Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2086/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. Spółka jawna z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 1, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej u.d.p.) oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.; dalej p.r.d.), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. j. z siedzibą w O. (dalej: skarżąca, strona) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 3900 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] lutego 2010 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości M. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnymi [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanych przez p. K. K. działającego w imieniu T. Sp. j. Zatrzymanym pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. W momencie kontroli przewożono ładunek w ilości 25960 kg z miejscowości B. do miejscowości Z. Kontrolowany pojazd został skierowany do punktu kontrolnego, tj. na parking przy drodze krajowej nr [...] w M., gdzie dokonano jego ważenia przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...] na legalizowanym stanowisku pomiarowym. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,98 t. Na okoliczność powyższego został sporządzony protokół kontroli nr [...]. Kierowcy okazano świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdu. Kierowca podpisał protokół bez wnoszenia uwag co do jego treści oraz zasad przeprowadzonej kontroli.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania, wraz z pouczeniem o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz prawie do zgłaszania żądań.

Strona w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. wskazała, iż w jej ocenie zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, iż doszło do naruszeń ustalonych przez organ. W związku z tym strona wniosła o wyjaśnienie kwestii rozbieżności pomiędzy miejscem przeprowadzenia kontroli a miejscem zatrzymania pojazdu, a w szczególności o wskazanie podstawy prawnej skierowania zatrzymanego pojazdu na miejsce kontroli. Ponadto strona wniosła o wskazanie sposobu pomiaru powietrza w chwili kontroli i przedstawienia dokumentu potwierdzającego legalność tego pomiaru z uwagi na fakt, iż uzyskała telefonicznie w Instytucie Meteorologii informację, iż temperatura w tym dniu wynosiła znacznie poniżej zera. W związku z tym strona wniosła o dopuszczenie dowodu z ww. informacji, o którą winien zwrócić się organ. Jednocześnie strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów legalizacji wag, którymi dokonano ważenia oraz dokumentów legalizacji terenu, na którym dokonano ważenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3900 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 t do 9,5 t – 1200 złotych oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – 2700 złotych, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową pojazdu samochodowego o 2,98 t.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż droga wojewódzka nr [...], na której został zatrzymany kontrolowany pojazd jest drogą, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t. Droga ta bowiem nie została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11, 5 t ani do 10 t.

Następnie organ wskazał, iż uprawnienia i kompetencje inspektora Inspekcji Transportu Drogowego do kontroli pojazdów wykonujących transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne są zawarte w art. 129 p.r.d., zaś w zakresie kontroli masy, nacisków osi lub wymiarów w art. 129 a w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Kontroli nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdów dokonuje się przy użyciu przenośnych wag statycznych, które znajdują się w dyspozycji Inspekcji Transportu Drogowego. Wagi te posiadają dowód legalizacji w postaci cechy legalizacyjnej lub świadectwa legalizacji wydanych przez Prezesa Głównego Urzędu Miar lub Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar. Podczas kontroli do sprawdzenia nacisków osi i masy pojazdu wykorzystano, jak wskazuje protokół kontroli, wagi do pomiarów statycznych. Legalizacje tych wag zostały okazane kierującemu, celem zapoznania się z ich treścią. Kierowcy został również okazany protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia (droga krajowa nr [...] w M.). Kierowca został również powiadomiony o procedurze prawidłowego ważenia pojazdu, uczestniczył w kontroli i ważeniu, w tym w odczytach wskazań wach oraz pomiarach wymiarów pojazdu, co potwierdził podpisując protokół kontroli.

W ocenie organu z protokołu oraz stanu faktycznego sprawy jasno wynika na jakiej drodze został zatrzymany do kontroli pojazd oraz na jakie zalegalizowane stanowisko do ważenia pojazdów został skierowany – kontrola miała miejsce na drodze wojewódzkiej nr [...] w M., zaś pojazd został skierowany na najbliższe wyznaczone i przystosowane do ważenia pojazdów miejsce kontroli, tj. w M. na drodze krajowej nr [...]. Jednocześnie organ wskazał, iż kontrole drogowe odbywają się na każdej drodze publicznej, zaś wyznaczone, bezpieczne miejsca do kontroli są czasem przewidziane w miejscach oddalonych od zatrzymania pojazdu. Organ podkreślił również, iż wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu jest tylko pomiar dokonany w chwili kontroli na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, gdyż tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić normatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania.

Organ nie uwzględnił również zarzutów strony dotyczących temperatury, w jakiej odbywało się ważenie pojazdu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem informacja, ż w czasie dokonywania pomiaru temperatura powietrza wynosiła -1°C, a zatem mieściła się w dopuszczalnym przedziale temperatur od -10°C do 40°C określonym w § 25 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu. Ponadto organ wskazał, iż termometr, którym dokonano pomiaru temperatury w dniu kontroli nie podlega prawnej kontroli metrologicznej.

Organ podkreślił również, iż przewoźnik jest zobowiązany do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń bez względu na rodzaj przewożonego ładunku. Chodzi nie tylko o prawidłowe rozmieszczenie ładunku w chwili jego załadowania, ale również o właściwe zabezpieczenie przed ewentualnym przemieszczeniem w trakcie przewozu. Przedsiębiorca zaś prowadzący działalność gospodarczą obowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 11, 75, 76,107 k.p.a oraz art. 71 w zw. z art. 129a i 131 ust. 1 p.r.d. poprzez:

- wydanie kontrolowanemu kierowcy polecenia przez inspektora Transportu Drogowego jazdy do parkingu przy drodze krajowej nr [...] w M., celem przeprowadzenia kontroli, pomimo braku ustawowej kompetencji w tym zakresie;

- wydanie decyzji w oparciu o ustalenia nielegalnego protokołu oraz materiału dowodowego;

- błędne określenie w protokole kontrolnym oraz zaskarżonej decyzji miejsca zatrzymania i kontroli pojazdu kontrolowanego, a w konsekwencji nieustalenie stanu faktycznego sprawy;

- wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieupoważnioną.

Zdaniem strony kontrola jej pojazdu została przeprowadzona przez inspektorów Transportu Drogowego z naruszeniem ustawowo przyznanych im kompetencji. Inspektorzy bowiem bez podstawy prawnej dokonali kontroli w miejscu nieuprawnionym, gdyż odległym ok. 10 km od miejsca zatrzymania, jak również zmusiły kierowcę władczym poleceniem, pomimo braku stosownych kompetencji, do poruszania się po drodze nieprzystosowanej do stosownego obciążenia do jedynego bezpiecznego ich zdaniem miejsca kontroli. W ocenie strony nie można przyjąć na gruncie obowiązujących przepisów prawa, iż jedynym miejscem spełniającym przesłanki bezpieczeństwa ruchu drogowego są specjalnie przygotowane punkty kontroli pojazdów wskazane przez inspektorów. Ponadto inspektorzy nie mogą domniemywać swoich kompetencji w zakresie możliwości wydawania poleceń kontrolowanemu kierowcy, co do kierowania pojazdu na inne miejsce kontroli niż miejsce zatrzymania pojazdu. Dlatego też, w ocenie strony należy uznać, iż miejscem właściwym do kontroli jest takie miejsce, które przy zachowaniu warunków zatrzymania jest bezpieczne dla ruchu drogowego. Może to być więc nie tylko punkt ważenia pojazdów, ale także każdy parking lub pobocze zapewniające dostateczną ilość miejsca i swobody do przeprowadzenia kontroli, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jednocześnie strona wskazała, iż przeprowadzenie kontroli w najbliższym miejscu spełniającym warunki dla bezpieczeństwa ruchu drogowego stanowiło niezbędny warunek dla uznania protokołu za dokument urzędowy, a w rezultacie za dowód w sprawie. Z uwagi zaś na fakt, iż kontrola miała miejsce z naruszeniem przepisów prawa, protokół ten nie może zostać uznany za dokument urzędowy.

Ponadto strona zarzuciła organowi brak precyzyjnego wskazania miejsca zatrzymania i miejsca kontroli pojazdu. Z protokołu kontroli wynika bowiem, iż miejsce zatrzymania to droga wojewódzka [...], natomiast w decyzji organ wskazał jako miejsce zatrzymania M. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Jeśli zaś chodzi o miejsce kontroli, to w protokole jest to S., zaś w decyzji jest to M. Ponadto zapis w protokole w postaci drogi wojewódzkiej [...] jest, w ocenie strony, niejednoznaczny i może wskazywać na różnego rodzaju miejsce zatrzymania, a zatem należy uznać, iż organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie strona wskazała, iż na drodze wojewódzkiej nr [...] nie znajduje się żadne miasto lub wieś o nazwie M. lub M., zaś na drodze krajowej nr [...] nie znajduje się żadne miasto lub wieś S.

Strona wniosła również o okazanie upoważnienia do wydawania decyzji w imieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przez Pana K. T.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, iż argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim za niezasadne uznał organ zarzuty strony dotyczące braku podstawy prawnej dla inspektorów Transportu Drogowego w odniesieniu do możliwości kierowania pojazdu na wyznaczone miejsce ważenia. Organ wskazał, iż z art. 129 ust. 1 p.r.d. wynika, iż inspektor może m.in. wydawać polecenia osobie kontrolowanej co do jej zachowania, usuwania lub przemieszczania pojazdu, sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisków osi pojazdu znajdującego się na drodze. W ocenie organu uprawnienia te są wystarczające, aby inspektor mógł wydać osobie kontrolowanej polecenie skierowania pojazdu na stanowisko kontrolne, które jednocześnie spełnia stosowne wymagania dla skontrolowania pojazdu. Jednocześnie organ podkreślił, iż w przypadku kontroli nacisków osi oraz masy pojazdu miejsce kontroli musi być odpowiednio przystosowane do przeprowadzenia tych czynności kontrolnych, gdyż uzyskanie prawidłowych wyników pomiarów jest istotne dla ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Dlatego też, w ocenie organu, zarzut skarżącej nie może zostać uznany za zasadny. Ponadto organ wskazał, iż jednym z uprawnień inspektora transportu drogowego, określonych w art. 129 p.r.d. jest pilotowanie pojazdów z miejsca zatrzymania do miejsca kontroli, dlatego też nie można mówić o stwarzaniu wówczas zagrożenia dla innych uczestników ruchu.

Za niezasadne uznał również organ zarzuty strony dotyczące miejsca zatrzymania i miejsca kontroli pojazdu. W ocenie organu wskazanie jako miejsca zatrzymania drogi wojewódzkiej nr [...] jest wystarczające dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika, gdyż sankcjonowane jest poruszanie się po drogach pojazdem nienormatywnym bez stosowanego zezwolenia. Z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż kontrolowany pojazd poruszał się po drodze nr [...]. Nazwa miejscowości jest w tym przypadku bez znaczenia dla sprawy. Również ze zgromadzonej dokumentacji jasno wynika, iż pojazd został zważony na zatwierdzonym miejscu przy drodze krajowej w M. (nazwa ta jest używana zamiennie). Także okazany kierowcy protokół z zatwierdzenia stanowiska ważenia w M. wskazuje, iż właśnie tam dokonano ważenia pojazdu.

Odnośnie zaś okazania upoważnienia do wydawania decyzji w imieniu organu I instancji przez Pana K. T. organ wskazał, iż decyzję tę wydał Pan M. U. – kontroler transportu drogowego. Jednocześnie organ podkreślił, iż art. 40c u.t.d. przyznaje uprawnienie do wymierzania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych każdemu inspektorowi Inspekcji Transportu Drogowego. Upoważnienie do wydawania decyzji w imieniu wojewódzkich inspektorów transportu drogowego wynika z art. 93 ust. 1 a u.t.d. i uprawnienia te przysługują inspektorom niezależnie od ich funkcji czy stopnia urzędniczego. Jednocześnie należy zauważyć, iż kontroler transportu drogowego jest tożsamy z inspektorem transportu drogowego w rozumieniu u.t.d.

Organ wskazał również, iż temperatura podawana przy ważeniu ma na celu wskazanie, iż urządzenia pomiarowe nie pracowały w skrajnych warunkach pogodowych. Rozbieżności zaś kilku stopni temperatury nie mają wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale. Jednocześnie organ wskazał, iż żaden przepis nie nakłada obowiązku okazywania podczas kontroli drogowego legalizacji termometru.

Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę, w której podtrzymała w całości swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu i wniosła o uchylenie w całości decyzji II i I instancji z uwagi na naruszenie art. 77 ust. 1 u.t.d., 71 ust. 6 u.t.d. w zw. z art. 129 ust. 2, art. 129a i art. 131 p.r.d., art. 13 g ust. 1 w zw. z art. 40c ust. 1 u.d.p. oraz art. 6, 7, 8, 11, 77 ust. 1 i 107 ust. 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż jej zastrzeżenia budzi zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim protokół kontroli, na którym oparły swoją decyzję organy. Z uwagi na fakt, iż w czasie kontroli przedsiębiorca, na którego zostaje nałożona kara pieniężna nie jest z reguły obecny, to protokół kontroli powinien zostać sporządzony w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości, co do okoliczności kontroli, stwierdzonych uchybień oraz naruszeń. W ocenie skarżącej protokół kontroli wraz z załącznikiem zawiera wiele niespójności, które podważają tym samym ustalenia w nim poczynione. Dlatego też dokument ten nie może stanowić dowodu w przedmiotowym postępowaniu. Przede wszystkim nie można w świetle protokołu ustalić miejsca zatrzymania pojazdu, miejsca kontroli oraz czasu przeprowadzenia kontroli. W protokole jest bowiem wskazane jako miejsce zatrzymania: Droga Wojewódzka [...], zaś w załączniku: droga wojewódzka nr [...] w miejscowości M. (tak również wskazuje decyzja I instancji). Zdaniem skarżącej ustalenia wskazane w decyzji I instancji nie znajdują zatem oparcia w protokole kontroli. Również kwestia wskazania miejsca kontroli budzi wątpliwości skarżącej, gdyż w protokole wskazana jest miejscowość S. DK [...], w załączniku do protokołu parking przy drodze krajowej nr [...] w M., w decyzji I instancji parking przy drodze krajowej nr [...] w M., zaś w decyzji II instancji: zatwierdzone miejsce do ważenia w M. W ocenie skarżącej nie można zatem uznać, iż wskazane miejsca są tożsame. Skarżąca wskazała również, iż przy drodze wojewódzkiej DW [...] nie znajduje się żadne miasto lub wieś o nazwie M. lub M., zaś przy drodze krajowej nr [...] nie znajduje się miejscowość S. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż miejscowość B. jest sołectwem leżącym w granicach administracyjnych miasta M. przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Dlatego też w jej ocenie nie można za zasadne uznać, iż wystarczające jest jedynie wskazanie drogi, po której poruszał się kontrolowany pojazd, a nie miejscowości, w której został zatrzymany. Wątpliwości skarżącej dotyczyły również ustalenia rzeczywistego czasu przeprowadzenia czynności kontrolnych, gdyż z protokołu kontroli nie wynika, czy podany czas to czas rozpoczęcia, czy zakończenia czynności kontrolnych. Ponadto skarżąca zarzuca, iż protokół nie wskazuje czasu zatrzymania kontrolowanego pojazdu oraz przeprowadzenia czynności ważenia. Jest to zaś istotne z uwagi na wagę dowodową protokołu oraz okoliczności pogodowe, gdyż nie można uznać za wystarczający dowód odnośnie rzeczywistej temperatury otoczenia w czasie kontroli, temperatury wskazanej w protokole kontroli. Zdaniem skarżącej skoro zatem ani osoba obowiązana odczytać protokół kontroli, ani kierowca kontrolowanego samochodu nie byli w stanie zauważyć tak rażących nieprawidłowości w treści protokołu, to należałoby mieć wątpliwości, czy protokół został w ogóle odczytany. Jeżeli zaś został, to w sposób niepozwalający zweryfikować jego poprawności.

Następnie skarżąca zakwestionowała kompetencję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] do wydania zaskarżonej decyzji I instancji, z uwagi na fakt, iż wskazywane podstawy prawne wydanych decyzji nie pozwalają przyjąć takich kompetencji. Artykuł 13 g ust. 1 w zw. z art. 40 c ust. 1 u.d.p. przyznają bowiem prawo do wymierzania kary pieniężnej inspektorom Transportu Drogowego i funkcjonariuszom policji wykonującym czynności kontrolne. Organ nie wskazał natomiast przepisów ustawy o transporcie drogowym, które mogłyby stanowić podstawę do działania w takim zakresie.

Ponadto skarżąca zarzuciła organom błędne powołanie podstawy prawnej wydanych decyzji, gdyż organ I instancji powołał m.in. art. 13 g ust. 1 i ust. 2 u.d.p., zaś organ II instancji art. 13 g ust. 1 i 1 b pkt 1 tej ustawy.

Kolejny zarzut skarżącej dotyczy nielegalnego przeprowadzenia kontroli przez Inspektorów Transportu Drogowego. Skarżąca wskazała, iż w jej ocenie, inspektorzy dokonujący kontroli nie mieli uprawnień do zatrzymania pojazdu do kontroli w miejscu do tego nieprzewidzianym i nakazania przemieszczenia pojazdu do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się kilka kilometrów od miejsca zatrzymania. Żaden bowiem przepis prawa nie daje Inspektorom takiego uprawnienia. Dlatego też, w ocenie skarżącej, przedmiotowa kontrola była prowadzona bez podstawy prawnej. Sprzeczne zaś z prawem pozyskiwanie materiału dowodowego przy rozstrzyganiu wyklucza możliwość wykorzystania jako podstawy orzekania. Jednocześnie skarżąca zarzuca organowi, iż nie można przyjąć, że jedynym miejscem spełniającym przesłanki bezpieczeństwa ruchu drogowego przy ważeniu pojazdu stanowią specjalnie przygotowane punkty kontroli ważenia pojazdów. Chociaż punkty te zapewniają w jej ocenie, w miarę możliwe warunki prowadzenia kontroli pojazdu w zakresie ważenia, to jednak nigdzie w przepisach prawa nie zostały wskazane jako normatywne punkty dokonywania kontroli.

Skarżąca zarzuciła również organowi naruszenie sposobu uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonych decyzji poprzez nieodniesienie się przez organ do zarzutów i wniosków zgłaszanych przez skarżącą, nieustosunkowanie się do nieprawidłowości w protokole kontroli oraz niedochowanie należytej staranności i niezweryfikowanie przytoczonych zarzutów z dowodami zebranymi w sprawie oraz z obowiązującymi przepisami.

Jednocześnie skarżąca wskazała, iż w ustalonym stanie faktycznym potrójna oś nienapędowa naczepy wywierała nacisk 20,85 t przy dopuszczalnym nacisku 24 t, a zatem potrójna oś naczepy była znacznie niedoważona. Jedyną osią przekraczającą dopuszczalny nacisk była pojedyncza oś nienapędowa. Istotne jest również, iż cały zestaw pojazdów ważył 37,14 t przy dopuszczalnych 40 t, a zatem także wyraźna była niedowaga. Z uwagi na rodzaj przewożonego ładunku tj. ładunek sypki (grys) należy zauważyć, iż nawet przy dołożeniu należytej staranności może on ulec przemieszczeniu w czasie transportu. Dlatego też należy również brać te okoliczności pod uwagę, tym bardziej, że wykazana niedowaga całego zestawu pojazdów może wskazywać, iż miało miejsce przesunięcie ładunku sypkiego. W ocenie skarżącej organ powinien zatem, mając na uwadze charakter przewożonego ładunku uchylić decyzje i umorzyć postępowanie. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż przekroczenia nacisków osi nie mogły być tak wysokie, jak wynika z protokołu kontroli, skoro organ kontrolujący dopuścił pojazd do ruchu po przełożeniu ładunku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji II instancji.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżąca podtrzymała swoją argumentację, wskazując jednocześnie, iż kompetencje do pilotowania pojazdu ma jedynie Policja i dlatego też należy uznać, iż Inspektorzy Transportu Drogowego nadużyli swoich kompetencji w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o jego prawną ocenę w świetle zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem rozpoznania była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nakładająca karę pieniężną w wysokości 3900 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t.

Przechodząc do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy uznać, iż bezpodstawne są twierdzenia strony skarżącej odnośnie kompetencji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do wydawania decyzji nakładających karę pieniężną za naruszenia wskazane w ustawie o drogach publicznych i ustawie Prawo o ruchu drogowym. Inspekcja Transportu Drogowego została utworzona na mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej u.t.d.). W myśl w art. 48 tej ustawy Inspekcja ta powołana jest do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z określonymi wyjątkami. Jednocześnie art. 50 ww. ustawy precyzuje zakres przedmiotowy kontroli, do której są uprawnione organy Inspekcji Transportu Drogowego, m.in. w punkcie 3 uprawnia inspektorów transportu drogowego do kontroli ruchu drogowego w zakresie przewozów drogowych na zasadach określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Należy przy tym zauważyć, iż przepis art. 129 a p.r.d. upoważnia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do kontroli ruchu drogowego w stosunku do kierujących pojazdami, którzy wykonują transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne i, co ważne, w tym zakresie inspektorom przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 2 tej ustawy m.in. mogą oni sprawdzać stan techniczny, wyposażenie, ładunek, wymiary, masę lub naciski osi pojazdu znajdującego się na drodze (pkt 4), wydawać polecenia kontrolowanemu uczestnikowi ruchu – co do sposobu jego zachowania (pkt 7), czy pilotować pojazdów, których wymiary, masa lub naciski osi przekraczają określone wielkości (pkt 14).

Jednocześnie w myśl art. 51 u.t.d. zadania Inspekcji Transportu Drogowego określone w rozdziale 9 u.t.d. (a zatem również w odniesieniu do kontroli ruchu drogowego na podstawie ustawy p.r.d.) wykonują: Główny Inspektor Transportu Drogowego oraz wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego. Organy te wykonują więc swoje zadania zarówno zgodnie z kompetencjami określonymi w u.t.d. jak i w ustawach odrębnych (m. in. u.d.p. czy p.r.d.). Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego kieruje działalnością wojewódzkiego inspektoratu transportu drogowego, zaś czynności kontrolne związane z realizacją zadań określonych w art. 50 tej ustawy wykonują inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, jednakże organem pozostaje Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Inspektorzy bowiem wykonują swoje zadania w imieniu Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który jest właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli.

Należy zatem zauważyć, iż kompetencje Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz wojewodów, działających przez wojewódzkich inspektorów transportu drogowego, zostały określone przepisami u.t.d., ale wynikają również z przepisów odrębnych m.in. art. 129a p.r.d. czy art. 40 c u.d.p., który wprost stwierdza, iż w przypadku gdy kontrolowany pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd ten odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym inspektor ITD ma prawo wymierzyć i pobrać karę pieniężną. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do organu nadrzędnego tj. Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Organy prawidłowo zatem jako podstawę prawną swoich decyzji wskazały przepisy u.d.p. oraz p.r.d., jako że doszło do naruszenia konkretnych przepisów z tych ustaw i to właśnie na ich podstawie organ nałożył karę pieniężną. Dlatego też Sąd uznał zarzuty skarżącej kwestionujące kompetencje [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za bezzasadne. Uprawnienia te bowiem wynikają bezpośrednio zarówno z przepisów u.t.d. jak również z powołanych przez organy przepisów u.d.p. i p.r.d.

Ponadto mając na uwadze powyższą argumentację nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty skarżącej odnośnie braku uprawnień kontrolujących inspektorów do zatrzymania pojazdu w miejscu do tego nieprzewidzianym i nakazania przemieszczenia tego pojazdu do ważenia na punkt kontroli znajdujący się kilka kilometrów od punktu zatrzymania. Wskazywane bowiem powyżej przepisy upoważniające inspektorów do kontrolowania pojazdów nie ograniczają uprawnień inspektorów tylko do określonych miejsc, w których mogą oni zatrzymywać pojazdy do kontroli. Wprost przeciwnie, zadaniem inspektorów jest właśnie kontrola przewozów drogowych na całym terytorium kraju, nie zaś tylko w wyznaczonych miejscach. Ma to zapewnić przestrzeganie przez kierowców i przedsiębiorców obowiązujących przepisów prawa.

Za niezasadne należy również uznać zarzuty skarżącej odnośnie braku przepisów prawnych pozwalających inspektorowi nakazanie kierowcy przemieszczenie pojazdu do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się kilka kilometrów od miejsca zatrzymania. Z art. 129 ust. 2 pkt 7 b w zw. z art. 129a p.r.d. wynika bowiem upoważnienie dla inspektorów do wydawania poleceń kontrolowanemu uczestnikowi ruchu tj. kierującemu pojazdem, a zatem również jest możliwe nakazanie kierowcy przejazdu do wyznaczonego miejsca ważenia, w celu prawidłowego zważenia pojazdu. Jednocześnie należy uznać za zasadne, iż pojazd został skierowany do najbliższego miejsca ważenia legitymującego się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Jak słusznie bowiem wskazuje organ, w celu najbardziej dokładnego i prawidłowego zważenia pojazdu należy przeprowadzić ważenie właśnie w miejscu kontroli, które jest przystosowane do przeprowadzenia czynności kontrolnych. Uzyskanie bowiem prawidłowych wyników pomiarów jest niezbędne do ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem te ustalenia pozwolą stwierdzić, czy kontrolowany pojazd nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być bowiem wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Dlatego też niezasadne jest czynienie organowi zarzutu, że nakazał przemieszczenie się pojazdu do najbliższego odpowiednio przystosowanego i posiadającego ważny dokument potwierdzający spełnienie warunków pozwalających na dokładny pomiar nacisków i masy pojazdu miejsca ważenia. Jednocześnie fakt, iż w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników ważenia inspektor ITD korzysta z miejsc spełniających określone standardy, nie może być traktowany jako uzasadniony zarzut pod adresem organów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1679/09).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie brak jest również podstaw do zakwestionowania sposobu przeprowadzenia kontroli, gdyż dokonana została przez wyspecjalizowanych inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu, który został poinformowany o zasadach kontroli i przysługujących mu uprawnieniach. Udostępniono mu do wglądu wszystkie niezbędne dokumenty, w tym także dotyczące wag i sposobu ważenia, legalizacji terenu. W czasie kontroli drogowej użyta została waga posiadająca ważną legalizację Urzędu Miar, co wyklucza możliwość popełnienia błędu. Kierowca powyższe fakty potwierdził składając podpis pod protokołem kontroli i oświadczeniem w nim zawartym zgadzając się z jej wynikami bez zastrzeżeń.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Co do zasady, znaczenia dowodowego protokołu z kontroli drogowej nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie.

Oczywiście sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli, są uzasadnione i poparte dowodami strony. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodziła, gdyż strona skarżąca nie kwestionowała ustaleń kontroli, co do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu.

Za bezzasadne uznał również Sąd zarzuty skargi dotyczące błędnego wskazania miejsca zatrzymania i miejsca kontroli pojazdu. Należy bowiem zauważyć, iż w myśl art. 41 ust. 4, 5 i 6 u.d.p. minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, mając na uwadze potrzebę zapewnienia ruchu tranzytowego. Natomiast drogi inne niż określone na podstawie rozporządzeń stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Z protokołu kontroli wynika, iż kontrolowany pojazd został zatrzymany na drodze wojewódzkiej nr [...], natomiast w załączniku do protokołu wskazano miejscowość M. Droga wojewódzka nr [...] nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 2010 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. 2010 r., Nr 138, poz. 933). Dlatego też należy uznać, iż cała droga nr [...] jest drogą, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t. Nie ma zatem w tym przypadku znaczenia, na którym odcinku tej drogi został zatrzymany kontrolowany pojazd skoro ograniczenia do 8 t dotyczą całej drogi. Na marginesie należy zauważyć, iż w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury zostały wskazane drogi wojewódzkie po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t i wykaz tych dróg określa, czy chodzi o całą drogę wojewódzką, czy tylko o pewien jej odcinek. Dlatego też w przypadku zatrzymania pojazdu na drodze wojewódzkiej wskazanej w tym rozporządzeniu będzie miało znaczenie na jakim odcinku tej drogi został zatrzymany pojazd celem ustalenia, czy chodzi o odcinek drogi o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t czy też do 10 t. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w gminie M. na mocy uchwał Rady Miejskiej mogą być tworzone jednostki pomocnicze w postaci dzielnic na terenach miejskich i sołectw na terenach wiejskich. Taką jednostką pomocniczą gminy M. jest m. in. sołectwo M.położone na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr [...] i [...]. Z protokołu kontroli wynika jednoznacznie, że pojazd został zatrzymany na drodze nr [...] nie zaś na drodze nr [...], co potwierdził kierowca podpisując protokół bez wnoszenia uwag. Dlatego też zarzuty dotyczące braku dokładnego wskazania miejscowości zatrzymania kontrolowanego pojazdu nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Niezasadne są również zarzuty strony dotyczące kwestii miejsca przeprowadzenia kontroli. Jak wynika z protokołu kontroli kierowcy został okazany protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Wynika z niego, iż miejsce to znajduje się przy drodze krajowe nr [...] w M. (S. są również sołectwem gminy M.). W ocenie Sądu miejsce ważenia jest wskazane zostało precyzyjnie i nie budzi wątpliwości.

Odnośnie temperatury otoczenia w momencie ważenia pojazdu, jak słusznie wskazał organ z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, iż ważenie odbywało się w temperaturze -1ºC, a zatem temperatura mieściła się w dopuszczalnych granicach pozwalających uznać, iż wagi, którymi został zważony pojazd działały prawidłowo. Należy również uznać, iż kierowca podpisując protokół kontroli potwierdził równocześnie prawidłowość wpisu w tym zakresie.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej, iż z uwagi na fakt, że kontrolowanym pojazdem był przewożony materiał sypki, który może ulec przemieszczeniu w czasie transportu, a co za tym idzie nie ma możliwości nawet przy dołożeniu należytej staranności umieścić go tak, aby się nie przesuwał, należy uznać, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Decydująca bowiem jest tu okoliczność naruszenia przepisów określających dopuszczalne naciski osi oraz masy całkowitej pojazdu. To do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W przypadku więc stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi bez wymaganego zezwolenia, wymierza się karę pieniężną. Należy zauważyć, że materiał sypki jest materiałem, który można podzielić w taki sposób aby nie dopuść do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Na przedsiębiorcy ciąży więc obowiązek załadunku takiej ilości towaru transportowanego, aby pojazd spełniał warunki przewidziane przez prawo dla pojazdu normatywnego poruszającego się po danej kategorii drogi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1143/10).

Należy zauważyć, iż wynikająca z art. 13g ust. 1 u.d.p. obligatoryjność wymierzenia kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych bez stosownego zezwolenia pojazdów nienormatywnych, nakłada na organy orzekające o wymierzeniu kary obowiązek wszczynania z urzędu postępowań administracyjnych w stosunku do podmiotu dokonującego przejazdu w przypadku każdoczesnego stwierdzenia takiego przejazdu. Z treści art. 13g ust. 1 b ustawy o drogach publicznych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku (niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd).

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, w której strona miała pełną możliwość i prawo wypowiadania się w sprawie, składania wniosków dowodowych, prawo wglądu do akt sprawy, Sąd uznał, iż jej twierdzenie o naruszeniu przepisów postępowania jest nieuzasadnione, a zarzuty skargi za nietrafne. Organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do wszystkich zarzutów i wniosków zgłoszonych przez skarżącą, wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko nie naruszając tym samym przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.