Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1397/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi G. N., K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2014r., znak: [...] na odstawie art. 71 ust.1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 84 i art. 85 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( t.j. Dz.U. z 2013r., poz.1235 ze zm., zwanej dalej u.u.i.ś), §3 ust. 1 kt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, oz. 1397), w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., oz. 267 ze zm, zwanego dalej kpa.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez J. i D. G. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie tuczarni trzody chlewnej o obsadzie 1000 szt (1000 DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce [...] Burmistrz [...] odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla w/w przedsięwzięcia. W uzasadnieniu podał, że w toku analizy złożonego przez wnioskodawców wniosku ustalono, że planowane zamierzenie inwestycyjne zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Burmistrz zwrócił się z zapytaniem do Państwowego Inspektora Sanitarnego we [...] i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i zawiadomił strony o wszczęciu postępowania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] w opinii sanitarnej Nr [...] z dnia [...].12.2013r. stwierdził, że dla omawianej inwestycji przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane, planowana inwestycja nie będzie stwarzała zagrożeń dla środowiska pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w piśmie [...] z dnia [...].02..2014r., (data wpływu [...].02.2014r.), wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczarni trzody chlewnej w maksymalnej obsadzie 1000 szt. Tuczników (140 DJP) w miejscowości [...] nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Burmistrz [...] orzekając o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wziął pod uwagę uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października o udostępnianiu informacji i środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Przeanalizowano rodzaj, skalę i charakter inwestycji, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jej realizacją, czas trwania, zasięg oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją inwestycji, gęstość zaludnienia wokół inwestycji oaz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000.

Planowana inwestycja będzie realizowana na działce [...] Teren działki stanowią grunty rolne R V i obecnie niezabudowane. Dotychczas działka była użytkowana rolniczo, pod uprawę zboża.

Przedmiotowe przedsięwzięcie będzie polegać na budowie tuczarni trzody chlewnej o obsadzie 1000 szt. (140DJP). Powierzchnia zabudowy budynku inwentarskiego będzie wynosiła ok. 919[pic], natomiast powierzchnia użytkowa 882 [pic]. Z informacji zawartych w karcie informacyjnej wynika, że w roku prowadzone będą dwa cykle hodowlane, każdy będzie trwał 6 miesięcy. Tucz będzie prowadzony w systemie otwartym na rusztach. Tuczarnia będzie zasiedlana zwierzętami mającymi ok. 6-8 tygodni. W ramach planowanej inwestycji na działce powstaną również obiekty pomocnicze: budynek magazynowy o powierzchni zabudowy ok. 542 [pic], budynek socjalny o pow. ok. 56[pic], 2 silosy na paszę o pojemności do 209 Mg każdy oraz dwa miejsca postojowe. Powierzchnia utwardzona tłuczniem wyniesie 605 [pic].

Analiza karty informacyjnej przedsięwzięcia wykazała, że teren objęty wnioskiem znajduje się poza obszarami szczególnie narażonymi, z których należy ograniczyć odpływ azotu ze źródeł rolniczych do wód powierzchniowych i podziemnych wrażliwych na zanieczyszczenia związkami azotu.

Z informacji przedstawionych w uzupełnieniu karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana będzie poza obszarami głównych zbiorników wód podziemnych, w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika [...]. W rejonie gminy [...] głównymi użytkowymi poziomami wodonośnymi są poziomy: czwartorzędowy, trzeciorzędowy oraz kredowy. Zgodnie z przedstawionym w dokumentacji wycinkiem mapy Hydrogeologicznej Polski, czwartorzędowy i trzeciorzędowy poziom wodonośny są dobrze izolowane. Zgodnie z przedstawionymi informacjami poziom kredowy znajduje się na głębokości 50 – 100 m. W związku z powyższym nie przewiduje się, aby przedmiotowa inwestycja miała negatywny wpływ na warunki hydrogeologiczne w rejonie zainwestowania.

Gnojowica gromadzona będzie w kanałach gnojowych, które zostaną zlokalizowane pod rusztami. Kanały te będą miały głębokość ok. 2 m i zostaną wykonane na całej powierzchni budynku. Ich łączna pojemność wyniesie ok. 1680 [pic]. Pojemność ta będzie wystarczająca do minimum 4-miesięcznego magazynowania gnojowicy oraz przyjęcia wód pochodzących z czyszczenia chlewni. Zawartość kanałów gnojowych będzie wywożona poza teren gospodarstwa i przekazywana do biogazowni.

Gospodarstwo będzie zaopatrywane w wodę z sieci wodociągowej. Woda zużywana będzie na cele socjalno-bytowe, do pojenia zwierząt oraz mycia pomieszczeń inwentarskich. Ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a następnie będą odbierane przez koncesjonowanego przewoźnika celem przekazania ich do oczyszczalni ścieków. Wody pochodzące z mycia pomieszczeń inwentarskich będą odprowadzane do kanałów gnojowych i wraz z gnojowicą przekazywane będą do biogazowni. Pomieszczenia inwentarskie będą myte wyłącznie czystą wodą, przy użyciu myjki wysokociśnieniowej, następnie dezynfekowane parą i białkowane wapnem.

Wody opadowe i roztopowe z terenu inwestycji odprowadzane będą powierzchniowo do gruntu na terenie działki, do której Inwestor ma tytuł prawny.

Odpady powstające w wyniku eksploatacji inwestycji magazynowane będą w wyznaczonych miejscach, w pojemnikach i będą przekazywane uprawnionym podmiotom celem odzysku lub unieszkodliwienia. Zwierzęta padłe i ubite z konieczności do czasu przekazania uprawnionym podmiotom lub unieszkodliwienia, przechowywane będą w szczelnym, oznakowanym kontenerze.

Ze względu na planowanie rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami ustalono, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie wpływać na istniejące warunki gruntowo-wodne.

Obiekt inwentarski nie będzie ogrzewany. Natomiast budynek socjalny będzie ogrzewany przy wykorzystaniu energii elektrycznej. Głównym źródłem emisji substancji do powietrza będą obiekty inwentarskie. Źródłami emisji zorganizowanej będą wyloty wentylatorów zlokalizowanych w budynku inwentarskim. Emisję niezorganizowaną stanowić będą: odpowietrzanie silosów paszowych oraz silniki pojazdów poruszających się po terenie przedmiotowego gospodarstwa. Mimo iż w przepisach prawnych nie ma uregulowań odnośnie emisji związków odoroczynnych Inwestor w przedłożonej dokumentacji dokonał oceny w zakresie emisji tych związków. Ponadto, przeprowadził analizę rozprzestrzeniania w powietrzu substancji mających wartości odniesienia w przepisach prawa, wprowadzanych do powietrza ze źródeł emisji zorganizowanej, jak i niezorganizowanej. Z analizy wynika, że emisje te nie będą powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 e. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87) poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny oraz, że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008 r. Nr 47, poz. 281), a w związku z tym spełnione są wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach prawa. Uwzględniając powyższe, nie przewiduje się istotnego wpływu przedmiotowego przedsięwzięcia na stan powietrza w rejonie zainwestowania.

Źródłami hałasu będą: zwierzęta znajdujące się wewnątrz budynku, prawa wentylacji mechanicznej oraz ruch pojazdów na terenie działki objętej wnioskiem.

W budynku inwentarskim zostanie zainstalowanych 10 wentylatorów dachowych o poziomie mocy akustycznej ok. 68 dB każdy. W bezpośrednim otoczeniu działki objętej wnioskiem znajdują się tereny rolne (pola uprawne). Najbliższe tereny chronione akustycznie (zabudowa zagrodowa) znajdą się w odległości ok. 200 m na wschód od tuczarni. W związku z analizą rozprzestrzeniania hałasu wynika, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie wiązać się z przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 20014 r., poz. 112). Biorąc powyższe pod uwagę oraz znaczną odległość od najbliższych terenów chronionych akustycznie, stwierdzono, że w wyniku eksploatacji przedmiotowej inwestycji nie zostaną przekroczone akustyczne standardy jakości środowiska na terenach objętych ochroną akustyczną.

Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, na podstawie przedstawionych materiałów stwierdzono, że teren przeznaczony pod inwestycję zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.), a najbliżej położonymi obszarami Natura 2000 są: [...], oddalone o ok. 1 km od inwestycji. Działka jest obecnie użytkowana jako grunt orny, położona w odległości około 100 m od najbliższej zabudowy o charakterze zagrodowym. Mając na względzie położenie planowanej inwestycji poza obszarami chronionymi oraz brak konieczności wycinki drzew lub krzewów, nie przewiduje się znaczącego, negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze oraz gatunki zwierząt i roślin oraz ich siedliska, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszarów Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami. W związku z powyższym, z zakresu ochrony przyrody, nie ma przesłanek wskazujących na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania.

W związku z zapisami art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stwierdzono, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie związana z ryzykiem wystąpienia poważnej awarii. Z uwagi na zakres i charakter planowanego przedsięwzięcia, odnosząc się do zapisów art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. b cyt. ustawy stwierdzono, że inwestycja nie będzie powodowała transgranicznego oddziaływania.

Po dokonaniu powyższych ustaleń w dniu [...] kwietnia 2014 r.Burmistrz [...] wezwał Inwestora do przedłożenia w terminie trzech dni od dnia otrzymania pisma wykazu biogazowni na terenie województwa wielkopolskiego, które jako substrat przyjmą m. in. gnojowicę.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. Inwestor przedłożył wykaz biogazowni znajdujących się na terenie województwa wielkopolskiego w miejscowościach: [...].

W dniu [...] grudnia 2013r. do Burmistrza [...] płynęły protesty mieszkańców wsi [...] oraz wsi [...] należącej do gminy [...] sąsiadującej z gminą [...]. Protesty indywidualne podpisane przez wszystkie strony postępowania jak również protest zbiorowy mieszkańców wyszczególnionych wsi.

Burmistrz [...] ze względu na szerokie zainteresowanie społeczne przedmiotową sprawą, konieczność wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, w celu złagodzenia protestów i wniosków mieszkańców z terenu na którym ma powstać tuczarnia trzody chlewnej działając na podstawie art. 89, art. 90 i art. 91§3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) postanowił o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w dniu 14.04.2014r. na rozprawie został omówiony zakres emisji związków odoroczynnych jak również przeprowadził analizę rozprzestrzeniania w powietrzu tych substancji.

Ponadto mieszkańcy zakwestionowali zapis w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia wskazujący, że gnojowica będzie wywożona do najbliższej biogazowni, gdyż na terenie powiatu [...] nie funkcjonuje żadna biogazownia.

Strony postępowania, jak i mieszkańcy, którzy złożyli protesty, sprzeciwili się budowie chlewni, ponieważ budowa spowoduje wzrost fetoru, który będzie odczuwalny nie tylko we wsi [...], ale też w jego okolicach. Mieszkańcy zwrócili również uwagę na spadek wartości gruntów rolnych, w pobliżu których ma powstać inwestycja. Wskazywali na usytuowanie inwestycji w bliskiej odległości zabudowań mieszkańców wsi [...], co spowoduje ogromne obciążenie odorogenne. W ocenie organu I instancji spowoduje to konflikt społeczny, którego władze gminy nie rozwiążą przez długie lata. Oprócz siarkowodoru i amoniaku w gazach odlotowych z obiektów dla trzody chlewnej wykrywa się obecność kilkudziesięciu związków organicznych w tym aldehydów, węglowodorów alifatycznych i aromatycznych, estrów, skatoli Obecność i uciążliwość odorów w powietrzu traktuje się jako czynnik pogarszający jakość życia ludzi. Uciążliwość odorów wynika również z faktu, że są one wyczuwalne już w bardzo małych stężeniach. W ocenie Burmistrza obiekt o takiej wielkości DJP powinien być zaprojektowany i wybudowany co najmniej 3-4 km od granicy każdej wsi lub skupiska ludzi. Zwłaszcza biorąc pod uwagę protest tak dużej społeczności miejscowej i faktyczne zagrożenie jakie wiąże się z tą inwestycją oraz podejście zdroworozsądkowe. Odór gnojowicy trzody chlewnej zawierający kilkadziesiąt szkodliwych substancji zapachowych w tym amoniak, siarkowodór, metan oraz związki szczególnie cuchnące, jak np. merkaptyny, aldehydy, które pogarszają walory krajobrazowe i uniemożliwiają otwarcie się na rozwój turystyki i rekreacji. Nie bez znaczenia jest również fakt, że zamierzona inwestycja spowodowała protesty większości społeczności zamieszkującej przyległe tereny.

W opinii Burmistrza usytuowanie nowej inwestycji w tak bliskiej odległości (ok. 200 m) od zabudowań mieszkalnych będzie ogromnym obciążeniem odorogennym. Biorąc pod uwagę wielkość działki Inwestora stosowanej do oceny i objęte w karcie emisje odnoszą się głównie do oddziaływania na środowisko, a nie mają żadnego odniesienia do zagrożenia odorowego do pobliskich zabudowań.

Wysokie prędkości wiatrów będą powodowały rozpraszanie zanieczyszczeń w dużej objętości powietrza, natomiast rozkład kierunków dominujących w róży wiatrów sprawi, że najbardziej narażone na emisje będą tereny leżące po stronach północnych i północno-wschodnich od emitora.

W ocenie organu I instancji zgromadzony materiał potwierdza, iż planowana inwestycja może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu.

Kierując się zasadą przezorności stanowiąca zasadę prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)) należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Zasada przezorności obowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Na płaszczyźnie materiału zebranego w niniejszym postępowaniu, praktycznym wymiarem zastosowania zasady przezorności powinna być odmowa wyrażenia zgody na realizację działań, których skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe lub ryzykowne. Kierując się zasadą przezorności, wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące.

W ocenie organu I instancji zainteresowanie niniejszym postępowaniem ze strony mieszkańców, ich zdecydowany sprzeciw wobec planowanej inwestycji, wyrażony m.in. podczas rozprawy administracyjnej, wynikają właśnie z obawy o swoje zdrowie i komfort życia oraz troski o środowisko.

Z uwagi na rodzaj, charakter i zakres inwestycji, mieszkańcy [...] i sąsiednich miejscowości będą narażenia na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem (odory), a mianowicie stwarza trudny do zniesienia dla bytu człowieka, utrzymujący się odór, co w konsekwencji doprowadzić może do reakcji alergicznych, kłopotów z przyjmowaniem pokarmów, co narusza zasady współżycia społecznego. Podejmując realizację takiej inwestycji należy mieć na uwadze nie tylko czynnik ekonomiczny, ale również ekologiczny i społeczny.

Zdaniem organu I instancji na przeszkodzie wydania pozytywnej decyzji stoi projektowana lokalizacji tuczarni świń na działce o powierzchni zaledwie 0.5400 ha, a zabudowa zajmie 28% powierzchni działki. Taka zabudowa nie stwarza wystarczających warunków do zmniejszenia intensywności odoru.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli Inwestorzy D. i J. G. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środiwksu i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r., poz. 1235) poprze bezpodstawną odmowę zastosowania,

- art.8 i 9 kpa – organ naruszył zasadę zaufania do organów państwa,

- art. 14 § 1 kpa – organ naruszył zasadę pisemności postępowania administracyjnego nie ujawniając w aktach postępowania materiału dowodowego, który posłużył do wydania zskarżonej decyzji,

- art. 107 § 1 kpa – organ nie zamieścił w decyzji jej obowiązkowego elementu – należytego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, ograniczając się do sporządzenia argumentu odnośnie emisji odoru- nienormowanego w przepisach polskiego prawa oraz sprzeciw mieszkańców, pomijającego większość wymaganej w tego typu decyzjach argumentacji. W ocenie odwołujących sam sprzeciw mieszkańców na realizację inwestycji nie może być podstawą wydania decyzji odmownej.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie wskazanych w niej przepisów i art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] z [...] maja 2014r. znak: [...] odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa tuczarni trzody chlewnej o obsadzie 1000 szt. (140DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce[...]" w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla których realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Organ I instancji po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...], w drodze postanowienia ustalił, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem inwestora nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Taka ocena w niniejszej sprawie przeprowadzona nie została. Tym samym wydanie postanowienia przez organ I instancji przesądziło o tym, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego wpływu na środowisko. W takiej sytuacji wydanie decyzji odmownej uzasadniać mogłoby jedynie brak zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co w sprawie miejsca nie ma. Organ I instancji bazując na tym samym materiale dowodowym, na którym bazował wydając postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sposób niezrozumiały wydał decyzję odmowna. W ocenie SKO sam sprzeciw co do realizacji inwestycji stron, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawa odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem SKO tylko naruszenie konkretnej normy, bądź też wykazanie konkretnego negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko lub zdrowie i warunki życia ludzi, może Stanowic podstawę odmowy wydania zgody. Organ nie może uzasadniać odmowy teoretycznymi rozważaniami nie znajdującego potwierdzenia w materiale dowodowym. Organ winien wydać decyzję w oparciu o własną analizę wpływu planowanej inwestycji na środowisko, co dopiero może skutkować możliwością obiektywnej oceny planowanego przedsięwzięcia, jednakże w przypadku zaskarżonej decyzji organ skupił się jedynie na krótkim wskazaniu w uzasadnieniu przesłanek odmowy zgody, które nadto uzasadnił w sposób lakoniczny, niepoparty żadnymi konkretnymi danymi, a nadto po opisie, z którego wynika brak negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dla oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia nie ma znaczenia ewentualne obniżenie wartości sąsiednich nieruchomości czy wydzielane odory, tym bardziej, że stanowiska organu I instancji nie można zweryfikować. Nie jest ono oparte na żadnych racjonalnych, konkretnych i znajdujących oparcie w prawie podstawach. Podstawy takiej nie stanowi sprzeciw ludności terenu wiejskiego, że na terenie wsi ma się odbywać hodowla trzody chlewnej. Tym bardziej, że przyjęte rozwiązania technologiczne związane z przedsięwzięciem nie wskazują na negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, ani na zdrowie i życie okolicznej ludności. Ani organu administracji ani strony postępowania nie mogą samodzielnie wyprowadzać norm, szczególnie ograniczających prawa i wolności obywateli, które powodowałyby uzasadnienie odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zastrzeżenie Kolegium budzi przede wszystkim odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w sytuacji, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a biorąc pod uwagę wydane w toku postanowienia i brak dodatkowego materiału dowodowego zgromadzonego po ich wydaniu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ mógł co najwyżej stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody nie jest decyzją uznaniową. Jest też etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia, w tym uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów np. do kontroli korzystania ze środowiska. Zatem decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla innych postępowań. Organ I instancji nie orzekł o wszystkich koniecznych elementach w swej decyzji i nie wydał jej w oparciu o przepisy oraz o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto brak prawidłowego uzasadnienia i odniesienia do wszystkich kwestii i zawarcia w uzasadnieniu wskazań na jakich dowodach oparł swoje stanowisko, powoduje, że decyzja wymyka się kontroli instancyjnej, co skutkuje również tym, że wzięcie przez organ wszystkich elementów pod uwagę, może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Kolegium podało, że ponownie rozpatrując sprawę organ winien przede wszystkim wyprowadzić wnioski, które będą miały oparcie w zebranym materiale dowodowym, a nadto końcowy wniosek organu sprzeczny, z tym który legł u podstaw wydanego postanowienia o nie stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a nie zostało to w żaden sposób uzasadnione, mimo, że informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnione przy wydawaniu postanowienia i decyzji są identyczne. Do decyzji nie załączono również charakterystyki przedsięwzięcia, która stanowi obligatoryjny element, jako integralna i wymagana część decyzji.

Skargę od tej decyzji, w terminie i formie prawem przewidzianej wnieśli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika G. i K. N., domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenia od organu na ich rzecz kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji kasacyjnej, w którym nie wskazano istotnych w sprawie okoliczności, które organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

2. naruszenie przepisu art. 63 ust. 1 ustawy z 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r., poz. 1235, j.t. ze zm.) w zw. z art. 107 § 1 kpa poprzez brak wyraźnego wskazania organowi I instancji, iż rozstrzygnięcie co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozostaje w jego kompetencjach i nie jest uzależnione od stanowisk organów opiniujących.

W uzasadnieniu skarżący podali, że organ II instancji bezkrytycznie przyjął jako prawidłowe i nie budzące wątpliwości stanowisko organu I instancji w zakresie braku potrzeby przeprowadzenia oddziaływania na środowisko. Opinie RDOŚ i PIS nie są dla organu wiążące. Organ wydając postanowienie winien odnieść się do przesłanek z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy i uzasadnić swoje stanowisko. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzje odmowa dopiero po rozprawie administracyjnej, przed nią niestarannie zapoznał się z materiałem sprawy. W ocenie Skarżących organ II instancji mógł i powinien był wskazać organowi I instancji nie tylko na brak konsekwencji w podejmowaniu rozstrzygnięć, lecz również na konieczność starannego rozważenia, czy należy w danej sprawie przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko, biorąc pod uwagę i tę okoliczność , że organ I instancji nie jest w tym zakresie związany opiniami innych organów. Organ pierwszej instancji winien również ponownie przeanalizować zapisy karty informacyjnej przedsięwzięcia, porównać ze sobą informacje zawarte w dokumentach o charakterze opisowym z mapami, na których zaznaczono lokalizację planowanej inwestycji, ponieważ strony postępowania podnosiły, że odległości planowanej inwestycji od najbliższej zabudowy zagrodowej są znacznie mniejsze, niż wskazane przez inwestora. Organ I instancji winien również wziąć pod uwagę z urzędu, czy wydane przez niego decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wskutek braku planu miejscowego) nie będą miały istotnego wpływu na ocenę oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. Wątpliwości budzi m.in. fakt, że planowany budynek magazynowy posiadać ma powierzchnię ok. 542,5 m, co stanowi więcej niż połowę powierzchni zabudowy powierzchni budynku inwentarskiego i ściśle do niego przylega. W przyszłości daje to szansę na zwiększenie skali działalności inwestora powyżej 1000 szt tuczników (140DJP). Co więcej, należy również wziąć pod uwagę, iż istnieje możliwość, iż terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w całości zostanie uznane za obszar narażony na zanieczyszczenie azotanami pochodzenia rolniczego. Może to wynikać z wdrożenia w Polsce Dyrektywy Rady 91/676/EWG z 12.12.1991r. W ocenie skarżących organ I instancji pominął wiele istotnych okoliczności, co przy braku zwrócenia na nie uwagi może skutkować wydaniem decyzji w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, be próby ponownej, pogłębionej analizy sprawy. Świadczy o tym fakt, że Burmistrz nie czekając na termin do zaskarżenia decyzji wyznaczył stronom 7 – mio dniowy termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym i złożenie ewentualnych wniosków w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że wskazało w uzasadnieniu decyzji uchylającej, że organ powinien wydać decyzję w oparciu o własną analizę wpływu planowanej inwestycji na środowisko co dopiero może skutkować możliwością obiektywnej oceny planowanego przedsięwzięcia, czego organ w opinii Kolegium nie uczynił. Wskazano, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania stanowiska organu I instancji za słuszne, brak jest nawet podstawy do zweryfikowania, czy być może stanowisko to może okazać się słuszne, bowiem organ do podstaw odmowy odniósł się zbyt ogólnikowo. Organ I instancji został zobligowany do weryfikacji materiału dowodowego, bowiem z analizy uzasadnienia nie wynikało, aby decyzja została oparta na dowodach zgromadzonych w sprawie, ani na jakichkolwiek własnych ustaleniach organu. Brakowało również części decyzji, tj. charakterystyki przedsięwzięcia. Decyzja organu powinna bowiem poddawać się weryfikacji a wydanie decyzji przez organ II instancji nie może naruszać zasady dwuinstancyjności. Kolegium nie wskazało pojedynczych okoliczności, które organ winien uwzględnić, bowiem analiza materiału dowodowego i postępowanie organu w zakresie przeprowadzenia ustaleń i wyciągania własnych wniosków w całości zostało przeprowadzone błędnie, a wręcz zaniechane, stąd wskazanie co do potrzeby zweryfikowania materiału dowodowego. Jednocześnie wskazano, że w sytuacji, gdy organ dokonuje odmiennej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie oraz warunki życia ludzi w danym zakresie analizowanym w KIP, to powinien dokładnie opisac oba stanowiska i wskazac dowody na poparcie twierdzeń.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 30 stycznia 2015r. Inwestorzy D. i J. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podali, że G. i K. N. nie mieli interesu prawnego do występowania w postępowaniu przed organem I instancji w charakterze strony. Burmistrz błędnie zaliczył ich do stron postępowania. W związku z tym nie mają również legitymacji do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jako skarżący. Właściciele sąsiednich działek mogą być stronami postępowania jeżeli wykażą swój interes prawny a nie faktyczny. Nieuzasadnione obawy skarżących wobec realizacji planowanej inwestycji nie stanowią interesu prawnego, który powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. W ocenie Inwestorów nie istnieje ryzyko negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, w tym nieruchomość skarżących. Brak też zagrożeń dla środowiska pod względem wymagań higienicznych i sanitarnych. Działka skarżących nie sąsiaduje bezpośrednio z działką wnioskodawców i jest od niej oddalona o ok. 200 m w linii prostej. Taka sama odległość dzieli planowany do wybudowania przez uczestników obiekt od istniejących zabudowań skarżących. Dodatkowo na działce skarżących od strony działki wnioskodawców jest zlokalizowany budynek inwentarski, przeznaczony dla zwierząt, który stanowi dodatkową barierę ochronną. W bezpośrednim sąsiedztwie tego budynku, od strony działki wnioskodawców skarżący składują na zewnątrz obornik w dużych ilościach. Ponadto jak wynika z mapy w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawców (działka [...] położone są wyłącznie niezabudowane nieruchomości rolne.

W piśmie z dnia 11 maja 2015r. Skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika podali, że mają oni status strony, podobnie jak pozostali właściciele nieruchomości sąsiadujących z działką nr 79., wskazali przepisy prawa i orzecznictwo sądów w tym zakresie. Podali, ze ich działka sąsiaduje bezpośrednio z działką Inwestorów a odległość wynosi 178 m. Budynek inwentarski znajdujący się na działce skarżących nie osłania zabudowań mieszkalnych skarżących.

Obecny na rozprawie uczestnik M. R. M. podał, że popiera skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiadała prawu.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego, który działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] z [...] maja 2014r. znak: [...] odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "[...]" w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargę na tę decyzję wnieśli będący uczestnikami postępowania administracyjnego G. i K. N. będący właścicielami działki sąsiadującej z działką, na której ma być realizowana planowana inwestycja, zabudowania, których znajdują się w odległości mniejszej niż 200 m od planowanej inwestycji. .

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zgłoszone przez Inwestorów zarzuty o braku legitymacji do występowania przez skarżących w charakterze strony w niniejszym postępowaniu. Zarzut ten w ocenie Sądu okazał się bezzasadny.

Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje. W przeciwieństwie do regulacji szczególnych (np. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (wyrok NSA z 29.1.2014 r., II OSK 2064/12). Wobec braku przepisów szczególnych, o tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu ochrony środowiska, decyduje interes prawny, ustalony zgodnie z regułami wypracowanymi przez doktrynę i orzecznictwo na tle art. 28 kpa. Posiadanie interesu prawnego w konkretnym postępowaniu administracyjnym wymaga, by ten interes był osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny, oparty na przepisie prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20.4.1998 r. IV SA 1106/97). Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – t.j.Dz.U.2013.1235, zwanej dalej uioś) konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów ustawy o uioś wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy, co najczęściej powoduje wystąpienie w sprawie dużej ilości stron. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia Inwestor wymienił działkę Skarżących jako tę, która znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Ilość stron w niniejszym postępowaniu nie przekroczyła 20, stąd zawiadamiane były przez organ w zwykłym trybie a nie w drodze obwieszczeń.

Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji organ nie może ograniczyć się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko nie zna granic wynikających z prawa własności bądź innych rozwiązań administracyjnych. Nie można zatem ograniczać się jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której znajduje się lub ma się znajdować źródło oddziaływania, ale należy brać pod uwagę rzeczywisty zasięg oddziaływania Nie można przyjąć, że ocena interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości może być dokonywana wyłącznie na podstawie przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, a więc bez uwzględnienia norm art. 140 i 144 kc. Decyzja środowiskowa musi poprzedzać szereg decyzji związanych z szeroko pojętym procesem inwestycyjno-badawczym. W rezultacie mimo odrębności postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz innych postępowań inwestycyjnych, istotna jest występująca między nimi współzależność. Dlatego podmioty należące potencjalnie do kręgu stron w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji lub pozwolenia na budowę, mają niewątpliwie interes prawny by brać udział w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego.

Skoro w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.; obecnie j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) zawarty jest wymóg uwzględniania w procesie inwestycyjnym występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 pb), to taki też wzorzec powinien być stosowany w ramach postępowań dotyczących środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia budowlanego. Oznacza to, że interes prawny nie może być ustalany wyłącznie na podstawie przepisów ochrony środowiska, lecz także przy zastosowaniu przepisów regulujących proces inwestycyjny oraz unormowań prawa konstytucyjnego, prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji). Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej sąsiedniej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 29.1.2014 r., II OSK 2064/12 stwierdził, że w postępowaniu ustalającym uwarunkowania środowiskowe przedsięwzięcia mogą istnieć podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego z prawa własności nieruchomości sąsiadujących z zamierzeniem inwestycyjnym. Już sama możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomość świadczyć może o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, a przymiot strony daje określonemu podmiotowi możliwość uczestniczenia w takim postępowaniu i wpływania na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora (por. również wyrok NSA Z 18 czerwca 2014r., II OSK 140/13).

W ocenie Sądu nie ma więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie Skarżący mają przymiot strony postępowania i to zarówno administracyjnego jak i sądowego.

Ustawa o udostępnieniu informacji w art. 33 - 38 i 59 - 70 oraz 73 - 85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a postępowanie które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postępowanie w tym przedmiocie wszczyna się na wniosek inwestora. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć:

a) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz

b) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Biorąc pod uwagę, że pojęciom powyższym w praktyce może być nadawany różny zakres znaczeniowy, Rada Ministrów na podstawie delegacji ustawowej, wydała rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010r., poz. 1397 ze zm.), określając w § 2 i 3 listę tych przedsięwzięć. Z powyższego wynika, że występują dwie grupy spraw. Pierwsza - kiedy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania wynika bezpośrednio z mocy prawa, do której należy zaliczyć przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Druga grupa spraw obejmująca przedsięwzięcia, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 2 uioś). Z karty informacyjnej przedłożonej przez inwestora wynika, że planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 102 cyt. rozporządzenia, bowiem dotyczy chowu lub hodowli zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP); Zatem planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia postępowania dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko jest fakultatywny.

Teren, którego dotyczy planowana inwestycja nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z tych względów organ nie miał obowiązku ustalania zgodności inwestycji z miejscowym planem (art. 80 ust. 2 uioś)

Z uwagi na fakt, że planowane przedsięwzięcie zostało prawidłowo zakwalifikowane do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia z dnia 3 października 2008 r. jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko może być przeprowadzona, a stanowisko w tym zakresie określane jest postanowieniem wydawanym zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, po zasięgnięciu zgodnie z art. 64 ust. 1 uioś opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego .

W przedmiotowej sprawie PPIS we [...] w opinii z [...].12.2013r.stwierdzilo brak potrzeb przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,. Postanowienie z 20 lutego 2014r. RDOŚ wyraził opinię o braku potrzeb oceny oddziaływania na środowisko.

Postanowieniem z [...] maja 2014 po rozprawie administracyjnej z [...] kwietnia 2014r. Burmistrz [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zgadzając się ze stanowiskiem zajętym przez organy współdziałające. Wniesienia zażalenia na to postanowienie było niedopuszczalne. Zgodnie z art. 63 ust. 2 uioś, postanowienie wydaje się również, jeżeli właściwy organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z przepisów ustawy nie wynika jednak by na postanowienie, wydane w trybie art. 63 ust. 2, przysługiwało zażalenie. Zgodnie z art. 65 ust. 2, jedynie na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 powyższej ustawy przysługuje zażalenie. A zatem zgodnie z art. 65 ust. 2 możliwość wniesienia zażalenia została ograniczona przez ustawodawcę wyłącznie do postanowień, w których stwierdza się obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast już przy niestwierdzeniu przez organ administracyjny takiej potrzeby - wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne.

Co prawda zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, to jednak od tej zasady sam Kodeks w stosunku do postanowień wprowadza wyjątki. A mianowicie na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy tak stanowi kodeks (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy wynika to z innego przepisu prawa. Nie oznacza to jednak, że strona traci zupełnie prawo do zakwestionowania takiego niezaskarżalnego postanowienia, gdyż, o ile zostałaby wydana decyzja kończąca postępowanie w sprawie, to niezależnie od jej treści i rozstrzygnięcia, w odwołaniu od decyzji można kwestionować również postanowienia wydane w toku postępowania, na które nie przysługiwało zażalenie (art. 142 k.p.a.). Dlatego dopiero na etapie kontroli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia możliwa będzie weryfikacja postanowienia wydanego w trybie art. 63 ust. 2 ustawy. Skarżący nie wnieśli odwołania od decyzji z 14 maja 2014r. Odwołanie wnieśli Inwestorzy, którzy nie kwestionowali tego postanowienia. Postanowienie to jako wydane bez należytej analizy zakwestionowali Skarżący w skardze. Nie domagali się jednak jego wzruszenia przez Sąd a i Sąd nie uznał, że istnieją podstawy, na tym etapie postępowania, do uchylenia tego postanowienia na podstawie art. 135 p.p.s.a. W ocenie Sądu postanowienie to ma charakter postanowienia dowodowego, wskazuje bowiem na uznanie, że nie ma podstaw przeprowadzania w sprawie dodatkowych dowodów takich jak ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jako postanowienie dowodowe może być przez organ, który go wydał uchylone, zgodnie z art. 77 § 2 kpa.. w ramach prowadzonego postępowania.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji po wydaniu postanowienia z 5 maja 2014r. w dniu 14 maja 2014r. wydał zaskarżona decyzje odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu tej decyzji nie wskazał jakie dowody po wydaniu postanowienia z 5 maja 2014r. spowodowały wydanie decyzji odmownej.

Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych ma charakter związany, a więc organ właściwy do wydania decyzji nie ma swobody działania, a katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charakter zamknięty. Z przepisów ustawy wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 1 zd. 1 ustawy), w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy) bądź w przypadku odmowy inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku (art. 81 ust. 1 ustawy)., albo jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy).

W ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo uznał, że decyzja Burmistrza wymyka się spod kontroli, w kontekście bowiem wydanego postanowienia o braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i braku przeprowadzenia poza rozprawą administracyjną nowych dowodów w decyzji Burmistrza nie ma prawidłowej oceny dowodów ani podania przyczyn odmowy wynikających z konkretnych przepisów prawa. Burmistrz [...] bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego orzekł odmiennie na podstawie tego samego materiału dowodowego. Na podstawie tego samego materiału dowodowego wyciągnął całkowicie odmienne wnioski, których nie uzasadnił. Burmistrz [...] podał, że za wydaniem decyzji odmownej przemawiają argumenty pozaprawne, zdroworozsądkowe, w celu unikania konfliktów społecznych. Okoliczności te nie pozostają bez znaczenia, jednak w kontekście uznania przez Burmistrza za zasadne opinii RDOŚ i Inspektora Sanitarnego, z których wynikało brak przekroczenia norm i szkodliwego oddziaływania na środowisko decyzja odmowna w takim stanie nie może się ostać. Burmistrz powoływał się na cechy krajobrazu , turystykę i rekreację, w toku postępowania nie wyjaśnił jednak z jakich przyczyn i na jakiej podstawie otoczenie inwestycji wymaga w tym zakresie ochrony. Powołał się na brak w okolicy biogazowi, jednak i tej okoliczności nie przeanalizował, choćby pod kątem danych podawanych przez inwestora w karcie informacyjnej. Nie odniósł się do zarzutów stawianych przez uczestników w zakresie odległości inwestycji do najbliższych zabudowań, czy zagospodarowania terenu i wpływu inwestycji na to środowisko (sady, pasieka). Niezrozumiały był zarzut braku podania w decyzji potencjalnych odbiorców odpadów z terenu planowanego zakładu. Wskazać należy, że w decyzji środowiskowej nie jest wymagane wskazanie potencjalnych odbiorców odpadu. W tym zakresie obowiązują przepisy szczególne, w tym ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, które określają zasady postępowania z odpadami. Obowiązkiem inwestora będzie przestrzeganie tych przepisów. Nie ma zatem potrzeby ich przeniesienia do decyzji środowiskowej. Burmistrz powoływał się na zgłaszane protesty mieszkańców i zasadę przezorności. W ocenie Sądu protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dogłębnie oceniać, by poznać ich powód, czego organ I instancji nie dokonał. Celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie (wyr. NSA z 20.12.2013r. w sprawie II OSK 1620/12). Przy ocenie protestów mieszkańców należy wyważyć cel ustawy oraz cel udziału społeczeństwa. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów należy je wyjaśnić i nie można uznać, w sytuacji gdyby zarzuty te były poparte konkretnymi dowodami i wskazaniem istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności, że celem protestów było nieuzasadnione zablokowanie inwestycji. W niniejszej sprawie jako najdotkliwiej odczuwalne oddziaływanie na środowisko, w tym życie i zdrowie ludzi podnoszono uciążliwości zapachowe. W tym miejscu wskazać należy na stanowisko sądów administracyjnych, iż brak normatywnych podstaw określających parametry stężeń substancji zapachowych w powietrzu nie zwalnia organów z obowiązku analizy w tym zakresie. Podstawę ustaleń powinny stanowić przede wszystkim skala zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu uciążliwości (vide wyroki w sprawach; II OSDKL 1459/12 z dnia 18 września 2012r., II OSK 1238/11 z dnia 14 listopada 2012r., II SA/Bd 218/11 z dnia 30 maja 2011r.). W przedmiotowej sprawie Burmistrz przyjmując w całości stanowisko organów współdziałających, wydając postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opierając się na tym samym materiale dowodowym wydał decyzje odmowną, w której nie uzasadnił zmiany swojego stanowiska, czym naruszył przepisy art. 7, 77 i art. 107 kpa oraz w/w przepisy uioś.. Nie może bowiem organ I instancji uwzględniając jedynie sprzeciw mieszkańców wydawać decyzji odmownej nie podając w zasadzie żadnych argumentów przeciw opiniom RDOŚ i PPIS.

Z tych względów prawidłowe było wydanie przez organ II instancji decyzji kasatoryjnej. Rozmiar bowiem czynności wyjaśniających jest na tyle rozległy, że nie wydaje się możliwe skorzystanie z treści art. 136 kpa przez organ odwoławczy. Przy sprzecznych wnioskach, braku oceny materiału dowodowego, rozważenia zasadności wydanego postanowienia z 5 maja 2014r., braku zgromadzenia dowodów wskazujących na uznanie, że skala zjawiska nieprzyjemnych zapachów i wydzielania szkodliwych substancji jest znaczna, a zakres środków służących ograniczeniu uciążliwości – niewystarczający dla ochrony środowiska, braku wyjaśnienia okoliczności związanych ze szkodliwym oddziaływaniem inwestycji na środowisko, wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ II instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 kpa. Skoro sprawa wymagała dogłębnej analizy w zakresie tak szerokim zasadne było stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym wskazywanie poszczególnych, konkretnych okoliczności, które organ I instancji winien wziąć pod uwagę nie było celowe. Prawidłowo organ II instancji wskazał jakie braki zawierała zaskarżona decyzja organu I instancji i w jakim zakresie postępowanie przez ten organ winno być prowadzone.

Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.