Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1273/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 ust.  1, art. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 3, art. 36, art. 39 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 19 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) SO del. Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. G. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Burmistrz Miasta przyznał K. J. zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu wymiany drzwi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji wynika, że rodzina K. J. kwalifikuje się do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego.

Po rozpatrzeniu odwołania K. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję Burmistrza Miasta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło, że w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie okoliczności faktycznych sprawy i nie wskazał przesłanek przyznania pomocy w takiej, a nie innej wysokości. Zdaniem Kolegium, organy orzekające w sprawach przyznania lub odmowy przyznania pomocy społecznej, winny w uzasadnieniu decyzji podać konkretnie wysokość kwoty, jaką dysponowały na udzielenie danego rodzaju pomocy, jaka kwota została już rozdysponowana i na jakiego rodzaju potrzeby oraz w jakiej wysokości były przyznawane przeciętne zasiłki celowe. Brak w decyzji takich danych można, w ocenie Kolegium, uznać jako działanie organu nadmiernie dowolne, a więc przekraczające granice uznania administracyjnego. Kolegium podniosło, że organ I instancji powinien również ustalić rzeczywistą wysokość potrzeb rodziny K. J. i wskazać w decyzji, dlaczego uznał przyznaną jej pomoc za wystarczającą na ich zaspokojenie, z uwzględnieniem realnych własnych możliwości finansowych.

II.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] przyznał K. J. zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztu wymiany drzwi. Organ I instancji ustalił, że K. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K. – uczennicą szkoły podstawowej. Organ podał, że K. J. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Poza tym jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Organ I instancji wskazał, że dochód dwuosobowej rodziny K. J. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, tj. w styczniu 2012 r. wynosił 525,32 zł. Składały się na niego alimenty na córkę w kwocie 260,00 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 174,32 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 91,00 zł. Burmistrz Miasta stwierdził, że dochód rodziny K. J. jest niższy od ustawowego kryterium dochodowego (702,00 zł), wyliczonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, a zatem przysługuje jej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ I instancji dodał, że K. J. jest objęta pomocą społeczną od 2010 r. i jej córka korzysta z pomocy obiadowej w szkole. Organ podniósł, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że K. J. otrzymała w 2012 r. pomoc finansową na łączną kwotę 1183,40 zł, w tym m.in. zasiłek okresowy za okres od lutego do marca w kwocie 176,68 miesięcznie, zasiłek na częściowe dofinansowanie zakupu pralki (decyzja Nr [...] z dnia 16 marca 2012 r.) oraz zasiłek celowy w wysokości 300,00 zł na dofinansowanie do zakupu pralki, drzwi i na dojazdy do szkoły (decyzja Nr [...] z dnia 12 kwietnia 2012 r.). Zdaniem organu I instancji, zasiłki otrzymane w lutym i w marcu 2012 r. K. J. mogła przeznaczyć również na wymianę drzwi albowiem była już w posiadaniu pralki automatycznej, którą zakupiła w styczniu 2012 r., o czym w tym okresie nie poinformowała. Organ I instancji wskazał, że K. J. odmówiła wielokrotnie proponowanej jej pomocy w formie obiadów, co, zdaniem organu, świadczy, że nie wymaga pomocy na podstawowe potrzeby bytowe. Organ podkreślił przy tym, że średnio w miesiącach od stycznia do kwietnia K. J. otrzymała dodatkowo 295,85 zł (1183,40 zł / 4 miesiące) co łącznie z posiadanym miesięcznym dochodem 525,32 zł daje kwotę 821,17 zł do dyspozycji w miesiącu. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji uznał, że przyznanie zasiłku celowego w kwocie 100,00 zł na częściowe pokrycie wymiany drzwi winno pozwolić dokonać ich zakupu, zważywszy, że K. J. już otrzymała pomoc na ten cel. Burmistrz Miasta wyjaśnił również, że wysokość przyznanej pomocy finansowej wiąże się między innymi z możliwościami finansowymi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ podał, że w 2012 r. w planie wydatków, w dziale zasiłki celowe zarezerwowano kwotę 369.600,00 zł – były to wydatki na zasiłki celowe, celowe specjalne, sprawienie pogrzebu, żywienie, zdarzenia losowe. Biorąc pod uwagę analogicznie ilość świadczeń w dziale zasiłki celowe w roku 2011 organ I instancji wskazał, że zrealizowano kwotę świadczeń 377.120,00 zł udzielając pomocy finansowej 486 rodzinom co daje miesięcznie 64,66 zł na jedną rodzinę, natomiast w roku 2012 zaplanowano kwotę 369.600,00 zł i po przyjęciu, że zostanie udzielona pomoc finansowa 486 rodzinom należy przyjąć, iż miesięcznie na jedną rodzinę można przeznaczyć 63,37 zł na pomoc w formie wyżej wymienionych świadczeń.

W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Miasta K. J. oświadczyła, że się z nią nie zgadza. Dodatkowo wyraziła niezadowolenie ze sposobu postępowania pracowników MOPS wobec jej osoby. Odwołująca się podniosła, że organ I instancji przedstawił ogólny budżet MOPS-u, ale nie podał ile przyznano zasiłków okresowych, a ile zasiłków celowych i celowych specjalnych w danym miesiącu i w jakiej wysokości. K. J. zarzuciła, że do jej dochodu wliczono dodatek mieszkaniowy w kwocie 174,32 zł mimo, że postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nakazano jej zwrócić dodatek w kwocie 249, 90 zł za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. Poza tym od lipca 2011 r. do października 2011 r. odwołująca się nie otrzymała żadnej pomocy z MOPS-u. W związku z powyższym K. J. uważa, że powinna otrzymać pomoc, tym bardziej, że ma bardzo niski dochód, wiele potrzeb, nieściągalne alimenty i się uczy.

Decyzją z dnia 13 lipca 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 pkt 4 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] 2012 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium powtórzyło ustalenia organu I instancji odnośnie sytuacji rodzinnej i materialnej K. J. Zdaniem organu II instancji, sytuacja materialna dwuosobowej rodziny K. J. jest bardzo trudna i przyznany jej zasiłek celowy w wysokości 100,00 zł tylko w pewnym stopniu jest w stanie złagodzić jej problemy finansowe. Kolegium uważa jednak, że należy mieć również na względzie to, że na terenie Miasta zamieszkują też inne osoby i rodziny, niejednokrotnie wielodzietne, które również borykają się z problemami finansowymi i oczekują na pomoc. W tej sytuacji Ośrodek, dysponując ograniczonymi środkami pieniężnymi na pomoc społeczną jest w stanie przyznawać zasiłki tylko w takim rozmiarze, który mieści się w granicach jego możliwości. Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano, że na 2012 r. zarezerwowane zostały środki pieniężne w wysokości 369.600,00 zł na wypłatę zasiłków celowych, specjalnych zasiłków celowych, na sprawienie pogrzebu, żywienie oraz zdarzenia losowe i stwierdzono, że jeżeli ilość rodzin, które już otrzymały w roku 2012 świadczenia i otrzymają do końca tego roku, będzie podobna do ilości rodzin, którym przyznano świadczenia w roku 2011, to miesięcznie można przeznaczyć na jedną rodzinę kwotę 63,37 zł na pomoc w formie wyżej wymienionych świadczeń. Kolegium stwierdziło, że na wysokość przyznanego K. J. zasiłku celowego miały wpływ możliwości finansowe Ośrodka w stosunku do liczby składanych wniosków o pomoc celową oraz częstotliwość i wielkość przyznawanej jej pomocy, którą przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jest ona bowiem przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej objęta od 2010 r. pomocą finansową w formie zasiłków okresowych i zasiłków celowych, jak też w formie dożywiania jej córki. Kolegium podniosło, że posiadane fundusze Ośrodek zobowiązany jest rozdzielać pomiędzy liczbą osób i rodzin, wymagających wsparcia materialnego, a przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych. Zdaniem organu II instancji, nie budzi wątpliwości fakt, że organ odpowiedzialny za udzielanie pomocy społecznej nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc pieniężną, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Odnośnie zawartych w odwołaniu zarzutów K. J. o niewłaściwym postępowaniu pracowników MOPS wobec jej osoby, Kolegium stwierdziło, że trudno uznać je za słuszne, gdyż jest ona od 2010 r. objęta pomocą finansową, a na wysokość przyznawanych jej świadczeń pieniężnych mają wpływ tylko możliwości finansowe Ośrodka, a nie jakieś uprzedzenia pracowników Ośrodka w stosunku do jej osoby, o co bezpodstawnie są przez nią posądzani. Mając zatem powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się K. J. i pismem z dnia 30 lipca 2012 r. wniosła na nią skargę, domagając się jej uchylenia. Skarżąca nie podniosła jednak żadnych zarzutów zastrzegając jedynie, że dokładne uzasadnienie i dowody przedstawi na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 24 lipca 2013 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że przyznany skarżącej zasiłek celowy w wysokości 100 zł pozwala na zaspokojenie jej niezbędnej potrzeby życiowej. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że zasiłek celowy ma służyć zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ma przynosić osobie, która go otrzymuje realne wsparcie finansowe. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżąca znajduje się wraz z córką w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej. Pełnomocnik skarżącej uważa, że mając na uwadze aktualny poziom cen oraz niezabezpieczone potrzeby bytowe skarżącej w zakresie wyżywienia, kosztów utrzymania mieszkania, konieczności dokonania niezbędnych remontów, przyznana jej tytułem zasiłku celowego kwota 100 zł nie pozwala na zabezpieczenie jej potrzeb w tym zakresie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, konstatacja taka wynika także z zasad doświadczenia życiowego przeciętnego dorosłego człowieka, który regularnie ponosi koszty związane ze swoim koniecznym utrzymaniem. W ocenie pełnomocnika skarżącej, wysokość przyznanego zasiłku celowego winna pozwolić na rzeczywiste całościowe zapewnienie potrzeby bytowej osoby, która o ten zasiłek się ubiega. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, w niniejszej sprawie występuje również sprzeczność istotnych ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego z treścią zebranego w sprawie materiału polegająca na przyjęciu, iż wysokość przyznanego skarżącej zasiłku celowego odpowiada możliwościom finansowym MOPS. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że ustalenie, iż MOPS nie dysponuje środkami pozwalającymi na przyznanie zasiłku celowego w kwocie ponad 100 zł jest zupełnie dowolne i dokonane w oderwaniu od materiału dowodowego. W tym zakresie organ II instancji oparł się bowiem na twierdzeniach wskazanych w decyzji organu I instancji, które nie zostały poparte jakimikolwiek wyliczeniami.

Na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. skarżąca podała, że przy składaniu wniosków do organów pomocy społecznej nie określiła żądanej kwoty ponieważ chyba nie dostałaby tyle ile chce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej zostały określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm., zwana dalej u.p.s.). Na wstępie należy podkreślić, że w świetle przepisów art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Przepisy te wyrażają zasadę pomocniczości, inaczej rzecz ujmując zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Wynika z niej zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna.

Z powyższych regulacji wynika, że celem pomocy społecznej nie jest obowiązek zaspakajania wszystkich potrzeb lecz tylko tych, które zaliczyć można do niezbędnych dla życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustawa o pomocy społecznej wskazuje przykładowo okoliczności, które mogą stanowić podstawę udzielenia pomocy społecznej wymieniając m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę (art. 7 u.p.s.). Zarazem przepisy ustawy określają (art. 36 u.p.s.) zamknięty katalog świadczeń pomocy społecznej o charakterze pieniężnym i niepieniężnym. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust. 1 u.p.s., a zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.

W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.:

"Art. 39. 1. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.

2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu."

Sformułowanie art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. wskazuje, iż ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia, jak i samo jego przyznanie, a także określenie kwoty zasiłku ustawodawca pozostawił swobodnej ocenie organu, która jednak nie może być dowolna. Uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. Oznacza to pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji, choć jednocześnie organ związany jest przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy o pomocy społecznej. Decyzje wydawane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem i z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 12, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2012, str. 429). Ponadto w przypadku decyzji wydanych w tym trybie zbadania wymaga, czy decyzja taka podjęta została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Sąd administracyjny kontroluje zatem prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodność z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu organy administracyjne wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły wymienionych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organy administracyjne w sposób prawidłowy ustaliły sytuację materialną i rodzinną skarżącej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką K – uczennicą szkoły podstawowej. Skarżąca została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Poza tym jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Dochód dwuosobowej rodziny skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, tj. w styczniu 2012 r. wynosił 525,32 zł i jest niższy od ustawowego kryterium dochodowego rodziny, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. i wynoszącego 702,00 zł. Skarżąca spełnia zatem kryterium dochodowe uprawniające ją do ubiegania się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Organy podały również, że skarżąca jest objęta pomocą społeczną od 2010 roku.

W uzasadnieniu swoich decyzji organy administracyjne wyjaśniły, że w kwietniu 2012 r. skarżąca otrzymała zasiłek celowy w kwocie 300 zł na dofinansowanie do zakupu pralki, na drzwi i na dojazdy do szkoły, przy czym skarżąca pralkę zakupiła już w styczniu 2012 r., a więc większą kwotę mogła przeznaczyć na wymianę drzwi. Nadto organy wyjaśniły, że przyznanie skarżącej zasiłku celowego w kwocie 100 zł było uzasadnione również z uwagi na możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ I instancji podał, że na 2012 r. zarezerwowane zostały środki pieniężne w wysokości 369.600,00 zł na wypłatę zasiłków celowych, specjalnych zasiłków celowych, na sprawienie pogrzebu, żywienie oraz zdarzenia losowe. Zdaniem organu, jeżeli ilość rodzin, które już otrzymały w roku 2012 świadczenia i otrzymają do końca tego roku, będzie podobna do ilości rodzin, którym przyznano świadczenia w roku 2011, to miesięcznie można przeznaczyć na jedną rodzinę kwotę 63,37 zł na pomoc w formie wyżej wymienionych świadczeń.

Należy podkreślić, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej – kryteria ustawowe sformułowane w art. 2-4 ustawy o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Dlatego nie można uznać, aby konieczne było precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej i rozdziału posiadanych środków i ich źródeł pozyskania. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., czy też art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca, czy innego okresu czasu na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych i innych form pomocy, średniej wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego, ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy oraz celu, na jaki tym osobom przyznano zasiłki. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 24 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1353/09, z 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 116/10, z 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 107/11). Dlatego też Sąd uznał, że postępowanie administracyjne nie było obarczone wadą polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności związanych z kwestiami dotyczącymi rozdysponowania środków finansowych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.

Organy prawidłowo ustaliły zatem stan faktyczny w niniejszej sprawie wskazując w jakiej sytuacji życiowej znajduje się skarżąca, podając jaką pomocą jest objęta i na jakie cele, wyjaśniając, z jakich przyczyn nie można było przyznać jej zasiłku celowego w wyższej kwocie. Przyznając świadczenie z pomocy społecznej organ administracyjny musi mieć na względzie nie tylko sytuację życiową strony, ale również swoje możliwości finansowe. Organ nie może bowiem przeznaczyć pozostających w jego dyspozycji środków finansowych na zaspokojenie wszystkich potrzeb niewielkiej grupy osób, lecz powinien tak nimi gospodarować by pomocą objąć jak najszerszy krąg osób potrzebujących. Podkreślenia wymaga okoliczność, że organ przyznający pomoc społeczną nie ma obowiązku spełniania żądań wnioskującego, który zawsze musi liczyć się z ewentualną odmową, jak również z tym, że wielkość przyznanego świadczenia będzie inna od wnioskowanej. Wynika to wprost z treści art. 3 ust. 4 u.p.s., który stanowi, że "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej".

Skarga nie może zatem być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).