Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 203/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant st. sek. sąd. Marta Sochal, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi Archiwum Depozytowego Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okresy: sierpień - grudzień 2003 r., styczeń - grudzień 2004 r. i styczeń – grudzień 2005 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 §1 pkt. 2 lit. a oraz art. 208 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania Archiwum Depozytowego Sp. z o.o. w L. od decyzji Burmistrza Miasta dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za okresy:

VIII-XII 2003r. w kwocie 5.226 zł; I-XII 2004r. w kwocie 12.615 zł oraz I-XII 2005r. w kwocie 12.936,80 zł – uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2005 do 31 grudnia 2005r i w tej części umorzyło postępowanie podatkowe, a w pozostałej części utrzymało tę decyzję w mocy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji działając w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, określił Archiwum Depozytowemu Sp. z o.o. w L. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za wskazane wyżej okresy. Za podstawę opodatkowania przyjął związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – grunty o pow. 3.221 m 2 oraz budynki o pow. 724 m2.

Wskazał, że prawo wieczystego użytkowania ww. zabudowanych gruntów zostało przeniesione na Archiwum Depozytowe Spółka z o.o. w dniu 7 lipca 2003r., a w związku z tym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał z dniem 1 sierpnia 2003r. Deklarację na podatek, o której mowa w art. 6 ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) Spółka złożyła wyłącznie za okres sierpień – grudzień 2005r. podając, że naliczenie podatku począwszy od sierpnia 2005r. wiąże się ze złym stanem technicznym, w jakim znajdowała się ta nieruchomość w dniu jej nabycia. Dodatkowo organ podatkowy I instancji powołał się na art. 81 ust.1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).

Podniósł nadto, że nawet niewykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej nie zwalnia z podatku od nieruchomości, a stanowi jedynie o wyłączeniu z kategorii gruntów i budynków związanych z tą działalnością i powoduje opodatkowanie wg stawek przewidzianych dla gruntów i budynków pozostałych.

Te ustalenia i wnioski były podstawą wydania decyzji przez organ I instancji.

W odwołaniu od tej decyzji Archiwum Depozytowe Sp. z o.o. powoływało się na opinię sporządzoną przez biegłą E. K. stanie technicznym przedmiotowej nieruchomości oraz złożoną deklarację podatkową i zarzuciło brak odniesienia się do tych dokumentów w decyzji. Zarzucało również niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, które mogły być ustalone dowodem z oględzin spornej nieruchomości, a dowód ten nie został przeprowadzony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania wskazało, że aktem notarialnym z dnia 7 lipca 2003r. nastąpiło przeniesienie prawa wieczystego użytkowania stanowiących własność Skarbu Państwa zabudowanych gruntów o pow. 0,3221 ha (działka nr 3185), położonych w R., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ba (tereny przemysłowe) – z dotychczasowego użytkownika wieczystego P. B. - na Archiwum Depozytowe Sp. z o.o. w L.

Powołując się na przepis art. 3 ust.1 pkt. 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opatach lokalnych wywiodło, że w związku z tym Spółka stała się podatnikiem podatku od nabytej nieruchomości, przy czym obowiązek podatkowy powstał począwszy od dnia 1 sierpnia 2003r.

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części – art. 2 ust.1 pkt. 1 i 2 powołanej ustawy.

Od 1 stycznia 2003r. za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. b tej ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych – art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy podatkowej.

Wobec powyższego grunt o pow. 3.221 m2 oraz budynek będący od dnia 7 lipca 2003r. w posiadaniu Archiwum podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od dnia 1 sierpnia 2003r. wg stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wyjątek, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt. 3, dotyczy bowiem budynków mieszkalnych oraz sytuacji, w której budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Definicję budynku dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości zawiera art. 1 a ust.1 pkt.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, odwołujący się w tym zakresie do przepisów prawa budowlanego.

W takiej sytuacji, w ocenie SKO, względy techniczne, w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania należy interpretować na podstawie przepisów prawa budowlanego. Do kompetencji organu podatkowego nie należy ocena stanu technicznego budynku, stąd zarzut braku przeprowadzenia oględzin spornej nieruchomości jest bezzasadny.

Brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych powinien zaś zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej ( art.68 ustawy – Prawo budowlane ), a taka sytuacja nie miała miejsca.

Dołączona do akt ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego budynku magazynowego, sporządzona przez E. K., jest w istocie badaniem przydatności budynku na adaptację dla potrzeb Archiwum.

Wyłączenie, o którym mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 nie nastąpi, gdy budynek nie może być wykorzystywany ze względów tymczasowo uniemożliwiających podatnikowi prowadzenie działalności gospodarczej – nie może więc mieć miejsca w przypadku podjęcia decyzji o remoncie adaptacyjnym budynku.

Nadto, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyłączeniu podlega ten przedmiot opodatkowania, gdy nie jest i nie może być wykorzystywany do szeroko rozumianej działalności gospodarczej, a nie do prowadzonego przez przedsiębiorcę konkretnego rodzaju działalności.

Tak więc fakt prowadzenia adaptacji budynku nie wyłącza go z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Wskazało nadto, iż nawet stwierdzenie braku możliwości użytkowania budynku ze względów technicznych, nie powoduje zwolnienia z podatku od nieruchomości w ogóle, a jedynie rodzi ten skutek, że budynek będzie podlegał opodatkowaniu wg stawek przewidzianych dla budynków pozostałych.

Archiwum Depozytowe nie składało deklaracji i nie wpłacało podatku, jak tego wymaga art. 6 ust. 9 pkt. 1 i 3 ustawy podatkowej. Dopiero w dniu 2 sierpnia 2005r. złożono deklarację na podatek od nieruchomości za okres od 1 sierpnia 2005r., w której wykazano dane i wysokość zobowiązania podatkowego zgodne z ustaleniami organu I instancji.

W takiej sytuacji, za okres od 1 sierpnia 2005r. do 31 grudnia 2005r. w odniesieniu do określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości postępowanie było bezprzedmiotowe.

Badając prawidłowość zastosowanych stawek podatkowych wskazało na treść art. 20 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 powołanej ustawy oraz stosowne uchwały Rady Miasta i nie stwierdziło nieprawidłowości w ustaleniach organu I instancji w tym zakresie.

Mając na uwadze wyżej przytoczone argumenty faktyczne i prawne Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak w decyzji.

Na powyższą decyzję Archiwum Depozytowe Sp. z o.o. w L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6, art. 7, i art. 9 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nie powołanie biegłego w celu ustalenia stanu technicznego budynku oraz art. 2 ust.1 pkt. 1 i 2 i art. 5 ust. 1 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że brak możliwości wykorzystywania obiektu do działalności ze względów technicznych przesądza decyzja organu nadzoru budowlanego skarżąca Spółka wnosiła o uchylenie tej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podnosiła, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 5 ust. 1 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawiera uregulowanie odsyłające do art. 68 Prawa budowlanego. Ustawa podatkowa posługuje się określeniem "ze względów technicznych", gdy w Prawie budowlanym mowa jest o " złym stanie technicznym", a pojęcia te nie są tożsame. W świetle Kpa brak jest podstaw do kwestionowania prawa strony do wywołania opinii rzeczoznawcy do oceny przedmiotu opodatkowania i możliwości użytkowania obiektu. Wszelkie wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść podatnika, stąd niezrozumiałe dla strony jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że nawet stwierdzenie braku możliwości wykorzystywania budynku ze względów technicznych do działalności gospodarczej, nie powoduje zwolnienia od podatku, a stanowi jedynie o wyłączeniu tego budynku z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowanych wg wyższych stawek. Z dołączonej do akt opinii biegłego wynika, że w 2002 r. obiekt nadawał się do rozbiórki. W swojej decyzji organ I instancji nie podał co jest przedmiotem orzekania oraz jakiej nieruchomości ona dotyczy, nie przeprowadził wizji lokalnej, nie wywołał opinii biegłego celem ustalenia stanu faktycznego, co czyni skargę zasadną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), stwierdzić należy, iż zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm. – powoływanej dalej jako "ustawa podatkowa"), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie zaś z art. 3 ust.1 powołanej ustawy, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne i inne wskazane w tym przepisie będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z okoliczności wymienionych w lit. a/ lub b/ art. 3 pkt. 4 tej ustawy.

Nie jest sporne, że skarżąca jest osobą prawną, która w dniu 7 lipca 2003r. na podstawie umowy w formie aktu notarialnego Rep. nr [...] nabyła prawo wieczystego użytkowania zabudowanej działki nr [...] o pow. 0,3221 ha w R. przy ul. B. (k.- 1 ). Trafnie zatem wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż spełnione zostały podmiotowe i przedmiotowe przesłanki wskazane w powołanych wyżej przepisach prawa do stwierdzenia powstania po stronie skarżącej Spółki obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy podatkowej, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Osoby prawne są obowiązane złożyć – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego – właściwemu organowi gminy deklarację na podatek, sporządzoną na formularzu wg ustalonego wzoru oraz wpłacać obliczony w deklaracji podatek, bez wezwania organu podatkowego, na rachunek budżetu gminy za poszczególne miesiące, w terminie do 15 każdego miesiąca ( art. 6 ust. 9 pkt. 1 i 3 ustawy podatkowej).

Trafne zatem było stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał od 1 sierpnia 2003r., a skarżąca miała obowiązek złożyć w terminie 14 dni od zawarcia aktu notarialnego deklarację na podatek od nieruchomości z obliczonym podatkiem za okres do końca 2003r. i za lata następne i wpłacać go miesięcznie do 15 każdego miesiąca, poczynając od miesiąca sierpnia 2003r.

Nie jest w sprawie sporne, iż obowiązku tego skarżąca nie dopełniła, a jej twierdzenie, że nie podlegała obowiązkowi podatkowemu nie znajduje uzasadnienia w powołanych wyżej przepisach prawa.

Deklaracja obejmująca okres od sierpnia 2005r. złożona została przez skarżącą dopiero przy piśmie z dnia 25 lipca 2005r. (k.- 6), po dwukrotnych wezwaniach ze strony organu podatkowego.

W deklaracji tej Spółka wykazała: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3221 m2 , powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 724 m2.

Co do przedmiotu opodatkowania i stawki podatku od sierpnia 2005r. sporu między stronami nie ma.

Wg skarżącej jednak, ze względu na stan techniczny budynku, nie powinna ona płacić podatku za okres do lipca 2005r., a przynajmniej nie wg stawki jak dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (pismo Spółki k.- 6).

Na błędne założenie skarżącej co do braku w ogóle obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od sierpnia 2003r. wskazano wyżej.

Pozostaje do rozważenia kwestia trafności rozstrzygnięcia wg jakich stawek podatek ten powinien być płacony, bowiem nie budzi wątpliwości, iż dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stawka podatku jest wyższa niż dla pozostałych.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy podatkowej, dla potrzeb tej ustawy grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają – grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkami nie mającymi zastosowania w rozpatrywanej sprawie, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z powyższego wynika, iż co do zasady przedmiot opodatkowania będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej ( domniemanie ustawowe ).

Na podatniku zaś spoczywa ciężar dowodu co do braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do tej działalności ze względów technicznych ( "chyba że"...). Oczywiście względy techniczne muszą dotyczyć przedmiotu opodatkowania - budynku, gruntu, budowli.

Sąd nie podziela poglądu zaskarżonej decyzji, iż względy techniczne dotyczące budynku muszą wynikać z decyzji wydanej w trybie art. 68 Prawa budowlanego.

Oczywiście dysponowanie taką decyzją usuwałoby wątpliwości co do istnienia tej przesłanki. Okoliczność ta jednak może być, w ocenie Sądu, dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, bowiem przepis art. 1a ust. 1 pkt. 3 mówiąc o "względach technicznych" , nie odsyła do żadnych innych ustaw.

W takiej sytuacji należy przy jego interpretacji posłużyć się potocznym znaczeniem tego zwrotu.

Wg Słownika języka polskiego pod red. J. Szymczaka PWN 1998 tom III str. 452 "techniczny" to – dotyczący spraw związanych ze sposobem wykonania, przeprowadzenia, załatwienia czegoś.

Za względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie danego obiektu należy zatem rozumieć techniczną niemożność korzystania z niego, a więc niemożność dotyczącą spraw związanych ze sposobem wykonania ( np. katastrofalny stan budynku grożący zawaleniem ).

Takich zaś okoliczności strona skarżąca nie wykazała, na co trafnie wskazał organ odwoławczy.

Podnieść bowiem należy, iż dopuszczenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości w 2005 lub 2006r., gdy toczyło się postępowanie podatkowe, byłoby bezprzedmiotowe, skoro jak wskazała sama skarżąca w piśmie z dnia 25 lipca 2005r. "dopiero długotrwałe prace remontowe umożliwiły uruchomienie i zaadaptowanie budynku na potrzeby archiwum, co miało miejsce w lipcu 2005r."

Oględziny mogły dotyczyć tylko stanu istniejącego w ich dniu, a zatem nie wykazałyby spornych w sprawie okoliczności.

Zarzut braku dopuszczenia tego dowodu uznać należy zatem za chybiony.

Sąd nie podziela także twierdzeń skargi, iż o względach technicznych, o których mowa w powołanym art. 1a ust. 1 pkt 3 a ustawy podatkowej, rozstrzygnęła dołączona do akt ekspertyza rzeczoznawcy majątkowego E. K. sporządzona na zlecenie poprzedniego użytkownika wieczystego gruntu – P. B.

Wskazać bowiem należy, iż powyższa ekspertyza techniczna sporządzona została jeszcze w 2002r., a jak zauważa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji, a wynika to z tytułu tej ekspertyzy, dotyczy przydatności budynku dla potrzeb Archiwum. Wynika z niej, iż stopień zniszczenia stawia w wątpliwość techniczno – ekonomiczną zasadność przeprowadzania remontu, bowiem mniej kosztowne jest wzniesienie nowego budynku.

Względy ekonomiczne nie mogą być zaś, z przyczyn oczywistych, utożsamiane ze względami technicznymi, o których mowa w art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy podatkowej.

Skoro zatem strona skarżąca, mimo istniejącego po jej stronie ciężaru dowodu nie udowodniła, iż grunt i budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości od momentu powstania obowiązku podatkowego tj. od sierpnia 2003r. do sierpnia 2005r. nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, za trafne należy uznać stanowisko organu podatkowego, iż do spornego przedmiotu opodatkowania należało zastosować stawkę podwyższoną, a zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 lit. b) ustawy podatkowej jest bezzasadny.

Zarzut naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 9 kpa jest bezprzedmiotowy, bowiem przepisy te nie miały w sprawie zastosowania, a to ze względu na treść art. 2 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Sąd nie stwierdził zaś naruszenia w toku postępowania podatkowego w rozpatrywanej sprawie przepisów postępowania podatkowego – art. 121, art. 122 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 200 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Podzielając zatem co do zasady ustalenia i wnioski zaskarżonej decyzji oraz stwierdzając, iż zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przytoczonych w skardze przepisów prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.