku o przyznanie pomocy złożonym w ramach działania "Przywracanie potencjału (...)" nie jest przedmiotem współposiadania. Natomiast, zdaniem ARiMR, umowa o podział majątku wspólnego zawarta w dniu [...] marca 2012 r,. pomiędzy małżonkami S., miała na celu obejście ograniczenia kwoty pomocy określonej przepisami do 300 000 zł na jedno gospodarstwo.

Nadto, stwierdziła, iż umowa dzierżawy działki [...] obręb G., z dnia [...] maja 2009 r. nie została zawarta z wszystkimi właścicielami. Umowa ta potwierdziła również, iż budynki wykazane na działce nr [...] i [...] są przedmiotem współwłasności,

Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformowała Skarżącą o jej negatywnym rozpatrzeniu.

Skarżąca, na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skargę, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej czynności podjętej w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej pomocy i stwierdzenie bezskuteczności tej czynności, ewentualnie o jej uchylenie i wyznaczenie organowi 30 dniowego terminu do ponownego rozpoznania i załatwienia sprawy, a także zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnie tj.

- art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.),

- art. 5 i art. 58 k.c. oraz § 2 ust. 1 i 3, § 5 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1 pkt 2, § 14 ust. 4 i 5 pkt 2 ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 września 2010 r.,

- art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Br 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich,

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy prowadzone przez Skarżącą gospodarstwo rolne jest funkcjonalnie i prawnie odrębnym gospodarstwem od gospodarstwa rolnego prowadzonego przez jej małżonka M. S. Wskazała przy tym, że skarżąca prowadziła gospodarstwo już przed zawarciem związku małżeńskiego i jest ono jej majątkiem odrębnym, a ponadto od dawna ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonkiem, natomiast umowa z dnia [...].11.2011 r. o podział majątku wspólnego tę rozdzielność ugruntowywała i ostatecznie uregulowała stosunki majątkowe małżonków.

- art. 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,

- art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące ustosunkowanie się do zebranych w toku postępowania dowodów i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego,

- art. 35 k.p.a. poprzez bezczynność Prezesa ARiMR w przedmiocie rozpoznania złożonego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2012 r. wezwania do usunięcia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 19 lutego 2013r. oddalił powyższą skargę.

W uzasadnieniu wskazał, iż Skarżąca przedłożyła oświadczenia o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza złożone przez J. K., S. K. oraz H. M. Wyjaśniła przy tym, iż H. M. – córka K. O. i E. O. – jest prawnym użytkownikiem spornych działek (k. 367 akt adm.).

Jednakże w ocenie Sądu, nie wszyscy aktualni współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na ubieganie się przez skarżącą o przyznanie pomocy. Skarżąca wykazała bowiem, iż jest współposiadaczem działek o numerach [...] i [...] położonych w miejscowości D. Natomiast jak wynika ze złożonych przez skarżącą odpisów z ksiąg wieczystych współwłaścicielami spornych działek są J. i S. K. oraz K. i E. O. Zgodnie z zawartą w części VI wniosku informacją o załącznikach niezbędnymi załącznikami dla potrzeb przeprowadzenia weryfikacji wniosku są oświadczenia współposiadaczy gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza gdy, realizowana jest ona w gospodarstwie stanowiącym przedmiot współposiadania.

Natomiast Skarżąca nie przedstawiła niezbędnych do przeprowadzenia weryfikacji wniosku oświadczeń wszystkich współposiadaczy gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza.

Zdaniem Sądu I instancji organ zasadnie wskazał, iż Skarżąca winna przedstawić dokument, z którego wynikałoby, iż H. M. jest umocowana do składania podpisów w imieniu swoich rodziców.

W ocenie Sądu, organ błędnie wadliwie przyjął iż małżonkowie M. S. i M. S. zamierzali dokonać obejścia ograniczenia kwoty pomocy określonej przepisami do 300 000 zł na jedno gospodarstwo.

Organ pominął bowiem okoliczności wskazujące na odrębność gospodarstwa wnioskodawczyni od gospodarstwa męża – M. S. Skarżąca wykazała bowiem, iż jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego składającego się z działek o numerach [...],[...],[...] i [...] położonego w miejscowościach D. i J.

Organ wadliwie przyjął, iż nieruchomość stanowiąca zabudowaną działkę nr [...] oraz udziały wynoszące 40/100 części w nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę nr [...] i nieruchomości stanowiącej niezabudowaną działkę nr [...], wchodzące w skład majątku wspólnego Skarżącej i M. S., stanowią część wspólną gospodarstwa wnioskodawczyni i jej męża. Skarżąca wykazała, iż jej gospodarstwo stanowi odrębną od gospodarstwa małżonka zorganizowaną całość gospodarczą ze swoimi składnikami majątkowymi (gruntami, budynkami, inwentarzem, sprzętem rolniczym, plonami, realizowanymi programami rolnymi). Nadto, podział majątku wspólnego dokonany umową z [...] listopada 2011 r. dodatkowo utrwalił istniejące wcześniej wyodrębnienie dwóch gospodarstw rolnych. Zauważył, iż z chwilą ustania wspólności ustawowej na skutek zawarcia w dniu [...] czerwca 2007 r. umowy majątkowej małżeńskiej o ustanowieniu rozdzielności majątkowej wspólność łączna majątku wspólnego małżonków przekształciła się we wspólność ułamkową. Dokonanie podziału majątku wspólnego było w zaistniałej sytuacji pożądane z uwagi na wątpliwości jakie mogły powstać co do przynależności do majątków małżonków poszczególnych składników.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ewentualnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych.

Wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła ::

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię – art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a..- tj.:

- art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, póz. 427 z późn. zm.)

- § 2 ust. 1 i 3, § 5 ust.1 i 2, § 8 ust.1 pkt 2, § 14 ust. i 5 pkt. 2, ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 września 2010 r. poprzez błędne uznanie, iż Skarżąca nie przedstawiła oświadczeń wszystkich współposiadaczy gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się przez nią o przyznanie pomocy, w szczególności oświadczeń pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] i [...] (tj. K. O. i E. O.). Oświadczenie takie złożone przez córkę tych współwłaścicieli (H. M.) uznano za niewystarczające i nieskuteczne. Natomiast Skarżąca spełniła powyższy wymóg przedkładając stosowne oświadczenie H. M., albowiem jej rodzice od dawna już nie żyją, a nie zostało jeszcze po nich przeprowadzone postępowanie spadkowe. H. M. jest jedynym użytkownikiem (posiadaczem) udziału przysługującego jej rodzicom w w/w działkach, gdyż pozostali spadkobiercy nie interesują się gospodarstwem. Opłaca ona podatek rolny i podatek od nieruchomości.

- art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Br 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, oraz art. 4 pkt. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) oraz pkt. 2 w/w ustawy poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy :

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie ustalenia, czy pozostali ujawnieni w księdze wieczystej współwłaściciele działek nr [...] i [...], tj. K. O. i E. O. są również współposiadaczami tych gruntów (należy bowiem wyraźnie rozróżnić w tej sprawie kwestię współwłasności od kwestii współposiadania), a w szczególności czy osoby te obecnie żyją i dlaczego za osoby te oświadczenie o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez skarżącą złożyła ich córka H. M. Okoliczność ta, zdaniem Skarżącej nie była w ogóle badana przez organy Agencji, mimo iż Skarżąca w swoich wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2012 r. przedkładając oświadczenie H. M. wyraźnie wskazała, że brak jest możliwości uzyskania podpisów od K i E. O. i dlatego oświadczenie oraz formularz I. A został podpisany przez córkę K. i E. O., H. M. z domu O., która jest prawnym użytkownikiem tych działek (co zostało ujęte na decyzji Burmistrza S. z dnia [...].02.2012 r.).

- art. 8 i 9 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,

- art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące ustosunkowanie się do zebranych w toku postępowania dowodów i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego, m.in. w zakresie ustalenia, czy pozostali ujawnieni w księdze wieczystej współwłaściciele działek nr [...] i [...], tj. K. O. i E. O. są również współposiadaczami tych gruntów (należy bowiem wyraźnie rozróżnić w tej sprawie kwestię współwłasności od kwestii współposiadania), a w szczególności czy osoby te obecnie żyją, a jeżeli nie żyją - to kto faktycznie użytkuje (posiada) ich udział w tych działkach, m.in. opłacając wszystkie podatki i opłaty

- art. 35 kpa poprzez bezczynność Prezesa ARiMR w przedmiocie rozpoznania złożonego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2012 r. wezwania do usunięcia prawa

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła iż zarówno WSA, jak i organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie poczyniły żadnych ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia, kto jest faktycznym współposiadaczem działek nr [...] i [...], a w szczególności - czy osoby ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tych nieruchomości, to jest rodzice H. M. (K. O. i E. O.) w ogóle żyją.

W tym zakresie jej zdaniem, organy Agencji i WSA, z naruszeniem przepisów art. 7 kpa, 77 kpa i art. 80 kpa, nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego i w ogóle nie zweryfikowały wyjaśnień skarżącej z dnia [...] marca 2012 r., która przedkładając wówczas oświadczenie H. M. wyraźnie wskazała, że "brak jest możliwości uzyskania podpisów od Państwa O." i dlatego "przedmiotowe oświadczenie oraz formularz I.A został podpisany przez córkę E i K. O.,, H. M. (w domu O.), która jest prawnym użytkownikiem tych działek (co zostało ujęte na decyzji Burmistrza S. z dnia [...].02.2012.

Skarżąca wyjaśniła również, iż pozostali ujawnieni w księdze wieczystej współwłaściciele działek nr [...]i [...], tj. K. O. i E. O. od dawna nie żyją, a przysługujący im udział w tych działkach - na zasadzie podziału quod usum z pozostałymi współwłaścicielami - użytkuje i współposiada (z pominięciem pozostałych spadkobierców) wyłącznie właśnie ich córka - H. M. Z tego też powodu, niemożliwe było przedłożenie przez wnioskodawczynię stosownego oświadczenia nieżyjącego już K. O. i E. O. Jej zdaniem w pełni prawidłowe i wyczerpujące ustawowy wymóg było przedłożenie przez nią oświadczenia jedynej użytkowniczki (posiadaczki) udziału rodziców. Pozostali spadkobiercy po K. O. i E. O. nie interesują się nieruchomością, nie zgłaszają też żadnych roszczeń o dopuszczenie do współposiadania tych działek. Fakt wyłącznego posiadania przez H. M. udziału w tych działkach, przysługującego wcześniej jej rodzicom, potwierdza m.in. okoliczność figurowania jej właśnie w zbiorze Ewidencji podatków i opłat jako użytkownika tych działek po zmarłych O. K. i E., i opłacania przez nią wszystkich podatków i opłat za te grunty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną ARiMR wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna miała uzasadnione podstawy.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Formując zarzuty w skardze kasacyjnej wskazano na zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. Nr 64, poz. 427 z zm.), jak również art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Br 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, oraz art. 4 pkt. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Jednakże w skardze kasacyjnej nie zawarto uzasadnienia powyższych zarzutów. Z tego też względu zarzuty te nie poddają się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarżąca w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. wskazała również na naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) oraz pkt. 2 p.p.s.a poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia: art. 7, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 35 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać więc należy iż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, póz. 427 z późn. zm.) do postępowań prowadzonych przez podmioty wdrażające, w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji nie dokonywał w związku z tym oceny naruszenia powyższych przepisów. Z tego też względu powyższe zarzuty były bezprzedmiotowe.

W skardze kasacyjnej skarżąca wskazała także na naruszenie § 2 ust. 1 i 3, § 5 ust.1 i 2, § 8 ust.1 pkt 2, § 14 ust.4 i 5 pkt. 2, ust. 6 rozporządzenia z dnia 13 września 2010 r. poprzez uznanie, iż Skarżąca nie przedstawiła oświadczeń wszystkich współposiadaczy gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się przez nią o przyznanie pomocy. Wskazane zarzuty również zawierają braki i nieścisłości. Wskazać bowiem należy, iż § 2 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r. nie posiada jednostek redakcyjnych w postaci ustępów, a zawiera natomiast punkty. Nadto, skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia co do zarzutu naruszenia § 2 pkt 1, 3, § 8 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Również niektóre z zarzutów naruszenia przepisów winny być podniesione w ramach podstaw naruszenia przepisów postępowania – art. 174 pkt. 2 p.p.s.a, a nie w ramach podstawy naruszenia przepisów prawa materialnego.

Jednak mimo dostrzeżonych błędów, zważając na to, że część zarzutów znalazła rozwinięcie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny tych zarzutów.

Otóż Skarżąca zasadnie podniosła, iż ARiMR nie zweryfikowała jej wyjaśnień w zakresie posiadania przez H. M. przymiotu posiadacza gospodarstwa rolnego.

Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r. jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów, których niedołączenie skutkuje nieprzyznaniem pomocy, lub wniosek nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 2, ARiMR nie przyznaje pomocy.

Nadto, zgodnie z § 14 ust 4 w/w rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 3 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

Natomiast jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 4, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy – § 14 ust. 5 pkt.2 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r.

Dopiero wówczas gdy wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy – § 14 ust. 6 w/w rozporządzenia.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była wzywana pismem z dnia [...].02.2011r do uzupełnienia braków wniosku, jednakże wezwanie to nie wskazywało na konieczność uzupełnienia wniosku w zakresie złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez innego współposiadacza gospodarstwa rolnego (przy założeniu, iż istnieją współposiadacze gospodarstwa prowadzonego przez skarżącą, a nie współposiadacze nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa skarżącej).

Wezwanie do uzupełnienia wniosku o oświadczenie współposiadaczy gospodarstwa rolnego zawierało natomiast drugie wezwanie z dnia 11.08.2011r skierowane do skarżącej.

W odpowiedzi na owo wezwanie skarżąca przedłożyła oświadczenia współposiadaczy, w tym oświadczenie H. M..

. Podkreślić należy, iż w stosunku do Skarżącej nie wyczerpano trybu postępowania określonego w § 14 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r. Pierwsze wezwanie wystosowane do Skarżącej nie zawierało bowiem wezwania do uzupełniania braków w postaci brakujących oświadczeń współposiadaczy. Natomiast przepis § 14 ust. 4 i 5 pkt 2 w/w rozporządzenia wskazuje, że w sytuacji gdy wniosek nie spełnia wymagań, ARiMR wzywa wnioskodawcę do ich usunięcia. Natomiast gdy wnioskodawca mimo tego wezwania nie uzupełni wszystkich braków, rozumianych jako braki które wskazane były w pierwszym wezwaniu, ARiMR wzywa ponownie wnioskodawcę do ich usunięcia, a dopiero po upływie terminu 21 dnia odmawia przyznania pomocy.

W zaistniałej sytuacji Sąd I instancji, niezasadnie zaakceptował takie postępowanie ARiMR. Skarżąca winna była bowiem być ponownie wezwana do uzupełnienia braków w postaci np. wykazania, wobec złożonego oświadczenia, czy H. M. jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego i dołączenia stosownych dokumentów.

Skarżąca natomiast wezwana po raz pierwszy pismem z dnia [...].08.2011r. do złożenia oświadczeń współposiadaczy, zadośćuczyniła temu warunkowi.

Sąd I instancji w tej mierze nie dostrzegł jednak uchybienia w postępowaniu ARiMR. W tym stanie rzeczy nie uzasadnione było stwierdzenie, iż Skarżąca nie spełniła warunków koniecznych do przyznania pomocy – § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r.

Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika ponadto, iż posługuje się on w części motywacyjnej w odniesieniu do współposiadaczy gospodarstwa zamiennie pojęciami "współwłaścicieli nieruchomości którzy wyrazili zgodę na ubieganie się przez skarżącą o przyznanie pomocy", "współwłaściciele spornych działek" czy "współposiadacze gospodarstwa"

W związku z tym podkreślić należy, iż pomoc udzielana na podstawie rozporządzenia z dnia 13 września 2010r. udzielana jest posiadaczom samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w którym wystąpiła szkoda – § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 września 2010r. Udzielenie pomocy nie jest więc uzależnione od własności gospodarstwa rolnego, czy własności nieruchomości wchodzącej w skład tego gospodarstwa, a od tego czy wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego.

Również prawidłowość wrażonej zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez współposiadacza gospodarstwa nie jest uzależniona od tego czy współposiadacz jest współwłaścicielem gospodarstwa czy też nieruchomości. Istotnym jest to, czy jest on współposiadaczem samoistnym lub zależnym. Podkreślić również należy, iż posiadanie samoistne nie musi być wyrazem przysługującego posiadaczom prawa własności, jest to bowiem stan faktyczny w którym posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel.

Zważając na powyższe, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien wziąć pod uwagę ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie 203 pkt. 1 p.p.s.a.

.