Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 739/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg M. P., G. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala.


UZASADNIENIE

7/IV SA 738 i 739/03

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2002r. znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta B. z [...] lutego 1998r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującą remont, modernizację i rozbudowę zabytkowego budynku z przeznaczeniem usługowo-mieszkalnym na działce położonej w B. przy ul. W.

Zdaniem organu administracyjnego decyzja z dnia [...] lutego 1998r. jest zgodna z prawem. Wydana została na wniosek podmiotu, który wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, posiadał ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i w terminie ważności tej decyzji złożył wniosek o pozwolenie na budowę.

W stosunku do tej inwestycji została opracowana zgodnie z § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, opinia techniczna o stanie technicznym elementów konstrukcyjnych i budowlanych budynku mieszkalnego przy ul. W., w związku z tym, że planowana inwestycja polega na rozbudowie budynku. Zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczące uzyskania zgód na budowę, braku możliwości oglądania projektów budowlanych, niepełnego informowania zainteresowanych przez inwestorów o inwestycji nie mogą być przedmiotem oceny w tym postępowaniu.

Organ I instancji zapewnił stronom udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzję. Również niezasadną był zarzut braku pełnego określenia w orzeczeniach przedmiotowego za mierzenia inwestycyjnego. Opis i charakterystyka inwestycji zostały dokonane w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji z którym strony mogły się zapoznać po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Natomiast ocena prawidłowości realizowanej inwestycji należy do kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. P. i G. P. podtrzymując zarzuty złożone we wniosku o stwierdzenie nieważności.

Inwestorzy przychodząc do domu wnioskodawców, nie pokazali ani razu projektu rozbudowy 1-piętrowego obiektu zabytkowego, który jak się okazało miał się stać budynkiem 2-pietrowym. Brak odwołania od wydanego pozwolenia na budowę wynikł z błędnego przekonania, iż rozbudowa ma dotyczyć tylko drewnianej klatki schodowej. Wykonana rozbudowa spowodowała pogorszenie warunków użytkowych w mieszkaniu wnioskodawców poprzez uszkodzenie sufitów i ścian w ich budynku, ograniczenie widoczności z balkonu i okien oraz zaciemnienie w pomieszczeniach znajdujących się bezpośrednio przy 2-pietrze nowowybudowanego budynku.

Wnioskodawcy chcieli nabyć nieruchomość przy ul. W., jednak otrzymali negatywną odpowiedź, Ich intencją było wybudowanie na tym miejscu obiektu 3-pietrowego " kompatybilnego" do budynków mieszczących się przy ul. W.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo uznano, iż decyzja Prezydenta miasta B. z dnia [...] lutego 1998r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt.2 kpa. Projekt budowlany zatwierdzony kwestionowaną decyzją został uzgodniony z Wojewódzkim Oddziałem Państwowej Służby Ochrony Zabytków- zezwolenie z [...] stycznia 1998r. Inwestor dopełnił również innych wymogów wynikających z przepisów. Brak więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę na tę decyzję złożyli M. P. i G. P., zarzucając decyzji rażącą obrazę art. 156 § 1 pkt. 1-7 kpa poprzez błędne przyjęcie, że kwestionowana decyzja z [...] lutego 1998r. nie zalicza wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, podczas gdy decyzja o pozwoleniu na rozbudowę i modernizację zabytkowego budynku były objęte takimi wadami, które powinny prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, naruszenie przepisów prawa budowlanego z 1994r. oraz warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynek a także niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz brak poszanowania własności i naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa ze względu na pominięcie praw skarżących do swobodnego i niezakłóconego dysponowania ich własnością.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż inwestorzy nie uzyskali zgody skarżących na zrealizowanie obiektu w jej ostatecznym kształcie bowiem uzyskana zgoda została wyłudzona poprzez nie poinformowanie skarżących o rzeczywistych pracach. Ponadto pozwolenie na rozbudowę nie zawiera informacji odnośnie dobudowy dodatkowego pietra, a prowadzone prace budowlane spowodowały pęknięcie ścian i sufitów w domu skarżących.

Podane w decyzji parametry powierzchni użytkowej i kubatury budynku według oceny skarżących dotyczą pomieszczeń znajdujących się w piwnicy, a nie na 2-piętrze. W rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wskazany jest opis kamienicy jako 1-pietrowej a w wyniku "remontu" przekształciła się ona w nowy 2-piętrowy budynek z zabudowaną klatką schodową. Mimo złożenia oferty przez skarżących unieważniono im zakup działki przy ul. W.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji administracyjnych ( art. 16 § 1 kpa ), zaś instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego zadaniem jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Jest to nowe postępowanie w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Nie jest to kolejna instancja rozpatrująca merytorycznie daną sprawę. Niemożliwe jest więc w tym postępowaniu rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a więc odnośnie przedmiotu o którym orzeczono w kwestionowanej decyzji.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 kpa organ administracyjny ogranicza się do uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, wymienionych w tym przepisie i nie ma możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych ( uzupełniających ) ustaleń faktycznych.

Nie może też tego uczynić Sąd administracyjny, który kontroluje zaskarżoną decyzję na postawie dowodów zgromadzonych przez organy administracyjne I i II instancji, a ku temu zmierzały wnioski skarżących składane w toku postępowania sądowego.

W kontrolowanym postępowaniu nadzorczym organy obu instancji nie dopatrzyły się wad decyzji Prezydenta miasta B. z [...] lutego 1998r. udzielającej pozwolenia na remont, modernizację i rozbudowę obiektu zabytkowego na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżących.

W skardze zawarty jest zarzut, iż kontrolowana decyzja z [...] lutego 1998r. zawiera wady określone w art. 156 § 1-7 kpa. Jednakże skarżący nie powołali się na żadne okoliczności, które świadczyłyby, iż decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisów o właściwości zawiera błędną podstawę prawną, błędnego adresata czy też jest niewykonalna.

Przedstawione przez skarżących argumenty, tak w samej skardze, jak i poprzednich wystąpieniach mogą być jedynie zdaniem Sądu administracyjnego rozpatrywane w kontekście przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa-rażącego naruszenia prawa. Skarżący podnosili bowiem zarzuty braku ich zgody na realizację inwestycji w jej ostatecznym kształcie, braku informacji o rzeczywistych pracach inwestycyjnych, nieprawidłowego prowadzenia prac przy obiekcie i nieprawidłowych parametrów remontowanego obiektu.

Ponadto skarżący uznali, iż niedostatecznie wyjaśnione zostały okoliczności sprawy oraz naruszone konstytucyjne zasady równości stron wobec prawa przy zakupie sąsiedniej nieruchomości.

Szereg zarzutów nie może dotyczyć postępowania o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej.

Kwestia niewyjaśnienia okoliczności faktycznych w kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji i mogła być podnoszona jedynie w środkach odwoławczych- w zwykłym postępowaniu.

Nieprawidłowa realizacja budowy powodująca pęknięcia ścian i sufitów w domu skarżących nie ma wpływu na oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji. Sposób prowadzenia budowy może być przedmiotem kontroli organów nadzoru budowlanego co do zgodności wykonywanych prac z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz przepisami prawa budowlanego- co jak wynika z akt sprawy zostało podjęte przez te organy.

Ani zaś organy administracyjne orzekające w przedmiocie stwierdzenia nieważność, ani też Sąd administracyjny nie posiadają uprawnień do kontroli prawidłowości nabycia przez inwestorów prawa własności sąsiedniej nieruchomości.

Główny więc zarzut, który może być rozpatrywany w postępowaniu nieważnościowym dotyczy " wyłudzenia " przez inwestorów zgody skarżących na objęte kwestionowaną decyzją prace budowlane.

Rzeczywiście w dacie wynadania decyzji przez Prezydenta miasta B. z [...] lutego 1998r. obowiązywał przepis § 12 ust.6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. 1995r. Nr 10 poz.46 ze zm.), na mocy którego wymagana była zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości na usytuowanie inwestycji przy granicy działki bądź w odległości mniejszej aniżeli określone w ust. 4 pkt. 2 tego przepisu.

Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001r. w sprawie P 11/2000 orzekł, iż § 12 ust. 6 powyższego rozporządzenia w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości jest niezgodny z art. 7 ust. 2 Ustawy z dnia 7.07.1994 roku- prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126).

W świetle tego wyroku i utraty mocy prawnej § 12 ust.6 rozporządzenia w tym zakresie, brak jest podstaw do żądania od inwestorów zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na zbliżenie obiektu do granicy działek

Tak więc nawet w przypadku gdyby inwestorzy nie posiadali zgody sąsiadów na przedmiotową budowę, wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego taki brak nie mógłby być uznany obecnie, zdaniem Sądu administracyjnego, za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt.2 kpa.

Natomiast zgody takie zostały załączone do wniosku o pozwolenie na budowę. Co więcej z treści zgody wyrażonej przez G. P. wynika, iż zapoznała się ona z projektem budowlanym. Świadczy o tym zapis-" niniejszym oświadczam, że zapoznałam się z projektem budowlanym remontu, modernizacji i rozbudowy istniejącego budynku zabytkowego..."

Okoliczność, iż skarżący nie sprawdzili jaki będzie zakres projektowych prac budowlanych i rzeczywista zabudowa sąsiedniego obiektu, nie może powodować uznania nieważności zgody, a więc oświadczenia woli. Do czasu trwania postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę, oświadczenie woli mogło zostać cofnięte.

Skarżąca nie odwołała swojej zgody w ramach zwykłego postępowania.

Ponieważ kwestionowana decyzja w ramach postępowania nieważnościowego oceniona jest na podstawie ustaleń faktycznych i przepisów prawnych istniejących w dacie jej wydania, należy uznać, iż inwestorzy dysponowali zgodą skarżącej na projektowaną inwestycję.

Zaznaczyć należy, że skarżący otrzymali zawiadomienie z 19.01.1998r. (pokwitował odbiór M. P.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie remontu i rozbudowy zabytkowego obiektu na sąsiedniej działce oraz możliwości zapoznania się z projektem budowlanym i wniesieniem ewentualnych zastrzeżeń.

Jak wynika z akt sprawy z możliwości tej nie skorzystali.

Zarzut, iż w wyniku remontu zabytkowego obiekt z kamienicy 1 –piętrowej, budynek przekształcił się w obiekt 2 –piętrowy nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji.

Zakres prac budowlanych przy zabytkowym obiekcie oraz przedstawiony projekt budowlany został zaakceptowany przez uprawniony organ- Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków- zezwolenie z [...].01.1998r. znak [...].

Decyzja ta nie będąca przedmiotem zaskarżenia do Sądu administracyjnego nie może być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 150 poz.1270 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.