Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1964/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2022 r. nr DN.gn.625.131.1.2021 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister"), po rozpatrzeniu wniosku W. S. (dalej: "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z 9 listopada 2021 r. nr DN.gn.625.131.2021 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra z 15 lutego 2011 r. nr GZ.rn-057-625-201-1/09 oraz utrzymaną nią w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego (dalej: "Wojewoda") z 12 września 2003 r. nr RR.IV.MK.7716-1/138/02.

Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda decyzją z 12 września 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 5 października 1956 r. nr PZR.19-Ild/15/1/56, w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej we wsi [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność T. S. i S. S. małż.

Minister, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z 15 lutego 2011 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody z 12 września 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 623/11 oddalił skargę Skarżącego na ww. decyzję Ministra.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 324/12 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od ww. wyroku z 28 września 2011 r.

Skarżący wnioskiem z 2 października 2020 r. wystąpił do Ministra o stwierdzenie nieważności wydanej przez ten organ decyzji z 15 lutego 2011 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody z 12 września 2003 r.

Minister postanowieniem z 5 listopada 2020 r. nr Sz.gn.625.88.2020 odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie.

Następnie Minister, po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z 20 kwietnia 2021 r. nr Sz.gn.625.88.1.2021 utrzymał w mocy własne postanowienie z 5 listopada 2020 r.

Skarżący wnioskiem z 11 maja 2021 r., sprecyzowanym w 30 października 2021 r., wystąpił do Ministra o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z 15 lutego 2011 r. oraz decyzją Wojewody z 12 września 2003 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) dalej: "K.p.a.".

Minister postanowieniem z 9 listopada 2021 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 15 lutego 2011 r. i utrzymaną nią w mocy decyzją Wojewody z 12 września 2003 r., z powodu uchybienia miesięcznego terminu na złożenie wniosku wznowieniowego.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podając, że faktycznie uchybił terminowi do złożenia wniosku wznowieniowego (o wznowienie postępowania wystąpił po 10 latach od wydania decyzji z 15 lutego 2011 r.), ale postępowanie powinno być wznowione, ponieważ Minister też pozostawał w zwłoce, gdyż decyzję z 15 lutego 2011 r. wydał dopiero po 8 latach od wydania decyzji z 12 września 2003 r.

Minister postanowieniem z 30 maja 2022 r., po rozpatrzeniu ww. wniosku, utrzymał w mocy postanowienie z 9 listopada 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że weryfikując zgromadzony materiał dowodowy przez pryzmat przesłanek formalnych wznowienia stwierdził, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania względem decyzji Wojewody z 12 września 2003 r., ponieważ nie jest ona decyzją ostateczną - od decyzji tej zostało bowiem wniesione odwołanie i sprawa była rozpatrywana przez organ drugiej instancji, który wydał w tej sprawie decyzję z 15 lutego 2011 r.

W odniesieniu do decyzji z 15 lutego 2011 r. stwierdził, że mimo, iż trzy przesłanki wznowieniowe zostały spełnione, to nie został zachowany ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że wniosek z 11 maja 2021 r. o wznowienie postępowania został bowiem nadany w urzędzie pocztowym w dniu 11 maja 2021 r. (a następnie sprecyzowany pismem z 30 października 2021 r.). Natomiast informację o decyzji Ministra z 15 lutego 2011 r., stanowiącą podstawę wznowienia, Skarżący powziął w dniu 24 lutego 2011 r., gdyż w tym właśnie dniu niniejsza decyzja została mu doręczona (powołał się na znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru). Podkreślił, że przedmiotowe podanie zostało więc złożone po przeszło 10 latach od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o decyzji z 15 lutego 2011 r.

Minister odnosząc się do podnoszonego zarzutu, że postępowanie powinno być wznowione, ponieważ on też pozostawał w zwłoce, stwierdził, że nie może mieć on wpływu na rozstrzygnięcie. Podkreślił, że czas trwania postępowania (które miałoby podlegać wznowieniu) nie został bowiem uznany przez ustawodawcę za okoliczność mającą wpływ na obliczanie terminu przewidzianego w art. 148, 145a § 2 i art. 145b § 2 K.p.a.

W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji ją poprzedzającej. W motywach skargi stwierdził, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone po przeszło 10 latach od dnia, w którym dowiedział się o decyzji z 15 lutego 2011 r., ale w ciągu miesiąca od momentu kiedy powziął wiedzę o możliwości wystąpienia o wznowienie postępowania. Podniósł również, że bezpodstawnie odmówiono mu poszanowania konstytucyjnego prawa własności oraz uznania zaboru mienia za rażąco naruszające prawo, mimo, że ta sama decyzja przez tenże organ drugiej instancji w stosunku do innych osób, nawet żyjących w chwili orzekania, była stwierdzana. Podkreślił, że sprawia to odczucie rabulistycznej samowoli i dowolności w orzekaniu przez organ administracji państwowej. W związku z tym zasada zaufania do administracji państwowej ewidentnie jest złamana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, dotknięte było kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 K.p.a., albo też zachodzi przesłanka z art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, a jego podstawę stanowi, stosownie do art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to rozpoczyna postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia, określone w powołanych artykułach, nie wpłynęły na treść decyzji. Wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne.

Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego.

Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 K.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a.

Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a.

W rozpoznanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra z 15 lutego 2011 r. Skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Ponadto zgodnie z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie sądów administracyjnych, ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA z 8.02.2018 r. II OSK 1661/17).

Jedynie pozytywne ustalenia w powyższym zakresie, uzasadniają wydanie na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi dopiero podstawę do przejścia do kolejnej fazy procedowania żądania, gdzie przeprowadzone byłoby postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Ustalenie na etapie poprzedzającym formalne wszczęcie postępowania, że wniosek złożony został po upływie terminu wskazanego w art. 148 K.p.a. skutkuje natomiast wydaniem na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z powodu jego niedopuszczalności. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w ustanowioną w art. 16 K.p.a. ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 6.07.2007 r. II OSK 976/05).

W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył Minister i przyznał Skarżący w uzasadnieniu skargi, wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem powyższego terminu.

Wniosek z 11 maja 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra z 15 lutego 2011 r. został bowiem nadany w urzędzie pocztowym w dniu 11 maja 2021 r. (a następnie sprecyzowany pismem z 30 października 2021 r.). Natomiast informację o decyzji z 15 lutego 2011 r., stanowiącą podstawę wznowienia, Skarżący powziął w dniu 24 lutego 2011 r., gdyż w tym właśnie dniu została mu ona doręczona (potwierdza to znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji). Podanie o wznowienie postępowania zostało więc złożone po przeszło 10 latach od dnia, w którym Skarżący dowiedział się o decyzji z 15 lutego 2011 r.

Na ocenę zachowania terminu do złożenia przedmiotowego podania nie może wpłynąć, jak twierdzi Skarżący, moment powzięcia przez niego wiedzy o możliwości wystąpienia z takim wnioskiem o wznowienie.

Przesądzająca w tej mierze jest bowiem treść normatywna art. 148 § 2 K.p.a., który to przepis – jak już zaznaczono wyżej – wiąże rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z dniem dowiedzenia się przez stronę o decyzji. Dzień ten nie jest sporny w przedmiotowej sprawie, co potwierdził również Skarżący w uzasadnieniu skargi, że podanie o wznowienie złożył 10 lat od dnia, w którym dowiedział się o decyzji z 15 lutego 2011 r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.