Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 611/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 11 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 5 maja 2006 r. nr [...]; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] na rzecz skarżącego kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 5 maja 2006 r. nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. R. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. W podstawie prawnej organ powołał art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. z 2006 r. Dz. U. Nr.122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, iż swoją decyzją z dnia 31 grudnia 2004 r. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u A. R. Oparł się wówczas na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] i Instytuty Medycyny Morskiej i Tropikalnej [...]. Jednostki orzecznicze rozpoznały u strony obustronny niedosłuch odbiorczy z nawarstwieniami czynnościowymi, tj. schorzenie nie figurujące w spisie chorób zawodowych.

W wyniku odwołania złożonego przez A. R. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w dniu 16 maja 2005 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazała przy tym, że wywiady środowiskowe sporządzone w Fabryce Urządzeń Okrętowych [...] Sp. z o.o., Komendzie Wojewódzkiej Policji [...] oraz Wyższej Szkole Marynarki Wojennej [...] nie spełniały wymogów formalnych; a zatem nie powinny być brane pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń lekarskich.

Ponownie rozpatrując sprawę Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny [...] zwrócił się do wszystkich zakładów pracy, w których zatrudniony był A. R. i ustalił, że wymieniony przez pięć lat zatrudniony był w Fabryce Urządzeń Okrętowych [...] na stanowisku elektryka (1952-1957); w tym czasie naprawiał uszkodzone maszyny w halach produkcyjnych, gdzie występował znaczny hałas. W następnych 14 latach pracował jako elektromechanik samochodowy w Komendzie Milicji Obywatelskiej naprawiając instalacje elektryczne samochodów; brak pomiarów hałasu na stanowisku pracy z tego okresu. Przez kolejne 7,5 roku pracował w Wyższej Szkole Marynarki Wojennej [...] na stanowisku maszynisty offsetowego, gdzie obsługiwał maszyny offsetowe i arkuszowe; pomiary hałasu na tym stanowisku były wykonywane dopiero od 1998 r. i mieściły się w górnych granicach dopuszczalnych norm. Ostatnim miejscem pracy A. R. było Przedsiębiorstwo Sprzętowo Transportowe Budowy i Przemysłu [...] [...] – Dom Wypoczynkowy [...], gdzie wykonywał prace konserwatora urządzeń elektroenergetycznych oraz prace konserwatorskie w domu wypoczynkowym – przy pomocy narzędzi ręcznych – bez narażenia na hałas. W 1989 r. przeszedł na rentę.

Organ podkreślił, iż z całego okresu zatrudnienia strony nie zachowała się żadna dokumentacja lekarska.

Zgromadzoną dokumentację przekazano Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy [...] w celu weryfikacji orzeczenia lekarskiego wydanego w roku 2000 (znak [...]). W odpowiedzi jednostka orzecznicza stwierdziła, że dostarczony wywiad środowiskowy spełniający wymogi formalne nie wnosi nic nowego do sprawy, w związku z czym podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w orzeczeniu. W uzasadnieniu podała, iż strona od 1985 r. pracowała bez narażenia na hałas; nie pracuje od 1989 r., zaś skierowanie celem rozpoznania choroby zawodowej zostało wydane w 1998 r.; działanie hałasu na narząd słuchu - jeżeli istniało – ustało po zakończeniu pracy. Nie można mówić o skutkach działania hałasu po kilku czy kilkunastu latach od zaprzestania ekspozycji. Jedynym wiarygodnym dowodem na takie działanie byłyby wyniki badania słuchu wykonane w ostatnim okresie pracy, a takich nie dostarczono. Wyniki badań audiometrycznych wykonanych wiele lat później świadczą jedynie o obecnym stanie słuchu strony.

Organ kierując się tymi ustaleniami ponowie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

A. R. odwołał się od decyzji zarzucając, iż nie spełnia ona wymogów zawartych w art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ I instancji wydając decyzję pominął szereg okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, m.in. fakty, iż strona miała bardzo dobry słuch i jest absolwentem Szkoły Muzycznej; przez długi okres pracowała w warunkach narażenia na hałas; w okresie zatrudnienia i później miała wykonywane badania słuchu oraz to, iż z powodu utraty słuchu w 1989 r. otrzymała rentę.

Ponadto - zdaniem odwołującego się - zebrane w sprawie dowody wystarczyły do uznania, iż był on narażony na ponadnormatywny poziom hałasu, co potwierdza również PWIS w decyzji z dnia 16 maja 2005 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 11 września 2006 r. nr [...] działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wywiady środowiskowe oraz orzeczenia lekarskie zostały sporządzone przez jednostki upoważnione, właściwie pod względem formalnym. Mimo braku wyników badań poziomu natężenia dźwięku z okresu zatrudnienia strony od 1952 r. do 1978 r., ze względu na charakter wykonywanej pracy można przyjąć, iż strona była okresowo narażona na ponadnormatywny hałas. Takie stanowisko zawarte jest również w decyzji PWIS [...] z dnia 16 maja 2005 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednym z powodów uchylenia decyzji były braki formalne w zakresie wywiadów środowiskowych.

Organ odwoławczy przypomniał, iż WOMP [...] rozpoznał u strony niedosłuch obustronny typu odbiorczego, jednak ze względu na brak narażenia na hałas od 1978 r. oraz brak audiogramów z okresu narażenia orzekł o braku podstaw do uznania choroby zawodowej. Z kolei IMMiT [...] w orzeczeniu lekarskim rozpoznał obustronny niedosłuch odbiorczy z nawarstwieniami czynnościowymi, które to schorzenie nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Jednostka orzecznicza II stopnia na podstawie badań stwierdziła u strony resztki słuchu w uchu prawym i niedosłuch odbiorczy w uchy lewym, podczas gdy jednostki orzecznicze nieraz stwierdzały, iż hałas uszkadza słuch obustronnie i symetrycznie.

Ponieważ IMMiT [...] utracił uprawnienia jako jednostka orzecznicza II stopnia w sprawach chorób zawodowych w 2003 r. organ I instancji, po uzupełnieniu braków formalnych, wystąpił do WOMP [...] o wydanie opinii uzupełniającej. W opinii uzupełniającej jednostka orzecznicza I stopnia podtrzymała swoją wcześniejszą ocenę.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że pierwsze ślady w dokumentacji lekarskiej świadczące o ubytku słuchu u strony datują się na około 20 lat po ustaniu narażenia zawodowego.

Odnosząc się zaś do zarzutów strony zawartych w piśmie z dnia 21 lipca 2006 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że brak badań audiometrycznych z okresu zatrudnienia może świadczyć o braku przekroczeń normatywów higienicznych poziomu dźwięku na stanowiskach pracy. Zdaniem organu po 1978 r. A. R. nie pracował w hałasie. Uprawnione jednostki orzecznicze zaś nie wykazały związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a stwierdzonym u strony niedosłuchem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. R., działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił decyzjom naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez przekroczenie kompetencji co do zakresu decyzji Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych polegające na przyjęciu, że uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu nie stanowi choroby zawodowej. Ponadto zarzucił organowi odwoławczemu naruszanie art. 136 k.p.a. poprzez pominięcie obowiązku poczynienia własnych ustaleń faktycznych. W ocenie skarżącego organy naruszyły również art. 7, 8 i 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia bez wyjaśnienia wątpliwości wynikających z rozbieżności orzeczeń lekarskich.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji nazwana decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, w sentencji zawiera zapis: "nie stwierdza choroby zawodowej". To oznacza, iż organ orzekł ponad swoją kognicję, w której rozstrzygnął indywidualną sytuację skarżącego przeciw osnowie jego wniosku. Organ odwoławczy nie dostrzegł tego błędu utrzymując decyzję organu I instancji bez korekty jej treści.

Skarżący powołał się na przepisy w/w rozporządzenia oraz na wydane przez Ministerstwo Zdrowia w 1987 r. wytyczne metodologiczne w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Zgodnie z tymi ostatnimi uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem następuje stopniowo, z reguły w okresie kilkunastoletnim i objawia się niedosłuchem odbiorczym.

Dla skarżącego niezrozumiały jest rozdźwięk między orzeczeniami lekarskimi wydanymi w sprawie. Pierwsze z nich powołuje się na brak audiogramów z okresu narażenia skarżącego na hałas, a następne stwierdza, iż stwierdzony niedosłuch nie figuruje w spisie chorób zawodowych. Zwłaszcza orzeczenie IMMiT [...] jest zaskakujące w kontekście pkt 15 załącznika do rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, który wyraźnie wymienia "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem". Oba orzeczenia nie zawierają jednoznacznego stwierdzenia, iż stwierdzony niedosłuch nie ma żadnego związku przyczynowego z narażeniem na hałas w miejscu pracy.

Zdaniem skarżącego dla wyniku sprawy nie ma znaczenia to, przez jaki czas pracował w warunkach narażenia na działanie hałasu, decydujące jest natomiast rozpoznanie uszkodzenia narządu słuchu przez upoważnioną placówkę medyczną. Zgodnie z prawem do rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest wystąpienie jednocześnie dwóch przesłanek – pracy w warunkach narażających na zachorowanie oraz stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnieje konieczność wykazania związku przyczynowego pomiędzy narażeniem w środowisku pracy a stwierdzonym schorzeniem. W tym zakresie organy administracji ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że przeszkodą w stwierdzeniu związku przyczynowego jest odstęp czasowy pomiędzy pracą w warunkach szkodliwych a wystąpieniem schorzenia.

Skarżący powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002r. sygn. akt III RN 78/01 (Pr. Pracy 2003/3/31) wskazał, iż w stanie prawnym ukształtowanym podczas obowiązywania w/w rozporządzenia, brak było prawnych podstaw do tego, aby z pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Zatem niedosłuch odbiorczy stwierdzony u niego winien być zakwalifikowany jako choroba zawodowa niezależnie do stopnia nasilenia.

Na zakończenie przytoczył tezę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2002 r. sygn. akt II UKN 746/00 (OSNP 2003/21/521), zgodnie z którą działanie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy ma przesądzające znaczenie dla rozpoznania choroby zawodowej, a rozpoznanie choroby zawodowej po rozwiązaniu stosunku pracy nie ma wpływu na prawo do świadczeń.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w swojej decyzji. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż sformułowanie zawarte w opinii lekarskiej o obustronnym niedosłuchu z nawarstwieniem czynnościowym oznacza, iż badany starał się wpływać na wynik badania; symulował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na wstępie należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Rozstrzygnięcie "nie stwierdza choroby zawodowej" jest rozstrzygnięciem mieszczącym się w kompetencjach organu zakreślonych wskazanym wyżej przepisem. Odmowa stwierdzenia przez organ choroby zawodowej jest bowiem rozstrzygnięciem o braku podstaw do stwierdzenia takiej choroby.

Przechodząc do dalszych kwestii należy stwierdzić, że zgodnie z art. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), w sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W tym trybie było prowadzone przedmiotowe postępowanie.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie administracyjne w takiej sprawie obowiązują wszystkie reguły przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności dotyczy to obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 1994 r., SA/Wr 147/94, Prok. i Pr 1995/2/53).

Niewątpliwie znaczny upływ czasu od zaprzestania pracy w warunkach narażenia przez skarżącego do chwili udokumentowanych badań audiometrycznych oraz brak dokumentacji medycznej z okresu zatrudnienia stanowią poważną argumentację przeciwko uznaniu schorzenia zdiagnozowanego u skarżącego za chorobę zawodową. Z drugiej strony istnieją jednak inne poważne przesłanki, które należy uwzględnić w niniejszej sprawie, są to m.in. fakt, iż skarżący pracował w narażeniu na hałas, rozpoznano u niego niedosłuch odbiorczy, który jest charakterystyczny dla uszkodzenia słuchu na tle zawodowym.

W tych okolicznościach sam fakt braku dokumentacji medycznej nie może przesądzać rozstrzygnięcia na korzyść lub niekorzyść skarżącego. Dopiero wnikliwe i całościowe rozpatrzenie materiału dowodowego pozwoli na prawidłowe rozstrzygniecie sprawy. Nakłada to na organ obowiązek wnikliwego postępowania.

Wykaz chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych wymienia w pkt 15 uszkodzenie słuchu wywołane hałasem. W odróżnieniu od obecnie obowiązujących regulacji w tym zakresie, rozporządzenie nie określało stopnia uszkodzenia słuchu, ani okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego (por. pkt 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.).

Należy mieć na uwadze, że przesłankami stwierdzenia choroby zawodowej jest: występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia; zdiagnozowanie schorzenia określonego w wykazie chorób zawodowych przez uprawnione jednostki medyczne oraz istnienie związku przyczynowego między schorzeniem a warunkami pracy.

W myśl § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia.

W ocenie Sądu organy administracji obu instancji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a nadto istnieją rozbieżności między zebranym materiałem dowodowym a uzasadnieniami decyzji. Uchybienia te są na tyle poważne, iż mogą mieć wpływ na wynik sprawy.

W decyzji organu I instancji znajduje się stwierdzenie, że skarżący w latach 1978 -1989 pracował w Przedsiębiorstwie Sprzętowo Transportowym Budowy i Przemysłu [...] [...] – Dom Wypoczynkowy [...], bez narażenia na hałas. Podobnie orzekł organ odwoławczy powtarzając za WOMP [...] że od 1978 r. brak udokumentowanego narażenia na hałas. Takie twierdzenia nie zostały poparte wyczerpującym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Mianowicie znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie z tego zakładu pracy z dnia 4 października 2000 r. wskazuje, iż A. R. w okresie od 9 sierpnia 1978 r. do 31 lipca 1985 r., czyli 6 lat pracował jako mechanik pojazdów samochodowych na hali napraw. Wywiad środowiskowy z dnia 12 sierpnia 1998 r., do którego dołączone jest niniejsze zaświadczenie, stwierdza, iż skarżący wykonywał czynności jako konserwator elektromonter urządzeń elektroenergetycznych i określa, że brak było narażenia na hałas. Nie mówi zaś nic na temat zatrudnienia jako mechanik pojazdów samochodowych na hali napraw; stanowisko analogiczne jakie miał w Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej [...], gdzie istniał hałas (patrz karta oceny narażania zawodowego nr SA III 451/26/05/12/06 ).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że okres zatrudnia skarżącego w latach 1978 do 1985 r. arbitralnie został wyłączony z okresu narażenia zawodowego, bez jakichkolwiek przesłanek. Jest to o tyle zadziwiające, iż organ I instancji w uchylonej decyzji z dnia 31 grudnia 2004 r. uznaje pracę do 1985 r. za okres narażenia na hałas, w tym o najwyższym natężeniu.

Tak sporządzony niepełny wywiad środowiskowy stał się podstawą do sporządzenia karty narażenia zawodowego (w ramach dochodzenia epidemiologicznego) i orzeczenia jednostki medycznej. Mając to na uwadze należy przyjąć, iż organy naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd w pełni popiera pogląd wynikający z orzeczenia Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 5 października 2001 r. (Lex nr 54540), iż tylko wyniki prawidłowo przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego mogą zapewnić właściwe rozpoznanie przez zakład społecznej służby zdrowia u chorego pracownika choroby zawodowej. Zdaniem Sądu wskazany brak rzutuje na dalszy przebieg postępowania.

Inną nieprawidłowością jest twierdzenie organu odwoławczego, iż wyniki badań audiometrycznych wykonane w 2004 r., wiele lat po zaprzestaniu aktywności zawodowej, świadczą jedynie o obecnym stanie słuchu. Otóż z orzeczenia z dnia 20 listopada 2000 r. WOMP [...], które rozpoznało niedosłuch obustronny typu odbiorczego wynika, że badania audiometryczne wykonywane był kilkukrotnie w latach 1998 i 2000. Zatem w kontekście wcześniejszych uwag nie można twierdzić, jak uczynił to organ, iż pierwsze ślady w dokumentacji lekarskiej świadczące o ubytku słuchu występującym u skarżącego datują się 20 lat po ustaniu narażenia zawodowego. Może okazać się, iż audiogramy, które były do dyspozycji jednostki orzeczniczej zostały wykonane w okresie 12 lat od zakończenia narażenia zawodowego, co kazałoby również inaczej spojrzeć na przyczyny niedosłuchu skarżącego.

Nadto Sąd zauważył, iż skarżący w piśmie z dnia 29 stycznia 2005 r. (odwołanie od decyzji z dnia 31 grudnia 2004 r.) wskazał, że w 1989 r. przeszedł na rentę, a następnie starał się o podwyższenie na II grupę ze względu na słuch. Niewątpliwie starania skarżącego o podwyższenie grupy inwalidzkiej musiały być poparte jakimiś dokumentami, w tym dokumentami o charakterze medycznym. Organy jednak nie poczyniły ustaleń w tym zakresie, chociaż były do tego zobowiązane. Tym samym zaniechały wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak już wyżej wskazano zgodnie z punktem 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r., chorobę zawodową stanowi uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Zatem wyjaśnienia wymaga, czy narażenie na tę chorobę występowało w toku wieloletniej pracy skarżącego, do kiedy trwał okres narażenia na hałas występujący w środowisku pracy i czy w toku dalszych lat doszło jedynie do pogłębienia objawów. Jednocześnie należy mieć na względzie, że wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (zob. wyrok NSA z dnia 7.01.1994 r., ISA 1640/93, ONSA 1995/1/28; wyrok NSA z 22.01. 1998 r., ISA 1029/97, Lex nr 45829). Przesądzające znaczenie dla rozpoznania choroby zawodowej ma działanie czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej po rozwiązaniu stosunku pracy nie ma wpływu na prawo do świadczeń (tak SN w wyroku z dnia 22.01.2002 r., IIUKN 746/00, OSNP 2003/21/521). Natomiast w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r., IIIRN 110/98 (Prok. i Pr. 1999/7-8/56) Sąd Najwyższy stwierdził, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Niniejsze kwestie winny zostać rozważone przez organ inspekcji sanitarnej podczas ponownego rozpatrywania sprawy.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy skarżący w okresie od 9 sierpnia 1978 r. do 31 lipca 1985 r. pracował w warunkach narażenia na hałas. Dlatego też niezbędne jest sporządzenie prawidłowego wywiadu środowiskowego obejmującego cały okres zatrudnienia skarżącego w Przedsiębiorstwie Sprzętowo Transportowym Budowy i Przemysłu [...] S.A. [...] z ustaleniem warunków pracy na wszystkich stanowiskach pracy, na których skarżący był zatrudniony. Nadto rzeczą organów będzie wyjaśnienie kwestii, czy i kiedy skarżący otrzymał rentę II grupy ze względu na schorzenie narządu słuchu, jeżeli tak to czy zachowały się dokumenty medyczne stanowiące podstawę jej orzeczenia, które w razie ich istnienia należy pozyskać jako materiał dowodowy.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego niezbędne będzie pozyskanie przez organ orzeczenia lekarskiego innej placówki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych. Po pierwsze dopiero wyniki dochodzenia epidemiologicznego, zawierające wyczerpujące ustalenia mogą stanowić podstawę do wydania orzeczenia medycznego. Po wtóre znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenia nie są spójne. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] rozpoznał niedosłuch typu odbiorczego, uznając, że brak udokumentowanego narażenia na hałas od 1978 r. i brak audiogramów z okresu zatrudnienia uzasadnia przyjęcie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Natomiast Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej [...] rozpoznał u skarżącego obustronny niedosłuch odbiorczy z nawarstwieniami czynnościowymi, stwierdzając jednocześnie, że takie zaburzenia słuchu nie figurują w spisie chorób zawodowych. Jak wyżej wskazano w spisie chorób zawodowych jako choroba zawodowa figuruje uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu bez dalszego szczegółowego różnicowania tego schorzenia. Zatem skoro niedosłuch odbiorczy jest schorzeniem charakterystycznym dla uszkodzenia słuchu na tle zawodowym to orzeczenie winno jednoznacznie odnosić się do tej kwestii. Potwierdzeniem tego stanowiska jest również wskazanie przez organ w odpowiedzi na skargę, że nawarstwienia czynnościowe świadczą o tym, iż w trakcie badań badany usiłował wpłynąć na ich wynik, próbował symulować. Zatem należy stwierdzić, że próba wpłynięcia na wynik badań sama przez się nie stanowi, iż u skarżącego nie występuje niedosłuch typu odbiorczego, który może być uszkodzeniem słuchu wywołanym działaniem hałasu, a choroba taka figuruje w spisie chorób zawodowych.

Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).