Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 473/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 15 a, art. 15b i  art. 24
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 10 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Częstochowie po rozpatrzeniu odwołania M.M. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z [...] r. nr [...], którą odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności na rok 2017, tj. płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno i nałożono sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych; oraz płatność do powierzchni upraw roślin pastewny i nałożono sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jednocześnie wnioskodawcy przyznano na rok 2017 Jednolitą Płatność Obszarową (JPO) w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na: stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego; płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu zastosowanie współczynnika korygującego; płatność redystrybucyjną - 2017 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Nadto przyznano wnioskodawcy kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., w skrócie kpa), art. 10 ust.1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. 2017, poz. 2137), art. 7, art.. 8, art. 15a oraz art. 24 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.1312, dalej ustawa o płatnościach).

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

[...] r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2017, który obejmował:

• Jednolitą płatność obszarową do powierzchni [...] ha;

• Płatność na zazielenienie do powierzchni [...] ha;

. Płatności dodatkowe;

• Płatność do roślin strączkowych - [...] ha,

• Płatność do roślin pastewnych - [...] ha.

Decyzją nr [...] z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał wnioskodawcy płatności:

• Jednolitą płatność obszarową do powierzchni- [...]zł,

• Płatność na zazielenienie - [...]zł;

• Płatność dodatkową - [...] zł;

oraz odmówił przyznania płatności z jednoczesnym nałożeniem sankcji na płatności:

• Płatności do roślin strączkowych;

• Płatność do roślin pastewnych.

Na skutek wniesionego odwołania, którego zarzuty organ odwoławczy uznał za zasadne Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie decyzją nr [...] z [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności roślin strączkowych oraz roślin pastewnych.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego, m.in. o oświadczenie wnioskodawcy z [...] r., wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wydał decyzję z [...] r. wskazaną wyżej którą ponownie stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku jest większa od użytkowanej faktycznie.

Jak wynika z uzasadnienia, kierując się warunkami wskazanymi w art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach organ uznał, że powierzchnia działek zadeklarowanych do płatności JPO wynosiła [...] ha ale powierzchnia działek ustalona w toku postępowania w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia UE nr 1306/2013 i uprawniająca do płatności wynosiła [...] ha. Również oględziny na miejscu przeprowadzone z udziałem wnioskodawcy (raport z [...] r.) potwierdziły mniejszą powierzchnię faktyczną niż deklarowana do płatności. Potwierdził powyższe sam skarżący w złożonym oświadczeniu, że warunki pogodowe, mokre lata oraz podmokły teren nie pozwoliły na zakończenie prac. Resztki po karczowaniu zostaną usunięte w najbliższym terminie. Różnica wynosiła [...] ha co daje 12,73% i nakłada na organ obowiązek zmniejszenia płatności z tytułu przedeklarowania o [...] ha i pomniejszenie płatności z [...] zł ustalonej z uwzględnieniem stawki [...] zł wg rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) z 9 października 2017 r. w sprawie stawki JPO za 2017 r. (Dz. U., poz.1887) do kwoty [...] zł (o [...] zł). Organ zastosował współczynnik korygujący o 1,388 149%, zgodnie z art. 6 ust. 2 lit c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm., dalej rozporządzenie nr 1306/2013) oraz art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji UE nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014r., str. 48 ze zm., dalej rozporządzenie nr 640/2014). Współczynnik ten był uwzględniany przy korektach pozostałych płatności.

W przypadku płatności za zazielenienie, przyznawanej zgodnie z art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013r., str. 608, ze zm., dalej rozporządzenie nr 1307/2013),oraz art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczenia płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. W tym przypadku [...] ha. Stąd, przy przyjęciu stawki [...] zł wg rozporządzenia MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki za zazielenienie za rok 2017 (Dz. U., poz. 1894) kwota płatności wynosiła [...] zł. Jednakże ze względu na przedeklarowanie została zmniejszona do kwoty [...] zł (o [...] zł).

Odnośnie płatności redystrybucyjnej, która przysługuje rolnikowi spełniającemu minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich (art. 14 ustawy o płatnościach) i posiadającego grunty zatwierdzone do płatności o powierzchni większej niż 3 ha ale nie większej niż 27 ha organ wyjaśnił, że przedeklarowanie wynosiło [...] ha. Kwota początkowa dla tej płatności wynosiła [...] zł, przy zastosowaniu stawki [...] zł wg rozporządzenia MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej (Dz. U. poz.1895). Ostatecznie płatność została przyznana w kwocie [...] zł.

Dalej organ wyjaśnił dlaczego odmówił wnioskodawcy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz płatności do powierzchni roślin pastewnych z jednoczesnym nałożeniem sankcji. W przypadku roślin strączkowych powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...] ha a zakwalifikowana do płatności [...] ha, o skutkowało sankcją w kwocie [...] zł ([...] x [...]). W przypadku roślin pastewnych różnica w przedeklarowaniu wynosiła [...] ha i sankcja ([...] x [...]) =[...] zł. Podstawę prawna stanowił art. 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 640/2014.

Organ podkreślił, że w dniach [...] oraz [...]-[...]r. w gospodarstwie wnioskodawcy, przy jego udziale została przeprowadzona weryfikacja terenowa, w celu ustalenia na zadeklarowanych do płatności działkach referencyjnych powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach. Została mu również przesłana kopia raportu z wynikami oględzin działek. Ponadto, wyniki oględzin zostały zawarte w protokole, do którego dołączono płytę CD z dokumentacją fotograficzną oraz szkicami pomiarowymi działek rolnych. Przeprowadzone czynności oraz zgromadzona dokumentacja potwierdziły, że na części działek rolnych zadeklarowanych do płatności związanej do upraw roślin strączkowych na ziarno stwierdzono niekoszone obszary. W swoim oświadczeniu wnioskodawca wskazuje m.in.: iż że względu na podmokły teren na części działek rolnych zadeklarowanych do płatności nie dokonano koszenia, co potwierdza prawidłowość powyższych ustaleń. Również dokumentacja fotograficzna działki rolnej [...] wskazuje, iż na tej działce nie dokonano zbioru, co potwierdził skarżący, cyt.; "na zdjęciach widoczny jest nieskoszony łubin".

Podczas kontroli działek referencyjnych stwierdzono, iż powierzchnia faktycznie użytkowana w 2017 roku, jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności. Skarżący także nie przedstawił dowodów, które podważyłby ustalenia organu i prawidłowość ich oceny. Potwierdza to złożone oświadczenie, że ziarno łubinu białego rolnik wykorzystywał do siewu wiosną 2017 r. na powierzchni [...] a pochodziło z własnej uprawy gospodarstwie;" łubin został zebrany z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni ok. [...] ha, nie zebrano łubinu z powierzchni ok. [...] ha działki ewidencyjnej [...]; ziarno łubinu białego zostało zachowane do siewu w 2018 r. a pozostała część plonów została zadysponowana we własnym gospodarstwie. Innych dowodów, wskazanych przykładowo w wezwaniu skarżący nie przedłożył. Organ podkreślił też, że wnioskodawca nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o braku możliwości spełnienia warunków przyznania płatności ze względu na podmokły teren. Z protokołu z oględzin działek, a w szczególności po dokładnym przeanalizowaniu zdjęć wykonanych przez inspektorów terenowych ustalono, iż na zadeklarowanych przez beneficjenta działkach rolnych [...], [...], [...]oraz [...] nie stwierdzono wcześniejszej uprawy łubinu białego. "Resztki" pozostałe po koszeniu działek jednoznacznie wskazują, że na działkach deklarowanych do płatności strączkowych w rzeczywistości rośnie trawa. Zgromadzony obszerny materiał dowodowy w postaci zdjęć (nr [...]-[...],[...]-[...], [...]-[...], [...]-[...] i [...]-[...]) wykonanych podczas oględzin działek, treść oświadczenia z [...]r. oraz samego odwołania z [...] r. wskazuje, iż Wnioskodawca nie zachował należytej staranności przy uprawie łubinu białego zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Zachowanie powyższych wymogów nie powinno doprowadzić do stanu stwierdzonego w trakcie kontroli weryfikacji terenowej przeprowadzonej w miesiącu grudniu 2017 roku. Występowanie przerośniętej roślinności wskazuje na użytkowanie działki jako łąka. Organ podkreślił, że wnioskodawca został pouczony o zasadach przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz o kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Na formularzu wniosku podpisał stosowne oświadczenie, że zasady te zna (sekcja IX Oświadczenia i zobowiązania). Podobnie jak obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależnie bądź nadmiernie przyznanie płatności. Jak również o każdej zmianie w szczególności, gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych czy wielkości upraw. Producent ma też świadomość, że grunty, które nie spełniają wymogów określonych w prawie unijnym i krajowym podlegają wyłączeniu, a w razie przekroczenia dopuszczalnej różnicy w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli grozi mu sankcja finansowa.

W przypadku płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno organ stwierdził, że nie zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie tej płatności, gdyż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do tej płatności a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się karę administracyjną w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Stąd wyliczona kwota kary administracyjnej wyniosła [...] zł. Kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 i będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Organ nie znalazł również podstaw faktycznych do przyznania skarżącemu płatności do uprawy roślin pastewnych. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o tą płatność na rok 2017 wynosiła [...] ha. Na wskazanej powierzchni zadeklarowano uprawę lucerny siewnej. Przeprowadzona w [...] r. w gospodarstwie skarżącego, z jego udziałem, weryfikacja terenowa miała na celu potwierdzenie prawidłowości i prawdziwości deklaracji działek uprawniających do płatności, tj. maksymalnego kwalifikowanego obszaru MKO, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach. Otrzymał również kopię raportu z wynikami oględzin działek referencyjnych [...] r. oraz płytę CD z dokumentacją fotograficzną oraz szkicami pomiarowymi działek rolnych. Jak podkreślił organ, dokumentacja fotograficzna i adnotacje na szkicach pomiarowych wskazują, że na działkach rolnych zadeklarowanych do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych stwierdzono łąkę trwałą. W oświadczeniu z [...] r., złożonym po zapoznaniu się z aktami sprawy skarżący wyjaśnił, że działki ewidencyjne na których położone są działki rolne z deklaracją P_PAS zostały nabyte od ANR w [...] r. i przywrócone do użytkowania przez wykarczowanie krzaków. Po zaoraniu i talerzowaniu została zasiana lucerna, która została skoszona w czerwcu i sierpniu 2017 r. Widoczne na zdjęciach przerosty traw powstały w wyniku wcześniejszego ugorowania tych gruntów. Ponadto "w 2017 roku trudno było doprowadzić działkę do 100% czystości siewu, teren jest bardzo podmokły,i torfowy, trawa bardzo szybko rośnie.

Na podstawie wszystkich zebranych dowodów w sprawie organ odmówił skarżącemu przyznania płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych na 2017 wraz z sankcjami z tytułu przedeklarowania powierzchni. Podkreślił, że wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy roślin pastewnych oraz gatunki roślin pastewnych, do których może zostać przyznana płatność zostały określone w rozporządzeniu MRiRW z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351, ze zm.). W załączniku nr 2 do rozporządzenia wymieniono gatunki roślin uprawniających do płatności, w tym poz. 9 lucerna siewna deklarowana przez skarżącego, która dodatkowo nie może być uprawiana w formie mieszanek z roślinami nie wymienionych w wykazie.

W oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, organ stwierdził, że powierzchnia faktycznie użytkowana w 2017 roku, jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności. W szczególności po dokładnym przeanalizowaniu zdjęć (nr [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...]) wykonanych przez inspektorów terenowych ustalono, że na zadeklarowanych przez beneficjenta działkach rolnych [...], [...], [...], [...]oraz [...] nie stwierdzono wcześniejszej uprawy lucerny siewnej. "Resztki" pozostałe po koszeniu działek potwierdzają, że na działkach deklarowanych do płatności pastewnych w rzeczywistości rośnie trawa. Kwestionując ustalenia kontroli na miejscu, które odbyły się kilka miesięcy od zbioru łubinu i lucerny, w odwołaniu z [...] r., skarżący wyjaśnił, że w czasie wykonywania zdjęć podczas weryfikacji powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, zostały sfotografowane pola, na których została zebrana lucerna na przełomie sierpnia i września. Uprawa lucerny, a zarazem przychód z tej uprawy był nieadekwatny do poniesionych kosztów zasiewu, pielęgnacji (oprysków herbicydowych). W związku z powyższym zdecydowałem, że nie będę dalej uprawiać lucerny, na gruntach ornych po zbiorze zostanie zasiana trawa. Grunty na których była zasiana lucerna, wydzierżawiłem w [...] r. z zasobów ówczesnej Agencji Nieruchomości Rolnej. Byty bardzo zachwaszczone i dużo wkładu musiałem włożyć w celu przywrócenia ich do dobrej kultury rolnej, zasiania i zbioru lucerny. Jednak ze względu na otoczenie nieużytków, utrzymanie lucerny w czystym stanie było bardzo trudne, wymagało kilkukrotnego oprysku na inne trawy."

Powyższe dowodzi, że beneficjent nie zachował należytej staranności przy uprawie lucerny siewnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną. Przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby uprawa nie powinna doprowadzić do stanu stwierdzonego w trakcie kontroli w grudniu 2017 r. Lucerna jest rośliną wymagającą jeśli chodzi o warunki glebowe i aby uzyskać dobry plon należy przeprowadzić szereg zabiegów agrotechnicznych.

Ponadto, beneficjent jest pouczony, że grunty, które nie spełniają wymogów określonych w prawie unijnym i krajowym podlegają wyłączeniu z dopłat, a w razie przekroczenia dopuszczalnej różnicy w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli, iż grozi mu sankcja finansowa i taka sytuacja wystąpiła w przypadku tej płatności. Przedeklarowanie wynosiło 100 % powierzchni deklarowanej i uzasadniało odmowę przyznania płatności oraz wymierzenie kary administracyjnej w kwocie [...] zł.

W podsumowaniu organ podkreślił, że niezgodności deklaracji rolnika we wniosku ze stanem faktycznym dowodzą liczne zdjęcia spornych działek, które dokumentują występowanie przerośniętej roślinności, która wskazuje na sposób użytkowania spornych działki jako łąka. Czytelność zdjęć wykonanych w przybliżeniu jest wystarczający do oceny rodzaju występujących roślin na zadeklarowanych do płatności działkach.

Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji skarżący dalej kwestionuje ustalenia kontroli na miejscu, które odbyły się kilka miesięcy od zbioru lucerny i łubinu, a oraz że organ uznał zaniechanie upraw roślin strączkowych na ziarno wbrew treści jego wyjaśnień.

Organ odwoławczy nie podzielił zasadności podniesionych zarzutów i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, że weryfikując twierdzenia beneficjenta o uprawy lucerny i łubinu opierał się na zdjęciach wykonanych podczas oględzin w grudniu 2017 r., które są czytelne i pozwalają dokonać oceny występowania roślin deklarowanych do uprawy. Nadto organ opierał się na wyjaśnieniach samego skarżącego, które dosłownie przywołał a które są rozbieżne z argumentami aktualnego odwołania. W wydanej decyzji szeroko opisał uzasadnienie faktyczne i prawne dotyczące przyznania lub odmowy przyznania każdej wnioskowanej płatności. W szczególności skupił się na wykazaniu zasadności odmowy przyznania płatności do uprawy roślin strączkowych na ziarno oraz uprawy roślin pastewnych, jako też kwestii spornych.

Organ odwoławczy przedstawiając uzasadnienie prawne wskazał akty prawa krajowego i unijnego powołane wyżej, których zapisami kierował się przy wydaniu decyzji. Podkreślił, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest odmowa płatności do upraw roślin strączkowych i roślin pastewnych z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowych oraz zmniejszenie powierzchni JPO uprawnionej do płatności - na podstawie powierzchni MKO. Nie jest sporne, że płatność przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla działki ewidencyjnej (MKO). Dostępna w systemie lacsplus ortofotomapa to źródło dokonywania pomiarów powierzchni, które znajduje umocowanie w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. System identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych. Oznacza to, że nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną.

Z Protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO z [...] oraz [...]-[...] r. wynika, że nie potwierdzono w terenie powierzchni dla części działek, a w wyniku postępowania wyjaśniającego - organ I instancji nie potwierdził uprawy roślin strączkowych - łubinu białego dla wszystkich deklarowanych działek rolnych ([...] ha) oraz uprawy roślin pastewnych - lucerny dla wszystkich deklarowanych działek rolnych ([...] ha). Dokonując weryfikacji uwzględniono wyjaśnienia i argumentacja skarżącego zawarte w odwołaniu od uchylonej z [...] r. oraz zalecenia decyzji kasacyjnej, tj. przeprowadzenie czynności wyjaśniających w sprawie, względem wielkości powierzchni uprawnionej w zakresie roślin strączkowych ([...],[...],[...],[...]) i roślin pastewnych ([...],[...], [...],[...],[...],[...],[...]), w tym poddanie weryfikacji i ustalenie powierzchni działek, które nie kwalifikują się do płatności z racji pozostałych resztek po karczowaniu, z których działek zebrano łubin. Oraz informacji beneficjenta z oświadczenia z [...] r. wraz z twierdzeniem, że łubinu nie udało się zebrać tylko z ok. [...] ha; zweryfikowanie i ustalenie powierzchni działek, na których stwierdzono resztki pożniwne po łubinie ([...],[...],[...],[...],[...]); ustalenie, jaka uprawa była wprowadzona w zakresie roślin pastewnych, a także z których działek została zebrana lucerna w czerwcu oraz na przełomie sierpnia i września 2017 r., ustalenie powierzchni działek, na których stwierdzono łąkę.

Organ wyjaśnił, że w postepowaniu dowodowym kierował się zasadami określonymi w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, co nie zwalnia strony postępowania (beneficjenta) z obowiązku przedstawiania dowodów oraz udzielania wyjaśnień co do okoliczności sprawy, gdyż to beneficjent z danego faktu wywodzi skutki prawne. Tymczasem, skarżący składając wyjaśnienia nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby na ich potwierdzenie. Zwłaszcza, gdy oświadczył [...] r., że "łubin oraz lucerna zostały zebrane", "ziarno łubinu białego zostało zachowane do siewu w 2018 r., pozostała część plonów została zadysponowana we własnym gospodarstwie" a warunkiem przyznania płatności do upraw roślin strączkowych na ziarno jest nie tylko dokonanie zasiewu gatunków roślin wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia wykonawczego, ale również dokonanie zbioru ziarna. Sam skarżący wyjaśnił, że nie dokonano zbioru ziarna ze względu na warunki atmosferyczne oraz, że na zdjęciach dotyczących działki [...] widoczny jest nieskoszony łubin.

Nadto nie poinformował organu o braku możliwości spełniania przez niego warunków do przyznania płatności do roślin strączkowych na ziarno, ze względu na podmokły teren, jak wskazał w swoim oświadczeniu.

Zgromadzony obszerny materiał dowodowy, który został szczegółowo omówiony przez organy obu instancji, wskazuje, że beneficjent nie zachował należytej staranności przy uprawie łubinu białego, jak i lucerny siewnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, a co za tym idzie nie powinien doprowadzić do stanu stwierdzonego w trakcie weryfikacji terenowej przeprowadzonej w miesiącu grudniu 2017 roku. Niezgodność deklaracji rolnika na wniosku ze stanem faktycznym stwierdzona podczas weryfikacji terenowej dowodzą liczne zdjęcia spornych działek, które dokumentują występowanie przerośniętej roślinności, która wskazuje na sposób użytkowania działki jako łąka. Czytelny charakter zdjęć wykonanych w przybliżeniu jest wystarczający do oceny rodzaju występujących roślin na zadeklarowanych do płatności działkach.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zakwestionowana decyzja nie narusza prawa krajowego i wspólnotowego a także zgromadzony materiał dowodowy potwierdza jej zasadność, zwłaszcza gdy skarżący ich nie podważył innymi dowodami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach beneficjent zakwestionował decyzję ostateczną jako wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez poczynienie ustaleń dotyczących uprawy łubinu i lucerny na podstawie oględzin poczynionych w grudniu 2017 r., czyli wiele miesięcy po zebraniu tych roślin, a także przed dokonaniem istotnych ustaleń wbrew materiałowi dowodowemu, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 i art. 11 kpa przez brak wskazania dlaczego nie dano wiary wyjaśnieniom dotyczących upraw powyższych roślin. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ jest niekonsekwentny w swoich ustaleniach, gdyż w przypadku płatności do uprawy roślin strączkowych pierwotnie zakwalifikował powierzchnię [...] ha a obecnie [...] ha, co jest dla skarżącego krzywdzące i niezrozumiałe. Nie dał też wiary wyjaśnieniom skarżącego, że materiał siewny pochodził z jego upraw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). W kontrolowanej sprawie sytuacja taka nie wystąpił.

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie odmowa płatności do upraw roślin strączkowych i roślin pastewnych z jednoczesnym nałożeniem sankcji finansowych oraz zmniejszenie powierzchni JPO uprawnionej do płatności - na podstawie powierzchni MKO. Z Protokołu z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO wynika, że nie potwierdzono w terenie powierzchni dla części działek, a w wyniku postępowania wyjaśniającego z udziałem beneficjenta organ I instancji nie potwierdził uprawy roślin strączkowych - łubinu białego dla wszystkich działek rolnych ([...] ha) oraz nie potwierdził uprawy roślin pastewnych - lucerny dla wszystkich działek rolnych ([...] ha).

Jak wskazano wyżej organ odwoławczy uchylając decyzję z [...] r. wskazał organowi I instancji niezbędne do poczynienia ustalenia dowodowe, które miały w sposób jednoznaczny ustalić, czy beneficjent spełnił warunki do uzyskania tychże dopłat. Przy czym chodziło nie tylko o kwestię zgodności deklarowanej do upraw powierzchni na konkretnych działkach ale potwierdzenie samych upraw i uzyskanych zbiorów. Organ przypomniał, że art. 15 ust. 2a ustawy o płatnościach dla płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno wymaga nie tylko uprawy konkretnych roślin, w tym łubinu białego wskazanych w załączniku do rozporządzenia ale także zbioru ziarna. Spełnienia tego warunku skarżący nie wykazał żadnymi dowodami poza gołosłownymi oświadczeniami. Deklarowane grunty wskazująca na użytkowanie ich jako łąka, porastała je przerośnięta roślinność. W przypadku roślin pastewnych ustawa o płatnościach w art. 15 ust. 2b, prócz uprawy konkretnych roślin, w tym lucerny siewnej wymaga aby rośliny nie zostały wprowadzone do gleby jako świeża masa roślinna (zielony nawóz). Oględziny wykluczyły uprawę tej rośliny. Działki były koszone ale porośnięte trawą, co wyklucza przyznanie płatności.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że w przypadku płatności do roślin strączkowych zaskarżona decyzja różni się od poprzedniej powierzchnia zakwalifikowaną do płatności na niekorzyść skarżącego. Jest to twierdzenie niezasadne, gdyż decyzja kasacyjna miała w istocie dokonać weryfikacji pierwotnych ustaleń dowodowych organu I instancji, w tym powierzchni kwalifikowanej do płatności i to w głównej mierze w oparciu o wyjaśnienia samego skarżącego, które organy licznie przywoływały w decyzjach. Ponowna weryfikacja tej powierzchni była celem uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji, co organ uczynił, przy czym skarżący nie przyczynił się do wydania innego rozstrzygnięcia. Nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów pozwalających podważyć te ustalenia, w tym braku spełnienia warunku uzyskania płatności do roślin strączkowych - łubinu białego – zbioru ziarna. Zdjęcia wykazały przerośniętą roślinność potwierdzającą użytkowanie działek jako łąki. Skoro nie zebrano ziarna i nie wystąpiły inne uzasadnione przesłanki usprawiedliwiające brak plonów płatność była nienależna a wręcz stwierdzone przedeklarowanie uzasadniało nałożenie sankcji. Przeprowadzona weryfikacja w terenie i analiza wykonanych zdjęć wykluczyła prawdziwość twierdzenia skarżącego o braku zbioru łubinu wyłącznie z powierzchni [...] ha działki nr [...], w sytuacji stwierdzenia resztek koszonej trawy. Ponadto skarżący wskazał, że wg niego na zdjęciach działki [...], największej deklarowanej do płatności ([...] ha) jest nieskoszony łubin, gdyż teren był podmokły. Zdaniem organu analiza zdjęć wykazała koszenie i uprawę działek na trawę. Jak wskazano wyżej analiza zdjęć nie potwierdziła też uprawy lucerny, co wykluczyło przyznanie płatności do uprawy roślin pastewnych. Zwłaszcza, że jest to roślina wymagająca w uprawie. Co przyznał sam skarżący.

Sąd orzekający nie podzielił zarzutów skargi, które były powieleniem zarzutów odwołania. Należy wskazać, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ponownie rozpatrując sprawę związany był wskazaniami organu odwoławczego zawartymi w decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Organ kasacyjny wskazał na konieczność ustaleń dowodowych oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego z uwzględnieniem wyjaśnień i oświadczeń samego skarżącego składanych na wezwanie organu oraz pismach procesowych. Powyższe dowodzi, że kwestionując ustalenia faktyczne, po uzupełnieniu materiału dowodowego rozstrzygnięcie mogło być inne, w tym ustalające wyższą sankcję. Organ tym samym nie naruszył art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, która stanowi, że organ stoi na straży praworządności i jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ nie naruszył też wskazanych w skardze przepisów, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, czemu przeczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji szeroko opisującej ustalenia dowodowe i ich ocenę. Za gołosłowny należało uznać zarzut błędnych ustaleń faktycznych w oparciu o oględziny utrwalone na zdjęciach z grudnia 2017 r. w sytuacji braku innych dowodów. Same oświadczenia skarżącego, czasem sprzeczne ze sobą (łubin nieskoszony, uprawy lucerny zaprzestał ze względu na nieopłacalność produkcji) i nie poparte żadnymi innymi dowodami lub nieweryfikowalne były wystarczająca podstawą do uznania je za niewiarygodne, co organ jasno wskazał w decyzji. Organ wyjaśnił też dlaczego ustalenia wizji w terenie z udziałem skarżącego były podstawą do poczynienia ustaleń. Zwłaszcza, że od nich skarżący też się nie odwołał. Tym bardziej, że ustalenia kontroli na miejscu wraz ze sporządzoną z niej dokumentacją, w tym fotograficzną znajdują się w aktach sprawy (załącznik płyta CD) i skarżący się z nimi zapoznawał niezależnie od osobistego udziału w kontroli i wskazaniach konkretnych zdjęć w decyzji dla potwierdzenia poczynionych ustaleń. Skarżący nie neguje ich oceny ale neguje rozstrzygnięcie, które zostało na nich oparte, co czyni zarzuty nieskutecznymi.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę, jako nieuzasadnioną, oddalić na podstawie art. 151 ppsa.