Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 493/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Par. 10 pkt 2, par. 11, par. 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego M. P. - Kancelaria Radcy Prawnego w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

F. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia 14 marca 2012r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzje Starosty z dnia [...] 2011r. znak [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L w zakresie zmodernizowanej działki nr [...] polegającej na wyodrębnieniu z niej działki ewid. nr [...] (oznaczenie sprzed modernizacji).

Niniejsza sprawa jest po raz drugi rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Po raz pierwszy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2010 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, którą utrzymano w mocy decyzję organu l instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, Wówczas organy ustaliły następujący stan sprawy. Starosta decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § 1 kpa, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - działając z wniosku skarżącego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów. Starosta wskazał, że w dniu 25 listopada 2009r. został spisany protokół, w którym skarżący, zaznaczył, iż w załączniku do jego wniosku z dnia 9 czerwca 2003r. winna figurować działka ewid. zmod. nr [...], w którą to została włączona m.in. stara działka ewid. nr [...]. Powołany wniosek dotyczył tzw. pomiaru kontrolnego mającego na celu usunięcie "rażącego błędu powstałego nie z winy wnioskodawcy, lecz winy wykonawcy zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów wsi L. Starosta wskazał, że w latach 1993-1994 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów, która polegała na opracowaniu operatu ewidencji gruntów w oparciu o mapy ewidencyjne w skali 1:2880. Operat mapy zasadniczej opracowano metodą autogrametryczną, zaś protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjne sporządzono w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek. Zmodernizowany operat przyjęto do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej 2 listopada 1994r. za numerem [...]. Operat ten stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów. Na podstawie wykazu synchronizacyjnego powstałego podczas prac modernizacyjnych ustalono, że działka ewid. zmod. nr [...] powstała m.in. z działki ewid. nr [...] objętej KW [...]. Starosta wskazał, że zgodnie z tą księgą właścicielem działki jest inna osoba fizyczna aniżeli wnioskodawca. Pismem z dnia 30 listopada 2009r. zwrócono się, zatem do skarżącego o wskazanie podstawy prawnej upoważniającej go do żądania aktualizacji operatu ewidencyjnego w tym zakresie, a w dniu 8 grudnia 2009r. Skarżący, oświadczył, iż jest użytkownikiem działki oznaczonej nr [...] (oznaczenie sprzed modernizacji). Dlatego też Starosta uznał, iż wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, a jedynie interes faktyczny, który nie dawał mu podstaw do występowania z wnioskiem w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki ewid. zmod. nr [...] polegającej na wyodrębnieniu z niej działki ewid. nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący domagając się jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący się podniósł, że działka o starym nr [...] została bezpodstawnie włączona w skład działki zmod. nr [...]. Ponadto bezspornym jest, iż działka nr [...] jest w terenie oddzielona płotem od działki nr [...] i od zawsze stanowi przedmiot jego posiadania samoistnego. Wskazał, że od 4 listopada 1971 r. w sposób nieprzerwany w stosunku do tej działki wykonywał wszelkie akty własności z wyłączeniem innych osób. Zdaniem odwołującego się, skoro jest faktycznym posiadaczem samoistnym dla działki nr [...], przysługują mu prawa strony w sprawie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z wykazem synchronizacyjnym powstałym podczas prac modernizacyjnych aktualna działka ewidencyjna nr [...] powstała m.in. z działki oznaczonej w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym, jako działka nr [...] i jest objęta księgą wieczystą. Zgodnie z tą księgą właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są J. i E. K. Zatem skarżący nie posiadał tytułu prawnego do działki oznaczonej w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym nr, [...]. Dlatego organ uznał, że skarżący. nie posiadał przymiotu strony postępowania, a zatem nie było podstaw do występowania z wnioskiem w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie działki nr [...], do której nie miał tytułu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł F. J., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka nr [...] jest w bezspornym władaniu skarżącego od ponad 40 lat z wyłączeniem osób, zaś w terenie działka ta jest oddzielona płotem od pozostałej części działki nr [...]. W ocenie skarżącego koniecznym warunkiem prawnego jej uregulowania w trybie przepisów umożliwiających uwłaszczenie przez posiadacza samoistnego na rok 1971 jest to, aby była ona wydzielona w ewidencji gruntów. W aktualnym zaś stanie, pomimo posiadania samoistnego działki nr [...], skarżący nie może skutecznie wszcząć postępowania uwłaszczeniowego z powodu jej włączenia w skład działki zmod. nr, [...]. Dlatego zdaniem skarżącego w tym zakresie należy przywrócić stan sprzed modernizacji operatu, który prawidłowo określał granice i konfiguracje tej nieruchomości gruntowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2011r sygn. akt III SA/Kr 556/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu l instancji, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze. Stwierdził, że stosownie do przepisu art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, że o tym, czy dany podmiot jest stroną, decyduje "interes prawny". Powszechnie zaś przyjmuje się, że pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a przez "interes prawny" należy rozumieć "interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, którego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to, zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt l OSK 755/06, Lex Omega nr 337023) . W niniejszej sprawie pojęcie "interesu prawnego" należało odnieść do przepisów prawa materialnego, a więc w niniejszej sprawie do przepisów normujących prowadzenie oraz dokonywanie zmian w ewidencji gruntów. Zasadnicze znaczenie ma art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, który w ustępie 1 stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, a osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, przy czym na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 2 i 3). Powyższe regulacje ustawowe uszczegółowione zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez wskazanie w § 10 ust. 1 pkt 2, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz - w myśl § 11 ust. 1 i 2 -także dane dotyczące m.in. użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących (trwały) zarząd nieruchomościami, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych. Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, przy czym podmioty zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian (art. 22 ust. 3 ustawy). Z przytoczonych regulacji prawnych należy wyprowadzić tezę, iż przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. Zaś dokonanie zmian w ewidencji gruntów jest możliwe w przypadku udokumentowania przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Sąd wskazał, że organy prawidłowo ustaliły, że działka ewidencyjna nr [...] powstała m.in. z działki oznaczonej w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym, jako działka nr [...] i jest objęta księgą wieczystą. Zgodnie z tą księgą właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są J. K. i E. K., a skarżący, nie posiada tytułu prawnego do działki oznaczonej w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym nr [...]. Skoro, jak wskazano wyżej, legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków przysługuje jedynie właścicielowi względnie organom i jednostkom organizacyjnym, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to skarżący nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...]. Na podstawie tych prawidłowych ustaleń organy prowadzące postępowanie nie dokonały jednak właściwego rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem do organu ewidencyjnego gruntów wpłynął wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji, a wniosek ten nie może być uwzględniony, należy wydać orzeczenie o odmowie wprowadzenia wnioskowanych zmian. Nie można jednak uznać, że postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Orzeczenie o umorzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zarzuty podniesione w skardze nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ koncentrują się one na kwestii własności oraz posiadania działki nr [...], a postępowanie ewidencyjne nie służy do rozstrzygania sporów o własność czy posiadanie.

W następstwie powyższego wyroku Starosta decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...], orzekł o odmowie aktualizacji części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego obrębu L, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w dniu 2.11.1994 r. nr [...] polegającej na wyodrębnieniu z działki ewid. nr [...], działki ewid. Nr [...] (oznaczenie sprzed modernizacji).

Od tej decyzji ponownie złożył odwołanie F. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że E. i J. K. nigdy nie byli właścicielami działki nr [...]. Taki zapis zdaniem odwołującego został sporządzony błędnie. Działka nr [...] od 40 - lat jest w jego wyłącznym posiadaniu.

Rozpatrując powyższe odwołanie organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje podniósł, że specyfiką postępowania administracyjnego w sprawach związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków, jak to wielokrotnie podkreślały sądy administracyjne postępowanie to ma charakter rejestrowy, co oznacza, iż nie może ono służyć kreowaniu nowych stanów prawnych, lecz jedynie ich odzwierciedlaniu - a to na podstawie przewidzianych w ustawach szczególnych dokumentów, bądź opracowań stanowiących dostateczne źródło ich wiarygodności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 1998 r., sygn. II SA 914/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 25 października 2007, sygn. II SA/Bk 557/07}. Wśród danych podlegających ujawnieniu w ewidencji, znajdują się dane o charakterze podmiotowym. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części.

Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu ewidencyjnym, musi przekładać się na wynikającą z przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wydanych na jej podstawie, możność (uprawnienie) wpływania na treść danych podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wprawdzie wszczęte na wniosek, ale tylko oznaczonego kręgu osób, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia.. Powyższe przepisy wyznaczają krąg podmiotów, które mogą mieć interes prawny uczestnictwa w postępowaniu ewidencyjnym. Z przytoczonych regulacji prawnych należy wyprowadzić tezę, iż przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. Odnosząc powyższe przepisy na grunt przedmiotowej sprawy ustalono, że w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jako samoistny posiadacz działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,1133 ha wpisany jest E. K. oraz J. K. A zmodernizowany operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 2.11.1994 r. pod nr [...], a następnie na mocy Obwieszczenia Wojewody [...] z dnia 25.10.1995 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...] stał się obowiązującym obecnie operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym powstałym podczas prac modernizacyjnych aktualna działka ewidencyjna nr [...] powstała z działek oznaczonych w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym, jako działki nr [...], [...] - objęte księgą wieczystą [...] oraz działki nr [...] (o nieuregulowanym stanie prawnym, w zakresie, której toczy się odrębne postępowanie administracyjne z wniosku F. J.). Zgodnie z księgą wieczystą [...] właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] jest J. K. i E. K. Zatem wnioskodawca F. J. nie posiada tytułu prawnego do działki oznaczonej w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym nr [...].

Przepis art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazuje, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Dodatkowo ustawa reguluje w art. 51 kwestię wykazywania podmiotów władających w ewidencji założonej na podstawie przepisów dekretu z 2 lutego 1955 r. Przepis ten pozwala na ujawnienie władającego, ale tylko do czasu uregulowania tytułu własności. Zatem, jeżeli nieruchomość ma uregulowany stan prawny, to wyłącznie w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych ujawnia się obok właściciela inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

F. J. nie jest właścicielem działki nr [...], a sam wnioskodawca, wezwany o wskazanie podstawy prawnej upoważniającej go do żądania aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiotowym zakresie (pismo z 30 listopada 2009 r. znak: [...]) oświadczył jedynie do protokołu spisanego w dniu 8 grudnia 2009 r., iż jest użytkownikiem działki oznaczonej nr [...] (oznaczenie sprzed modernizacji), należy uznać że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, a jedynie interes faktyczny, który nie daje mu podstaw do występowania z wnioskiem w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego polegającej na wyodrębnieniu z działki nr [...] działki ewidencyjnej nr [...]. F. J. nie ma przymiotu strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków albowiem stroną może być podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym.

F. J. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 marca 2012r. zarzucił decyzji błędne ustalenie organów, że w przedmiotowej sprawie nie posiada przymiotu strony, w sytuacji gdy sporna nieruchomość jest od dawna w jego posiadaniu, a więc zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędną wykładnię przepisu, które miało w konsekwencji wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, iż nie posiada przymiotu strony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia, 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko organów jest prawidłowe. Z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Spełnia ona jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisu oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego potwierdzając jedynie stan prawny nieruchomości wynikający z przedstawionych dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Wszelkie spory dotyczące prawa związanego z opisanym w ewidencji gruntem budynkiem lub lokalem podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym

Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu, wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktów notarialnych i umów dzierżawy, co wprost zostało określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntów ani ich oznaczeniu bez istnienia wcześniej wymienionych tytułów.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że treścią pojęcia "interes prawny" jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane, jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym i o których orzeka organ przez wydanie decyzji. Cechami tego interesu jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania prawa materialnego.

W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie wyklucza to w pewnych sytuacjach prawa do żądania przez określony podmiot wszczęcia postępowania przed organem administracji. Jednakże w każdym przypadku ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony, następuje w decyzji rozstrzygającej sprawę, co do istoty lub w inny sposób kończącej sprawę. Przykładowo, gdy okaże się, że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu, który nie posiada interesu prawnego - stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. winno ono ulec umorzeniu w każdym stadium postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt l OSK 1161/11, sygn. akt l OSK 1124/11, z dnia 18 września 2012 r, sygn. akt II GSK 1074/11, z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt l OSK 1005/11, z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2300/10, z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt l OSK 1926/10, 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt l OSK 1861/11).

W sprawach dotyczących zmian w ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 46 ust. 1 w zw. z § 10 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stroną uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem jest właściciel (lub współwłaściciel) nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt l OSK 1861/11). Przy czym przez właściciela, którego dane na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podlegają wykazaniu w ewidencji gruntów, należy rozumieć także osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, która - przy braku danych o właścicielu - faktycznie włada będącym przedmiotem ewidencji gruntem (w tym leśnym) jak właściciel, tzn. podmiot, za którym przemawia domniemanie posiadania samoistnego (art. 339 kc)

Dla osób niebędących właścicielami lub innymi podmiotami wymienionymi w § 10 i 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków uczestniczenie w postępowaniu dotyczącym zmiany danych ewidencyjnych jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego. Paragraf 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Oznacza, to, że postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób. Jest to regulacja zgodna z art. 20 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, która w odniesieniu do podmiotów ewidencji (a więc podmiotów, o których rejestruje się dane), ogranicza się tylko do właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - także do informacji o osobach fizycznych i prawnych, które władają tymi gruntami państwowymi i samorządowymi. Powyższe prowadzi do wniosku, że wskazanie kręgu podmiotów, na wniosek, których możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji, zarazem wyznacza krąg podmiotów, które mogą mieć interes prawny uczestnictwa w postępowaniu ewidencyjnym (por. wyrok z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt l OSK 1092/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SAM/a 644/10). Należy podkreślić, co jest istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, że w orzecznictwie niesporne jest również, że faktyczne korzystanie z danej działki nie może być dowodem na wykazanie swojego interesu prawnego bycia stroną w postępowaniu o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie takiej działki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 26/08).

Zatem zgodnie z art. 28 k.p.a stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Nie ma racji skarżący, iż w oparciu o stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie III SA/Kr 122/11 istnieje możliwość żądania przez skarżącego aktualizacji ewidencji. Skarżący nie dostrzegł, że w sprawie powołanej nie było właściciela gruntów, a w ewidencji wpisany był samoistny posiadacz. Natomiast w przedmiotowej sprawie J. i E. K. są wpisani w ewidencji gruntów. Okoliczność ta jest niesporna. Zatem stan sprawy jest zasadniczo odmienny. Poza tym Sąd w tamtej sprawie zajął jednoznaczne stanowisko, że przepisy art. 20 ust. 2 pkt. 1, art. 51 ustawy, oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia dopuszczają możliwość wykazywania w ewidencji, w określonych przypadkach osoby władającego w miejsce właściciela, tj. przy braku danych dotyczących właściciela, bądź w przypadku ewidencji założonej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów – do czasu uregulowania tytułu własności. Skoro władający ujawniony jest w ewidencji w miejsce właściciela, to w konsekwencji oznacza to istnienie po stronie takiej osoby uprawnienia do żądania aktualizacji ewidencji w zakresie uregulowanym przepisami ustawy i rozporządzenia, w przypadku oczywiście, gdy pomiot władający posiada interes prawny w żądaniu dokonania aktualizacji. W niniejszej sprawie stan faktyczny jak wskazano wyżej jest inny. Z przytoczonych regulacji prawnych należy wyprowadzić tezę, iż przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w rejestrze ewidencyjnym. Zaś dokonanie zmian w ewidencji gruntów jest możliwe w przypadku udokumentowania przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Skarżący zgłasza pretensje do określonej działki, ale nie przedstawia stosownych, wymaganych prawem, dokumentów, które mogłyby być podstawą wpisu. Należy zauważyć, że kwestie sporne odnośnie przedmiotowych gruntów mogą być rozstrzygnięte jedynie przed sądem powszechnym.

W ocenie Sądu ustalono, prawidłowo, że w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jako samoistny posiadacz działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0,1133 ha wpisany jest E. K. oraz J. K. Zmodernizowany operat został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 2.11.1994 r. pod nr [...], a następnie na mocy Obwieszczenia Wojewody z dnia 25.10.1995 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...] stał się obowiązującym obecnie operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym powstałym podczas prac modernizacyjnych aktualna działka ewidencyjna nr [...] powstała z działek oznaczonych w uprzednio obowiązującym operacie ewidencyjnym, jako działki nr [...], [...] - objęte księgą wieczystą [...] oraz działki nr [...] (o nieuregulowanym stanie prawnym, w zakresie, której toczy się odrębne postępowanie administracyjne z wniosku pana F. J.). to legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków przysługuje jedynie J. K. i E. K., a więc podmiotom, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie był podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów odnośnie tej działki.

Na podstawie tych prawidłowych ustaleń organy prowadzące postępowanie dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd orzekający wskazuje na stanowisko Naczelnego Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w wyroku z dnia 7 września 1989r. sygn. akt SA/Ka 441/89, które podziela, że "złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną, ani nie działa, jako pełnomocnik lub przedstawiciel strony, powinno spowodować wydanie odmownej decyzji z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy". Zatem jeżeli do organu ewidencyjnego gruntów wpłynął wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji, a wniosek ten nie może być uwzględniony, należy wydać orzeczenie o odmowie wprowadzenia wnioskowanych zmian. Stanowisko organów administracyjnych jest prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Podstawą orzeczenia jest art.. 151 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, ustalono w oparciu o art. 250 p.p.s.a, oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Stawka minimalna wynagrodzenia w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Kwotę tą powiększono, stosownie do § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia, o kwotę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.