Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1774/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, A Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie jej od obowiązku poniesienia tej opłaty (patrz pismo z dnia 16 stycznia 2014 r.). W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, Spółka nadesłała urzędowy formularz (druk PPPr) z dnia 24 lutego 2014 r., w którym wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Spółka podniosła, że w wyniku działań organów podatkowych zablokowano jej wszystkie rachunki bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Zajęciu podlegają także wszystkie środki ruchome należące do Spółki. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 6.000.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 781.918,00 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 110.628,86 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 0,00 zł.

Analiza ww. oświadczenia o majątku i dochodach skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 27 lutego 2014 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: 1) odpisu sprawozdania finansowego skarżącej (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) za rok obrotowy 2012; 2) bilansu i rachunku zysków i strat za 2013 r., a w przypadku ich braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitalewłasnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.); 3) aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej; 4) odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012 i za 2013 r. jeśli zostało sporządzone; 5) odpisów deklaracji skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące; 6) odpisu raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące; 7) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W razie, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić zaświadczenia wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty.

Przywołane wyżej wezwanie doręczono adresatowi w dniu 5 marca 2014 r. W wezwaniu pouczono wnioskującą Spółkę, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: "P.p.s.a".

W piśmie procesowym z dnia 12 marca 2014 r. Prezes Spółki oświadczył, że "żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji." Z tych względów oświadczył, że nie wysyła żądanych dokumentów.

Ustalono nadto, że Spółka wielokrotnie zwracała się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. W toku tych postępowań orzekał również Naczelny Sąd Administracyjny. Ostatnio, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1029/13, Sąd kasacyjny oddalił zażalenie Spółki na postanowienie sądu pierwszej instancji. W tych ramach zwrócono wnioskującej uwagę, że "zapewnienia strony o trudnej sytuacji majątkowej, ogólnikowe i nieudokumentowane nie mogą stanowić podstawy oceny sytuacji majątkowej (...). W tego typu sytuacjach są jest bowiem zmuszony do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przedłożony przez stronę, który może (...) okazać się niewystarczający dla wykazania istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy."

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732).

Należy nadto w tym miejscu wyjaśnić, ze ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi, płynnymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Na gruncie ujednoliconego stanowiska judykatury należy nadto odnotować, że oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy przepisu art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 tej ustawy, pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 370/10, LEX nr 663464).

Przenosząc na grunt tej sprawy licznie przytoczone wyżej poglądy judykatury przyszło stwierdzić, że na poparcie wniosku Spółki nie przedłożono żadnych dokumentów, które pozwoliłby na zobrazowanie jej aktualnej sytuacji majątkowej. Taka bierna postawa procesowa strony, która wnosi o zastosowanie wobec niej uprzywilejowanej pozycji w postępowaniu sądowym, nie może zasługiwać na aprobatę. Taki stan rzeczy wyklucza w konsekwencji przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Co więcej, wpis sądowy do skargi w tej sprawie stanowi zaledwie 0,0127% wartości środków trwałych zdeklarowanych w druku PPPr. Jednocześnie należy podkreślić, że Spółka nie udokumentowała podniesionej we wniosku okoliczności, iż posiadane przez nią aktywa trwałe są przedmiotem zajęcia w toku postępowania egzekucyjnego. Okoliczności tej nie potwierdzają również dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych tej sprawy.

Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, – podobnie jak w sprawie II FZ 1029/13 - że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.