Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 47/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par 1 i art. 151 oraz 250 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 99 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 182 par 1
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.
article: art. 76
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: par 4 ust. 3 i par 21 ust 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kurs reedukacyjny 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata Ł. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (organ odwoławczy) decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (organ pierwszej instancji) nr [...] z [...], o skierowaniu S. S. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.

Organ odwoławczy ustalił, że do organu pierwszej instancji 1 października 2021 r. wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...], sygn. akt II K [...], z którego treści wynikało, że S. S. [...] w miejscowości Z. znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadził w ruchu lądowym pojazd marki [...] o nr rej. [...] za co orzeczono wobec wymienionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.

Decyzją z [...] r. organ pierwszej instancji orzekł o skierowaniu S. S. na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii; w podstawie prawnej powołał art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej "ustawa").

W odwołaniu od decyzji skarżący wskazał, że decyzja została wydana na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 6 września 2021 r. sygn. akt II K [...]. Podniósł, że nie miał wiedzy na temat postępowania jakie toczyło się przed Sądem Rejonowym w [...] i w nim nie uczestniczył. Podał, że jest w konflikcie z Prezesem Sądu Rejonowego w [...], dlatego wyrok karny jest, w jego ocenie, zemstą ze strony tego prezesa.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ administracji w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy ma obowiązek skierować kierowcę skazanego za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Na poparcie stanowiska powołał się na orzecznictwo w omawianym zakresie. Stwierdził, że w sprawie bezsporne jest to, że strona kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...].

Końcowo podkreślił, że skierowanie na kurs reedukacyjny jest sankcją administracyjną wynikającą z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, powstałą w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] zapadłym w postępowaniu karnym. Ustawa o kierujących pojazdami nie zostawia staroście luzu decyzyjnego w takim przypadku, nakazując skierowanie kierowcy na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Sąd rejonowy potwierdził, że S. S. dopuścił się przestępstwa, polegającego na kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Sankcja administracyjna w postaci decyzji starosty kierującego kierowcę na kurs reedukacyjny wynika właśnie z ustalenia wyrokiem sądu karnego, że kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Na powyższą decyzję S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której nie przedstawił żadnych zarzutów oraz wniosków. Wyznaczony w ramach prawa pomocy pełnomocnik na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. przyłączył się do stanowiska strony i wniósł o uchylenie decyzji. Nadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości podwyższonej stawki, ewentualnie o przyznanie ich w oparciu o rozporządzenie z 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy administracji przyjęto za podstawę rozważań sądu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji).

Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5, prowadzi, za opłatą wojewódzki ośrodek ruchu drogowego (art. 100 ust. 1 ustawy). Kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii jest prowadzony w formie wykładów i obejmuje w szczególności przedstawienie:

1) skutków wypadków drogowych;

2) wpływu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu na funkcje percepcyjne kierującego oraz na podejmowane przez niego decyzje w ruchu drogowym;

3) psychologicznych aspektów kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy osoba skierowana na kurs

reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5, jest obowiązana do odbycia kursu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji administracyjnej o skierowaniu oraz przedstawienia staroście zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Nadto stosownie do przepisu art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. 2021 r., poz. 53, dalej "k.k.w.") w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] za przestępstwo z art. 178a § 1 kodeksu karnego (prowadzenie w ruchu lądowym pojazdu marki [...] nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości), za co orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.

Zdaniem sądu treść uregulowań ustawy o kierujących pojazdami wskazuje, że ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów administracji kwestii skierowania osoby na kurs reedukacyjny w przypadku dopuszczenia się przez nią kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę w treści art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy stwierdzenia "wydaje decyzję administracyjną".

W kontekście treści skargi wyjaśnienia wymaga, że dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu jest wyrok sądu powszechnego. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ratio legis ustawy o kierujących pojazdami oraz zasady demokratycznego państwa prawnego nie mogą dopuścić do sytuacji, w której organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego winien odstąpić od wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na kurs reedukacyjny. Kwestie podnoszone w skardze, a odnoszące się do braku czynnego udziału skarżącego w sprawie karnej, czy zarzucanych sądowi karnemu uchybień w procedowaniu, nie mogą podlegać ocenie w niniejszej sprawie.

W konsekwencji podkreślenia wymaga, że skoro ustawowo określoną przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na kurs reedukacyjny jest fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy), to logicznym jest, że podstawowym i zasadniczym dowodem zaistnienia tego rodzaju okoliczności jest wyrok sądu powszechnego. Znamiennym z punktu wydanego rozstrzygnięcia jest to, że wydanie decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny w sytuacji, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu nie zależy od uznania organu administracji publicznej. Jest to bowiem decyzja o charakterze związanym, a stwierdzenie wskazanych w przepisie okoliczności, obliguje starostę do podjęcia wskazanego w art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy rozstrzygnięcia. Co więcej, skierowanie na kurs reedukacyjny nie zostało przez ustawodawcę uzależnione od jakichkolwiek innych przesłanek niż kierowanie pojazdem po spożyciu alkoholu (np. wykazania zagrożenia dla ruchu), w szczególności nie wyklucza wydania takiej decyzji orzeczony wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów. Zatem starosta, uzyskawszy odpis wyroku karnego w trybie art. 182 § 1 k.k.w. był zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 ustawy.

Mając na względzie ustalone w sprawie okoliczności oraz powołane przepisy prawa, należy stwierdzić, że w sprawie istniały podstawy faktyczne i prawne do podjęcia decyzji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy o skierowaniu skarżącego na kurs reedukacyjny.

Z powołanych wyżej względów, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu z urzędu, sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 18, ze zm.), uznając, że należy je ustalić w wysokości stawki podstawowej (240 zł plus 55,20 zł podatek od towarów i usług). Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ww. przepisie rozporządzenia następuje z uwzględnieniem m.in. nakładu pracy adwokata, jego wkładu w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych czy stopnia zawiłości sprawy. Przedmiotowa sprawa nie wymagała podjęcia tych czynności w ponadstandardowym wymiarze. Nie należy bowiem do spraw o wyjątkowym stopniu skomplikowania czy też wymagających zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym. Nadto sprawa nie wymagała też wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie czy doktrynie. Należy przy tym zauważyć, że ustanowiony pełnomocnik, złożył w sprawie oświadczenie, że przyłącza się do stanowiska skarżącego, nie formułując (mimo ich braku w skardze), żadnych zarzutów (określenie naruszenia prawa).