Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 752/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 75, art. 78, art. 138, art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 59, art. 70
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] maja 2021 r., nr [...] oddalające zarzut T. M. (dalej: "Strona", "Zobowiązany", "Skarżący") w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2021 r., dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, co następuje.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wystawił [...] lutego 2021 r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący ww. zaległość podatkową Zobowiązanego.

Zobowiązany zakwestionował istnienie ww. zaległości podnosząc zarzut przedawnienia i wygaśnięcia zobowiązania, wniósł o przeprowadzenie postępowania dowodowego; zażądał zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zobowiązany wskazał na wszczęte 5 lipca 2012 r. postępowanie karne skarbowe w sprawie podatku od towarów i usług za okres od listopada 2007 do lipca 2008 r. i jego prawomocne zakończenie w dniu 23 grudnia 2016 r. wyrokiem uniewinniającym z 4 listopada 2016 r. W ocenie Strony, przedmiotowe zobowiązanie przedawniło się w czerwcu 2018 r. Zobowiązany zawnioskował o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, celem udowodnienia powyższego.

Nadto, Zobowiązany podniósł, że do 18 lutego 2021 r. nie wiedział

o zastosowaniu jakiegokolwiek środka egzekucyjnego; wyjaśnił, że jego ojciec dokonywał wpłat gotówkowych poborcy skarbowemu. W związku z tym zawnioskował o przeprowadzenie dowodów z akt postępowania wykonawczego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2010 r. nr [...] celem wykazania, że brak jest w nich dowodów na to, iż został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego ani na to, że dokonywał jakichkolwiek wpłat. Dodatkowo przedstawił szereg innych dowodów dla wykazania ww. okoliczności.

Wierzyciel ustalił, że przedmiotowe zobowiązanie nie uległo przedawnieniu i wciąż jest wymagalne (wypełnione zostały wszystkie warunki konieczne do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia), co umożliwiło ponowne wszczęcie egzekucji po ujawnieniu nowego majątku w postaci wynagrodzenia za pracę.

Postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. oddalił zarzut Zobowiązanego.

Odnośnie do podniesionych okoliczności związanych z dokonywanymi wpłatami przez ojca zobowiązanego, organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu na pełnomocnictwo udzielone 9 grudnia 2005 r. przez Zobowiązanego swemu ojcu.

W zażaleniu, wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji

i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, Zobowiązany zarzucił naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p.").

W uzasadnieniu zażalenia Strona podtrzymała stanowisko przedstawione w złożonych wcześniej zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. Zobowiązany zakwestionował istnienie należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia. Stwierdził, że sporne zobowiązanie przedawniło się najpóźniej w czerwcu 2018 r.; przedstawił analizę biegu terminu przedawnienia zobowiązania, w tym okres jego zawieszenia w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym. Zaprzeczył, aby osobiście dokonywał wpłat poborcy skarbowemu. Wyjaśnił, że wpłat gotówkowych, bez wiedzy i upoważnienia Zobowiązanego, dokonywał jego ojciec - W. M..

Odnosząc się do pełnomocnictwa z 9 grudnia 2005 r. Zobowiązany wyjaśnił, że dotyczyło ono spraw związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, która została zakończona w dniu 31 stycznia 2011 r. i wykreślona z rejestru REGON w dniu 29 marca 2011 r. W ocenie Zobowiązanego, nie mogło więc ono wywołać jakichkolwiek skutków prawnych.

Zobowiązany ponownie zarzucił, że nie został powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania; dowiedział się o tym fakcie dopiero z postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] lutego 2021 r., nr [...] o odmowie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

W zażaleniu wniósł o przeprowadzenia postępowania dowodowego z szeregu wskazanych dowodów na poparcie podnoszonych twierdzeń.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji nie znajdując podstaw do zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia.

W ocenie Dyrektora, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdziła zgłaszanego zarzutu co do wygaśnięcia w całości obowiązku dochodzonego w trybie egzekucji administracyjnej, z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Organ ten wskazał, że z akt sprawy wynika, iż termin płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. upłynął 25 stycznia 2008 r., 5-letni bieg terminu przedawnienia zobowiązania rozpoczął się z końcem 2008 r. W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2010 r. obejmującego ww. zobowiązanie kilkukrotnie zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. Każdą z uzyskanych kwot odnotowano w części Ł tytułu wykonawczego oznaczonej jako "kwoty pobrane na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego" poprzez podanie daty, numeru pokwitowania oraz kwoty. Do każdej wpłaty wystawiono pokwitowanie pobrania gotówki. Po raz ostatni pobranie należności miało miejsce 17 maja 2012 r. - pokwitowanie nr [...].

W wyniku zastosowania środka egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia został przerwany 17 maja 2012 r. i biegł na nowo od dnia następnego. Organ stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się kserokopie pokwitowania nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr SM [...] z [...] września 2010 r.

Organ wyjaśnił dalej, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania został zawieszony na czas trwania postępowania karnego skarbowego - [...] w okresie od 5 lipca 2012 r. do 23 grudnia 2016 r. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia Zobowiązany został poinformowany pismem z 18 grudnia 2012 r. doręczonym 21 grudnia 2012 r. Postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu z 4 listopada 2016 r. prawomocnym od 23 grudnia 2016 r.

Dalej, organ II instancji wskazał, że w dniu 5 grudnia 2014 r. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2010 r., ponieważ mimo podjętych czynności nie ujawniono składników majątku Zobowiązanego, z których możliwe było wyegzekwowanie należności, a po ujawnieniu nowego majątku w postaci wynagrodzenia za pracę, ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2021 r., doręczonego Zobowiązanemu 4 marca 2021 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 18 lutego 2021 r.

W dniu 12 marca 2021 r. zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], ze względu na wniesione zarzuty przed upływem 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Odnosząc się następnie do przedstawionych w zażaleniu wyjaśnień co do pełnomocnictwa, organ II instancji wskazał, że w pełnomocnictwie tym zawarto zapis, iż jest ono ważne do odwołania. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. stwierdził też, że takiego odwołania pełnomocnictwa w organie Zobowiązany nie złożył, zatem prawidłowo, w ocenie Dyrektora, przyjął organ I instancji, że W. M. jest pełnomocnikiem Zobowiązanego. Organ II instancji stwierdził, że niezasadnie Zobowiązany uznał, iż zlikwidowanie działalności gospodarczej od 31 stycznia 2011 r. spowodowało samoistne wygaśnięcie pełnomocnictwa. Organ dalej wyjaśnił, że z treści pełnomocnictwa wynika, iż Zobowiązany upoważnił W. M. do reprezentowania w sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. w zakresie rozliczeń podatkowych, a prowadzone postępowanie egzekucyjne jest właśnie konsekwencją nieuregulowanego przez Zobowiązanego w terminie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. Wskazał dalej, że kilkukrotnie zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. W ocenie organu, W. M., będący pełnomocnikiem Zobowiązanego, dokonał w dniu 17 maja 2012 r. wpłaty poborcy skarbowemu w imieniu Zobowiązanego i w jego imieniu odebrał od pracownika urzędu pokwitowanie wpłaty.

Organ II instancji wyjaśnił dalej, że w sytuacji, gdy na wezwanie poborcy skarbowego zobowiązany (ustanowiony pełnomocnik) płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy - z chwilą zapłaty całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy - zobowiązany (pełnomocnik) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. W konsekwencji dochodzi do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem tej egzekucji. Z powyższych względów organ uznał zarzut naruszenia przepisów art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i § 4 O.p. za bezzasadny.

Odnosząc się do wniosków dowodowych, organ II instancji stwierdził, że

w aktach sprawy znajdują się dokumenty (kopia kwitariusza, kopia tytułu wykonawczego z [...] września 2010 r. nr [...]) potwierdzające wpłatę u poborcy w dniu 17 maja 2012 r. kwoty [...]zł tytułem zapłaty części dochodzonej należności. Nadto, przywołując treść art. 75 § 1, 78 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") stwierdził, że bezzasadne było przeprowadzanie dowodów w żądanym przez Zobowiązanego zakresie, gdyż nie ma znaczenia, czy dokonywał on wpłat osobiście, czy działając przez pełnomocnika; w obu przypadkach czynności były skuteczne, w obu przypadkach Zobowiązany został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a wpłata u poborcy skarbowego powodowała przerwanie biegu przedawnienia.

Organ II instancji stwierdził, że egzekucja z majątku Zobowiązanego obejmująca zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. prowadzona jest zasadnie.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisane wyżej postanowienie, Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 O.p., art. 70 § 4 O.p., art. 59 § 1 pkt 9 O.p., czego wyrazem było pominięcie, iż:

- konieczną przesłanką zastosowania konstrukcji prawnej, opierającej się na przyjęciu, że pokwitowanie wpłaty przez poborcę skarbowego oznacza automatycznie zawiadomienie zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jest osobiste uczestnictwo zobowiązanego w tej czynności egzekucyjnej,

- dokonanie wpłaty i podpisanie pokwitowania przez osobę inną, niż Skarżący nie zmienia zasady, iż dla przerwania biegu terminu przedawnienia wciąż konieczne było zawiadomienie Skarżącego, jako zobowiązanego, o zastosowaniu środka egzekucyjnego i to przed upływem terminu przedawnienia, a to z tej przyczyny, że Skarżący nie uczestniczył osobiście w uprzedniej czynności egzekucyjnej polegającej na uiszczeniu części należności do rąk poborcy skarbowego;

- pełnomocnictwo z 9 grudnia 2005 r. udzielone W. M., na które powołują się organy, a służące swego czasu do reprezentowania Skarżącego jako prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Ogólnobudowlane "T. " T. M. S. REGON [...], po dniu 31 stycznia 2011 r., stało się bezprzedmiotowe i nie mogło służyć do skutecznego reprezentowania Skarżącego przy jakichkolwiek czynnościach;

- egzekwowane zobowiązanie przedawniło się w czerwcu 2017 r., nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i nie ma już podstaw do jego egzekwowania;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 k.p.a.. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

b) art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie poprzez rozstrzygniecie na niekorzyść Skarżącego wątpliwości interpretacyjnych w zakresie normy prawnej wynikającej z art. art. 70 § 4 O.p.;

c) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

d) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie

i pominięcie żądania Skarżącego dotyczącego przeprowadzenia dowodów, których przedmiotem dowodu miały być okoliczności mające znaczenie dla sprawy;

e) art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie

i rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącego;

f) art. 8 §§ 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów, co przejawia się m.in. poprzez fakt niedostatecznego zbadania przez organ II instancji w wydanym postanowieniu, czy zaistniały rzeczywiste uzasadnione przyczyny, dla których przyjęto przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego egzekwowanego od Skarżącego.

W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów.

Skarżący złożył w sprawie wniosek o przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z przepisem art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej u.p.e.a.), jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej K.p.a.).

Na podstawie natomiast przepisu art. 138 § 1 K.p.a., stosowanego na mocy art. 144 K.p.a. odpowiednio do zażaleń, organ odwoławczy wskutek wniesionego zażalenia wydaje postanowienie, w którym w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie albo uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze.

Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela wydane zostały w następstwie rozpatrzenia podniesionych przez Skarżącego zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2021 r., dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Skarżący w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgłosił zarzuty dotyczące istnienie należności w podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia.

W opinii skarżącego sporne zobowiązanie przedawniło się najpóźniej w czerwcu 2018 r. Skarżący przedstawił analizę terminu przedawnienia zobowiązania, w której uwzględnił okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia od 5 lipca 2012 r. do 23.12.2016 r. spowodowany prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym i zaprzeczył, aby osobiście dokonywał wpłat poborcy skarbowemu. Wpłat gotówkowych (bez wiedzy i upoważnienia skarżącego) dokonywał ojciec – W. M..

Nadto zobowiązany zarzucił, że nie został powiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania (dowiedział się o tym fakcie dopiero z postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] lutego 2021 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

Mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, a także treść sformułowanych przez skarżącego zarzutów, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie odpowiada prawu. Przy jego wydawaniu organ je wydający nie naruszył bowiem obowiązujących przepisów w stopniu wymagającym zastosowania przez Sąd środków określonych w przepisach art. 145 p.p.s.a.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza zgłaszanego zarzutu wygaśnięcia w całości, dochodzonego w trybie egzekucji administracyjnej, obowiązku (w wyniku upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego).

Jak wynika z akt sprawy:

- termin płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. upłynął 25 stycznia 2008 r., więc 5-letni bieg terminu przedawnienia zobowiązania rozpoczął się z końcem 2008 r.,

- w trakcie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2010 r. obejmującego ww. zobowiązanie (odpis w/w tytułu wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego został doręczony skarżącemu 28 września 2010 r. - dowód zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy podpisane przez T. M.) kilkukrotnie zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy. Każdą z uzyskanych kwot odnotowano w części tytułu wykonawczego oznaczonej jako "kwoty pobrane na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego" poprzez podanie daty, numeru pokwitowania oraz kwoty. Do każdej wpłaty wystawiono pokwitowanie pobrania gotówki.

Po raz ostatni pobranie należności miało miejsce 17 maja 2012 r. (pokwitowanie nr [...]).

W wyniku zastosowania środka egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia został przerwany 17 maja 2012 r. i biegł na nowo od dnia następnego. W aktach sprawy znajdują się kserokopie pokwitowania nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2010 r.

Następnie, co jest niesporne, bieg terminu przedawnienia zobowiązania został zawieszony na czas trwania postępowania karnego skarbowego (znak sprawy: [...]) w okresie od 5 lipca 2012 r. do 23 grudnia 2016 r. O zawieszeniu biegu terminu przedawnienia Skarżący został poinformowany pismem z 18 grudnia 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru z 21 grudnia 2012 r.).

Postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w S. z [...] listopada 2016 r., sygn. akt [...], (data uprawomocnienia się – 23 grudnia 2016 r.).

5 grudnia 2014 r. umorzone zostało postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2010 r., ponieważ mimo podjętych czynności nie ujawniono składników majątku, z których możliwe było wyegzekwowanie należności.

Po ujawnieniu nowego majątku w postaci wynagrodzenia za pracę, ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2021 r. (doręczonego 4 marca 2021 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 18 lutego 2021 r.).

12 marca 2021 r. zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], ze względu na wniesione zarzuty przed upływem 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Główny zarzut Skarżącego sprowadza się do kwestionowania pełnomocnictwa udzielonego ojcu - W. M. 9 grudnia 2005 r. oraz zasadności uwzględnienia przez organ wpłat dokonywanych przez pełnomocnika skarżącego na poczet istniejącej zaległości podatkowej, które to wpłaty spowodowały przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Argumenty Skarżącego nie mogą zostać uwzględnione.

Bezsporne jest, że w posiadaniu organu I instancji znajdowało się pełnomocnictwo ogólne udzielone przez Skarżącego - W. M. (ojcu).

W pełnomocnictwie tym zawarto zapis, że jest ono ważne aż do odwołania.

Bezsporne jest też, że takiego odwołania pełnomocnictwa w organie Skarżący nie złożył (wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ - por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 963/14), stąd słusznie organ przyjął, że W. M. jest pełnomocnikiem Skarżącego.

Podnoszony w skardze fakt zlikwidowania działalności gospodarczej od 31 stycznia 2011 r. i w związku z tym samoistnego wygaśnięcia pełnomocnictwa nie ma znaczenia w sprawie.

Z treści pełnomocnictwa wynika, że Skarżący upoważnił W. M. do reprezentowania w sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. w zakresie rozliczeń podatkowych.

Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją nieuregulowanego w terminie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. (odpis tytułu wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego został doręczony Skarżącemu 29 września 2010 r.), następnie kilkukrotnie zastosowano środek egzekucyjny w postaci egzekucji z pieniędzy (i na tym etapie mógł działać ustanowiony pełnomocnik). Do organu nie wpłynął dokument świadczący o odwołaniu pełnomocnictwa, na żadnym też etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jak również przed organem odwoławczym nie przedstawiono takiego dokumentu.

Niewątpliwie czynności podejmowane przez pełnomocnika powodują skutki bezpośrednio dla jego mocodawcy, stąd zasadnie uznano , że w dniu 17 maja 2012 r. W. M. (pełnomocnik) nie tylko dokonał wpłaty poborcy skarbowemu w imieniu Skarżącego i również, w jego imieniu, odebrał od pracownika urzędu pokwitowanie wpłaty.

Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wobec czego zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r., co do zasady, uległoby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2013 r. Jednym ze zdarzeń rzutujących na bieg terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Art. 70 § 4 O.p. stanowi bowiem, że bieg tego terminu zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Regulacja zawarta w przywołanym art. 70 § 4 O.p. jednoznacznie wskazuje, że warunkami koniecznymi, a jednocześnie wystarczającymi do przerwania biegu terminu przedawnienia na tej podstawie są: zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym fakcie podatnika, przy czym obie te czynności powinny nastąpić przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania. Przez zastosowanie środka egzekucyjnego należy rozumieć, w świetle art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., egzekucję z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości oraz z nieruchomości.

W uchwale NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, stwierdzono, że zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., gdy zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że za zdarzenie powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia uznać należy bowiem wyłącznie zastosowanie środka egzekucyjnego. Jednocześnie wyjaśniono, że zastosowanie środka egzekucyjnego tylko wtedy wywoła skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, gdy zawiadomienie o jego zastosowaniu nastąpi przed upływem terminu przedawnienia. Zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jako odrębna czynność, sama przez się nie przerywa więc biegu terminu przedawnienia, lecz stanowi dodatkowy i konieczny zarazem warunek, który musi się ziścić w odpowiednim czasie (przed upływem terminu przedawnienia), aby zastosowanie środka egzekucyjnego mogło być uznane za zdarzenie przerywające bieg tego terminu.

W sytuacji, gdy na wezwanie poborcy skarbowego zobowiązany (ustanowiony pełnomocnik) płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy - z chwilą zapłaty całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy - zobowiązany (pełnomocnik) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji dochodzi do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem tej egzekucji.

Nawiązując do argumentacji skargi wskazać w tym miejscu należy, że w sytuacji, gdy zobowiązany (lub jego pełnomocnik) na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca – w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. – wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik (zobowiązany) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji, gdyż uczestniczy w tej czynności egzekucyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II FSk 388/09, z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 3001/11). Wbrew zarzutom skargi, udokumentowanie pobrania gotówki w tytule wykonawczym, jest na potrzeby rozpatrzenia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego wystarczające. Stanowisko to potwierdził także NSA w wyroku z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 388/09, stwierdzając, że o przerwaniu biegu terminu przedawnienia poprzez pobranie kwoty pieniężnej od zobowiązanego świadczy adnotacja w części Ł tytułu wykonawczego.

A zatem pięcioletni termin przedawnienia ww. zobowiązania podatkowego biegł na nowo od 17 maja 2012 r., a następnie został zawieszony na okres od 5 lipca 2012 r. do 23 grudnia 2016 r., tj. na czas trwania postępowania karnego skarbowego (znak sprawy: [...]) w okresie od 5 lipca 2012 r. do 23 grudnia 2016 r. (czyli został wydłużony o prawie 4 i pół roku).

Jednocześnie, po ujawnieniu nowego majątku w postaci wynagrodzenia za pracę, poinformowano Skarżącego zajęciu wierzytelności 18 lutego 2021 r. z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, po uprzednim doręczeniu 4 marca 2021 r. nowego tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2021 r.

Stąd zarzuty naruszenia przepisów art. 59 § 1 pkt 9, art, 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uznać należy za bezzasadne.

W kwestii przeprowadzenia dowodu i włączenia do akt sprawy dokumentów z postępowania egzekucyjnego stwierdzić należy, że w aktach zgromadzonych w postępowaniu zarówno pierwszoinstancyjnym, jak i odwoławczym znajdują się dokumenty (kopia kwitariusza, kopia tytułu wykonawczego z [...] września 2010 r. nr [...]) potwierdzające wpłatę u poborcy 17 maja 2012 r. kwoty [...]zł tytułem zapłaty części dochodzonej należności.

W myśl zasady wyrażonej wart. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokument, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny".

Z kolei art. 78 § 1 i § 2 cytowanej ustawy mówi, że: "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy". "Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzanie dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że maja one znaczenie dla sprawy".

Przez możliwość przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy oraz istotność znaczenia określonych okoliczności dla sprawy w rozumieniu ww. przepisów należy rozumieć prawdopodobieństwo wpłynięcia określonej czynności dowodowej na wyjaśnienie stanu faktycznego oraz, że ustalona danym dowodem okoliczność będzie istotnie wpływać na kształt rozstrzygnięcia sprawy.

Orzecznictwo sądowe wskazuje również, że obowiązek organów co do gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obciąża on organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy (wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 156/12). Oznacza to, że jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym, organ nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenia dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie bezzasadne było przeprowadzanie dowodów w żądanym przez Skarżącego zakresie, nie ma bowiem znaczenia, czy Skarżący dokonywał wpłat osobiście, czy działając przez pełnomocnika (w obu przypadkach czynności były skuteczne, w obu przypadkach Skarżący został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego, w obu też przypadkach wpłata u poborcy skarbowego powodowała przerwanie biegu przedawnienia).

Stwierdzając że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Wszystkie wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.