Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 876/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5, art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 14 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi Gminy Miasto Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...], którym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej: "Prawem budowlanym", ustalono dla Gminy Miasta Ł. opłatę legalizacyjną w wysokości 375000 zł z tytułu samowolnej budowy kiosku o funkcji handlowej, znajdującego się przy przystanku autobusowym, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 3/5 (działka o nr ewid. 35/12 w obrębie [...]) oraz wezwano do wpłacenia ustalonej opłaty legalizacyjnej na konto [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł., Wydziału Finansów i Budżetu nr 881010 1371 0097 0022 3100 0000, w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.

Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie w spawie budowy kiosku zlokalizowanego przy ul. A 3/5 w Ł., przy przystanku autobusowym. W jego toku Zarząd Dróg i Transportu w Ł. przedłożył kopię Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu z dnia [...] r. w sprawie przeprowadzenia konkursu ofert na oddanie w dzierżawę na okres 3 lat trzech kiosków, położonych w Ł. przy ul. A pn. "Dzierżawa Kiosków", pismo właścicieli boksów handlowych przy ul. A 3/5 z dnia 7 stycznia 2016r. wraz z odpowiedzią Zarządu z dnia 5 lutego 2016r. oraz pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 18 lutego 2016r. wraz z odpowiedzią Zarządu z dnia 1 marca 2016r.

W wyniku przeprowadzonych w dniu 24 czerwca 2016r. oględzin stwierdzono, że na terenie nieruchomości przy ul. A 3/5 w Ł. znajduje się kiosk o funkcji handlowej, w którym odbywa się sprzedaż gazet, czasopism, biletów MPK. Zlokalizowany jest przy przystanku autobusowym i połączony z dachem wiaty autobusowej. Kiosk postawiony jest na wylewce betonowej, wykonany ze stali aluminiowej z oknami PCV. Dokonano pomiarów kontrolnych kiosku, którego parametry charakterystyczne wynoszą: szerokość: 1,86 m, długość: 3,36 m, wysokość mierzona od poziomu chodnika do dachu kiosku: 2,50 m. Obecny na kontroli P. J. przedłożył dokumenty dotyczące umowy dzierżawy Nr [...] z dnia 27 listopada 2015r. pomiędzy Miastem Ł. reprezentowanym przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. zwanym Wydzierżawiającym, a P. J. zwanym Dzierżawcą, z której wynikało, że umowa zawarta jest na okres 3 lat. Z protokołu przekazania przedmiotu dzierżawy z dnia 3 grudnia 2015r. wynikało, że kiosk wyposażony jest w instalację elektryczną. W dniu kontroli właściciel, tj. Zarząd Dróg i Transportu, pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie kontroli nie stawił się. Nie przedłożono dokumentów, dotyczących legalności pobudowania przedmiotowego kiosku.

W dniu 5 lipca 2016r. w siedzibie organu I instancji stawił się przedstawiciel Zarządu Inwestycji Miejskich, i przedłożył: kserokopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r., udzielającej Prezydentowi Miasta Ł. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: rozbudowa ul. A w Ł., na odcinku od ul. B do ul. C wraz z rozbudową ulic: C, D, E i B w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania skrzyżowań; zatwierdzony projekt budowlany. stanowiący załącznik do ww. decyzji; zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. o zakończeniu rozbudowy ul. A w Ł. i niezgłoszenie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania. Według przedstawiciela Zarządu Inwestycji Miejskich, przedmiotowy kiosk został postawiony w październiku 2014r. W ww. decyzji nie wyszczególniono przedmiotowego kiosku.

Pismem z dnia 7 lipca 2016r. kierownik Oddziału Urbanistyki Postępowań Nieprocesowych Urzędu Miasta Ł. poinformował, iż dla nieruchomości przy ul A 3/5 w Ł., działka nr 35/12, obręb [...] nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto ze sporządzonej w dniu 22 lipca 2016r. notatki służbowej wynika, że przedmiotowy kiosk stanowi własność Gminy Miasta Ł. reprezentowanej przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. Z kolei pismem z dnia 19 lipca 2016r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. poinformował, iż w zasobach archiwalnych i aktach spraw bieżących ww. wydziału brak jest dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej, tj. kiosku.

Pismem z dnia 29 lipca 2016r. Dyrektor Zarządu Inwestycji Miejskich przekazał do organu stopnia powiatowego potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. udzielającą Prezydentowi Miasta Ł. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pod nazwą: rozbudowa ul. A w Ł., na odcinku od ul. B do ul. C wraz z rozbudową ulic: C, D, E i B w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania skrzyżowań oraz fragment PZT będący częścią projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją.

Następnie pismem z dnia 3 października 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wybudowania kiosku znajdującego się przy przystanku autobusowym przy ul. A 3/5 w Ł., bez uzyskania pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, nałożył na Gminę Miasto Ł. obowiązek wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową kiosku o funkcji handlowej znajdującego się przy przystanku autobusowym, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 3/5 (działka o nr ewid. 35/12 w obrębie [...]) oraz obowiązek przedłożenia, w terminie do 31 stycznia 2017r.:

1. zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł. o zgodności budowy ogrodzenia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt l, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj.:

a) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W dniu 31 stycznia 2017r. Zarząd Dróg i Transportu w Ł. przedłożył w siedzibie organu I instancji stosowne dokumenty w celu legalizacji przedmiotowego obiektu. Dokumentacja wspomniana była dwukrotnie uzupełniana na wezwanie organu I instancji (w dniu 7 marca 2017r. i w dniu 21 kwietnia 2017r.).

W wyniku przeprowadzonych w dniu 25 maja 2017r. ponownych oględzin stwierdzono, że od dnia wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowienia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiotowym obiekcie nie zostały wykonane żadne roboty budowlane.

W takim stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] r., nr [...], którym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f Prawa budowlanego, ustalił dla Gminy Miasta Ł. opłatę legalizacyjną w wysokości 375000 zł z tytułu samowolnej budowy kiosku o funkcji handlowej, znajdującego się przy przystanku autobusowym, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 3/5 (działka o nr ewid. 35/12 w obrębie [...]).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało w ustawowo zakreślonym terminie zaskarżone przez Gminę Miasto Ł. reprezentowaną przez Zarząd Dróg i Transportu w Ł. Odwołująca zarzuciła organowi stopnia powiatowego naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że inwestorem przedmiotowego obiektu jest Gmina Miasto Ł., w sytuacji gdy inwestorem był Zarząd Dróg i Transportu, który na podstawie stosownego umocowania był upoważniony do prowadzenia tej inwestycji. Ponadto wskazano, iż został naruszony art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 ww. ustawy kiosk uliczny spełnia przesłanki obiektu tymczasowego, a co za tym idzie naruszenie art. 28 ust. 1 i art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Urzędu Miasta Ł. z prośbą o przesłanie kserokopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem decyzji Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. i o udzielenie informacji, czy decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym, a także czy obejmuje swym zakresem pozwolenie na budowę kiosku handlowego zintegrowanego z wiatą autobusową zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 3/5. W odpowiedzi na ww. pismo dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury poinformował, że wskazaną powyżej decyzją nie udzielono zezwolenia na budowę przedmiotowego kiosku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił następnie, że opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne w toku którego zapada postanowienie, ustalające taką opłatę stwarza stronie możliwość odstąpienia od nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego (rozbudowanego) obiektu budowlanego, z którego ma ona prawo, a nie obowiązek, skorzystać. Przepisy art. 49 Prawa budowlane stanowią dalszy ciąg procedury legalizacyjnej (nielegalnej budowy), rozpoczętej na podstawie art. 48 ww. ustawy. Warunkiem wymierzenia opłaty legalizacyjnej jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego popełnienia samowoli budowlanej i ustalenie, że samowola ta może być zalegalizowana, a podmiot, który ją popełnił, w wyznaczonym terminie przedłożył organowi nadzoru budowlanego wymagane dokumenty, zgodnie z obowiązkiem, nałożonym na niego postanowieniem, wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ww. ustawy.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ustawodawca określił katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Katalog ten ma formę listy zamkniętej, a więc wyłącznie wymienione w nim obiekty budowlane i roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Wobec powyższego tymczasowy obiekt budowlany, postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zdaniem organu II instancji, nie budzi wątpliwości fakt, że przedmiotowy kiosk posadowiony został przy wiacie autobusowej na ul. A 3/5 w Ł. na okres dłuższy niż 180 dni. Jak bowiem ustalono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 czerwca 2016r. ww. kiosk został wydzierżawiony przez P. J. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 27 listopada 2015r., nr [...], a przekazania przedmiotu dzierżawy dokonano 3 grudnia 2015r. Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu stopnia powiatowego, dotyczące skorzystania w przedmiotowej sprawie trybu wskazanego w przepisie art. 48 Prawa budowlanego, bowiem przepis ten ma zastosowanie do obiektów budowlanych, których budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ II instancji podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, że działka o nr ewid. 35/12, na której zlokalizowany jest przedmiotowy kiosk stanowi własność Gminy Miasta Ł. reprezentowanej w tym postępowaniu przez Zarząd Dróg i Transportu. Zatem należy zgodzić się ze skarżącym, że organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego niewłaściwie skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] października 2016r. oraz własne postanowienie z dnia [...] r., nr [...], do Zarządu Inwestycji Miejskich, uznając go za pełnomocnika Gminy Miasta Ł. Jednakże wskazany błąd nie miał wpływu na przebieg postępowania legalizacyjnego, bowiem Zarząd Dróg i Transportu w Ł. jako pełnomocnik Gminy Miasta Ł. brał czynny udział w tym postępowaniu i przedłożył dokumenty żądane ww. postanowieniem.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że organ nadzoru budowlanego, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, traktowanych jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego jest zobowiązany zbadać: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawozdań; wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W przypadku gdy nie stwierdzi nieprawidłowości w wyżej wymienionym zakresie organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Organ II instancji wskazał, że w świetle powyższych przepisów wdrożenie procedury legalizacyjnej jest możliwe dopiero po stwierdzeniu istnienia przesłanek uzasadniających sanowanie samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zobowiązał inwestora do przedstawienia określonych dokumentów. W wyniku ich oceny organ I instancji ustalił, iż zachodzą pozytywne przesłanki przeprowadzenia procedury legalizacyjnej w konsekwencji czego na inwestora nałożono opłatę legalizacyjną. Opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). W związku z tym, że przedmiotowy kiosk pełni funkcję handlową należy zaliczyć go do XVII kategorii obiektów budowlanych, dla których ustawodawca ustalił współczynnik kategorii (k) - 15,0 oraz współczynnik wielkości obiektu (w) - 1,0, zaś stawka opłaty wynosi - 500 zł, co po przemnożeniu dało kwotę 375000 zł.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jego uchylenia.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła Gmina Miasto Ł., zarzucając naruszenie:

1. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu przez organ niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem przedmiotu postępowania;

2. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że inwestorem (stroną postępowania) w niniejszej sprawie jest Miasto Ł. reprezentowane przez Zarząd Inwestycji Miejskich, w sytuacji gdy inwestorem był Zarząd Dróg i Transportu, który na podstawie stosownego umocowania upoważniony był do prowadzenia owej inwestycji, co w konsekwencji spowodowało, że organ prowadził postępowanie z udziałem jednostki budżetowej nie posiadającej stosowego upoważnienia, a jednostka budżetowa upoważniona nie mogła brać czynnego udziału w postępowaniu;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych i nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a także niedokonanie wykładni przepisów zastosowanych przez organ, co w konsekwencji doprowadziło do braku informacji w zakresie rozumowania organu podejmującego postanowienia, a także zasadności przesłanek, które legły u podstawy wydania przedmiotowego postanowienia;

4. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędne jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że kiosk uliczny typu kontenerowego, niepołączony na stałe z gruntem i przeznaczony do czasowego użytkowania jest budynkiem, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego kiosk uliczny spełnia przesłanki tymczasowego obiektu budowlanego;

5. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że ustawienie tymczasowego obiektu budowlanego wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy z treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, tymczasowy obiekt budowlany wymagał zgłoszenia w rozumieniu art. 30 ust. 1 tej ustawy;

6. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci tj. art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że tymczasowy obiekt budowlany w postaci kiosku ulicznego jest obiektem wybudowanym bez pozwolenia na budowę i w stosunku do którego może znaleźć zastosowanie przepis pozwalający na zalegalizowanie samowoli budowlanej, w sytuacji gdy kiosk uliczny nie jest budynkiem i nie wymaga pozwolenia na budowę, a tym samym nie można w stosunku do tego rodzaju obiektu zastosować instytucji prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia organu I i II instancji.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej z uwagi na zrealizowanie przez Gminę Ł., reprezentowaną przez Zarząd Dróg i Transportu budowli w postaci kiosku handlowego w warunkach samowoli budowlanej.

W świetle regulacji art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne nie budzi wątpliwości, że zrealizowany obiekt jest budowlą. Obiekt ten, z uwagi na swój charakter (brak trwałego połączenia z gruntem) mógł być objęty zgłoszeniem jako tymczasowy obiekt budowlany (pozostający wciąż budowlą), jeżeli byłby przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego). Jest wszakże poza sporem, że kiosk wspomniany zrealizowany został w wraz z realizacją inwestycji polegającej na rozbudowie ulicy Rojnej, prowadzonej na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na realizację inwestycji drogowej, przy czym zatwierdzony projekt budowlany nie obejmował budowy wspomnianego kiosku.

Zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2015r. poinformowano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. o zakończeniu budowy.

Umową z dnia 27 listopada 2015r. Miasto Ł., reprezentowane przez Zarząd Dróg i Transportu wydzierżawiło wspomniany kiosk na okres 3 lat. Przedmiot dzierżawy został przekazany dzierżawcy na okres 3 lat.

Powyższe okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą, że obiekt budowlany, będący budowlą, wzniesiony samowolnie przy ul. A 3/5 nie ma i nie miał charakteru obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12. Wskazuje na to choćby zawarta umowa dzierżawy jak również fakt, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji upłynął już maksymalny okres, pozwalający traktować obiekty tego rodzaju jako tymczasowe. Niezależnie od tego wskazać należy, że nie ma prawnej możliwości doprowadzenia tymczasowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, skoro obiekt taki może funkcjonować maksymalnie do 180 dnia od dnia rozpoczęcia budowy w sytuacji, gdy postępowanie legalizacyjne prowadzone jest po upływie tego okresu. W przeciwnym razie zalegalizowaniu podlegałby obiekt, którego okres użytkowania już upłynął i który z tej przyczyny podlegać winien rozbiórce. Innymi słowy, nie można zalegalizować czegoś, co w dacie legalizacji jest "ponownie" nielegalne.

Jego wzniesienie wymagało zatem, po myśli art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Wzniesienie go samowolnie implikuje zaś wdrożenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, gdy zachodzą ku temu warunki, lub też orzeczenie rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, jeśli tych warunków brak lub też inwestor nie wykona nałożonych nań obowiązków.

Zgodnie zatem z treścią art. 48 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak stosownie do ust. 2 tego przepisu jeżeli budowa ta jest zgodna z prawem - przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz przepisami techniczno-budowlanymi organ może wszcząć procedurę legalizującą samowolę budowlaną.

W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r., wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, a zatem w celu legalizacji samowoli budowlanej, organ powiatowy nałożył na Gminę Ł. m.in. obowiązek przedstawienia określonej w ww. przepisie dokumentacji.

Z kolei, w związku z wykonaniem przez inwestora nałożonego na niego obowiązku organ powiatowy, stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, zobligowany był - przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót wydać postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną.

A zatem, skoro organ nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, iż poprzez fakt dokonania samowolnej budowy budowli w postaci kiosku handlowego skarżąca dopuściła się naruszenia obowiązku z art. 28 Prawa budowlanego obowiązany był do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Uznając natomiast wstępnie zgodność samowolnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdzając brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji prawidłowo wszczął procedurę legalizacji zaistniałych nieprawidłowości poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Skoro inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek, kolejnym etapem w procesie legalizacji samowoli budowlanej jest ustalenie opłaty legalizacyjnej.

Ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej organ dokonał na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów art. 59f ust. 1 w związku z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez rachunkowe obliczenie iloczynu stawki opłat (s) - 500 złotych, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) - 9,0, i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) - 1,0.

Wobec powyższego prawidłowo obliczona opłata legalizacyjna ustalona została na kwotę 375.000 (50 x 500 x 15 x 1,0 = 375.000) złotych.

Wskazać jednakże należy, że legalizacja wzniesionego samowolnie obiektu jest jedynie uprawnieniem inwestora nie zaś jego obowiązkiem. Dotyczy to także uiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Skoro natomiast Gmina wywodzi, że postawiony kiosk jest obiektem tymczasowym, nic nie stoi nie przeszkodzie aby dokonać jego rozbiórki lub też przenieść w inne miejsce. Koszty takiej operacji, będą zapewne zdecydowanie niższe niż wniesienie ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Jeśli natomiast chodzi o zarzuty skargi, związane z nieprawidłową reprezentacją Gminy w niniejszej sprawie wskazać należy, iż niewątpliwie Gmina Ł. jest w niniejszej sprawie zarówno właścicielem wzniesionego obiektu jak i jego inwestorem. Dowodzą tego wszystkie, składane przez przedstawicieli Gminy w toku postępowania dokumenty (umowa dzierżawy, decyzja o warunkach zabudowy), w których jako inwestor i właściciel wskazywana jest Gmina Ł. Tenże podmiot był zaś stroną toczącego się postępowania. Reprezentowali go zaś ustanowieni pełnomocnicy w osobach pracowników jednostek organizacyjnych Gminy. Kwestionowanie obecnie umocowania Naczelników (Zarząd Dróg i Transportu) i Dyrektorów (Zarząd Inwestycji Miejskich), może budzić co najwyżej wątpliwości, dotyczące prawidłowości organizacji i funkcjonowania Urzędu.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

A.B.