Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1869/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 3, art. 92 ust. 7, art. 18 ust. 4b, art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c, art. 18 ust. 4b pkt 2 lit b, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 par. 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
article: art. 58 ust. 1, art. 56
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2019 r. na Lotnisku [...] w W. (Terminal Odlotów), inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli drogowej pojazd marki [...], konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez A.S. (dalej także jako "kierowca"). Do kontroli kierowca okazał prawo jazdy, dowód rejestracyjny, wypis Nr [...] z licencji Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ważnej do dnia 29 czerwca 2033 r., wydanej dla D. D. (dalej także jako "skarżący" lub "strona"). W trakcie podjętych czynności kontrolnych przesłuchano dwóch pasażerów znajdujących się w pojeździe: G. R. i S. B., w charakterze świadka oraz sporządzono dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu, jak również zrzutu z aplikacji za pośrednictwem, której wykonywany był kontrolowany kurs. Przesłuchiwany w charakterze świadka G. R. zeznał między innymi, że usługę zamówił przez aplikację internetową [...] (taxifi). Przewóz miał być wykonany na trasie z lotniska [...] w W. na ulicę [...] 19. Cena wynosiła około 20 złotych, przy czym świadek dokładnie tej kwoty nie pamiętał. Wskazał ponadto, że nie wnosił żadnej opłaty przed wykonaniem przewozu, jak też za przewóz nie zapłacił, ponieważ pojazd został zatrzymany przez Inspekcję Transportu Drogowego.

W związku z ustaleniami poczynionymi podczas ww. kontroli, pismem z dnia 16 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ I instancji" lub "WITD") zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Z uzyskanych przez organ pierwszej instancji w toku postępowania informacji przekazanych przez Urząd Miasta W., wynikało, że na dzień kontroli, czyli [...] kwietnia 2019 r., D. D. posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną dnia 29 czerwca 2018 r., przez Prezydenta W. oraz nie posiadał innego uprawnienia transportowego wydanego przez Prezydenta W. Jednocześnie wskazano, że na dzień [...] kwietnia 2019 r., pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], był zgłoszony do wskazanej powyżej licencji.

Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości ośmiu tysięcy złotych za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm., dalej też jako "u.t.d.").

Na skutek rozpoznania odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD", organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] października 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując w wydanym rozstrzygnięciu, że brak jest jednoznacznych dowodów na to, iż strona niniejszego postępowania była wykonawcą przewozu osób w dniu kontroli, a braki w materiale dowodowym na okoliczność charakteru współpracy pomiędzy kierującym, a stroną, uniemożliwiają wydanie w sprawie prawidłowej merytorycznie decyzji.

W związku z powyższym, pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. organ I instancji, wezwał do osobistego stawiennictwa, celem przesłuchania w charakterze świadka A. S. W dniu 13 lutego 2020 r., zeznał on między innymi: "Proszę powiedzieć w jakim celu znajdował się Pan w kontrolowanym pojeździe na Lotnisku - Odp. Znajdowałem się jako kierowca. (...) Byłem zatrudniony u Pana D. D. do dnia 22.07.2019 r. Czy w chwili kontroli miał Pan z jakimkolwiek przedsiębiorcą ( w dowolnej formie np. pisemnej, ustnej, itp.) podpisaną umowę np. na wynajem pojazdu lub inną?(....) Odp. Nie wynajmowałem byłem zatrudniony na umowę zlecenie(...) Od kogo otrzymał Pan pojazd wraz z wyposażeniem - Odp. Otrzymałem od Pana D. D.(...) Czy rozliczał się Pan z Panem D. D. za wykonane przewozy? Na jakich zasadach? Czy jest to stała kwota czy jest ona uzależniona od ilości wykonanych przewozów -Odp. Rozliczałem się za wykonane prace - kwota uzależniona była od ilości i długości kursy. (...) Podczas kontroli w dniu [...].04.2019 r. okazał Pan do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, którą posiada [...] D. D.? Od kogo otrzymał Pan ww. wypis z licencji? - Odp. Otrzymałem od Pana D. D. - był na stanie samochodu".

Z kolei pismem z dnia 20 lipca 2020 r., organ I instancji wezwał A. S. do przesłania dokumentów potwierdzających fakt współpracy ze skarżącym, przy czym wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.

Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości ośmiu tysięcy złotych, za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej też jako "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza, że osobą faktycznie wykonującą przejazd, nie był skarżący;

- naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

W ocenie skarżącego organ I instancji nie ustalił, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., jak również czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. oraz czy posiadał status przedsiębiorcy. Zdaniem strony, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykonywał transport drogowy. Osobą faktycznie wykonująca przewóz, był A. S., nie zaś skarżący. Ponadto skarżący zakwestionował fakt, jakoby w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. W ocenie skarżącego, organ kontrolny nie ustalił bowiem, z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu oraz czy wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ww. ustawy, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Zdaniem organu odwoławczego, charakter wykonywanej w dniu kontroli drogowej usługi, wskazuje na to, że niewątpliwie była to usługa odpłatna. Przewóz osób, za który dany podmiot otrzymuje zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Strona była w posiadaniu takiej licencji, mianowicie licencji nr [...], która uprawniała ją do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Nadto, na dzień przeprowadzonej kontroli drogowej – [...] kwietnia 2019 r., pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], był zgłoszony do wskazanej wyżej licencji. Strona wykonywała więc przewóz w ramach posiadanego uprawnienia, lecz, jak wskazuje ustalony stan faktyczny, dopuściła się, zdaniem organu odwoławczego, popełnienia naruszenia, polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. GITD podkreślił, że kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast bezsprzeczne jest, iż kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdzają: protokół kontroli, informacja z CEPiK oraz dokumentacja fotograficzna pojazdu. Tymczasem, aby można było realizować przewozy okazjonalne pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., należy spełnić łącznie wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d. Nie wystarczy spełnienie jednego z wymienionych warunków.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. S., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

2) przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...].;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;

5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;

6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

9) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji WITD w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...];

10) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Uwzględniając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu nie naruszają przepisów prawa. W ocenie Sądu, przy ich wydawaniu, organy nie naruszyły ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.

W niniejszej sprawie została na skarżącego nałożona kara pieniężna za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ww. ustawy.

W ocenie Sądu, organy administracji publicznej zasadnie i w oparciu o prawidłowo ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy wywiodły, że skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącego zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przez niego przewóz, nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Powyżej powołana ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i 2).

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1.pojazdami zabytkowymi;

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało po pierwsze uznać, że skarżący wykonywał w dniu kontroli odpłatny przewóz okazjonalny osób zainicjowany przez klienta (pasażera). Z zeznań pasażerów G. R. i S. B. jednoznacznie wynika, że to G. R. zamówił przez aplikację [...] przejazd z Lotniska [...] w W. na ul. K. w W. Świadkowie zeznali, że aplikacja wskazała opłatę za kurs w wysokości ok. 20 zł. Opłata nie została uiszczona z powodu przerwania kursu w wyniku kontroli drogowej. Z zeznań pasażerów wynikało, że nie zawierali pisemnej umowy na przewóz z kierowcą lub z przewoźnikiem w lokalu przedsiębiorstwa, lecz wszystko odbyło się poprzez aplikację [...]. Zeznania pasażerów znajdują przy tym potwierdzenie w zdjęciu zrzutu z aplikacji, gdzie ujęto zarówno trasę przejazdu ([...], W. – [...]), imię kierowcy ([...]), jak i markę i numer rejestracyjny samochodu ([...]). Organy inspekcji transportu drogowego, zasadnie zatem przyjęły, że w takim przypadku nie został spełniony warunek dozwolonego przewozu okazjonalnego samochodem osobowym, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c u.t.d. Trzeba jednocześnie zauważyć, że wykonanie przewozu nie nastąpiło w oparciu o umowę zawartą w formie pisemnej bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa. Niespełniona zatem została także przesłanka z art.18 ust. 4b pkt 2 lit b u.t.d.

Jak wskazał przy tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2107/19), zasadnym staje się w tego typu sprawach, posiłkowanie się dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizą charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną [...], analogiczną do aplikacji [...]. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (,,TFUE"). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdza dodatkowo prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącego jako usługi transportowej. Skoro bowiem TSUE potraktował firmę [...] (platformę konkurencyjną do [...]), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę i wystawia fakturę, również wykonywał usługę transportową (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (,,WSA") w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17 i z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 390/19). W tych okolicznościach należy zatem przyjąć, że skarżący bezspornie wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego. Zdaniem Sądu, nie budzi przy tym wątpliwości, że usługa została wykonana na rzecz i w imieniu skarżącego, który zawarł z kierowcą stosowną umowę o świadczenie usług przewozu osób, co potwierdziły zeznania A. S., złożone w dniu 13 lutego 2020 roku (wynikało z nich, że był on zatrudniony przez skarżącego w dniu kontroli a zawarta przez A. S. i D. D. umowa obowiązywała do dnia [...] lipca 2019 roku). Kierowca, przewożąc pasażerów, którzy zamówili usługę, okazał przy tym do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...], na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydany właśnie D. D. W trakcie przesłuchania oświadczył przy tym, że wypis ten (okazany w trakcie kontroli), otrzymał od skarżącego. W świetle powyższych okoliczności, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, zasadnie organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu kierowcy, zgodnie z którym, podczas kontroli nie wykonywał żadnego przewozu, a na podstawie wiążącej go ze stroną umowy zlecenia, głównie wykonywał przewozy przesyłek, a nie osób. Przeczy temu po pierwsze przyznanie przez A. S., że zawarł ze skarżącym umowę o świadczenie usług przewozu osób, i otrzymał od D. D. wypis nr [...] z licencji nr [...], na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, jak też same okoliczności, wykonywanego przez niego w dniu [...] kwietnia 2019 r. przewozu. A. S. stwierdził w trakcie przesłuchania w charakterze świadka, że podczas kontroli nie wykonywał żadnego przewozu, podczas, gdy to on był kierowcą [...], o numerze rejestracyjnym [...], przewożąc dwóch pasażerów: S. B. i G. R., który z kolei zeznał, że usługę przewozu zamówił przez aplikację internetową [...] (taxifi). Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że w chwili kontroli, A. S., był pracownikiem skarżącego i realizował w jego imieniu i na jego rzecz odpłatny przewóz pasażerów.

Reasumując, przy wykonywaniu przedmiotowego przewozu przez skarżącego, który posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, niespełnione zostały wymogi wynikające z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera, nie spełniał bowiem kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika zarówno z zapisów w protokole kontroli, jak i informacji z CEPiK ("Szczegóły pojazdu z CEPiK – k. nr 22), gdzie w rubryce zatytułowanej "Liczba osób" wskazano "5". Nie zaistniały również wszystkie przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącego wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Nie doszło bowiem do zawarcia z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani do ryczałtowego ustalenia opłaty za usługę przed rozpoczęciem przewozu. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 u.t.d, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.

W konsekwencji zasadnie organy inspekcji transportu drogowego uznały, że w niniejszej sprawie doszło do przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. w warunkach niespełnienia także przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl Ip. 2.11 załącznika ustawy za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8 000 złotych.

Tym samym, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Wymierzenie skarżącemu kary za naruszenie zasad dotyczących transportu drogowego nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu powołanych przepisów do ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Także zarzuty naruszenia prawa procesowego nie znajdują uzasadnienia w realiach rozpoznawanej sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy trafna jest także ocena organów o braku podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Zdaniem Sądu żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie zachodzi. Nie ma podstaw, aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.