Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 893/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 383 par. 1 pkt 5, par. 2 i par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 994
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.
article: art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. J.-L. na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z dnia 31 lipca 2018 r. nr LXI/452/2018 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miasta Świnoujście uchwałą Nr LXI/452/2018 z dnia 31 lipca 2018 r., działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 754 ze zm.) w związku z art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), dalej również jako "u.s.g.", stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta Ś. K. J.-L., wybranego w okręgu wyborczym Nr [...] z listy nr [...] - Komitet Wyborczy P. O. RP w związku z naruszeniem zakazu wynikającego z treści art. 24f ust. 1 u.s.g.

Uzasadniając uchwałę organ wskazał, że udzielenie w dniu [...] r. radnemu pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnika spółki [...] pod [...] do wszystkich czynności związanych z prowadzeniem firmy jest tożsame

z naruszeniem przez radnego ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego

z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.

Z uzyskanych przez Radę Miasta Ś. informacji, w tym kopii pełnomocnictwa udzielonego na piśmie w dniu [...], w formie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym ([...] [...] - Kancelaria N. M. P. w Ś.) wynika, że M. J.-L. - przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] spółka [...] M. J.-L. [...] M. T. z siedzibą w Ś. udzielił radnemu Rady Miasta Ś. K. J.-L. pełnomocnictwa do reprezentowania go we wszystkich czynnościach związanych z prowadzeniem ww. firmy. Pełnomocnictwo umocowuje radnego w szczególności do czynności związanych z zawarciem wszelkich umów (najem, dzierżawa), ugód i porozumień, nabycia i zbycia towarów, wystawiania i podpisywania faktur VAT oraz rachunków, a także reprezentowania we wszystkich sprawach dotyczących spółki przed urzędami, instytucjami, organami administracji rządowej i samorządowej, organami podatkowymi, osobami prawnymi i fizycznymi, ZUS i Urzędem Skarbowym, podpisywania wszelkich deklaracji, dokumentów, zeznań podatkowych i decyzji, uzyskiwania zaświadczeń oraz do zmiany lub rozwiązania umowy spółki, jak również do odbioru wszelkiej korespondencji, przesyłek, przekazów

i należności z jakichkolwiek tytułów.

Nadto, Radzie przedłożono kopię faktury VAT [...] z dnia

[...] r., wystawioną przez [...][...] spółka [...] H. , [...] M. T. dla Gminy Miasto Ś. (Z. G. M. w Ś.), za stałą, bieżącą obsługę systemu instalacji TV w budynkach mieszkalnych.

W ocenie Rady Miasta, ww. stan faktyczny uzasadnia stwierdzenie naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych

w odrębnych przepisach funkcji lub działalności i rodzi po stronie organu stanowiącego gminy obowiązek podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego K. J.-L..

Rada wyjaśniła, że swoją ocenę oparła na następujących przesłankach:

- przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie tworzą własnej, samodzielnej definicji pełnomocnika, w celu zdefiniowania tego pojęcia należy sięgnąć do innych norm prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności do norm kodeksu cywilnego. Zgodnie z dyspozycją art. 95 i 96 K.c. pełnomocnik jest osobą umocowaną do działania w cudzym imieniu. Źródłem umocowania jest oświadczenie reprezentowanego (pełnomocnictwo). W świetle poglądu wyrażonego i utrwalonego w doktrynie, pełnomocnictwo jest jednostronną czynnością mocodawcy. Dla skutecznego umocowania pełnomocnika nie jest potrzebne przyjęcie przez niego pełnomocnictwa. Co do zasady, pełnomocnik nie ma wpływu na fakt udzielenia mu pełnomocnictwa;

- celem regulacji zawartej w przepisie art. 24f ust. 1 u.s.g. jest niedopuszczenie do sytuacji wykorzystywania funkcji radnego do osiągnięcia własnych korzyści majątkowych kosztem mienia gminnego. Wykluczone powinny być zatem sytuacje, w których radny, wykonując mandat w gminie, będąc członkiem organu stanowiącego i podejmującego decyzje dotyczące m.in. zasad zarządu mieniem tej gminy, mógłby wpływać na korzystne dla siebie, bliskich lub innych podmiotów rozporządzanie tym mieniem, tj. korzystniejsze niż zasady, na jakich z mienia komunalnego korzystają podmioty nieposiadające statusu radnego. Ustanawiając zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia. Zakaz ten ma charakter stricte formalny. Wypełnienie dyspozycji tego przepisu nie jest uzależnione od tego czy z prowadzenia, zarządzania, bądź bycia przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności radny uzyskuje dochód, czy inne osobiste korzyści. Zakaz ten dotyczy także sytuacji, gdy radny korzyści nie osiągnął, bowiem dla interpretacji przepisu art. 24f ust. 1 i 2 u.s.g. rozstrzygający jest sam fakt korzystania z mienia komunalnego, które to wykorzystywanie pozostaje w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą radnego. Organ podkreślił, że w kwestii wykładni art. 24f ust. 1 u.s.g., w zakresie, w jakim przepis ten dotyczy pełnomocnika Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dodatkowo, że przewidziany w art. 24f u.s.g. zakaz nie jest połączony z wymogiem by pełnomocnik podmiotu wykorzystującego w prowadzonej działalności gospodarczej mienie komunalne, bezpośrednio uczestniczył w takiej działalności i miał na nią bezpośredni wpływ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 924/16);

- użyte w art. 24f ust. 1 u.s.g. pojęcie "mienie komunalne gminy" powinno być interpretowane szeroko. Obejmuje ono również środki pieniężne, przez co ustanowiony w ww. przepisie zakaz dotyczy, także działalności polegającej na świadczeniu w ramach umowy - nawet za pośrednictwem gminnej jednostki organizacyjnej - usług wynagradzanych z budżetu gminy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2017 r. II OSK 550/17);

- działalnością gospodarczą jest zdefiniowana w art. 2 u.d.g., zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie

i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana

w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą - w rozumieniu art. 4 ww. ustawy - jest z kolei osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej;

- jeżeli radny przyjął niepołączalną z mandatem funkcję lub podjął zakazaną radnemu działalność w okresie sprawowania mandatu, z chwilą przyjęcia funkcji lub podjęcia działalności następuje naruszenie ustawowych zakazów i powstaje przyczyna wygaśnięcia mandatu określona w art. 383 § 1 pkt 5. Nie ma więc prawnego znaczenia późniejsze usunięcie takiej przeszkody, nawet jeżeli nastąpiło przed podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu.

Powyższa uchwała Rady Miasta Świnoujście Nr LXI/452/2018 z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego została zaskarżona przez K. J.-L., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku

z art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 3 i § 4 ustawy Kodeks wyborczy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że jako rady naruszył zakaz prowadzania działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego z uwagi na fakt, że był pełnomocnikiem wspólnika [...] spółka cywilna M. J.-L. & M. T. w zakresie prowadzenia przez tę osobę działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, tj. Z. G. M. w Ś., w której uzyskał mandat, podczas, gdy doszło do jednoznacznego sprecyzowania treści pełnomocnictwa, które zostało ostatecznie przyjęte przez skarżącego, a dotyczyło wyłącznie prowadzenia rozmów z udziałem drugiego wspólnika spółki [...] w zakresie faktycznej likwidacji tejże spółki, wobec czego nie doszło do wykonywania przez niego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego;

- art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie naruszył on zakazu, o którym mowa w art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym;

- art. 2, art. 32 ust. 1, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalną ingerencję organu w sprawowanie mandatu przez radnego wybranego

w demokratycznych wyborach samorządowych;

- art. 383 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy poprzez stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 5 w terminie przekraczającym miesiąc od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

Ponosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej uchwały w całości,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów stanowiących załączniki skargi, wymienionych w pkt od 1 do 11.

K. J.-L. wyjaśnił, że nie prowadził i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą [...] spółka cywilna M. J.-L. & M. T. prowadził jego ojciec M. J.-L.. Wobec poważnych problemów zdrowotnych (od [...] r. jego ojciec pozostawał pod opieką Szpitala Miejskiego im. J. G. w Ś. Sp. [...] - P. T. U. i W. od A., gdzie uczestniczył w [...] - tygodniowej terapii w warunkach oddziału dziennego od [...] r. do [...] r.; a w dniu [...] r. uczęszczał do grupy "[...]") jego ojciec zdecydował o konieczności zakończenia prowadzenia tej działalności i likwidacji spółki [...]. Stan zdrowia nie pozwalał jednak ojcu na samodzielne podejmowanie działań zmierzających do zakończenia prowadzenia działalności, w tym w szczególności do poczynienia w tym zakresie wiążących ustaleń ze wspólnikiem - M. T.. Wobec powyższego ojciec zdecydował się na skierowanie do niego - jako syna prośby o pomoc w załatwieniu wszystkich formalności. W dniu [...] r. ojciec udał się do kancelarii notarialnej w Ś., w której przedstawił swój zamiar i wolę umocowania syna do podejmowania wszystkich czynności niezbędnych do likwidacji spółki [...]. W kancelarii notarialnej przedstawiono ojcu wzór pełnomocnictwa, który zdecydował się podpisać. Skarżący podkreślił, że nie był stroną tej czynności.

Zdaniem K. J.-L., w niniejszej sprawie tok rozumowania Rady Miasta jest skrajnie wadliwy, albowiem prowadzi do uznania, że każdy przedsiębiorca, chcąc pozbawić wybranego przez siebie radnego mandatu, wystarczy, że udzieli mu pełnomocnictwa, o którym dany radny nawet nie będzie wiedział. Kierując się tokiem rozumowania Rady Miasta nie jest bowiem konieczne ani przyjęcie pełnomocnictwa, ani faktyczne reprezentowanie podmiotu w prowadzeniu działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.

Skarżący podkreślił, że przyjął pełnomocnictwo dopiero po jego sprecyzowaniu przez ojca w piśmie z dnia [...] r., poprzez wyraźne wskazanie, że upoważnienie obejmuje tylko i wyłącznie umocowanie do prowadzenia rozmów związanych z zakończeniem działalności mocodawcy w ramach spółki [...] Niewątpliwie z kolei - pojęcie "prowadzenia rozmów związanych z zakończeniem (...) działalności w ramach spółki [...]." nie mieści się w przewidzianym w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym pojęciu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.

W ocenie K. J.-L., w niniejszej sprawie organ stanowiący gminy nie przedstawił w jaki sposób doszło do wykorzystania przez radnego uprzywilejowanej sytuacji, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że doszło do złamania zakazu z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym poprzez wykorzystanie przez radnego mienia gminy. Aspekt zastosowania przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że o potencjalnie korupcyjnym wykorzystywaniu mienia jednostki samorządowej przez radnego można mówić wtedy, gdy radny, uczestnicząc w pracach organów właściwej jednostki samorządu, może wpływać na treść uchwał i decyzji podejmowanych przez te organy w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź zarządzaniu taką działalnością.

Nie można uznać, że udzielenie mu pełnomocnictwa w dniu [...] r., sprecyzowanego pismem z dnia [...] r., uzasadnia obawę wykorzystania mandatu radnego do uzyskania jakichkolwiek korzyści. Tym bardziej, że spółka [...] umowę o świadczenie usług dla Gminy Miasto Ś. zawarła w dniu już [...] r., a w umowie tej wyraźnie określono jej warunki finansowe. Co więcej, pismem z dnia [...] r. umowa ta została przez wspólników spółki [...] wypowiedziana, zgodnie z procedurą przewidzianą przez tą umowę, tj. z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Skarżący wyjaśnił dalej, że w treści tego wypowiedzenia wyraźnie wskazano,

że przyczyną rozwiązania umowy jest likwidacja spółki [...].

Z informacji udzielonych przez ZGM w Ś. oraz przez Prezydenta Miasta Ś. jednoznacznie wynika, że po [...] r. nie została zawarta żadna umowa z przedmiotową spółką, ani do Z. G. M. nie wpłynęło żadne pełnomocnictwo do reprezentowania spółki przez osoby trzecie. Próżno więc doszukiwać się potencjalnie korupcyjnego wykorzystywania mienia jednostki samorządowej przez niego. Przywoływana przez Radę Miasta faktura VAT ze [...] r. zawiera w swej treści wyłącznie wynagrodzenie za stałą bieżącą obsługę wynikającą z umowy zawartej już w [...] r.

K. J.-L. podkreślił, że stosując art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, obowiązkiem organu nadzoru jest uwzględnić, w każdej sprawie, okoliczności obiektywne związane z ewentualnym naruszeniem przez radnego zakazu z art. 24f ust. 1 ustawy, w szczególności sposób, stopień i czas trwania tego naruszenia, celem rozważenia, czy skutek w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, co stanowi istotną ingerencję w prawa wyborcze zarówno radnego, jak i wyborców, jest w danym przypadku proporcjonalny do celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych. Przepisy normujące wygaszanie mandatu radnego nie mają charakteru bezwzględnego. Nie można bowiem automatycznie przyjmować, że jakiekolwiek korzystanie przez radnego z mienia komunalnego stanowi wykorzystanie mienia komunalnego w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy powodujące skutek w postaci wygaśnięcia mandatu radnego. Na poparcie ww. stanowiska skarżący powołał się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/17. Mienie komunalne gminy musi być pośrednio lub bezpośrednio wykorzystywane w kwestionowanej działalności gospodarczej. Nie może być tak, że związek pomiędzy nimi nie istnieje lub pozostaje iluzoryczny. Z iluzorycznym związkiem mamy do czynienia w jego sytuacji, bowiem zakres umocowania był ograniczony, a spółka [...] rozwiązała zawartą z Gminą Miasto Ś. ze względu na likwidację spółki.

Zdaniem skarżącego, nie można w sposób tak kategoryczny, jak to uczynił organ przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, dająca podstawę do wygaszenia mandatu radnego. Powyższe wynika z faktu, że pełnomocnictwo udzielone przez jego ojca jest czynnością cywilnoprawną jednostronną i w zakresie, w jakim naruszało ustawę było czynnością nieważną. Pełnomocnictwo zostało doprecyzowane pismem z dnia [...] r. i wyraźnie wskazywało, że zawiera umocowanie do prowadzenia rozmów związanych

z zakończeniem działalności mocodawcy w prowadzonej w ramach spółki [...]. Umowa pomiędzy tą spółką, a Gminą Miasto w Ś. zawarta została w dniu [...] r., na skutek zaproszenia do złożenia oferty na wykonanie zamówienia i zawierała wiążące strony ustalenia w zakresie wynagrodzenia z tytułu wykonania tej umowy. Umowa zawarta została na czas określony, tj. do dnia [...] r. Co więcej, umowa została rozwiązana przez wspólników spółki [...] oświadczeniem z dnia [...] r., z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie. Zatem nie miał on żadnego wpływu, ani na zawarcie umowy pomiędzy spółką i Gminą Miasto Ś., ani na jej treść, ani sposób wykonania, który był konsekwencją treści zawartej umowy.

Dodatkowo, K. J.-L. zarzucił, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem terminu przewidzianego dla jej podjęcia. Zgodnie z brzmieniem art. 383 ust. 2 ustawy Kodeks wyborczy wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 - z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2 oraz pkt 3, 5 i 7, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zdaniem skarżącego, termin ten ma charakter materialnoprawny i jego upływ pozbawia radę prawa podjęcia takiej uchwały, a tym samym uchwała podjęta została wadliwie.

Odpowiadając na skargę Rada Miasta Ś. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia.

Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2018 r., na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Pełnomocnicy skarżącego - r.pr. M. K.-H. i adw. P. K. podtrzymali wnioski i twierdzenia zawarte w skardze.

Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Procedura i przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

(Dz. U. z 2018 r., poz. 754 ze zm.) oraz w ustawie z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), dalej zwana "u.s.g.",

a mianowicie: w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 383 § 1 pkt 1 – 5 Kodeksu wyborczego (śmierć, utrata prawa wybieralności lub nieposiadanie go

w dniu wyborów, odmowa złożenia ślubowania, pisemne zrzeczenie się mandatu, naruszenie ustawowego obowiązku łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, wyboru na wójta, niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o stanie majątkowym) – następuje z mocy prawa stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego.

Co prawda, ustawodawca w art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego wskazał,

że wygaśnięcie mandatu stwierdza w drodze uchwały rada gminy w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu i jest to jej ustawowy obowiązek, to jednak uchwała rady jedynie potwierdza wygaśnięcie, natomiast nie jest aktem tworzącym (wygaszającym). Jeżeli rada nie wyda aktu potwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, aktualizuje się procedura zawarta w art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g., tj. wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, a w razie bezskutecznego upływu terminu, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała została wydana po uprzednim wezwaniu Rady Miasta Ś. (pismo Wojewody Z. z dnia [...] r.) do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego K. J.-L..

Organ nadzoru ustalił bowiem wystąpienie przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wynikającej z art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, tj. naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Zakaz ten wynika z kolei z treściart. 24f ust. 1 u.s.g.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. M. J.-L., prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnik spółki [...] pod nazwą

[...] spółka cywilna M. J.-L. & M. T. w Ś., udzielił u notariusza synowi K. J.-L., będącemu radnym Rady Miasta Ś., pełnomocnictwa do reprezentowania we wszystkich czynnościach związanych z prowadzeniem firmy. Następnie, w dniu [...] r. M. J.-L. złożył oświadczenie, że upoważnił syna K. J.-L. tylko i wyłącznie do prowadzenia rozmów związanych z zakończeniem jego działalności w ramach spółki [...]. Wspólnicy ww. spółki realizowali do dnia rozwiązania umowy za wypowiedzeniem, tj. do dnia [...] r. odpłatne usługi na rzecz Gminy M. – Ś. (Z. G. M. w Ś.) na podstawie umowy z dnia [...] r. (faktura z dnia [...] r., nr [...]). Nadto, na podstawie informacji zawartej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, organ odwoławczy ustalił, że na dzień wystawienia ww. pełnomocnictwa M. J.-L. oraz M. T. byli wspólnikami spółki cywilnej o numerze NIP [...].

Istotę sporu w sprawie stanowi kwestia, czy uzyskanie przez skarżącego statusu pełnomocnika przedsiębiorcy – ojca, prowadzącego działalność z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z ww. przepisem "radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem lub pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności".

Z powołanego wyżej przepisu wyraźnie wynika, że zamiarem ustawodawcy było ograniczenie ewentualnej, niekorzystnej dla gminy działalności radnych, prowadzonej na uprzywilejowanych zasadach.

Wbrew stanowisku skarżącego, dla zastosowania skutków wynikających

z art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest wymagane, aby pełnomocnik podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego uczestniczył bezpośrednio w zarządzaniu taką działalnością i miał bezpośredni wpływ na takie zarządzanie.

Podkreślić też trzeba, że z dyspozycji art. 24f ust. 1 u.s.g. wynika, że nie chodzi w nim tylko i wyłącznie o świadome korzystanie przez radnego z mienia komunalnego. Radni bowiem nie tylko nie mogą prowadzić wspólnie z innymi osobami działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ale także być przedstawicielem, czy pełnomocnikiem w takiej działalności. Przepis ten nakłada zatem na radnych bardzo wysoki poziom staranności w zakresie kontroli pochodzenia środków służących do prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli prowadzą działalność gospodarczą wspólnie z innymi osobami lub są pełnomocnikami lub przedstawicielami w takiej działalności.

W ocenie Sądu, wystarczający jest fakt, że radny jest pełnomocnikiem z woli takiego podmiotu. Nie ma też znaczenia charakter pełnomocnictwa, a więc czy jest to pełnomocnictwo o charakterze stałym, czy jednorazowe, ogólne, czy szczegółowe, czy też do poszczególnych czynności. Ustawodawca bowiem nie określił w przytoczonym przepisie rodzaju pełnomocnictwa.

Skoro w tej sprawie, co jest bezsporne, skarżącemu udzielono pełnomocnictwa z dnia [...] r., obejmujące czynności faktyczne i prawne związane z prowadzeniem działalności firmy, to jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały doszło w tej sprawie do złamania przez skarżącego zakazu wynikającego z art. 24f ust. 1 u.s.g., a więc zachodziła wymagana przepisem art. 383 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks wyborczy przesłanka wygaśnięcia mandatu radnego.

Zauważyć bowiem należy, że pełnomocnictwo z dnia [...] r.

w sposób szeroki zakreśliło zakres umocowania. Z kolei, z pisma z dnia [...] r. wynikać może, że zakres umocowania został zawężony, co nie zmienia jednak faktu, że czynności, do których dokonania przedsiębiorca umocował skarżącego związane były z prowadzeniem tej działalności w celu jej likwidacji.

Odnosząc się do kwestii naruszenia przez organ art. 2, art. 32 ust. 1, art. 31

ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalną ingerencję organu w sprawowaniu mandatu przez radnego wybranego w demokratycznych wyborach samorządowych wyjaśnić trzeba, że art. 24f ust. 1 u.s.g. stanowi podstawę rozwiązań prawnych tworzących gwarancję rzetelności władz publicznych. Powierzając władzom samorządu terytorialnego uprawnienie do gospodarowania mieniem samorządowym, ustawodawca wprowadził jednocześnie instytucje prewencyjne i represyjne, które mają na celu wyłączenie możliwości wykorzystania tego mienia bezpośrednio lub pośrednio dla interesów indywidualnych osób wchodzących w skład organów jednostek samorządu terytorialnego. Instytucje te mają charakter restrykcyjny przez ograniczenie uprawnień, które przysługują jednostkom w danym porządku prawnym, jak np. swobody wykonywania działalności gospodarczej. Zakaz wykorzystywania mienia publicznego dla celów indywidualnych mieści się jednak w wartościach demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), które w działaniach władz publicznych rzetelności ich wykonywania przypisuje szczególną wagę i znaczenie (por.: wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 339/18). Zaznaczenia wymaga, że powołany przez skarżącego wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1032/17 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyrokiem).

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut naruszenia terminu podjęcia zaskarżonej uchwały, określonego w art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego. Co prawda,

z treści ww. przepisu wynika, że uchwała o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego powinna być podjęta w terminie miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Termin ten ma jednak charakter instrukcyjny, a jego upływ nie pozbawia rady prawa do podjęcia rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że w razie zaistnienia jednej z określonych w art. 383 § 1 okoliczności uzasadniających stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego właściwy organ ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie mandatu.

Z tego właśnie powodu przepisy ustaw samorządowych (np. art. 98a ust. 1-3 u.s.g.) przewidują, że jeżeli właściwa rada nie podejmie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, to wojewoda wzywa ten organ do podjęcia uchwały w terminie

30 dni, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., nie stwierdzając,

aby zaskarżona uchwała naruszała prawo, skargę oddalił.