Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 999/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Asesor WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek od wypłaconych należności; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2005 r., nr [...] w zakresie odmowy zwrotu odsetek od wypłaconych należności; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz M. Sp. z o.o. w W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego z [...] grudnia 1999 r. nr [...], "M." Sp. z o.o. z W. zgłosiła celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towar określany jako "[...]" deklarując kod PCN 2106 90 59 0 ze stawką celną w wysokości 20%. W wyniku powtórnej kontroli celnej w firmie "M." ustalono, że do importowanego przez spółkę towaru należało zastosować kod PCN 2106 90 98 0 ze stawką 27,5% min. 0,24 EUR/kg.

W związku z wynikami kontroli celnej Naczelnik Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie celne dotyczące klasyfikacji taryfowej ww. towaru, a następnie decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła uznając, że przedmiotowy towar powinien być klasyfikowany do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką 27,5% min. 0,24 EUR/kg. W decyzji organ celny wskazał także, że pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy Izby Celnej.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lipca 2004 r. sygn. akt V SA 1672/03 uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W..

Wskutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK 1163/04 uchylił zaskarżony wyrok w części, która nie dotyczy odsetek wyrównawczych i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 529/05 uchylił zaskarżoną decyzję w części, która nie dotyczy odsetek wyrównawczych.

Spółka pismem z 22 sierpnia 2005 r. - w związku z uprawomocnieniem się wyroku WSA w Warszawie z 20 lipca 2004 r. mocą orzeczenia NSA z 13 grudnia 2004 r. - wniosła o zwrot pobranych odsetek wyrównawczych wraz z odsetkami od dnia wydania wyroku przez NSA. Następnie pismem zatytułowanym "skarga" z 6 grudnia 2005 r. spółka ponownie zwróciła się o zwrot odsetek wyrównawczych wraz z odsetkami.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] grudnia 2005 r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem z [...] stycznia 2006 r.) na podstawie art. 246 § 5, art. 250 i art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.] w zw. z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne [Dz. U. Nr 68, poz. 623] orzekł zwrot zapłaconych odsetek wyrównawczych w kwocie 5.334,40 zł. i odmówił zwrotu odsetek od wpłaconych należności.

Spółka odwołała się od powyższej decyzji w części odmawiającej zapłaty odsetek od zwracanych należności i podniosła, iż nie żąda odsetek od niewłaściwej ustalonej kwoty należności celnych, w której to sytuacji miałby zastosowanie art. 250 Kodeksu celnego i obowiązek wykazania błędu organu celnego w zakresie obliczenia należności, lecz żąda odsetek od odsetek wyrównawczych, które były bezprawnie przetrzymywane przez izbę celną, mimo prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 20 lipca 2004 r. Zdaniem spółki nie zwracanie odsetek wyrównawczych przez rok czasu było pozbawione podstaw prawnych i wina izby celnej w tym zakresie jest oczywista.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z [...] marca 2006 r. wydaną na podstawie art. 250, art. 262 i art. 2621 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2005 r.

Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na przepisy: art. 4 pkt 4, 9, 10 i 11, i art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 519 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 2454/93 z 1993 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 67 ust. 1 Prawa celnego oraz na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2582/02, z których wyinterpretował, iż "obowiązujący obecnie w kwestii zwrotu odsetek od należności celnych art. 67 Prawa celnego nie może stanowić podstawy do zwrotu odsetek od zwracanych odsetek wyrównawczych".

Spółka "M." zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek za zwłokę w zwrocie odsetek wyrównawczych, wnosząc o uchylenie jej w zaskarżonej części i o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę:

1. art. 168 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie przez izbę celną, że orzeczenie NSA z 13 grudnia 2004 r. nie stało się prawomocne w części dotyczącej odsetek, w związku z czym stronie nie zwracano pobranych od niej odsetek wyrównawczych w kwocie 5.334,40 zł. i odmówiono wypłacenia odsetek za zwłokę w zwrocie odsetek wyrównawczych od tej kwoty za okres ponad roku niewykonania orzeczeń NSA i WSA;

2. art. 67 ust. 1 ustawy Prawo celne, poprzez nie wypłacenie odsetek wyrównawczych i należnych od nich odsetek mimo, że było to spowodowane nie tylko błędem organu celnego ale oczywiście zawinionym działaniem polegającym na nie wykonaniu prawomocnego orzeczenia;

3. art. 241 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, zgodnie z którym organy celne mają obowiązek wypłaty odsetek, w tym również odsetek za zwłokę, jeżeli decyzja o zwrocie nie zostanie wykonana w ciągu 3 miesięcy od dnia jej wydania. W niniejszej sprawie zwłoka organu celnego wynosiła ponad 12 miesięcy tj. od 13 grudnia 2004 r. do 28 grudnia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wyjaśnił, iż zgodnie z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne - przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polskę członkowstwa w Unii Europejskiej. W przedmiotowej sprawie dług celny powstał [...] grudnia 1999 r., a więc zastosowanie mają przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny.

Wskazał, iż zgodnie z art. 250 § 2 i § 4 Kodeksu celnego, należności celne podlegają zwrotowi w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia decyzji orzekającej ich zwrot, od należności nie zwróconych w terminie wyżej określonym płaci się odsetki liczone od daty wydania decyzji orzekającej ich zwrot. W tej sprawie decyzja zarządzająca zwrot należności została doręczona stronie 29 grudnia 2005 r., natomiast zwrot kwoty odsetek wyrównawczych nastąpił 28 grudnia 2005 r., oraz w dniu 09.01.2006 r. a więc w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 168 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż nigdy nie podważał prawomocności wyroku NSA w części dotyczącej odsetek wyrównawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze.

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.

Stosownie do treści art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zatem z normą przejściową zawartą w powyższym przepisie, w rozpatrywanej sprawie, w której dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] grudnia 1999 r., zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny [tj. Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm.].

Tymczasem choć w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji z [...] marca 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w W. powołał przepisy art. 250, art. 262 i 2621 Kodeksu celnego oraz art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, to w jej uzasadnieniu przytoczył przepisy celne obowiązujące od 1 maja 2004 r. tj. art. 4 pkt 4, 9, 10 i 11, i art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 519 ust. 1 rozporządzenia ustanawiającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz art. 67 ust. 1 Prawa celnego, a więc nie mogące mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej - decyzja zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisów innych niż w podstawie prawnej (w niniejszej sprawie wręcz wzajemnie siebie wykluczających) powoduje, iż decyzję taką należy uznać za wadliwie uzasadnioną pod względem prawnym i naruszającą art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Ponadto zaskarżona decyzja jest również wadliwa w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów spółki podniesionych w odwołaniu z 6 stycznia 2006 r., a w szczególności do zarzutu, iż strona nie żąda odsetek o których mowa w art. 250 Kodeksu celnego, lecz odsetek od odsetek wyrównawczych, które - zdaniem spółki - zostały bezprawnie przetrzymane od 13 grudnia 2004 r., co więcej Dyrektor Izby Celnej w W. cytując fragment wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2582/02 przytoczył tezę, która kwestionuje w ogóle możliwość zwrotu odsetek wyrównawczych, jako nie będących należnościami celnymi. W ten sposób zaprzeczył sam sobie, ponieważ zgodnie z tezą przytoczonego wyroku odsetki wyrównawcze nie powinny zostać zwrócone, a Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał ich zwrotu.

Błędne przytoczenie przepisów prawa celnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spowodowało, iż w skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 67 ust. 1 Prawa celnego i art. 241 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, które w sprawie - jak wyjaśniono powyżej - nie mają zastosowania. W związku z tym zarzuty skargi dotyczące naruszenia powyższych przepisów są chybione.

Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 168 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ prawomocność orzeczenia WSA w Warszawie z 20 lipca 2004 r. w zakresie odsetek wyrównawczych od 13 grudnia 2004 r. tj. od chwili wydania wyroku NSA nie była kwestionowana przez Dyrektora Izby Celnej w W..

Choć powyższe zarzuty skargi są nietrafne, to nie zmienia to sytuacji, iż samo żądanie spółki o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2006 r. w części odmowy zwrotu odsetek od wpłaconych odsetek wyrównawczych jest zasadne, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem z wyżej przytoczonych względów.

Wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zmienia próba ich naprawienia w treści odpowiedzi na skargę z 1 czerwca 2006 r. w której Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził m.in., iż "zgodnie z art. 250 § 2 i § 4 Kodeksu celnego [...], należności celne podlegają zwrotowi w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia doręczenia decyzji orzekającej ich zwrot, od należności nie zwróconych w terminie wyżej określonym płaci się odsetki liczone od daty wydania decyzji orzekającej ich zwrot. W tej sprawie decyzja zarządzająca zwrot należności została doręczona stronie 29 grudnia 2005 r., natomiast zwrot kwoty odsetek wyrównawczych nastąpił 28 grudnia 2005 r. oraz w dniu 09.01.2006 r., a więc w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji". Należy w tym miejscu podkreślić, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, "(...)próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 KPA (przyp.wł. odpowiednio art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej). W odpowiedzi na skargę organ orzekający winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących ustaleń faktycznych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (...)." (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2003 r., sygn. akt V SA 467/03).

Omówione powyżej braki w przeprowadzeniu postępowania celnego, dokonaniu należytego ustalenia stanu faktycznego oraz prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji powodują, że decyzja ta w zaskarżonej części nie może się ostać.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w W. winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności, a w szczególności powinien dokonać ustalenia jakiego rodzaju odsetek domaga się skarżąca, czy są to odsetki o jakich mowa w art. 250 Kodeksu celnego, czy też są to odsetki innego rodzaju (co strona podniosła w odwołaniu), a następnie na podstawie prawidłowo powołanych przepisów prawa wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie.

W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 oraz art. 200 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.