Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 581/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2021r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta A. z dnia [...] maja 2021r., w której odmówiono J. G. dalej powoływanej jako "Skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem L. G. Powyższa decyzja wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Burmistrz Miasta A., po rozpatrzeniu wniosku J. G., decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad ojcem L. G. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności ustalił, że ojciec skarżącej L. G. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. nr akt [...] został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta istniała w dniu [...] marca 2020 r. Z kolei Skarżąca w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2020 r. była zatrudniona w firmie M. S.A. w B., a stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia ze strony pracodawcy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego dnia [...] kwietnia 2021 r. organ stwierdził z kolei, że L. G. jest osobą przewlekle chorą na nadciśnienie tętnicze płucne, ma wrodzoną wadę serca, hipercholesterolemię, POChP+ terapię tlenową, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury. Osoba wymagająca opieki samodzielnie porusza się, ubiera się, myje, spożywa posiłki, przyjmuje leki i spaceruje blisko domu. Natomiast Skarżąca w związku z opieką nad ojcem wykonuje następujące czynności: przygotowuje odzież, umożliwia poruszanie się poza domem, sprząta pomieszczenia, pomaga w zakresie wizyt u lekarza i pilnuje ich terminów, zapisuje na szczepienia i badania. Robi zakupy leków, środków higieny osobistej oraz produktów spożywczych. Organ ustalił również, że Skarżąca swoją opiekę na ojcem sprawuje od maja 2019 r., a będąc na urlopie macierzyńskim otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę [...] listopada 2020 r. ze strony pracodawcy. Otrzymała również propozycję zatrudnienia z tej samej firmy, ale w B., której nie mogła przyjąć z uwagi na potrzebę zapewnienia opieki ojcu i małoletniemu dziecku. Organ zauważył także, że wnioskodawczyni ma dwie siostry, które nie zamieszkują w A. i z uwagi na odległość od miejsca zamieszkania ich ojca nie uczestniczą w opiece nad ojcem.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ za bezsporne uznał, że Skarżąca jest córką L. G., na której ciąży obowiązek alimentacyjny, co czyni ją osobą należącą do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Jednakże wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne w ocenie organu nie może zostać przyznane, gdyż ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. wynika, że niepełnosprawność L. G. powstała później niż do ukończenia 25 roku życia. Według organu I instancji w przedmiotowej sprawie brak jest też bezpośredniego i ścisłego związku miedzy koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czy też rezygnacją z zatrudnienia przez Skarżącą. Skarżąca opiekę nad ojcem sprawuje od 2019 r., zaś w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] listopada 2020 r. była zatrudniona i była w stanie sprawować opiekę nad ojcem. Stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę, a propozycja zatrudnienia w B. nie została przez Skarżącą przyjęta z powodu opieki nad ojcem i małoletnim dzieckiem.

W ocenie organu I instancji zakres opieki i czynności wykonywanych przez Skarżącą nie mają charakteru czynności nadzwyczajnych. Czynności opiekuńcze nad ojcem nie zajmują bowiem takiej ilości czasu, aby Skarżąca przy należytej organizacji tej opieki nie mogłaby podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W tych okoliczności organ stwierdził, że pomoc świadczona przez Skarżącą nie wypełnia znamion opieki stałej lub długotrwałej. Końcowo odnosząc się do nie spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy, organ także zauważył, że jest zobowiązany do przestrzegania i stosowania przepisów ustawy, gdyż są to normy bezwzględnie obowiązujące.

Odwołanie od tejże decyzji złożyła Skarżąca zarzucając jej błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżąca zarzuciła również organowi dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy brakiem zatrudnienia przez Skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje i przesądzające znaczenie ma pozostawanie bez zatrudnienia bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że pojęcie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swoimi najbliższymi, zdolnymi do samodzielnej egzystencji, nie podejmują lub rezygnują z własnej aktywności zawodowej. W ocenie wnoszącej odwołanie kluczową jest okoliczność, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia ojca nie mogła podjąć zatrudnienia. Dodatkowo Skarżąca zauważyła, że organ w oderwaniu od okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy uznał, iż rozmiar opieki świadczony przez nią nad ojcem ma charakter doraźny, co tym samym umożliwia jej zatrudnienie. Jej zdaniem powyższa ocena jest dowolna, gdyż Skarżąca sprawuje stałą i długotrwałą opiekę nad ojcem w rozumieniu art. 17 ustawy, co tym samym uniemożliwia jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia wbrew twierdzeniu organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów odwołania i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium zrelacjonowało dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniło materialnoprawne podstawy przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wywodząc, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wymaga kumulatywnego zaistnienia szeregu przesłanek o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy za bezsporny organ uznał fakt, że Skarżąca należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem ojca, który zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta istniała w dniu [...] marca 2020 r. To zaś w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest równoznaczne z legitymowaniem się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dalej analizując wskazane przez organ I instancji podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, SKO zgodziło się z zarzutem Skarżącej, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż jak wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Odwołując się w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13 oraz poglądu prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych SKO stwierdziło, że w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż jak wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium, bowiem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z konstytucją.

W dalszej części Kolegium zwróciło uwagę, że jedną z kluczowych przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, bądź rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawna w stopniu znacznym. Przy czym świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta wymusza na osobie rezygnację z wykonywania pracy zarobkowej.

Odwołując się w tym zakresie do ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego Kolegium doszło do przekonania, że zakres opieki rzeczywiście sprawowanej przez Skarżącą, która przygotowuje odzież, umożliwia poruszanie się poza domem, sprząta pomieszczenia, pomaga w zakresie wizyt u lekarza i pilnuje terminów wizyt, zapisuje na szczepienia i badania, wykupuje leki, środki higieny osobistej, robi zakupy spożywcze, jak też duży stopień samodzielności osoby wymagającej opieki (samodzielnie porusza się, ubiera się, myje, spożywa posiłki, przyjmuje leki i spaceruje blisko domu) nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącą chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Przeszkodę, w realiach niniejszej sprawy, może stanowić wprawdzie potrzeba stałej opieki nad małoletnim dzieckiem, jednakże przepis art. 17 ust. 1 ustawy, należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wymusza rezygnację z pracy, czy też wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W tym zakresie ustalenia organu I instancji Kolegium uznało za wystarczające, a w konsekwencji odmówiło wnioskowanego świadczenia przyjmując, że zakres sprawowanej opieki przez Skarżącą nie wymusza całkowitej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Tym bardziej, że Skarżąca podczas wywiadu nie wskazywała, aby stan zdrowia jej ojca pogorszył się i to spowodowało potrzebę rezygnacji przez nią z zatrudnienia. Podkreślono również, że umowa o pracę J. G. została rozwiązana przez pracodawcę, ale wcześniej proponowano jej kontynuowanie zatrudnienia w B., jednak propozycja ta została odrzucona. Jak wynika z powyższego rezygnacja z zatrudnienia nie miała bezpośredniego związku ze sprawowaną opieką nad ojcem, gdyż Skarżąca opiekę taką sprawowała także będąc zatrudnioną. Końcowo Kolegium zasygnalizowało także, że L. G. posiada jeszcze dwie córki na których w równym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny, a co za tym idzie potrzeba zapewnienia ojcu opieki bezpośredniej, czy też dostarczania środków na jej zapewnienie i w tym przypadku odległość między miejscowościami ich zamieszkiwania (K. i B.), a miejscem zamieszkania ojca (A.) nie stanowi przeszkody w wykonywaniu tego obowiązku.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji SKO:

1) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. (-) zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez Skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej; (- ) zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki Skarżącej nad ojcem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Powołując się na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Uzasadniając podniesione zarzuty podkreśliła, że w jej przypadku fakt niepodejmowania zatrudnienia, który na równi z rezygnacją z zatrudnienia uprawnia na mocy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, był spowodowany koniecznością opieki nad ojcem. Ponadto organy zbyt pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy oceniły zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem. Co ważne, a czego nie wzięły pod uwagę organy, Skarżąca całodobowo jest w pełnej gotowości pomocy ojcu. Ponadto organ II instancji nie kwestionuje faktu sprawowania opieki nad ojcem jednakże lakonicznie podnosi, że zakres jej nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wbrew temu co twierdzi organ, zachodzi związek bezpośredni (czasowy i co do motywów) pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia celem sprawowania osobistej opieki. Bezsporne jest bowiem, że Skarżąca z uwagi na zły stan zdrowia ojca nie ma możliwości aktywności zawodowej. Warunku zaś "stałej" i "ciągłej" opieki nie należy rozumieć jako wykonywanej "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej niepełnosprawnością, a wiec koniecznością wykonywania takich, a nie innych czynności warunkujących jej egzystowanie w warunkach godności człowieka. Jak ustalił zaś bezspornie organ I instancji, a czego nie zakwestionował organ II instancji, Skarżąca wykonuję opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, a w opiece tej nikt inny jej nie pomaga. Skoro zatem zakres tejże opieki jest stały i długotrwały, to Skarżąca wyczerpuje wszelkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem organy w sposób prawidłowy ustaliły brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym ojcem, a rezygnacją lub nie podejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez tutejszy sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, który zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2021 r. został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji.

Jak stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2020r., poz. 111, dalej" "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu, (2) opiekunowi faktycznemu dziecka, (3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, (4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Skarżąca niewątpliwe znajduje się w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem ciąży na niej, w myśl przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny wobec ojca – L. G.. Kwestia ta nie była zresztą podważana przez organy orzekające w sprawie. Niekwestionowane jest również to, że w sprawie spełniony został warunek wynikający z art. 17 ust. 1b u.ś.r. odnośnie wieku, w którym powstała niepełnosprawność wymagającego opieki – L. G.. Spór koncentruje się natomiast wokół tego, czy zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem można uznać za pozostający w związku przyczynowym z rezygnacją lub niepodejmowaniem przez nią - zatrudnienia.

Regulacja powołanego wyżej art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozostawia bowiem wątpliwości, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest ściśle uzależnione od wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a rezygnacją z wykonywania pracy zarobkowej. Przywołany przepis wprost bowiem wskazuje, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej następuje w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest zatem kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w na tyle dużym - a wynikającym ze stopnia oraz charakteru niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Świadczenie to ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że bezsprzecznie musi zachodzić bezpośredni i ścisły związek między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem go, a sprawowaną opieką. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje wprawdzie pojęcia opieki, ale z wymienionego w tym przepisie warunku zaistnienia związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki należy wywieść wniosek, że opieka ta ma charakter stały, codzienny i wykonywana jest przez znaczną część doby przez co uniemożliwia podjęcie/kontynuowanie pracy, choćby w niepełnym wymiarze godzin (tak też NSA w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r. I OSK 1549/19, WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r. IV SA/Wr 287/19, CBOSA).

W ocenie sądu zestawiając okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy ze wskazaną regulacją prawną organy orzekające prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki. Z materiału dowodowego sprawy w żaden sposób nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawnym ojcem sprawowana przez Skarżącą wykluczała podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia. W postępowaniu ustalono bezsprzecznie, że L. G., którym opiekuje się Skarżąca jest osobą przewlekle chorą na nadciśnienie tętnicze płucne, ma wrodzoną wadę serca, hipercholesterolemię, POChP+ terapię tlenową, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury. Wedle wywiadu ojciec Skarżącej samodzielnie porusza się, ubiera się, myje, spożywa posiłki, przyjmuje leki i spaceruje blisko domu. Natomiast Skarżąca przygotowuje mu odzież, umożliwia poruszanie się poza domem, sprząta pomieszczenia, pomaga w zakresie wizyt u lekarza i pilnuje ich terminów, zapisuje na szczepienia i badania. Robi też zakupy leków, środków higieny osobistej oraz produktów spożywczych. Z ustaleń wywiadu wynika również, że Skarżąca swoją opiekę na ojcem sprawuje od maja 2019 r., a będąc na urlopie macierzyńskim w dniu [...] listopada 2020 r. otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę ze strony pracodawcy. Otrzymała również propozycję zatrudnienia z tej samej firmy, ale w B., której, jak zadeklarowała, nie mogła przyjąć z uwagi na potrzebę zapewnienia opieki ojcu i małoletniemu dziecku. Organ ustalił także, że Skarżąca ma dwie siostry, które nie zamieszkują w A. i w związku z tym nie uczestniczą w opiece nad ojcem.

Opisane powyżej czynności Skarżącej związane z opieką nad ojcem nie są, jak zasadnie uznał organ odwoławczy, czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie jakiekolwiek zatrudnienia. Oczywiście w realiach niniejszej sprawy Skarżąca może mieć trudność z podjęciem takiego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem sprawuje opiekę również nad dzieckiem, tym niemniej konieczność sprawowania takiej opieki w okresie trwającego na dzień złożenia wniosku – urlopu macierzyńskiego, nie może uzasadniać spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Z akt sprawy nie wynika, jak również takich okoliczności nie podnosi strona (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) w odwołaniu i skardze, by L. G. potrzebował bardziej wymagających czynności opiekuńczych, jak choćby pomocy przy karmieniu, czy przy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Okoliczność zaś, że wymaga on pomocy drugiej osoby w załatwianiu spraw życiowych jest w sprawie bezsporna, natomiast zgodzić się należy z organem II instancji, że zakres tej pomocy nie jest na tyle angażujący, by można było przyjąć, że rezygnacja czy niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia spowodowane było wyłącznie intensywnością opieki jaką sprawuje ona przy ojcu. Wymaga dodania, ze czynności takie jak gotowanie, sprzątanie, czy robienie zakupów są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Skarżąca podczas wywiadu nie wskazywała zaś, aby stan zdrowia jej ojca pogorszył się i to spowodowało potrzebę rezygnacji przez nią z zatrudnienia. Jak wynika zaś z akt postępowania administracyjnego umowa o pracę Skarżącej została rozwiązana przez pracodawcę, po uprzedniej propozycji kontynuowania zatrudnienia w B., której to propozycji Skarżąca nie przyjęła. Jak wynika z powyższego, a co trafnie zauważyło też Kolegium, rezygnacja z zatrudnienia nie miała bezpośredniego związku ze sprawowaną opieką nad ojcem, gdyż Skarżąca opiekę taką sprawowała także będąc zatrudnioną.

Nie kwestionując zatem złego stanu zdrowia ojca Skarżącej i konieczności jego wsparcia przez Skarżącą (do czego zobowiązana jest zgodnie z regulacjami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy), należy stwierdzić za organami, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym bardziej, że L. G. posiada jeszcze dwie córki na których w równym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny, a co za tym idzie potrzeba zapewnienia ojcu opieki bezpośredniej, czy też dostarczania środków na jej zapewnienie i w tym przypadku odległość między miejscowościami ich zamieszkiwania (K. i B.), a miejscem zamieszkania ojca (A.) nie stanowi przeszkody w wykonywaniu tego obowiązku.

Podsumowując sąd doszedł do wniosku, że zebrany materiał dowodowy jest w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez Skarżącą opieką nad ojcem, a rezygnacją przez nią z podjęcia zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje taki związek. Zatem pomimo tego, że ojciec Skarżącej posiada orzeczoną trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji nie sposób jednak przyjąć, aby Skarżąca z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się ojcem, rzeczywiście nie mogła, na tle stwierdzonej w wywiadzie środowiskowym częściowej samodzielności ojca, podjąć z tego właśnie powodu - żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Okoliczność zaś braku możliwości podjęcia aktualnie zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem nie uzasadnia spełnienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Z powołanych wyżej względów skład orzekający uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie zakresu i rozmiaru sprawowanej przez Skarżącą opieki nad ojcem i kwestii związanych z jego stanem i możliwością samodzielnego funkcjonowania w określonych sferach życia. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy sąd nie stwierdził zasadności naruszenia przez organy przepisów procesowych, w tym, objętych zarzutami skargi przepisów art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Powołane zaś w skardze orzeczenia nie stanowią o wadliwości zaskarżonej decyzji, jako że odnoszą się do konkretnych ustaleń faktycznych i nie mają bezpośredniego przełożenia na okoliczności faktyczne sprawy.

Z tych też powodów sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.