Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 179/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] (znak: [...]), wskazując na art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz.1409 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 290, dalej jako P.b.) oraz na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. , poz. 267 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej jako K.p.a.), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej samowolnej dobudowy ganku do budynku mieszkalnego, nałożył na współwłaścicieli obiektu, K. i A. P. oraz A. i K. W. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia [...] grudnia 2015 r., ekspertyzy ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w [...]. PINB sprecyzował, że ekspertyzę winna wykonać osoba posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności i należąca do izby samorządu zawodowego. Opracowanie powinno diagnozować zgodność obiektu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi i wymaganiami wynikających z art. 5 P.b. i innych przepisów. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek nieprawidłowości, opracowanie powinno diagnozować stan i sformułować hipotezy przyczyn występujących stanów oraz sposób rozwiązania problemów.

Uzasadniając napisał, że w związku z wiedzą powziętą w trakcie postępowania dotyczącego rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego o 1 pokój i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o 1 garaż, a dotyczącą braku pozwolenia na budowę partii wejściowej do budynku, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2015 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowy budynku o ww. partię wejściową - werandę.

W trakcie kontroli, w dniu [...] sierpnia 2015 r. inspektorzy PINB stwierdzili, że ganek jest obiektem murowanym, podpiwniczonym, parterowym o dachu wielospadowym krytym dachówką. W rzucie obiekt ten zbudowany jest na planie wielokąta, o powierzchni ca 9,3 m2 ustalonej na podstawie dokonanych pomiarów. Wysokość ganku to 3,66 m. Stolarka okienna i drzwiowa wykonana jest jako drewniana, na obiekcie zamontowano rynnę i rurę spustową. Wewnątrz, na parterze istnieje instalacja elektryczna oświetleniowa. W podpiwniczeniu wykonano łazienkę wyposażoną w prysznic, umywalkę i ubikację. W tym pomieszczeniu, o wysokości 1,98 m istnieje instalacja wodno-kanalizacyjna i elektryczna oraz wentylacja grawitacyjna. Ściany i podłogi pomieszczenia sanitarnego zostały wyłożone płytkami ceramicznymi. W drugiej części podpiwniczenia zostały wykonane schody z poziomu wejścia do werandy, na poziom piwnic istniejącego budynku mieszkalnego. W tej części istnieje wejście do budynku w poziomie piwnicy o wysokości 1,75 m i szerokości 0,77 m oraz niewielkie okienko. Połączenie pomiędzy poziomem wejścia do werandy i piwnicami stanowi 8 stopni o zróżnicowanej wysokości od 14 cm do 18 cm. Od trzeciego stopnia (od wejścia do piwnicy) istnieje strop nad częścią ganku, na wysokości 1,50 m od płaszczyzny schodów. Ze względu na niewielką wysokość nadwieszenia tego stropu istnieje możliwość kolizji. Schody wyposażone są w poręcz. Od poziomu wejścia na ganek do wejścia na poziom parteru budynku mieszkalnego komunikację zapewniają schody żelbetowe o 5 stopniach, których wysokości wynoszą od 17 cm do 19 cm. Drewniane balustrady posiadają wysokość 0,99 m. Schody i podesty wyłożone zostały okładzinami z płytek ceramicznych.

W trakcie kontroli stwierdzono, że partia wejściowa do budynku mieszkalnego została do niego dobudowana, a ściana budynku mieszkalnego stanowi jedną ze ścian ganku. Dobudowana partia wejściowa umożliwia właścicielom obu lokali mieszkalnych dostęp do części parterowej budynku mieszkalnego, oraz dostęp do pomieszczeń piwnicznych. Wejście do łazienki zlokalizowanej w części podpiwniczenia ganku jest możliwe z piwnicy stanowiącej część lokalu państwa P.

PINB napisał, że w trakcie kontroli nie przedstawiono innych dokumentów dotyczących legalności dobudowy partii wejściowej do budynku mieszkalnego, jak okazane w uprzednio prowadzonym postępowaniu dotyczącym rozbudowy budynku o 1 pokój i budynku gospodarczo-garażowego o 1 garaż, na podstawie których stwierdzono o braku pozwolenia na budowę przedmiotowej werandy. K. W. oświadczył do protokołu, że dobudowa partii wejściowej do budynku była wykonywana przez M. P., po uprzednim dokonaniu rozbiórki istniejącej wówczas starej, drewnianej werandy, ale budowa ganku została zakończona około 2000 r. już po śmierci M. P. Dnia 2 września 2015r. A. P. złożył uwagi do protokołu, którymi podważa stwierdzenie K. W. o realizacji robót w ganku w 2000 r., informując że po śmierci M. P. nie były prowadzone już (poza odmalowaniem ścian) żadne roboty budowlane. Nadto podtrzymał swoje stanowisko, że weranda została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę i projektu, wykonanego przez M. P. Z pisma współwłaściciela nieruchomości wynika, że jedyną samowolą budowlaną na terenie nieruchomości jest rozbudowa mieszkania na piętrze, której dokonał K. W. tj. rozbudowa łazienki ponad dach budynku.

PINB wskazał, że z decyzji nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wynika, że zgodnie z projektem technicznym opracowanym w 1990 r. przez M. P., na działce o nr [...] została zaplanowana rozbudowa budynku mieszkalnego o pokój i piwnicę wraz ze schodami zewnętrznymi, rozbudowa budynku gospodarczego o część frontową i przekształcenie go w dwa garaże, oraz podpiwniczone wejście do budynku mieszkalnego, które jednak w opisie do projektu i jego nazwie określono jako "remont". Z załączonego w projekcie opisu technicznego wynika, że z uwagi na zły stan techniczny wejścia zaistniała konieczność jego remontu.

PINB ocenił, że analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności zapisów umieszczonych w dzienniku budowy oraz w opracowaniu "projekt budowlany powykonawczy (inwentaryzacja) remont mieszkania i rozbudowa budynku mieszkalnego dwurodzinnego" wykazała, że uprzednio istniejąca weranda nie została wyremontowana, ale została rozebrana i wybudowana jako nowa w całości. W ramach realizowanej inwestycji nie wykonano remontu werandy, ale jej rozbiórkę i dobudowę nowej części wejściowej do budynku mieszkalnego, a na takie działanie nie przedstawiono wymaganych prawem dokumentów.

PINB stwierdził, że ganek to przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami (bibliografia: Witold Szolginia: Architektura), zatem zrealizowana dobudowa do przedmiotowego budynku mieszkalnego spełnia tę definicję.

Zgodnie z obowiązującymi w dacie wszczęcia postępowania przepisami P.b., wyrażonymi w art. 29 ust. 1 pkt 2 , na wykonanie przydomowego ganku o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie jest wymagane pozwolenie na budowę, lecz zgodnie z zapisem art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. jest wymagane zgłoszenie właściwemu organowi. Brak takiego dokumentu zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań określonych w art. 49b P.b. Zgodnie z zapisem ust. 2 art. 49, w celu zalegalizowania istnienia obiektu powstałego niezgodnie z przepisami należy ustalić jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu albo, w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy. W tym celu PINB zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o dokonanie takiego rozstrzygnięcia. Drugim warunkiem umożliwiającym legalizację jest ustalenie, że wykonany samowolnie obiekt nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych. W trakcie kontroli ustalono, że wysokość pomieszczenia sanitarnego w podpiwniczeniu to 1,98 m, stopnie schodowe mają zmienną wysokość, a strop nad częścią schodów do piwnicy jest zwieszony na wysokości 1,50 m.

Zgodnie z art. 81c ust. 2 P.b. w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego (lub jego części) organ nadzoru budowlanego może nałożyć na właściciela obowiązek przedstawienia ekspertyzy. PINB stwierdził, że nakazana ekspertyza ma dać odpowiedź na pytanie, czy ganek w obecnej formie spełnia wymagania w zakresie przepisów techniczno-budowlanych. W przypadku stwierdzenia przez osobę uprawnioną, że ganek nie spełnia jakiegokolwiek wymagania wynikającego z przepisów prawa, w ekspertyzie powinien zostać wskazany sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oraz rozwiązanie techniczne ujawnionego problemu. W przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, autor ekspertyzy winien to wyraźnie stwierdzić.

W zażaleniu na opisane postanowienie K. W., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Pełnomocnik zarzuciła brak podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia, skoro Żalący się wyraźnie oświadczył, że nie wyraża zgody na legalizację samowoli budowlanej - budowę ganku. Oświadczenie zostało zaprotokołowane przez PINB, jednak organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia całkowicie pominął oświadczenie. Przedstawienie ekspertyzy zmierza do zalegalizowania budowy. Koszty tej ekspertyzy, przy braku zgody Żalącego się – są zbędne, a nałożony obowiązek nieuzasadniony. Całkowicie jasnym jest, że brak zgody jednego ze współwłaścicieli nie może doprowadzić do legalizacji, a więc wszelkie ekspertyzy są zbędne.

Pełnomocnik zaznaczyła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia tylko w jednym zdaniu odnosi się do nałożonego obowiązku. Skorzystanie z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 P.b. musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Stosując przepis art. 81c ust. 2 P.b., nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis który przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany w konkretnym stanie faktycznym, co zdaniem pełnomocnik ma miejsce w sprawie.

Zażalenie na postanowienie PINB w [...] z dnia 14 października 2015 r. wniósł także A. P. Zakwestionował on ustalenie organu I instancji, że sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, przedstawiając obszerną argumentację.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 2 w związku z art. 144 oraz art. 123 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając napisał, że rozpatrując sprawę należy zacząć od ustalenia jakiego rodzaju roboty zostały wykonane oraz czego one wymagały (pozwolenia na budowę czy zgłoszenia). W protokole z kontroli na nieruchomości PINB określił wspomnianą partię wejściową jako ganek. W piśmie z dnia [...] października 2015 r. skierowanym do Prezydenta Miasta również wskazał, że postępowanie dotyczy dobudowy ganku. W zaskarżonym postanowieniu nałożony został obowiązek dostarczenia ekspertyzy ganku dobudowanego do budynku mieszkalnego. W związku z tym można jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie dotyczy dobudowanego ganku do przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Zakwalifikowanie danych robót budowlanych do właściwego ich rodzaju pozwoli na zastosowanie prawidłowej procedury, przewidzianej w przepisach P.b.

WWINB zaznaczył, że postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2015 r. i w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy, które obowiązują od 28 czerwca 2015 r. PINB wydając postanowienie w trybie art. 81c ust. 2 P.b. wprawdzie wskazał, że powziął uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, jakim w tej sprawie jest ganek. Wątpliwości te nie zostały jednak szczegółowo uzasadnione. Wskazane zostało jedynie, że zgodnie z art. 49b ust. 2 P.b. budowa nie może naruszać warunków technicznych, aby można było rozpocząć procedurę legalizacyjną. WWINB podkreślił, że z akt sprawy wynika, że decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1990 r. udzielono [...] pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, tj. dobudowę jednego pokoju oraz na rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego, o jeden garaż. Również ze znajdującego się w aktach sprawy projektu technicznego, na podstawie którego wydana została ta decyzja, wynika, że roboty budowlane dotyczyły remontu wejścia i dobudowy budynku mieszkalnego.

WWINB zaznaczył, że z urzędu posiada wiedzę o prowadzeniu odrębnego postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego o jeden pokój i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego na przedmiotowej działce, o czym w ogóle PINB nie wspomniał w zaskarżonym postanowieniu i co nie wynika z nadesłanych akt. Z analizy projektu technicznego załączonego do akt sprawy wynika, że projekt obejmował m.in. "remont wejścia". W pkt 1.3 opisu technicznego tego projektu wskazano na "konieczność remontu z uwagi na zły stan techniczny wejścia". Natomiast w pkt 2 tego opisu wskazano, że "projekt obejmuje modernizację wejścia oraz dobudowę pokoju, a także rozbudowę budynku gospodarczego celem uzyskania dwóch garaży". Dalej w opisie technicznym dotyczącym stropów i stropodachu nie ma wskazania czy dotyczą one wyłącznie dobudowy. Natomiast z zapisów w dzienniku budowy wydanego dnia [...] września 1990 r. wynika, że wykonano ławy fundamentowe m.in. pod wejściem, ściany, strop wejścia, schody itd. Zatem roboty związane z "partią wejściową" były prowadzone wraz z robotami dotyczącymi dobudowy pokoju i rozbudową budynku gospodarczego celem uzyskania dwóch garaży. WWINB ocenił wywód PINB dotyczący braku podstaw do wydania pozwolenia na modernizację, jako bezzasadny. Rozważenia wymaga czy owa "modernizacja", "remont" w świetle opisu technicznego nie stanowiła de facto wykonania wejścia na nowo.

WWINB wskazał, że roboty budowlane dotyczące partii wejściowej były wykonywane w jednym czasie z robotami dotyczącymi dobudowy do budynku pokoju z podpiwniczeniem i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o jeden garaż na podstawie tej samej decyzji, trudno więc stwierdzić, że stanowią one samowolę budowlaną. WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15 (CBOSA), który dotyczył sprawy rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego o jeden pokój i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o jeden garaż, powołując się na pismo Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wyjaśnił, że "pozwolenie na dobudowę 1 pokoju i dobudowę garażu obejmowało również rozbudowę budynku mieszkalnego o wiatrołap, piwnicę pod dobudowanym pokojem i rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego o garaż". Dodatkowo w uzasadnieniu wyroku wskazano również, że "brak stosownego zapisu w treści decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być decydujący". Zdaniem WWINB uznanie, że roboty związane z partią wejściową (gankiem) są samowolą (bez zgłoszenia) stoi w sprzeczności ze zgromadzonymi aktami.

WWINB stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego stosuje art. 81c P.b. Nadto ocenił, że prowadzenie postępowanie w trybie art. 49b P.b. jest wadliwe. WWINB zalecił, aby w toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB rozważył rozpatrzenie sprawy partii wejściowej w ramach postępowania prowadzonego w sprawie robót budowlanych tj. rozbudowy budynku mieszkalnego o jeden pokój w ramach których wykonano również roboty związane z partią wejściową do budynku oraz roboty dotyczące rozbudowy budynku gospodarczo garażowego, na które zostało wydane pozwolenie na budowę z dnia 26 września 1990 r., na co wskazał już WSA w Poznaniu w ww. wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15. Ponadto jeżeli w toku postępowania PINB uzna, że są wątpliwości co do wykonanych robót, to przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. powinien rozważyć możliwość samodzielnego wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Dopiero w sytuacji zaistnienia okoliczności uniemożliwiających ową ocenę przy użyciu posiadanej wiedzy i środków będących w dyspozycji organu, powinien on zastosować art. 81c ust. 2 P.b., szczegółowo wskazując w uzasadnieniu postanowienia przyczyny zastosowania tego przepisu, a także wskazując co powinna wyjaśniać żądana dokumentacja techniczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. W., zastępowany przez tą samą zawodową pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu i tym samym brak wyjaśnienia w sposób prawidłowy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Nadto zarzuciła naruszenie art. 15 K.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez zawarcie w zaskarżonym postanowieniu sposobu rozstrzygnięcia w sprawie nie objętej postanowieniem PINB.

Uzasadniając podkreśliła, że WWINB nie odniósł się do oświadczenia Skarżącego, złożonego do protokołu w trakcie postępowania, że Skarżący nie wyraża zgody na legalizację dobudowanego przez drugich współwłaścicieli ganku. Nadto WWINB, rozpatrując sprawę o nałożeniu obowiązku wykonania ekspertyzy, także ocenił zasadność prowadzenia postępowania w sprawie nielegalnej – zdaniem pełnomocnik, dobudowy ganku i zawarł w tym zakresie wskazania co do dalszego działania organu I instancji, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sąd stwierdza, że podziela większość argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przede wszystkim trzeba jednak wskazać, że prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15 WSA w Poznaniu, w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Decyzje dotyczyły rozbudowy przedmiotowego budynku. Sąd stwierdził wówczas, że niewątpliwie decyzje dotyczyły umorzenia w całości, postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego o 1 pokój i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o 1 garaż. Sąd wskazał jednak i to, że w uzasadnieniu decyzji PINB zawarto także stwierdzenie, iż PINB, biorąc pod uwagę stanowisko Starosty wyrażone w piśmie z [...] grudnia 2013 r. uznał, że roboty budowlane polegające na wykonaniu remontu wiatrołapu, dobudowie do budynku pokoju z podpiwniczeniem i rozbudowie budynku gospodarczego o 1 garaż są wykonane na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1990 r. Sąd zaznaczył przy tym, że PINB, odwołując się do pisma Starosty, zmienił jego treść. Sąd stwierdził wówczas brak konsekwencji organów co do określenia zakresu przeprowadzonego postępowania i tym samym granic rozstrzygnięć zawartych w decyzjach obu instancji. Sąd nakazał przede wszystkim precyzyjne określenie zakresu prac budowlanych będących przedmiotem prowadzonego postępowania, a następnie przedstawienie w decyzji stanowiska odnośnie prawidłowości bądź nieprawidłowości wykonanych robót, opartego na analizie wszystkich elementów materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w ich wzajemnym powiązaniu.

W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 81c ust. 2 P.b., dotyczące tej samej nieruchomości i już po uprawomocnieniu ww. wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15. Zatem procedował znając wytyczne prawomocnego wyroku i będąc nimi związany. Mimo tego PINB nie odniósł się merytorycznie w swoim postanowieniu do faktu prowadzeniu postępowania o zakresie większym niż ganek przedmiotowego budynku. Sąd w pełni podziela konkluzję WWINB o konieczności wyjaśnienia, w ramach jednego postępowania, legalności wszystkich robót budowlanych które mogły zostać przeprowadzone na podstawie tej samej decyzji o pozwoleniu na budowę z 1990 r. Na tym etapie postępowania organ wyższego stopnia przekonująco wywiódł, że roboty budowlane dotyczące "partii wejściowej" co najmniej mogły być wykonane w jednym czasie (na podstawie tej samej decyzji) z robotami dotyczącymi dobudowy do budynku pokoju z podpiwniczeniem i rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego. Na tym etapie postępowania niewykluczona jest więc konkluzja, że trudno stwierdzić, aby roboty budowlane dotyczące partii wejściowej stanowiły samowolę budowlaną.

Sąd wskazuje, że podziela ocenę organu wyższego stopnia o braku wyjaśnienia przez organ I instancji dlaczego stosuje art. 81c ust. 2 P.b. Podstawowym jednak błędem organu I instancji, samodzielnie uzasadniającym uchylenie postanowienia przez organ wyższego stopnia stanowiło odstąpienie od skontrolowania rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego w zakresie wynikającym z pozwolenia na budowę z 1990 r. Organ wyższej instancji postąpił prawidłowo wydając postanowienie w trybie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a., skoro na tym etapie postępowania możliwy jest taki rozwój wydarzeń procesowych, że nakładanie obowiązku dostarczenia ekspertyzy ganku – stanie się zbędne. Stanowisko organu wyższego stopnia koresponduje więc ze stanowiskiem Skarżącego, który także sprzeciwia się wszczęciu procedury w trybie at. 81c ust. 2 P.b., chociaż z zupełnie innych powodów. Najpierw należy zbadać legalność robót budowlanych a dopiero w razie stwierdzenia, że roboty budowlane zostały zrealizowane bez pozwolenia na budowę (np. w zakresie większym niż wynikający z pozwolenia na budowę) możliwe będzie wszczęcie stosownych działań przez organy nadzoru budowlanego.

Sąd stwierdza, że także drugi z zarzutów skargi, dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności, jest bezzasadny. W obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15, w którym Sąd nakazał precyzyjnie określić jaki zakres prac budowlanych jest przedmiotem prowadzonego postępowania, a następnie przedstawić w decyzji swe stanowisko odnośnie prawidłowości bądź nieprawidłowości wykonanych robót. Z uzasadnienia wyroku wynika, że przedmiot postępowania może obejmować także roboty budowlane polegające na wykonaniu remontu wiatrołapu. Organ wyższego stopnia postąpił więc prawidłowo, nakazując rozważenie rozpatrzenia sprawy partii wejściowej w ramach postępowania prowadzonego w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli sądowej. Wskazania, zwłaszcza wskazania sformułowane w realiach sprawy o sygn. akt IV SA/Po 5/15, nie przesądzają sposobu rozstrzygnięcia. Organ administracji, a także sąd administracyjny zobowiązane są do podporządkowania się poglądowi wcześniej wyrażonemu przez sąd – w pełnym zakresie, oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ administracji do wskazań w zakresie dalszego postępowania. WWINB, zaskarżonym postanowieniem słusznie zatem uchylił postanowienie organu I instancji. Marginalnie zauważyć tu należy, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien wyczerpująco odnieść się do argumentów podnoszonych w obu zażaleniach na postanowienie PINB z dnia [...] października 2015 r. nr [...].

Sąd podkreśla, że z uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 5/15 wynika przede wszystkim ocena, że obie kontrolowane wówczas decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania decyzje są niekonsekwentne co do wskazania zakresu postępowania i przez to niezrozumiałe, co skutkowało ich uchyleniem. Nieuprawnione w związku z tym jest wywodzenie przez WWINB jakoby z uzasadnienia prawomocnego wyroku w sprawie IV SA/Po 5/15 wynikać miała ocena, czy roboty budowlane związane z partią wejściową (gankiem) są samowolą. Podobnie nieuprawnione, bo także wyrwane z kontekstu, jest powołanie się na fragment uzasadnienia tegoż wyroku przez A. P. w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W wyroku w sprawie IV SA/Po 5/15 Sąd nie przesądził w żaden sposób jaki był przedmiotowy zakres pozwolenia na budowę z [...] września 1990 r. Wskazał natomiast, że organy interpretując ten dokument czyniły to niekonsekwentnie i wydane wówczas decyzje nie mogły się ostać. Sąd podkreśla, w ślad za uzasadnieniem cytowanego wyroku, że organ administracji musi najpierw określić jaki zakres prac budowlanych jest przedmiotem prowadzonego postępowania, a następnie przedstawić w decyzji swe stanowisko odnośnie prawidłowości bądź nieprawidłowości wykonanych robót.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.