Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 647/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 61 § 4, art. 77, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] na Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Nakaz rozbiórki obiektów budowlanych Uchylono decyzję I i II instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. Nr [...] na podstawie art.48 ust.1 i art.52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118/ oraz art.104 kpa nakazał S. w N. - właściciela terenu targowiska miejskiego w N. dotyczącej wybudowania obiektów handlowych na działce ewidencyjnej [...] przy ulicy [...] w N. bez wymaganego pozwolenia na budowę - rozbiórkę 116 obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej.

W uzasadnieniu organ l instancji podał, że pismem z dnia [...] r. Urząd Miejski w N. zwrócił się do organu nadzoru budowlanego o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania wiat handlowych na terenie targowiska miejskiego.

Organ na rozprawie administracyjnej ustalił, że właścicielem działki nr [...] jest Gmina N., a użytkownikiem wieczystym do 2095 r. na podstawie umowy jest S. w N.. Na terenie targowiska znajdują się legalnie wybudowane obiekty będące własnością S. a to -budynek administracyjno-socjalny, wiaty ze stołami betonowym handlowymi, 13 sztuk kontenerów typu "szczęki" oraz kilka kiosków oraz 116 obiektów budowlanych własność osób, które od S. jako zarządcy targowiska wydzierżawiły grunt na działce [...].

S. odmówiło organowi podania danych osobowych dzierżawców powołując się na ustawę o ochronie danych osobowych.

Jak ustalił organ nadzoru obiekty budowlane wybudowane na terenie targowiska na podstawie pozwolenia na budowę dotyczą obiektu konstrukcji murowanej obsługi targowiska, budowy dróg wewnętrznych i sieci kanalizacji deszczowej oraz urządzenia stołów handlowych murowanych z częściowym ich zadaszeniem. Na pozostałe obiekty wybudowane w okresie ostatnich kilku lat brak jest pozwolenia na budowę.

Obiekty będące przedmiotem postępowania znajdują się w nieestetycznym stanie technicznym, zastosowane rozwiązania konstrukcyjne, szczególnie przy budowie wiat handlowych, urągają sztuce budowlanej, obiekty są "doklejane" do siebie, bez zachowania jakiejkolwiek harmonii zabudowy. Rozwiązania konstrukcyjne zastosowane

przy budowie, przyjęte schematy statyczne, dobrane materiały, przekroje elementów nośnych budzą wątpliwości co do statyki tych obiektów, a także co do bezpieczeństwa ich użytkowników.

Dla terenu targowiska został w dniu [...] r. uchwałą Rady Miejskiej w N. Nr [...] uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego Nr 18 poz.439.

Z zapisu planu wynika, że teren targowiska to teren usług i handlu. Na terenie istniejącego targowiska ustala się prawo zachowania istniejącego targowiska z lokalizacją grup stanowisk handlowych jednorodnych w formie i gabarytach, użytych materiałów i kolorystyce, nie związanych trwale z gruntem lub mocowanych za pomocą fundamentów punktowych z możliwością zastosowania ścianek ochronnych z boków i z tyłu stoisk krytych dachem jednospadowym o nachyleniu połaci 15 stopni i pokryciu blachą dachówkopodobną. Ponadto dopuszcza się prawo do lokalizacji grup parterowych pawilonów handlowych, jednorodnych w formie, gabarytach, użytych materiałach i kolorystyce nie związanych trwale z gruntem, krytych dachem jednospadowym o nachyleniu połaci 15 stopniu i pokryciu z blachy dachówkopodobnej. W planie zawarto zapis o wskazaniu do rozbiórki obiektów nie spełniających wyżej zacytowanych wymagań.

Decyzję o rozbiórce organ, na podstawie art.52 prawa budowlanego, skierował do właściciela bowiem własność to nie tylko sfera wolności, ale również sfera obowiązków i odpowiedzialności. Okoliczność, czy właściciel wyrażał zgodę na budowę obiektów handlowych w warunkach samowoli budowlanej, czy też powstały one bez jego wiedzy nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Przedmiotem bowiem tego postępowania administracyjnego jest wyłącznie zgodność budowy z normami prawnymi, przesądzająca o możliwości zalegalizowania tej budowy.

Nadto prowadzenie postępowania z art.48 prawa budowlanego wobec innej osoby niż właściciel jest uzasadnione w przypadku gdy nie można ustalić właściciela i gdy nieruchomość nie ma ustalonego stanu prawnego co w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Odwołanie od tej decyzji wniosła S. w N. domagając się jej uchylenia w całości bądź stwierdzenia jej nieważności.

W uzasadnieniu wyłuszczyła, że nie jest właścicielem, inwestorem ani zarządcą jakiegokolwiek wskazanego w zaskarżonej decyzji obiektu. Właścicielami tych obiektów są dzierżawcy gruntów, z którymi odwołująca zawarła umowy dzierżawy na określonych

warunkach, dając im tytuł prawny i możliwość budowania obiektów zgodnie ze sztuką budowlaną.

S. nie miał możliwości przekazania danych wynikających z zawartych umów bez zgody dzierżawców nie narażając się na konsekwencje prawne wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych. Natomiast nadzór budowlany ma możliwość uzyskania informacji o dzierżawcach poprzez środki prawne wynikające z art.93 pktIO prawa budowlanego, czego w trakcie postępowania administracyjnego nie zastosował.

Decyzja administracyjna stanowi akt imiennie adresowany do strony, a stroną jest każdy czyjego obowiązku prawnego dotyczy postępowanie, o czym stanowi art. 28 kpa.

W sprawie nie jest stroną S., bowiem obiekty budowlane nie stanowią jej własności. W trakcie postępowania wykazano, że część obiektów powstała jeszcze w latach 70 tych ubiegłego wieku, gdzie właścicielem był wnioskodawca rozbiórki, czyli gmina i Miasto N.. Użytkownik wieczysty, jakim jest S. nie budował wiat, kiosków handlowych, a zatem nie musiał uzyskiwać stosownych pozwoleń.

W ocenie odwołującej się adresatami decyzji winni być właściciele kiosków -obiektów wskazanych w decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji podzielił stanowisko PINB, że w przypadku gdy brak jest

możliwości ustalenia kto jest faktycznym właścicielem obiektu, a taka zaistniała

w niniejszej sprawie, decyzje dotyczące takiego obiektu należy kierować do właściciela

nieruchomości gruntowej, na której znajduje się obiekt bądź do użytkownika

wieczystego, jeśli taki istnieje. Powyższa zasada wynika z treści art. 143 kc, który

stanowi, że w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią.

Organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do rozstrzygania zagadnień dotyczących prawa własności. Tym bardziej, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na budowę lub wykonywanie określonych robót budowlanych, nie zaś w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. Organ zauważa, że przedmiotowe obiekty -kioski i wiaty handlowe, pomimo że każdy z nich stanowi w rozumieniu art.3 pkt 5 prawa

budowlanego odrębny pod względem technicznym tymczasowy obiekt budowlany, tworzą usystematyzowany zespół terenowo-budowlany przeznaczony do handlu utworzony w wyniku zamierzonego działania inwestycyjnego tzw. Centrum Handlowego. Wynika to z projektu umowy jaką "S." zawarło z dzierżawcami i który to jest zarządcą targowiska - on zawiera umowy z właścicielami, pobiera opłaty za dzierżawę.

Zarządca obiektu budowlanego jest wymieniony w art. 52 prawa budowlanego jako jeden z podmiotów zobowiązanych do wykonania na własny koszt czynności nakazanych decyzji, o której mowa w art. 48 prawa budowlanego.

Zatem w ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. niezależnie od przesłanek wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie uczynił S. w N. adresatem swojej decyzji.

W ocenie organu za takim stanowiskiem przemawia zasada wyrażona w części ogólnej kpa a mianowicie w art. 7 kpa że organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności i podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, winny mieć na względzie obok słusznego interesu obywateli również słuszny interes społeczny.

W słusznym interesie społecznym leży natomiast, aby istniejąca zabudowa terenu zarządzanego przez S. w N. targowiska, które z racji swojej funkcji stanowi ogólnodostępne miejsce służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb społeczności miasta N. w zakresie zaopatrywania się w dobra konsumpcyjne nie naruszała w sposób rażący porządku prawnego określonego ustawą prawo budowlane i uchwałą Rady Miejskiej w N. Nr [...] ustalająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla kwartałów zabudowy pomiędzy ulicami [...], w przestrzeni których znajduje się teren targowiska Centrum Handlowe.

W sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę wymienione w sentencji decyzji obiekty budowlane są niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dla terenu działki [...] nie wydano również decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. Nadto organ ustalił, że przedmiotowe obiekty pozostają w niezmiennym usytuowaniu powyżej 120 dni od dnia rozpoczęcia ich budowy, co powoduje, że nie został spełniony określony przepisem art. 29 ust.1 pkt 12 prawa budowlanego warunek wyznaczający maksymalny czas dla ich użytkowania zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia na ich budowę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła S. w N. zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie prawa materialnego, poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art.48 i 52 prawa budowlanego,

- naruszenie prawa procesowego, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających

na organie mających na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy

i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB.

W uzasadnieniu skarżąca podnosi, iż błędem organów jest ustalenie okresu budowy przedmiotowych obiektów budowlanych "w kilku ostatnich latach", bowiem obiekty te istnieją co najmniej od 1971 r. i były budowane w różnych okresach. Świadczą o tym okresy płacenia podatku od nieruchomości od kilkudziesięciu lat. Nie stanowią one własności skarżącej spółdzielni, lecz osób prowadzących działalność gospodarczą na targowisku wydzierżawiających grunt od S. na podstawie umowy dzierżawy. Obiekty są stare i były budowane od kiedy w planach zagospodarowania przestrzennego w tym miejscu było targowisko.

Skarżąca wyrażała zgodę na zmianę kolejnego dzierżawcy gruntu, gdy kioski były sprzedawane.

Skarżąca wyrażała zgodę na wybudowanie na terenie wydzierżawionym kiosku, pod warunkiem uzyskania przez dzierżawcę niezbędnych ustaleń zgodnie ze sztuką budowlaną! wymogami sanitarnymi.

W ocenie skarżącej nakaz rozbiórki o ile istnieją przesłanki do jej przyjęcia to jest samowoli budowlanej winien dotyczyć dzierżawcy, który jest właścicielem budowli.

Naruszenie przepisów procesowych skarżąca upatruje w nie ustaleniu właścicieli poszczególnych kiosków, co było możliwe i skarżąca w tej mierze sporządziła mapę sytuacyjną umożliwiającą organowi ustalenie właścicieli poszczególnych obiektów.

Obiekty na targowisku były budowane w oparciu o przepisy nieobowiązującego już prawa budowlanego z 1974 r. i zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego wówczas obowiązującego.

Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. pełnomocnik skarżącej zarzuciła ponadto naruszenie art. 61 § 4 kpa, poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania właścicieli kiosków, którzy mając interes prawny, winni brać udział w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty z uzasadnienia decyzji w II instancji.

Prokurator wniosła o oddalenie skargi i powołała się na treść opinii o braku bezpieczeństwa przeciwpożarowego na targowisku. Opinię tę przedłożyła do akt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga daną sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Stąd też poza problemem, który strony uczyniły w tej sprawie nadrzędnym -a mianowicie - kto winien być podmiotem decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektów budowlanych powstałych w warunkach samowoli budowlanej, Sąd stwierdził naruszenie prawa zarówno materialnego jak i formalnego, mającego wpływ na wynik postępowania, l. W uzasadnieniu decyzji organu l instancji wskazano, iż nakaz rozbiórki obiektów budowlanych został skierowany do S. w N., jako właściciela targowiska, mylnie traktując użytkownika wieczystego działki [...], jakim jest na podstawie umowy z [...] r. skarżąca spółdzielnia właścicielem tej nieruchomości (odpis z księgi wieczystej [...], którą prowadzi Sąd Rejonowy w N.).

Odmiennie natomiast organ II instancji w uzasadnieniu uważa, że w niniejszej sprawie S. występuje jako zarządca, o którym mowa w art.52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 z późn. zm/.

Przepis ten wymienia inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jako osoby, do których powinien być skierowany nakaz rozbiórki orzeczony na podstawie art. 48 prawa budowlanego.

Stąd też przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało ustalić kim w rozumieniu prawa budowlanego są właściciele tymczasowych obiektów budowlanych - nie biorący udziału w postępowaniu administracyjnym, skarżąca S. i uczestnik postępowania Miasto /Gmina/ N..

Analizując znajdujący się w aktach administracyjnych odpis z księgi wieczystej Nr [...] w sposób nie budzący wątpliwości należy stwierdzić, iż właścicielem działki gruntu o pow. 0,8277 ha nr [...] w N. przy ulicy [...] jest Miasto N..

Z działu l tej księgi wynika, że w/w działka gruntu jest w użytkowaniu wieczystym do dnia 15 stycznia 2095 r. S. w N., a nadto Spółdzielnia jest właścicielem budynku o kubaturze 883,50 m3 stanowiącego odrębną od gruntu nieruchomość oraz budynku drewnianego o kubaturze 70,65 m3 - na podstawie umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu i sprzedaży budynków z dnia 15 stycznia 1996 r.

Organy nie przeprowadziły dowodu z umowy użytkowania wieczystego, stąd na podstawie art. 239 kc należy wywieźć, iż w umowie określono sposób korzystania z gruntu na cele targowiska.

Dlatego też spółdzielnię, będącą użytkownikiem wieczystym, należy także uważać za zarządcę nieruchomością na której prowadzi działalność gospodarczą w postaci targowiska. Świadcząc tym następujące fakty : To skarżąca spółdzielnia:

- zorganizowała targowisko, poprzez zawarcie umów dzierżawy z kupcami i pobiera od nich czynsz dzierżawny,

- zrobiła zgodnie z pozwoleniem na budowę drogi wewnętrzne oraz sieć kanalizacyjną,

- opracowała regulamin targowiska i przestrzega jego realizacji,

- otwiera i zamyka targowisko,

- wyraża zgodę na przeniesienie umowy dzierżawy gruntu na kolejnego właściciela kiosku,

- wyraża zgodę na dysponowanie dzierżawioną nieruchomością na cele budowlane z zastrzeżeniem, iż stawiający obiekt musi uzyskać pozwolenie na budowę.

Organy nie przeprowadziły dowodów z umów dzierżawy, stąd Sąd w tej mierze oparł się na twierdzeniach zawartych w skardze oraz treści art. 696 kc określającego, iż dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierża wiającego.

Natomiast właściciele tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i możliwych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie przewidzianym w zgłoszeniu, ale nie później niż z upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy/art. 29 ust.1 pkt 12 prawa budowlanego i winni uzyskać pozwolenie na budowę

- są w myśl art. 52 prawa budowlanego inwestorami.

Przepis ten expressis verbis wskazuje podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzją o rozbiórce obiektu budowlanego i są nimi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

W pierwszej zatem kolejności przedmiotowymi obowiązkami obciążony jest inwestor mający tytuł prawny do obiektu, a w drugiej właściciel lub zarządca.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się, iż w wyroku z dnia 21 lutego 2002 r. II SA/Gd 1705/99 iż nawet wówczas, gdy adresatem decyzji o rozbiórce jest inwestor to stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości.

Zatem skoro zostało przez organ l instancji wszczęte postępowanie o nakazanie rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych znajdujących się na targowisku zarządzanym przez skarżącą spółdzielnię, w postępowaniu tym winni brać udział inwestorzy tych obiektów. Z resztą po wszczęciu postępowania organ nie wiedział komu nakaże rozbiórkę, a inwestorzy w treści przepisu będącego podstawą prawną takiej decyzji są wymienieni na pierwszym miejscu.

Mają oni interes prawny w niniejszej sprawie wynikający z prawa własności obiektu i mający tytuł prawny do nieruchomości jako dzierżawcy na podstawie umowy dzierżawy i jak twierdzi skarżąca z prawem do dysponowania dzierżawionym gruntem na cele budowlane.

Stąd też pozbawienie możliwości udziału w postępowaniu właścicieli kiosków stanowi naruszenie prawa, to jest art. 28 i 61 § 4 kpa, dające podstawę sądowi do uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w związku z art. 145 § 1 pktl lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz.1270/.

Okoliczności, na które powołują się organy uniemożliwiające prowadzenie postępowania z ich udziałem - brak informacji o personaliach osób właścicieli straganów oraz trudności w takim prowadzeniu postępowania wobec 116 stron o tyle są dla Sądu niewiarygodne, gdyż w aktach organu l instancji znajduje się lista 69 właścicieli kiosków handlowych wraz z ich podpisami oraz wyznaczonymi pełnomocnikami – [...] - sporządzonymi co prawda na potrzeby zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w 2005 r., ale nie było przeszkód, aby te informacje organ w swoim postępowaniu wykorzystał w sytuacji, gdy tę listę posiadał. Oznacza to, że są oni znani a nadto zorganizowani w taki sposób, który ułatwia przeprowadzenie postępowania zgodnie z art. 12 kpa - szybko i wnikliwie.

Nie można osób tych traktować jako nie zainteresowanych w sprawie, gdy treść decyzji dotyczy ich życiowych spraw, takich jak miejsca pracy i źródło utrzymania od wielu lat nie tylko ich, ale także ich rodzin, ani nie mających interesu prawnego, jako że sprawa dotyczy ich własności.

W ostatnich latach w wielu miastach wystąpiły podobne problemy i polityka społeczna w nich prowadzona dowodzi, iż bez prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zgodny z zasadami ogólnymi wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 8 ,10, 11,13 nie przynosi ona założonych przez organy skutków.

Zatem w tej mierze należało podzielić zarzuty skargi.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy -należy stwierdzić, że art. 52 prawa budowlanego nie formułuje określenia podmiotów decyzji rozbiórkowej w sposób alternatywny - inwestor albo właściciel lub zarządca obiektu.

Już w uzasadnieniu wyroku NSA z 6 lipca 2006 r. II OSK 1071/05 - Sąd wskazał, że "obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części nakazany decyzją obciąża nie tylko inwestora (osobę, która dopuściła się samowoli budowlanej), ale także właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Zdaniem Sądu podmiotami decyzji w niniejszej sprawie winni być inwestorzy /oni dopuścili się samowoli budowlanej/, ale równocześnie guasi-właściciel do 2095 r., jakim jest skarżąca spółdzielnia - bowiem to ona wyraża dzierżawcom zgodę na dysponowanie gruntem na cele budowlane, to i musi kontrolować, czy w tym zakresie jest ono zgodne z prawem budowlanym, tym bardziej, że prowadzi działalność gospodarczą w postaci targowiska i zarządza nim. Ta działalność także musi być prowadzona zgodnie z obowiązującym prawem, a nie wbrew jemu. II. W przedmiotowej sprawie organy nie prowadziły postępowania dowodowego co do ustalenia okresu, w jakim inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej. Kwestię tę ujęły w ten sposób, iż "zostały one wybudowane w okresie ostatnich kilku lat".

Zdaniem Sądu stanowi to naruszenie art. 77 kpa w kontekście zmian w prawie budowlanym co do zasad i trybu postępowania z samowolą budowlaną w naszym kraju od 1974 r.

Zauważyć należy, że skarżąca spółdzielnia podnosi, iż część obiektów na tym targowisku powstała jeszcze w latach siedemdziesiątych, gdy teren targowiska był w posiadaniu Miejskiego Handlu Detalicznego w N., a także po roku 1996 r., gdy użytkownikiem wieczystym była już skarżąca.

Z samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego mamy do czynienia wtedy, gdy obiekt budowlany jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Ustawodawca na przestrzeni ostatnich 30 lat w sposób zróżnicowany zwalczał samowolą.

l tak w ustawie z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229) samowola budowlana skutkowała nakazem rozbiórki obiektu, z tym że w przypadku, gdy obiekt nie naruszał prawa w zakresie planowania przestrzennego, a nadto pozostawał w zgodzie z wymogami sztuki budowlanej, istniał obowiązek legalizacji.

W ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414) w art. 48 wprowadzono regulację, na mocy której samowola budowlana, niezależnie od tego, czy obiekt budowlany był wzniesiony zgodnie z prawem i regułami sztuki, czy też z ich naruszeniem, skutkowała nakazem rozbiórki.

Obecne brzmienie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) jest wynikiem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wreszcie zmiany dokonanej ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw. (Dz. U. nr 80, poz. 718).

Co prawda ustawodawca w dalszym ciągu traktuje samowolę budowlaną jako zjawisko negatywne, wymagające działań represyjno-restytucyjnych, ale w przeciwieństwie do dotychczasowych rozwiązań łagodzi represyjność, dopuszczając możliwość legalizacji obiektu wzniesionego bez pozwolenia na budowę, ale w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej, za stosowną opłatą legalizacyjną.

Przypomnienie w/w ustaw konieczne było z tego względu, że do samowoli budowlanych popełnionych przed wejściem w życie ustawy z 27 marca 2003 r., tj. przed 11 lipca 2003 r. zastosowanie mają przepisy art. 48 w brzmieniu pierwotnym z 1994 r., a do obiektów budowlanych, których budowa nie została zakończona przed dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. (to jest 1 stycznia 1995 r.) mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym na organie ciąży obowiązek ustalenia okresu powstania samowoli budowlanej, w celu zastosowania odpowiedniego przepisu prawa w przedmiocie rozbiórki.

Ustalenie tego czasookresu będzie miało wpływ także na ustalenie co w danym okresie czasu było samowolą budowlaną bo w niniejszej sprawie organ posiłkował się definicją samowoli z prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydawania decyzji.

Zauważyć należy, iż organ w niniejszej sprawie powołuje się na istnienie planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą nr [...]

Miejskiej w N. z [...] r. wywodząc, że wcześniej powstałe obiekty budowlane są z nim sprzeczne.

Uchwała ta w § 23 zawiera klauzulę o utracie mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N. z [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N., obejmującego kwartał zabudowy pomiędzy ulicami [...].

W żaden sposób organ nie ustalił, czy we wcześniejszych okresach czasu co do działki [...] były plany zagospodarowania przestrzennego, tak aby okres wybudowania obiektu porównać z istniejącym w tym samym czasie planem zagospodarowania przestrzennego.

Te zatem okoliczności zadecydowały, iż Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz art.152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu l instancji uchylił i stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.