Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 15/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1 ust. 1a pkt 2 ,3, art. 10 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14 ust. 2,
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 37 ust. 2, art. 50a, art. 51
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 2 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b,
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 7,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.1 Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: dyrektor) decyzją z dnia [...]. [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: kierownika) z dnia [...] r. nr [...] przyznającą M. R. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 r.

1.2 Dyrektor ustalił, że M. R. złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2013 r., w którym zadeklarowała do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) działki rolne o łącznej powierzchni 24,77 ha.

W dniu 30 maja 2014 r. przeprowadzono weryfikację wyznaczonej powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) dla działki ewidencyjnej nr 733. Jak wynika z raportu z weryfikacji terenowej powierzchni, obszar faktycznie kwalifikujący się do płatności wynosi 6,25 ha. Pozostałą części zgłoszoną do płatności, tj. 1,49 ha stanowiły zadrzewienia, zakrzaczenia oraz chwasty wieloletnie, co świadczy o zaniechaniu (na tych częściach działki) prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z normami i wymogami. Dołączone do raportu zdjęcia wskazują, że w 2013 r. na deklarowanej powierzchni a wykluczonej na podstawie kontroli na miejscu, nie była prowadzona działalność rolnicza.

Ponadto podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, że powierzchnia gruntów rolnych dla działki ewidencyjnej nr 885/2 zgłoszona do płatności przekracza powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą. Dla ww. działki ewidencyjnej do płatności zgłoszono powierzchnię 3,51 ha, natomiast na podstawie przeprowadzonych pomiarów ustalono, że maksymalny obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 3,32 ha.

1.3 Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności do powierzchni obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.). Zgodnie z § 2 pkt 2 w rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "działkami rolnymi", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1,00 ha. Zgodnie z art. 2 lit. rozporządzenia nr 73/2009 "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. W myśl § 3 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

1.4 M. R. złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 24,77 ha, położonych w dwóch strefach: nizina strefa pierwsza i nizinna strefa druga. W przypadku działek rolnych położonych w pierwszej strefie nizinnej powierzchnia zadeklarowana wynosiła 13,25 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia faktycznie kwalifikująca się do objęcia płatnością ONW wynosi 13,06 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,19 ha, co stanowi 1,4548% powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku znajduje zastosowanie przepis art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym płatność zostaje przyznana do powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli administracyjnej. Kwota przyznanej płatności wynosiła 3447,84 zł, co stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, tj. 13,06 ha oraz stawki płatności ONW (I strefa nizinna) - 179 zł/ha, zgodnie z § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.

W przypadku działek rolnych położonych w drugiej strefie nizinnej powierzchnia zadeklarowana wynosiła 11,52 ha. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o wyniki z kontroli terenowej stwierdzono, że powierzchnia faktycznie kwalifikująca się do objęcia płatnością ONW wynosi 10,03 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 1,49 ha, co stanowi 14,8554% powierzchni stwierdzonej. W takim przypadku znajduje zastosowanie przepis art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym płatność zostaje przyznana do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Kwota przyznanej płatności wynosiła 1261,95 zł, co stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, tj. 10,03 ha, pomniejszonej o dwukrotność powierzchni zawyżonej (2 x 1,49 ha) oraz stawki płatności ONW (II strefa nizinna) - 264,00 zł/ha, zgodnie z § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r.

1.5 Dyrektor wskazał, że wnioskodawczyni zakwestionowała wielkość ustalonej powierzchni kwalifikującej się do płatności dla działki ewidencyjnej nr 733 zarzucając organom błędy w podjętych decyzjach w ubiegłych latach. Odnosząc się do tego zarzutu organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności ONW, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), ma charakter wnioskowy. Oznacza to, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym przez niego we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Dane zawarte we wniosku mają umożliwiać weryfikację ich prawdziwości. Obowiązkiem rolnika jest wypełnienie wniosku przy dołożeniu należytej staranności, bo to wnioskujący rolnik dysponuje wiedzą o powierzchni gruntów użytkowanych rolniczo oraz decyduje o treści wniosku.

Płatność ONW przysługuje tylko na te grunty, które są wykorzystywane do celów rolniczych, a co za tym idzie, na ich powierzchni przestrzegane są zasady dobrej kultury rolnej, które m.in. zostały opracowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211, ze zm.). Aby stać się beneficjentem płatności ONW należy wystąpić do Agencji z wnioskiem, w którym będą zadeklarowane do płatność grunty uprawiane rolniczo (wliczając w to powierzchnie ugorowane). Ocena czy powierzchnie zgłoszone do płatności spełniają warunki przyznawania płatności oraz czy zachowane zostały normy i wymogi pozostaje w kompetencji organów oraz działających na ich zlecenie innych jednostek organizacyjnych dysponujących odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi (art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.).

W treści odwołania wnioskodawczyni potwierdziła, że część gruntów zgłoszonych do płatności było zakrzaczonych, co zgodne jest z ustaleniami poczynionymi podczas kontroli terenowej. Z treści odwołania wynika również, że wnioskodawczyni przed złożeniem wniosku o płatności na rok 2013 nie dokonywała zarówno pomiarów działki ewidencyjnej nr 733 jak i oględzin w celu wyodrębnienia obszarów nie kwalifikujących się do płatności. Jak podniosła w odwołaniu, zawyżenie powierzchni nastąpiło z winy organów poprzez błędnie wydaną decyzję nr [...] z dnia [...]Organ wyjaśnił więc, że w 2009 r. M. R. zadeklarowała do płatności na działce ewidencyjnej nr 733 powierzchnię 6,34 ha, natomiast kontrola na miejscu stwierdziła, iż powierzchnie faktycznie użytkowana rolniczo wynosi 7,66 ha. To skutkowało pomniejszeniem płatności na rok 2009 o 1%. Tymczasem we wniosku na 2013 r. skarżąca na działce ewidencyjnej nr 733 zgłosiła powierzchnię 7,74 ha, która w wyniku weryfikacji terenowej okazała się niezgodna ze stanem faktycznym, czego konsekwencją było pomniejszenie przysługującej płatności. Stwierdzenie w treści odwołania o narzuceniu wnioskodawczyni wielkość działki nr 733 przez organ świadczy o tym, że działka przed zgłoszeniem do płatności nie była zmierzona a jej deklarowana wielkość nie znajdowała odzwierciedlenia w terenie. Przenoszenie odpowiedzialności za zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do płatności na organy nie może zostać zaakceptowane ze względu na opisany wyżej wnioskowy charakter płatności.

Wnioskodawczyni do dnia wydania decyzji nie wnosiła zastrzeżeń do wyników z kontroli przeprowadzonej w dniu 30 maja 2014 r. Brak reakcji ze strony producenta rolnego został uznany przez organ pierwszej instancji, jako akceptacja wyników z kontroli na miejscu. M. R. w żaden sposób nie udowodniła, że obszar zadeklarowany do płatności w całości winien zostać uznany za spełniający warunki.

2.1 M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na decyzję dyrektora. Z treści skargi wynika, że dotyczy ona decyzji w zakresie działki ewidencyjnej nr 733. Zdaniem skarżącej, decyzję wydano w oparciu o nierzetelne kontrole powierzchni deklarowanych, które w ten sposób są przeprowadzane od 2006 r. Dwie kontrole dotyczące tego samego roku podają dwa różne pomiary, które automatycznie rzutują na decyzje o dopłatach. W trakcie jednej kontroli dotyczącej 2006 r. stwierdzono powierzchnię 5,14 ha, a w trakcie drugiej 6,34 ha. Do wniosków w następnych latach deklarowano powierzchnię 6,34 ha, którą to zakwestionowano w 2009 r. i stwierdzono 7,66 ha. W 2012 r. z kolei stwierdzono 7,74 ha. W trakcie jednej kontroli w 2013 r., stwierdzono 6,8 ha, w trakcie drugiej 6,25 ha. Odnosząc się do stwierdzenia w decyzji, że to rolnik deklaruje powierzchnie, skarżąca podniosła, że rolnik nie ma żadnego wpływu na rzetelnie prowadzone pomiary, w następstwie czego jest karany. Również wielkość powierzchni umieszczonych przez Agencję we wstępnie wypełnionych wnioskach jest później kwestionowane przez ten sam organ.

Skarżąca podniosła, że sporna działka ma nieregularny kształt, i przy jej pomiarze jedni wliczają rowy a inni nie. Zdaniem skarżącej, nie może ona zgodzić się z podwójnym potrąceniem opłat z powodu błędów popełnianych przez organ.

3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w przesłanym przez organ formularzu, w którym są dane dotyczące poprzedniego roku, rolnik powinien podać zaktualizowaną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych. To na producencie rolnym spoczywa obowiązek dokonania stosownych zmian lub poprawek, aby dane zgłoszone do płatności były faktycznym odzwierciedleniem przedmiotu podlegającemu płatnościom. M. R. otrzymała wniosek spersonalizowany, w treści którego pozostawiła bez zmian powierzchnię działek rolnych B i BB pomimo, że na działce znajdowały się samosiejki drzew i krzewów oraz chwasty wieloletnie, co świadczy o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej na części w/w działek.

3.2 Odnosząc się do zarzutu, że dwie kontrole działki ewidencyjnej nr 733 przeprowadzone w 2013 r. wykazały różne powierzchnie organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. M. R. zadeklarowała na działce ewidencyjnej 733 działki rolne B i BB o łącznej powierzchni 7,74 ha. Na podstawie kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o system identyfikacji działek rolnych ustalono, że powierzchnia ww. działek rolnych kwalifikująca się do płatności wynosi 6,81 ha. To zostało zakwestionowane przez wnioskodawczynię w odwołaniu z dnia 3 lutego 2014 r. Na podstawie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor uznał odwołanie za zasadne i przekazał sprawę do organu pierwszej instancji w celu ponownego rozpatrzenia. Jako zasadne organ drugiej instancji uznał przeprowadzenie kontroli na miejscu w celu dokonania weryfikacji powierzchni działki ewidencyjnej nr 733 kwalifikującej się do płatności, aby na tej podstawie również zaktualizować powierzchnię ewidencyjno - gospodarczą w systemie LPIS (system identyfikacji działek rolnych). Kontrola przeprowadzona w dniu 10 czerwca 2014 r. wykazała, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 6,25 ha, natomiast na pozostałej powierzchni stwierdzono zadrzewienia, zakrzaczenia oraz wieloletnie chwasty. Na tej podstawie dokonano aktualizacji danych w systemie LPIS i wydano decyzję [...].

Organ wyjaśnił również, że kontrole przeprowadzone w latach ubiegłych odnosiły się do danych zadeklarowanych we wnioskach składanych w poprzednich latach, a ich wyniki mogą być odmienne od kontroli przeprowadzonej co do 2013 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

4.2 Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak wynika z akt sprawy, M. R. wnioskowała o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), między innymi do działek B i BB, położonych na działce ewidencyjnej nr 733, deklarując ich powierzchnię łącznie 7,74ha. W wyniku kontroli organ stwierdził, że powierzchnia faktycznie kwalifikująca się do płatności ONW wynosi 6,25 ha. Natomiast pozostałą cześć powierzchni, tj. 1,49 ha stanowiły zadrzewienia, zakrzaczenia oraz chwasty wieloletnie, co świadczyło zdaniem organu o zaniechaniu na tych częściach działki prowadzenia działalności rolniczej. Uzasadniało to, zdaniem organu, przyznanie płatności ONW po potrąceniu kwot z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości.

Skarżąca zarzuciła natomiast, że ustalenia organów oparte są na nierzetelnych kontrolach, które dają odmienne wyniki w różnych latach.

Istota sporu sprowadzała się więc do rozważenia, czy uprawnionym było działanie organów polegające na zmniejszeniu powierzchni zakwalifikowanej do przyznania płatności w odniesieniu do tej, która wskazana została we wniosku.

4.3 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić zasady przyznawania płatności ONW. Pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich określona została w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 tej ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., o którym mowa w punkcie 1.3 niniejszego uzasadnienia. W § 2 tego rozporządzenia zawarto warunki przyznania płatności, stanowiąc, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Powołany w pierwszej części § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. przepis art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16) stanowi, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Powołana w punkcie 2 § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r . "działalność rolnicza", zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. W art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 wyjaśniono, że państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarki rolnej, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw.

Wskazane w punkcie 5 § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zdefiniowane zostały na podstawie art. 2 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: ustawy o płatnościach, w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r., o którym mowa w punkcie 1.5 niniejszego uzasadnienia. W § 1 ust. 1 pkt 1 tego aktu ustanowiono, że grunty rolne w przypadku gruntów ornych utrzymywane są zgodnie z normami, jeżeli jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie. Uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów - § 2 rozporządzenia. Zgodnie natomiast z § 4, grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

4.4 Powyższe przepisy nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli prowadzona jest na nich uprawa roślin lub które są ugorowane, oraz jeśli nie są porośnięte drzewami i krzakami. Sporna część działki nr 733, jak stwierdzono w trakcie kontroli, była zadrzewiona, zakrzaczona i porośnięta chwastami wieloletnimi, czyli nie spełniała tych norm. To z kolei oznacza, że dla tej powierzchni nie zostały spełnione przesłanki opisane w punkcie 2 i 5 § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., warunkujące przyznanie płatności ONW.

Z treści skargi nie wynika, by M. R. kwestionowała tę konkretną okoliczność – zadrzewienia, zakrzaczenia i zachwaszczenia. Zarzuciła natomiast organom czynienie odmiennych pomiarów w różnych latach, których wyniki uwzględniła we wniosku za 2013 r.

W związku z tym należy wyjaśnić, że to rolnik odpowiada za prawidłową treść wniosku. Wskazuje na to treść art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...), zgodnie z którym pomoc przyznawana jest na wniosek osoby fizycznej. Choć zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to w ust. 3 tego przepisu zawarto regulację, zgodnie z którą strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 K.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.

Skoro rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku, to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikującą się do płatności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1007/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Lu 722/11, treść wyroków dostępna jest na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

4.5 Obowiązek wypełnienia wniosku spoczywa na rolniku, bo to od jego wiedzy i woli zależy zakres powierzchni, które mają być objęte płatnościami. Winien on dołożyć wszelkiej staranności, aby wypełnić wniosek prawidłowo. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku. Za każdym więc razem, kiedy rolnik wypełnia wniosek, zobowiązany jest podać uaktualnione dane co do powierzchni. Oczywistym jest bowiem, że w każdym roku obszary zgłoszone do płatności mogą mieć inny areał i inne przeznaczenie. Uwzględnienie tych okoliczności stanowi zresztą treść § 5 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności ONW powinien zawierać oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych i sposobie wykorzystywania działek rolnych. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w

Poznaniu w wyroku z dnia 4 września 2012 r. sygn. akt III SA/Po 495/12, powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo.

Dlatego argumenty skarżącej, że w kwestii powierzchni oparła się na pomiarach dokonanych przez organ w latach ubiegłych, jako nie mające umocowania w przepisach prawa nie mogą podlegać uwzględnieniu. Nawet jeśli organ ustalił w latach ubiegłych powierzchnię gruntów do których przyznano płatności, to skarżąca nie mogła uznać, że pozostaje ona obowiązująca przy wnioskach składanych w latach następnych. Ustalenia te dotyczą przecież okoliczności zmiennych, w jednym bowiem roku rolnik może utrzymywać grunty zgodnie z normami i prowadzić na nich uprawę roślin lub ugorowanie, w następnych już nie. Obowiązkiem skarżącej, jako rolnika, było wskazanie we wniosku danych aktualnych. Z obowiązku tego w żaden sposób nie zwalnia przesłanie przez organ formularza sporządzonego w oparciu o obszary określone w poprzednim roku. Celem tego jest bowiem tylko ułatwienie rolnikowi wypełnienie kolejnego, a nie narzucenie powierzchni których dotyczyć ma wniosek.

4.6 Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, że kontrole prowadzone były nierzetelnie należy wyjaśnić, że przedmiotem oceny Sądu w przedmiotowej sprawie mogą być tylko te które dotyczą 2013 r. Wskazując na ten rok skarżąca podniosła, że dwie kontrole dały odmienne wyniki. W związku z tym należy wyjaśnić, że powierzchnia spornej działki 6,81 ha została uwzględniona w decyzji kierownika z dnia 16 stycznia 2014 r. wydanej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzja ta następnie została uchylona decyzją dyrektora z dnia 7 kwietnia 2014 r., który podniósł, że ustalenia w tym zakresie zostały poczynione w 2012 r. i nie odzwierciedlają stanu działki w 2013 r. Realizując wytyczne organu odwoławczego, który nakazał ustalić faktyczną powierzchnię działki ewidencyjnej nr 733, w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił jej powierzchnię na 6,25 ha, co znalazło wyraz w decyzji kierownika dnia [...] r. nr [...] przyznającej M. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 r. oraz w utrzymującej w mocy to rozstrzygnięcie decyzji dyrektora z dnia [...] r. nr [...] Za 2013 r. obowiązująca jest zatem jedna ustalona przez organ powierzchnia spornej działki, która stała się podstawą przy obliczaniu płatności w przedmiotowej sprawie.

4.7 Podsumowując wskazać należy, że postępowanie przed organami podatkowymi przeprowadzone zostało w myśl reguł zawartych w rozdziale 2 Działu I i w rozdziale 4 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem odstępstw wynikających z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu (...). Wbrew zarzutom skargi, organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie powierzchni spornego gruntu. Na tej podstawie organ przyznał płatność po potrąceniu kwot z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, czego skarżąca nie kwestionowała. Dokonana jednak przez Sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że i w tym zakresie jest ona prawidłowa.

4.8 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.