Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 590/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 129 par. 2, art. 134, art. 182, art. 183 par 1, art. 184 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2011 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej PINB albo organ I instancji), na podstawie art. 55 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 [ze zm.], dalej pr.bud.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. P. [...] w P., zrealizowanej na podstawie decyzji PINB z [...] lipca 2000 r. nr [...] (k. 17 akt PINB).

Odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2011 r. pismem z [...] kwietnia 2011 r. nr II [...] wniósł Prokurator Okręgowy w P. (dalej Prokurator), który działając na podstawie art. 128 kpa zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

1) tj. art. 7, 77 § 1 i 9 kpa w zw. z art. 57 ust. 4 i 57 ust. 3 pr.bud. w zw. z art. 56 pr.bud. przez zaniechanie wezwania inwestora do uzupełnienia załączników do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu w postaci ważnego protokołu kominiarskiego, protokołu odbioru instalacji elektrycznej i oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 pr.bud. w konsekwencji oparcia orzeczenia o istocie sprawy na niekompletnym materiale dowodowym i wydanie decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 kpa,

2) tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 kpa, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym na skutek nie powiadomienia inwestora o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty Prokurator, w oparciu o art. 138 § 2 kpa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 20-15, 2 akt WWINB nr 7721.66.2011; k. 32-41 akt IV SA/Po 590/12).

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2011 r.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB albo organ II instancji) uchylił decyzję z [...] kwietnia 2011 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k. 30-29 akt WWINB nr 7721.66. 2011).

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2011 r.) PINB, na podstawie art. 55 pkt 2 i art. 59 ust. 1 pr.bud., i art. 104 kpa udzielił inwestorom J. S., K. S., ul. P. [...],[...] P. pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], położonej przy ul. P. [...] w P., zrealizowanego na podstawie decyzji PINB z [...] lipca 2000 r. nr [...] (k. 76 akt PINB).

Odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] lipca 2011 r. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wniósł Prokurator, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:

1) regulujących podstawowe zasady zbierania materiału dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa przez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących odstępstw wprowadzonych przez inwestora w trakcie realizacji inwestycji od zatwierdzonego projektu zamiennego, a dotyczących usytuowania przewodu wentylacyjnego w kominie i zmiany parametrów komina wskutek niewyjaśnienia czy odstępstwa te polegały na zmianie miejsca usytuowania przewodu wentylacyjnego, czy zainstalowania dodatkowego przewodu wentylacyjnego oraz niewyjaśnienia w jakim zakresie nastąpiły zmiany parametrów komina i w konsekwencji oparcia orzeczenia o istocie sprawy na niekompletnym i sprzecznym materiale dowodowym oraz wydanie decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa,

2) art. 107 § 3 kpa wobec nieprzedstawienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz nieprzedstawienia wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, wskutek czego nie wyjaśniono dlaczego w ocenie organu zachodzą podstawy do wydania pozytywnej decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego mimo wprowadzenia przez inwestora w trakcie budowy odstępstw oraz dlaczego organ odstępstwa te uznał za nieistotne,

3) art. 59d pr.bud., wobec niesporządzenia 3 egzemplarzy protokołu z obowiązkowej kontroli przeprowadzonej dnia [...] czerwca 2011 r. i przesłania jednego egzemplarza organowi wyższego stopnia, a wykonaniu dwu egzemplarzy, z których jeden załączono do akt, a drugi przesłano inwestorom.

Prokurator powołując art. 138 § 2 kpa wniósł o uchylenie decyzji z [...] lipca 2011 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 52-48, 48a akt [...]).

Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] (dalej postanowienie z 20 października 2011 r.) WWINB, na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Prokuratora od decyzji z [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu organ II instancji, opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wyjaśnił, że Prokurator składając odwołanie od decyzji PINB z [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 183 § 1 kpa zgłosił swój udział w postępowaniu administracyjnym i został przez WWINB ujęty jako podmiot występujący na prawach strony w niniejszym postępowaniu. Mimo tego faktu PINB nie ujął Prokuratora w rozdzielniku decyzji z [...] lipca 2011 r. Tym niemniej WWINB, powołując wyrok NSA z 16.7.2002 r., II SA 2230/00 wskazał, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu I-instancyjnym, przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Decyzję PINB z [...] lipca 2011 r., strony postępowania otrzymały w dniu [...] lipca 2011 r. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronom, o czym zostały one pouczone. Zatem ostateczny termin na wniesienie odwołania od w/w decyzji upłynął w dniu 2 sierpnia 2010 r.

Odwołanie od decyzji PINB z [...] lipca 2011 r. jak wynika ze stempla Urzędu Pocztowego, wysłano w dniu [...] sierpnia 2011 r. tj. [w] 10 dniu po terminie do wniesienia odwołania.

WWINB stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych organu I instancji, o fakcie wydania przez PINB decyzji z [...] lipca 2011 r. Prokurator powziął informację w dniu [...] lipca 2011 r. Akta administracyjne niniejszej sprawy przekazano Prokuraturze Okręgowej w P. w dniu [...] lipca 2011 r., a zatem w terminie do wniesienia odwołania Prokurator miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji z [...] lipca 2011 r. Dlatego mimo nieprawidłowego doręczenia decyzji z [...] lipca 2011 r. przez PINB, termin do wniesienia odwołania od decyzji z [...] lipca 2011 r. upływał w dniu przewidzianym dla pozostałych stron postępowania tj. w dniu [...] sierpnia 2011 r. Prokurator wraz z odwołaniem nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, brak zatem podstaw do przywrócenia terminu (k. 80-79 akt WWINB nr [...]).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wniósł Prokurator, zaskarżając w całości postanowienie z [...] października 2011 r., zarzucając naruszenie art. 134 kpa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez jego zastosowanie wskutek przyjęcia, że termin do złożenia odwołania od decyzji PINB z [...] lipca 2011 r., biegł od dnia doręczenia jej odpisu stronom: J. i K. małżonkom S., J. i A. małżonkom K., a więc od daty [...] lipca 2011 r., z uwagi na co 14-dniowy termin do złożenia odwołania mijał w dniu [...] sierpnia 2011 r., mimo że Prokurator w tej sprawie działał na prawach strony wskutek zgłoszenia w niej udziału pismem z [...] kwietnia 2011 r. z uwagi na co na organie I instancji ciążył obowiązek doręczenia Jemu decyzji, co nastąpiło w dniu [...] lipca 2011 r., a 14-dniowy termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] sierpnia 2011 r. W związku z tym odwołanie nadane w urzędzie pocztowym dnia [...] sierpnia 2011 r. złożono w terminie i winno zostać rozpoznane z zastosowaniem przepisu art.138 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Prokurator wniósł o uchylenie postanowienia z [...] października 2011 r.

W uzasadnieniu Prokurator opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie zwrócił uwagę, że Jego aktywność zmierzająca do doprowadzenia tego postępowania do stanu zgodności z prawem udokumentowana jest w aktach sprawy już od miesiąca lutego 2011 r. Do dnia złożenia odwołania od wydanej po raz pierwszy w tej sprawie decyzji , Prokurator podejmował czynności mające na celu zapewnienie sobie kontroli przebiegu czynności tego postępowania, a wobec faktu, że po raz pierwszy wydana w tej sprawie decyzja [z 4 kwietnia 2011 r.] oparta została na niezupełnym, niekompletnym materiale dowodowym, złożył odwołanie, doprowadzając do uchylenia wadliwej decyzji. Z decyzji WWINB z [...] maja 2011 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że Prokurator zgłosił udział, że działa w tym postępowaniu na prawach strony, której decyzję doręczono i organ I instancji nie miał co do tego wątpliwości, skoro skierował do Prokuratora zawiadomienie o wyznaczeniu terminu pierwszej czynności w postaci przeprowadzenia oględzin nieruchomości. Zawiadomienie o tej czynności postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie obligowało PINB do przekazywania Prokuratorowi informacji o kolejnych czynnościach w sprawie zgodnie z regulacjami kpa. Taka informacja Prokuratorowi nie została przekazana, a wskutek zapytania o stan sprawy, przekazano odpis protokołu z oględzin i informację o dacie wydania w tej sprawie decyzji.

Wobec faktu, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ I instancji nie kwestionował udziału Prokuratora w tym postępowaniu, co więcej stworzył stan przekonania, że taki udział jest jemu wiadomy i nie jest przez niego kwestionowany, brak było podstaw do uznania, że na końcowym jego etapie PINB przyjmie odmienny pogląd, pozbawiając Prokuratora działającego na prawach strony możliwości zapoznania się z materiałem zebranym przed podjęciem decyzji i prawa do otrzymania decyzji kończącej to postępowanie.

Pierwszą informację o tym, że Prokurator nie jest stroną tego postępowania, organ I instancji przekazał w odpowiedzi na zapytanie i wniosek o nadesłanie akt do wglądu. Informacja ta wpłynęła w dniu [...] lipca 2011 r. w piśmie przekazującym akta, a jako powód braku doręczenia decyzji z [...] lipca 2011 r. organ I instancji wskazał brak zgłoszenia udziału przez Prokuratora w postępowaniu przez niego prowadzonym. W piśmie przekazującym akta zawarto również informację o doręczeniu tego dnia odpisu decyzji wydanej w tej sprawie. Mimo tak sprecyzowanego pisma, załącznikiem do niego były wyłącznie akta sprawy administracyjnej. Uznając, że z tym momentem wprawdzie nie doszło do doręczenia decyzji, lecz powstała możliwość zapoznania się z nią, jak również mając na uwadze fakt niezrozumiałego opisu załączników sugerującego doręczenie decyzji Prokurator uznał, że mimo treści pisma o stanowisku organu o braku udziału Prokuratora w postępowaniu, PINB uznając swój błąd, stworzy w drodze takiego działania stan w którym odpis decyzji doręczony zostanie pominiętej stronie postępowania.

Mając na uwadze fakt, że udział Prokuratora przesądzono zgłoszeniem w drodze odwołania, potwierdzony doręczeniem decyzji przez WWINB i fakt zawiadomienia o jednej z dwu czynności przeprowadzonych przez PINB oraz niezrozumiałe i niejednoznaczne stanowisko prezentowane przez organ I instancji w korespondencji z Prokuratorem, przyjęto zgodnie z treścią pisma, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji, przez przekazanie jej razem z aktami postępowania administracyjnego.

Skoro Prokurator w tej sprawie dokonał skutecznego zgłoszenia udziału, a organ I instancji przekazując zawiadomienie o terminie przeprowadzenia czynności dowodowej w postaci oględzin potwierdził rolę Prokuratora w tym postępowaniu jako podmiotu na prawach strony, to miał obowiązek doręczenia wydanej decyzji, otwierając drogę do jej ewentualnego zaskarżenia. Istotne jest w tej sprawie to, że skoro organ doręczył Prokuratorowi decyzję jeszcze przed terminem kiedy stała się ona ostateczna, w terminie otwartym do złożenia odwołania, dla innych stron, to termin jej zaskarżenia biegł nie od chwili doręczenia jej tym stronom, lecz tak jak dla strony od momentu kiedy możliwe stało się jej zaskarżenie - a więc od dnia [...] lipca 2011 r. W drodze przymuszenia organu I instancji Prokurator działający na prawach strony uzyskał akta postępowania wraz z decyzją, którą miał prawo zaskarżyć w drodze odwołania.

Zaprezentowany przez WWINB pogląd, w świetle którego pominięta w doręczeniu decyzji strona, może złożyć skuteczne odwołanie w terminie dla pozostałych stron, którym decyzję doręczono, może być uznany za słuszny, gdy postępowanie toczyło się bez udziału strony, bez jej winy (k. 2-4 akt IV SA/Po 590/12).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], WWINB wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej (k. 5 akt IV SA/Po 590/12).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu było postanowienie WWINB z [...] października 2011 r. i poprzedzające jego wydanie czynności procesowe dotyczące wniesionego przez Prokuratora odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez WWINB w zaskarżonym postanowieniu, niesporne między stronami, uznając je za własne i czyniąc je podstawą poniższych rozważań. Decyzję z [...] kwietnia 2011 r. doręczono K. S. i J. S. dnia 07 kwietnia 2011 r. (k. 17-19 akt PINB). W sprawie nie ulegało wątpliwości, że Prokurator pismem z 15 kwietnia 2011 r. skutecznie wniósł odwołanie od decyzji z 4 kwietnia 2011 r., wstępując tym samym do toczącego się postępowania administracyjnego na podstawie art. 183 § 1 kpa (k. 20-15, 2 akt WWINB nr 7721.66.2011; k. 32-41 akt IV SA/Po 590/12). Odwołanie to nadano w Urzędzie Pocztowym dnia 18 kwietnia 2011 r., a doręczono PINB dnia 20 kwietnia 2011 r. (k. 40-41, 78 akt IV SA/Po 590/12). WWINB wydając decyzję z 19 maja 2011 r. doręczył ją wszystkim stronom postępowania, w tym Prokuratorowi (k. 31-34 akt WWINB nr 7721.66.2011). Z kolei ponowna decyzja PINB z 15 lipca 2011 r. nie została doręczona Prokuratorowi w tym samym czasie, co K. S., J. S., A. K. i J. K., którym decyzję z [...] lipca 2011 r. doręczono [...] lipca 2011 r. (k. 76-79 akt PINB). Prokurator o jej wydaniu dowiedział się z pisma PINB z [...] lipca 2011 r. nr [...] i na podstawie analizy akt sprawy o przesłanie których Prokurator zwrócił się do PINB pismem z [...] lipca 2011 r. nr [...]. Akta sprawy wpłynęły do Prokuratury Okręgowej dnia [...] lipca 2011 r. Z kolei decyzję z [...] lipca 2011 r. PINB doręczył Prokuratorowi dopiero wraz z pismem PINB z [...] sierpnia 2011 r., które wpłynęło do Prokuratury Okręgowej w Poznaniu dnia [...] sierpnia 2011 r. (k. 81-88, 98-94, 102-100 akt PINB).

W postępowaniu administracyjnym prócz występowania w nim strony bezpośrednio zainteresowanej rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu materialnoprawnym, uczestnikami na prawach strony są podmioty nie legitymujące się własnym interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, którym z mocy ustawy przyznane zostały wszelkie ustalenia procesowe, z uwagi na ochronę szczególnie istotnych dla bytu państwa wartości, których jedną z nich pozostaje ochrona praworządności. Przepisy kpa uprawniają prokuratora do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego celem usunięcia stanu niezgodnego z prawem (art. 182 kpa), udziału w toczącym się postępowaniu (art. 183 § 1 kpa) i weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze wniesienia sprzeciwu (art. 184 § 1 kpa). W doktrynie nie ulega wątpliwości, że prokurator zgłasza po prostu swe wstąpienie do toczącego się postępowania i od tej chwili z mocy prawa jest jego uczestnikiem, któremu przysługują wszelkie prawa strony. Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania. Prokurator może według własnego uznania uczestniczyć już w postępowaniu przed organem I instancji czy też w postępowaniu odwoławczym (Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań 1992 r., s. 439, uw. 1, 2 = W.Pr. PWN 1999 r. s. 479, uw. 1, 2; J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2011 r., s. 674, nb 3; A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 r., s. 1053-1054 uw. 1-3). Jak zauważa się w orzecznictwie sądowym, dla realizacji celów prokuratury jest rzeczą niezbędną, by prokurator mógł wnieść odwołanie od decyzji organu I instancji bez względu na to, czy brał udział w postępowaniu przed tym organem, czy też nie (wyrok NSA z 06.02.2009 r., I OSK 324/08, Lex nr 521975, akceptowany przez A. Wróbla – op. cit. s. 1055 uw. 6; wyrok NSA z 29.09.2005 r., II OSK 34/05, ONSAiWSA 2006/3/79). Innymi słowy, skoro w art. 183 § 1 kpa ustawodawca przyznaje prokuratorowi prawo udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, to sformułowanie to obejmuje również stadium następujące po wydaniu decyzji przez organ I instancji, kiedy to rozpoczyna swój bieg termin do wywiedzenia odwołania od zapadłej decyzji. Zważywszy na racje które legły u podstaw zaliczenia przez ustawodawcę prokuratora do uczestników na prawach strony, jego uprawnienia procesowe nie mogą w tym zakresie być wykładane zawężająco.

W rozpoznawanej sprawie, skuteczne wniesienie przez Prokuratora odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2011 r. zainicjowało postępowanie odwoławcze w którym WWINB wydał decyzję z [...] maja 2011 r. uchylającą decyzję z [...] kwietnia 2011 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nie ulegało wątpliwości WWINB, że Prokurator wykorzystując swe uprawnienia procesowe, w sposób skuteczny wstąpił do toczącego się postępowania, przez co przysługiwały Jemu uprawnienia strony (art. 183 § 1 kpa). Nieznajdującym oparcia w kpa było zatem pominięcie przez PINB Prokuratora jako uczestnika postępowania w toczącym się w dalszym ciągu postępowaniu – po decyzji kasacyjnej z 19 maja 2011 r. - przed organem I instancji. Skoro Prokurator dnia 18 kwietnia 2011 r. (art. 57 § 5 pkt 2 kpa) wstąpił do toczącego się postępowania administracyjnego i przysługiwały Jemu wszystkie uprawnienia procesowe strony, czego wyrazem było rozpoznanie wniesionego przezeń odwołania i wydanie decyzji z 19 maja 2011 r., a następnie doręczenie jej odpisu przez WWINB Prokuratorowi i zawiadomienie przez PINB pismem z [...] czerwca 2011 r., nr [...] o kontroli będącego przedmiotem niniejszego postępowania obiektu budowlanego, to nie znajdowało jakiegokolwiek uzasadnienia pominięcie Prokuratora w podejmowaniu przez PINB dalszych czynności procesowych, w tym doręczeniu decyzji z [...] lipca 2011 r. Organ administracyjny prowadzący postępowanie ma bezwzględny obowiązek powiadamiania z urzędu prokuratora o czynnościach proceduralnych w postępowaniu, do którego prokurator przystąpił (wyrok NSA z 22.4.2009 r., II OSK 838/07, Lex nr 5628522, akceptowany przez A. Wróbla – op. cit. s. 1054-1055 uw. 5), w tym doręczyć decyzję – zgodnie z zasadą oficjalności.

W rozpoznawanej sprawie nie znajdował zastosowania wyrażony w wyroku NSA z 16.7.2002 r., II SA 2230/00 (dalej wyrok II SA 2230/00) pogląd dotyczący biegu terminu do wniesienia odwołania przez podmiot który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Prokurator brał bowiem udział w postępowaniu przed PINB od 18 kwietnia 2011 r. jako uczestnik na prawach strony i jak zostało to już wyjaśnione powyżej, na PINB spoczywał obowiązek zapewnienia Prokuratorowi czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wyrok II SA 2230/00, który powołał WWINB w uzasadnieniu postanowienia z [...] października 2011 r., odnosi się natomiast do innej sytuacji procesowej, gdy strona określonego postępowania w ogóle nie brała w nim udziału, ponieważ od samego początku była pominięta przez organ I instancji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Prokuratorowi przysługiwały prawa strony w toczącym się przed PINB postępowaniem. Uchybienie PINB było zatem o tyle poważniejsze, że skutkowało pominięciem w podejmowanych czynnościach procesowych podmiotu na prawach strony, który wykazał się własną inicjatywą we wzięciu w nim udziału. Miało ono zatem charakter następczy w stosunku do uprzedniego zaliczenia Prokuratora do kręgu podmiotów na prawach strony.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg od doręczenia decyzji stronie (wyrok NSA z 19. 01.2012 r., II OSK 2061/10, baza orzeczeń NSA), co wynika wprost z art. 129 § 2 kpa. Jeżeli PINB w sposób niczym nieuzasadniony nie doręczył Prokuratorowi odpisu decyzji z [...] lipca 2011 r., to termin do wniesienia odwołania przez Prokuratora od powyższej decyzji w ogóle nie rozpoczął biegu, do dnia wywiedzenia odwołania przez Prokuratora. Biorąc pod uwagę potrzebę zachowania należytego poziomu rzetelności podejmowanych przez organy administracji czynności procesowych, jako nie znajdujące oparcia w kpa należało uznać stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu postanowienia z [...] października 2011 r., że termin do wywiedzenia odwołania przez Prokuratora rozpoczął swój bieg w dniu doręczenia pozostałym stronom odpisów decyzji z [...] lipca 2011 r., podczas gdy niedoręczenie odpisu tej decyzji Prokuratorowi nastąpiło z wyłącznej winy PINB. W ten sposób Prokurator pozbawiony został prawa do wniesienia odwołania od decyzji samemu podejmując wszelkie niezbędne czynności procesowe na skutek których uzyskał w toczącym się postępowaniu status podmiotu działającego na prawach strony. Za logiczne i zgodne z prawem należało uznać stanowisko zajęte w sprawie przez Prokuratora, że skoro PINB doręczył Jemu decyzję z [...] lipca 2011 r. wraz z aktami sprawy jeszcze przed upływem terminu, kiedy stała się ona ostateczna, to termin do jej zaskarżenia biegł nie od chwili doręczenia jej pozostałym stronom, tylko od dnia kiedy było możliwe jej zaskarżenie przez Prokuratora, tj. od dnia 29 lipca 2011 r. (odpowiednio – uchwała SN z 5.5.1988 r., III CZP 29/88, OSNC 10/1989/151, z glosą B. Bladowskiego OSP 5/89/114, akceptowana przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego, tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W.Pr. 1998, t. 1. s. 820, uw. 98). Tymczasem WWINB wydając postanowienie z [...] października 2011 r. w ogóle nie rozważył powyższych okoliczności, mechanicznie błędnie uznając, że skoro Prokuratorowi nie doręczono odpisu decyzji z [...] lipca 2011 r., to odwołanie w sprawie winno zostać wniesione do dnia [...] sierpnia 2011 r., tj. dnia, w którym upłynął termin do wniesienia odwołania przez pozostałe strony. Tego rodzaju rozumowanie, pozostające w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości proceduralnej doprowadziło do pozbawienia Prokuratora jednego z podstawowych uprawnień procesowych strony o charakterze konstytucyjnym, a mianowicie prawa do wniesienia środka zaskarżenia od wydanej w sprawie decyzji (art. 15, art. 127 § 1, art. 129 § 1i 2 kpa; art. 78 Konstytucji RP). Z tego względu uchybienie, którego dopuścił się WWINB w ocenie Sądu miało charakter rażący.

Mając na uwadze powyższe Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, zm. 1101) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność postanowienia z [...] października 2011 r.

WWINB stosując się do zawartej powyżej oceny prawnej znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów kpa winien rozpatrzyć wniesione przez Prokuratora odwołanie od decyzji z [...] lipca 2011 r. w sposób merytoryczny.

W 2 pkt wyroku Sąd działając na zasadzie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z 29.7.2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA 2004/2/32).