Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1598/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 134, art. 129 par. 1-2, art. 44, art. 42, art. 43, art. 44 par. 4,art. 45
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1285
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 38 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2021 poz 112
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - t..j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia ("Prezes NFZ" lub "organ") z [...] kwietnia 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.), w związku z wniesieniem w dniu 11 marca 2020 r. odwołania przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej" "płatnik składek" lub "skarżąca") od decyzji z [...] listopada 2019 r., wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, ustalającej, że J. R. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika w okresie od 11 maja 2015 r. do 13 września 2015 r.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Prezes NFZ podniósł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS") Oddział w [...] pismem z 15 maja 2019 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. R. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu na rzecz płatnika składek.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] listopada 2019 r. stwierdził, że J.R. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, na rzecz płatnika w okresie od 11 maja 2015 r. do 13 września 2015 r.

Powyższa decyzja zostało wysłane do stron listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzja została doręczona J. R. w dniu 4 grudnia 2019 r., natomiast list z decyzją wysłany za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do płatnika składek na adres: ul. [...],[...], ze względu na niepodjęcie w terminie został zwrócony do nadawcy - z adnotacją Poczty Polskiej: "zwrot nie podjęto w terminie". Organ wskazał, że powyższa korespondencja została wysłana na adres siedziby płatnika składek wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym ("KRS"). Stąd organ przyjął, że przesyłka została skutecznie doręczona płatnikowi składek w trybie art. 44 k.p.a.

Od decyzji organu I instancji płatnik składek wniósł w dniu 11 marca 2020 r. odwołanie (data stempla pocztowego). Prezes NFZ zaznaczył, że odwołanie wniesione zostało po terminie, a płatnik składek nie złożył wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Organ podkreślił, że wniesienie odwołania w dniu 11 marca 2020 r. nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Prezes NFZ wskazał, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i jak przyjmuje się w orzecznictwie, w razie jej stwierdzenia, organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu.

Skargę na powyższe postanowienie Prezesa NFZ złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca.

Zaskarżonemu postanowieniu Ministra zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w grudniu 2019 roku decyzja objęte przedmiotowym postępowaniem została skutecznie doręczona skarżącej, podczas gdy w toku postępowania przed organem rentowym (ZUS [...]), skarżąca wskazała adres do korespondencji ul. [...],[...], zaś na ten adres decyzja nie została skarżącemu doręczona;

2. wnioskowanie przez organ, że skarżąca powinna była składać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podczas gdy nie było ku temu uzasadnionych podstaw, skoro przedmiotowa decyzja nie została doręczona, a taki wniosek mógłby dotyczyć w sytuacji, gdy decyzja jest doręczona i z przyczyn niezależnych od skarżącej nie została zaskarżona w terminie - a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bo decyzji skutecznie nie doręczono.

Mając na względzie powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi płatnik składek podniósł, że Prezes NFZ zupełnie pomija, że w toku postępowania przed organem rentowym - ZUS w [...], strona, składając wyjaśnienia w sprawie, wskazała adres do doręczeń - ul. [...] w [...].

Podając adres przy ul. [...] skarżąca - jej zdaniem - słusznie oczekiwała, iż korespondencja zostanie przesłana na ten adres. W efekcie Prezes NFZ bezpodstawnie przyjął, iż decyzja będąca przedmiotem postępowania sprawie została w sposób skuteczny doręczona w grudniu 2019 roku, a zatem, iż otworzył się termin do wniesienia odwołania, który upłynął bezskutecznie. Z tych też względów skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale po doręczeniu decyzji na właściwy adres złożyła w termie odwołanie.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.

Uczestnik postępowania nie zajął stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, kontroli sądowej podlega wyłącznie postanowienie rozstrzygające tę formalnoprawną kwestię. Sąd nie jest natomiast uprawniony odnosić się do kwestii merytorycznych stanowiących przedmiot decyzji, od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu. Z tych przyczyn analizie Sądu poddane zostały wyłącznie kwestie związane z legalnością zastosowania przez organ, w stanie faktycznym sprawy, regulacji prawnej zamieszczonej w art. 134 k.p.a.

Skarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Ogólny termin wniesienia odwołania określony jest w art. 129 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu: "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie".

Wyjątek od tej zasady ustanawia m.in. art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa NFZ w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania.

Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

Przedmiotowa decyzja, zawierająca prawidłowe pouczenie co do sposobu i terminu złożenia środka odwoławczego, została wysłana pod adres skarżącej wynikający z KRS. Pod tym adresem przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 6 grudnia 2019 r. oraz w dniu 13 grudnia 2019 r., a następnie zwrócona przez operatora pocztowego do nadawcy. Stanowiło to podstawę do zastosowania przez organ trybu określonego w art. 44 k.p.a. - instytucji prawnej doręczenia zastępczego.

W myśl art. 44 k.p.a.:

"§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy".

Doręczenie decyzji Prezesa NFZ zostało zatem dokonane w dniu 20 grudnia 2019 r., co wynika z powołanego powyżej art. 44 § 4 k.p.a. Ostatnim dniem na wniesienie odwołania był zatem 27 grudnia 2019 r. Wniesienie odwołania przez skarżącą nastąpiło bezsprzecznie po tej dacie, tj. 11 marca 2020 r., a zatem po terminie wynikającym z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. W tej sytuacji organ zobligowany był na mocy art. 134 k.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja kierowana do płatnika składek na adres: ul. [...],[...], nie została odebrana przez skarżącą. Należy zaś wskazać, że zgodnie z informacjami figurującymi w KRS, powyższy adres został wpisany jako adres spółki w dniu 5 września 2019 r., zaś wykreślony w dniu 25 lutego 2020 roku. Zatem na dzień doręczenia decyzji adres ten widniał w KRS jako aktualny adres skarżącej, a płatnik składek nie powiadomił organu o posiadaniu innego adresu do korespondencji.

Sąd podkreśla, że doręczenia osobom prawnym dokonuje się zgodnie z regułą określoną w art. 45 k.p.a. - w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Informacje o siedzibie osoby prawnej uwidacznia się zaś w KRS tego podmiotu (art. 38 pkt 1 lit. c ustawy o KRS).

Odnosząc się do zarzutu płatnika składek, że: "w toku postępowania przez organem rentowym - Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w [...], strona składając wyjaśnienia w sprawie wskazała adres do doręczeń - ul. [...] w [...]. Podając adres przy [...] spółka słusznie oczekiwała, iż korespondencja zostanie przesłana na ten adres", Sąd wskazuje, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest odrębnym organem od Prezesa NFZ, również odrębne są decyzje wydawane przez ZUS i NFZ. Wskazanie adresu do doręczeń w innej sprawie administracyjnej innemu organowi nie wiąże innych organów administracji do wysyłania na ten adres korespondencji do podmiotu. Tak długo, jak podmiot posiada aktualny wpis w KRS odnośnie swojego adresu, powinien monitorować przychodzącą pod ten adres korespondencję. Zaniedbanie tego obowiązku prowadzi do sytuacji jak w niniejszej sprawie.

Złożenie odwołania po terminie jest sytuacją obiektywną. Organ musi w tym przypadku skorzystać z rozwiązania przewidzianego w art. 134 k.p.a., nie może, kierując się błędnie rozumianym "miłosierdziem" dla strony, rozpoznać tego odwołania merytorycznie, choćby nawet wydana przez organ niższego stopnia decyzja była nieprawidłowa (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 14 października 2021 r. sygn. VI SA/Wa 911/21 oraz z 22 lipca 2021 r. sygn. SA/Wa 1337/21).

Z powodów wskazanych wyżej Sąd za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.