Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 823/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora A w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dziekan Wydziału [...] A w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm., dalej: ustawa) i § 22 ust. 2 pkt 1 oraz § 18 ust. 4 "Regulaminu Studiów'’ - załącznik nr 1 do Uchwały nr 44/2015 Senatu SUM z dnia 22 kwietnia 2015 r. i art. 104 K.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy skreślił M.M. z listy studentów IV roku Wydziału [...] w K. A w K. w roku akademickim 2015/2016.

Organ podał, że M.M. rozpoczęła studia lekarskie na III roku studiów w październiku 2012 r. Ze względu na niedostateczne postępy w nauce w roku akademickim 2012/2013, w dniu [...]r. na wniosek studentki została wydana decyzja nr [...] zezwalająca jej na powtarzanie III roku w roku akademickim 2013/2014 z przedmiotów [...]. Studentka zaliczyła powtarzane przedmioty i uzyskała promocję na IV rok studiów w roku akademickim 2014/2015. Podczas sesji egzaminacyjnej w semestrze zimowym roku akademickiego 2014/2015 studentka uzyskała ocenę niedostateczną w trzech terminach egzaminu z przedmiotu [...]. Następnie w dniu 11 marca 2015 r. pisemnie zwróciła się do Dziekana z prośbą o dopuszczenie do egzaminu komisyjnego. W ocenie organu uzasadnienie wniosku nie spełniało wymogów formalnych zawartych w § 16 ust. 1 Regulaminu Studiów, czyli nie wskazywało zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzonego egzaminu i wniosek został rozpatrzony negatywnie. Strona w dniu 29 września 2015 r. zwróciła się z prośbą o powtarzanie przedmiotu [...] w semestrze zimowym roku akademickim 2015/2016, na co uzyskała zgodę na mocy decyzji z dnia [...]r. nr [...]. Pomimo tego strona po raz kolejny nie zdała egzaminu końcowego oraz egzaminów poprawkowych.

Dziekan podniósł, że M.M. kilkakrotnie w czasie trwania studiów zwracała się do niego oraz Kierownika Katedry i Zakładu [...] z prośbą o zwolnienie z przedmiotu [...]. Wszystkie prośby rozpatrzone zostały negatywnie ze względu na fakt, iż studentka spełniła tylko dwa spośród trzech wskazanych w Regulaminie Katedry i Zakładu [...] warunków, podczas gdy wymagane jest spełnienie trzech warunków łącznie. Ze względu na fakt, iż Regulamin Studiów nie przewiduje możliwości powtarzania roku studiów po raz trzeci, a studentka wyczerpała wszystkie możliwości regulaminowe kontynuowania studiów, na wniosek Dziekana wyznaczono na dzień 10 maja 2016 r. egzamin komisyjny w przedmiotu [...], jednakże strona nie przystąpiła do egzaminu komisyjnego.

Reasumując organ stwierdził, że skreślił stronę z listy studentów po rozważeniu jej sytuacji oraz ze względu na brak możliwości wydania na podstawie § 18 ust. 4 Regulaminu Studiów decyzji zezwalającej na powtarzanie roku po raz trzeci w okresie studiów.

W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie w całości decyzji oraz umorzenie postępowania. Podniósł, że z przywołanej na wstępie decyzji podstawy prawnej wynika, iż podstawą skreślenia był brak postępów w nauce i brak możliwości powtarzania roku studiów z uwagi na wyczerpanie regulaminowych możliwości kontynuowania studiów. W ocenie pełnomocnika zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem w komparycji decyzji powołano jako podstawę skreślenia z listy studentów:

- art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, który to stanowi, iż "1. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce;... "

- § 22 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów "Decyzją Dziekana student może zostać skreślony z listy studentów’, w przypadku: 1) stwierdzenia braku postępów w nauce..."

- § 18 ust. 4 Regulaminu Studiów, stanowiący, iż "Student może uzyskać zgodę na powtarzanie roku studiów, nie więcej niż dwukrotnie w ciągu całego okresu studiów - w przypadku jednolitych studiów magisterskich i nie więcej niż jednokrotnie dla każdego stopnia studiów - w przypadku studiów pierwszego i drugiego stopnia".

Natomiast w uzasadnieniu decyzji wskazano jako podstawę skreślenia brak możliwości powtarzania roku (§ 18 ust. 4 regulaminu studiów). Strona uzyskała zgodę na powtarzanie trzeciego roku piątego i szóstego semestru w roku akademickim 2013/2014 (decyzja nr [...] z dnia [...]r.) oraz zgodę na powtarzanie czwartego roku siódmego semestru w semestrze zimowym (decyzja nr [...] z dnia [...]r.). Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 4 regulaminu rok akademicki obejmuje semestry zimowy i letni i na tej podstawie wywiódł, że powtarzanie roku obejmuje powtarzanie dwóch semestrów. W niniejszej sprawie, sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż strona raz powtarzała rok (składający się z dwóch semestrów) oraz jeden dodatkowy semestr. Tym samym, ma jeszcze możliwość powtórzenia jednego semestru i dopiero wówczas wyczerpane zostaną regulaminowe możliwości kontynuowania studiów. Pełnomocnik wskazał, że na Uczelni spoczywał obowiązek rozważenia całokształtu stanu faktycznego istniejącego w sprawie i skutków jakie decyzja wywoła. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz nie wyjaśnienia studentowi zasadności zastosowania takiego rozstrzygnięcia, uniemożliwia właściwą kontrolę ze strony sądu.

Pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem organu, że strona spełniała jedynie dwie spośród trzech przesłanek do zwolnienia jej z obowiązku zdawania przedmiotu fizjologia. Warunkami zwolnienia z egzaminu z przedmiotu fizjologia są:

- ukończenie przez studenta programu zawierającego taką samą lub większą liczbę godzin nie wcześniej niż dwa lata przed rozpoczęciem nauki w A,

- zdanie egzaminu za pierwszym razem z oceną końcową co najmniej 4,0,

- zdanie krótkiego ustnego egzaminu przed kierownikiem (wykładowcą) kierunku.

Strona w roku 2012 r. przeniosła się na A z B w L., gdzie zdała egzaminy i zaliczenia, w tym w szczególności zdała egzamin z [...] ([...]) na ocenę 4,0 za pierwszym razem. Liczba godzin na III semestrze wynosiła 85, a na IV semestrze 80. Na A na III roku 2 semestr liczba godzin wynosi 60 godzin, a na IV roku semestr 1 - 60 godzin. Wobec tego liczba godzin na B w L. była wyższa niż na A. Zdaniem pełnomocnika powyższe warunki do zwolnienia jej z egzaminu zostały więc w całości spełnione. Jedynym warunkiem jaki musiał być jeszcze spełniony było zdanie krótkiego ustnego egzaminu. Strona w październiku 2012 r. złożyła wniosek o zwolnienie jej z obowiązku zaliczania egzaminu z [...], jednakże jej tego odmówiono. Na złożonym wniosku znajduje się tylko krótka informacja "not accepted" oraz pieczątka prof. J. L., brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji. Odwołująca się na swój wniosek o zwolnienie otrzymała jedynie bardzo lapidarną odpowiedź z 16 października 2012 r. za pośrednictwem poczty email, iż prof. L. nie zaakceptowała tego wniosku i nie może otrzymać wyjaśnienia dlaczego. Pełnomocnik wskazał, że strona nie została powiadomiona o jakimkolwiek ustnym egzaminie z [...] wyznaczonym na 12 grudnia 2012 r., 9 stycznia oraz 23 stycznia 2013r., który miałby być podstawą zwolnienia jej z egzaminu. Uczelnia nie posiada żadnego dowodu wskazującego, że odwołująca była ustnie informowana o egzaminie, który miał mieć miejsce w grudniu 2012 r. i styczniu 2013 r. oraz że na jej ustny wniosek terminy te były zmieniane. Tymczasem stronie już w październiku 2012r. odmówiono zwolnienia z egzaminu z [...] bez podania jakiejkolwiek przyczyny i bez wyznaczania jakiegokolwiek ustnego egzaminu.

Pełnomocnik odnosząc się do wskazanego w decyzji egzaminu komisyjnego wskazał, że odwołująca pismem z dnia 11 marca 2015r. wnosiła o umożliwienie jej zdawania egzaminu komisyjnego. W dniu 12 marca 2015r. otrzymała email z Dziekanatu z krótką informacją, iż w załączeniu przesyłany jest wniosek z decyzją Dziekana oraz pismo o tej treści otrzymała 13 marca 2015r., gdy osobiście stawiła się w Dziekanacie pod odbiór decyzji. Nie została poinformowana, że decyzja będzie jeszcze uzupełniana, a dziekan odmawiając zgody na egzamin komisyjny nie podał żadnego uzasadnienia. Zdaniem pełnomocnika wbrew twierdzeniom organu decyzja otrzymana przez skarżącą drogą elektroniczną nie zawierała żadnego uzasadnienia.

W konkluzji autor odwołania wskazał, że uczelnia nie dopełniła regulaminowego obowiązku umożliwienia stronie zdawania krótkiego ustnego egzaminu celem zwolnienia z obowiązku zdawania przedmiotu [...] w normalnym toku studiów oraz że strona ma możliwość kontynuowania studiów poprzez powtarzanie jednego semestru.

Rektor A w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 190 ust. 3 i art. 207 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 22 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów w A w K. stanowiącym Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 44/2015 Senatu SUM z dnia 22 kwietnia 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] w K. z dnia [...]r. o skreśleniu M.M. z listy studentów IV roku Wydziału [...] w K. A w K. w roku akademickim 2015/2016.

Organ podał, że studentka M.M. po przyjęciu na studia w A w K. uzyskała zgodę Dziekana na przeniesienie na III rok studiów w związku z uznaniem części zajęć zaliczonych w B w L., odpowiadającym zajęciom realizowanym na I i II roku studiów w A. Następnie w dniu 5 grudnia 2012 r. studentka zwróciła się do Dziekana Wydziału z wnioskiem o uznanie zaliczenia z przedmiotu [...] (realizowanego na III roku studiów w A) na podstawie uzyskanego zaliczenia z przedmiotu [...] człowieka, realizowanego podczas III i IV semestru II roku studiów w B w L. Organ wskazał, że odwołująca nie spełniała jednego z wymogów uzyskania zgodnie z Regulaminem Katedry i Zakładu [...] A zwolnienia z przedmiotu [...], a mianowicie zdania krótkiego egzaminu ustnego przed Kierownikiem Katedry. Wobec powyższego została zobligowana do zdania egzaminu ustnego, którego termin został wyznaczony na dzień 12 grudnia 2012 r. Z uwagi na fakt, że studentka nie stawiła się na egzaminie we wskazanym terminie, na dzień 9 stycznia 2013 r. został wyznaczony kolejny termin egzaminu. W związku z prośbą strony za pośrednictwem pracownika Dziekanatu, Dziekan wyznaczył kolejny termin ostateczny na 23 stycznia 2013 r., jednakże studentka nie stawiła się ponownie na egzamin. Wobec powyższego pracownik Dziekanatu na podaniu z dnia 5 grudnia 2012 r. zanotował: "Studentka nie wypełniła wymogów Jednostki do zwolnienia".

Organ podał, że studentka zobowiązana została do uczęszczania na zajęcia z przedmiotu [...], jak również do przystąpienia do egzaminów z tego przedmiotu w regularnym trybie studiów. Ze względu na niedostateczne postępy w nauce w roku akademickim 2012/2013, strona decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uzyskała zgodę na powtarzanie III roku studiów w roku akademickim 2013/2014 z powodu niezaliczenia przedmiotów: [...]. Po zaliczeniu wskazanych przedmiotów w ramach powtarzania, studentka uzyskała wpis na IV rok studiów w roku akademickim 2014/2015. W tym roku akademickim strona uzyskała ocenę niedostateczną z egzaminu końcowego z przedmiotu [...], w związku z czym zwróciła się z wnioskiem z dnia 29 września 2015 r. o wyrażenie zgody na powtarzanie IV roku studiów. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dziekana Wydziału [...] w K. studentka uzyskała zgodę na powtarzanie IV roku studiów w roku akademickim 2015/2016. Pani M.M. ponownie otrzymała ocenę niedostateczną z egzaminu końcowego z powtarzanego przedmiotu [...].

Organ wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 4 Regulaminu Studiów w A w K., student może uzyskać zgodę na powtarzanie roku studiów, nie więcej niż dwukrotnie w ciągu całego okresu studiów - w przypadku jednolitych studiów magisterskich i nie więcej niż jednokrotnie dla każdego stopnia studiów - przypadku studiów pierwszego i drugiego stopnia. Wobec powyższego student posiada uprawnienie do uzyskania zgody na powtarzanie roku studiów nie więcej niż dwukrotnie w ciągu całego okresu studiów w przypadku studiów magisterskich. Niezaliczenie semestru bądź semestrów skutkuje niezaliczenie całego roku studiów, bowiem zgodnie z § 18 ust. 1 Regulaminu Studiów, warunkiem zaliczenia przez studenta roku studiów jest uzyskanie do końca sesji poprawkowej semestru letniego pozytywnych ocen z wszystkich zaliczeń i egzaminów, jak również zaliczenie praktyk, obowiązujących zgodnie z planem studiów w danym roku akademickim.

Jednocześnie organ wskazał, że pomimo kilkukrotnego umożliwienia stronie wypełnienia warunku do zwolnienia z uczęszczania na zajęcia z przedmiotu [...], studentka konsekwentnie nie stawiała się na wyznaczane terminy egzaminu ustnego. Niezależnie od powyższego, w związku z koniecznością przystąpienia do egzaminów końcowych w ramach powtarzania z przedmiotu [...], studentka ponownie wnioskowała o zaliczenie egzaminów z tego przedmiotu na podstawie wyników uzyskanych w B w L. (m. in. pismami z dn. 5 i 10 lutego 2015 r.), na co nie uzyskała zgody z uwagi na zapisy Regulaminu Katedry. Ponadto, podania studentki o umożliwienie przystąpienia do egzaminów z [...] w późniejszych terminach (pisma z dnia 01 lipca 2013 r. oraz 29 września 2015 r.), jak również prośba z dnia 29 września 2015r. o zwolnienie z obowiązku uczęszczania na zajęcia z przedmiotu [...], rozpatrywane były pozytywnie przez Kierownika Katedry i Zakładu [...] z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej studentki. Organ podał, że samo uzyskanie zaliczenia przedmiotu w innej uczelni nie może stanowić podstawy do zwolnienia z obowiązku jego realizacji w [...], co znajduje potwierdzenie w fakcie, że pomimo dwukrotnego powtarzania przedmiotu, studentka nie dysponowała wystarczającą wiedzą z zakresu tego przedmiotu, w związku z czym nie zaliczyła egzaminów końcowych. Ponadto uwzględniając słuszny interes strony, Dziekan Wydziału [...] w K. na podstawie § 16 ust. 5 Regulaminu Studiów w A w K. zarządził przeprowadzenie w dniu 10 maja 2016 r. egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...], o czym studentka została poinformowana pismem z 18 kwietnia 2016 r. znak: [...]. W odpowiedzi z dnia 26 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony poinformował, że M.M. nie stawi się na ten egzamin.

Zdaniem organu strona wyczerpała wszelkie możliwości regulaminowe mogące stanowić podstawę do uchylenia decyzji Dziekana i do przywrócenia w prawach studenta.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) naruszenie art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących niewyznaczenia skarżącej w 2012 i 2013 roku terminu do przystąpienia do ustnego egzaminu mającego być podstawą do zwolnienia jej z obowiązku zdawania egzaminu z przedmiotu [...], uniemożliwienia Skarżącej przystąpienia do egzaminu komisyjnego zgodnie ze złożonym w dniu 11 marca 2015r. wnioskiem, brakiem uzasadnienia tej decyzji (odmowy) przez Dziekana,

b) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w całkowitym pominięciu dowodów dołączonych do odwołania tj. pisma skarżącej z października 2012 r. do prof. J. L. o zwolnienie z egzaminu wraz z adnotacją (odmową) i pieczątką prof. J. L., e - maila z dnia 15 października 2012 r. oraz e-maila z dnia 16 października 2012 r. pomimo, iż z dowodów tych wynika w sposób oczywisty, iż już w październiku 2012r. odmówiono skarżącej prawa do zwolnienia z egzaminu z [...] i nie wyznaczono żadnego terminu na "krótki ustny egzamin",

c) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w całkowitym pominięciu dowodów dołączonych do odwołania tj. e-maila z dnia 12 maja 2015 r. wraz z załącznikiem pomimo, iż z dowodów tych wynika w sposób oczywisty, iż decyzja doręczona skarżącej uniemożliwiająca przystąpienie do egzaminu komisyjnego w 2015 r. nie zawierała żadnego uzasadnienia,

d) naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, wyrażającym się w pominięciu przesłuchania skarżącej, w sytuacji gdy zachodziły oczywiste rozbieżności wobec okoliczności podniesionych w decyzji wydanej przez Dziekana a twierdzeń i zarzutów skarżącej,

d) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w zakresie podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) naruszenie § 18 ust. 1 Regulaminu Studiów w A w K. w zw. z art. 160 oraz 190 ust. 2 pkt 2 prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustawodawca wprowadza domniemanie, iż nie zaliczenie semestru równoznaczne jest z niezaliczeniem roku studiów, podczas gdy art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo o szkolnictwie wprowadza rozróżnienie tych terminów,

b) naruszenie § 18 ust. 4 Regulaminu Studiów w A w K. w zw. z art. 160 prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja o powtarzaniu roku studiów składającego się z dwóch semestrów równoznaczna jest z decyzją o powtarzaniu jednego semestru.

Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c zaskarżonej decyzji Rektora A w K. oraz poprzedzającej jej decyzji Dziekana Wydziału [...] w K. z dnia [...]r. nr [...] oraz na mocy art. 145a § 1 P.p.s.a. wniósł, aby Sąd zobowiązał właściwy organ do wydania decyzji lub postanowienia w sprawie zwolnienia skarżącej z obowiązku zdawania egzaminu z przedmiotu [...].

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ odniósł się jedynie do części zarzutów podniesionych w odwołaniu, a w pozostałym zakresie nie dokonując żadnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie dążąc do wyjaśnienia sprawy powtórzył stanowisko zajęte przez Dziekana. Nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu, a dotyczących braku poinformowania jej o terminie przystąpienia do krótkiego ustnego egzaminu mającego być podstawą do zwolnienia z egzaminu [...].

Pełnomocnik podniósł, że skarżąca spełniała warunki do uzyskania zwolnienia z egzaminu z przedmiotu [...] za wyjątkiem zdania krótkiego egzaminu z tego przedmiotu. W dalszej kolejności powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Wskazał, że strona w roku 2012 przeniosła się na A z B w L., gdzie zdała egzaminy i zaliczenia. W październiku 2012 r. złożyła wniosek o zwolnienie jej z obowiązku zaliczania egzaminu z [...], jednakże jej tego odmówiono. Na złożonym wniosku znajduje się tylko krótka informacja "not accepted" oraz pieczątka prof. J. L., brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji. Odwołująca się na swój wniosek o zwolnienie otrzymała jedynie bardzo lapidarną odpowiedź z dnia 16 października 2012 r. za pośrednictwem poczty email, iż prof. L. nie zaakceptowała tego wniosku i nie może otrzymać wyjaśnienia dlaczego. Zdaniem pełnomocnika maile z 15 i 16 października 2012 r. świadczą o tym, że Kierownik Katedry już w październiku 2012 r. nie wyraziła zgody na zwolnienie skarżącej z egzaminu nie podając jakiegokolwiek uzasadnienia.

Strona złożyła kolejny wniosek o zwolnienie z egzaminu w dniu 5 grudnia 2012 r. Zdaniem pełnomocnika strona nie została powiadomiona o jakimkolwiek ustnym egzaminie z [...] wyznaczonym na 12 grudnia 2012 r., 9 stycznia oraz 23 stycznia 2013r., który miałby być podstawą zwolnienia jej z egzaminu. Dziekan w decyzji z dnia [...]r. wskazał, że skarżąca była ustnie informowana o egzaminie, który miał mieć miejsce w grudniu 2012 r. i styczniu 2013 r, a na jej ustny wniosek terminy te były zmieniane. Tymczasem stronie już w październiku 2012r. odmówiono zwolnienia z egzaminu z fizjologii bez podania jakiejkolwiek przyczyny i bez wyznaczania jakiegokolwiek ustnego egzaminu. Tymczasem organ nie odniósł się do podnoszonych przez pełnomocnika kwestii.

Zdaniem pełnomocnika nieracjonalne byłoby nie przystąpienie przez skarżącą do krótkiego ustnego egzaminu, skoro pozostałe warunki były przez nią spełnione. Jednocześnie pełnomocnik podał imiona i nazwiska studentów, którzy zostali zwolnieni z obowiązku zdawania egzaminów pomimo nie spełniania przesłanek do zwolnienia i wniósł o dopuszczenie dowodów z ich akt spraw.

W ocenie pełnomocnika organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących uniemożliwienia przystąpienia skarżącej do egzaminu komisyjnego na podstawie wniosku złożonego w dniu 11 marca 2015 r. W dniu 12 marca 2015 r. otrzymała email z Dziekanatu z krótką informacją, iż w załączeniu przesyłany jest wniosek z decyzją Dziekana oraz pismo o tej treści otrzymała 13 marca 2015 r., gdy osobiście stawiła się w Dziekanacie pod odbiór decyzji. Nie została poinformowana, że decyzja będzie jeszcze uzupełniana, a dziekan odmawiając zgody na egzamin komisyjny nie podał żadnego uzasadnienia. Zdaniem pełnomocnika organ odmawiając zgody na egzamin komisyjny nie podał żadnego uzasadnienia i niezgodne ze stanem faktycznym są twierdzenia zaprezentowane w decyzji Dziekana, że pracownik Dziekanatu wręczając decyzję pouczył stronę, że jeszcze zostanie sporządzone uzasadnienie. Skarżąca decyzję otrzymała drogą elektroniczną w dniu 12 marca 2015 r. i nie zawierała ona żadnego uzasadnienia.

Pełnomocnik w dalszej kolejności wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko organu, iż ustawodawca wprowadza domniemanie, że nie zaliczenie semestru równoznaczne jest z niezaliczeniem roku studiów, a decyzja o powtarzaniu roku studiów składającego się z dwóch semestrów równoznaczna jest z decyzją o powtarzaniu jednego semestru. Art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo o szkolnictwie wskazuje, iż "kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku (...) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie". W ocenie pełnomocnika ustawodawca wprost rozróżnia niezaliczenie semestru od niezaliczenia roku studiów. Ponadto § 18 ust. 1 regulaminu studiów, na który to powołuje się organ określa jedynie warunki jakie muszą być spełnione, aby zaliczony został rok studiów. Wbrew twierdzeniu organu z tego zapisu nie można wywieść wniosku, iż nie jest dopuszczalnym wydanie wobec studenta decyzji o powtarzaniu semestru. Równocześnie § 18 ust. 4 regulaminu określa, iż student może maksymalnie dwa razy powtarzać rok studiów w przypadku jednolitych studiów magisterskich. Przepis ten nie określa zasady ile razy maksymalnie można powtarzać semestr lub semestry. Ponadto z § 6 ust. 4 regulaminu studiów rok akademicki obejmuje semestry zimowy i letni. Zgodnie z literalnym brzmieniem postanowień regulaminu powtarzanie roku obejmuje powtarzanie dwóch semestrów, a w niniejszej sprawie, sytuacja taka nie miała miejsca. Skarżąca raz powtarzała rok (składający się z dwóch semestrów) oraz jeden dodatkowy semestr.

W ocenie pełnomocnika wobec skarżącej nie wydano drugiej decyzji o powtarzaniu roku, więc taka możliwość jeszcze jej przysługuje. Zdaniem pełnomocnika zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., bowiem organ odwoławczy odstąpił od merytorycznej i prawnej oceny decyzji organu I instancji, poprzestając jedynie na powielaniu argumentacji zawartej w jej treści.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 11 października 2016 r. podniósł, że organ w odpowiedzi na skargę w sposób wybiórczy odniósł się do zarzutów w niej podniesionych, pomijając kwestie, które są dla niego kłopotliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi może nastąpić tylko wtedy, gdy wystąpiły w sprawie przesłanki określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w postępowaniu zainicjowanym skargą wniesioną przez M.M. jest decyzja wydana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce.

Użycie przez ustawodawcę terminu "może" świadczy bezspornie o poddaniu kwestii skreślenia studenta z listy władzy dyskrecjonalnej organu. Oznacza to, że upoważniając kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej (dziekana wydziału) do orzekania o skreśleniu studenta z listy, ustawodawca pozostawił tym organom ocenę okoliczności faktycznych, uzasadniających takie działanie. Uznanie to nie może oczywiście nosić cech dowolności, a obowiązkiem organu jest należycie uzasadnić swoje stanowisko.

Kontrola Sądu, w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, jest zawężona do zgodności decyzji z przepisami kompetencyjnymi i proceduralnymi. Przede wszystkim kontroli podlegają wyjaśnienia organu i kwestia wzięcia pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego, czy ustalenie tego stanu pozostaje w zgodności z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w szczególności z treścią art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uznanie administracyjne nakłada na organ administracji szczególny obowiązek uzasadnienia swego stanowiska przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logiki.

Kontrola naruszenia prawa materialnego, jest natomiast ograniczona do tego, czy istnieje stosowny przepis oraz czy nie przekroczono wyznaczonego nim zakresu uznania. Sąd nie dokonuje natomiast oceny słuszności i celowości decyzji, gdyż stanowiłoby to niedopuszczalną ingerencję w sferę administrowania zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy, ze względu na niedostateczne postępy w nauce w roku akademickim 2012/2013, decyzją Dziekana Wydziału [...] Nr [...] z dnia [...]r. skarżąca uzyskała zgodę na powtarzanie III roku V i VI semestru studiów w roku akademickim 2013/2014 z powodu niezaliczenia przedmiotów - [...]. Po zaliczeniu wskazanych przedmiotów w ramach powtarzania, studentka uzyskała wpis na IV rok studiów w roku akademickim 2014/2015. Następnie w roku akademickim 2014/2015 skarżąca uzyskała ocenę niedostateczną z egzaminu końcowego z przedmiotu [...], w związku z czym zwróciła się z wnioskiem z dnia 29 września 2015r. o wyrażenie zgody na powtarzanie IV roku studiów. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. studentka uzyskała zgodę na powtarzanie IV roku VII semestru studiów w roku akademickim 2015/2016 z przedmiotu [...]. Skarżąca ponownie otrzymała ocenę niedostateczną z egzaminu końcowego z powtarzanego przedmiotu [...]. Do przyznanego jej z urzędu egzaminu komisyjnego nie podeszła.

Przedstawione fakty nie były kwestionowane przez skarżącą ani w toku postępowania administracyjnego ani też w skardze.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości Sądu co do tego, że akt ten mieści się w wyznaczonych przez prawo granicach uznania. Zarówno bowiem na skreślenie z listy studentów ze względu na brak postępów w nauce zezwala art. 190 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jak też § 22 ust. 2 Regulamin A w K

Przedstawione fakty upoważniały organ do stwierdzenia, że skarżąca nie spełnia wymagań studenta, którego obowiązkiem jest zdawanie egzaminów w formie przewidzianej planem studiów w okresie rozliczeniowym jakim jest rok akademicki (vide § 12 pkt 5, § 14 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów zatwierdzonych uchwałą nr 44/2015 z dnia 22 kwietnia 2015r). Brak zaliczenia przedmiotów w formie przewidzianej planem studiów prowadzi do bezspornego wniosku, że student nie osiąga wymaganych postępów w nauce, co w konsekwencji może być przyczyną skreślenia go z listy studentów.

Jednocześnie też Sąd zwraca uwagę, że organy uczelni dokonały skreślenia skarżącej z listy po wyczerpaniu wszystkich możliwości regulaminowych.

Ze względu na stanowisko Rektora A w K. (vide k.74 akt administracyjnych), który zwrócił się do Dziekana Wydziału [...] A o potraktowanie przypadku skarżącej, jako sytuacji szczególnej, przyznano jej bowiem prawo do egzaminu komisyjnego z inicjatywy organu uczelni. Skarżąca nie poddała się jednak sprawdzeniu swoich umiejętności i zasobu wiedzy uzyskanych w procesie kształcenia na A w K. Bez żadnego usprawiedliwienia przyczyn rezygnacji z tego dodatkowego prawa pełnomocnik skarżącej oświadczył, że "jej mocodawczyni nie stawi się na egzamin" (vide pismo z dnia 26 kwietnia 2016r. pełnomocnika skarżącej skierowane do Dziekana Wydziału [...] A).

Nie zgłaszając się na egzamin komisyjny skarżąca utraciła szansę zaliczenia roku akademickiego, co w jej przypadku równoznaczne było z brakiem możliwości kontynuowania studiów. Wbrew bowiem stanowisku zaprezentowanemu w skardze Sąd podziela pogląd organu co do tego, że skarżąca dwukrotnie powtarzała roku akademicki wyczerpując tym samym uprawnienie przyznane jej w § 18 ust. 4 pkt Regulaminu Studiów.

Z treści § 18 ust. 1 Regulaminu Studiów wynika jednoznacznie, że warunkiem zaliczenia przez studenta roku studiów jest uzyskanie do końca sesji poprawkowej semestru letniego pozytywnych ocen z wszystkich zaliczeń i egzaminów, jak również zaliczenie praktyk, obowiązujących zgodnie z planem studiów w danym roku akademickim. Określenie "wszystkich zaliczeń i przedmiotów (...) w danym roku akademickim" oznacza bez wątpienia także zaliczenia i przedmioty w semestrze zimowym danego roku. Jednocześnie § 6 ust. 4 pkt 1 stanowi, że rok akademicki obejmuje semestry zimowy i letni. Przepis § 18 ust. 4 Regulaminu należy czytać łącznie z § 18 ust. 1, który posługuje się określeniem "rok studiów".

Podnoszona przez pełnomocnika skarżącej okoliczność, że ustawodawca rozróżnia w art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawo o szkolnictwie wyższym niezaliczenie roku oraz niezaliczenie jednego semestru jako podstawę skreślenia z listy studentów oznacza tylko tyle, że nawet brak zaliczenia semestru może stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów.

Stosownie do art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Konstytucyjną granicę autonomii uczelni wyznacza ustawa. § 18 ust. 4 Regulaminu Studiów tylko wtedy nie mógłby być stosowany przez organy uczelni, gdyby pozostawał w sprzeczności z regulacją ustawową. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniem skargi, sytuacja taka nie ma miejsca. Przepis art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawo o szkolnictwie wyższym nie ogranicza uprawnień organów uczelni do autonomicznego określenia praw i obowiązków studentów w zakresie powtarzania roku akademickiego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów procesowych przedstawionych w skardze Sąd uznaje je za nie istotne dla oceny legalności decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów ze względu na brak postępów w nauce.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów dotyczących niewyznaczenia skarżącej w 2012 i 2013 r. terminu do przystąpienia do ustnego egzaminu mającego być podstawą do zwolnienia jej z obowiązku zdawania egzaminu z przedmiotu [...].

Pomijając fakt wynikający z adnotacji znajdujących się na karcie 27 akt administracyjnych (wskazujących, że skarżąca była w kontakcie z uczelnią i starała się o zmiany dat egzaminu koniecznego do zaliczenia [...]) istotne jest przede wszystkim, że skarżąca zaakceptowała stanowisko uczelni co do braku zwolnienia jej z tego przedmiotu. Uczęszczając na zajęcia z przedmiotu, a także przystępując do jego zaliczenia, przyjęła na siebie obowiązek złożenia egzaminu z pozytywnym rezultatem. Tymczasem egzaminy te za każdym razem kończyły się oceną niedostateczną, czemu skarżąca nie zaprzecza. Podstawą skreślenia skarżącej z listy studentów nie był fakt braku przystąpienia do "mini – egzaminu" sprawdzającego możliwości zaliczenia (jak nazywa to organ uczelni na karcie 27 akt administracyjnych) lecz uzyskanie kolejnej oceny niedostatecznej na końcowym egzaminie z tego właśnie przedmiotu i nie przystąpienie do egzaminu komisyjnego.

W takim sam sposób Sąd ocenia zarzut braku odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów uniemożliwienia skarżącej przystąpienia do egzaminu komisyjnego na podstawie wniosku złożonego w dniu 11 marca 2015 r.

Odnosząc się do tego zarzutu trzeba wskazać, że istotnie w aktach sprawy znajduje się podanie skarżącej z dnia 11 marca 2015 r. zawierające prośbę o umożliwienie przystąpienia do zdawania egzaminu komisyjnego z przedmiotu [...] z poczynioną adnotacją, że podanie zostało odrzucone.

Również w tym przypadku skarżąca zaakceptowała stanowisko organu i zwróciła się z prośbą o powtarzanie przedmiotu [...] w semestrze zimowym w roku akademickim 2015/2016, na co uzyskała zgodę na mocy decyzji z dnia [...]r. Pomimo tego strona po raz kolejny nie zdała egzaminu końcowego oraz egzaminów poprawkowych.

W skardze nie wskazano na związek pomiędzy negatywnym rozpatrzeniem wniosku skarżącej o udzielenie prawa do egzaminu komisyjnego, a skreśleniem jej z listy studentów ze względu na uzyskanie niedostatecznej oceny z przedmiotu [...] w kolejnych egzaminach.

Na marginesie tylko wskazać należy, że do indywidualnych spraw studentów załatwianych w drodze administracyjnej ustawodawca w art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nakazał stosować przepisy procedury administracyjnej "odpowiednio". Problematyka odpowiedniego stosowania przepisów procedury administracyjnej poddana była rozważaniom przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 8 listopada 2000r. (sygn. SK 18/99, OTK Nr 7, poz. 258), zważywszy na autonomię szkół wyższych, stwierdził, że "decyzja organów uczelni" to nie w pełni to samo, co decyzja organów administracji. Zauważył, że ustawodawca świadomie przyjął model zbliżony do administracyjnoprawnego, zarówno jeśli chodzi o charakter tych "decyzji", jak i realizację prawa studenta do sądu. Model taki pozostaje w pełni w zgodzie z całością regulacji przyjętej w art. 70 Konstytucji. Natomiast nakaz odpowiedniego stosowania procedury administracyjnej należy rozumieć w ten sposób, iż wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a., winny mieć także zastosowanie do adresata "decyzji" organu uczelni, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają.

Z tego również względu zarzuty skarżącej dotyczące braku szczegółowego uzasadnienie stanowiska organu uczelni o nieuwzględnieniu wniosku o przyznanie egzaminu komisyjnego nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do wniosku o przesłanie akt innych studentów celem sprawdzenia słuszności stanowiska organu należy wskazać, że przedmiotem kontroli jest decyzja dotycząca skreślenia skarżącej z listy studentów, która określa przedmiot niniejszego postępowania.

Kontrola ta wykazała, że organy orzekające w sprawie oparły swoje stanowisko o skreśleniu skarżącej z listy studentów na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, który jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i został oceniony prawidłowo.

Kontrolowane decyzje zachowują wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie k.p.a..

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie zawiera podnoszonych przez pełnomocnika uchybień w postaci naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Organ całościowo zebrał oraz zweryfikował i rozważył posiadany materiał dowodowy oraz wskazał powody, którymi kierował się wydając decyzję o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Uzasadnienie decyzji spełnia zatem wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.