Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 587/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. B. działającej przez kuratora B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 2, ust. 3 i ust. 5, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2018r. poz. 1508 ze zm.), dalej: "u.p.s.", oraz §1 pkt 1 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018r. poz. 1358), orzekł o odmowie przyznania A. B. pomocy w formie usług opiekuńczych.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z 2 stycznia 2019 r. B. K. wystąpiła o przyznanie usług opiekuńczych dla matki A. B., dla której jest ustanowiona kuratorem.

Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 9 i 29 stycznia 2019r. oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że B. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką A. B., nie pracuje zawodowo ani dorywczo, jest osobą w wieku emerytalnym. Wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. sygn. akt IV U [...] z dnia [...] listopada 2018r., B. K. zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ustalając, iż: symbol przyczyny niepełnosprawności odwołującej to [...], stopień niepełnosprawności orzeczono na stałe, niepełnosprawność odwołująca powstała przed 16 rokiem życia, ustalony stopień niepełnosprawności odwołującej istnieje od 16 stycznia 2017r.

Ustalono, że A. B. jest osobą schorowaną, poruszającą się z pomocą wózka inwalidzkiego. Ze względu na stan zdrowia została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności (orzeczenie z dnia [...].04.2015r.). A. B. ma dwie córki: B. P. - zamieszkałą w pobliżu K. i B. K., z którą wspólnie zamieszkuje i gospodaruje. B. K. opiekuje się matką na co dzień, natomiast B. P. płaci alimenty na rzecz matki. Rodzina zajmuje lokal na poddaszu, złożony z pokoju, pokoju z aneksem kuchennym, łazienki, przedpokoju. Na lokal ten przyznano B. K. dodatek mieszkaniowy na okres do 31.01.2019r., który wraz z ryczałtem wynosi łącznie [...] zł miesięcznie.

Organ wyjaśnił następnie, że dochodem rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w grudniu 2018r., było między innymi świadczenie emerytalne A. B. z KRUS, wynoszące wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym [...] zł (kwota netto), dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł., alimenty od córki B. P. w wysokości [...] zł (zgodnie z kopią potwierdzenia przekazu pocztowego - wpłata z dnia [...].12.2018r.). Z kolei B. K. decyzją Prezesa KRUS z dnia [...].01.2019r. otrzymała od dnia [...].07.2017r. emeryturę rolniczą w kwocie [...]zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 12 u.p.s. w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. B. K. świadczenie przyznano i wypłacono z wyrównaniem od lipca 2017r. Łączny ustalony dochód rodziny wynosi zatem [...] zł, co na osobę stanowi [...] zł.

Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że B. K. jako właściciel gruntów ma możliwości osiągania dochodów z posiadanych nieruchomości poprzez ich wydzierżawianie lub sprzedaż, strona jest również właścicielem domu w [...]. Strona podała, że ma zobowiązania kredytowe na kartach kredytowych wydanych przez amerykańskie instytucje finansowe, które spłacają jej dzieci, kiedy chcą i gdy mogą. Kartami kredytowymi strona posługuje się na terenie Polski, dokonując niezbędnych zakupów i realizując tym samym bieżące potrzeby zarówno swoje, jak i matki A. B.. Nie ustalono jednak, jakimi kwotami może dysponować. Zdaniem organu nie bez znaczenia jest fakt, że w spłacie kart pomagają stronie dzieci, bowiem zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym (dalej: k.r.o.) obowiązek alimentacyjny dzieci wobec rodziców istnieje bez względu na to, czy dorosłe dzieci mieszkają z rodzicami czy osobno i czy założyły własne rodziny.

W ocenie organu udokumentowana sytuacja strony odbiega od faktycznej, a zatem zachodzi okoliczność opisana w art. 12 u.p.s., wskazująca na to, iż strona jest w stanie przezwyciężyć swoją trudną sytuację życiową wykorzystując swoje własne zasoby majątkowe. Powołując przepis art. 2 ust. 1 u.p.s. organ wywiódł, że A. B. w pierwszej kolejności winna skorzystać z możliwości świadczenia pomocy przez swoje córki. Pomoc w formie usług opiekuńczych dla osób posiadających rodziny ma bowiem charakter fakultatywny. Organ podniósł, że B. K. samodzielnie porusza się samochodem osobowym, samodzielnie dokonuje zakupów w sklepach i supermarketach, przygotowuje posiłki. Wskazuje to na jej dobry stan psychofizyczny,

Organ wyjaśnił, że świadczenie emerytalne pomniejszone o zajęcie komornicze w wysokości [...] zł z tytułu niespłaconych zobowiązań finansowych, w świetle obwiązujących przepisów nie mogło zostać odliczone od dochodu. Ponadto ustalono, że organ gminy nie posiada informacji o zajęciach komorniczych na gruntach rolnych i działkach. Z pisma z Urzędu Gminy w B. wynika, że B. K. posiada działkę nr [...] o pow. [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych oraz udział [...] części w działce nr [...] o pow. [...] ha fizycznych, natomiast A. B. posiada udział [...] części w działce nr [...] o pow. [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowe. Łączna powierzchnia hektarów przeliczeniowych posiadanych przez B. K. oraz A. B. wynosi [...]. Zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Stosownie do art. 8 ust. 9 cytowanej ustawy oraz § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Ponieważ posiadane udziały w gruntach rolnych A. B. i B. K. wynoszą łącznie [...] ha przeliczeniowych i przekraczają 1 ha przeliczeniowy, to powyższy dochód wynosi [...] zł.

Ponadto, Biuro Świadczeń Rodzinnych udostępniło dokumentację poświadczającą brak dokumentu stwierdzającego rozwód B. K. z W. M., a zatem potwierdzającego aktualny stan cywilny strony. Natomiast sama B. K. oświadczyła, że jest rozwiedziona.

Organ wyjaśnił również, że rozpatrując sprawę uwzględnił wskazania wynikające z wyroków WSA w Poznaniu uchylających w całości wcześniejsze decyzje. Sąd wskazywał na konieczność złożenia szczegółowych wyjaśnień przy wydawaniu ponownej decyzji oraz nakazał zobowiązać B. K. do współpracy w ustaleniu jej sytuacji. Tymczasem w tym przypadku podczas wywiadów środowiskowych nie uzyskano odpowiedzi na wszystkie wskazane przez Sąd pytania i wątpliwości. Z wyjaśnień uzyskanych od B. K. wynika, że rozstrzygnięcie znalazła sprawa jej uprawnień emerytalnych. Ponadto organ wskazał, że strona została ustanowiona kuratorem sądowym dla matki A. B. jako osoby niepełnosprawnej, co oznacza, że w jej imieniu dokonuje wszelkich czynności urzędowych, załatwia niezbędne sprawy życiowe, czego jej matka nie jest w stanie robić osobiście z uwagi na swój stan zdrowia. B. K. ubiegała się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, co świadczy, że jest w stanie sprawować opiekę nad matką samodzielnie i osobiście. W uzasadnieniu decyzji odmownej wskazano, że brak prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód nie pozwala na ustalenie składu rodziny, a tym samym ustalenia dochodu. W tej sytuacji uznano, że aktualna sytuacja finansowa, rodzinna i sposób sprawowania opieki B. K. nad matką daje możliwość odmowy pomocy w formie usług opiekuńczych dla A. B..

Odwołanie od opisanej powyżej decyzji wniosła A. B. – działający za nią kurator B. K.. Odwołująca podniosła, że A. B. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga stałej obecności i opieki, czego nie jest w stanie zapewnić jej córka B. K., która jako osoba niepełnosprawna sama wymaga pomocy drugich. Do odwołania załączyła wyrok SR w K. z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt IVU [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium omówiło zasady i tryb postępowania w zakresie pomocy społecznej oraz rodzaje świadczeń z tej pomocy, a także zasady i tryb ich udzielania. Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.s. osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Z kolei jak wynika z art. 50 ust. 2 u.p.s. usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.

Kolegium wskazało, że w myśl przepisu art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których potrzebujący nie one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 3 rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ wskazał, że pomoc w formie usług opiekuńczych stanowi pomoc w formie niepieniężnej, która przyznawana jest m.in. ze względu na wiek, chorobę. Ma ona charakter świadczenia obligatoryjnego (art. 50 ust. 1) oraz fakultatywnego (art. 50 ust. 2). Kryterium, od którego zależny jest charakter usług opiekuńczych, jest status rodzinny osoby wnioskującej o przyznanie tej pomocy. W przypadku gdy wnioskodawca jest osobą samotną organowi administracji publicznej nie pozostawiono żadnej swobody działania i zobowiązany on jest przyznać przedmiotowe usługi. Natomiast od uznania organu zależne jest ich przyznanie, jeżeli osoby wymagająca pomocy innych osób nie jest osobą samotną, ale rodzina nie może stosownej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze są więc świadczeniem kierowanym przede wszystkim do osób samotnych, które nie mogą liczyć na pomoc osób najbliższych.

Kolegium podniosło, że A. B. nie jest osobą samotną - posiada bowiem zstępnych. Z tego względu organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji nie mógł zastosować przepisu art. 50 ust. 1 u.p.s. Z kolei decyzja wydana w oparciu o przepis art. 50 ust. 2 u.p.s. ma charakter fakultatywny. Działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednakże dowolności - jest w szczególności ograniczone zasadami postępowania. W szczególności uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie. W szczególności w wystarczającym zakresie dokonał oceny i analizy sytuacji bytowo- zdrowotnej oraz rodzinnej A. B.. Z okoliczności sprawy wynika, że odwołująca posiada zstępnych (córki), na których ciąży obowiązek opieki nad matką. B. K. została ustanowiona kuratorem A. B. (jako osoby niepełnosprawnej), a więc w jej imieniu dokonuje wszelkich czynności urzędowych oraz załatwia wszelkie niezbędne sprawy życiowe. Podkreślono, że organy administracji orzekające w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. mają prawo do oceny potrzeby przyznania wnioskodawcy przedmiotowej pomocy, ale jednocześnie muszą kierować się ograniczonymi możliwościami finansowymi. Nie ulega wątpliwości, że środki finansowe dostarczane na realizowanie przez organy administracji publicznej zadań z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu ze stosunkowo dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2017r., sygn. akt I OSK 2044/15, powyższe okoliczności są faktami powszechnie znanymi. Organy pomocy społecznej nie są zatem w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów.

W konsekwencji Kolegium stwierdziło, iż sytuacja bytowo-rodzinna A. B. pomimo tego, że jest ciężka, nie obliguje organów administracji publicznej do przyznania wnioskowanej pomocy w formie usług opiekuńczych - które należy w pierwszej kolejności zapewnić osobom samotnym oraz pozbawionym jakichkolwiek dochodów. W związku z tym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz przy jej wydawaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego - co znajduje potwierdzenie w jej szerokim uzasadnieniu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B. – w imieniu której działa kurator B. K., wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, wskazując na ciężką sytuację materialną oraz zdrowotną rodziny.

SKO w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Ustanowiony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy pełnomocnik z urzędu – adwokat P. R., w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2020 r. poparł skargę podnosząc zarzuty naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej Skarżącej; dowolną ocenę dowodów, nieodniesienie się w decyzjach do faktów istotnych dla sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, poczynienie ustaleń sprzecznych z prawomocnym orzeczeniem sądu zapadłym w postępowaniu cywilnym.

W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego podniesiono zarzuty naruszenia art. 6 pkt 14, art. 8 ust. 3 i 9, art. 12, art. 16 ust. 2 u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że osoba przebywająca tymczasowo w mieszkaniu z osobą potrzebującą bez zamiaru stałego pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanowi rodzinę osoby potrzebującej; zaliczenie do dochodu rodziny zryczałtowanego dochodu z użytków rolnych zajętych w drodze egzekucji komorniczej; odmowę przyznania świadczenia osobie potrzebującej, która nie jest w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej z wykorzystaniem własnych zasobów majątkowych; odmowę pomocy osobie potrzebującej wyłącznie ze względu na obowiązki alimentacyjne ciążące na jej zstępnych. Zarzucono również naruszenie art. 50 ust. 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, także wspólnie zamieszkująca nie może takiej pomocy zapewnić i w konsekwencji tego uznania przyjęcie, że można odmówić takiej pomocy.

Zdaniem pełnomocnika z uzasadnień decyzji trudno zorientować się, co przesądziło o podjętym rozstrzygnięciu. Wątpliwości budzi również podstawa prawna odmowy: czy podstawą był art. 8 u.p.s. (przekroczenie kryterium dochodowego), art. 12 u.p.s. (fakt, że Skarżąca jest w stanie przezwyciężyć swoją trudną sytuację życiową wykorzystując swoje własne zasoby majątkowe), czy też organ skorzystał z władzy dyskrecjonalnej przyznanej mu w art. 50 ust. 2 u.p.s. Obszerne fragmenty uzasadnienia zostały najwyraźniej skopiowane z uzasadnienia decyzji odmawiającej przyznania usług opiekuńczych B. K. (Kurator). Świadczy o tym chociażby fakt, że wielokrotnie organ I instancji nazywa Kurator "stroną" i z jej sytuacji życiowej wyciąga wnioski co do tego, czy Skarżącej należą się usługi opiekuńcze. Organ II instancji nie dostrzegł tego uchybienia i próbował zracjonalizować argumentację organu I instancji, "wkładając ją w ramy" art. 50 ust. 2 u.p.s.

Podniesiono następnie, że organ w każdej sprawie toczącej się na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. powinien w szczególności wyjaśnić, czy osoby wymienione w tym przepisie mogą zapewnić odpowiednią opiekę. Tymczasem, jak zdaje się wynikać z uzasadnienia decyzji SKO, argumentem który przeważył za nieuwzględnieniem wniosku o przyznanie usług opiekuńczych była nie sytuacja życiowa skarżącej, ale ograniczone możliwości finansowe organów administracji publicznej. Skoro celem opieki społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych oraz umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a mimo dostrzeżonej ciężkiej sytuacji życiowej, majątkowej i rodzinnej Skarżącej organy odmawiają jej całkowicie świadczeń z uwagi na "ograniczone możliwości finansowe", to nie sposób nie uznać takiego rozstrzygnięcia za dowolne.

Zdaniem pełnomocnika kryterium dochodowe określone w art. 8 u.p.s. warunkuje jedynie uzyskanie prawa do świadczeń pieniężnych, podczas gdy usługi opiekuńcze należą do świadczeń niepieniężnych. Jak podkreśla się w doktrynie, samo przekroczenie kryterium dochodowego nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia w postaci usług opiekuńczych (R. Górna, R. Frąckowiak, R. Kopania, T. Krajewski, A, Lisowski, M. Sarna, M. Szochner- Siemińska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2019, LEGALIS, komentarz do art. 50, nb. 3). Również z §2 obowiązującej uchwały nr XXI/319/2004 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 30 czerwca 2004 roku w sprawie zasad przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat i trybu ich pobierania wynika możliwość przyznania usług opiekuńczych także osobom, których dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe.

Podniesiono ponadto, że B. K. w K. przebywa jedynie tymczasowo, w związku z koniecznością zapewnienia opieki matce i nie ma ona zamiaru stałego przebywania w Polsce. Centrum spraw życiowych Kurator pozostają [...], na co wielokrotnie wskazywała. Tym samym Kurator i Skarżącej organ nie powinien traktować jako "rodziny" w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s.

Organ zawyżył również dochody Skarżącej i Kurator. Nie wzięto pod uwagę, że nieruchomości strony i Kurator nie mogą przynosić żadnych dochodów, bo podlegały one zajęciu komorniczemu. Organ I instancji nie zweryfikował tej informacji. Jedyne kroki, jakie podjął, to zwrócenie się do Urzędu Gminy B. o udzielenie na podstawie ewidencji podatkowej nieruchomości informacji, czy na wskazanych nieruchomościach jest zajęcie komornicze. Urząd Gminy nie zaprzeczył istnieniu zajęcia komorniczego, a jedynie stwierdził: ,,w posiadanych przez nas dokumentach nie mamy informacji o zajęciach komorniczych". Powyższe nie oznacza, że takie zajęcie nie istnieje. Komornik wszczynając egzekucję z nieruchomości, w pierwszej kolejności powiadomiłby o tym sąd prowadzący księgę wieczystą dla nieruchomości, a nie Urząd Gminy, stosownie do art. 9211 kpc. Natomiast ujawnienie zajęcia nieruchomości następuje poprzez wpis o wszczęciu egzekucji w księdze wieczystej (art. 924 § 1 k.p.c).

Organ I instancji nie wezwał również Skarżącej ani Kurator do złożenia odpowiednich dokumentów potwierdzających ww. okoliczność. Ponadto majątku Kurator nie można uznać za "zasoby majątkowe" Skarżącej. To nie Kurator, a Skarżąca jest stroną postępowania. Usługi opiekuńcze przyznaje się "osobie, a nie "rodzinie" (por. art. 50 ust. 1 i 2 u.p.s.), a zatem to sytuacja majątkowa osoby, a nie rodziny będzie miarodajna dla oceny tego, czy jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe. Cały fragment uzasadnienia dotyczący majątku posiadanego (rzekomo) przez Kurator zdaje się wynikać z niezrozumienia przez organ I instancji kto jest stroną postępowania. Nieregularna i dobrowolna pomoc dzieci Kurator w spłacie zadłużenia kart kredytowych Kurator, nie może zostać uznana za "własne zasoby majątkowe" Kurator, a tym bardziej Skarżącej.

Ponadto, pomimo oświadczeń Kurator o tym, że jest rozwiedziona, organ I instancji zdaje się nie dawać wiary tym oświadczeniom, nie wyjaśniając, jaki wpływ na jego rozstrzygnięcie mają poczynione przez niego ustalenia.

Zdaniem pełnomocnika sposób zebrania i oceny przez organy materiału dowodowego na okoliczność stanu majątkowego Kurator oraz Skarżącej budzi zastrzeżenia. B. K. jest osobą samotną, niepracującą, utrzymującą się głównie ze świadczenia emerytalnego Skarżącej oraz drobnych darowizn od swoich dzieci. Sama otrzymuje rolnicze świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Tymczasem w decyzjach organu I i II instancji Kurator została opisana jako właściciel wielu nieruchomości położonych w Polsce oraz zagranicą.

Nie jest prawdą, że Kurator może czerpać korzyści z nieruchomości znajdującej się w [...]. Zgodnie z oświadczeniem Kurator, nieruchomość ta jest zadłużona i jest w stanie wymagającym remontu. Organy I i II instancji nie mogą wywodzić wniosków sprzecznych z oświadczeniem B. K., jako że nie przeprowadziły dowodu przeciwnego na tę okoliczność. Ponadto, nie jest możliwe spieniężenie przez nią nieruchomości w [...] gdyż Kurator musi mieć gdzie mieszkać, gdy tam przebywa.

Organ I instancji zdaje się przy tym traktować limity zadłużenia na kartach kredytowych jako "zasoby majątkowe" Kurator, co wynika z niezrozumienia przez organ zasady działania karty kredytowej. Korzystanie z karty kredytowej prowadzi do zwiększenia zadłużenia Kurator - nie sposób zatem potraktować limitu kredytowego jako "własnych zasobów majątkowych" Kurator, a tym bardziej Skarżącej.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.p.s. organ nie może odmówić udzielenia osobie potrzebującej świadczenia z pomocy społecznej wyłącznie ze względu na istniejący obowiązek alimentacyjny czy obowiązek wsparcia ciążący na zstępnych tej osoby. W niniejszej sprawie z materiału dowodowego wynika tymczasem, że Skarżąca korzysta z materialnego i niematerialnego wsparcia zstępnych w postaci sprawowania opieki i użyczenia wynajmowanego mieszkania przez B. K. oraz renty alimentacyjnej uiszczanej przez B. P.. Pomimo tego wsparcia Skarżąca wciąż pozostaje osobą potrzebującą, gdyż wsparcie zstępnych nie jest wystarczające.

Skarżącej nie sposób również zarzucić zaniechania w zakresie egzekwowania obowiązków alimentacyjnych od zstępnych bowiem zainicjowała postępowanie w przedmiocie alimentów od córki B. P., w wyniku którego zasądzono na jej rzecz alimenty, które wynoszą [...] zł miesięcznie.

Z kolei Kurator sama znajduje się w złej sytuacji materialnej i zdrowotnej, ale zmuszona jest ponosić ciężar opieki nad matką, pomimo że centrum jej spraw życiowych pozostają [...]. B. K. sama jest osobą w wieku emerytalnym i ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Tymczasem organy przedstawiły ją w uzasadnieniu jako osobę sprawną, zdolną opiekować się swoją schorowaną matką. Dla organów świadczyć ma o tym fakt, iż porusza się ona samochodem, załatwia sprawy urzędowe, została wyznaczona kuratorem dla swojej matki, a nadto jej sytuacja jest na tyle dobra, że odmówiono jej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad Skarżącą,

Kurator, wobec braku pomocy ze strony osób trzecich, w tym swojej siostry, jest zmuszona samodzielnie organizować życie swoje oraz Skarżącej, wykonywać wszystkie czynności związane z opieką. Przyjęła na siebie funkcję kuratora z uwagi na zły stan zdrowia Skarżącej. Organ I instancji zinterpretował te okoliczności jako świadczące o zdolności Kurator do opieki nad Skarżącą, podczas gdy Kurator nie ma tak naprawdę innej możliwości, niż opiekować się Skarżącą. Nie oznacza to jednak, że B. K. nie potrzebuje wsparcia. B. K. realizuje wobec swojej matki obowiązek wynikający z k.r.o., jednak zakres potrzeb niezbędnych do realizowania tego obowiązku przerasta możliwości fizyczne i finansowe Kurator.

Kurator posiada stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe, w postaci upośledzenia narządu ruchu. Cierpi na skoliozę piersiowo-lędźwiową 3 stopnia oraz reumatoidalne zapalenie stawów, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z [...] listopada 2018 r. (sygn. akt IV U [...]). Schorzenia, na które cierpi, poważnie ograniczają sprawność fizyczną. Objawy choroby mogą tymczasowo (nawet do kilkunastu godzin) uniemożliwiać wykonywanie nawet najprostszych czynności. Kurator jest coraz starsza, a jej stan zdrowia pogarsza się systematycznie. Ponadto w ostatnim czasie u Kurator zdiagnozowano przepuklinę pępkową, zatem podnoszenie ciężarów jest stanowczo przeciwwskazane u osób cierpiących na to schorzenie. W momentach gdy nie odczuwa nasilonych objawów choroby, może wykonywać podstawowe, niewymagające siły fizycznej czynności, jak prowadzenie samochodu, wykonywanie zakupów, czy załatwianie podstawowych spraw urzędowych. Nie oznacza to jednak, że Kurator jest w stanie samodzielnie opiekować się Skarżącą - osobą o znacznej masie ciała, po udarze, poruszającą się na wózku inwalidzkim.

Oczekiwany zakres usług opiekuńczych obejmował czynności wymagające siły fizycznej i sprawności. Wyciąganie z faktu wykonywania przez Kurator podstawowych czynności urzędowych i egzystencjalnych wniosku, że jest ona całkowicie zdolna do samodzielnej opieki nad Skarżącą, stoi w rażącej sprzeczności nie tylko z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i zasadami doświadczenia życiowego, ale przede wszystkim z ww. prawomocnym wyrokiem, w którym ustalono m.in., że wskazane jest korzystanie przez samą Kurator "z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej". W uzasadnieniu sąd wskazał m.in., że wynika to chociażby z potrzeby udzielenia Kurator pomocy w robieniu zakupów czy sprzątaniu domu. Tymczasem zdaniem organów Kurator cieszy się na tyle dobrym stanem zdrowia, że może samodzielnie wykonywać czynności odpowiadające usługom opiekuńczym względem Skarżącej - a zatem m.in. czynności takie jak wyprowadzanie ciężkiej osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim na spacer, zmienianie jej pieluchomajtek, ubieranie i rozbieranie, poranna i wieczorna toaleta, wykonywanie ćwiczeń fizycznych czy zmiana pościeli..

Organ II instancji dodatkowo wskazał na ograniczone możliwości finansowe, którymi musi kierować się organ I instancji, nie wyjaśniając jakimi środkami na usługi opiekuńcze dysponuje, w jakim stopniu środki te są wykorzystywane przez innych beneficjentów, w tym w szczególności przez osoby samotne lub pozbawione jakichkolwiek dochodów. Nie wyjaśnił jakie są koszty usług, o przyznanie których wnosiła Skarżąca oraz, czy stan finansów Prezydenta nie pozwala na pokrycie kosztów usług opiekuńczych dla Skarżącej chociaż w części - tym bardziej, że § 2 pkt 1 Uchwały RM K. pozwalał na przyznanie usług opiekuńczych częściowo odpłatnie. Organy nie zadały sobie trudu, by ustalić, czy Skarżąca albo jej zstępni mogliby uiszczać taką częściową odpłatność.

Zdaniem pełnomocnika Skarżącej powyższe świadczy o tym, że organ I instancji nieadekwatnie ocenił sytuację materialną, osobistą i zdrowotną Kurator oraz Skarżącej, ponadto pominął pewne okoliczności świadczące o złej sytuacji materialnej Kurator oraz Skarżącej, a przyjął za udowodnione okoliczności mogące sugerować, iż sytuacja materialna Kurator jest lepsza, niż to wynika z materiału dowodowego. Organ I instancji nie dążył do rozstrzygnięcia pojawiających się w sprawie wątpliwości w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechał też kompletowania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a nadto poczynił ustalenia sprzeczne z prawomocnym wyrokiem sądu wydanym w postępowaniu cywilnym, Uzasadnienie decyzji nie odnosiło się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nie wskazywało przyczyn, dla których organ I instancji nie dał wiary części oświadczeń Kurator.

Z kolei organ II instancji nie uzupełnił postępowania dowodowego i nie dostrzegł błędów popełnionych przez Prezydenta, w związku z czym wydał decyzję spójną z decyzją I instancji, niejako powielając błędy poczynione przez organ I instancji.

Przedstawione stanowisko pełnomocnik skarżącej podtrzymał na rozprawie sądowoadministracyjnej, przeprowadzonej w dniu 5 sierpnia 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca zaskarżyła niekorzystną dla siebie decyzję, odmawiającą przyznania jej usług opiekuńczych w związku z wnioskiem z dnia 2 stycznia 2019 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, o których mowa w art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U z 2019 r. poz. 1507), dalej "u.p.s." ma charakter obligatoryjny wyłącznie w przypadku, gdy wnioskuje o nie osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest tej pomocy pozbawiona. Sytuacja taka nie występuje w odniesieniu do skarżącej, bowiem posiada ona zstępnych, a jedna z jej dwóch córek (B. K.) wspólnie z nią mieszka. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił zatem przepis art. 50 ust. 2 u.p.s., w myśl którego usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Z treści tego przepisu wynika zatem, że usługi te mogą być przyznane w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek. Decyzje w sprawie przyznania przedmiotowych usług na tej podstawie mają charakter uznaniowy zarówno w zakresie samego ich przyznania, jak i rozmiaru przyznanego świadczenia (ilości godzin) oraz w części odnoszącej się do okresu i miejsca świadczenia, czy też ewentualnej odpłatności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wyznacznikami ustalenia uprawnienia do przyznania usługi są - z jednej strony - rozmiar potrzeb i sytuacja wnioskodawcy, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Natomiast osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych na podstawie art. 50 u.p.s. nie może oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania, jednakże podkreślić należy, że pomoc ta musi realizować ustalone przez ustawodawcę cele społeczne zakreślone w art. 2 i 3 u.p.s. Zakres swobody działania organu administracyjnego, wynikający z przepisu prawa materialnego, jakim jest przepis art. 50 ust. 5 u.p.s., ograniczony jest przy tym ogólnymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2665/16; wyrok WSA w Rzeszowie z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1129/17, wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 512/17 - dostępne w CBOSA).

Co do zasady sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona, sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem czy prowadząc postępowanie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany materiał dowodowy i czy następnie dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania owego uprawnienia i jego zakresu (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 715/08 - dostępny w CBOSA).

Należy podkreślić, że prawidłowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza na gruncie decyzji uznaniowej, powinno przy tym stwarzać nie tylko stronie postępowania, ale i sądowi administracyjnemu, możliwość kontroli prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia.

W świetle tych uwag wydanie decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony, nie tylko sytuacji materialnej, ale całej sytuacji życiowej wnioskodawcy, a więc w tym przypadku także stanu zdrowia i ograniczeń z tym związanych, sytuacji mieszkaniowej, kosztów utrzymania i opłacenia niezbędnych leków, środków medycznych i usług bez których strona nie jest w stanie funkcjonować (np. rehabilitacja, przewóz i sprzęt specjalistyczny, czy pozostałe usługi opiekuńcze itp.), a uzasadnienie decyzji niewątpliwie musi zawierać adekwatną ocenę tej sytuacji.

W opinii Sądu wymogom tych rozpatrujące sprawę organy administracji nie sprostały, w szczególności w zakresie przeprowadzonej oceny sytuacji dochodowej skarżącej i córki, u której zamieszkała, sytuacji zdrowotnej B. K. oraz oceny ich relacji z drugą córką – B. P..

W odniesieniu do przeprowadzonej oceny sytuacji dochodowej zauważyć należy, że prawidłowo organy obu instancji przyjęły, iż skarżąca i jej córka B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, co pozwala na zsumowanie osiąganych przez nie dochodów. Na łączny ich dochód składałyby się zatem otrzymywane świadczenia emerytalne w kwocie [...]zł ([...] + [...]), alimenty świadczone przez córkę B. , otrzymywany dodatek mieszkaniowy oraz dochód ryczałtowy z posiadanych gruntów rolnych w wysokości [...] zł. Zważywszy jednakże na datę złożenia wniosku o przyznanie usług opiekuńczych (2 stycznia 2019r.) organ I instancji musiał uwzględnić dochód skarżącej z miesiąca grudnia 2018 roku, co spowodowało przyjęcie wyższych kwot z uwagi na udokumentowany wpływ wyższej kwoty z tytułu alimentów ([...] zł) oraz uwzględnionego rozliczenia z tytułu spłaty emerytury przyznanej B. K. przez KRUS decyzją z lutego 2019 r. Organy przyjęły, że ustalony w ten sposób dochód rodziny wyniósł [...] zł, co dało na osobę [...] zł. Jednocześnie do akt sprawy nie załączono wymienionej decyzji KRUS oraz dokumentu, z którego wynikałoby, kiedy B. K. otrzymała spłatę emerytury, jak to była kwota oraz w jaki sposób nastąpiło jej uwzględnienie. W tym zakresie akta sprawy są niekompletne, a uzasadnienie decyzji organu I instancji nie pozwala na zweryfikowanie kwoty przyjętej do ustalenia dochodu rodziny.

Sąd podzielił również stanowisko skarżącej, iż nie wyjaśniono kwestii zajęcia komorniczego nieruchomości rolnej, ograniczając się do wystosowania zapytania do Urzędu Gminy B.. Ponadto w toku postępowania nie ustalono, czy realnie B. K. jest w stanie w rozsądnie zakreślonej przyszłości uzyskać dzięki posiadanym nieruchomościom (rolnej oraz domu w USA) środki finansowe na bieżące potrzeby i utrzymanie. Należy mieć na uwadze, że w przypadku nieruchomości zdarzyć się mogą sytuacje, w której osoba, mimo, że jest właścicielem, nie jest w stanie spieniężyć swojego majątku ze względów natury prawnej lub ekonomicznej czy też czerpać z niej korzyści. Na okoliczności tego rodzaju B. K. zwracała uwagę w postępowaniu, lecz jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie zostały one uznane i racjonalnie ocenione. W opinii Sądu kwestia nieruchomości rolnej wymagałaby dalszych wyjaśnień, o ile organ zamierzał oprzeć swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 12 u.p.s. Z kolei skoro B. K. oświadczyła, że dom w [...] wymaga remontu i nie przynosi jej dochodów, to okoliczność tę należało uwzględnić. Podkreślić należy, że specyfika wnioskowanych świadczeń opiekuńczych nakazuje szybkie działania i podjęcie bez zbędnej zwłoki rozstrzygnięcia, bowiem wymaga tego konieczność zapewnienia należytej opieki osobom, które nie są w stanie samodzielnie funkcjonować.

Rację ma pełnomocnik skarżącej, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż przyczyn odmowy przyznania usług opiekuńczych jest kilka: posiadane zstępnych, przekroczone kryterium dochodowe, brak współdziałania, nie wyczerpanie posiadanych możliwości w poprawie sytuacji materialnej. Z kolei SKO w K. w zaskarżonej decyzji skupiło się na wyjaśnieniu istoty decyzji uznaniowej oraz na uprawnieniu organu pomocowego do racjonalnego dzielenia posiadanych środków i w pierwszej kolejności zaspokajania potrzeb osób najbardziej tego wymagających. Kolegium stanęło na stanowisku, że w tym zakresie decyzja organu I instancji spełnia wymogi stawiane decyzjom podejmowanym w ramach uznania administracyjnego. Jednakże stanowiska tego Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że organ I instancji nie kwestionował trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej oraz jej córki B. K.. Jednocześnie nie rozważył, czy z racji swojego stanu zdrowia B. K. jest w stanie sprawować całodobową opiekę nad schorowaną matką i wykonywać przy niej wszystkie konieczne czynności. Pamiętając, że w każdej sprawie toczącej się na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. należy w szczególności wyjaśnić, czy osoby wymienione w tym przepisie mogą zapewnić odpowiednią opiekę, należy wskazać, że rozpatrywanym przypadku organ nie odniósł tego wymogu do przedłożonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z [...] listopada 2018 r. (sygn. akt IV U [...]). W opinii Sądu treść uzasadnienia tego wyroku nie pozwala podzielić stanowiska organu, że B. K. jest w stanie zapewnić matce opiekę w zakresie usług, o które wnioskowano.

Nie rozważono również, czy w sytuacji, gdy jawi się wyraźny konflikt pomiędzy siostrami oraz gdy druga z córek Skarżącej uiszcza na jej rzecz rentę alimentacyjną ustaloną na drodze sądowej, realne jest oczekiwanie, że córka ta w jakikolwiek inny sposób może pomagać w opiece nad skarżącą. W opinii Sądu jest to wysoce nieprawdopodobne.

Skoro Skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i nie jest zdolną do samodzielnej egzystencji, co jest okolicznością bezsporną, a stan zdrowia mieszkającej z nią córki (B. K.) nie pozwala jej na wykonywanie wszystkich czynności przy chorej matce i jednocześnie aktualna (bieżąca) sytuacja materialna rodziny jest taka, że otrzymywane dochody wystarczają jedynie na pokrycie bieżących kosztów utrzymania, to zachodziły podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r., chociażby w zakresie częściowym.

W tym miejscu podkreślić należy, że sprawa w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych, była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrokiem z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...] , Sąd oddalił skargę A. B. o przyznanie usług opiekuńczych w związku z wnioskiem z [...] września 2017 r. Na treść tego rozstrzygnięcia miała wpływ okoliczność, której w rozpatrywanym obecnie przepadku nikt nie podnosi, że A. B. korzystała z Pielęgniarskiej Domowej Opieki Długoterminowej, co zapewniało Skarżącej korzystanie z usług gwarantowanych, obejmujących wszystkie czynności zgodne z procesem pielęgnowania określonym przepisami prawa. Ponadto B. K. nie legitymowała się wówczas umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Z kolei w wyroku z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...], tut. Sad uchylił zaskarżoną decyzję SKO w K. w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opiekuńczych wskazując na konieczność oceny, w świetle przedłożonego Sądowi wyroku Sądu Rejonowego z [...] listopada 2018 r., czy B. K. jest w stanie wykonywać codzienne czynności związane z opieką nad matką. Sąd wskazał również, że na końcowy wynik sprawy rzutuje wyrok w sprawie alimentów od drugiej z córek i zbadania wymaga kwestia wzajemnych relacji między siostrami.

Stwierdzić zatem należy, że pierwszy z ww. wyroków zapadł w innym stanie faktycznym i prawnym oraz, że wskazania wynikające z drugiego wyroku nie zostały w pełni uwzględnione w postępowaniu administracyjnym ocenianym obecnie.

Rozpoznając wniosek skarżącej, organy powinny bowiem były dokonać oceny, jakie są realne możliwości finansowe Skarżącej, w kontekście potrzeb odpowiadających godności człowieka, uwzględniając konieczne przy jej chorobie koszty leczenia, rehabilitacji i opieki. Jest przy tym oczywiste, że wiek i sama choroba Skarżącej niewątpliwie generuje znaczne koszty, które rosną wraz z upływem czasu. Skarżąca, z pomocą córek, stara się w większości ponosić je we własnym zakresie. I choć co do zasady zastosowane przez organ wyliczenia dochodu odpowiadają zasadom wynikającym z przepisów, to jednak w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie spełniają wymogów i celów określonych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 3 u.p.s.

Wskazane powyżej uchybienia prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256).

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Organ przeprowadzi racjonalną ocenę materiału dowodowego (który uzupełni w zakresie koniecznym do ustalenia sytuacji dochodowej rodziny) oraz sytuacji życiowej Skarżącej pamiętając, że to A. B. jest w tym przypadku osobą wnioskującą o przyznanie usług opiekuńczych.

Kończąc Sąd wskazuje, że późniejszą decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku z [...] lipca 2019 r., przyznano Skarżącej świadczenie w formie odpłatnych usług opiekuńczych od dnia 4 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r., co Sądowi jest wiadomym z urzędu, bowiem równolegle rozpatruje sprawę ze skargi na decyzję SKO w K., którą utrzymano w mocy ww. decyzję organu I instancji (sprawa o sygn. akt II SA/Po [...]). Wydanie wymienionej decyzji dodatkowo potwierdza zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, bowiem w niezmienionych okolicznościach faktycznych i przy ustalonym wyższym dochodzie rodziny, ten sam organ administracji wydał rozstrzygnięcie korzystniejsze dla Skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2019 r., nr [...]