Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1220/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7 w zw. z art. 258 par. 3 oraz art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca Spółka podała, że zajmuje się sprzedażą hurtową paliw i produktów pochodnych. Jej kapitał wynosi wprawdzie 50.000,00 zł, niemniej jednak w ubiegłym roku obrotowym poniosła stratę rzędu 5.707,18 zł. Ponadto wyjaśniła, że podany w rubryce nr 9.3 stan konta, który na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 22.251,64 zł, nie obrazuje jej sytuacji finansowej, gdyż ta ulega ciągłym zmianom w zależności od terminów płatności zobowiązań. Ponieważ te w związku z dostawami wynoszą 182.427,00 zł saldo końcowe posiadanego rachunku bankowego na koniec września zamykało się w kwocie 1.279,10 zł. Dodatkowo poinformowała, że zobowiązana jest do spłaty zaległości wynikającej z zaskarżonej decyzji, w sytuacji kiedy żaden bank nie udzieli jej na ten cel stosownego kredytu, albowiem posiada już zaciągniętą pożyczkę krótkoterminową w kwocie 40.000,00 zł.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie analiza sytuacji finansowej strony skarżącej, nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria dochodu, lecz przychodu, gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Natomiast strata, jak już podkreślał NSA w postanowieniach z dnia 5 września 2013 r. o sygn. II OZ 707/13, LEX nr 1405523 oraz z dnia 25 września 2012 r. o sygn. akt I GZ 228/12, LEX nr 1328331, jest wyłącznie wynikiem bilansowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powyższe potwierdza dołączony do akt niniejszej sprawy materiał dowodowy (vide: k-18 i k-37), z którego ustalono, że w ubiegłym roku podatkowym Spółka wypracowała przychód rzędu 2.091.205,72 zł (vide: CIT-8), a poniesiona strata (vide: rachunek zysków i strat) była jedynie konsekwencją nadwyżki ponoszonych kosztów jego uzyskania, którą w zeznaniu podatkowym zmniejszono deklarując dochód do opodatkowania rzędu 14.082,52 zł. Okoliczność ta w ocenie rozpoznającego wniosek nie może przemawiać za uwzględnieniem zgłoszonego żądania, albowiem w doktrynie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie przyjmuje się, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać przede wszystkim z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, LEX nr 220385). Mając zatem na uwadze powyższe rozpoznający sprawę uznał, że koszty sądowe, do których uiszczenia Spółka będzie zobowiązana mogą się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności przyjmujących dużo większe wartości. Tym bardziej, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jak wynika z dołączonych do akt zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach i składkach na ubezpieczenie społeczne potwierdza, że powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania, które na obecnym etapie wynoszą 1.500,00 zł. Za powyższym przemawia również stan konta z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, który kształtował się na poziomie 22.251,64 zł. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia jakoby zobowiązania cywilnoprawne, do których zalicza się raty kredytu (pożyczki), korzystały z pierwszeństwa przed zobowiązaniami należnymi Skarbowi Państwa, do których zalicza się wpis od skargi. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 199 ustawy p.p.s.a., jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych oraz preferowaniem jednych zobowiązań względem drugich, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty należnych w sprawie kosztów sądowych nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, że odmowa zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem. W świetle powyższego przyjąć należało, że skarżąca Spółka nie wykazała w dostateczny i przekonujący sposób jakoby jej sytuacja finansowa uzasadniała zastosowanie tej szczególnej instytucji procesowej jaką jest przyznanie prawa pomocy w zakresie odpowiadającym żądaniu wnioskodawcy. Tym bardziej, że wyłożenie kosztów przez stronę jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 200 ustawy p.p.s.a. będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.