Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 338/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie SO del. Piotr Popek /spr./ WSA Jarosław Szaro Protokolant specjalista Beata Janczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. - oddala skargę –


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] października 2014 roku Nr [...] o ustaleniu R.S. (dalej: skarżąca) kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w kwocie 8 909,38 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 5 lipca 2005 r. do Biura Powiatowego Agencji w S. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych rok 2005 w którym zostały zadeklarowane działki ewidencyjne nr [...] położone w miejscowości Z. w gminie S., o łącznej powierzchni wynoszącej 3,02 ha.

W dniu 23 maja 2006 r. skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem, oraz dołączyła zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo w S. z dnia 17 maja 2006 r. stwierdzające wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia na w/w działkach ewidencyjnych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. wydał w dniu [...] maja 2006 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych, na mocy której przyznał skarżącej płatność w łącznej wysokości 31 463,00 zł.

Płatności przyznane powyższą decyzją zostały w dniu 29 czerwca 2006 r. przekazane na rachunek bankowy skarżącej.

W dniu 12 grudnia 2006 r. w gospodarstwie skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu. Na powyższą okoliczność został sporządzony protokół. W protokole z czynności kontrolnych nr [...], podpisany przez skarżącą, wskazano, że powierzchnia działki rolnej wynosi 2,68 ha, natomiast strona zadeklarowała do przyznania płatności powierzchnię wynoszącą 3,02 ha.

Po wznowieniu postępowania z urzędu Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i przyznaniu pomocy na zalesianie gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości 22 468,42 zł, która jednak w wyniku odwołania skarżącej została przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w R. , decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. uchylona w całości a sprawa przekazana do ponownego rozstrzygnięcia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S..

W dniu 20 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem sygn. akt I SA/Rz 2/08, który stał się prawomocny w dniu 20 czerwca 2008 r. oddalił skargę skarżącej od w/w decyzji ostatecznej.

W dniu 23 kwietnia 2010 r. w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B. wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości decyzję z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz przyznał Pani R.S. płatności w łącznej wysokości 22 553,62 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji w R. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych na zalesienie gruntów rolnych i umorzył postępowanie organu I instancji w tej części oraz utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w części przyznającej skarżącej płatność na zalesienie gruntów rolnych.

W dniu 2 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem sygn. akt I SA/Rz 641/10, uchylił w/w decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w części przyznającej płatność na zalesianie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji w R. w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał decyzję nr [...] w której uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz uchylił decyzję tego organu dnia [...] maja 2006 r. nr [...] i orzekł o przyznaniu skarżącej płatności w kwocie 22 553,62 zł na zalesianie gruntów rolnych za 2005 r. z nałożeniem sankcji z tytułu:

- wsparcia na zalesienia w wysokości 18 253,62 zł,

- premii pielęgnacyjnej w wysokości 1 500,00 zł - płatnej w 2006 r. , a od 2007 r. płatnej corocznie przez okres 4 kolejnych lat w wysokości 2 010 zł,

- premii zalesieniowej w wysokości 2 800 zł. - płatnej w 2006 r. , a od 2007 r. płatnej corocznie przez okres 19 kolejnych lat w wysokości 3 752 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt. I SA/Rz 396/11 oddalił skargę R.S. na tę decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w R. , a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt. II GSK 2471/11 oddalił jej skargę kasacyjną.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B. w dniu 31 października 2013 r. wystosował bezskutecznie pismo informujące o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu zalesienia gruntów rolnych.

W dniu 19 maja 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B. przekazał sprawę R.S. z wniosku o przyznanie płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych do Biura Powiatowego w S. zgodnie z właściwością organu do rozstrzygnięcia w tej sprawie.

W dniu 25 sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych z pouczeniem o przysługiwaniu jej prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 8 909,38 zł, powiększonej o odsetki.

Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego w R. cytowana na wstępie zaskarżoną decyzją nr [...] r. z dnia [...] lutego 2015 r. uznał, że odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Dokonując takiego rozstrzygnięcia stwierdził, że decyzja organu i instancji znajduje oparcie w treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438; dalej: ustawa o Agencji). Zgodnie z treścią tego przepisu w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej czy finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Kryterium to wypełnia płatność nienależnie przyznana i wypłacona skarżącej, bowiem środki finansowe z tytułu zalesiania gruntów rolnych pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaznaczył, przy tym, że w takim przypadku zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne, to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

Dyrektor POR w R. podniósł też, że dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych na rok 2005, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie zmierzające do wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Rozstrzygnięcie tego organu w decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. opiera się na rozstrzygnięciu w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na 2005 rok zakończone ostateczną decyzją Dyrektora POR Agencji w R. z dnia [...] kwietnia 2011 roku uchylającej decyzję organu I instancji i przyznającej skarżącej płatność na zalesianie gruntów rolnych za 2005 r. w łącznej wysokości 22 553,62 zł.

Skonstatował więc organ I instancji, że z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie, której skarżąca uzyskała płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych za rok 2005, należy uznać, że utraciła uprawnienie do uzyskania części tych płatności w związku, z czym środki przekazane na jego rachunek w dniach 29 czerwca 2006 roku zostały częściowo pobrane nienależnie. Różnica między decyzją pierwotną a ostateczną wynosi 8 909,38 zł i taka kwota została ustalona przez organ Instancji jako kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej podniesionego w odwołaniu o braku właściwości Kierownika Biura Powiatowego w S. do wydania decyzji w I instancji, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji właściwym do wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej. Natomiast w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (t.j. Dz. U. 2004 nr 187 poz. 1929 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie płatności na zalesianie), płatność na zalesianie przyznaje kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze wzglądu na miejsce zamieszkania albo siedzibą producenta rolnego. Mając na uwadze, iż miejscem zamieszkania R.S. który został podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów jest S., właściwym organem w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych jest Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S., a co za tym idzie właściwym jest również w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Zwrócił nadto uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor POR Agencji w R. wskazał z jakiej przyczyny wyłączył Kierownika BP ARiMR w S. z postępowania w sprawie przyznania płatności pomocy na zalesienie oraz wskazał Kierownika BP ARiMR w B. jako właściwego do jego rozpatrzenia. zaznaczył, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy na zalesienie zostało zakończone prawomocną decyzją, a wyniku ustania przesłanek powodujących wyłączenie Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S. wskazanych w postanowieniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. zawiadomieniem z dnia 19 maja 2014 r. przekazał sprawę R.S. dotyczącą wniosku o przyznanie pomocy na zalesienia do Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S., jako właściwego do jej prowadzenia. Podkreślił przy tym organ II instancji, że wcześniejsze wyłączenie organu dotyczyło spraw z wniosków o przyznanie pomocy na zalesianie, a przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził postepowanie dowodowe w sposób prawidłowy. Zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji w S. przy wszczęciu postępowania w sprawie poinformował skarżącą o możliwości wglądu akt sprawy oraz o przysługującym prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań, z czego skarżąca nie skorzystała. Skarżąca nie przedłożyła też nowych dowodów w sprawie. Poza tym organ ten podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na czym opierał rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie i dostatecznie wyjaśnił, że z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której skarżąca uzyskała płatności z tytułu zalesienia gruntów na rok 2005, utraciła w części uprawnienia do uzyskania tych płatności, a kwota powstałej należności wynika z różnicy pomiędzy kwotą płatności przyznaną w pierwotnej decyzji a kwotą płatności przyznaną w ostatecznej decyzji wydanej przez Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W odniesieniu do twierdzeń skarżącej o przedawnieniu dochodzenia nienależnie pobranych płatności Dyrektor POR Agencji podkreślił, że jak wynika z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; dalej Rozporządzenie Komisji Nr 796/2004) zwrot płatności uznanej za nienależną w odniesieniu do należności z 2005 roku, ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r. Sygn. akt II GSK 1365/11 organ podkreślił, w ślad za tym sądem, że zasadą jest zwrot nienależnie pobranych płatności, a dla powstania obowiązku zwrotu nienależnej płatności nie jest potrzebne wykazywanie przez organ, że płatność została uzyskana w złej wierze, konieczne jest natomiast wykazanie, że płatność była nienależna, bowiem warunki do jej uzyskania nie zostały zachowane. Choć zła i dobra wiara należą do pojęć powszechnie przyjętych w europejskich systemach prawa cywilnego, nie oznacza to przeniesienia na grunt uregulowań pomocowych dla rolnictwa wszystkich zasad prawa cywilnego. Przeciwnie, systemy pomocowe wypracowały własne zasady i jedną z nich jest zasada zwrotu nienależnych płatności. Wszelkie jej ograniczenia, a do ograniczeń należy zaliczyć przedawnienie obowiązku zwrotu, muszą być interpretowane ściśle. Zatem dziesięcioletni okres przedawnienia nie wymaga udowodnienia złej wiary, a krótki - czteroletni okres przedawnienia, ustanowiony dla tych rolników, którzy pobrali nienależnie płatności w dobrej wierze, nie może być objęty domniemaniem, lecz musi zostać wykazany. Zatem o ile dobra wiara rolnika nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi, to jej wykazanie należy do beneficjenta.

Według organu odwoławczego, w kontrolowanej sprawie wypłata płatności z tytułu przyznanej pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 29 czerwca 2006 r., natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zostało doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 8 września 2014 r., a więc po upływie czterech lat jednakże przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Nie może ona jednak powołać się na dobrą wiarę jako okoliczność prowadzącą do przedawnienia ściągalności nienależnie pobranej płatności, bowiem owa dobra wiara ani nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi, jak również skarżąca nie wykazała, że jej działanie w tym zakresie nosiło cechy działania w dobrej wierze. Zwrócił uwagę organ, że skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie rok 2005, złożyła podpis pod oświadczaniem, iż znane są jej zasady przyznawania płatności na zalesienie, co oznacza to, że potwierdziła znajomość przepisów określających zasady uzyskania pomocy na zalesienie gruntów rolnych, a tym samym została poinformowana, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. We wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych z dnia 5 lipca 2005 roku zadeklarowała działkę rolną oznaczoną literą "C" o powierzchni 3,02 ha, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie Z.. Również w oświadczeniu o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia poinformowała o założeniu uprawy leśnej z godnie z tym planem, a z załączonego zaświadczenia z Nadleśnictwa S. wynika, iż powierzchnia zalesiona wynosiła 3,02 ha. Natomiast kontrola przeprowadzona w dniu 12 grudnia 2006 roku przez uprawnionych kontrolerów Agencji stwierdziła mniejszą powierzchnię działki rolnej oznaczonej literą "C" niż zadeklarowaną we wniosku to jest 2,68 ha. Zatem składając podpis pod wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie to skarżąca ponosi odpowiedzialność za błędną powierzchnię działki rolnej deklarowanej we wniosku, którego konsekwencją było przyznanie płatności na zalesienia gruntów rolnych w nieprawidłowej wysokości.

W odniesieniu do twierdzeń skarżącej o wadliwej oceny dowodów, a w zasadzie oparcie się na wadliwym protokole z kontroli, organ odwoławczy zaznaczył, że określenie wielkości powierzchni gruntów rolnych uprawnionych do płatności na zalesianie gruntów rolnych stanowi przedmiot postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na dany rok wnioskowanej pomocy a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wyniki kontroli na miejscu mają bezpośredni wpływ na kwotę przyznanych płatności na zalesianie gruntów rolnych. Zaznaczył przy tym, że powierzchnia działki rolnej jest ustalona na dzień kontroli, ponieważ granice działek w poszczególnych latach mogą być zmieniane np. poprzez dokonywanie nowych nasadzeń. Zatem nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie R.S. w zakresie określenia powierzchni działek podlegających zalesieniu deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności, zostały ustalone w odrębnym postępowaniu o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, zakończonym prawomocna decyzją.

W odniesieniu do wniosku skarżącej złożonego w postępowaniu administracyjnym o dopuszczenie dowodu z udziałem geodety na okoliczność ustalenia powierzchni działek przeznaczonych pod zalesienie, uznał organ, że taki wniosek jest bezzasadny, ponieważ określenie powierzchni działek podlegających zalesieniu dla określenia dopłaty nie stanowi przedmiot niniejszego postępowania. A zatem bezzasadne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety w celu określenia powierzchni podlegającej zalesieniu ze względu na to, iż okoliczność ta została stwierdzona w innym postępowaniu, zakończonym prawomocną decyzją.

Ustosunkowując się do twierdzenia skarżącej, że zalesianie zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia, co zostało potwierdzone przez Nadleśnictwo w S., Dyrektor POR Agencji w R. podkreślił, że zaświadczenie Nadleśnictwa S. z dnia 17 maja 2006 r. stwierdza jedynie fakt zrealizowania zalesienia w terenie, na właściwych działkach rolnych. Natomiast Nadleśnictwo jako instytucja nie posiada uprawnień do przeprowadzenia pomiaru działki zalesionej, a tym samym potwierdzenia zalesienia na określonej powierzchni. Kierownik w Biura Powiatowego Agencji w S., wydając postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych, opierał się na złożonym przez stronę wniosku wraz ze stosownymi załącznikami, a w tym przede wszystkim na oświadczeniu o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia i w dniu wydania w/w postanowienia nie miał żadnych podstaw stwierdzić że zalesienie nie zostało przeprowadzone zgodnie z deklaracją we wniosku. W konsekwencji, według organu, w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącą kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych określone w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Natomiast w odniesieniu do decyzji Starosty Strzyżowskiego z dnia [...] -11-2010 r. nr [...] do której odwoływała się skarżąca w celu wykazania spełnienia zalesienia całej działki rolnej, wskazał organ, że dokument ten, wcześniej dołączony został do materiału dowodowego, ustala stan zalesienia przedmiotowych działek na dzień wydania tej decyzji. Nie może on jednak dowodzić stanu zalesienia na dzień przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu 12 grudnia 2006 r. więc nie ma istotnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy.

Ustosunkowując się do stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie może zachodzić stan rzeczy osądzonej – res iudicata, organ ten zarzut uznał za bezzasadny, wskazując chronologię kolejnych działań administracyjnych zwieńczonych decyzją o zwrocie nienależnie pobranej należności. Co do możliwości pobrania przez organy Agencji dochodzonych kwot z tego tytułu organ odwoławczy ją zanegował. Zauważył, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżąca składała kontynuacyjne wnioski o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych wskutek czego zapadały decyzje przyznające płatność i takie płatności zostały realizowane za kolejne lata 2007-2013.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji w R. z dnia [...] luty 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S. z dnia [...] października 2014 roku Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności wniosła w terminie ustawowym skarżąca Renata S. . .

Zaskarżając w całości w/w decyzję organu odwoławczego wniosła o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postepowania, ewentualni o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- nieważność postępowania,

- przepisów dotyczących formy i podstaw merytorycznych , materialnoprawnych przekazania sprawy z 19.05.2014r. z organu w B. do innego organu w S.,

- art. 7, 10, 11, 24-27, 77, 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.; dalej k.p.a.)

- art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności,

- art. 70 rozporządzenia Komisji WE Nr 817/2004,

- art. 51 ust. 1 rozporządzania komisji WE nr 796/2004, ,

- § 6 ust. 1 , 13 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich,

a ponadto dowolne i błędne ustalenia organu pierwszej instancji, w tym dowolne ustalenia, że powierzchnia działki rolnej C położonej w Z. na działkach nr [...] wynosi 2,68 a nie jak podano we wniosku oraz w planie zalesienia sporządzonym przez Nadleśnictwo S., w wypisie z rejestru gruntów 3,02 ha.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pierwotnie sprawę prowadził Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B. ale przekazał ją 19.05.2014r. Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji w S.. Skarżąca nie rozumie z jakiej przyczyny utracił właściwość jeden organ a nabył właściwość drugi. Jej zdaniem sprawa o przyznanie pomocy na zalesienie ma bezpośredni wpływ na niniejszą sprawą o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, dlatego jest to istotne, bo może prowadzić do nieważności postępowania.

Według skarżącej organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, a z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S. nie wynika na jakich dowodach organ opiera rozstrzygnięcie.

Podniosła, że organ nie przesłuchał strony, nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, strona nie wie jakie dowody organ przeprowadził i z czym mogła się zapoznać w ramach dyspozycji art. 10 k.p.a. gdyby z tego prawa skorzystała.

Zarzuciła skarżąca, że organy dowolnie i dogmatycznie przyjmują brak negatywnych przesłanek wydania decyzji i że nie zachodzi przedawnienie. W toku postępowania w sprawie zwrotu płatności organy są zobligowane do wyczerpującego ustalenia jaki okres przedawnienia w sprawie należy zastosować, a ten z kolei aspekt jest zależny od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii istnienia dobrej wiary beneficjenta. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta, a bez przeprowadzenia dowodów, w tym zeznań strony ,ocena tej przesłanki jest - zdaniem skarżącej - ustaleniem dowolnym, co potwierdzają wskazane przez nią orzeczenia sądów administracyjnych. Skarżąca podkreśliła raz jeszcze, że działała w zaufaniu do planu zalesienia, który został sporządzony przez Nadleśnictwo S., który to organ w zakresie swej właściwości wskazał taką powierzchnię do zalesienia, taka powierzchnia wynikała też z wypisów z rejestru gruntów dołączonych do planu zalesienia, co sprawia, że wskazując taką powierzchnię działki działała w dobrej wierze. O tym, że powierzchnia jest inna, dowiedziała się dopiero podczas pomiaru. Dlatego działając w zaufaniu do planu urządzenia lasu oraz do wypisów z rejestru gruntów podała powierzchnię działki 3,02 ha i działała w dobrej wierze; działka rolna obejmowała działki ewidencyjne, dlatego zrozumiałym było że należało sumować powierzchnię poszczególnych działek ewidencyjnych.

Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącej, organy w ogóle nie oceniły żadnych dowodów dotyczących stanu faktycznego np. wadliwego protokołu pokontrolnego przeprowadzonej kontroli w dniu 12 grudnia 2006 r. Według niej wskazany protokół nie może być wiarygodnym dowodem na okoliczność powierzchni uprawy .zalesieniowej. Protokół został wydany bowiem przez inspektorów terenowych Oddziału Regionalnego Agencji w R. , a więc pracowników organu wyższej instancji, do którego jest kierowane przedmiotowe odwołanie. Jedyny dowód, który jest podstawą wznowienia postępowania został wydany przez organ wyższej instancji dla Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S., a który to organ rozstrzyga odwołania od decyzji organu i instancji.

Zarzuciła także skarżąca pominięcie przez organy dowodu z oględzin z udziałem geodety na okoliczność ustalenia, że powierzchnia działek przeznaczonych pod zalesienie jest dokonana zgodnie z planem zalesienia oraz, że nie zachodzą przesłanki do sankcji. Zwróciła uwagę, że pomiar był wykonany po linii ogrodzenia zalesienia a ogrodzenie nie wyznacza powierzchni zalesienia. Powierzchnia zalesienia to jest powierzchnia całej działki jaka została przeznaczona do zalesienia, bo przecież drzewa się rozwijają, rosną, rozrastają się i nie można po linii ogrodzenia przebiegającej obok drzewek ustalać granic działki

rolnej jako zalesionej. Organy pominęły także i nie dopuściły z urzędu dowodu treści decyzji Starosty z [...].11.2010 r. nr [...] stwierdzającej z urzędu zmianę dotychczasowych użytków rolnych na użytek leśny w całości na działkach nr [...] położonych w Z., z której to decyzji jednoznacznie wynika, że cała działka o pow. 3,02 ha została przekwalifikowana z gruntu rolnego w leśny.

Ponadto skarżąca zarzuciła również, że w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. organ ustalił sankcje w wysokości 8994,58 zł, natomiast w zaskarżonej decyzji została ustalona kwota jako nienależne świadczenie i wyliczona na kwotę 8909,38 zł. W takiej sytuacji, jej zdaniem, organ II instancji winien weryfikować, czego nie uczynił która z tych kwot jest wyliczona prawidłowo, a po drugie czy jest to sankcja czy nienależne świadczenie.

Końcowo skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie może zachodzić res iudicata, ponieważ organ orzekał już co do nienależnego świadczenia w poprzednich decyzjach. Nadmieniła, że zwróciła już nienależnie pobrane świadczenie, ponieważ organ wstrzymał jej wypłatę premii przez okres prawie około trzech lat, a po ostateczności decyzji wypłacił środki w pomniejszonej wysokości do powierzchni działki 2,65 ha. Zaznaczyła przy tym, że nie została o tym powiadomiona decyzją, a organ dokonał wypłat księgowych których prawidłowości nie jest w stanie zweryfikować.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji w R. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto zgodnie z art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz podstawą prawną. W ramach tej kontroli Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora [...] Od-działu Regionalnego Agencji z dnia [...] luty 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych.

Dokonując kontroli tej decyzji we wskazanych wyżej granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia, zaskarżona decyzja odpowiada bowiem zarówno przepisom prawa materialnego jak też została wydana z zachowaniem przepisów prawa procesowego.

Wpierw należy odnieść się do zarzutu skarżącej w związku z którym wiąże ona najdalej idące skutki – to jest nieważność decyzji, wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Skarżąca ten zarzut wywodzi stąd, że wcześniej w sprawach o przyznanie płatności orzekał w I instancji Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B., zaś w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności – Kierownik Bira Powiatowego Agencji w S.. Jest to jednak zarzut chybiony. Rację należy przyznać organom, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych. Natomiast w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie pomocy na zalesianie, płatność tą przyznaje Kierownik Biura Powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibą producenta rolnego, a skarżąca zgodnie z wpisem do ewidencji producentów mieszka w S.. Wprawdzie postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Dyrektor POR Agencji w R. wyłączył Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S. ale od załatwienia określonych spraw dotyczących wyłącznie przyznania pomocy na zalesienie oraz wyznaczył do prowadzenia tych spraw Kierownika Biura Powiatowego Agencji w B.. Ta właściwość organu z wyznaczenia przez organ wyższego rzędu ma skutek tylko we wskazanych, indywidualnych sprawach administracyjnych. Kierownik Biura Powiatowego Agencji w B. zawiadomieniem z dnia 19 maja 2014 r. przekazał kolejną, odrębną, sprawę skarżącej, a dotyczącą wniosku o przyznanie pomocy na zalesienia, według właściwości wynikającej z przytoczonych wyżej przepisów prawa, do Kierownika Biura Powiatowego Agencji w S.. Ani w tym postępowaniu, ani w postepowaniu objętym kontrolą sądu nie były zgłaszane wnioski czy żądania o wyłączenie pracownika organu. Okoliczności, w związku z którymi zapadło postanowienie nr [...] Dyrektora POR Agencji najwyraźniej zdezaktualizowały się, czego skarżąca zresztą nie kwestionuje.

Przechodząc do meritum, powtórzyć wypada za organami, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 416/13, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stwierdził, że: "1. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji, zadaniem właściwego organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne".

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z drugą z opisanych sytuacji, tj. gdy stwierdzenie nieprawidłowości w realizacji zobowiązania zalesienia gruntów rolnych zostało ustalone ostateczną decyzją dotyczącą płatności, a skarżąca wykorzystała także możliwości podważenia tej decyzji w przed sądem administracyjnym.

Przypomnieć należy, że Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego Agencji w R. w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał ostateczną decyzję nr [...], w której orzekł o przyznaniu skarżącej płatności na zalesianie gruntów rolnych za 2005 r., w kwocie 22 553,62 zł z nałożeniem sankcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt. I SA/Rz 396/11 oddalił skargę skarżącej na tę decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt. II GSK 2471/11 oddalił jej skargę kasacyjną.

Słuszne jest stanowisko organów, że zarzuty dotyczące wyników kontroli stanowiące podstawę wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych nie mogą być skutecznie podważane w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranych płatności, o ile nie pojawią się nowe dowody. Ostateczna decyzja wiąże organ, jak również strony, co do prawa jak i stwierdzonych w niej faktów.

Przypomnieć wypada, że we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych z dnia 5 lipca 2005 roku skarżąca zadeklarowała działkę rolną oznaczoną literą "C" o powierzchni 3,02 ha, położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] w obrębie Z. Również w oświadczeniu o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia poinformowała o założeniu uprawy leśnej zgodnie z tym planem, a z załączonego zaświadczenia z Nadleśnictwa S. wynikało, iż powierzchnia zalesiona wynosiła 3,02 ha. Jednakże kontrola przeprowadzona w dniu 12 grudnia 2006 roku przez uprawnionych kontrolerów Agencji stwierdziła mniejszą powierzchnię działki rolnej "C" niż zadeklarowaną we wniosku, to jest 2,68 ha. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania rzetelności dokonanych wówczas ustaleń, udokumentowanych w stosownym protokole z czynności kontrolnych, przeprowadzonych notabene z udziałem skarżącej. Podczas tej kontroli działek zadeklarowanych do zalesienia przez skarżącą, dokonano dwukrotnie ich pomiaru, a ścieżka pomiaru zapisana w urządzeniu GPS została naniesiona na mapę ewidencyjną gruntów i budynków. Różnica powierzchni zadeklarowanej przez skarżącą a stwierdzoną wynosiła 0,34 ha. Czynności kontrolne wykonywane były w obecności skarżącej, która podpisała protokół i nie wniosła uwag co do metody jak i sposobu jej przeprowadzenia. Jej uwagi dotyczyły faktu, że dokonany pomiar nie pokrywa się z granicą ewidencyjną działki. Kwestionowanie obecnie prawidłowości pomiarów dokonanych przez upoważnionych pracowników Agencji odpowiednio w tym zakresie przeszkolonych i kompetentnych jest bezskuteczne.

O wadze dowodu z protokołu kontroli wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt. II GSK 492/07. Zwrócił on uwagę, że o znaczeniu tego protokołu świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, wyspecjalizowane, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi oraz bezstronne. Wątpliwości skarżącej co do tego są nieuzasadnione a wynikają z takiego a nie innego usytuowania komórek kontroli w strukturze organizacyjnej Agencji.

Zaznaczyć przy tym wypada, że wyraźnie rozróżnia się działkę rolną jako rodzaj jednorodnego użytkowania gruntu oraz działkę ewidencyjną jako kategorię geodezyjną. Obowiązkiem przeprowadzających kontrolę jest zmierzenie powierzchni kwalifikującej się jako powierzchnię faktycznie wykonanego przez skarżącą zalesienia, a więc działki rolnej objętej wnioskiem o przyznanie pomocy, a nie zmierzenie powierzchni działki ewidencyjnej.

Co się tyczy postulowanych przez skarżącą oględzin działki rolnej z udziałem biegłego geodety, zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organów w niniejszej sprawie, o nieprzydatności tego dowodu do stwierdzenia stanu faktycznego jaki miał miejsce w 2006 r.. Mianowicie upływ czasu od kontroli na miejscu działki rolnej sprawia, że wizualne stwierdzenie jakichkolwiek zmian wprowadzonych na zalesionej działce, a zwłaszcza ich jednoznaczne udokumentowanie jest niewykonalne. Z tych samych względów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, podobnie jak to się miało w postępowaniu dotyczącym przyznania pomocy na zalesianie działek rolnych skarżącej z zastosowaniem sankcji, decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2010r. Nr [...] zmieniająca dotychczasowe użytki rolne na użytek leśny. Ustala ona bowiem stan zalesienia przedmiotowych działek na dzień wydania decyzji i nie może ona dowodzić stanu zalesienia na dzień przeprowadzenia kontroli na miejscu w dniu 12 grudnia 2006r. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2013 r. sygn. II GSK 2471/11 owa decyzja Starosty S. dotyczy innej sprawy, to jest zmiany dotychczasowego przeznaczenia gruntów rolnych na leśne, a nie rzeczywistego stanu zalesienia tych gruntów odnoszącego się do konkretnego okresu, za który przyznano płatności.

Godzi się przy tym zauważyć, że skarżąca podpisując wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na 2005 r. z 5 lipca 2005 r. potwierdziła m.in. że znane są jej zasady przyznawania tych płatności i że jest świadoma konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania polegającego na zalesianiu gruntów rolnych. Zobowiązała się także do informowania Agencji o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na przyznanie płatności, w tym dotyczących wykorzystania gruntów rolnych i wielkości wykorzystywanych powierzchni.

Nieskutecznie powołuje się skarżąca na zalegające w aktach sprawy administracyjnej zaświadczenie Nadleśnictwa S. z dnia 17 maja 2006 r.. Otóż rację mają organy twierdząc, że ów dokument potwierdza jedynie fakt zrealizowania zalesienia w terenie, na właściwych działkach rolnych. Natomiast Nadleśnictwo jako instytucja nie posiada uprawnień do przeprowadzenia pomiaru działki zalesionej, a tym samym potwierdzenia zalesienia na określonej powierzchni. Wynika to zresztą wprost z treści wskazanego dokumentu, który zawiera zastrzeżenie, że powierzchnia zalesienia wynosząca 3,02 ha określona została w planie zalesienia na podstawie informacji wnioskodawcy i pomiarów przeprowadzonych uproszczonymi metodami, a Nadleśnictwo S. nie posiada uprawnień do przeprowadzenia kontrolnego pomiaru działki, a tym bardziej do wydania zaświadczenia o wielkości zalesionej powierzchni.

Powyższe rozważania przesądzają w zasadzie, że skarżąca nie może powołać się na okoliczność, że działała w dobrej wierze, co skutkować powinno w jej przypadku odstąpieniem od określenia kwoty nienależnie pobranej płatności na zalesianie gruntów rolnych do zwrotu, ze względu na przedawnienie uprawnienia organu do jej dochodzenia.

Gwoli przypomnienia, z treści art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wynika zasada, że zwrot płatności uznanej za nienależną, ulega przedawnieniu (obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania), jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Od tej zasady przewidziany jest jednak wyjątek, że okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

Przy braku zdefiniowania kategorii dobrej wiary w aktach prawnych regulujących omawiane płatności Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11 wyjaśnił, że to, czy w określonej sytuacji faktycznej występuje dobra lub zła wiara wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest zatem świadomość beneficjenta. W złej wierze jest ten kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Określenie dobrej lub złej wiary oparte jest więc na istnieniu mniemania, wiedzy o prawie, przy uwzględnieniu usprawiedliwionego błędu. W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby zachował się należycie, a wiec gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu danej osoby, że jej działanie jest zgodne z prawem lub na przekonaniu, że zachodzi pewien stan rzeczy - nawet jeżeli jest to przekonanie błędne lub niezgodne z prawem.

Przenosząc te uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, uwzględniając wcześniejsze rozważania, nie sposób przyjąć, aby skarżąca znajdowała się w usprawiedliwionym błędzie co faktycznej powierzchni zalesienia działek ewidencyjnych, a więc powierzchni działki rolnej C. Uzupełniająco wskazać jeszcze należy, że obszar zalesiony był ogrodzony, wzdłuż ogrodzenia dokonywano zresztą pomiaru metodą GPS przez kontrolujących, a owo ogrodzenie nie pokrywało się z granicami działek ewidencyjnych. Dla skarżącej, współwłaścicielki przeznaczonych do zalesianie działek ewidencyjnych powinien być znany przebieg granic jej własności, a więc także to, że działki ewidencyjne nie zostały zalesione w całości, co oznacza, że powierzchnia działki rolnej C jest mniejsza niż suma powierzchni działek ewidencyjnych nr [...]. Powinna więc zdawać sobie sprawę skarżąca, że nie jest uprawniona do otrzymania płatności do powierzchni 3,02 ha, lecz mniejszej. Wszelkie wątpliwości, zgodnie zresztą z treścią przyjętego na siebie zobowiązania, powinna uzgodnić z organami Agencji.

Przeprowadzone wyżej rozważania jednoznacznie wskazują także, że skarżąca nie może powoływać się skutecznie na przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych określone w art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Wedle tego unormowania nie ma obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w razie łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Żadna z tych przesłanek nie materializuje się w okolicznościach przedmiotowej sprawy, co wynika dobitnie z dotychczasowych rozważań.

Ustosunkowując się do zarzutu skargi, kwestionującego sposób przeprowadzenia postępowania przez organy w niniejszej sprawie skonstatować należy, że sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów charakteryzujących prawidłowy tok tego postępowania. Godzi się zauważyć, że skarżąca otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, które zawierało pouczenie w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a., że stronie przysługuje prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednak skarżąca nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie i nie skorzystała z przysługującego jej prawa wglądu do akt oraz możliwości składania wyjaśnień. W gruncie rzeczy udział skarżącej w postępowaniu, pomimo stworzonych jej do tego warunków, sprowadził się do słownej polemiki z ustaleniami organów w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Nie przedstawiła natomiast skarżąca ani nie wskazała żadnego dowodu, który pozwoliłby na dokonanie odmiennych ustaleń czy wyciągnięcie odmiennych wniosków aniżeli te, które zawarte zostały w decyzjach organów obu instancji. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że organy dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności, którego to przedmiotem było określenie powierzchni uprawnionej do otrzymania płatności na zalesianie gruntów rolnych i mogły wykorzystać ten materiał do konstruowania ustaleń w niniejszej sprawie, co też słusznie uczyniły.

W ocenie sądu, wbrew obawom żywionym przez skarżącą, organy dokonały prawidłowego wyliczenia kwoty nienależnie pobranej płatności podlegającej zwrotowi w wysokości 8 909,38 zł. Powyższa kwota wynika w sposób klarowny z różnicy pomiędzy kwotą przyznaną w pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych za 2005 r. (31 463 zł) a kwotą przyznaną w ostatecznej decyzji z uwzględnieniem sankcji (22 553,62 zł) . Nie występuje w tej sprawie res iudicata jak twierdzi skarżąca, nie podnosząc w tym względzie racjonalnych argumentów, a ostateczna decyzja w niniejszej sprawie staje się dopiero podstawą prawną (tytułem egzekucyjnym) do dochodzenia należności przez organy Agencji. Niezrozumiałe są więc twierdzenia skarżącej, i nie poparte żadnymi dowodami, że organy Agencji wyegzekwowały już kwotę wynikającą z decyzji organu I instancji.

Trafnie także organ ustalił rozpoczęcie terminu naliczania odsetek tj. 60 dnia od daty odebrania decyzji - art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji w zw. z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz stawkę odsetek w wysokości 8 % na podstawie Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 10 października 2014 r. ( M.P. z 2014 r., poz. 905 ).

Reasumując zaskarżona decyzja Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji w R. odpowiada prawu, co mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.