Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 161/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1;  art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 124 ust. 2 akapit pierwszy
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1 akapit drugi
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi L. W.-L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...]; II. określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej w skrócie: Dyrektor ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej w skrócie: Kierownik ARiMR) z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych dla L. W. – L.

W zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny. W dniu [...] kwietnia 2012 r. L. W.-L. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012. W sekcji VII Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku skarżąca wskazała pięć działek ewidencyjnych. W sekcji VIII Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych skarżąca wskazała do jednolitej płatności obszarowej (JPO/TUZ) dwie działki rolne o łącznej powierzchni 10,89 ha.

W dniu [...] września 2012 r. J. W. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. pismo, w którym zakwestionował fakt rzeczywistego uprawiania gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] (gospodarstwo w S.) przez L. W.-L. Do pisma załączono odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J. G. oraz kserokopię części mapki działek ew. nr [...],[...],[...],[...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Kierownik ARiMR we W. przyznał skarżącej płatność na rok 2012 (jednolitą płatność obszarową i środki unijne). Powierzchnia, do której została przyznana płatność ONW wyniosła 10,89 ha.

Według notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2013 r., skarżąca w siedzibie Biura Powiatowego we W. oświadczyła, że jest właścicielką działek nr [...],[...],[...] i [...], jednak nie użytkowała ich rolniczo w 2012 r., nie zlecała nikomu wykonania na tych działkach prac agrotechnicznych, ani też nie udostępniała ich do użytkowania innym osobom.

W dniu [...] stycznia 2013 r. skarżąca złożyła do Kierownika ARiMR oświadczenie, w którym podała, że J. W. nie jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości S. nr [...] oraz podała, że w 2012 r. nie był on również jego użytkownikiem. Oświadczyła także, iż w 2012 r. była użytkownikiem działek ew. nr [...],[...],[...] i [...]. Działki były użytkowane jako TUZ i służyły do wypasu zwierząt domowych.

W dniu [...] stycznia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. zostały złożone następujące oświadczenia:

- oświadczenie M. S., zgodnie z którym pomaga on od 2008 r. na prośbę J. W. w zbiorach siana w sezonie letnim z działek nr [...],[...],[...],[...] i [...], co również będzie miało miejsce w roku bieżącym,

- oświadczenie A. K. (sołtysa Gminy M.), potwierdzające, iż w roku 2012 J. W. kosił trawę i zbierał siano w miejscowości S. z działek ew. nr [...],[...] i [...],

- oświadczenie A. B., z treści którego wynika iż od 10 lat na prośbę J. W. pomaga przy całorocznym zwożeniu prasowanego siana z działek ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...],

- oświadczenie K. K. (zam. w L., przy ul. [...]), zgodnie z którym od 2008 r. na prośbę J. W. pomaga w zbiorach siana w sezonie letnim z działek ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...],

- oświadczenie K. J., z którego wynika iż od 2008 r. na prośbę J. W. prasuje siano w miejscowości S. na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...] i [...],

- oświadczenie K. T., zgodnie z którym od 2006 r. na prośbę J. W. pomaga przy zbiorze siana i pracach gospodarczych w sezonie letnim na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],

- oświadczenie J. W., z treści którego wynika, iż kosi i zbiera on trawę z działek nr [...],[...],[...].

W dniu [...] marca 2013 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu DOR ARiMR we W. przeprowadzili wizytację terenową działek ew. nr [...],[...],[...] i [...], położonych w miejscowości S. Z notatki z przeprowadzonej wizytacji wynika, że nie stwierdzono dla obszarów oznaczonych na szkicu jako łąka koszona i sad dowodów świadczących o braku użytkowania rolniczego tych powierzchni.

W dniu [...] maja 2013 r. Dyrektor ARiMR we W. – w wyniku postępowania wszczętego z urzędu – wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą od powyższej decyzji odwołania, Prezes ARiMR w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wobec powyższego, Kierownik ARiMR we W. wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do złożenia wyjaśnień w przedmiocie rolniczego użytkowania działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] (położonych w gminie M., obręb S.) w 2012 roku. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, iż wszystkie prace na działkach położonych w S. [...] były przeprowadzane przez K. L. Podała, iż ponosiła wszystkie koszty rolniczego użytkowania gruntów, na co składają się każdorazowe koszty przyjazdu z W. do S. oraz opłaty podatku rolnego. Zaznaczyła ponadto, iż dowodem potwierdzającym fakt użytkowania gruntów w 2012 r. jest oświadczenie K. L. Nie posiada umów dzierżawy, najmu, użyczenia. Jak wskazał organ odwoławczy, K. L. złożył oświadczenie, zgodnie z którym w 2012 r. kilkakrotnie przyjeżdżał do S. aby wykonywać prace agrotechniczne związane z uporządkowaniem łąk przynależnych do gospodarstwa nr [...]. Prace te polegały na wyrównywaniu podłoża działek zniszczonych przez dziki, zasypywaniu zrytych łąk, wyrównywaniu darnią i utwardzaniu powierzchni. Inne prace polegały na wycince drzew samosiejek, podcięciu gałęzi drzew. Z kolei częściowe wykoszenie traw zostało wykonane okazyjne przez pracującego na pobliskich łąkach rolnika. Strona załączyła również potwierdzenie przelewu na rzecz Urzędu Gminy w M. tytułem opłaty podatku rolnego.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Kierownik ARiMR we W. odmówił L. W.-L. płatności na 2012 r. w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał m.in., iż powierzchnia zgłoszona do płatności wyniosła 10,89 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 0,00 ha. Organ w sposób obszerny przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał przepisy regulujące zasady przyznawania płatności bezpopśrednich. Z ustaleń organu wynika, iż skarżąca w 2012 r. nie była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku pomocowym działek rolnych. Zdaniem organu I instancji zebrane dowody w postaci licznych oświadczeń potwierdziły, iż faktycznym posiadaczem spornych działek był inny rolnik. Organ I instancji dokonał oceny zgromadzonych środków dowodowych, w wyniku czego wykluczył z płatności wszystkie zadeklarowane na rok 2012 działki rolne, jako nieużytkowane rolniczo przez skarżącą. Organ wskazał ponadto, że skarżąca złożyła sprzeczne oświadczenia – w dniu [...] stycznia 2013 r. podała, że nie użytkowała spornych gruntów i nie wie kto jest rzeczywistym użytkownikiem, w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2013 r. podała, że grunty wypasane są przez zwierzęta, natomiast w oświadczeniu z dnia [...] września 2013 r. wskazała, że użytkuje grunty rolniczo, a prace wykonuje K. L. Ponadto z oświadczenia K. L. wynika, jak podał organ, że podejmowane prace miały charakter rekultywacyjny i wykonywane były w celu przywrócenia gruntu do użytkowania rolniczego, a nie bieżącego rolniczego użytkowania. Organ I instancji podkreślił przy tym, że trudno odmówić wiary oświadczeniom siedmiu osób potwierdzających, że na prośbę J. W. pomagały w koszeniu i zbiórce siana na wymienionych gruntach, bądź też były świadkiem wykonywania tych prac przez J. W.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podała, że podczas rozmowy wyjaśniającej w dniu [...] stycznia 2013 r. nie składała żadnego oświadczenia o nieużytkowaniu rozpatrywanych działek. Pisemne wyjaśnienia złożyła dnia [...] stycznia 2013 r., w związku z powyższym sporządzona notatka służbowa jest niewiarygodna. Skarżąca zakwestionowała wiarygodność oświadczeń złożonych przez J. W., jak i przez powołanych przez niego uczestników postępowania twierdząc, iż między świadkami a J. W. istnieje pokrewieństwo. Zarzuciła, iż dwukrotne podnoszenie i przyjęcie oświadczeń sołtysa przez Kierownika ARiMR we W. jest wadliwe. Nieprawidłowe jest także, zdaniem skarżącej, stanowisko organu I instancji polegające na przyjęciu, iż J. W. zamieszkały w S. specjalnie przyjeżdża do S. aby skosić trawę. Ponadto nieprawidłowe są ustalenia organu I instancji polegające na przyjęciu, iż L. W.-L. złożyła sprzeczne oświadczenia. W dalszej części odwołania strona nie zgodziła się z tym, iż Kierownik ARiMR we W. kwestionuje wszystkie prace i wysiłki K. L., stwierdzając, iż wykonane przez niego prace nie mają nic wspólnego z rolniczym użytkowaniem. Dodatkowo skarżąca podniosła, że zastrzeżenia budzi również wizytacja terenowa, z uwagi na brak powiadomienia jej o terminie jej przeprowadzenia.

Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy powołał przepisy regulujące tryb i warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych, w tym w szczególności ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.).

Wskazano przy tym, że warunkiem ubiegania się o płatności bezpośrednie jest m.in. wykazanie, że na deklarowanych obszarach prowadzona jest gospodarka rolna. Nie wszystkie bowiem posiadane przez beneficjenta grunty mogą korzystać z przywileju dopłat, ale tylko te, na których jest prowadzona przez stronę działalność rolnicza. Jednocześnie organ podkreślił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Posiadanie jako warunek przyznania płatności bezpośredniej przewidziany w powyższej regulacji należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Do takiej konkluzji prowadzą inne uregulowania określające przesłanki przyznania płatności do gruntów rolnych powiązane z gospodarczym wykorzystaniem, w szczególności wymóg utrzymywania gruntów zgodnie z normami. Takie rozumienie posiadania na gruncie przepisów o płatnościach wynika również z samej istoty płatności, których zasadniczym celem jest dofinansowanie produkcji rolnej. Należy zaznaczyć, iż posiadanie jako warunek przyznania płatności bezpośrednich jest stanem faktycznym, a nie prawnym, co oznacza, że posiadanie daje podstawę do przyznania płatności, choćby było ono niezgodne z prawem, bez tytułu prawnego lub w złej wierze. Organ podkreślił ponadto, że jednym z dowodów stanowiących postawę ustaleń faktycznych analizowanej sprawy były dostarczone przez uczestników postępowania wyjaśniającego liczne oświadczenia dotyczące faktycznego użytkowania spornych gruntów rolnych. W ocenie Dyrektora ARiMR we W. treść złożonych przez skarżącą oświadczeń, jak i również oświadczenia złożone przez innych uczestników postępowania wyjaśniającego spowodowały, iż organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, uwzględniając całokształt materiału dowodowego uznał, iż L. W.-L. w roku 2012 nie była faktycznym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że co prawda w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2013 r. skarżąca podała, iż w 2012 r. była faktycznym użytkownikiem spornych działek, a w piśmie z dnia [...] września 2013 r. podała, iż dowodem potwierdzającym fakt użytkowania działek jest oświadczenie K. L., jako osoby upoważnionej do przeprowadzania prac w gospodarstwie rolnym. W oświadczeniu tym K. L. wskazał: "od miesiąca kwietnia rozpocząłem wyrównywanie podłoża działek zniszczonych przez dziki. Prace te polegały na zasypywaniu zrytych łąk, wyrównywaniu darniną i utwardzaniu powierzchni." Ponadto inne prace polegały na wycince drzew samosiejek oraz podcięciu gałęzi drzew, które zwisały na łąką i utrudniały wjazd ciągnika z kosiarką. Mając na względzie powyższe w ocenie organu odwoławczego z treści złożonych pism nie wynika, aby to właśnie L. W.-L. była faktycznym posiadaczem spornych gruntów. Charakter wykonywanych przez K. L. prac nie potwierdza, aby miały one charakter rolniczy, lecz rekultywacyjny, mający na celu przywrócenie gruntu do rolniczego użytkowania. Zdaniem organu odwoławczego rację pod tym względem ma organ I instancji twierdząc, iż prace te nie mają charakteru rolniczego użytkowania gruntu. Ponadto z treści oświadczenia nie wynika również, na jakich działkach były one wykonywane i jaki miały zakres. Okolicznością nie mającą znaczenia w kwestii ustalenia stanu posiadania spornych gruntów jest ponadto powołany przez skarżącą fakt ponoszenia kosztów dojazdu z W. do S., czy też opłacania podatku rolnego. Są to okoliczności nie mające żadnego znaczenia w kwestii ustalenia stanu faktycznego, jakim jest posiadanie. Dodatkowo, jak podkreślił organ odwoławczy, poza powyższymi oświadczeniami skarżąca nie złożyła żadnych innych środków dowodowych potwierdzających fakt rzeczywistego uprawiania tychże działek, natomiast przedstawione oświadczenia nie potwierdzają, aby była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku pomocowym gruntów. Z treści złożonych przez L. W.-L. oświadczeń wynika jedynie, jak wskazał organ, iż jest ona płatnikiem podatku od nieruchomości oraz przysługuje jej tytuł prawny do deklarowanych gruntów rolnych. Na niekorzyść skarżącej, w ocenie organu, przemawia również fakt, iż oświadczenia dotyczące wykonywania prac polowych zostały złożone licznie przez uczestników postępowania, którzy wykonywali tę pracę na prośbę J. W. Dodatkowo organ podkreślił, że kwestia tytułu prawnego do deklarowanych gruntów rolnych nie stanowi dla ARiMR żadnego argumentu w przedmiocie przyznania płatności ONW. Nawet w sytuacji bezprawnego użytkowania gruntów rolnych, płatności będą przysługiwać rolnikowi, który posiada grunty rolne, faktycznie je uprawia, utrzymuje zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki określone w przepisach krajowych i unijnych nawet w przypadku bezprawnego użytkowania. Sprawa natomiast bezprawnego użytkowania spornych działek może być wyłącznie przedmiotem rozstrzygnięć o charakterze cywilnoprawnym, dochodzonych przed sądami powszechnymi. Takie kwestie nie mogą mieć wpływu na ocenę uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu podnosząc, że J. W. w piśmie z dnia [...] września 2012 r. potwierdził, że w 2012 r. nie był faktycznym użytkownikiem spornych działek. Ponadto, zdaniem skarżącej wizytacja terenowa w dniu [...] marca 2013 r. nie stwierdziła dowodów świadczących o braku użytkowania rolniczego działek nr [...],[...],[...],[...],[...], natomiast zdjęcia z wizytacji terenowej dotyczą obszarów nieużytków niezgłoszonych do dopłat lub tylko niewielkiej, nieokreślonej procentowo przez komisję części obszarów stykających się z obszarami zadeklarowanymi. Ponadto, jak wskazała skarżąca, żaden inny użytkownik nie złożył oświadczenia, czy też deklaracji, iż był użytkownikiem spornych działek w 2012 r.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżąca podała, że niewątpliwie jest posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych, natomiast J. W. od 2006 r. przebywa w S., nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie jest rolnikiem. Do pisma tego skarżąca dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] grudnia 2003 r. dotyczące działu spadku i zniesienia współwłasności.

Na rozprawie w dniu [...] września 2014 r. skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia [...] lipca 2014 r. stanowiące odpowiedź na pozew, w którym J. W. oświadczył, że nigdy nie użytkował gruntu należącego do powódki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje;

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w np. art. 156 k.p.a. Jednocześnie, przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu określonym w powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia faktycznego użytkownika gruntów rolnych zgłoszonych do płatności na 2012 r. przez L. W. - L. Tryb i warunki przyznawania płatności bezpośrednich reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.). Wedle art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. 7 ust. 1a jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

2) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa),

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2).

Jeżeli chodzi o tryb postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich wskazać należy, że art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy zobowiązuje organ w postępowaniach dotyczących płatności bezpośrednich do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym określoną w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności (legalizmu). Bezspornym przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazać jednakże należy, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, że organy Agencji mają stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu.

Obowiązek strzeżenia praworządności a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.

Zdaniem Sądu dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy modyfikacja zasad dowodzenia nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona zdaniem Sądu, że na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zaistniały liczne wątpliwości dotyczące ustalenia faktycznego użytkownika gruntów rolnych zgłoszonych do płatności bezpośrednich na 2012 r., a zebrany w sprawie materiał dowodowy tych wątpliwości nie wyjaśnił. Podkreślić należy, że w oświadczeniach samej skarżącej występują rozbieżności co do rolniczego użytkowania spornych gruntów (notatka z dnia [...] stycznia 2013 r. i oświadczenie z dnia [...] stycznia 2013 r.), których organ nie wyjaśnił, zwłaszcza wobec treści oświadczenia K. L. z dnia [...] września 2013 r. Z oświadczenia tego, wbrew twierdzeniom organu, wynika, że na spornych gruntach wykonywane są nie tylko prace porządkowe, ale także prace polegające na wykaszaniu traw przez pracującego na pobliskich łąkach rolnika. Z drugiej strony w aktach sprawy znajdują się przedłożone przez J. W. oświadczenia, z których wynika, że to J. W. jest faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Z przeprowadzonej natomiast wizytacji na działkach zgłoszonych do płatności wynika jedynie, że nie stwierdzono dla obszarów oznaczonych na szkicu jako łąka koszona i sad dowodów świadczących o braku użytkowania rolniczego tych powierzchni. Istotny jest także fakt przedłożenia przez skarżącą na rozprawie w dniu [...] września 2014 r. pisma procesowego, w którym J. W. oświadcza, że nigdy nie użytkował gruntu należącego do powódki. Podkreślić także należy, że wobec faktu uprzywilejowania przez przepisy prawa w zakresie przyznania płatności faktycznego użytkownika gruntów, a nie ich właściciela, organy powinny tym bardziej - realizując zasadę praworządności - dążyć do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien wyeliminować wszystkie wątpliwości poprzez przeprowadzenie np. rozprawy administracyjnej, ponieważ, jak już wyżej wskazano, określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na mocy art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.