Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 627/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3 i  ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Malczyce z dnia 29 marca 2011 r. nr VI/24/2011 w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Malczyce I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana; III. zasądza od Rady Gminy Malczyce na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 29 marca 2011 r. Nr VI/24/2011 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnymi (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 858 z późn. zm.) Rada Gminy Malczyce zatwierdziła taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Malczyce.

Uchwała w terminie określonym w art. 90 ust. 1 powołanej powyżej ustawy o samorządzie gminnym został przedłożona Wojewodzie Dolnośląskiemu jako właściwemu organowi nadzoru, który w zastrzeżonym w tej ustawie terminie nie podjął rozstrzygnięcia nadzorczego.

Wobec wątpliwości, co do legalności kontrolowanej uchwały Wojewoda Dolnośląski działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ten akt zarzucając istotne naruszenie art. 24 ust. 5 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w związku z § 19 ust. 3 pkt 4 i § 19 ust. 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886 z późn. zm.).

Jednocześnie organ nadzoru powołując się na przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy procesowej.

W uzasadnieniu skargi Wojewoda Dolnośląski wskazał, że stosownie do postanowień ustawy taryfę za zbiorowe zaopatrzenie wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków określa na okres jednego roku przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ceny i stawki opłat określone w taryfie są różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnić kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.

Tak opracowane taryfy podlegają zatwierdzeniu przez radę gminy na wniosek w tym przedmiocie przedstawiony przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie.

Do wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, przy czym szczegółowa regulacja dotycząca elementów omawianego wniosku została zawarta w § 19 powołanego wcześniej rozporządzenia w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków.

Z treści tego przepisu wynika m.in., że do wniosku dołącza się uzasadnienie, którego obligatoryjnym składnikiem są tabele, będące szczegółową kalkulacją cen oraz stawek i mające konkretnie określony w rozporządzeniu obligatoryjny zakres merytoryczny.

W dalszej części uzasadnienia skargi Wojewoda Dolnośląski wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Rada Gminy Malczyce, na podstawie złożonego przez Malczyckie Usługi Komunalne sp. z o.o. wniosku o zatwierdzenie taryf oraz dokumentów stanowiących załącznik do tego wniosku oraz po jego weryfikacji przez Wójta pod względem zasadności i celowości ponoszonych kosztów, podjęła uchwałę o zatwierdzeniu taryf. W toku badania legalności uchwały organ nadzoru zwrócił się do Rady Gminy w Malczycach o doręczenie organowi nadzoru kopii wniosku o zatwierdzenie taryf, kopii szczegółowej kalkulacji cen i stawek opłat, kopii aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, który powinien być przedstawiony Radzie razem z wnioskiem, kopii pisma Wójta potwierdzającego, że taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikującego koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy pod względem celowości ich ponoszenia.

W odpowiedzi na pismo organowi nadzoru przekazano wniosek o zatwierdzenie taryf wraz ze szczegółową kalkulacją cen i stawek opłat oraz z korektą wniosku, opinię komisji powołanej przez Wójta Gminy Malczyce weryfikującą taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Przewodnicząca Rady Gminy poinformowała również, że plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych nie dotyczy Malczyckich Usług Komunalnych sp. z o.o. gdyż w strategii rozwoju spółki nie przewiduje się budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

Z przedstawionych przez Radę dokumentów wynika, że Przedsiębiorstwo Malczyckie Usługi Komunalne sp. z o.o. w tabelach będących szczegółową kalkulacją kosztów, stanowiących załącznik do wniosku o zatwierdzenie taryf, nie zawarło wszystkich wymaganych przez przepisy rozporządzenia danych. Mianowicie w tabeli C zatytułowanej "ustalenie poziomu niezbędnych przychodów", przedsiębiorstwo nie odniosło się do wszystkich elementów tabeli stanowiących o poziomie niezbędnych przychodów na rok obrachunkowy poprzedzający wprowadzenie nowych taryf oraz na rok obowiązywania nowych taryf.

W tabeli D należy określić alokację niezbędnych przychodów według taryfowych grup odbiorców usług w roku obowiązywania nowych taryf zarówno dla dostarczania wody jak i odprowadzania ścieków. Z dokumentów przedstawionych przez Radę wynika, że Przedsiębiorstwo wypełniło ten obowiązek jedynie w stosunku do usługi zaopatrzenia w wodę. Nie określiło natomiast alokacji niezbędnych przychodów według taryfowych grup odbiorców w stosunku do odprowadzania ścieków.

W tabeli E "Współczynniki alokacji w roku obowiązywania nowych taryf należy określić: 1) sprzedaż roczną wody, 2) przewidywane roczne opłaty za korzystanie ze środowiska - usługi zaopatrzenia w wodę, 3) ilość roczną dostarczanych ścieków, 4) przewidywaną roczną opłatę za korzystanie ze środowiska - usługi odprowadzania ścieków. Przedsiębiorstwo nie wypełniło obowiązku określenia współczynnika alokacji dla usługi odprowadzania ścieków.

W tabeli F zatytułowanej "Kalkulacja cen i stawek opłat za wodę i odprowadzanie ścieków metodą alokacji prostej" Przedsiębiorstwo obowiązane jest uwzględnić następujące dane dotyczące zaopatrzenia w wodę: 1) wartość niezbędnych przychodów, w tym wartość niezbędnych przychodów rozliczanych za ilość dostarczonej wody, wartość niezbędnych przychodów rozliczanych stawką opłaty abonamentowej, 2) zużycie wody w m3/rok, 3) liczbę odbiorców, 4) cenę za 1 nr wody w zł/nr 4) stawkę opłaty abonamentowej na odbiorcę w zł/m-c 3). Gdy zaś chodzi o odprowadzanie ścieków, to przedsiębiorstwo obowiązane jest uwzględnić: 1) wartość niezbędnych przychodów, 2) odprowadzone ścieki w m3/rok, 3) cenę usługi odprowadzania ścieków w zł/nr. Z treści wniosku Przedsiębiorstwa oraz treści uchwały wynika, że opłata abonamentowa ma dotyczyć obu taryfowych grup odbiorców wody. Tymczasem w tabeli F "kalkulacja cen i stawek opłat za wodę" stanowiącej załącznik do wniosku o zatwierdzenie taryf, dla drugiej grupy taryfowej odbiorców usług określono wartość niezbędnych przychodów biorąc pod uwagę ilość dostarczonej wody. Pominięto natomiast wartość niezbędnych przychodów rozliczanych stawką opłaty abonamentowej. Nie określono również zestawienia przychodów dla usługi polegającej na odprowadzaniu ścieków.

W tabeli G "zestawienie przychodów według taryfowych grup odbiorców usług z uwzględnieniem wielkości zużycia oraz cen i stawek w roku obowiązywania nowych stawek" dla usługi polegającej na dostarczaniu wody należy uwzględnić następujące dane: 1) zużycie wody w m3/rok, 2) cenę za nr wody w zł/m3, 3) stawkę opłaty abonamentowej, 4) przychody wg należności za ilości dostarczonej wody (cena) w zł/rok, 5) przychody wg należności za stawki opłat abonamentowych w zł/rok, 6) wartość przychodów w zł/rok. Podobne dane należy uwzględnić dla odprowadzania ścieków, a mianowicie: 1) ilość ścieków odprowadzonych rocznie w nr/rok, 2) cenę usługi odprowadzenia ścieków w zł/m3, 3) stawkę opłaty abonamentowej, 4) przychody wg należności za ilość odprowadzonych ścieków (cena)w zł/rok, 5) przychody wg należności za stawki opłat abonamentowych w zł/rok 6) wartość przychodów w zł/rok. Tymczasem Przedsiębiorstwo nie wskazało przychodów wg. należności za stawki opłat abonamentowych oraz nie dokonało zestawienia przychodów dla odprowadzania ścieków.

Z kolei w tabeli H "Skutki finansowe zmiany cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków" Przedsiębiorstwo powinno zawrzeć informacje dotyczące: wartości przychodów w roku obowiązywania nowych taryf oraz w roku obrachunkowym poprzedzającym wprowadzenie nowych taryf odpowiednio dla usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz dla każdej przewidzianej taryfowej grupy odbiorców tych usług. Tymczasem Przedsiębiorstwo w tabeli H "skutki finansowe cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę nie określiło skutków finansowych zmiany cen i stawek opłat dla odprowadzania ścieków, określiło tylko skutki zmian cen i stawek za zaopatrzenie w wodę.

Organ nadzoru wyjaśnił również w uzasadnieniu, że pismem z dnia 11 maja 2011 r. zwrócił się do Rady Gminy celem wyjaśnienia przedstawionych powyżej nieprawidłowości. W odpowiedzi na powyższe pismo Rada wskazała, że faktycznie tabele nie zawierały wymaganych przez rozporządzenie danych i przedstawiła dokumenty stanowiące uzupełnienie tabel. Tabelę C "Ustalenie niezbędnych przychodów" w pkt 1 "zaopatrzenie w wodę i w pkt 2 "odprowadzanie ścieków" uzupełniono o szczegółowe koszty kształtujące poziom niezbędnych przychodów. Tabelę D "Alokacja niezbędnych przychodów według taryfowych grup odbiorców usług w roku obowiązywania nowych taryf - przewidywane koszty" uzupełniono o niezbędne dane dla drugiej grupy odbiorców oraz określono alokację niezbędnych przychodów dla odprowadzania ścieków. Tabelę E "Współczynnik alokacji w roku obowiązywania taryf uzupełniono o dane dotyczące ilości dostarczanych ścieków w okresie jednego roku (pkt. 3) oraz o dane dotyczące przewidywanej rocznej opłaty za korzystanie ze środowiska - usługi odprowadzania ścieków. Gdy chodzi o tabelę F "Kalkulacja cen i stawek opłat za wodę" to przedstawiono uzupełnioną tabelę o wartość niezbędnych przychodów rozliczanych stawką opłaty abonamentowej oraz przedstawiono kalkulację cen i stawek opłat za odprowadzanie ścieków. Tabelę G "zestawienie przychodów według taryfowych grup odbiorców usług z uwzględnieniem wielkości zużycia oraz cen i stawek w roku obowiązywania nowych stawek" uzupełniono o dane dotyczące przychodów wg. należności za stawki opłat abonamentowych oraz zestawienie przychodów dla odprowadzania ścieków. Uzupełniono również tabelę H "Skutki finansowe zmiany cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę" i wprowadzono dane dotyczące skutków finansowych zmiany cen i stawek opłat dla odprowadzania ścieków.

Następnie Wojewoda Dolnośląski zwrócił uwagę, że brzmienie przepisu art. 24 ust. 5 wskazuje, że jest to norma o charakterze blankietowym. Cechą tego rodzaju przepisów jest to, że przewidują one powstanie określonych skutków prawnych, łącząc jednak ich zaistnienie z okolicznościami określonymi w innych przepisach. Tego typu normy nie rozstrzygają więc samodzielnie pewnych kwestii, lecz wydawane rozstrzygnięcia uzależniają od postanowień zawartych w innych przepisach. Taka konstrukcja przyjęta została przez ustawodawcę w przypadku art. 24 ust. 5 ustawy. Przepis ten nie wskazuje w jakich konkretnie przypadkach może dojść do odmowy zatwierdzenia taryf, lecz uzależnia podjęcie uchwały od stwierdzenia, że taryfy sporządzono niezgodnie z przepisami. Aby zatem ocenić, czy taryfy zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa należy sięgnąć do norm, które wyznaczają standardy legalności taryf lub inaczej, określają standardy według których taryfy mają być sporządzone. Przepisami takimi są przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisy wskazanego rozporządzenia.

Zdaniem organu nadzoru oznacza to, że Rada powinna dokonać analizy przedstawionych dokumentów pod względem ich zgodności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków regulujących kwestię sporządzania taryf oraz przepisami rozporządzenia. To zaś oznacza, że sam wniosek o zatwierdzenie taryf oraz dokumenty dołączone do wniosku, w tym również tabele stanowiące załączniki do wniosku winny zostać zweryfikowane przez Radę pod względem zgodności z powołanymi wyżej przepisami prawa. W przypadku gdy taryfy zostały sporządzone niezgodnie z zasadami określonymi w przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i wskazanego rozporządzenia, Rada była uprawniona do podjęcia uchwały o odmowie ich zatwierdzenia.

Zdaniem organu nadzoru artykuł 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowiący, że kompetencja oceny legalności sporządzenia taryf należy do organu wykonawczego, nie pozbawia tej kompetencji Rady Gminy. Skoro bowiem art. 24 ust. 5 tej ustawy wskazuje, że organ stanowiący może podjąć zarówno uchwałę zatwierdzającą taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, jak również może podjąć uchwałę odmawiającą zatwierdzenia taryf, to zdaniem organu nadzoru, nie wyklucza to kompetencji Rady do sprawdzenia taryf i weryfikacji kosztów. Skoro jedną z form rozstrzygnięcia Rady w tym zakresie jest odmowa zatwierdzenia taryfy, musi być ona uzasadniona poprzez wskazanie na niezgodne z przepisami sporządzenie taryfy. W ocenie organu nadzoru w celu ustalenia legalności sporządzenia taryf konieczne było zweryfikowanie dokumentów, na podstawie których zostały one sporządzone, w tym tabel stanowiących załącznik do wniosku. Stanowisko organu nadzoru stwierdzające istnienie kompetencji Rady do sprawdzenia taryf znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 279/08, wskazał, że "rada gminy ma zatem kompetencje do oceny przedstawionych taryf z punktu widzenia sporządzenia zgodnie z przepisami prawa." W tym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że "ocena zgodności z przepisami prawa przeprowadzona jest na podstawie przepisów Rozdziału 4 tej ustawy zatytułowanego "Zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków." Zatem, weryfikacja taryf przez komisję powołaną przez wójta do zbadania zgodności taryf z przepisami prawa oraz weryfikacji kosztów o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy pod względem celowości nie zwalnia Rady od obowiązku ponownej analizy stanu faktycznego sprawy i odniesienia jej do przepisów prawa regulujących problematykę ustalania taryf za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że Rada tego obowiązku nie dopełniła. Uznała bowiem, że taryfy przedstawione przez Przedsiębiorstwo zostały sporządzone zgodnie z przepisami prawa, podczas gdy okoliczności sprawy świadczą o tym, że Przedsiębiorstwo przedstawiło organom gminy dokumenty nie spełniające wymogów określonych w rozporządzeniu. Okoliczność tę potwierdza Przewodnicząca Rady Gminy Malczyce w piśmie z dnia 20 maja 2011 r., wskazując, że w tabelach C, D, E, F, G, H stanowiących załącznik do wniosku o zatwierdzenie taryf stwierdzono nieprawidłowości i w związku z tym Rada przesłała organowi nadzoru uzupełnione przez Przedsiębiorstwo tabele.

Z powyższego wynika zatem, że taryfy zostały sporządzone niezgodnie z § 19 ust. 3 pkt 4 w związku z § 19 ust. 4 powoływanego rozporządzenia, bowiem, nie odpowiadają one standardom określonym w załączniku do tego aktu wykonawczego.

Zdaniem organu nadzoru w przedmiotowej sprawie Rada miała podstawy do odmowy zatwierdzenia taryf, bowiem zaistniała przesłanka uprawniająca organ gminy do podjęcia takiej uchwały, którą stanowiło sporządzenia taryf niezgodnie z przepisami.

W zakończeniu uzasadnienia skargi Wojewoda Dolnośląski odwołał się do art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl którego organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa.

Oznacza to, że każde działanie organu władzy publicznej musi mieć podstawę w obowiązującym prawie i nie może być z przepisami takiego prawa sprzeczne.

Reasumując Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że podjęcie zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy Malczyce nie może być uznane za działanie legalne, a tylko do działań legalnych ustawa zasadnicza uprawnia organy władzy publicznej we wskazanym wcześniej art. 7. Organ nadzoru zwrócił przy tym uwagę, że w okolicznościach tej sprawy nie można wykluczyć, iż uchybienia Przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego we wskazanym w skardze zakresie mogły mieć wpływ na ostateczną wysokość taryf zatwierdzonych zaskarżonym aktem.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 1 września 2011 r. Rada Gminy Malczyce wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.

Wniosek o odrzucenie skargi nie została uzasadniony, natomiast motywując wniosek o jej oddalenie Rada Gminy Malczyce podała, że skarga Wojewody Dolnośląskiego jest niezasadna, albowiem tryb zatwierdzenia przedmiotowych taryf został zachowany i był zgodny w szczególności z przepisem art. 24 powoływanej wcześniej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Rada Gminy wyjaśniła jednocześnie, że przed zatwierdzeniem przedmiotowych taryf organ wykonawczy Gminy tzn. Wójt dokonał ich sprawdzenia i weryfikacji.

Ponadto wskazała, że Przedsiębiorstwo złożyło przedmiotowy wniosek na formularzu odpowiadającym wzorowi formularza ustalonego przez Ministra Budownictwa rozporządzeniem z 2006 r. - zgodnie z delegacją ustawową z art. 25 ustawy.

Stwierdzone po zatwierdzeniu przez Radę Gminy braki we wniosku, miały charakter braków usuwalnych i nie miały żadnego wpływu na wysokość ustalonych taryf. Zresztą braki te zostały niezwłocznie po ich ujawnieniu usunięte, zarówno przez przedsiębiorstwo jak i organ Gminy.

Dane, które zostały zawarte we wniosku, jak i w jego uzupełnieniu, odpowiadają warunkom określonym w § 19 rozporządzenia. Wskazana bowiem została zarówno poprzednio obowiązująca taryfa oraz stawki nowej taryfy. Przedsiębiorstwo wskazało we wniosku skutki finansowe zmian cen taryf oraz alokację przychodów, w związku z zatwierdzeniem nowej taryfy. Dołączone do wniosku sprawozdanie finansowe przedsiębiorstwa w pełni potwierdza prawidłowość zaproponowanych nowych stawek opłat.

W tej sytuacji zdaniem Rady Gminy nie można zgodzić się z zarzutem organu Nadzoru - Wojewody Dolnośląskiego, że zostały naruszone zasady sporządzania taryf wyrażone w przepisach przywołanego wyżej rozporządzenia z 2006 r.

Ponadto Rada zauważyła, iż przepisy prawa, w tym ustawy z 2001 r. oraz rozporządzenia z 2006 r. nie przewidują sankcji w postaci nieważności uchwały o ustaleniu nowych taryf w sytuacji, kiedy wniosek będzie zawierał braki o charakterze usuwalnym, a zwłaszcza braki pisarskie czy też rachunkowe.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski w piśmie procesowym z dnia 30 września 2011 r., oświadczył, że nie zgadza się ze stanowiskiem Rady Gminy Malczyce, przyjętym w odpowiedzi na skargę i ponownie wskazał, iż w niniejszej sprawie taryfy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa tj. § 19 ust. 3 pkt 4 w związku z § 19 ust. 4 powoływanego rozporządzenia, a poprzez to w sposób niezgodny z określonymi w tym akcie standardami ich sporządzania. Konsekwencją tych naruszeń powinno być podjęcie przez Radę Gminy Malczyce uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, natomiast podjęcie uchwały o zatwierdzeniu taryf – mimo sporządzenia ich niezgodnie z przepisami prawa – stanowi naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W piśmie organ nadzoru podtrzymał również swoje stanowisko, co do kompetencji rady gminy do dokonania oceny legalności opracowanych taryf niezależnie od kompetencji przysługującej organowi wykonawczemu.

Ponadto w ocenie organu nadzoru braki w dokumentacji stanowiącej podstawę do określenia taryf nie mają charakteru błędu pisarskiego, czy usuwalnego. Jak wskazano obszernie w skardze na uchwałę. Braki te stanowią istotne naruszenie § 19 ust. 3 pkt 4 w zw. z § 19 ust. 4 rozporządzenia. Wskazać bowiem należy, że na podstawie danych zawartych w tych dokumentach ustala się wysokość taryfy. Przepisy te określają standardy, według których taryfy mają być sporządzone. Przepisami tymi są przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisy wskazanego rozporządzenia. Skoro zatem dokumenty, na podstawie których ustala się taryfę, nie zawierają elementów określonych w rozporządzeniu to oznacza to, że zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa, a tym samym również taryfy zostały sporządzone niezgodnie z przepisami prawa.

Wojewoda Dolnośląski wskazał również, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowi art. 91 ust. 1 w zw. z art. 93 ustawy o samorządzie gminnym. Mianowicie w przypadku istotnego naruszenia prawa organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały. W przypadku gdy upłynął termin na rozstrzygnięcie nadzorcze organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, zdaniem organu nadzoru Rada Gminy naruszyła w sposób istotny przepisy prawa, a w związku z upływem 30 dniowego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego, organ nadzoru zaskarżył przedmiotową uchwałę do sądu administracyjnego.

Zwrócił też uwagę, że organ nadzoru ocenia taryfy na dzień podjęcia uchwały, a w dniu jej podjęcia taryfy sporządzone były niezgodnie z powołanymi w skardze przepisami prawa.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 11 stycznia 2012 r. pełnomocnik Wojewody Dolnośląskiego oświadczył, że popiera skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). W ten sposób sformułowane zostało przez ustawodawcę generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji.

Wykonywane przez sądy administracyjne kontrole administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto – zgodnie z przepisem art. 134 § 1 tej ustawy – sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Malczyce z dnia 29 marca 2011 r. Nr VI/24/2011 w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Malczyce.

Należy zatem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 powołanej wcześniej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę w zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków jest zadaniem własnym gminy. W przypadku wspólnego wykonywania tego zadania przez gminy, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy związku międzygminnego lub gminy wskazanej w porozumieniu międzygminnym.

Ustawowe obowiązki w tym w zakresie realizowane są bezpośrednio przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, którymi są albo przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzą działalność gospodarczą zakresie regulowanym wskazaną powyżej ustawą, albo gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.

Prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego w zakresie świadczenia przedmiotowych usług oraz prawa i obowiązki odbiorców tych usług określa się w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, który ma status aktu prawa miejscowego (art. 19 ust. 1 ustawy). Usługi świadczone są odpłatnie, przy czym ceny i stawki opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania ogłaszane są publicznie w zestawieniu, dla którego ustawodawca przyjął nazwę "taryfa" (art. 2 pkt 12 ustawy). Taryfę na jeden rok określa przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne (art. 20 ust. 1 ustawy) i podlega ona zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy (art. 24 ust. 1 ustawy). Istotne przy tym jest, że zgodnie z art. 24 ust. 5 omawianej ustawy rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf w terminie 45 dni od dnia przedstawienia wniosku o ich zatwierdzenie wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta albo uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.

Działalność uchwałodawcza organu gminy poddana jest ocenie właściwych organów nadzoru, sprawowanego w sposób określony w powoływanej wcześniej ustawie o samorządzie gminnym. Zgodnie z jej art. 91 ust. 1 uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 tej ustawy. Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, ale - w takim przypadku - może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy).

Wg art. 147 § 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 wskazanej powyżej ustawy stwierdza nieważność uchwały albo aktu lub stwierdza, że wydane one zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawa o samorządzie gminnym, wcześniej powoływanej, nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu, niż zgodność zaskarżonego aktu organu gminy z przepisami prawa. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że podstawą uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa bez względu na jego ustrojoprawny, materialnoprawny lub proceduralnoprawny charakter, co w konsekwencji oznacza, że akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest prawidłowy (legalny), jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawami.

Jak wcześniej wyjaśniono uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 91 ust. 4 omówionego aktu, sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy.

Rozpoznając sprawę Sąd podzielił pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, wg którego odesłanie zawarte w art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu administracyjnego nie uprawnia do stosowania w zakresie oceny wadliwości uchwały lub zarządzenia organu gminy art. 156§1 kpa, ustanawiającego w sposób taksatywny przypadki kwalifikowanej wadliwości orzeczenia administracyjnego, obligującej właściwy organ do stwierdzenia jego nieważności.

Wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki w judykaturze pozwoliły ustalić pewien katalog istotnych naruszeń prawa skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały organu gminy.

Do tej kategorii naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej dla podjęcia określonego rodzaju uchwały, podjęcie uchwały o treści nie przewidzianej w normie prawnej, będącej podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały. Akceptując prezentowane dotychczas w tym przedmiocie poglądy, Sąd rozpoznając sprawę prowadził swoją ocenę w ramach tak określonych przesłanek istotnego naruszenia prawa i uznał, że przepis § 1 zaskarżonej uchwały zawiera treść nie przewidzianą w normie prawnej, będącej podstawą podjęcia tego aktu rady gminy.

Wskazany jako podstawa materialnoprawna przedmiotowej uchwały, a wcześniej powołany w uzasadnieniu przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi jedynie, że taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy z wyjątkiem taryf zmienionych w związku ze zmianą stawki podatku od towarów i usług. Niezależnie od tego Sąd uwzględnił w dokonywanej sprawie ocenie również przepis art. 24 ust. 5 tej ustawy, omówiony poprzednio, którym ustawodawca przyznał też radzie gminy prawo do negatywnego rozstrzygnięcia czyli do odmowy zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami.

Brzmienie przepisu art. 24 ust. 5 ustawy jednoznacznie wskazuje, że jest to norma o charakterze blankietowym. Cechą tego rodzaju przepisów jest to, że przewidują one powstanie określonych skutków prawnych, łącząc jednak ich zaistnienie z okolicznościami określonymi w innych przepisach. Tego typu normy nie rozstrzygają więc samodzielnie pewnych kwestii, lecz wydawane rozstrzygnięcia uzależniają od postanowień zawartych w innych przepisach. Taka dokładnie konstrukcja przyjęta została przez ustawodawcę w przypadku art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten nie wskazuje w jakich konkretnie przypadkach może dojść do odmowy zatwierdzenia taryf, lecz uzależnia podjęcie takiej uchwały od stwierdzenia, że taryfy sporządzono niezgodnie z przepisami. W przypadku niezaistnienia niezgodności z przepisami rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf opracowanych i przedstawionych organowi wykonawczemu gminy przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest zatem ustalenie, które przepisy wyznaczają standardy legalności taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę zbiorowe odprowadzanie ścieków, a w konsekwencji determinują ocenę, co do zgodności z prawem uchwały podejmowanej w trybie przepisu art. 24 ust. 5 powoływanej poprzednio ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, niezależnie od stanowiska przyjętego w takiej uchwale przez radę gminy.

Uregulowania dotyczące kwestii ustalania taryf zawarte są w rozdziale 4 ustawy : "Zasady ustalania taryf" (art. 20-23). Uszczegółowienie tych zasad zawarte jest w przepisach rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 23 tej ustawy tj. w przywołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2006 r. Zdaniem Sądu właśnie do tych przepisów należy się odwoływać poszukując owych standardów legalności (tak też NSA w wyroku z dnia 27 maja 2008 r. II OSK 279/08).

Zasady sporządzania taryf wynikają przede wszystkim z art. 20 ust. 2 ustawy według którego "przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne określa taryfy na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług". Zgodnie z ustawą niezbędne przychody to wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniających ciągłość zbiorowego zaopatrzenia w wodę odpowiedniej jakości i ilości i zbiorowego odprowadzania ścieków, które przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne powinno osiągnąć na pokrycie uzasadnionych kosztów związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń kanalizacyjnych oraz osiągnięcie zysku (art. 2 pkt 2). Przywołane przepisy jasno wskazują zatem, że taryfy powinny być skalkulowane na podstawie niezbędnych przychodów na które składają się uzasadnione koszty oraz zysk. Zgodnie z rozporządzeniem za uzasadnione uważa się takie koszty, które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa na podstawie ustawy oraz rozporządzania, przy zachowaniu należytej staranności zmierzającej do ochrony interesów odbiorców i minimalizacji kosztów niezbędnych do wykonania zadań wynikających z ustawy. Podstawowym zadaniem wynikającym z ustawy jest bowiem dostarczanie wody i odprowadzenie ścieków. Systematyka ustawy wskazuje, że do realizacji tego zasadniczego celu ustawy służyć powinny inne zadania określone w ustawie, które można określić jako obowiązki mające na celu zapewnienie tego podstawowego zadania. Do takich obowiązków należy też opracowanie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych (art. 21 ust.1 ). Koszty wynikające z wydatków inwestycyjnych na te zadania uwzględnia się przy ustalaniu niezbędnych przychodów (art. 20 ust. 4). Jak jednak wynika z rozporządzenia – na co wskazała w toku postępowania nadzorczego rada gminy - przedsiębiorstwo jest zwolnione od obowiązku opracowania planu, jeżeli nie planuje budowy urządzeń wodociągowych oraz urządzeń kanalizacyjnych (art. 21 ust. 7).

Tym samym przedsiębiorstwo występując z wnioskiem o zatwierdzenie taryf określonych na podstawie niezbędnych przychodów, nie musi uwzględniać kosztów budowy inwestycji wynikających z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie istotne jest, że przepis art. 24 ust. 3 powoływanej wcześniej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zawarty w rozdziale 5 tego aktu zatytułowanym "Zatwierdzenie taryf oraz zasady rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe oprowadzanie ścieków" nakazuje dołączyć do wniosku o zatwierdzenie taryf szczegółową kalkulację cen i stawek opłat (oraz aktualny plan) opracowaną przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Należy też zwrócić uwagę, że stosownie do przepisu art. 20 ust. 2 powoływanej powyżej ustawy "Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług".

Z kolei z przepisu § 1 19 powoływanego wcześniej rozporządzenia normującego m.in. elementy wniosku o zatwierdzenie taryf, o którym mowa w art. 24 ust. 2 powoływanej ustawy wynika, że do wniosku dołącza się uzasadnienie (§ 19 ust. 1 pkt 2) o określonym w rozporządzeniu zakresie informacji, a do uzasadnienia dołącza się m.in. tabele stanowiące załączniki do wzoru wniosku, będące szczegółową kalkulacją cen i stawek opłat określające:

a) porównanie cen i stawek opłat taryfy obowiązującej w dniu złożenia wniosku z cenami i stawkami opłat nowej taryfy dotyczącej zaopatrzenia w wodę,

b) porównanie cen i stawek opłat taryfy obowiązującej w dniu złożenia wniosku z cenami i stawkami opłat nowej taryfy dotyczącej odprowadzania ścieków,

c) ustalenie poziomu niezbędnych przychodów,

d) alokację niezbędnych przychodów według taryfowych grup odbiorców usług w roku obowiązywania nowych taryf,

e) współczynniki alokacji w roku obowiązywania nowych taryf,

f) kalkulację cen i stawek opłat za wodę i odprowadzanie ścieków metodą alokacji prostej,

g) zestawienie przychodów według taryfowych grup odbiorców usług, z uwzględnieniem wielkości zużycia oraz cen i stawek opłat w roku obowiązywania nowych taryf w złotych,

h) skutki finansowe zmiany cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. (§ 19 ust. 3 pkt 4).

W rozpoznawanej sprawie tabele, będące przedmiotem szczegółowej analizy Wojewody Dolnośląskiego prowadzonej w toku postępowania nadzorczego, zostały sporządzone w sposób nieprawidłowy, a nieprawidłowość ta została przyznana przez Radę Gminy.

Materiał sprawy potwierdza zasadność twierdzeń organu nadzoru zarzucającego, że: w tabeli C Przedsiębiorstwo Malczyckie Usługi Komunalne sp. z o.o. (zwane dalej przedsiębiorstwem) nie wyszczególniło wartości poszczególnych rodzajów kosztów na rok obrachunkowy poprzedzający wprowadzeniem nowych taryf oraz na rok obowiązywania nowych taryf; w tabeli D przedsiębiorstwo nie określiło alokacji niezbędnych przychodów wg taryfowych grup odbiorców w stosunku do odprowadzania ścieków i określiło alokację niezbędnych przychodów w zakresie zaopatrzenia w wodę w odniesieniu do jednej tylko grupy odbiorców; w tabeli E przedsiębiorstwo nie dokonało obowiązkowego określenia współczynnika alokacji dla usługi odprowadzania ścieków; w tabeli F przedsiębiorstwo dla drugiej taryfowej grupy odbiorców usług określiło wartości niezbędnych przychodów uwzględniając tylko ilość dostarczanej wody z pominięciem wartości przychodów rozliczanych stawką opłaty abonamentowej i nie określiło przychodów w zakresie odprowadzania ścieków; w tabeli G przedsiębiorstwo nie wskazało przychodów wg należności za stawki opłat abonamentowych oraz nie dokonało zestawienia przychodów w zakresie usługi odprowadzania ścieków; w tabeli H przedsiębiorstwo nie określiło skutków finansowych zmiany cen i stawek opłat dla odprowadzania ścieków, ograniczając je tylko do usługi zaopatrywania w wodę.

Sąd absolutnie podziela stanowisko Wojewody Dolnośląskiego negującego pogląd Rady Gminy Malczyce, że usuwalność zaistniałych w tabelach nieprawidłowości sprawa, iż należy je kwalifikować jako błędy pisarskie czy rachunkowe, będące formą nieistotnej wadliwości aktu administracyjnego.

Wobec przyjętych w doktrynie i w orzecznictwie kryteriów wg których wadliwości aktu administracyjnego można przyznać charakter błędu pisarskiego czy rachunkowego nie zasługuje na akceptację stanowisko Rady Gminy Malczyce prezentowane w odpowiedzi na skargę w odniesieniu do potwierdzonych braków merytorycznych w tabelach C, D, E, F, G i H, stanowiących załączniki do wniosku o zatwierdzenie taryf za zbiorowe dostarczanie wody i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Uchybienia o charakterze materialnoprawnym polegające na niewprowadzeniu treści (informacji) wymaganych zakresem przedmiotowym określonym przez prawodawcę nie mogą być uznane za błąd pisarski czy rachunkowy, bowiem, mają cechy wadliwości istotnej. Uznanie przez Radę Gminy, że wadliwości ta została usunięta poprzez uzupełnienie tabel dokonane przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjna oraz, że nie miała ona żadnego wpływu na wysokość taryf i kalkulację cen oraz stawek opłat ani nie zmienia charakteru tej nieprawidłowości, ani nie może znieść skutków, jakie istotna wadliwość aktu administracyjnego – w zależności od jego rodzaju – wywołuje.

W ocenie Sądu tak szczegółowa regulacja ustawowa i podustawowa dotycząca zatwierdzania taryf oraz zasad rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, a także elementów wniosku o zatwierdzenie taryf i warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków wskazuje na to, że prawodawca bezwzględnie wymaga, aby poprzez dokonanie rzetelnej kalkulacji cen i stawek opłat uwiarygodnić zasadność wprowadzanych taryf i przekonać ich adresatów o racjonalnej alokacji niezbędnych przychodów na poszczególne taryfowe grupy odbiorców oraz właściwym tzn. odpowiadającym rzeczywistym kosztom zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zróżnicowaniu cen i stawek opłat dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców.

Zatwierdzone przez Radę Gminy Malczyce taryfy wymogu tego nie spełniły, wskazując niejednokrotnie na to, że koszty usług ponosi wyłącznie jedna grupa odbiorców albo, że koszty te obejmują jeden zakres usług.

Zważyć przy tym należy – na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący organ nadzoru, że wprawdzie przepis art. 24 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków obliguje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do sprawdzenia, czy taryfy (i plan) zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i zweryfikowania kosztów, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy pod względem celowości ich ponoszenia, ale nie eliminuje to powinności organu uchwałodawczego gminy, jako jednocześnie organu przedstawicielskiego lokalnej społeczności, dokonania oceny prawidłowości przedstawionych do zatwierdzenia taryf.

Wynika to – zdaniem Sądu – wprost z przepisu art. 24 ust. 5 powoływanej poprzednio ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, uprawniającym radę gminy do podjęcia zarówno, uchwały o zatwierdzeniu taryf, jak i uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami oraz pośrednio z przepisów ustrojowych i materialnych określających status organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, podporządkowanego w swoich działaniach zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie Sądu należy uznać racje organu nadzoru, wskazującego, że zatwierdzone wskazaną uchwałą taryfy zostały sporządzone w sposób naruszający przepisy art. 20 ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy oraz § 19 ust. 3 pkt 4 i ust. 4 wskazywanego powyżej rozporządzenia w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, zatem w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, a to obligowało Radę Gminy Malczyce do podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, stosownie do przepisu art. 24 ust. 5 (in fine) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Mając powyższe na względzie i uznając, że zaskarżony akt, obarczony istotną wadliwością wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z przepisem art. 147 § 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy procesowej, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał koszty związane z udziałem pełnomocnika profesjonalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

H.B.6.02.2012 r.