Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 32/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 58 § 1 pkt 6, art. 143, art. 170, art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Pomorskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Pomorskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Słupsku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. A. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z [...] listopada 1946 r., zbiór dok. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału, klasyfikacji i szacunku gruntów i inwentarzy oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej [...] gromady R. w gminie R. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wojewodzie Pomorskiemu ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego cały uiszczony wpis w kwocie 100 (sto) złotych.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. Wojewoda Pomorski, powołując się na art. 4 w związku z art. 15 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Pomorskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Słupsku przez wskazanie tego ostatniego organu, jako właściwego do rozpatrzenia wniosku S. A. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z dnia [...] listopada 1946 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału, klasyfikacji i szacunku gruntów i inwentarzy oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej K. gromady R. w gminie R. – w części dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu wniosku Wojewoda Pomorski w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. S. A. wystąpił do Ministra Skarbu Państwa z żądaniem wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej "zwrotu bezprawnie przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości" oraz "stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z dnia [...] listopada 1946 r. zbiór dok. Db. [...]". W piśmie wskazano, że nieruchomość, której ma dotyczyć sprawa, została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.) niezgodnie z jego przepisami.

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Słupsku określając ten wniosek jako dotyczący "stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której nastąpiło przejęcie nieruchomości ziemskiej, położonej w obrębie starostwa chojnickiego, na rzecz Skarbu Państwa".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po wezwaniu strony do sprecyzowania treści żądania i uzyskaniu wskutek tego wezwania pisemnych wyjaśnień, w dniu [...] września 2010 r. podjęło dwa rozstrzygnięcia. Po pierwsze, postanowieniem nr [...] orzekło o zwrocie skarżącemu podania w części dotyczącej kwestionowania prawidłowości przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej wskazując, iż właściwym w sprawie w tym zakresie jest sąd powszechny. Po drugie, decyzją nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania nieważnościowego w odniesieniu do kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 1946 r. Po rozpoznaniu wniosków skarżącego o ponowne rozpatrzenie spraw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowieniem nr [...] i decyzją nr [...], podjętymi w dniu [...] października 2010 r., utrzymało w mocy wcześniejsze swoje rozstrzygnięcia.

Na powyższe rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku S. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 951/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienia SKO w Słupsku: nr [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz nr [...] z dnia [...] września 2010 r. WSA wskazał, że w sprawie stwierdzenia, czy dana nieruchomość podpadała pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, organem właściwym do jej rozpatrzenia jest wojewoda. Zdaniem WSA, nie było podstaw do zastosowania przez SKO art. 66 § 3 k.p.a., Kolegium powinno przekazać sprawę właściwemu organowi na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.

Natomiast wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 952/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku nr [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Według WSA, sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z dnia [...] listopada 1946 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału, klasyfikacji i szacunku gruntów i inwentarzy oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej, także należy do kompetencji wojewody.

Stosując się do powyższych orzeczeń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] i nr [...], przekazało Wojewodzie Pomorskiemu wniosek S. A. kwestionujący prawidłowość przejęcia nieruchomości ziemskiej o powierzchni 108,34 ha położonej w obrębie starostwa chojnickiego na rzecz Skarbu Państwa oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z dnia [...] listopada 1946 r., bez numeru "w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału, klasyfikacji gruntów oraz wykazu nabywców z rozparcelowanej nieruchomości ziemskiej K. gromady R. w gminie R.".

Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny Wojewoda Pomorski stwierdził, iż o ile WSA w Gdańsku prawidłowo uznał wojewodę za organ właściwy do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia, czy nieruchomość podlegała reformie rolnej, to jednak w kwestii stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji, właściwymi organami są Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku.

Wojewoda wyjaśnił bowiem, że w obecnym stanie prawnym zgodnie z art. 22 ust. 1 w związku z art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) prowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w tym wydawanie orzeczeń, należy do starosty, działającego jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej w rozumieniu art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy. Jak natomaist stanowi art. 7b ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego.

Jednocześnie wnioskodwca podniósł, iż w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału Wojewoda Pomorski nie podzielił stanowiska WSA uznając, iż zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2002 r. sygn. akt. I SA/3120/01, organy administracji, którymi byli kierownicy urzędów rejonowych, do właściwości których przed 1 stycznia 1998 r. należały sprawy podziałów nieruchomości, zostały zlikwidowane, a sprawy, które niegdyś należały do właściwości tych organów, należą obecnie do organów gmin. Na poparcie tak wyrażonego stanowiska, Wojewoda Pomorski wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, organem wyższego stopnia w stosunku do obecnie nieistniejącego organu, który wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, a zarazem zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwym do orzekania w kwestii nieważności tej decyzji, jest samorządowe kolegium odwoławcze.

Nadto, w końcowej częsci uzasadnienia wniosku, Wojewoda podniósł, że pismem z dnia 15 marca 2011 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w analogicznej sprawie. Z kolei NSA postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt I OW 45/11 wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku jako organ właściwy w sprawie. Zdaniem Wojewody, ww. postanowienie potwierdza fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nieprawidłowo wskazał Wojewodę Pomorskiego jako organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z dnia [...] listopada 1946 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Tym samym, jak stwierdził Wojewoda, wskazane postanowienie NSA potwierdza również zasadność złozonego wniosku z dnia [...] lutego 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych.

Spór taki powstaje w razie rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać bądź sporu negatywnego, gdy żaden z organów uczestniczących w sporze nie uznaje swojej właściwości w sprawie, bądź sporu pozytywnego, gdy wszystkie organy uczestniczące w sporze uznają swoją właściwość. W obu przypadkach spór kompetencyjny może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu.

W tej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest jednak niedopuszczalny z uwagi na powołany już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 952/10.

Przypomnieć należy, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w danej sprawie ten sąd oraz organ, którego działalność była przedmiotem kontroli sądowej (art. 153 P.p.s.a.).Ponadto w myśl art. 170 P.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Konsekwencją prawomocnego orzeczenia jest to, że nikt nie może negować faktu istnienia i treści takiego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 352/10, wypowiedział się wprost w kwestii właściwości organu. Sąd zakwestionował właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku do rozpatrzenia wniosku S. A. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. z [...] listopada 1946 r. zatwierdzającej projekt podziału gruntów nieruchomości – K. w K. w gminie R. powiatu [...] i stwierdzającej klasyfikację gruntów oraz wykaz nabywców działek. WSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] października 2010 r. nr [...] oraz decyzji tego samego organu z dnia [...] września 2010 r. nr [...], mocą których odmówiono, z uwagi na brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy – S. A., wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w odniesieniu do powyżej opisanej decyzji z dnia [...] listopada 1946 r. Decyzja z [...] listopada 1946 r. Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C. odnosiła się bowiem do nieruchomości stanowiącej już wówczas własności Skarbu Państwa.

W przywołanym wyroku WSA w Gdańsku wprost wskazał, iż organem właściwym do rozpatrzenia żądania skarżącego jest wojewoda. Okoliczność ta stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku.

Podkreślić należy, iż przy niezmienionym stanie prawnym, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a., powołany wyrok wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, a także na podstawie art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewodę Pomorskiego. W takiej sytuacji zakwestionowanie przez Wojewodę Pomorskiego swojej właściwości i wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego było niedopuszczalne.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając wniosek Wojewody Pomorskiego za niedopuszczalny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

O zwrocie całego uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.