Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 565/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 200,  205 § 2, 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 116§1 -2, 122. 187§1, 191
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, Protokolant referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. G. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J.G.(dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz z inną osobą trzecią oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1.1. Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.(dalej: "NUS", "organ pierwszej instancji") wszczął postępowanie podatkowe wobec Skarżącego, w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej z L.G. oraz A. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone decyzją NUS z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego z L.G. oraz Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r. w łącznej kwocie 109.585,69 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości w łącznej kwocie 39.579 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 5.845,43 zł.

1.2. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Strona podniosła zarzut naruszenia:

1. art. 122, 187 § 1, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego tj.: nieprzesłuchanie L.G.; nie zgromadzenie dowodów na potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej zawierającej rezygnację Strony z funkcji v-ce prezesa zarządu Spółki, opatrzoną datą 18 września 2013 r. poprzez nie wystąpienie do Poczty Polskiej S. A. o doręczenie dokumentu zawierającego informację o dacie doręczenia tej przesyłki;

- nie przesłuchanie T.K. będącego wspólnikiem Spółki na okoliczność złożenia rezygnacji z funkcji v-ce prezesa zarządu;

2. art. 120, 121, 122 i 123 O.p. z uwagi na przeprowadzenie postępowania bez uwzględnienia wskazanych w tych przepisach zasad, naruszając tym samym słuszny interes strony oraz interes społeczny;

3. art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 116 § 1 i § 2 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, a w związku z tym niewłaściwe zastosowanie art. 108 i art. 109 O.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zaszła okoliczność uzasadniająca orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Spółki z tą Spółką za jej zaległości podatkowe;

4. art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji v-ce prezesa zarządu Spółki, wyrażone w piśmie opatrzonym datą 18 września 2013 r., jest nieskuteczne, pomimo, że Skarżący przedłożył dowody w postaci pisma i dowodu potwierdzenia nadania przesyłki listowej na adres Spółki, z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że Strona nie złożyła skutecznie rezygnacji z funkcji v-ce prezesa zarządu Spółki, przyznając tym samym moc dowodową oświadczeniu L.G. w przedmiocie posiadania wiedzy lub jej braku o rezygnacji Strony z funkcji członka zarządu, w którym L.G. nie wskazał kategorycznie, iż Strona nie złożyła rezygnacji, pomimo iż do akt sprawy została złożona korespondencja wskazująca, że takowa rezygnacja została złożona;

5. art. 116 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym zaistniały przesłanki zastosowania tego przepisu oraz błędne stwierdzenie organu podatkowego, że wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki.

1.3. Decyzją z [...] grudnia 2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia DIAS zaznaczył, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych. DIAS podkreślił na wstępie, że rację ma pełnomocnik Strony, że wpisy w KRS o powołaniu i zaprzestaniu pełnienia przez daną osobę funkcji w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają deklaratoryjny charakter, a zatem o faktycznym czasie pozostawania w zarządzie decydują daty wynikające ze stosownych uchwał i pism pochodzących od uprawnionych organów spółki oraz samego członka zarządu (np. rezygnacja).

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 15 czerwca 2010 r. (uchwała z 15 czerwca 2010 r.) na stanowisko v-ce prezesa zarządu Spółki został powołany Skarżący. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżący pełni funkcję członka zarządu do chwili obecnej, a zarząd ten jest obecnie jednoosobowy. W aktach sprawy znajduje się kopia rezygnacji L.G. z 25 sierpnia 2016 r., który został wykreślony zgodnie z wpisem nr 16 z 29 grudnia 2017 r.

Po wszczęciu postępowania podatkowego, w piśmie z 5 lutego 2018 r. oraz z 14 lutego 2018 r., Skarżący podniósł, że pismem z 18 września 2013 r. wystosowanym do Spółki złożył rezygnacje z funkcji v-ce prezesa zarządu z dniem 1 listopada 2013 r. Na dowód powyższego załączył kopię rezygnacji z pełnionej funkcji opatrzonej datą 18 września 2013 r., kierowanej na ręce L.G. - prezesa zarządu Spółki wraz z kopią potwierdzenia nadania przesyłki poleconej.

Organ pierwszej instancji pismem z 21 marca 2018 r. wezwał Stronę do złożenia dowodu doręczenia Spółce rezygnacji wyrażonej w piśmie z 18 września 2013 r.

Dla oceny twierdzeń Strony, organ wezwał też L.G. do osobistego stawienia się, w dniu [...] maja 2018 r. celem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania, na okoliczność rezygnacji Skarżącego z członkostwa w zarządzie Spółki. Pismem z 17 maja 2018 r. świadek poinformował, że nie może stawić się na przesłuchanie w ww. terminie z uwagi na zły stan zdrowia. Podniósł, że od [...] kwietnia 2018 r. jest emerytem i nie posiada pracodawcy. Do pisma załączył zaświadczenie lekarskie z 17 maja 2018 r. oraz kserokopię zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w W..

Pismem z 23 maja 2018 r. organ pierwszej instancji ponownie wezwał świadka do osobistego stawienia się w dniu [...] czerwca 2018 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 14 czerwca 2018 r. L.G. poinformował, że nie może stawić się na przesłuchanie i wniósł o wyznaczenie nowego terminu. Do pisma załączył zaświadczenie lekarskie z 8 czerwca 2018 r. oraz kserokopię zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego przy Sądzie Okręgowym w W..

W zaistniałych okolicznościach, organ pierwszej instancji, pismem z 21 czerwca 2018 r. wezwał L.G. do złożenia wyjaśnień na piśmie w sprawie rezygnacji Skarżącego z członkostwa zarządu Spółki. L.G., w piśmie z 5 lipca 2018 r. oświadczył, iż nie przypomina sobie, aby Skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z członkostwa zarządu Spółki.

Z analizy kopii rezygnacji wynika, zdaniem DIAS, że Skarżący rezygnację skierował drogą pocztową do Spółki, na ręce L.G.. Poinformował, że z dniem 1 listopada 2013 r. - składa rezygnację funkcji vice prezesa zarządu i wnosi o dokonanie stosownych zmian w umowie spółki i KRS. Organ odwoławczy dokonał oględzin akt rejestrowych w Krajowym Rejestrze Sądowym, podczas których stwierdził, brak wpływu jakiejkolwiek rezygnacji przez Skarżącego.

Mając powyższe na względzie DIAS podkreślił, że Kodeks spółek handlowych, odsyłając do przepisów o wypowiedzeniu zlecenia, rozstrzygnął jednoznacznie, że rezygnacja jest jednostronnym oświadczeniem woli mającym na celu wywołanie skutku prawnego w postaci zniesienia w przyszłości stosunku prawnego łączącego spółkę i członka zarządu. Rezygnacja nie wymaga jej przyjęcia przez spółkę.

Organ odwoławczy podkreślił również, że bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2010-2013 zostały podpisane przez dwóch członków zarządu, tj. L.G. i Skarżącego, przy czym ostatnie z nich z datą 30 czerwca 2014 r. Świadczy to, zdaniem DIAS, o tym, że Skarżący w znacznym stopniu wziął na siebie odpowiedzialność za treść ww. dokumentu, co potwierdza, iż brał udział w sprawowaniu funkcji w zarządzie Spółki. Nietrafne są w ocenie organu odwoławczego oczekiwania, iż przedmiotową wątpliwość rozstrzygnąć mogłyby zeznania T.K., będącego wspólnikiem Spółki, na okoliczność posiadania wiedzy o złożeniu rezygnacji przez Skarżącego.

Poza tym Skarżący nie wykazał woli ujawnienia okoliczności złożenia tej rezygnacji, ani też nie dysponuje dowodem doręczenia tej przesyłki. Ponadto Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie stawiała się na przesłuchania świadka wyznaczone na dzień [...] maja 2018 r. oraz [...] czerwca 2018 r.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący nie okazał żadnego dowodu w postaci dowodu doręczenia tej przesyłki do Spółki. W świetle zgromadzonych dowodów, nie można było uznać, że oświadczenie o rezygnacji z członkostwa zarządu Spółki wyrażone w piśmie z 18 września 2013 r. doszło do skutku. Co więcej, materiał dowodowy wskazuje, że Skarżący po dacie 1 listopada 2013 r., z którą miałaby nastąpić rezygnacja, wykonywał obowiązki członka zarządu Spółki, a to nawet w przypadku skutecznej rezygnacji z funkcji członka zarządu w spółce (choć ta nie miała miejsca w niniejszej sprawie) powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 O.p.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że Skarżący w terminach płatności zobowiązań podatkowych, za zaległości, z tytułu których orzeczono o jego odpowiedzialności decyzją z [...] sierpnia 2018 r. pełnił funkcję członka zarządu Spółki (razem z L.G.), a których terminy płatności upływały w następujących dniach: 25 marca 2014 r. za luty 2014 r. oraz 26 maja 2014 r. za kwiecień 2014 r.

W ocenie DIAS zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił uznać, że NUS prawidłowo wykazał, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki oraz pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu tej Spółki w czasie upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych objętych niniejszym postępowaniem. Pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło bowiem do realizacji obowiązku. Dlatego też, [...] czerwca 2015 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem organu odwoławczego, dokonane w niniejszej sprawie ustalenia organu pierwszej instancji są w pełni wystarczające i pozwalają na stwierdzenie, że w analizowanej sprawie już w kwietniu 2014 r. istniała podstawa do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki (art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze obowiązującej do 31.12.2015 r.).

Spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, o czym świadczą zaległości podatkowe wobec NUS z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy 9,10,12/2013 r. oraz od 1-5/2014 r., podatku od towarów i usług za 2,4/2014 r., podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Spółka nie regulowała w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne od marca 2014 r., co potwierdza pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 23 października 2014 r., a zatem równolegle posiadała przy najmniej dwóch wierzycieli.

Także wpisy w dział 4 KRS potwierdzają, iż wobec Spółki toczyła się także sądowa egzekucja, która została umorzona z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.

W treści zaskarżonego orzeczenia - organ pierwszej instancji dokonał krótkiej analizy sytuacji ekonomicznej Spółki na podstawie sprawozdań finansowych za 2010-2014 r., a także odniósł się do danych zawartych w zeznaniach rocznych CIT-8 za lata 2010-2014. Z treści informacji dodatkowej za rok 2010 - załącznik do bilansu oraz rachunku wyników widnieje zapis w pkt. 10, że Spółka rachunek zysków i strat za 2010 rok zamyka ze stratą w wysokości 67.813,88 zł, co także znalazło odzwierciedlenie w CIT-8 za ten rok. Biorąc to po uwagę - w przypadku Spółki już wtedy mogło dość do zachwiania sytuacji finansowej Spółki, nawet w świetle przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 2 ww. ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Organ odwoławczy wskazał, że niezaprzeczalnym pozostaje fakt, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, nie został złożony w ogóle, choć zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w trakcie 2014 r. stan niewypłacalności Spółki utrwalił się. Zaprzestanie przez Spółkę regulowania zobowiązań miało charakter trwały, bowiem w kolejnych okresach rozliczeniowych wysokość nieuregulowanych zobowiązań podatkowych wzrastała.

Poza tym zarówno przed jak i w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego przez organ pierwszej instancji - Skarżący nie wskazał żadnego majątku, do którego można by skierować egzekucję.

2.1. Na powyższą decyzję organu odwoławczego Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. poz. 256 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym nie przesłuchanie wspólników Spółki na okoliczność kondycji finansowej Spółki oraz majątku, z jakiego można prowadzić egzekucje;

- art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci wypowiedzenia pełnienia funkcji członka zarządu przez Skarżącego wystosowanego pismem poleconym w placówce operatora państwowego, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego (potwierdzenie nadania), z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do okoliczności nieuznania wystosowanego wypowiedzenia jako skutecznego;

- art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie odwoławczym na mocy art. 77§ 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. zbadania przez organ kiedy nastąpił stan niewypłacalności Spółki oraz niedostatecznie zbadano okoliczności złożenia przez Skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki przez co sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji;

- art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 O.p., polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków z uwagi na udowodnienie przez organ okoliczności przeciwnych niż teza dowodowa Strony, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego w sytuacji, gdy nie skierowano egzekucji do całego majątku dłużnika;

- art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 O.p., polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe zmarginalizowanie dowodu z oświadczenia Skarżącego o wypowiedzeniu pełnienia funkcji członka zarządu z uwagi na udowodnienie przez organ okoliczności przeciwnych niż dowód strony, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego w sytuacji, gdy Skarżący nie pełnił już wskazanej funkcji,

- art. 187 § 1 O.p., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego;

- art. 197 O.p. poprzez niepowołanie biegłego księgowego do ustalenia odpowiedniego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości;

- art. 116 O.p. poprzez uznanie Skarżącego za osobę pełniącą funkcje członka zarządu w chwili powstania i wymagalności zobowiązania podatkowego, przez co odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

2.2. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Rozstrzygnięcia wymaga, czy Skarżący zrezygnował z pełnienia funkcji członka zarządu. Sporne jest też, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego, tj. czy w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu istniały przesłanki wnioskowania o ogłoszenie upadłości Spółki oraz czy organ prawidłowo ustalił bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.

5. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Udowodnione zostało, że Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Skarżący także takiego majątku nie potrafi wskazać. Organ wykazał więc bezskuteczność egzekucji.

Zebrane dowody nie wskazują jednak, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w dacie powstania zobowiązań objętych decyzją.

6.1. Wyjaśniając podstawy prawne wyroku wskazać należy, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe (od 1 stycznia 2016 r. także, że w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

6.2. Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2012 r., II UK 152/11).

6.3. Aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wynika to z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).

6.4. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że:

1) w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p.;

2) odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości;

3) z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie; w każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony;

4) jeśli w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p.;

5) w decyzji podjętej na podstawie art. 116 § 1 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W przypadku orzeczenia odpowiedzialności byłych członków zarządu tych spółek, badanie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność z uwagi na podstawy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoby te pełniły obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie (art. 116 § 2 O.p.);

6) badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy.

Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie:

a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe,

b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Warunkiem sine qua non orzeczenia względem konkretnej osoby odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej jest wykazanie przez organy obu przesłanek pozytywnych. Dopiero wówczas, gdy obie te przesłanki są spełnione, należy dodatkowo rozważyć czy dana osoba nie uwolniła się od odpowiedzialności poprzez złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wskazała majątek spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowej w całości lub w znacznej części.

6.5. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., I GSK 1033/12, ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (por. wyrok Sądu Najwyższego z [...] grudnia 2009 r., III UK 51/09, LEX nr 578159; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 515/12).

Z powyższego wynika m.in., że organ tylko wtedy może wydać decyzję o odpowiedzialności członka zarządu, gdy wykaże, że wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i z winy członka zarządu taki wniosek nie został złożony. Dlatego też, określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, których niespełnienie zarzucał Skarżący, Sąd wziął również pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie.

7. Na podstawie art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 K.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2009 r., III SA/GI 1513/08, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w Spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07).

Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).

8. Przenosząc na grunt rozpatrywanej sprawy powyższe poglądy odnośnie do prawa materialnego, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, podkreślenia wymaga to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Dotyczy to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części oraz pełnienia obowiązków członka zarządu, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę, a także ustalenia okoliczności "właściwego czasu" na wystąpienie o ogłoszenie upadłości (art. 191 O.p.).

9. 1. Sporne jest uznanie bezskuteczności egzekucji wobec Spółki.

Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 Op, to sytuacja, w której nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji. Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

9.2. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki, ale środki tam znajdujące były bagatelne. Nie przyniosły rezultatu próby zajęć wierzytelności Spółki. Podejmowane czynności egzekucyjne nie ujawniły w Spółce majątku, w tym miejsca postoju ok. 20-letniej przyczepy ciężarowej, zarejestrowanej nadal na Spółkę. Okazało się też, że Spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Spółka nie posiada nieruchomości. Z ustaleń organu podatkowego wynika, że organ egzekucyjny podejmował próby zaspokojenia zobowiązań Spółki, uwzględniając tu informacje od członka zarządu L.G. (protokół przesłuchania z [...] września 2014 r.).

Wbrew zarzutom Skarżącego, że nie prowadzono oględzin ruchomości w celu ujawnienia majątku Spółki, organ egzekucyjny podejmował czynności na posesji wskazywanej jako miejsce prowadzenia działalności Spółki. Żadnego majątku Spółki tam nie ujawniono. Skarżący nie wskazuje też jakie to ruchomości należące do Spółki miałby jeszcze oglądać organ podatkowy.

Pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do realizacji obowiązku. Mając na uwadze powyższe fakty umorzono postępowanie egzekucyjne. Organ podatkowy miał wystarczające podstawy, aby uznać bezskuteczność egzekucji wobec Spółki.

Twierdząc inaczej Strona nie potrafi jednak wskazać żadnego mienia, ani nawet przybliżonych informacji, o tym jakie mienie nadal ma Spółka i gdzie jest ono położone. Strona domagała się przesłuchania świadków – wspólnika Spółki, ale bez wskazania żadnych informacji lub przesłanek. Można przyjąć, że Skarżący w istocie nie ma żadnej konkretnej wiedzy o majątku Spółki, który umknął organom egzekucyjnym; gdyby taką wiedzę miał to wskazałby chociaż kierunkowo o jaki majątek Spółki tu chodzi. Skarżący zdaje się jedynie przypuszczać, że taką potencjalną wiedzę mogą mieć inne osoby. Strona nie oferuje dowodów wskazujących, że Spółka ma majątek podlegający egzekucji administracyjnej, ale postuluje przesłuchanie innej osoby, co do której jedynie zakłada, że mogłaby coś wnieść w tej kwestii. Stronie umyka, że w toku postępowania egzekucyjnego był już przesłuchiwany członek zarządu Spółki, który złożył obszerne zeznania co do sytuacji majątkowej Spółki. Nie ma podstaw, aby zakładać, że inne osoby, nawet będące wspólnikiem Spółki, mogą wiedzieć więcej o majątku Spółki niż jej zarząd oraz wiedzieć więcej o majątku Spółki niż dowiedziały się już administracyjne organy egzekucyjne oraz komornik sądowy w toku podejmowanych czynności. W tych okolicznościach wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka słusznie został oddalony przez organ podatkowy. Postulat dowodowy Strony o przesłuchanie dodatkowego świadka jest tak lakoniczny, że nosi cechy ukierunkowania na przedłużanie postępowania dowodowego.

9.3. Ustalenia organów egzekucyjnych z wielu postępowań prowadzonych wobec Spółki, a także z egzekucji sądowej wskazują, że Spółka nie ma mienia nadającego się do egzekucji. Administracyjne postępowania egzekucyjne zostały umorzone. Organ ustalił na podstawie wpisów w KRS, że także egzekucja sądowa wobec Spółki została umorzona. Przeciwwagą dowodową nie mogą tu być ogólnikowe twierdzenia i przypuszczenia Strony oraz wymagania słuchania kolejnych świadków (wspólnika Spółki). Brak majątku Spółki jest okoliczność stwierdzoną już w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych, czego dowodzi umorzenie tych postępowań. Skarżący nie dysponuje konkretną wiedzą pozwalającą te ustalenia obalić.

10. 1. Jak trafnie wyjaśnia organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji oświadczenie o rezygnacji z członkostwa zarządu spółki kapitałowej wymaga złożenia go tej spółce i ma zasadnicze znaczenie dla dojścia do skutku oświadczenia o rezygnacji z członkostwa zarządu spółki kapitałowej, czyli dla dokonania tego oświadczenia.

Brak dowodu na dotarcie oświadczenia o rezygnacji do Spółki nie musi jednak dowodzić, że do takiej rezygnacji nie doszło.

Skarżący twierdzi, że (pisemnie) skutecznie zrezygnował w listopadzie 2013 r. z pełnienia funkcji zarządczej, a potem już faktycznie nie pełnił obowiązków członka zarządu.

Organy twierdzą, że treść oświadczenia zawartego w piśmie Skarżącego nie dotarła do właściwych organów spółki, a przynajmniej skarżący nie ma na tę okoliczność żadnego dowodu. Zdaniem organów, potwierdza to brak stosownych zmian w KRS oraz oświadczenie L.G. (drugiego członka zarządu), który takiego faktu sobie nie przypomina. Organ twierdzi, że treść sprawozdania finansowego Spółki podpisana 30 czerwca 2014 r. przez Stronę, wraz z drugim członkiem zarządu, dowodzi wręcz, że Strona pełniła wówczas obowiązki członka zarządu.

10.2. W ocenie Sądu, stanowisko organów należy uznać za nieuprawnione.

W aktach sprawy (tom II, karta nr 18) znajduje się Sprawozdanie Finansowe spółki na dzień 31 grudnia 2013 r., które faktycznie podpisał zarówno Skarżący jak i L.G.. Co istotne, a umyka organowi, w części wprowadzającej do tego dokumentu zatytułowanej "Władze Spółki" (w części I pkt 5) wskazano, że do 30 listopada 2013 r. kierownictwo sprawował dwuosobowy zarząd w osobach L.G. i J. G. , zaś od 1 grudnia 2013 r. zarząd jest jednoosobowy, tj. w osobie L.G..

Treść tego dokumentu koresponduje zatem z twierdzeniem Strony o złożeniu rezygnacji pod koniec 2013 r. Treść pisemnego oświadczenia L.G. (przesłuchanie, mimo dwukrotnych prób organu, nie doszło do skutku z uwagi na zły stan zdrowia L.G.), który faktu rezygnacji przez Stronę sobie nie przypomina nie zaprzecza jednak twierdzeniu Strony. Można przyjąć, że gdyby L.G., stanowiący władze Spółki, nic nie widział o fakcie rezygnacji przez Stronę to nie podpisałby sprawozdania finansowego, z którego wyraźnie wynika, że taka rezygnacja miała miejsce. Nie można logicznie założyć, że L.G.w 2014 r. podpisał dokument, z którego wynika że od listopada 2013 r. jest jedynym członkiem zarządu (prezesem), ale faktycznie był jeszcze jeden członek zarządu w osobie Strony, o którym L.G.nie wiedział, czy go nie pamiętał.

Nie można więc zgodzić się z organami, że oświadczenie strony nie dotarło do Spółki, zaś stosowne organy Spółki nie zapoznały się z jego treścią. Przeczy temu właśnie treść sprawozdania finansowego za 2013 r., podpisanego przez ówczesnego prezesa zarządu spółki L.G., co zdaje się potwierdzać zmianę w zarządzie zaszłą w listopadzie 2013 r.

11.1. Rację mają organy argumentując prawnie, że nawet gdyby przyjąć, iż formalnie zrezygnowano z funkcji członka zarządu, to i tak, z punktu widzenia treści art. 116 § 2 Op, kluczowe jest czy mimo to faktycznie nadal pełniono tę funkcję.

Stosownie do wskazanego przepisu odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Dla ustalenia okresu dotyczącego zaległości, za które odpowiedzialność ponosi konkretny zarząd, kluczowe znaczenie ma zatem wyjaśnienie, co należy rozumieć przez "pełnienie obowiązków". Innymi słowy, jakie czynniki decydują o tym, że dana osoba pełni w danym momencie obowiązki członka zarządu spółki kapitałowej, do których na podstawie art. 201 § 1 K.s.h. należy w szczególności prowadzenie spraw spółki oraz jej reprezentacja. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 marca 2015 r., sygn. I FSK 241/14, wskazał, że art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do faktycznego sprawowania przez dany podmiot wymienionej w tym przepisie funkcji. Oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe jednostki organizacyjnej, którą zarządza istotne znaczenie ma więc ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Należy podkreślić, że istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań. Za związaniem odpowiedzialności członków zarządu z rzeczywistym sprawowaniem tej funkcji opowiedział się zresztą wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. W jednym z orzeczeń NSA stwierdzono, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 O.p. (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11). W innym z kolei wyroku Sąd ten zawarł pogląd, że pojęcie "pełnienie obowiązków członka zarządu", które jest kluczowe dla określenia zakresu odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 § 2 O.p., należy odnieść do kontekstu faktycznego. Nie można tego pojęcia utożsamiać np. z wpisem do rejestru handlowego, lecz należy mieć na względzie możliwość uwzględnienia przy dokonywaniu jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego oddziaływania na sprawy danej spółki przez osobę tylko formalnie figurującą w rejestrze jako członek zarządu (wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II FSK 561/10). Naczelny Sąd Administracyjny zwracał również uwagę na istotne znaczenie rzeczywistej zmiany sposobu zarządzania spółką po ewentualnym wygaśnięciu mandatu członka zarządu. Nie można bowiem nie uwzględnić faktu, że np. żadna nowa osoba nie zostaje w to miejsce powołana, a dotychczasowy członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotąd pełnioną funkcję w organie wykonawczym danego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 862/12).

Z punktu widzenia braku odpowiedzialności za zaległości spółki konieczne jest zatem by członek zarządu zaprzestał wszelkich działań w stosunkach zewnętrznych, czyli w relacjach z osobami i podmiotami, które nie wiedzą o tym, że złożył rezygnację. W szczególności wykluczone jest aby dalej występował w imieniu spółki, w tym w szczególności podpisywał w imieniu spółki umowy, dokumenty kierowane do organów administracji lub sądów.

11.2. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, wskazane sprawozdanie finansowe nie wskazuje na faktyczne pełnienie funkcji członka zarządu przez Stronę jeszcze w połowie 2014 r. Ten dokument jest raczej emanacją tego, że Skarżący w zasadniczej części 2013 r. był członkiem zarządu Spółki, więc przez większość tego okresu odpowiadał za jej kondycję finansową, niż potwierdzeniem tezy organu, iż od listopada 2013 r. dalej pełnił funkcje w zarządzie.

Sąd ma ponadto wątpliwości, czy data 30 czerwca 2014 r. dotyczy również podpisu J.G.. Data 30 czerwca 2014 r. widnieje bowiem tylko obok podpisu L.G.. W oparciu o treść tego dokumentu nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, że skarżący podpisał go 30 czerwca 2014 r. Jedyne czego można być pewnym to, że ów dokument został podpisany przez Skarżącego i jest datowany na dzień 31 grudnia 2013 r., czyli na dzień, w którym nie powstały jeszcze zaległości w podatku od towarów i usług za okresy za luty i kwiecień 2014 r.

Zdaniem Sądu, podpis strony pod dokumentem, w którego treści wskazano wprost do kiedy Skarżący pełnił swą funkcję nie wystarcza do uznania, że po złożeniu rezygnacji nadal pełnił obowiązki członka zarządu, więc odpowiada za zobowiązania objęte skarżoną decyzją.

Nie można również czynić zarzutu Skarżącemu, że zarząd w osobie L.G., po rezygnacji Skarżącego, nie dopełnił obowiązku dokonania stosownych zmian w KRS w zakresie składu zarządu Spółki. Składając sprawozdanie finansowe i ujawniając tylko siebie jako członka zarządu Spółki od grudnia 2013 r. L.G.musiał zwrócić uwagę, że należy doprowadzić treść KRS do zgodności z jego własnym oświadczeniem.

Argumentację Strony wspiera też, to że Spółka nie podejmowała działań w celu powołania w miejsce Skarżącego innej osoby do jej zarządu; co logicznie powinno nastąpić, gdyby faktycznie od listopada 2013 r. pojawił się tu wakat, gdyby zarząd pozostał dwuosobowy.

12. 1. Sąd stwierdza, że analizowany powyżej materiał dowodowy został przez organy wadliwie oceniony, a więc z naruszeniem art. 191 O.p. Organy nie zgromadziły zatem dostatecznych dowodów na potwierdzenie tezy, że Strona nie złożyła w sposób skuteczny rezygnacji oraz na okoliczność, że po złożeniu rezygnacji Skarżący dalej podejmował realne działania w imieniu Spółki, a więc faktycznie pełnił funkcję jej członka zarządu. Zasadny okazał się zatem również zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 116 § 2 O.p.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien zatem rozważyć, czy jest w stanie wykazać i udowodnić istnienie rozważanej tu przesłanki pozytywnej orzeczenia odpowiedzialności podatkowej, wymienionej w art. 116 § 2 Op.

12.2. Konsekwencją braku wykazania przez organy, że od 1 grudnia 2013 r. Skarżący był nadal członkiem zarządu spółki, jest wniosek, że nie mógł on ponosić winy za niezłożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w 2014 r. Otóż DIAS przyjął, że podstawa do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości istniała w kwietniu 2014 r. Skoro zaś Skarżący zrezygnował z funkcji w listopadzie 2013 r., a organ nie wykazał pełnienia mandatu później, to właściwy czas do złożenia wniosku o upadłość nie mógł nastąpić za jego kadencji. Tym samym nie mógłby ponosić winy, że taki wniosek, we właściwym czasie, nie został zgłoszony, co wypełnia dyspozycję art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op.

12.3. Reasumując, Sąd stwierdza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż Skarżący pełnił funkcję w zarządzie spółki do listopada 2013 r. Organy nie dysponują zaś żadnym dowodem, który wskazywałby, że po tej dacie Skarżący nadal był członkiem zarządu spółki, czy też pełnił tę funkcję poprzez podejmowanie aktywnych działań w imieniu Spółki.

Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie wykazana została jedna pozytywna przesłanka orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z jej majątku Spółki. Niespełnionym pozostaje jednak warunek wykazania pełnienia przez Stronę obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Istotny wpływ wadliwości dowodowej i procesowej decyzji na wynik sprawy wyraża się w tym, że nie można było orzec o odpowiedzialności za zaległości za zaległości z tytułu zobowiązań za luty i kwiecień 2014 r. nie wykazując, że Skarżący pełnił funkcję w zarządzie, gdy upływał termin płatności tych zobowiązań. To z kolei powoduje, że Skarżący nie mógł ponosić winy za to, iż we właściwym czasie (w kwietniu 2014 r. jak wskazuje decyzja DIAS) nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości.

13. Sąd zauważa, że w wymieniając stronę skarżącą wskazano w treści skargi jako uczestników także L.G. oraz Spółkę. Zgodnie z treści art. 33 § 1 P.p.s.a. tym osobom nie służy jednak (z mocy prawa) status uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, bo te osoby nie brały udziału w postępowaniu podatkowym, w którym wydano skarżoną decyzję, w charakterze stron postępowania. Nie złożyły też wniosku o przyznanie im takiego statusu na podstawie art. 33 § 1a, 1b i § 2 P.p.s.a.

14. Końcowo Sąd orzekający w niniejszej sprawie zwraca uwagę, że ocena wyrażona w niniejszym wyroku jest analogiczna do tej wyrażonej w innych sprawach dotyczących orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Strony, w których tutejszy Sąd orzekał w sprawach o sygn. III SA/Wa 563/19 oraz 562/19.

15. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 500 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).