Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 345/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania M. S. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. S. kwotę 340,- (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2011 r. do Prezydenta Miasta Ł. wpłynął wniosek S. S. o wymeldowanie byłej żony – M. S. z miejsca pobytu stałego w Ł. przy ul. A [...]. W uzasadnieniu wskazano, że M. S. nie przebywa w spornym lokalu od około roku. Podkreślono, że posiada klucze do lokalu, a mimo tego nie korzysta z mieszkania. Wywiozła ponadto z miejsca zameldowania większość swoich rzeczy osobistych. Wnioskodawca wyjaśnił, że M. S. oczekuje na lokal z mieszkaniowego zasobu gminy, a opłaty za mieszkanie przy ul. A ponosi on sam. Do wniosku załączył kserokopię wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia 12 marca 2010 r. nakazującego M. S. opróżnienie przedmiotowego lokalu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu M. S. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że sporny lokal od dłuższego czasu nie stanowi centrum życiowego uczestniczki. Z dokonanych ustaleń wynika, że M. S. nie przybywa pod wskazanym adresem od około roku, a jedynie przetrzymuje tam swoje meble i nieliczne rzeczy osobiste. W ocenie organu, zaprzestanie opłacania czynszu jest potwierdzeniem rezygnacji z mieszkania.

Prezydent Miasta Ł. badając przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu wskazał, że naganne zachowanie S. S. wobec byłej żony niewątpliwie mogło się przyczynić do opuszczenia przez nią mieszkania, lecz nie podejmowała ona żadnych działań w celu powrotu do lokalu. Organ wyjaśnił, że wobec orzeczonego rozwodu oraz silnego konfliktu miedzy stronami, skutkującego sprawą karną, uczestniczka postępowania zapewne nie powróci już do lokalu, w którym przebywa były mąż.

W odwołaniu z dnia 20 listopada 2011 r. M. S. wskazała, że była zmuszona do opuszczenia spornego lokalu z uwagi na bezprawne zachowanie byłego męża i jego konkubiny. Podniosła, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, ale nie może tam realizować podstawowych funkcji życiowych, m.in. korzystać z łazienki czy też kuchni. M. S. zaznaczyła, że większość swoich rzeczy musiała wynieść, ponieważ znajdowała je włożone do worka na śmieci i wyniesione do piwnicy. Wskazała, że czynsz i media opłacała dopóki przebywała w lokalu tj. do maja 2010 r., a teraz nie stać ją na opłacanie czynszu za lokal, w którym nie przebywa.

Decyzją z dnia [...]. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję organu I instancji i odmówił wymeldowania M. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. A [...] w Ł. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślono, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego winna być rozumiana jako rezygnacja z posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że od czerwca 2010 r. M. S. nie zamieszkuje w lokalu w sposób ciągły, przybywa u córki przy ul. B w Ł. i u koleżanek. W stosunku do uczestniczki orzeczono eksmisję, ale jej wykonanie wstrzymano do czasu otrzymania lokalu socjalnego. Wojewoda [...] wyjaśnił, że uczestniczka posiada klucze do spornego lokalu, a w jednym z pokoi pozostawiła swoje rzeczy. Organ ustalił, że M. S. nie zawsze może wejść do lokalu przy ul. A, bowiem skarżący zamyka mieszkanie na zamki, do których ona nie posiada kluczy. W uzasadnieniu podano, że opuszczenie spornego lokalu przez uczestniczkę nastąpiło wskutek bezprawnych działań byłego męża i jego konkubiny. Organ powołał się na wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 lutego 2011 r. skazujący S. S. na karę 3 lat pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby za kierowanie gróźb w stosunku do uczestniczki.

Zdaniem Wojewody [...] uczestniczka nie ma obecnie możliwości powrotu do lokalu i co za tym idzie nie ustąpiła przyczyna opuszczenia lokalu. Organ nie badał skoncentrowania ośrodka osobistych i majątkowych interesów uczestniczki z uwagi na fakt oczekiwania na lokal zastępczy i fakt utrudniania jej zamieszkiwania w spornym lokalu. W ocenie Wojewody, opuszczenie mieszkania nie wynikało z woli M. S., więc nie zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania z pobytu stałego.

W skardze z dnia 26 marca 2012 r. S. S. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu do ustalonego stanu faktycznego, a tym samym uznaniu, że nie zachodzą przesłanki, które stanowiłyby podstawę do wymeldowania M. S. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, niewłaściwe i niewystarczające zebranie materiału dowodowego polegające na błędnej ocenie tego materiału dowodowego i przyjęciu za udowodnione okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę do wydania błędnej decyzji. Zarzucono również naruszenie przepisu art. 107 § 3 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w sposób wyczerpujący do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim błędną ocenę przeprowadzonych dowodów. Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie przeprowadził w sprawie żadnych nowych dowodów, a rozpatrując odwołanie oparł się jedynie na materiale zebranym przez Prezydenta Miasta Ł. Wydając decyzję Wojewoda [...] dał wiarę wyjaśnieniom uczestniczki postępowania w oderwaniu od pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 20 czerwca 2012 r. M. S. wyjaśniła, że lokal socjalny, który jej przyznano w marcu br. nie nadawał się do zamieszkania i w dalszym ciągu oczekuje na nowy lokal. Podkreśliła, że mieszkania byłego męża nie opuściła dobrowolnie, lecz pod wpływem gróźb jego i konkubiny męża.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga S. S. zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] narusza przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi przesłankę do jej uchylenia.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przyjęte w orzecznictwie kryterium tzw. "dobrowolności", zawężające w istocie rozumienie pojęcia "opuszczenia lokalu" nie może być jednak odnoszone do wszelkich przypadków opuszczenia lokalu wbrew woli osoby zainteresowanej.

W zaistniałym stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że M. S. opuściła lokal nr [...] przy ul. A [...] w Ł. i nie przebywa w nim od czerwca 2010 roku. Taką informację uczestniczka zawarła m.in. w swoim odwołaniu z dnia 20 listopada 2011 r. Niespore jest również, że wobec M. S. orzeczony został wyrokiem sądu powszechnego nakaz opuszczenia spornego lokalu, jednak wstrzymano jego wykonanie do czasu przydziału lokalu socjalnego (wyrok w spr. o sygn. akt [...] - k. 92 akt admin.). W jednym z pokoi mieszkania przy ul. A [...] pozostały meble uczestniczki oraz pojedyncze ubrania. M. S. wskazała, że jej nieprzebywanie w lokalu wnioskodawcy podyktowane było zagrożeniem i obawą o własne zdrowie i życie, zatem nastąpiło pod wpływem przymusu, a to oznacza, że nie powinno skutkować wymeldowaniem. W toku prowadzonego postępowania uczestniczka deklarowała chęć powrotu do mieszkania, gdyż od momentu wyprowadzenia się zamieszkuje jedynie czasowo u córki i koleżanek.

W zaskarżonej do Sądu decyzji organ odwoławczy przyjął, iż okoliczności powoływane przez M. S. uzasadniają stwierdzenie, że opuszczenie przez nią w czerwcu 2010 r. lokalu nastąpiło na skutek bezprawnych działań byłego męża, a zatem nie można uznać spełnienia przesłanek pozwalających na wydanie orzeczenia o wymeldowaniu uczestniczki z miejsca pobytu stałego.

Sąd takiego poglądu nie podziela. Nie jest bowiem prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jako nieznajdująca uzasadnienia w znaczeniu słowa "opuszczenie" (względy wykładni językowej) jak też przy sięgnięciu do zasad wykładni celowościowej czy systemowej, w myśl której sama wola określonej osoby dalszego zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od okoliczności faktycznych czy prawnych, stanowi bezwzględną przeszkodę do uznania, iż nastąpiło opuszczenia lokalu. Wskazać należy, że w sprawach o wymeldowanie organy administracji zobowiązane są do zbadania zamiaru osoby fizycznej, czy nieprzybywanie w spornym lokalu nastąpiło z jej woli czy też nie. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V S.A. 3169/00, LEX NR 50123; wyrok NSA z dnia 7.12.2005R., sygn. akt II OSK 302/05, LEX NR 190969, wyrok WSA z dnia 18.12.2001r. sygn. akt II S.A./Ka 613/00, niepublik.). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyrok NSA z 5.01.2007r.II OSK 133/06 LEX nr 327831).

O zamiarze opuszczenia lokalu można bowiem mówić wtedy, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09, LEX nr 597803, wskazał, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane zostało stanowisko, iż nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu, aczkolwiek w tym przypadku skarżąca utrzymuje, że do opuszczenia została zmuszona bezprawnym zachowaniem byłego męża, potwierdzonym wyrokiem sądu karnego z dnia 7 lutego 2011 r. ( k. 91 akt admin.). Najistotniejsze jednakże dla oceny prawidłowości podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącej zerwania wszelkich więzów z lokalem nr [...] przy ul. A [...] w Ł., w którym do maja 2010 r. przebywała na stałe. Należy również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Traktowanie mieszkania jak magazynu do przechowywania zbędnych mebli i rzeczy osobistego użytku nie może być uznane jako koncentrowanie w tym lokalu swoich czynności życiowych.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek do wymeldowania M. S. prowadzi do wniosku, iż fakt długotrwałego opuszczenia stałego miejsca zameldowania przez uczestniczkę nie budzi wątpliwości.

Nie można pominąć faktu, że okoliczność, iż M. S. nie opuściła miejsca stałego pobytu w sposób dobrowolny została potwierdzona wskazanym wyżej wyrokiem sądu karnego, który uznał S. S. za winnego popełnienia w okresie od 1 lipca 2009 r. do 29 listopada 2010 r. czynu wypełniającego dyspozycje art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. oraz decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie wymeldowania M. S. z miejsca pobytu stałego z uwagi na brak dobrowolności przy opuszczaniu lokalu (k. 31 akt admin.).

W tej sytuacji, dla wydania ponownego orzeczenia w przedmiocie wymeldowania M. S. z miejsca pobytu stałego, istotnym stało się ustalenie, czy po wydaniu opisanej wyżej decyzji S. S. nadal podejmował działania uniemożliwiające uczestniczce zamieszkanie w spornym lokalu, choćby przez zamykanie drzwi na dodatkowe zamki czy też kierowanie pod adresem uczestniczki kolejnych gróźb. W przypadku bowiem wykazania, że M. S. miała swobodny dostęp do mieszkania, ale faktycznie nie skorzystała z zamieszkania w spornym lokalu, można uznać, że opuściła ona miejsce stałego pobytu w sposób dobrowolny.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie potwierdza zdaniem Sądu, aby w okresie od stycznia 2011 roku do listopada 2011 r. skarżąca miała utrudniony dostęp do spornego lokalu. Z wyjaśnień S. S., nie kwestionowanych przez uczestniczkę, wynika, że M. S. posiada komplet kluczy do mieszkania, umożliwiający jej swobodny dostęp do lokalu, gdyż dodatkowe dwa zamki zostały zdemontowane. Brak dodatkowych dwóch zamków, do których uczestniczka nie miała kluczy, wynika m.in. z protokołu z czynności oględzin lokalu przeprowadzonej w dniu 2 września 2011 r. (k. 77 akt admin.). Z zeznań przesłuchanych w charakterze świadków sąsiadów wynika, że od czerwca 2010 r. M. S. nie przybywa pod wskazanym adresem, a na przełomie 2010/2011 widziana była w mieszkaniu tylko raz (k. 62-68 akt administracyjnych). Zeznający w sprawie sąsiedzi nie posiadali jednocześnie żadnej wiedzy na temat działań S. S. nastawionych na utrudniania M. S. pobytu w miejscu zameldowania. W wyjaśnieniach składanych w toku postępowania, uczestniczka również podała, że w styczniu, lutym i kwietniu 2011 r. bywała w mieszkaniu raz w tygodniu, a od tego czasu nie była więcej w lokalu – zeznania złożone podczas rozprawy administracyjnej w dniu 30.06.2011 r. – k. 47 akt admin. Jednocześnie M. S. wyjaśniła, że przychodziła do lokalu na ok. 0,5 – 1,5 godziny, aby sprawdzić, czy jest wszystko w porządku z pozostawionymi przez nią rzeczami, takimi jak: futra, płaszcze, zimowe buty, gdyż rzeczy z których korzysta na bieżąco trzyma u córki. Szczególną uwagę zwrócić również należy na okoliczność, że M. S. nie podejmowała żadnych kroków prawnych w celu powrotu do spornego lokalu lub też w celu wykazania, że nadal nie może korzystać z lokalu z uwagi na bezprawne działania byłego męża. Twierdziła jedynie, że S. S. wraz z konkubiną uniemożliwia jej zamieszkiwanie w lokalu poprzez kierowane groźby i wywieranie presji. Dlatego dziwi fakt, że uczestniczka nie podjęła żadnych działań prawnych w sytuacji, gdy S. S. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa polegającego na kierowaniu gróźb pozbawienia życia w stosunku do uczestniczki w okresie od 1 lipca 2009 r. do 29 listopada 2010 r. Za czyn wymierzono skarżącemu karę 3 lat pozbawienia wolności, a wykonanie kary warunkowo zawieszono za okres 2 lat tytułem próby (k. 91-92 akt administracyjnych – sygn. akt [...]). W sytuacji zatem niedotrzymania warunków zawieszenia kary, S. S. mógłby zostać pozbawiony wolności. Uczestniczka nie zawiadamiała organów ścigania o dalszych groźbach byłego męża, tym samym uznać należy, że w istocie nie miała zamiaru powrotu do lokalu, bowiem nie doprowadziła nawet do wszczęcia ponownego postępowania karnego wobec skarżącego. W ocenie Sądu, twierdzenia M. S. o zamiarze powrotu do mieszkania przy ul. A w Ł. nie zostały poparte żadnymi działaniami z jej strony, chociażby poprzez wystąpienie do sądu cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania.

Sąd w obecnym składzie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 352/07) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.

Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania już od dłuższego czasu i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.

Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy; nie ma natomiast nic wspólnego z prawem rzeczowym bądź obligacyjnym, jakie danej osobie przysługuje do lokalu. Dla zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, by organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.

Zauważyć także należy, że uczestniczka postępowania – M. S. nie ponosi żadnych opłat za sporny lokal, gdyż – jak wynika z jej wyjaśnień – nie stać ją na ponoszenie wydatków na lokal w którym nie przebywa. Powyższe, zdaniem Sądu również przemawia za stwierdzeniem, że uczestniczka na trwałe zerwała więzi z mieszkaniem nr [...] przy ul. A [...] w Ł.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności podnieść należy, że Wojewoda [...] dokonał w decyzji z dnia [...] ich niewłaściwej oceny. Organ odwoławczy w całości oparł stan faktyczny sprawy o wyjaśnienia M. S. w oderwaniu od pozostałych przeprowadzonych przed organem I instancji czynności i dowodów. Wojewoda [...] przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż uczestniczka postępowania nie ma swobodnego dostępu do spornego lokalu, gdyż założone zostały przez skarżącego dodatkowe zamki w drzwiach, w sytuacji, gdy jak podniesiono wyżej, oględziny mieszkania potwierdziły, że dodatkowe dwa zamki zostały zdemontowane. Uczestniczka postępowania jest zatem w posiadaniu kluczy do spornego lokalu i ma do niego dostęp. Warto również podkreślić, że w aktach sprawy znalazła się informacja (wyjaśnienia M. S. złożone w czasie rozprawy administracyjnej w dniu 30.06.2011 r. – k. 46 akt admin.), że uczestniczka postępowania skoncentrowała swoje życie w innym miejscu – bowiem najczęściej przebywa u córki – J. F. i tam przechowuje potrzebne na bieżąco rzeczy osobiste.

Po analizie akt przeprowadzonego postępowania i zarzutów zgłoszonych w skardze Sąd uznał, iż Wojewoda [...] nie dołożył należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Skład orzekający uznał, że doszło do uchybienia art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 kpa). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być jednak dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i rozważyć przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu przez M. S. przez pryzmat długotrwałości nieprzebywania w miejscu stałego zameldowania oraz rzeczywistego zamiaru powrotu do spornego mieszkania.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Natomiast podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej stanowił przepis art. 200 i 205 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

ds