Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 233/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 19 i pkt 20 lit. c, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 7 ust. 3 i ust. 10, art. 18 ust. 6, art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 19 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i zobowiązanie do jego zwrotu oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], znak: [...], Burmistrz Gminy i Miasta [...] przyznał K. K. świadczenie wychowawcze na H. K. i A. K. w kwocie po 500,00 zł miesięcznie, na okres od dnia [...] do dnia [...] .

W dniu [...] K. K. zawiadomił organ pierwszej instancji o podjęciu przez żonę K. K. zatrudnienia w firmie [...] w W. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od dnia [...] do dnia [...] i uzyskaniu dochodu z tego tytułu. Jako dowód skarżący załączył umowę o pracę [...] wraz z aneksem do powyższej umowy z dnia [...] oraz zaświadczenie pracodawcy z dnia [...] o wysokości wynagrodzenia za [...].

Po uzyskaniu powyższej informacji organ pierwszej instancji ponownie przeliczył dochód rodziny za 2014 r. uwzględniając dochód uzyskany przez K. K. i ustalił, iż dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie K. K. przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na A. K. od dnia [...].

Wobec powyższego pismem z dnia [...] organ zawiadomił K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie weryfikacji uprawnień do pobierania świadczenia wychowawczego na A. K. w okresie zasiłkowym [...].

Następnie decyzją z dnia [...], znak: [...], Burmistrz Gminy i Miasta W. w punkcie pierwszym orzekł o uznaniu wypłaconego świadczenia wychowawczego na A. K. w kwocie [...] zł w okresie od dnia [...] do dnia [...] za świadczenie nienależnie pobrane, w punkcie drugim o żądaniu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego we wskazanym powyżej okresie wraz z odsetkami ustawowymi oraz wskazał, że ww. zwrotu należy dokonać w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty otrzymania decyzji na wskazany w decyzji rachunek bankowy MGOPS w W. .

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł K. K., podnosząc, że w [...] jego żona podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę na czas określony. Dodatkowo w [...] prowadziła działy specjalne produkcji rolnej, które zakończyła w dniu [...], w związku z czym przestała czerpać dochody z tego tytułu. Jako dowód załączył kserokopię wyrejestrowania z działów specjalnych produkcji rolnej. Od [...] jedynym dochodem żony jest tym samym umowa o pracę. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu pierwszej instancji i podniósł, że ustawodawca nie przewidział, iż osoba prowadząca działalność rolniczą może jej zaprzestać, a co za tym idzie czerpać z niej korzyści, wskutek czego następuje utrata dochodu. Przepis ten jest w jego ocenie krzywdzący i "stawia rolników na przegranej pozycji", narusza podstawowe prawo obywateli do równego traktowania, o czym stanowi art. 32 pkt 1 Konstytucji. Przepis stojący w opozycji do Konstytucji jest z kolei uznawany za wadliwy i nie powinien być stosowany.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w pkt 1 i pkt 2 (pkt 1), uznało za nienależnie pobrane przez K. K. świadczenie wychowawcze na A. K. za okres od dnia [...] do dnia [...] (pkt 2), zobowiązało K. K. do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych w okresie od dnia [...] do dnia [...] w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty (pkt 3), uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania terminu i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji (pkt 4), w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 5). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zmienione przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci weszły w życie 1 sierpnia 2017 r. i zgodnie z art. 19 ww. ustawy będą miały zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres rozpoczynający się od dnia 1 października 2017 r. Wobec tego z uwagi na fakt, że K. K. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w dniu [...] na okres od [...] do [...], to należało stosować przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Kolegium wyjaśniło, że we wniosku z dnia [...] o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego K. K. oświadczył, że zapoznał się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego oraz zobowiązał się do niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenie wychowawcze o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia, w szczególności uzyskania dochodu lub wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Także decyzja z dnia [...] przyznająca K. K. świadczenie wychowawcze na H. K. i A. K. w kwocie po [...] zł miesięcznie, na okres od dnia [...] do dnia [...] zawierała stosowne pouczenie o obowiązku świadczeniobiorcy informowania organu wypłacającego świadczenie o każdej zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczeń oraz o konieczności zwrotu świadczeń w przypadku ich nienależnego pobrania. W pouczeniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w przypadku uzyskania dochodu strona jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie. Powyższą decyzję K. K. odebrał w dniu [...]. Organ podkreślił, że osoba pobierająca świadczenie była zatem świadoma ciążących na niej obowiązków oraz sankcji wynikających z ich niedopełniania. Skarżący powiadomienia takiego jednak nie uczynił. Uzyskanie dochodu przez żonę - K. K. z tytułu uzyskania zatrudnienia, skutkowało niewątpliwie zmianą sytuacji dochodowej rodziny, czego skarżący musiał mieć świadomość. Dochód K. K. w [...] wyniósł [...] zł (już po pomniejszeniu o należny podatek; informacja uzyskana z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów i ZUS). Dochód ten pochodził w całości z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej. Żona wnioskodawcy - K. K. w [...] również uzyskała dochód z działów specjalnych produkcji rolnej w wysokości [...] zł (już po pomniejszeniu o należny podatek; informacja uzyskana z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów i ZUS). W skład dochodu rodziny wchodził również dochód z gospodarstwa rolnego, zgodnie bowiem z treścią art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż K. K. i K. K. w [...] byli współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej [...] ha, w tym powierzchnia przeliczeniowa - [...] ha (decyzja Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...], znak: [...], w sprawie wymiaru podatku rolnego na rok [...], oświadczenie K. K. z dnia [...] o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego). W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, stosownie do treści art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 617). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. z 2015 r., poz. 861) z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód roczny w wysokości 2.506,00 zł. Roczny dochód z posiadanego w [...] przez K. K. i K. K. gospodarstwa rolnego wyniósł zatem [...] zł ([...] ha x 2.506,00 zł). Organ podniósł, że w sprawie wystąpiła okoliczność uzyskania dochodu, gdyż w dniu [...]K. K. została zatrudniona w firmie [...] w W. , w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony od dnia [...] do dnia [...] . Żona wnioskodawcy, osiągnęła dochód po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, bowiem w [...] roku i dochód ten nadal uzyskuje. Dochód K. K. z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został uzyskany, tj. z [...] stanowił kwotę [...] zł netto (zaświadczenie pracodawcy z dnia [...] w aktach sprawy). Dochód rodziny K. K. w [...], wyliczony na potrzeby rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, wyniósł [...] zł , co daje kwotę [...] zł miesięcznie. Następnie do miesięcznego dochodu rodziny należało doliczyć kwotę dochodu uzyskanego w [...] przez K. K. w wysokości [...] zł, co stanowi kwotę [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód członka rodziny to zatem kwota [...] zł ([...] zł : 4 osoby). Obliczona kwota dochodu przekracza ustawowe kryterium, wynoszące 800 zł. W opinii Kolegium orzekając w sprawie organ pierwszej instancji niewłaściwie ustalił kwotę nienależnie pobranych świadczeń, co wynikało z błędnego zastosowania art. 18 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Uzyskanie dochodu w rozumieniu ustawy w przedmiotowej sprawie nastąpiło w październiku [...] . Dochód za listopad [...] (miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu) stanowiący podstawę wyliczeń wypłacony został w dniu [...] (notatka służbowa z dnia [...] w aktach sprawy). Zatem utrata prawa do świadczeń nastąpiła z dniem [...], a nie jak błędnie uznał organ pierwszej instancji z dniem [...]. W tej sytuacji, pobrane przez skarżącego w okresie od dnia [...] do dnia [...] świadczenie wychowawcze na A. K., na podstawie art. 25 ust. 9 ustawy o pomocy państwa wychowaniu dzieci, jako nienależnie pobrane podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Kolegium stwierdziło ponadto, że brak jest podstaw prawnych do zobowiązania do dokonania wpłaty w wyznaczonym przez organ terminie. Organ pierwszej instancji nakładając na podmiot wykonanie obowiązku w zakreślonym terminie pominął okoliczność, iż przepisy cyt. ustawy, ani też inne przepisy szczególne, nie zawierają regulacji uprawniającej organ do jego określenia. Zamieszczenie w decyzji takich obowiązków przy braku przepisów prawa skutkuje wadą kwalifikowaną decyzji. W przypadku braku podstawy prawnej do nałożenia na stronę wykonania obowiązku w określonym terminie, strona powinna wykonać obowiązek niezwłocznie. Obowiązek zwrotu należności wynikających z decyzji organu pierwszej instancji powstaje z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna, za zasadne zatem uznało Kolegium uchylenie zaskarżonej w tej części decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w ww. zakresie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952). Przychód ten należy potraktować jako podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), a jego wartość doliczyć do sumy pozostałych przychodów osiągniętych w roku podatkowym. Z akt sprawy wynika, iż [...] w [...] byli współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej [...] ha, w tym powierzchni przeliczeniowej [...] ha. Roczny dochód z posiadanego w [...] przez [...] gospodarstwa rolnego wyniósł [...] zł. Dochodu z powyższego tytułu nie można potraktować jako dochodu utraconego, gdyż przychód z działów specjalnych produkcji rolnej nie został wymieniony w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, przy czym przepis ten wyczerpująco określa zdarzenia, które w rozumieniu ustawy skutkują utratą dochodu. Kolegium wyjaśniło, że nie może odnieść się do zarzutów odwołania, dotyczących niezgodności przepisu dotyczącego utraty dochodu z Konstytucją, gdyż nie jest organem uprawnionym do dokonywania, w toku postępowania odwoławczego, oceny aktów prawa. Organy administracji muszą natomiast stosować przepisy obowiązującego prawa. Przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w sposób wyraźny określają warunki i sposób ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, a decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany. Ponadto, Kolegium wskazało, że szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny mogą stanowić podstawę do ewentualnego umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł K. K. . Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt. 19, art. 4. ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 i 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty K. K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, skarżący wniósł "aby Sąd, na podstawie art. 193 Konstytucji przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa i sprawiedliwości społecznej określonymi odpowiednio w art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim ów przepis pomija możliwość utraty dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej jako dochód utracony w rozumieniu tejże ustawy." W uzasadnieniu skargi K. K. powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, dotyczące wliczenia do dochodów rodziny dochodu z tytułu prowadzenia przez żonę działów specjalnych produkcji rolnej, które zakończyła dnia [...]. Zdaniem skarżącego, dochód z tego tytułu stosownie do art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stanowi dochód utracony i nie powinien być wliczany do dochodów rodziny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej nie można potraktować jako dochodu utraconego. Przepis art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci enumeratywnie definiuje okoliczności związane z utratą dochodu. Przychód z działów specjalnych produkcji rolnej nie został wymieniony w powołanym artykule, przy czym przepis ten wyczerpująco określa zdarzenia, które w rozumieniu ustawy skutkują utratą dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja pozostaje zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Z treści art. 5 ust. 3 ustawy wynika z kolei, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Stosownie natomiast do art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania (art. 25 ust. 2 pkt 1). W sprawie niniejszej organy jako podstawę rozstrzygnięcia przyjęły właśnie tę okoliczność.

Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane w powyższym wypadku wymaga zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze - świadczenie zostało wypłacone; po drugie – zaistniały okoliczności powodujące ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, po trzecie – osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.

Pierwsza z powyższych przesłanek w sposób nie budzący wątpliwości zaistniała, bowiem świadczenie było wypłacane. Świadczenia w okresie [...] były realizowane 25-go dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy strony lub w przypadku dnia wolnego od pracy – w kolejnym dniu roboczym. Jak wynika z wyjaśnień organu I instancji, ostatnie świadczenie wychowawcze zostało wypłacone skarżącemu za [...] .

W dalszej kolejności wyjaśnienia wymagało, czy w sprawie zaistniały okoliczności powodujące ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego. Z akt sprawy niniejszej wynika, że żona skarżącego, K. K. w dniu [...] została zatrudniona w firmie [...] w W., w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas określony od dnia [...] do [...]. Okoliczność tę skarżący zgłosił organowi wypłacającemu świadczenie w dniu [...]. Rozstrzygnięcia wymagało zatem, czy zmiana sytuacji dochodowej w związku z podjęciem przez żonę skarżącego zatrudnienia miała wpływ na prawo do przyznanego decyzją z dnia [...] świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko A. K. i czy świadczenie to można uznać za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Zdaniem Sądu organ I instancji prawidłowo przeliczył na nowo dochód osiągany przez skarżącego w okresie pobierania świadczenia, uwzględniając dochód żony skarżącego, który wypełnia dyspozycję z art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 20 lit. c ustawy. Dochód żony skarżącego z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został uzyskany, tj. z [...] stanowił kwotę [...] netto. Kwotę tę doliczano do miesięcznego dochodu rodziny uzyskanego w roku bazowym ([...] zł), co dało kwotę [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód członka rodziny wyniósł tym samym [...]zł ([...] zł : 4 osoby). Wyliczona kwota przekroczyła kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – 800zł. Świadczenie wychowawcze zostało zatem wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego – mimo uzyskania dochodu powodującego przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczenia na pierwsze dziecko.

Co więcej, prawo skarżącego do świadczenia wychowawczego ustało od dnia [...] . Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 6 w związku z art. 2 pkt 20 lit. c i art. 7 ust. 3 powołanej wyżej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Uzyskanie dochodu nastąpiło w [...], dochód za [...] (miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu), stanowiący podstawę wyliczeń, wypłacony został w dniu [...], zatem utrata prawa do świadczenia, jak słusznie zauważyło Kolegium, nastąpiła z dniem [...], a nie jak przyjął organ I instancji – z dniem [...].

Trafne jest również stanowisko, zgodnie z którym skarżący nie wywiązał się z obowiązku niezwłocznego poinformowania organu I instancji o zmianie sytuacji dochodowej rodziny, wynikającym z art. 20 ustawy, gdyż o podjęciu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę z dnia [...] poinformował dopiero w dniu [...].

Podnieść w tym miejscu należy także, że skarżący podpisując oświadczenie na formularzu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (część II) zobowiązał się do poinformowania organu wypłacającego świadczenie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym o uzyskaniu dochodu. Został również pouczony o tym, że niepoinformowanie organu o zmianach może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i oświadczył, że zapoznał się z tym pouczeniem. Pouczenie tej treści zawarte było także w decyzji z dnia [...], mocą której przyznano skarżącemu świadczenie. Skarżący miał więc obowiązek informowania organu I instancji o każdej okoliczności mającej wpływ na sytuację dochodową jego i jego rodziny, co było warunkiem otrzymywania świadczenia wychowawczego. Trafna jest zatem konkluzja organów o spełnieniu trzeciej przesłanki uprawniającej do uznania, że świadczenie zostało nienależnie pobrane.

W odniesieniu do zarzutów skargi podzielić należy stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, zaprzestanie prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej nie stanowi utraty dochodu z art. 2 pkt 19 ustawy. Okoliczność ta nie jest bowiem wymieniona w tym przepisie, a norma ta stanowi zamknięty katalog zdarzeń prawnych, co nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustawodawca definiując pojęcie "utraty dochodu" jako "utraty dochodu" spowodowanej określonymi zdarzeniami, wskazał, że w rozumieniu ustawy utrata dochodu stanowi następstwo ściśle określonych w ustawie okoliczności wymienionych w katalogu wskazanym w art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w sposób wyraźny przesądzając zasadniczo to, że utrata dochodu będąca następstwem innych okoliczności niż wskazane w powyższym przepisie nie jest utratą dochodu w rozumieniu ustawy (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1728/17, Lex nr 2438474). Zaprzestanie prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej nie stanowiło zatem utraty dochodu z art. 2 pkt 19 ustawy, a dochód uzyskany z tego tytułu został prawidłowo uwzględniony w dochodzie rodziny w oparciu o art. 7 ust. 3b i ust. 10 ustawy. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o wskazanej w skardze treści.

Reasumując, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia został ustalony w sposób prawidłowy. Dokonana została właściwa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego.

Wobec powyższego, ze względu na zaistnienie przesłanki określonej w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń na A. K. za okres od dnia [...] do dnia [...] znajdowało pełne uzasadnienie.

W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak było okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę.

Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi w całości.

rp