Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 38/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 35-37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do załatwienia odwołania M. T. z dnia [...] października 2019 r. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2019 r. znak [...]; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w załatwieniu odwołania M. T. z dnia [...] października 2019 r.; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. T. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pan M. T. reprezentowany przez r.pr. M. J. pismem z [...] stycznia 2020r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że pismem z [...] grudnia 2019r. złożył ponaglenie i wezwał organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2019r. w sprawie [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przewidzianego do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...].

Skarżący podniósł, że odwołanie od decyzji Burmistrza wpłynęło do Kolegium w listopadzie 2019r. SKO w [...] nie podjęło żadnych czynności, zatem w sposób rażący dopuściło się bezczynności.

Zgodnie z art. 35 k.p.a. organ administracji obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. W niniejszej sprawie dopuszczono się naruszenia zasady zaufanie uczestników postępowania do organów administracji publicznej z uwagi na niezałatwienie sprawy w terminie.

Wobec powyższego skarżący wniósł jak we wstępie oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2019r. ogłoszonej przez Prezesa GUS.

W odpowiedzi na skargę z [...] lutego 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Burmistrz [...] w dniu [...] października 2019r. wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W związku ze skargą M. T. z [...] września 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Burmistrza [...], organ ten niezwłocznie po wydaniu decyzji przekazał akta sprawy ze skargą do WSA w Poznaniu.

Skutkiem powyższego po wniesieniu odwołania od decyzji z [...] października 2019r. Burmistrz nie przekazał do Kolegium całości akt sprawy, a jedynie samo odwołanie.

Kolegium postanowieniem z [...] listopada 2019r. działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformowało stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2020r. a następnie wystąpiło o wypożyczenie akt sprawy zgromadzonych przed organem I instancji.

Kolegium wskazało że załatwienie sprawy nastąpi zgodnie z zawiadomieniem z 25 listopad 2019r., zatem w wyznaczonym terminie, a zwłoka w jej załatwieniu spowodowana była przyczynami niezależnymi od SKO w [...].

W przypadku uwzględnienie skargi Kolegium wniosło o oddalenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów według stawki minimalnej.

Pismem z [...] marca 2020r. Kolegium poinformował, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją SKO z [...] marca 2020r. Jednocześnie Kolegium powołało się na sytuację epidemiczną w kraju i związane z tym trudności organizacyjne i braki kadrowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści tych przepisów wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wypełnił powyższy wymóg formalny, składając pismem z [...] grudnia 2019r. (doręczonym organowi [...] grudnia 2019r.) wymagane ponaglenie (k. 17 akta adm.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany, bowiem kwestią bezsporną jest, że M. T. pismem sporządzonym dnia [...] grudnia 2019 r. (data wpływu do organu – [...] grudnia 2019 r.) złożył ponaglenie w sprawie (k. 17 akt adm.).

Przedmiotem niniejszego postępowania było zagadnienie, czy organ, w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w rozpoznawaniu odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza [...] z [...] października 2019r. odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...], obręb [...], a także jaki charakter miała ewentualna bezczynność.

Kognicja Sądu w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także czy po wniesieniu skargi zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu danej treści, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu.

W sprawie odwołania od decyzji o warunkach zabudowy niewątpliwie organ w świetle art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wydaje decyzję, zatem przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynności w sprawie, w której organ zobowiązany był do wydania decyzji (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przedmiotowa skarga jest zatem dopuszczalna.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, już po wniesieniu skargi na bezczynność w dniu [...] marca 2020r. załatwił sprawę co do jej istoty, wydając decyzję merytoryczną, w tym więc zakresie, to znaczy w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, postępowanie ulegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wydanie przez Kolegium wspomnianego wyżej aktu (decyzji) już po wniesieniu skargi nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu lub przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w powyższym przypadku sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przechodząc do niniejszego postępowania należało więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność, nie powodowało, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dacie złożenia skargi nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku załatwienia sprawy w terminie co oznacza, iż pozostawało w bezczynności. Kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje generalnie organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji.

Należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Termin ten w niniejszej sprawie został przekroczony i do dnia wniesienia skargi na bezczynność, decyzja kończąca postępowanie odwoławcze nie była wydana. Analiza czynności dokonanych przez organ w niniejszej sprawie nie uzasadnia niezałatwienia sprawy w terminie. W niniejszej sprawie nie istniała bowiem żadna przyczyna niezależna od organu, która zwalniałaby go od załatwienia sprawy w terminie o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a.

W tym miejscu odnieść należy do zagadnienia dotyczącego okresu w jakim bada się bezczynność w danej sprawie. W istocie chodzi o czas od wszczęcia postępowania w danej sprawie z urzędu lub zainicjowanej wnioskiem strony (odwołaniem w przypadku postępowania odwoławczego) do jego zakończenia w danej instancji merytorycznym rozstrzygnięciem. Skarżący zarzucając bezczynność może także zakreślić okres w jakim oceniać należy załatwienie sprawy w terminie wyznaczonym przepisem art. 35 § 3 p.p.s.a. W niniejszej spawie skarżący wyraźnie wskazał w treści skargi, że skarży bezczynność organu odwoławczego od dnia wniesienia odwołania do SKO w [...] od decyzji Burmistrza [...] z [...] października 2019r.

Oceniając niniejszą sprawę wskazać należy przede wszystkim jej przebieg.

Mając na uwadze zakreślony okres dla oceny bezczynności Kolegium rozpocząć należy od okoliczności, że na skutek decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] października 2019r. skarżący M. T. złożył w ustawowym terminie odwołanie, które zostało przekazane przez Burmistrza do organu odwoławczego w dniu [...] listopada 2019r. (data wpływu do Kolegium k. 6 akt adm. II inst.).

Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że tego dnia samo odwołanie zostało przekazane do Kolegium przez Burmistrza [...] wraz z informacją, że akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu waz ze skargą na bezczynność organu I instancji.

Kolegium dopiero [...] listopada 2019r. zatem po 21 dniach, wydało postanowienie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., ale z argumentacją, że przedłuża się termin do załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2020r., a zwłoka w załatwieniu sprawy wynika z nadmiernej ilości spraw złożonych do SKO w [...]. W dniu [...] grudnia 2019r. złożone zostało do Kolegium ponaglenie, które zostało przekazane do rozpoznaniu SKO i w dniu [...] stycznia 2020r. wskazano, że Kolegium nie dopuściło się bezczynności w sprawie odwołania wskazując, że nie dysponowało żadnymi dokumentami, na podstawie których możliwe było rozpoznanie odwołania przez Kolegium. Jednocześnie Kolegium wskazało, ż zasadne jest wystąpienie do WSA z wnioskiem o wypożyczenie akt sprawy na potrzeby toczącego się postępowania odwoławczego.

W dniu [...] stycznia 2020r. Kolegium wystąpiło o wypożyczenie akt sprawy, które WSA w Poznaniu udostępnił w dniu [...] lutego 2020r. na okres 14 dni.

W dniu [...] lutego 2020r. Kolegium zwróciło akta sprawy do WSA w Poznaniu. W dniu [...] marca 2020r. Kolegium wydało merytoryczną decyzję w sprawie.

Mając na uwadze powyższej wskazany tok postępowania i terminowość podejmowanych przez organ czynności uprawnione jest zatem twierdzenie, że odnotować można okresy kiedy Kolegium było bezczynne oraz że dopiero wniesienie ponaglenia z [...] grudnia 2019. zmotywowało Kolegium do podjęcia czynności w sprawie zmierzających do jej merytorycznego zakończenia, ale też z naruszeniem terminu dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Decyzja została bowiem wydana dopiero [...] marca 2020r., zatem po upływie 20 dni od terminu załatwienia sprawy, który Kolegium samo wyznaczyło na dzień [...] lutego 2020r. postanowieniem z [...] listopada 2019r.

W tym miejscu wskazać należy, że organ administracji publicznej może w trybie art. 36 § 2 k.p.a. wyznaczyć nowy termin do załatwienia sprawy wskazując przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie i tym samym uwolnić się od zarzutu bezczynności. Warunkiem jednak jest zasadność wydania postanowienia w trybie art. 36 § 2 k.p.a., a takiej Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu przesłanką przedłużenia terminu zakończenia sprawy i wyznaczenia nowego nie może być powołanie się na zwiększoną liczbę spraw do załatwienia. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że duża ilość spraw nie może zwalniać organu od takiej organizacji pracy, aby sprawy były załatwiane z poszanowaniem ustawowych terminów przewidzianych do ich zakończenia.

Przyczyny przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, dotyczące niewystarczającej (w ocenie organu) obsady personalnej w stosunku do ilości prowadzonych spraw, nie mogą być postrzegane jako "przyczyny niezależne od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Przepis ten dotyczy bowiem obiektywnych zdarzeń zewnętrznych i niezależnych od organu. Jako przykłady takich zdarzeń podaje się działania sił przyrody oraz działania innych organów, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1459/17 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Przy czym podkreślić należy, że wbrew temu co podnosi Kolegium termin zakończenia sprawy Kolegium wyznaczyło na dzień [...] lutego 2020r., zatem przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego w kraju, a terminy uległy zawieszeniu dopiero od [...] marca 2020r., zatem już po wydaniu decyzji odwoławczej w sprawie (ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. 2020r., poz. 374 ze m., weszła w życie 8 marca 2020r.). Okoliczność zagrożenia, a następnie stanu epidemicznego w kraju nie mogła zatem stanowić przyczyn niezależnych od organu o jakich mowa w art. 36 § 2 k.p.a.

Co więcej, Kolegium w dniu otrzymania odwołania wiedziało, że akta sprawy zostały przekazane do WSA w Poznaniu w związku ze skargą na bezczynność Burmistrza Gminy, zatem należało od razu zwrócić się do WSA o wypożyczenie akt sprawy lub o przesłanie z organu I instancji kopii akt potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Kolegium tymczasem niezasadnie i to po 20-tu dniach od otrzymania odwołania wydało postanowienie o przedłużeniu zakończenia postępowania i wyznaczyło nowy termin zakończenia sprawy na odległy [...] lutego 2020r.

Wprawdzie przesłanką wyłączającą bezczynność organu są przyczyny niezależne od organu, o jakich mowa w art. 35 § 5 k.p.a., to zdaniem Sądu za takie okoliczności niezależne od Kolegium nie można uważać przekazanie akt sprawy innemu organowi czy sądowi. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że taką przyczyną nie jest fakt braku akt administracyjnych sprawy w związku ich przekazaniem do innego organu, czy sądu administracyjnego. Okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności (przewlekłości) muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Brak akt sprawy, przesłanych innemu organowi albo sądowi, nie jest przyczyną niezależną od organu i nie stoi na przeszkodzie w rozpoznaniu sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1999 r., sygn. akt III SAB 83/98, Lex Omega nr 41155, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SAB 142/03, wyr., wyr WSA w Krakowie z 26 czerwca 2014r., sygn. akt II SAB/Kr 111/14, dostępne www.orzeczeni.nsa.gov.pl). Jest to bowiem przeszkoda usuwalna - w takiej sytuacji organ powinien skopiować akt i prowadzić dalej postępowaniem celem jak najszybszego jego zakończenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1503/10, wwworzeczenie.nsda.gov.pl). To rzeczą organu jest zorganizować pracę tak, by być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich potwierdzonych za zgodność kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi. Nie ulega wątpliwości, że dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie rozwiązać ten problem. Bierne oczekiwanie na ich przekazanie jest zatem bezczynnością prowadzącą do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego (tak w postanowieniu z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/13 i wyroku z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1533/06, por. także w wyrokach WSA w Warszawie 21 listopada 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 146/06 i 17 listopada 2006 r., sygn. akt SAB/Wa 119/06, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem okolicznością wyłączającą bezczynność Kolegium przekazanie akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do rozpoznania skargi na bezczynność i oczekiwanie na ich zwrot celem dalszego prowadzenia postępowania.

Jaka wynika z akt sprawy, w okresie od dnia wypływu odwołania do Kolegium (4 listopada 2019 r.) do dnia wystosowania pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o nadesłania akt administracyjnych I instancji (pismo z [...] stycznia [...] złożone bezpośrednio w siedzibie Sądu w dniu [...] stycznia 2020 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podejmowało jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania odwołania. Niewątpliwie brak akt administracyjnych I instancji mógł uniemożliwić organowi odwoławczemu wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, niemniej, bierność tego organu w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r. w pozyskaniu akt sprawy nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących regulacji. Nie można bowiem uznać, iż stan bezczynności nie wynikał z winy organu odwoławczego, który przez ponad dwa i pół miesiąca nie podjął czynności zmierzających do pozyskania niezbędnych akt sprawy. Ani brak akt sprawy związany z ich przesłaniem innemu organowi, ani też bierne oczekiwanie na ich zwrot, nie jest przyczyną niezależną od organu, uzasadniającą zwłokę w załatwieniu sprawy w terminie. W przypadku przekazania akt sprawy, w związku z innym toczącym się postępowaniem, organ administracji publicznej powinien wykazać aktywność zmierzającą do odzyskania tych akt lub wykonania ich uwierzytelnionych kopii. Oczekiwana aktywność organu nie może być też pozorna - nie wnosząca nic do sprawy. Praca organu powinna zostać zorganizowana w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 1198/15, - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku zatem uznania przez organ administracji, że akta sprawy znajdujące się w innym organie, czy sądzie, są mu rzeczywiście niezbędne do merytorycznego zakończenia postępowania, organ ten powinien wyczerpać wszelkie możliwe środki do uzyskania wglądu w akta, w tym np. poprzez ich wypożyczenie, bądź zapoznanie się z nimi w siedzibie tego organu/sądu lub zrobienie kserokopii niezbędnych dokumentów. Brak akt sprawy i brak możliwości skompletowania materiału dowodowego spowodowane niedociągnięciami organizacyjnymi, nie może tłumaczyć niedochowania terminu w jej załatwieniu. Nie jest bowiem okolicznością, o której mowa w art. 35 § 5 K.p.a. Z żadnego przepisu prawa nie wynika też, aby przekazanie akt sądowi administracyjnemu zwalniało organ z obowiązku kontynuowania postępowania administracyjnego.

Kolegium okoliczność tą dostrzegło, bo wprawdzie postanowieniem z [...] stycznia 2020r. uznało, że nie dopuszczono się bezczynności, ale zwróciło uwagę na konieczność wypożyczenia akt sprawy celem załatwienia odwołania.

Taki sposób procesowania, jak w niniejszej sprawie w zakresie rozpatrzenia odwołania nie może zyskać aprobaty i przesądza o tym, że wydłużony okres prowadzenia sprawy należy potraktować jako nieusprawiedliwiony żadnymi szczególnymi okolicznościami.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz że termin do załatwienia sprawy został przekroczony. Nie można zatem mówić o okresie nawet częściowego wyłączenia bezczynności Kolegium po wydaniu postanowienia w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Burmistrza (od [...] listopada 2019r. do [...] lutego 2020r.), bowiem uzasadnienie i przyczyna przedłużenia załatwienia sprawy i wyznaczenie nowego terminu było nieprawidłowe. Sprawa w postępowaniu odwoławczym powinna była być załatwiona do [...] grudnia 2019r., a organ wydał decyzję merytoryczną dopiero [...] marca 2020r. zatem z przekroczeniem miesięcznego terminu o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a.

W tym stanie sprawy należało przyjąć, iż bezczynność miała miejsce, chociaż w ocenie Sądu bez rażącego naruszenia prawa, bowiem organ odwoławczy pozostawał w błędnym przekonaniu o słuszności swojego działania. W tej sytuacji należało orzec, jak w punkcie 2 i 3 wyroku.

Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja o znacznym natężeniu bezczynności nie zachodzi. W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się w okolicznościach niniejszej sprawy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.

Sąd odstąpił od wymierzenia grzywny z urzędu, bowiem sprawa skarżącego została w końcu załatwiona decyzją organu I instancji.

Skarżący zawarł wniosek o przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wniosku tego nie poparł jednak jakimkolwiek uzasadnieniem. Podlega on także ocenie Sądu, który w okolicznościach niniejszej sprawy uznał, że niezasadny jest wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej. Skarżący nie podał by poniósł rzeczywistą stratę majątkową, czy też szkodę spowodowaną bezczynnością organu. W kontekście roli rekompensacyjnej wniosku o przyznanie sumy pieniężnej w skardze nie wskazano na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku w tym zakresie.

Możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). Należy zauważyć zatem, że w kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze nie wskazano jakikolwiek okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Skarżący nie podał by poniósł rzeczywistą stratę majątkową, czy też szkodę spowodowaną bezczynnością organu. Ponadto argumentacja Kolegium nie pozostawia wątpliwości, że jest świadome ciążących na nim obowiązków, terminowego prowadzenia spraw. W tej sytuacji bezcelowe było również upatrywanie zasadności wniosku o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w realizacji funkcji gwarancyjnej tego rozwiązania.

W części skargi dotyczącej przyznania sumy pieniężnej Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, jak w punkcie 4 wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie 5 wyroku na mocy art. 200 § 1 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265), na które składa się wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w stawce minimalnej wysokości [...] zł oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.