Wyrok NSA, sygn. akt II SA 639/90
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1990-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1989 nr 10 poz. 53
law: Ustawa z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.
Teza: Przy ustalaniu powierzchni działki przekazywanej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym /Dz.U. nr 10 poz. 53/ decyduje stan faktyczny zabudowy działki w dniu wydania decyzji o przeniesieniu jej własności, a nie ewentualne zamierzenia właściciela budynków na przyszłość.

TEZY

Przy ustalaniu powierzchni działki przekazywanej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym /Dz.U. nr 10 poz. 53/ decyduje stan faktyczny zabudowy działki w dniu wydania decyzji o przeniesieniu jej własności, a nie ewentualne zamierzenia właściciela budynków na przyszłość.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Genowefy K. na decyzję Wojewody Ł-kiego z dnia 27 lipca 1990 r. w przedmiocie przeniesienia własności działki pod budynkami.


UZASADNIENIE

W 1976 r. Marianna G. przekazała na rzecz Państwa w zamian za emeryturę gospodarstwo rolne o powierzchni 6,48 ha, położone we wsi Ch. gmina G. Z przekazania wyłączyła budynki, które nadal stanowiły jej własność. Budynki te zapisała testamentem Genowefie K.; postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez Genowefę K. zostało wydane przez Sąd Rejonowy w Z. w dniu 18 października 1989 r.

W związku z powyższym Genowefa K. wystąpiła do Naczelnika Gminy w G. o przeniesienie na jej rzecz własności działki znajdującej się pod odziedziczonymi budynkami. Naczelnik Gminy G. decyzją z dnia 8 czerwca 1990 r., wydaną na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym /Dz.U. nr 10 poz. 53/, przekazał nieodpłatnie własność gruntów Państwowego Funduszu Ziemi stanowiących działkę nr 96/4 o powierzchni 0,03 ha, położonych na terenie wsi Ch. gmina G., na rzecz Genowefy K. zamieszkałej w Ł.

Od decyzji tej Genowefa K. złożyła odwołanie, w którym kwestionowała powierzchnię przydzielonej jej działki jako zbyt małą.

Organ odwoławczy zażądał od organu I instancji opinii urbanistycznej dotyczącej omawianej działki. Z opinii z dnia 7 lipca 1990 r. Nr BN 823/3/90, wydanej przez Kierownika Referatu Budownictwa, Gospodarki Komunalnej i Komunikacji Urzędu Gminy w G., wynika, że wydzielona działka budowlana nr 96/4 o powierzchni 300 m2 gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie i wykorzystanie obiektu mieszkalnego zlokalizowanego na jej terenie, przy dotychczasowej formie zabudowy, sposobie zagospodarowania działki i braku rozbudowanej infrastruktury technicznej. Jednocześnie w opinii tej podano, że obecna powierzchnia działki ogranicza możliwości jej zabudowy obiektami towarzyszącymi oraz wykonanie modernizacji i rozbudowy istniejącego budynku; w dalszej perspektywie działka nie stanowi pełnowartościowej działki budowlanej pod rozbudowę jednorodzinną wolno stojącą, o normatywie powierzchni odpowiednim dla terenów wiejskich. Z materiałów sprawy wynika, że omawiana działka przylega bezpośrednio do drogi biegnącej przez wieś, przy czym z dotychczasowej zabudowy pozostał na niej jedynie częściowo zrujnowany budynek mieszkalny. Przed budynkiem mieszkalnym przekazano Genowefie K. szerszy pas gruntu, niż wynikałoby to z potrzeb związanych z korzystaniem z budynku, ponieważ na działce znajduje się ujęcie wody służące użytkownikom budynku.

Wojewoda Ł-ki decyzją ostateczną z dnia 27 lipca 1990 r. Nr GP/G.II-7096/12/90, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Genowefy K., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się między innymi na przepis stanowiący jej podstawę prawna oraz na cytowaną opinię urbanistyczną.

Na decyzję ostateczną Genowefa K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której nadal kwestionuje zbyt małą powierzchnię przydzielonej działki, co uniemożliwia jej wybudowanie ubikacji i szopy na opał. Ponadto podnosi, że za opiekę sprawowaną nad testatorką i ponoszenie z tego tytuły znacznych kosztów powinna otrzymać większą powierzchniowo działkę siedliskową, umożliwiającą jej modernizację i rozbudowę istniejącej zabudowy.

Wojewoda Ł-ki wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznej, nadmieniając przy tym, że opieka nad samotną i chorą szwagierką, byłą właścicielką budynków, nie może być argumentem przemawiającym za nieodpłatnym przydzieleniem z tego tytuły większej działki siedliskowej z gruntów Skarbu Państwa. Jeżeli w przyszłości skarżąca będzie miała zamiar wznosić na przydzielonej działce jakiekolwiek budynki lub urządzenia, a przepisy prawa budowlanego uniemożliwią ich realizację ze względu na powierzchnię działki, będzie mogła powiększyć działkę, kupując odpowiedni areał z gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, graniczących z omawianą działką.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym /Dz.U. nr 10 poz. 53/. W myśl tego przepisu właścicielowi budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której budynki te zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego.

Z brzmienia powyższego przepisu wynika w sposób nie mogący budzić wątpliwości, że nieodpłatne przekazanie na jego podstawie może obejmować działkę gruntu tylko o takim rozmiarze, jaki jest niezbędny do prawidłowego korzystania z budynków znajdujących się już na tej działce. Przy ustalaniu więc powierzchni przekazywanej działki decyduje stan faktyczny zabudowy działki w dniu wydania decyzji o przeniesieniu jej własności, a nie ewentualne zamierzenia właściciela budynków na przyszłość czy jakieś inne jeszcze względy, jak na przykład podnoszony przez skarżącą jej stosunek do poprzedniej - obecnie nieżyjącej - właścicielki budynków.

Z materiałów sprawy wynika, że przekazana nieodpłatnie działka nr 96/4 o powierzchni 300 m2, na której w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji znajdował się tylko częściowo zrujnowany budynek mieszkalny stanowiący własność skarżącej, odpowiada powyższym kryteriom, ponieważ rozmiar tej działki, jej ukształtowanie i usytuowanie w pełni pozwalają na prawidłowe korzystanie z tego budynku, a ponadto także ze znajdującego się na działce ujęcia wody służącego zaspokajaniu potrzeb użytkowników budynku.

Zaskarżona decyzja zatem jest zgodna z przepisami prawa materialnego /art. 6 cytowanej wyżej ustawy z dnia 24 lutego 1989 r./, nie narusza również przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy ani nie nosi cech dowolności.

W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia skargi i w myśl art. 207 par. 5 Kpa należało ją oddalić.