Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3018/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Barbara Pasternak / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego M.S. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Organ l instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. znak: [...] nałożył na M.S. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30.07.2002 r. określonych czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie 5,95 x 8,0 m, znajdującego się na działce nr ewid. [...] w miejscowości S, gm. Ł. - do stanu zgodnego z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. (j-t. Dz. U. Nr 15, poz. 140 z 1999 r.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Organ II instancji - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] 04.2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji z dnia [...] 01.2002 r.

Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.S. Naczelny Sad Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 26.08.2002 r. sygn. akt. II SA/Kr 1193/02 oddalił wniosek M.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej z dnia [...] 04.2002 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia czynności do stanu zgodnego z prawem.

Ponieważ inwestor nie zastosował się do nakazu wynikającego z decyzji z dnia [...] 01.2002 r. znak: [...], organ l instancji upomnieniem z dnia 21.10.2002 r., znak: [...], stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) wezwał zobowiązanego M.S. do wykonania w terminie do dnia 20 listopada 2002 r. nałożonego obowiązku. Upomnienie to okazało się nieskuteczne.

Z uwagi na powyższe, organ l instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu [...]09.2003 r. tytuł wykonawczy i postanowieniem z dnia [...] 09.2003 r., znak [...], na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64 a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz.161 ze zm.) nałożył na M.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3 000,00 zł (trzy tysiące złotych) z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w w/w tytule wykonawczym.

Powyższe postanowienie zaskarżył M.S. wnosząc o uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania tego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący stwierdził, że wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji narazi go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje nieodwracalne skutki. Podał, że, na decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie i do tej pory skarga nie została rozpatrzona. Zatem wykonanie obowiązku spowoduje, że skarga stanie się bezprzedmiotowa

Organ odwoławczy - [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] 11.2003 r., znak [...], na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) i art. 83 ust2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane . Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu l instancji z dnia [...] 09.2003 r. w przedmiocie nałożenia grzywny.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. zasadnie nałożył grzywnę w celu przymuszenia, skoro obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] 01.2002 r. nie został wykonany. Organ odwoławczy przytoczył przepis art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968), z którego wynika, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.

W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł, zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1 na podstawie w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego wyjaśniono, że skarga do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji chyba, że skarżący wystąpi do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, a Sąd postanowieniem wstrzyma wykonanie ostatecznej decyzji. W niniejszej sprawie M.S. wystąpił do Sądu z takim wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 26.08.2002 r. sygn. akt. II SA/Kr 1193/02 wniosek M.S. oddalił. Wobec powyższego organ stwierdził, że w/w decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu.

Sygn. akt II SA/Kr 3018/03

Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi M.S. z daty 19 grudnia 2003 r. na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] 11.2003 r., znak [...].

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego - art. 119 § 1, art. 121 § 5, naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6, 7, 8, 10 § 1 i 2, 13 § 1 i 2, 107 § 3. Wniósł o wstrzymanie wykonania postanowień organu l i II instancji.

Zdaniem skarżącego, nie został należycie zbadany stan prawny i faktyczny, bowiem organy administracyjne nie poczyniły żadnych starań w celu ugodowego zakończenia sprawy. Ponadto zarzucił rozstrzygnięciom obu organów, iż nie wie na jakiej podstawie została wyliczona grzywna w tej wysokości. Skarżący wskazał, iż organ administracyjny nie wziął pod uwagę, że na decyzję z dnia [...] 01.2002 r. w przedmiocie wykonania czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, została złożona skarga do NSA

Podniósł, że nałożony na niego przymus wykonania czynności, w sytuacji gdy nie ma rozstrzygnięcia sadowego w tym przedmiocie, mija się z celem składania skargi na decyzję. Zarzucił, iż nie zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe i nie jest wiadomo jak powinna przebiegać granica miedzy działkami.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odpowiadając na zarzuty skarżącego organ podał, że są one nie uzasadnione. Skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] 01.2002 r., utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] 11.2002 r. Zdaniem organu II instancji, z uwagi na to, iż wniosek M.S. o wstrzymanie tej decyzji został przez NSA oddalony, ostateczna decyzja w przedmiotowej sprawie podlega wykonaniu.

Organ odwoławczy odpowiadając na zarzuty skarżącego dotyczące wysokości grzywny powołał się na art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym administracji (j-t. Dz. U. z 2002r. Nr 110 poz. 968), z którego wynika, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie z art. 121 § 2 cyt. ustawy, nałożona grzywna nie może przekroczyć 5000 zł i przepis ten ma również zastosowanie w przypadku nakazania wykonania określonych czynności (np. robót budowlanych) wynikających z decyzji. Nałożona na skarżącego grzywna nie przekracza tej wysokości.

Organ II instancji wskazał, że jeżeli zobowiązany wykona nakaz wynikający z decyzji z dnia [...] 01.2002 r., wówczas grzywna ulegnie umorzeniu.

Odpowiadając na zarzut dotyczący postępowania rozgraniczenia działek, wyjaśniono, że spory graniczne mogą być rozstrzygane na drodze sadowej z powództwa cywilnego, natomiast skarżący nie złożył dokumentu potwierdzającego, że takie powództwo zostało wytoczone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 w/w ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.

Zdaniem Sądu skarga jest zasadna, a rozstrzygniecie organu II instancji nie jest zgodne z prawem.

Organ l instancji nakładając na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia podał m.in. art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, póz. 161 ze zm.), w brzmieniu następującym:

§ 4. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. § 5. Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Obowiązek określony w tytule wykonawczym (k 1-9 akt administracyjnych) został w niniejszej sprawie nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) jako wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nie polega natomiast na przymusowej rozbiórce budynku lub jego części, w rozumieniu przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jeżeli natomiast w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jako obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nakazano rozbiórkę części obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd powyższy wyrażony został w wyroku NSA z dnia 13. 09. 1999 r. IV SA 1663/98, Lex nr 48190 i sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela go w całości.

W tym stanie rzeczy zastosowanie przez organ orzekający przepisu § 5 artykułu 121 powyższej ustawy narusza prawo. Nie ma bowiem zastosowania przepis § 5 tego artykułu przewidujący szczególny sposób naliczania wysokości grzywny, która według tego przepisu powinna stanowić iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Zaskarżone postanowienie narusza także przepis prawa procesowego - art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera żadnego wyjaśnienia prawnego odnoszącego się do zasadności zastosowania art. 121 § 5 ustawy o post. egz. w adm. ani wielkości stanowiących podstawę tak wyliczonej grzywny, o których mowa w tym przepisie - Słuszny jest zatem zarzut skarżącego, że takie rozstrzygnięcie nie wyjaśnia w sposób należyty nałożonego nań obowiązku.

Odnośnie natomiast zarzutu skargo dotyczącego okoliczności związanych z zaskarżeniem do sądu administracyjnego decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego, to zasadne jest stanowisko organu administracji. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Krakowie Postanowieniem z dnia 26. 08. 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1193/02 oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] 04. 2002 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Organy egzekucyjne były zatem władne prowadzić postępowanie zmierzające do wykonania decyzji, skoro jej wykonanie nie zostało przez Sąd wstrzymane.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 par. 1ust. 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w/w ustawy.