Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1681/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: § 2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 68, art. 69
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Anna Robotowska Jan Bała (spr.) Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 743/10 w sprawie ze skargi M. T. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. T. P. na rzecz Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 5 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 743/10, oddalił skargę M. T. P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008.

Referując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji podał, że w dniu [...] maja 2008 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. P. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008, w którym zadeklarował rolnictwo ekologiczne – uprawy sadownicze, w tym jagody o powierzchni 99,69 ha, wnioskując o przyznanie płatności w kwocie 179.442,00 zł.

W dniach [...] – [...] lipca 2008 r. została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego kontrola, a następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wydał w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na brak podpisów pięciu inspektorów terenowych na protokole kontroli, w której uczestniczyli.

Następnie rozpoznając sprawę ponownie, Kierownik Biura Powiatowego w B. P. decyzją z dnia [...] października 2009 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2008 r. W uzasadnieniu podał, że postanowieniem z dnia [...].02.2010 r. zostały dopuszczone dowody z akt sprawy nr [...] o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postaci raportu z kontroli przeprowadzonej na miejscu w 2008 roku wraz z płytą CD (na której znajdują się fotografie wykonane w dniu kontroli). Dołączono do akt sprawy także materiał fotograficzny z inspekcji terenowej w zakresie programów rolnośrodowiskowych producenta rolnego z dnia [...]-[...] lipca 2008 r. Organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków pracowników Biura. Jako dowody w sprawie organ dopuścił także instrukcję stanowiskową dla inspektorów terenowych realizujących kontrole na miejscu z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, instrukcję realizacji kontroli powierzchniowych, książkę procedur "Kontrole Powierzchniowe metodą inspekcji terenowej" oraz książkę procedur kontroli na miejscu "Kontrole na miejscu metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie w zakresie realizacji programów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2004-2006" oraz mapy glebowo-rolnicze. W dniu [...] czerwca 2010 r. organ dopuścił dowód z opinii biegłego, na okoliczność oceny założonej przez skarżącego plantacji w rolnictwie ekologicznym upraw sadowniczych orzecha włoskiego, jarząbu pospolitego, bzu czarnego dla zobrazowania stanu faktycznego na 2008 r. Z opinii biegłego wynika, że kwestionowane działki rolne nie kwalifikują się jako ekologiczny sad orzecha włoskiego lub plantacja jarząbu pospolitego bądź dzikiego bzu, lecz jako łąki trwałe, ugór, zaś w odniesieniu do części działek, na których miała być prowadzona plantacja orzecha włoskiego, także jako żyto, owies oraz żyto/owies/porzeczka/ziemniaki/ugór. Organ przedstawił, że przeprowadzone w sprawie dowody jednoznacznie wskazały, iż wyniki kontroli na miejscu, przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego odpowiadają prawdzie i odzwierciedlają zastany stan faktyczny na działkach rolnych skarżącego w 2008 r. Osoby przeprowadzające kontrolę posiadały odpowiednią wiedzę, należyte przeszkolenie, zaś sama kontrola została przeprowadzona obiektywnie i bezstronnie. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości przy przeprowadzaniu kontroli, a w szczególności pozbawienia skarżącego możliwości brania czynnego udziału w czynnościach kontrolnych i nieliczenie przez kontrolujących liczby sadzonek orzecha włoskiego.

Dyrektor P. Oddziału ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania płatności. Organ odwoławczy wskazał, iż wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie, zeznania inspektorów terenowych oraz opinia biegłego, potwierdzają stanowisko organu I instancji. Opinia biegłego (która potwierdziła wyniki kontroli) oparta została na fotografiach wykonanych podczas kontroli na miejscu. Zeznania inspektorów terenowych potwierdzają, iż posiadali oni wiedzę dotyczącą zasad uprawy orzecha włoskiego, gdyż opisane przez nich uwagi były zbieżne ze wskazanymi w opinii biegłego. Z opinii biegłego wynika, że stadium rozwoju uwidocznionych na fotografiach sadzonek orzecha włoskiego, nie kwalifikuje się jako drzewko orzecha włoskiego w 2 roku po założeniu uprawy. Ponadto nie wykonano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujące czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm, uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli podlegał innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów. Powyższe potwierdza, że skarżący naruszył § 2 ust 1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do: realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Dołączona dokumentacja fotograficzna z przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny ukazuje na kontrolowanych działkach trwałe użytki zielone, zboże, zakrzaczenia i zachwaszczenia.

Organ przyjął, że sporządzony raport z kontroli jest prawidłowy, zawiera powierzchnie deklarowane i stwierdzone poszczególnych działek rolnych, numery sporządzonych fotografii przedstawiających nieprawidłowości, kody błędów i ich opisy, opisy poszczególnych działek rolnych, w których stwierdzono liczbę poszczególnych sadzonek oraz szkice działek z zaznaczonymi miejscami, z których inspektorzy terenowi fotografowali zastany stan faktyczny. Owszem raport z kontroli zawierał skreślenia i poprawki, jednakże powyższe uchybienia formalne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem raport odzwierciedlał zastany stan faktyczny. W konsekwencji brak było podstaw do pominięcia tego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalając skargę podał, iż nie doszło do naruszenia prawa, które mogło by być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie obszernej dokumentacji zebranej sprawie, jak również zeznań pracowników, opinii biegłego sporządzonej w sprawie Sąd I instancji podzielił stanowisko organów. Brak jest podstaw do przyjęcia jak twierdzi skarżący, że w trakcie kontroli na miejscu inspektorzy nie liczyli sadzonek orzecha włoskiego, skoro kontrole były jednocześnie prowadzone przez trzy zespoły na różnych działkach. Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w uzupełnionym materialne dowodowym, tj. fotografiach, które zostały wykonane podczas trwania kontroli. Nie doszło też do zarzucanego naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., jak również art. 7 w zw. z art. 75 k.p.a. polegającego na nieuwzględnieniu składanych przez skarżącego wniosków dowodowych.

W myśl § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest producentowi rolnemu, który zobowiązał się do realizacji pakietów, o których mowa w §1 ust. 2 rozporządzenia, w tym pakietu rolnictwa ekologicznego, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Skarżący zobowiązany był więc, przez okres trwania programu, do przestrzeganie zaleceń i założeń odnośnie planowanych upraw zawartych w Planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011, sporządzonym dnia [...] grudnia 2005 r. Z planu tego wynika, że oprócz obowiązku utrzymywania nasadzeń w sadzie w dobrej kulturze rolnej, dodatkowo zalecono skarżącemu, by w pierwszych dwóch latach programu utrzymywano ugór czarny w międzyrzędziach. Natomiast z opinii biegłego wynika, że w okresie trzech ostatnich lat w sadzie/plantacji nie wykonano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujących czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych. Uwagi dotyczące zakładania i prowadzenia sadu zawarte w Aneksie do planu rolnośrodowiskowego sporządzonym [...] maja 2008 r., tj. po dwóch latach od daty podjęcia przez skarżącego zobowiązania (1 marca 2006 r.), nie mogły być uznane za wiążące. Zdaniem Sądu I instancji, organ II instancji trafnie wskazał na naruszenie przez skarżącego postanowień § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, warunkujących udzielenie płatności rolnośrodowiskowej.

W konsekwencji za niezasadny uznał Sąd I instancji zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Organy nie wskazywały na naruszenie norm dobrej praktyki rolniczej, o których mowa w tym przepisie, lecz stwierdziły, że skarżący nie realizował pakietów zgodnie z Planem działalności rolnośrodowiskowej na lata 2006-2011, gdyż nie przestrzegał zaleceń i założeń odnośnie planowanych upraw zawartych w planie z dnia 30 grudnia 2005 r., które skutkowało naruszeniem wspomnianego § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia. Fakt przekazania skarżącemu protokołu po upływie 3 miesięcy od daty jego sporządzenia, zdaniem Sądu, nie wpływał na treść ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu, ani też na możliwość wykorzystania tego raportu jako dowodu w sprawie. Co prawda w myśl art. 48 rozporządzenia Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. UE. L 2004.141.18), o wszelkich stwierdzonych w trakcie kontroli niezgodnościach, rolnik powinien zostać poinformowany w terminie 3 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu (ust. 2), a raport z kontroli zasadniczo powinien zostać ukończony w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu (w uzasadnionych przypadkach okres ten można przedłużyć do trzech miesięcy - art. 48 ust. 3), jednakże z uwagi na brak sankcji wynikających z przekroczenia terminów sporządzenia raportu, należy uznać, że wspomniane terminy są terminami procesowymi, których upływ pozbawia organy możliwości wykorzystania raportów z kontroli, jako dowodów w sprawie. Upływ terminu nie powoduje również wadliwości decyzji wydanej z wykorzystaniem protokołu z kontroli sporządzonego po upływie terminu przewidzianego na jego ukończenie. Terminy określone w art. 48 ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 mają charakter terminów instrukcyjnych, wyznaczają bowiem czas, przed którego upływem powinno nastąpić ukończenie raportu z kontroli. Stwierdzone naruszenie terminów określonych w art. 48 rozporządzenia Nr 796/2004, wskazuje na naruszenia art. 12 i art. 35 k.p.a., jednakże naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 12 k.p.a. w związku z art. 35 k.p.a. w zakresie bezczynności, opieszałości i naruszenia terminów do załatwienia sprawy. Postępowanie prowadzone przez ARiMR trwało dłużej niż przewidują to przepisy k.p.a., jednakże jak wynika z akt sprawy, skarżący był wielokrotnie informowany o niezałatwieniu sprawy w terminie a dodatkowo należy zaznaczyć, że przedłużanie trwającego postępowania wynikało ze składania przez skarżącego licznych wniosków dowodowych, do których organy ustosunkowywały się w formie postanowień. Przed wydaniem decyzji skarżący został zawiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami w sprawie. Jednocześnie skarżący nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy miało przedłużające się postępowanie, prowadzone przez organy ARiMR.

M. T. P. wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną zarzucił:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 20 lipca 2004 r., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, w sytuacji gdy brak było przesłanek i przepisów prawa do odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008;

b) § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 25 lutego 2009 r., polegające na uznaniu przez Sąd, iż organy prawidłowo określiły podczas kontroli w dniach [...] – [...] warunki kwalifikowalności sadzonek orzecha włoskiego ze względu ma jego wysokość, gdy w rzeczywistości przepisy wprowadzające ograniczenia wielkości sadzonki obowiązują od dnia [...] r.

II. Naruszenie przepisów prawa procesowego:

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 3 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 68 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż poprawnym było oparcie się w głównej mierze przez organy na protokole z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r. – [...] r. i opinii biegłego oraz dopuszczeniu tej opinii w charakterze dowodu, w sytuacji gdy oba te dowody obarczone są licznymi wadami i których ustalenia skarżący kwestionowali, a postępowanie dowodowe prowadzone było przez organy bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 2 k.p.a. i art. 71 i art. 7 ust. 6 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 r., poprzez uznanie, iż protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] r. – [...] r. został sporządzony w sposób prawidłowy odpowiadający wymogom proceduralnym polegającym na uzyskaniu wymaganych podpisów wszystkich osób uczestniczących w kontroli gospodarstwa przed powstaniem ostatecznej wersji protokołu, co w niniejszej sprawie nie zostało dochowane;

e) art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji na aktach sprawy, które nie dotyczyły przedmiotowego postępowania, a wskazują na uwzględnienie materiału dowodowego, który dotyczył innej sprawy, Sąd oparł swoje rozważania również na argumentacji skarżącego wyrażonych w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r., gdy w rzeczywistości skarżący w niniejszej sprawie nie składał żadnego pisma procesowego z datą [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator podał, że Sąd I instancji rozstrzygając skargę błędnie uznał, iż organy I i II instancji ARiMR prawidłowo określiły powierzchnię uprawnioną do płatności, wykluczając z prawa do dopłaty powierzchnię, na której w ocenie organów nieutrzymana była wymagana obsada orzecha włoskiego oraz występowały zachwaszczenia. Dokonując oceny ustaleń protokołu z przeprowadzonej u skarżącego kontroli, wskazał szereg nieprawidłowości związanych z przeprowadzeniem kontroli, które to uchybienia wykluczają uznanie protokołu za prawidłowy. Nie są miarodajne zapisy stwierdzające szacunkowo lub też w przybliżeniu ilość stwierdzonych sadzonek na poszczególnych działkach, gdyż zawierają informacje w postaci: "kilkanaście sadzonek; ok. 20 szt. o wysokości 15–40 cm; wypad sadzonek w ilości 30–40%". Ustalenia w sposób bezsporny wskazują, iż organy ARiMR oparły się na wadliwym ustalonym stanie faktycznym, który wyklucza możliwość uznania ustaleń protokołu za prawidłowe i skutecznie pozwalające na wykluczenie powierzchni gruntu rolnego z dopłat rolnośrodowiskowych. Za nieprawidłowe uznać należy również stanowisko organów ARiMR utrzymane zaskarżonym wyrokiem, iż do płatności nie kwalifikują się sadzonki, których wysokość jest niższa niż 80 cm. Wymóg utrzymania kwalifikowalności uprawy sadowniczej ze względu na wysokość sadzonki orzecha włoskiego w odniesieniu do programu rolnośrodowiskowego dotyczy jedynie sadzonek wymaganych przy dosadzaniu do istniejących już upraw orzecha włoskiego.

Powyższe twierdzenia skarżącego znajdują oparcie w dokumentacji z przeprowadzonych kontroli przez jednostkę certyfikującą, która jest podmiotem uprawnionym do dokonywania obowiązujących zgodnie z przepisami prawa wiążących ustaleń w zakresie zgodności realizacji uprawy z zasadami produkcji ekologicznej. Nie można się zgodzić z twierdzeniami biegłego, który nie odróżnia wyidealizowanych zasad prowadzenia sadu od minimalnych zasad uprawy sadu wynikających z przepisów a wystarczających do uzyskania dopłat – zarówno rolnośrodowiskowej, jak i obszarowej.

Zdaniem kasatora czynności przeprowadzone przez organ administracyjny w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy nie rozwiały wskazywanych przez skarżącego wątpliwości w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga ta została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności ocenie podlegają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony prawidłowo, bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa procesowego, które zdaniem autora skargi kasacyjnej zostały naruszone, dotyczą w istocie tego, iż Sąd I instancji wadliwie zaakceptował ustalenia faktyczne organu oparte na wynikach kontroli przeprowadzonych w okresie od [...] lipca do [...] lipca 2008 r. oraz na podstawie opinii biegłego, mimo że te dowody obarczone były licznymi wadami, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny powyższego zarzutu nie podziela.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji miał bowiem podstawy do przyjęcia, iż organ na podstawie wyników kontroli na miejscu, dokumentacji fotograficznej oraz opinii biegłego niewadliwie ustalił, iż na działkach rolnych ilość sadzonek orzecha włoskiego wynosiła mniej niż 50 sztuk na 1 ha. Wprawdzie w protokole z kontroli zawarto jedynie dość ogólną informację, iż "kilkanaście sadzonek; ok. 20 sztuk o wysokości 15–40 cm; wypad sadzonek w ilości 30–40%, lecz z treści raportu z kontroli, jak i późniejszych zeznań inspektorów terenowych wynika, że sadzonki były liczone na każdej działce rolnej, co potwierdza szkic uzyskany przez nałożenie obrazu GPS na mapę ewidencyjną oraz materiał fotograficzny. Ustalenia te zostały też naniesione w raporcie z czynności kontrolnych.

Z ustaleń organu, zaakceptowanych przez Sąd I instancji nie wynika również – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – aby z płatności zostały wyłączone sadzonki orzecha, których wysokość była niższa niż 80 cm, a w konsekwencji, aby Sąd I instancji stosował § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (...) z dnia 24 lutego 2009 r. oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, który wszedł w życie z dniem 10 listopada 2009 r., a więc ponad rok po przeprowadzeniu kontroli u skarżącego.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokołu kontroli, zeznań świadków i opinii biegłego) Sąd I instancji miał też podstawy do oceny, iż organ niewadliwie ustalił, że na spornych działkach skarżący nie realizował planu działalności rolnośrodowiskowej. Z opinii biegłego jednoznacznie wynikało, że w okresie ostatnich trzech lat na działkach nie wykonywano prac spulchniających glebę (orka, kultywatorowanie i inne) warunkujących czarny ugór na całych powierzchniach działek rolnych.

Nie można zaś podzielić poglądu, iż w planie działalności rolnośrodowiskowej zamieszczono informacje o czarnym ugorze jedynie w formie nieobowiązujących zaleceń.

Zauważyć bowiem należy, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. W planie tym w pkt "Uwagi do pakietu" zawarto pouczenie, iż zgodnie z zaleceniami do uprawy ekologicznej orzecha włoskiego w okresie pierwszych dwóch lat powinien być on utrzymywany w czarnym ugorze. Jeżeli zatem skarżący zobowiązał się do realizacji wspomnianego pakietu, to jest rzeczą oczywistą, iż plantację orzecha włoskiego powinien utrzymywać "w czarnym ugorze". W uwagach do tego pakietu jest wprawdzie mowa "o zaleceniach do uprawy ekologicznej", lecz w ramach tych zaleceń nałożono na skarżącego obowiązek utrzymywania plantacji w czarnym ugorze. Wynika to z zawartego sformułowania "powinien być on utrzymywany w czarnym ugorze".

Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących oceny przez Sąd I instancji protokołów z czynności kontrolnych, to stwierdzić należy, iż protokoły te naruszały niektóre z wymogów określonych w art. 68 i 69 k.p.a., lecz okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ustalenia faktyczne w tej sprawie nie zostały oparte wyłącznie na treści tych protokołów, gdyż istotne dla sprawy okoliczności znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków (w tym kontrolerów), materiale fotograficznym oraz opinii biegłego.

Wprawdzie przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji powołał się na pismo procesowe skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r., które nie zostało złożone w niniejszej sprawie, lecz kasator zarzucając z tego powodu naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. nie wskazał, aby przytoczenie przez Sąd I instancji treści tego pisma miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego mogą być skuteczne tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, iż uchybienia w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.).

Z kolei jeżeli chodzi o zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie, to zarzut ten opiera się na założeniu, iż w sprawie dokonano wadliwych ustaleń, gdyż skarżący stosował właściwą praktykę rolnośrodowiskową oraz należycie realizował pakiet rolnośrodowiskowy.

Tak jednak nie jest, gdyż – jak to już stwierdzono na wstępie niniejszych rozważań, w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszeń prawa procesowego – Sąd I instancji niewadliwie ocenił dokonane w tym zakresie ustalenia organów ARiMR.

Nie można też mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, skoro z treści uzasadnienia kwestionowanego wyroku Sądu I instancji nie wynika, aby Sąd ten przepis stosował.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.