Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 159/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1649
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1  zał. I, art. 2 ust. 3, art. 3 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. J. na rozstrzygnięcie protestu Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, 2) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie protestu i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Opolskiego, 3) określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu, 4) zasądza od Zarządu Województwa Opolskiego na rzecz skarżącej B. J. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. J. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "A" jest negatywne rozstrzygnięcie protestu z dnia 19 marca 2015 r., nr [...], dokonane przez Instytucję zarządzającą - Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], pod nazwą "[...]", złożonego w ramach VI naboru wniosków do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007 -2013, nr Osi priorytetowej 1, nr poddziałania 1.1.2 Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach.

Rozstrzygnięcie wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

W dniu 26 listopada 2014 r. skarżąca złożyła w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki – Instytucji Pośredniczącej II stopnia wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]". Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. Instytucja poinformowała wnioskodawczynię o konieczności poprawienia i uzupełnienia wniosku, m. in. w zakresie wyjaśnienia istnienia ewentualnie występujących powiązań z następującymi istniejącymi przedsiębiorstwami:

- B

- C

- D

- E

- F

- G

W piśmie tym wskazano również na szereg uchybień stwierdzonych podczas formalnej oceny wniosku dotyczących samego projektu i uzasadnienia wniosku.

W dniu 13 stycznia 2015 r. skarżąca złożyła dokumenty, o których mowa była w wezwaniu, w tym m. in. załącznik nr 11.1 – Oświadczenie weryfikujące status przedsiębiorcy. Wyjaśniła przy tym, że jest ona powiązana personalnie z Firmą B w [...]. Powiązanie to przejawia się w wykorzystaniu częściowo tożsamych kanałów dystrybucji w odniesieniu do działalności handlowej (sprzedaż rowerów) oraz realizowaniu wspólnej strategii marketingowej. Z akt sprawy wynika też, że jest ona matką D. J. Jednocześnie wykluczyła jakiekolwiek powiązania z pozostałymi wskazanymi przez organ przedsiębiorstwami.

Z załączonego oświadczenia weryfikującego, stanowiącego załącznik 11.1, wynikało, że Firma jej syna w roku 2012 miała obroty rzędu 397.400 EUR, w roku 2013 - 1.098.200 EUR, suma aktywów w roku 2012 wyniosła 723.600 EUR i w roku 2013 – 758.800 EUR, natomiast średnioroczne zatrudnienie wynosiło w roku 2012 – 1,58 osoby, natomiast w roku 2013 - 5,79 osoby. W roku składania wniosku zatrudnienie wynosiło 7,73 osoby.

Dyrektor Opolskiego Centrum Rozwoju Gospodarki pismem z dnia 6 lutego 2015 r. , nr [...], poinformował skarżącą, że jej wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych i nie będzie podlegał dalszej ocenie. W piśmie tym powołał się na to, że w świetle przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U.UE.L.2014.187.1), pomiędzy Przedsiębiorstwami skarżącej i D. J. zachodzi związanie, a łączna wielkość zatrudnienia w obu przedsiębiorstwach w roku 2014 jest wyższa od możliwego maksymalnego zatrudnienia kwalifikującego przedsiębiorstwo do rzędu mikroprzedsiębiorstw. Organ powołał się ogólnie na zapisy "Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego 2007-20013 wersja 63", przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 1324/2008 z dnia 3 stycznia 2008 r. ze zm. oraz zapisy "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013, wersja nr 16, tom I, przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 5625/2014 z dnia 20 października 2014 r. oraz Tom II, przyjętego przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 5626/2014 z dnia 20 października 2014 r.

W proteście wniesionym do Instytucji zarządzającej – [...] w Opolu, B. J. wskazała, że opisany wyżej wniosek złożyła terminowo w związku z opublikowaniem przez OCRG w Opolu ogłoszenia o VI naborze w zakresie poddziałania 1.1.2 – Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013. Ocena spełnienia kryteriów formalnych wniosku nie została przeprowadzona prawidłowo, a w szczególności błędnie przyjęto, że został przekroczony dopuszczalny próg zatrudnienia w przedsiębiorstwach powiązanych. Firma jej syna zatrudniała w roku 2013 średniorocznie 5,79 osoby, natomiast ona sama nie prowadziła działalności. Powołała się na art. 4 załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 i wywiodła, że utrata statusu mikroprzedsiębiorcy następuje jedynie wówczas, gdy zjawisko przekroczenia pułapu zatrudnienia powtórzy się w dwóch kolejnych okresach obrachunkowych, co w jej przypadku nastąpi dopiero po zakończeniu 2015 r.

Organ II instancji, działając na podstawie przepisu art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (obecnie: Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) oraz Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach RPO WO 2007-2013, przyjętych przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr [...] z dnia 7 kwietnia 2009 r., rozpatrzył powyższy protest negatywnie.

W uzasadnieniu opisał przebieg dotychczasowego postępowania i podniósł, że zgodnie ze Szczegółowym zapisem osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego 2007-20013 wersja 63, załącznik nr 5 – Kryteria wyboru projektów, jednym z formalnych kryteriów bezwzględnych jakie musi spełnić każdy wnioskodawca aplikujący o dofinansowanie, jest kryterium pod nazwą "Beneficjent uprawniony do składania wniosku". W karcie poddziałania 1.1.2 RPO WO 2007-2013 w pkt 20a – Typ beneficjenta wymienia się mikroprzedsiębiorstwa zdefiniowane w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014. Załącznik I do tego Rozporządzenia w art. 2 ust. 3 definiuje mikroprzedsiębiorstwo jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego obrót roczny lub roczna suma bilansowa nie przekracza 2 milionów EUR, przy czym w przypadku nowoutworzonych przedsiębiorstw, których księgi rachunkowe nie zostały jeszcze zatwierdzone, odpowiednie dane pochodzą z szacunków dokonanych w dobrej wierze w trakcie roku obrotowego. Organ uznał, że przedsiębiorstwo skarżącej wraz z przedsiębiorstwem powiązanym D. J. nie spełnia jedynie kryterium limitu zatrudnienia, gdyż jej Firma zatrudnia 2,75 osoby w roku 2014, natomiast D. J. zatrudnia w 2014 r. - średnio 7,73 osoby, co łącznie daje 10,48 osoby i przekracza pułap zatrudnienia dla mikroprzedsiębiorcy. Zdaniem organu, przedsiębiorstwo nowoutworzone w 2014 r. musi spełniać kryterium zatrudnienia w tym roku i nie może korzystać z prawa do jego przekroczenia, jak ma to miejsce w przypadku przedsiębiorstw już istniejących. Powołano się przy tym na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt V SA/wa 1410/10.

W skardze B. J. zarzuciła naruszenie przez Instytucję Zarządzającą RPO przepisu art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 i wnosiła o uchylenie opisanego wyżej rozstrzygnięcia protestu, o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi opisała stan faktyczny sprawy i zakwestionowała tok rozumowania organu opartego na przywołanym w rozstrzygnięciu wyroku. Podniosła, że nie była to sprawa analogiczna jak jej przypadek, gdyż rozpoczynając działalność gospodarczą dołączyła do istniejącej już grupy, która jako całość ma cechy mikroprzedsiębiorcy, a to ze względu na to, że przedsiębiorstwo jej syna działało już w latach poprzednich i status taki posiadało.

Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjna zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Należy również zauważyć, ze w odniesieniu do wniesionego przez B. J. protestu zastosowanie mieć będą reguły postępowania wynikające z przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (powołanej wyżej).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu wykazała, że zostało one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które uzasadnia jego uchylenie, aczkolwiek argumentacja skargi nie jest właściwa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie Komisji Odwoławczej Instytucji Zarządzającej Opolskim Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013, oddalające protest skarżącej od oceny formalnej dokonanej przez Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki, odrzucającej wniosek o dofinansowanie. W przedmiotowym wniosku oraz w jego uzupełnieniu skarżąca podała, iż spełnia kryterium mikroprzedsiębiorstwa, natomiast w ocenie organu nie spełnia ona powyższego kryterium.

Artykuł 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, iż do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy - ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych - nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w K.p.a. Natomiast podzielić należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie, postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny.

Ocena, czy przedsiębiorstwo spełnia kryteria formalne przyznania pomocy w ramach programu operacyjnego, dokonywana jest w oparciu o przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu oraz w oparciu o zasady wynikające z obowiązujących w tym zakresie zapisów "Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego programu operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013. Wersja nr 63 [autokorekta]" wraz z załącznikami.

Podkreślić przy tym należy, że każde przedsiębiorstwo, w tym także skarżąca, przystępując do konkursu, akceptowało warunki jego przeprowadzenia, w tym zasady, na jakich określa się status mikroprzedsiębiorstwa jako jeden z warunków formalnych uczestnictwa w tym konkursie. Wynika to z oświadczenia dotyczącego informacji wymaganych do zakwalifikowania przedsiębiorstwa do kategorii MŚP (załącznik nr 11 do wniosku) i wskazanej tam podstawy prawnej oraz oświadczenia wyjaśniającego z dnia 13 stycznia 2015 r., dotyczącego typu przedsiębiorstwa powiązanego i opisu tego przedsiębiorstwa (załącznik 11.1 do poprawionego wniosku).

Weryfikacja natomiast statusu przedsiębiorstwa możliwa jest na każdym etapie poprzedzającym zawarcie umowy. Stroną umowy może być bowiem podmiot, który spełnia wymagania danego programu. Dotyczy to wymagań podmiotowych i przedmiotowych. Kryterium statusu beneficjenta uprawnionego do składania wniosku stanowi w świetle pkt 1.1 załącznika nr 5 do RPO WO 2007-2013 jedno z podstawowych kryteriów formalnych, przy czym ani ten akt, ani ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ani wreszcie zapisy Vademecum nie zawierają definicji mikroprzedsiębiorcy.

Kwestia ta wymaga wyjaśnienia, gdyż - jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji - tylko i wyłącznie niespełnienie przez skarżącą tego kryterium - stanowiło przyczynę odrzucenia wniosku.

Zgodnie z art. 1 załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością oraz spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą.

Załącznik wyróżnia trzy kategorie przedsiębiorstw, zbiorczo określane jako "MŚP": mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa i średnie przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 2 ust. 3 załącznika, mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EUR.

W art. 3 załącznika zawarta została natomiast definicja przedsiębiorstwa samodzielnego, partnerskiego i powiązanego. Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 załącznika, przedsiębiorstwo samodzielne oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2, ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.

Definicja przedsiębiorstwa samodzielnego jest definicją wykluczającą pojęcia przedsiębiorstwa partnerskiego i powiązanego.

"Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla (typu upstream) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3, 25 % lub więcej kapitału lub praw głosu innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla (typu downstream). Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani, w rozumieniu ust. 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem:

Przepis (art. 3 ust. 3) załącznika I do rozporządzenia stanowi, że przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

W dalszej części powołanego przepisu wyjaśniono, iż zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/akcjonariuszy. Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązane.

Poza powiązaniami danego przedsiębiorstwa z innymi przedsiębiorstwami poprzez udział jednego przedsiębiorstwa w kapitale drugiego, w praktyce występują również powiązania przedsiębiorstw przez osoby fizyczne. Powiązań tych dotyczy ostatni akapit art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia. Przepis ten stanowi: "Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych". Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku.

W świetle powyższego, oceniając status przedsiębiorstwa należy ustalić, czy dane przedsiębiorstwo (tu osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą) jest również udziałowcem w innych przedsiębiorstwach, czy przedsiębiorstwa te działają na tym samym lub pokrewnych rynkach, czy osoby pozostające w bliskich relacjach osobistych prowadzą wspólnie lub oddzielnie inne przedsiębiorstwa na tym samym lub pokrewnym rynku.

Istota sporu sprowadza się bowiem do oceny, czy wnioskodawczyni posiadała status mikroprzedsiębiorstwa w rozumieniu ww. rozporządzenia, aczkolwiek nie było sporne, że w stosunku do Firmy B takie powiązanie występuje. To skarżąca przed złożeniem wniosku była zobowiązana do zapoznania się z definicją mikroprzedsiębiorcy i pouczona o konieczności spełnienia wymagań określonych dla danego programu i to skarżąca samodzielnie dokonała kwalifikacji stosunku łączącego ją z ww. przedsiębiorstwem jako stosunku "powiązania" w rozumieniu przepisów Rozporządzenia.

Obowiązkiem organu była w takich okolicznościach ocena potencjału tych przedsiębiorstw powiązanych z punktu widzenia obowiązującej definicji MŚP.

Status przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie projektu należy oceniać łącznie z powiązanym z wnioskodawcą. Chodzi bowiem o ustalenie rzeczywistego potencjału gospodarczego przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie. Pominięcie powiązań wpływających na pozycję gospodarczą przedsiębiorstwa mogłoby spowodować przyznanie dofinansowania podmiotowi, którego potencjał, dzięki powiązaniom z innymi podmiotami, przewyższa potencjał przedsiębiorstwa uprawnionego do pomocy. Stanowiłoby to naruszenie warunków przyznawania pomocy publicznej. Powiązania przez osoby fizyczne pozwalają bowiem na wzajemną współpracę przedsiębiorstw, ustalanie wspólnej strategii, wspólnych rynków zbytu, wzajemne udzielanie sobie pożyczek, zawieranie korzystnych dla danego przedsiębiorstwa umów, czy też wspólne korzystanie z nieruchomości lub pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia działalności.

Przywołać przy tym należało wyrok Trybunału Sprawiedliwość UE z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt C-110/13, w którym w pkt 26 orzeczono, że: "Za przedsiębiorstwo uznaje się każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego formy prawnej", w pkt 28 że: "Z samego brzmienia art. 3 ust. 3 akapity pierwszy i czwarty załącznika do zalecenia w sprawie MŚP wynika, że przepisy te co do zasady dotyczą wyłącznie wypadku, w którym przedsiębiorstwa pozostają w jednej z relacji wymienionych w art. 3 ust. 3 akapit pierwszy lit. a)-d) tego załącznika" oraz w pkt 34 że: "Artykuł 3 ust. 3 akapit czwarty załącznika do zalecenia w sprawie MŚP należy więc interpretować w świetle tego celu w ten sposób, że przedsiębiorstwa, które formalnie nie pozostają w jednej z relacji przywołanych w pkt 28 niniejszego wyroku, lecz które ze względu na rolę osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie stanowią jeden podmiot gospodarczy, także powinny być uznane za przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu tego przepisu, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich (zob. analogicznie ww. wyrok w sprawie Włochy przeciwko Komisji, pkt 51)".

Wyniki analizy dokonanej przez organ w aspekcie wskazywanym przez Trybunał nie wykazały przekroczenia w zakresie obrotu rocznego lub sumy bilansowej tych przedsiębiorstw, natomiast co do średniorocznego zatrudnienia wskazały na przekroczenie tego wskaźnika w odniesieniu do liczby pracowników przewidzianych dla zachowania definicji mikroprzedsiębiorstwa.

Organ przyjął bowiem, że wykazana przez skarżącą średnia wielkość zatrudnienia w roku złożenia wniosku, będącym również jej pierwszym rokiem jej działalności gospodarczej oraz prognozowana wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwie powiązanym jej syna D. J. w sumie przewyższa maksymalną dopuszczalną wielkość dla MŚP.

Zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisem art. 4 załącznika I do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014:

"1. Do określania liczby personelu i kwot finansowych wykorzystuje się dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Kwota wybrana jako obrót jest obliczana z pominięciem podatku VAT i innych podatków pośrednich.

2. Jeżeli w dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych dane przedsiębiorstwo stwierdza, że w skali rocznej przekroczyło pułapy zatrudnienia lub pułapy finansowe określone w art. 2, lub spadło poniżej tych pułapów, uzyskanie lub utrata statusu średniego, małego lub mikroprzedsiębiorstwa następuje tylko wówczas, gdy zjawisko to powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych.

3. W przypadku nowo utworzonych przedsiębiorstw, których księgi rachunkowe nie zostały jeszcze zatwierdzone, odpowiednie dane pochodzą z szacunków dokonanych w dobrej wierze w trakcie roku obrotowego".

Z przepisu tego wynika, że zasadą jest - jeśli chodzi o określanie liczby personelu – wykorzystywanie danych odnoszących się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego, natomiast wyjątkiem jest wykorzystywanie danych pochodzących z szacunków dokonanych w dobrej wierze, przy czym wyjątek ten odnosi się wyłącznie do nowo utworzonych przedsiębiorstw. Oznacza to, że w przypadku wystąpienia z wnioskiem przez przedsiębiorstwo nowoutworzone, powiązane z przedsiębiorstwem już istniejącym, dla którego możliwe jest ustalenia jego potencjału w oparciu o dane z ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego (sprawozdawczego), do ustalenia rzeczywistego potencjału beneficjenta należy brać dane szacunkowe dotyczące tylko tego podmiotu, natomiast jeśli chodzi o przedsiębiorstwo powiązane należy brać pod uwagę dane zatwierdzone w zakończonym okresie (roku) obrachunkowym.

Z niezakwestionowanego przez organ wyjaśnienia skarżącej dotyczącego jej przedsiębiorstwa oraz typu przedsiębiorstwa powiązanego i opisu tego przedsiębiorstwa (załącznik 11.1 do poprawionego wniosku), wynika wyraźnie, że szacunkowe zatrudnienie w firmie B. J. wynosiło w roku 2014 – średnio 2,75 osoby, natomiast zatrudnienie w firmie D. J. w ostatnim zatwierdzonym roku obrachunkowym (2013 r.) wyniosło średnio 5,79 pracownika. Łącznie zatem wyniosło ono 8,54 osoby, licząc wedle metodologii wynikającej z cytowanego wyżej przepisu art. 4 załącznika nr I i nie spowodowało to przekroczenia maksymalnego dopuszczalnego pułapu zatrudnienia dla kategorii mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 tego załącznika. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że uzupełnienie wniosku o dane dotyczące Firmy B nastąpiło już w roku 2015, po zakończeniu roku obrachunkowego 2014, gdyż decydująca w tej mierze była data złożenia wniosku a nie data jego poprawienia i uzupełnienia.

W świetle powyższego należało stwierdzić, że w ocenie Sądu ocena spełnienia przez skarżącą wymogów formalnych wniosku została przeprowadzona przez uprawnione jednostki w sposób naruszający prawo co uzasadnia konieczność uwzględnienia skargi oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zrządzającą (art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Zarząd Województwa Opolskiego dokona ponownej oceny protestu skarżącej z uwzględnieniem powyższych uwag.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a., natomiast orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonego aktu uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a.