Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 178/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno Marek Stojanowski Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "O." Spółka Akcyjna w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 137/05 w sprawie ze skargi "O." Spółka Akcyjna w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 31 marca 2003 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie przyznania własności czasowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26.08.2005 r. I SA/Wa 137/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "O." S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 31.03.2003 r. (...). Decyzją tą utrzymana została w mocy decyzja tegoż organu z dnia 16.05.2002 r. (...) stwierdzająca nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 24.06.1955 r. (...) o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności rzeczowej do gruntu nieruchomości przy ul. J. 35 w W., nr hip. (...)1.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd podkreślił, że orzeczenie o odmowie przyznania prawa rażąco narusza art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, powołano się w nim na nieistniejący, gdyż opracowywany plan zagospodarowania i nie wyjaśniono, czy korzystanie z gruntu było rzeczywiście sprzeczne z jego przeznaczeniem w ówcześnie obowiązującym planie. W toku postępowania nadzorczego ustalono, że Archiwum Państwowe m.st. Warszawy nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego po 1945 r., który obejmowałby przedmiotową nieruchomość do dnia 24.06.1955 r., jak też, że nieruchomość ta nie była ujęta obwieszczeniem w Monitorze Polskim o uchwaleniu miejscowego planu, a wobec tego należało się odnieść do Ogólnego planu zabudowy m.st. Warszawy z 1931 r., który dla tej nieruchomości przewidywał zabudowę zwartą o 6 kondygnacjach do wysokości 20 m i 70% powierzchni zabudowy - wyjaśnił Sąd, stwierdzając, iż takich ustaleń organ odmawiający przyznania prawa nie poczynił, jak też nie badał możliwości pogodzenia korzystania z obowiązującym planem. Wojewódzki Sąd uznał też, że w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, bowiem jakkolwiek "O." S.A. został uwłaszczony, w tym nieruchomością, której dotyczyło orzeczenie z 1955 r., a następnie nastąpiła prywatyzacja Spółki i wejście na giełdę, to skutki te nie wynikły z tego orzeczenia.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła "O." S.A. w W., reprezentowana przez Radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 1, art. 2 oraz art. 47 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju /Dz.U. nr 16 poz. 109 ze zm. wynikającymi m.in. z ustawy z dnia 13 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy /Dz.U. nr 52 poz. 268// i par. 6 ust. 2, par. 7, par. 8 i par. 16 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru m.st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego oraz zawieszenia rozpatrywania wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze /Dz.U. nr 74 poz. 479/, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 156 par. 2 Kpa poprzez jego błędną wykładnię.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na mocy art. 47 cytowanego dekretu utraciły moc obowiązującą plany zabudowy, jako że stanowiły przepisy miejscowe, zatem Ogólny plan zabudowy w m.st. Warszawy z 11.08.1931 r. nie obowiązywał, gdyż nie stanowił planu zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 1 i 2 tego dekretu, a nadto stwierdzono, że w dacie wydania orzeczenia o odmowie przyznania prawa, tj. 25.06.1955 r., obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów trasy ul. M., ogłoszony w M.P. z dnia 25.05.1949 r. nr A-32 poz. 484, jako obwieszczenie Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy m.st. Warszawy z dnia 14.05.1949 r. i niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd par. 6, 7, 8 i 16 cyt. rozporządzenia doprowadziło Sąd do wniosku, że obowiązuje plan z 31.08.1931 r. To z kolei sprawiło, że Sąd błędnie ocenił skrót w orzeczeniu "opracow." jako plan opracowywany, a nie opracowany.

Odpowiadając na skargę kasacyjną Andrzej B. i Helena H.-A., następcy prawni b. właścicielki nieruchomości, wnieśli o jej oddalenie podkreślając, iż Ogólny plan zabudowy m.st. Warszawy z 11.08.1931 r. nie stanowił prawa miejscowego, a wobec tego nie mógł zostać uchylony, natomiast miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów trasy ul. M. nie obejmował przedmiotowej nieruchomości /na poparcie tego twierdzenia załączono obwieszczenie z 14.05.1949 r./.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W skardze zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, że nie było podstaw do przyjęcia, iż w dacie wydania orzeczenia o odmowie przyznania b. właścicielom nieruchomości przy ul. J. 35 w W., prawa do gruntu, tj. 24.06.1955 r. obowiązywał ogólny plan zabudowy m.st. Warszawy z 1931 r. Zdaniem skarżącego plan ten stracił moc w związku z wejściem w życie dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowanym zagospodarowaniu przestrzennym kraju /Dz.U. nr 16 poz. 109 ze zm./, a to na mocy art. 47 tego dekretu.

Przepis ten stanowi, że z dniem wejścia w życie dekretu, tracą moc obowiązującą przepisy w sprawach nim uregulowanych, w szczególności art. 7-51 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o planie budowlanym i rozbudowie osiedli /Dz.U. RP 1939 nr 34 poz. 216/, zmienionego dekretem z dnia 25 sierpnia 1939 r. /Dz.U. RP nr 77 poz. 514/. Z przepisu tego skarżący wywodzi wniosek, że skoro uchylone zostały przepisy stanowiące podstawę opracowania i wejścia w życie planów zagospodarowania, w tym ogólnego planu zabudowy m.st. Warszawy z 1931 r. to tym samym i ten plan, jako akt prawa miejscowego utracił moc obowiązującą. Jednak z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Uchylenie podstawy wydania rozstrzygnięcia czy to w sprawie indywidualnej, czy to aktu prawa miejscowego, nie pociąga za sobą eliminacji z obrotu prawnego tych aktów, jako automatycznej konsekwencji prawnej tego uchylenia. Utrata mocy obowiązującej tych aktów musi być wyraźna, muszą one również być wyeliminowane stosownym aktem prawnym. Plan zabudowy zatem musiałby być zastąpiony innym planem, opracowanym i uchwalonym zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponieważ w dacie wydania orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności plan z 1931 r. nie został uchylony, nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi kasacyjnej, że nie obowiązywał on.

Natomiast na tle tych stwierdzeń należy odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów cyt. dekretu o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju. Przepisów tego aktu prawnego Wojewódzki Sąd nie mógł zastosować, z tego względu, że nie miały one w sprawie zastosowania. Przedmiotem sprawy, którą rozpoznawał Sąd nie była bowiem zgodność zaskarżonego aktu prawnego z tymi przepisami, gdyż to nie prawidłowość uchwalenia planu zagospodarowania oceniał Sąd, ale zgodność z prawem postępowania sądowego dotyczącego orzeczenia administracyjnego, odmawiającego przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej, tj. kwestii regulowanej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Gdyby okazało się, że w dacie wydania orzeczenia z 24.06.1955 r. obowiązywał inny plan, aniżeli z 1931 r., o czym świadczyłaby dokumentacja sprawy, a Sąd nie wziął tego pod uwagę, możnaby zarzucić naruszenie prawa, ale też nie dekretu o zagospodarowaniu, ale o własności i użytkowaniu gruntów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że plan dotyczący przedmiotowej nieruchomości obowiązywał i wskazano, iż był nim plan zagospodarowania przestrzennego terenów trasy ul. M., ogłoszony w M.P. z dnia 25 maja 1948 r. /nr A-32 poz. 484/. Jednakże jak podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wbrew twierdzeniu skargi plan ten nie obejmował tej nieruchomości, bowiem jego zachodnią granicę wyznaczała nieruchomość o Nr hip. (...)0, podczas gdy nieruchomość będąca przedmiotem niniejszej sprawy oznaczona była Nr hip. (...)1. Tak więc Wojewódzki Sąd nie miał podstaw do zastosowania w sprawie tego planu.

Jeżeli idzie o zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd art. 156 par. 2 Kpa przez błędną jego wykładnię, to nie wdając się w charakter tego przepisu stwierdzić należy, że orzeczenie z 1955 r. o odmowie przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Nie na podstawie tego orzeczenia bowiem nastąpiła prywatyzacja Spółki i dalsze jej następstwa, a tym samym nie było przeszkody do stwierdzenia nieważności, o której mowa w tym przepisie.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.