Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 739/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 50  ust. 4  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 1999 nr 109 poz 1245
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojew-dzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędzia NSA - Józef Kremis Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Protokolant: Barbara Głowaczewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi: M. M. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2000 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/ Wr 739 /03

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M. M. jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Nr [...] z [...] określającą podatek od towarów i usług za sierpień 2000 roku w kwocie [...], zaległość podatkową [...] oraz odsetki za zwłokę.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez UKS we W. w prowadzonym przez M.M. Przedsiębiorstwie A w S. P. w zakresie rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 r. zakwestionowano składane przez podatnika deklaracje VAT-7 z uwagi na wykazany w nich podatek naliczony z faktur VAT wystawionych przez Przedsiębiorstwo B spółka z o.o. w L., którą uznano za podmiot nie uprawniony do wystawiania faktur, oraz faktur otrzymanych od firmy: Usługi - Transport - Przewóz C z B., która to firma okazała się podmiotem nie istniejącym. Zakwestionowane faktury dokumentowały zakup usług transportowych (przewóz piwa, wina i napoi).

W sierpniu 2000 r. nieprawidłowości dotyczyły 4 faktur VAT otrzymanych od firmy Usługi - Transport - Przewóz C z B. Oddział K., z których podatnik odliczył VAT w kwocie [...]. Ponadto podatnik odliczył też w tym miesiącu podatek VAT w kwocie [...] z faktury wystawionej przez firmę D z L. dokumentującej zakup okien, który to wydatek nie miał związku z uzyskanymi przez podatnika przychodami.

Przeprowadzona kontrola wykazała, że firma C- figurująca jako wystawca faktur dokumentujących zakup usług transportowych przez M. M. nie jest zarejestrowanym podatnikiem i nie figuruje w ewidencji podatników żadnego z możliwych urzędów skarbowych w B. Żaden z tych urzędów nie stwierdził, aby jednostka o takiej nazwie i podanych na zakwestionowanych fakturach danych identyfikacyjnych, w tym podanym w nich numerze NIP - była zarejestrowanym podatnikiem i aby kiedykolwiek składała deklaracje VAT-7 lub jakiekolwiek inne. Jak ustalono w postępowaniu, podmiot od którego pochodziły sporne faktury, był podmiotem nie istniejącym.

Organ prowadzący postępowanie z udziałem podatnika, bezskutecznie wzywał też M. M. do okazania wiarygodnych dowodów, które potwierdziłyby wykonanie usług transportowych przez figurujący na fakturach podmiot. Podatnik nie potrafił nawet wskazać kto i jakimi samochodami świadczył te usługi, ani do jakich odbiorców wożony był towar. Z zeznań byłych pracowników (T. A. i W. K.), słuchanych w charakterze świadków wynikało, że towar był rozwożony głównie przez kierowców firmy A, czasem kupujący sami odbierali towar, natomiast zakupiony towar przywoziły duże firmy lub hurtownie własnym transportem, sporadycznie pomagała firma Ojca Pana M. M. Zeznaniom 3 innych pracowników, nadal zatrudnionych u podatnika - nie dano wiary, gdyż mimo twierdzeń o korzystaniu z obcych usług transportowych, nie potrafili podać jakiejkolwiek firmy która miałaby je świadczyć.

W wydanych [...] decyzjach Dyrektor UKS na podstawie wskazanych w decyzji przepisów Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług - określił podatek VAT za poszczególne miesiące 2000 r. w kwotach innych od deklarowanych. Podstawę nie uznania podatku naliczonego z faktur firmowanych przez C stanowił przepis § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 109 poz. 1245 ze zm.) z którego wynika, że faktury wystawione przez podmiot nie istniejący, lub nie uprawniony do ich wystawienia - nie stanowią u odbiorcy podstawy do obniżenia podatku należnego o wynikający z nich podatek naliczony. Organ I instancji uznał, że również art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowi niezależną podstawę odmowy obniżenia podatku należnego o wynikający ze spornych faktur podatek naliczony, gdyż faktury dokumentują wydatek, nie stanowiący kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Ostatni z powołanych przepisów stanowił też podstawę odmowy odliczenia podatku VAT z faktur pochodzących od firmy D dokumentującej zakup i montaż 6 szt. okien z PCV. Wydatek ten nie został uznany za koszt uzyskania przychodu dla celów podatku dochodowego, gdyż w żadnym z pomieszczeń gdzie prowadzona była działalność nie stwierdzono zamontowania ww. okien. Faktu montażu okien w przedsiębiorstwie podatnika nie potwierdziła też właścicielka firmy D, a wzywany do złożenia wyjaśnień M. M. okoliczności tych nie wyjaśnił ani nie wskazał gdzie zostały zamontowane przedmiotowe okna. Brak podstaw do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu dla celów podatku dochodowego, wykluczał też na podstawie art. art. 25 ust 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług - odliczenie wynikającego z faktury podatku naliczonego VAT w kwocie [...].

Podatnik odwołał się od decyzji zarzucając bezpodstawną odmowę uwzględnienia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę C z B. Zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił zeznań pracowników, którzy twierdzili, że firma A korzystała przy rozwożeniu towarów z wynajętych samochodów. Oświadczył, że istotne jest jedynie to, że usługi zostały wykonane, zaś po ponad dwóch latach - on, ani jego pracownicy nie są w stanie podać nazwisk kierowców ani numerów rejestracyjnych samochodów, pamięta jedynie, że były to samochody typu Star i Kamaz w kolorze czerwonym i niebieskim. Wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków - osób które dokonywały remontu w obiektach podatnika - na okoliczność prowadzonych prac budowlanych i wynajmowania samochodów do przewozu towarów handlowych.

Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. w postępowaniu odwoławczym podzieliła stanowisko i argumentację przyjętą przez organ I instancji i decyzją z dnia [...] Nr [...] - utrzymała w mocy rozstrzygnięcie w podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. Odniosła się szczegółowo do zgłoszonych przez stronę zarzutów i wniosków dowodowych.

Decyzję Izby Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji kwestionował odmowę odliczenia podatku naliczonego z faktur za usługi transportowe. Zarzucił, że w postępowaniu podatkowym nie uwzględniono wniosku o przesłuchanie zgłoszonych świadków, który to dowód uznał Skarżący za istotny dla potwierdzenia zakupu usług transportowych i remontowo-budowlanych. Powoływał się też na załączone do skargi oświadczenie i protokół przesłuchania R. S. dotyczące faktur od firmy B, które stwierdzono w rozliczeniach za miesiące wcześniejsze.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa - ustosunkowując się do zarzutów wyjaśniła, że załączone do skargi oświadczenie p. R. S. i protokół z jego przesłuchania, nie miały znaczenia dla rozliczenia za sierpień 2000 r., w którym faktury pochodziły od firmy C. Zgromadzone dowody w ocenie strony przeciwnej przemawiały za uznaniem tej firmy za podmiot nie istniejący, co w konsekwencji wyłączało możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur firmowanych przez C. Odnosząc się do zarzutu nie przesłuchania wnioskowanych świadków wykonujących usługi remontowo-budowlane, organ uznał, że słuchanie ich na okoliczność wykonania tychże usług nie ma znaczenia dla postępowania, gdyż wykonawca dokumentował ich wykonanie rachunkami nie zawierającymi należnego podatku VAT. Zeznania tych osób nie wniosłyby też nic istotnego w kwestii świadczenia usług transportowych, skoro sam właściciel firmy, mimo że bezpośrednio uczestniczył w transakcjach, zasłaniając się zbyt długim okresem czasu jaki upłynął od zdarzenia - nie potrafił wskazać jakimi samochodami i do których odbiorców wożony był towar. Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasową argumentację i wniosła o oddalenie skargi.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa skarga została wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy we W. w dniu [...]. zatem powołany wyżej przepis uzasadnia jej rozpatrzenie przez WSA we W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym.

Wnosząc skargę do Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wskazał jakie przepisy prawa procesowego lub materialnego zostały naruszone przez orzekające w sprawie organy. Z treści zarzutów wynika, że dotyczą one postępowania dowodowego.

Ponieważ przepisy prawa procesowego stoją na straży podmiotowych praw podatnika, zapewniając Stronie w procesie stosowania prawa podatkowego pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw, Sąd rozważył je pierwszej kolejności. Zasadność zarzutów procesowych należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż tylko w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c) - Sąd uwzględnia skargę.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia podmiotowych praw strony, ani innych uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy i legalność wydanych decyzji. Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia, został dostatecznie wyjaśniony zgromadzonymi w sprawie materiałami. Wnioskowane przez Skarżącego dowody, powołane zostały na okoliczność, że podatnik w prowadzonej działalności korzystał z obcych usług transportowych. Tymczasem, okoliczność ta, nie miała w sprawie decydującego znaczenia. Wadliwość akcentowana przez organy, tkwiła bowiem w statusie podmiotu ujawnionego na fakturze jako jej wystawca. Podstawą kwestionowania podatku naliczonego - wynikającego ze spornych faktur było ustalenie, że firma Usługi - Transport - Przewóz C z B. Oddział w K. - była podmiotem nie istniejącym.

Zgodnie z art. 19 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, podatnik ma prawo, w miesiącu otrzymania faktury lub w miesiącu następnym, do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Zasada ta doznaje ograniczenia miedzy innymi w przypadkach określonych w wydanym na podstawie art. 32 ust. 5 ustawy - § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). W spornej sprawie rozstrzygnięcie organów oparte jest na wymienionym w tym przepisie - przypadku zakazu odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nie istniejący. Aby jednak ocenić zasadność merytoryczną przyjętych przez organy - skutków podatkowych, konieczne jest wcześniejsze ustalenie, czy organy nie naruszyły norm prawa procesowego. W szczególności, czy odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków nie stanowiła okoliczności istotnej z punktu widzenia ustalenia stanu faktycznego, z którego organy wyprowadziły określone w decyzji skutki procesowe.

Wnioskowane dowody z przesłuchania świadków - miały wykazać, że określone w zakwestionowanych fakturach usługi transportowe - zostały faktycznie wykonane. Należy w tym miejscu stwierdzić, że wprawdzie ustalenie, czy czynność opodatkowana podatkiem VAT została wykonana przez podmiot ujawniony w fakturze - ma fundamentalne znaczenie dla rozliczeń w podatku od towarów i usług, to dla uznania faktury, jako dokumentu stanowiącego podstawę odliczenia - równie istotne jest, czy podmiot określony jako jej wystawca, był podatnikiem faktycznie istniejącym. Zatem, nawet gdyby wnioskowani świadkowie potwierdzili wykonywanie usług transportowych na rzecz Skarżącego przez inne podmioty, to ich zeznania nie miałyby przesądzającego znaczenia. Organy podatkowe kwestionowały wprawdzie faktyczne możliwości wykonania usług transportowych przez wystawców faktur, to jednak ich rozstrzygnięcie za sierpień 2000 r. oparte zostało zasadniczo na wykazanej w postępowaniu okoliczności, że podmiot wystawiający fakturę, firma C - nie istniała i nie była zarejestrowanym podatnikiem VAT.

Przedmiotem sporu za sierpień 2000 r. - są cztery faktury VAT - dokumentujące zakup usług transportowych od firmy C w B. Oddział w K. z wynikającym z nich podatkiem naliczonym. Oceniając wartość tych faktur, jako szczególnych dokumentów uprawniających nabywcę do odliczenia podatku naliczonego, rozważyć należało nie tylko formalną ich poprawność, ale z uwagi na materialną ich wartość - ocenić czy wystawił je pomiot faktycznie istniejący. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, materiał dowodowy uzasadniał twierdzenie organów, że firma taka nie istniała, co potwierdziły urzędy skarbowe z B. - właściwe ze względu na wskazaną w fakturach jej siedzibę i numer NIP. Potwierdzeniem tych ustaleń jest urzędowa informacja, że podmiot taki nie figuruje w ewidencji zarejestrowanych podatników i nigdy nie składał deklaracji VAT. W tej sytuacji, zeznania wnioskowanych świadków, nawet gdyby potwierdzili oni świadczenie usług transportowych przez inne podmioty, nie mogły skutecznie obalić ustaleń stwierdzonych nie kwestionowanymi dowodami z dokumentów urzędowych, które stanowiły wiarygodną podstawę rozstrzygnięcia organów. Ponadto, do zasadności przeprowadzenia wnioskowanego dowodu organy podatkowe ustosunkowały się i nie można odmówić słuszności zajętemu przez nie stanowisku.

Trzeba więc przyznać, że w zakresie istotnym dla przyjętego w spornych decyzjach rozstrzygnięcia, opartego na jednoznacznie brzmiącym przepisie § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania przepisów o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), ustalony w postępowaniu podatkowym stan faktyczny był kompletny i nie wymagał uzupełnienia o wnioskowane przez stronę dowody. Organy nie naruszyły zasad postępowania podatkowego, w tym również w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Wiarygodne w tym względzie są w szczególności dokumenty i informacje pochodzące z zasobów ewidencyjnych urzędów skarbowych, które były właściwe ze względu na wykazane w fakturach dane identyfikacyjne C. Potwierdzają one ponad wszelką wątpliwość, że podmiot taki nie istniał, ani też nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie składał też deklaracji ani nie rozliczał się z fiskusem. Faktów tych nie kwestionował też podatnik, a jego wnioski dowodowe zmierzały jedynie do nieistotnych dla sprawy ustaleń, czy jego firma korzystała z usług transportowych innych podmiotów. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały zatem wykazane zgromadzonymi w sprawie dowodami, stąd wyprowadzone przez organy skutki podatkowe w postaci pozbawienia nabywcy - M. M. prawa do odliczenia wynikającego z zakwestionowanych faktur podatku naliczonego - uznać należy za zasadne.

Prawidłowo powołano w decyzji jako materialną podstawę rozstrzygnięcia § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania przepisów o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.). Spełnione bowiem zostały przesłanki przepisu stanowiącego, że "w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nie istniejący lub nie uprawniony do wystawiania faktur, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego". Ponadto z konstrukcji samego podatku wynika obowiązek sprzedawcy wystawiającego faktury VAT, do zadeklarowania i uregulowania zobowiązań wobec budżetu państwa, a nabywca ma prawo do odliczenia podatku z tych faktur jedynie wówczas, gdy stanowią one element legalnego obrotu prawnego, co oznacza, że pochodzą od podatnika istniejącego i uprawnionego do ich wystawienia, odnośnie którego istnieje domniemanie, iż uczynił zadość obowiązkom wobec budżetu. Stwierdzenie, że podmiot wystawiający fakturę nie istnieje i nie deklaruje swoich zobowiązań podatkowych, uzasadnia pozbawienie podatnika, który otrzymał te faktury - prawa do odliczenia wynikającego z nich podatku. W żadnym więc przypadku zakwestionowane faktury nie mogły być uznane za dokumenty uprawniające Skarżącego do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego.

Za zasadne uznać też należy wyłączenie podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup i montaż okien - otrzymanej od firmy D. Wykazany w postępowaniu podatkowym brak związku poniesionych kosztów z uzyskanym przychodem, stanowił w świetle art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawę odmowy odliczenia podatku naliczonego zawartego w przedmiotowej fakturze. Okoliczności te wydają się niesporne, skoro nie kwestionował ich też podatnik w podnoszonych w skardze zarzutach.

Z przedstawionych wyżej powodów, uznając że zaskarżona decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2000 r. - nie narusza prawa procesowego ani materialnego w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę oddalił.