Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 223/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nakazał inwestorowi J. Z. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym ogrodzenia z płyt betonowych o wysokości powyżej 2,20 m zlokalizowanego pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w gminie K. poprzez wykonanie następujący robót:

1. Odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe, według szkicu załączonego do przedłożonej Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia betonowego sporządzonej przez E. R. (uprawnienia nr ewid. [...]) wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem ewidencyjnym [...]

2. Wyprostowanie i zabezpieczenie zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

Zaznaczono, że powyższe roboty budowlane należy wykonać w terminie do 21 października 2013 r., a decyzja podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczna.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 27 listopada 2012r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości S. w gminie K. podczas których stwierdzono, widoczne pęknięcia na płytach wzdłuż całego ogrodzenia oraz nieznaczne ubytki. Mając to na uwadze organ nałożył postanowieniem nr [...] z dnia 3 grudnia 2012 r. na J. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 14 lutego 2013 r., ekspertyzy stanu technicznego dotyczącej ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...] w S., gmina K..

Ekspertyza została dostarczona w dniu 12 lutego 2013 r. Po jej przeanalizowaniu stwierdzono, iż nie spełnia ona wymogów pozwalających uznać przedstawione opracowanie za ekspertyzę, gdyż nie wyjaśnia kwestii zabezpieczenia ogrodzenia przed dalszą postępującą degradacją, czy erozją gruntu.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia 8 marca 2013 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji o przekrój obrazujący rzeczywiste posadowienie ogrodzenia oraz o ocenę i sposób zabezpieczeń ogrodzenia w odniesieniu do stabilności gruntu, nachylenia terenu oraz warunków hydrogeologicznych gruntu.

W dniu 29 kwietnia 2013 r. zostało złożone uzupełninie przedmiotowej ekspertyzy stanu technicznego. Dołączono również dokumentację fotograficzną z zaznaczonym odchyleniem słupów od pionu w granicach 4-15 cm oraz z widocznymi uszkodzeniami płyty panelowej. Na fotografiach zaznaczono również poziom gruntu za ogrodzeniem (od strony inwestora) na działce nr [...], który (zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzupełnieniu ekspertyzy) należy usunąć i wyrównać do poziomu gruntu od strony działki nr [...].

Organ I instancji przypomniał, iż jako przyczyny zaistniałych uszkodzeń i deformacji autor ekspertyzy podał słabą stabilność gruntu przy stosunkowo dużym nachyleniu terenu oraz zmieniających się warunkach hydrogeologicznych w gruncie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż także, iż autor dokumentacji stwierdził, że cyt. "w celu poprawy stabilności ogrodzenia oraz zmniejszenia naprężeń na ogrodzenie należy odkopać dolne panele na całej długości ogrodzenia (zgodnie z załączonym szkicem) od strony inwestora, eliminując w ten sposób jakikolwiek napór gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe. Powyższe działanie zapobiegnie dalszej degradacji ogrodzenia zachowując jednocześnie warunki bezpieczeństwa użytkowania. Ogrodzenie w obecnym stanie po odkopaniu dolnych paneli ogrodzenia nie będzie zagrażać bezpieczeństwu użytkowania ".

Mając na uwadze powyższe organ nadzoru budowlanego I instancji stwierdził, że konieczne jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie nakazanych w przedmiotowej decyzję czynności.

Pismem z dnia 27 września 2013 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. Z..

Odwołujący wskazał, że zaskarża ww. decyzję w zakresie pkt 2 jej sentencji i wnosi o jej uchylenie w tym zakresie jako naruszającej art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Odwołujący podniósł, że decyzja w zaskarżonym zakresie jest pozbawiona podstaw prawnych. Sporządzone w trakcie postępowań ekspertyzy nie zalecają bowiem przeprowadzenia "wyprostowania i zabezpieczenia wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu." Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona w pkt 2.

Rozpoznając powyższe odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru w K. decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał J. Z. właścicielowi ogrodzenia na działce nr [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym ogrodzenia z płyt betonowych o wysokości powyżej 2,20 m rozgraniczającego działki nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w gminie K. poprzez wykonanie następujących robót:

Odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe, wg szkicu załączonego do przedłożonej Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia betonowego sporządzonej przez E. R. wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem ewidencyjnym [...] (uprawnienia nr ewid. [...]);

Wyprostowanie zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku".

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w oparciu o przedłożone przez inwestora dokumenty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 15 grudnia 2009 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy wydał decyzję nr [...] znak: PINB[...], którą stwierdził "że nie zachodzi konieczność wykonania robót budowlanych przy wybudowanym ogrodzeniu pomiędzy działkami [...] i [...] w S. o wysokości powyżej 2,20 m, które zostało wykonane bez zgłoszenia do organów architektonicznobudowlanych". Decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji PINB z dnia 15 grudnia 2009 r. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2012 r. znak: [...]. W dniu 12 września 2013 r. PINB na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję nr [...], którą stwierdził, "że obowiązek nałożony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K., decyzją z dnia 22.10.2009r. znak: [...], nr [...] na P. J. Z. został wykonany". Powyższa decyzja zakończyła przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego sprawę związaną z legalizacją wybudowanego ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m pomiędzy działkami nr [...] i [...] w miejscowości S. Wobec powyższego obrany przez organ I instancji tryb przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane w sprawie postępowania znak: [...] organ uznał za prawidłowy.

Następnie organ, opierając się na wynikach Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia oraz uzupełnieniu do niej, wskazał, że w celu likwidacji przyczyny powodującej nieprawidłowość i stwierdzone zagrożenie, konieczna jest poprawa stabilności ogrodzenia oraz zmniejszenie naprężeń na ogrodzenie poprzez odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe. Powyższy obowiązek nie był kwestionowany w odwołaniu z dnia 27 września 2013 r.

Organ zaznaczył następnie, że w odwołaniu zaskarżono decyzję PINB z dnia 12 września 2013 r. w zakresie pkt 2 jej sentencji. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że PINB w zaskarżonej decyzji nie uzasadnił podstaw do nałożenia obowiązku wyprostowania zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu. Nie doprecyzował także na czym ma polegać zabezpieczenie ww. ogrodzenia. Powyższe uchybienie choć narusza art. 107 § 1 k.p.a. to nie w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy mającej istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z opracowania autorstwa K. G. z dnia 16 listopada 2009 r. wybudowane ogrodzenie nie miało odchylenia od pionu. W ciągu trzech lat użytkowania ogrodzenie znalazło się w nieodpowiednim stanie technicznym, polegającym na znacznym przechyleniu słupków ogrodzeniowych miejscami dochodzącym do 12-15 cm od pionu (opracowanie autorstwa E. R.). Takie stan rodzi wątpliwości, czy ogrodzenie pozostawione pod kątem będzie stabilne i stateczne. Wobec powyższego zasadne jest wyprostowanie - zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta - wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu, gdyż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie polega tylko na usunięciu przyczyn powstawania nieprawidłowości, ale także na doprowadzeniu obiektu do właściwego stanu technicznego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponuje wykwalifikowaną kadrą pracowniczą posiadającą stosowną wiedzę i doświadczenie wystarczające, aby nałożyć nakaz wyprostowania odchylonych od pionu słupów i paneli ogrodzeniowych. Podnoszony przez stronę odwołującą zarzut braku podstaw do działania w tym zakresie jest więc nieuzasadniony. Organ odwoławczy zaznaczył, że w decyzji organu I instancji nie powołano art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, na podstawie którego nałożono nakaz wyprostowania odchylonych od pionu słupów i paneli ogrodzeniowych oraz nie sprecyzowano i nie wyjaśniono na czym polegać ma obowiązek zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych. Decyzja w tym zakresie jest więc częściowo niewykonalna. Z tych względów organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł jak w jej sentencji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. Z., zaskarżając jej pkt 2.

W wywiedzionej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 , art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego pozwalającego zastosować przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie nakazania wyprostowania ogrodzenia oraz naruszenie ww. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez stwierdzenie i nakazanie usunięcia nieprawidłowości nieistniejących, w postaci nakazania wyprostowania ogrodzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzją orzeczono o obowiązku wykonania wyprostowania ogrodzenia do pionu w oparciu o zalecenie producenta. W decyzji bark jest jednak opisu tych zaleceń. Co więcej brak jest nawet ustalenia, czy takie wyprostowanie jest technicznie możliwe. W decyzji odwołano się jedynie do zasad sztuki budowlanej, ale zasad tych nie powołano. W związku z tym nie da się w ogóle ustalić, czy decyzja jest wykonalna bez budowy ogrodzenia od nowa. Nadto w zebranym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek ustaleń faktycznych wskazujących na konieczność wykonania takiego "wypionowania" ogrodzenia. W ocenie skarżącego organ założył, że art. 66 ustawy Prawo budowlane pozwala nakazać wykonanie wszystkiego przy odniesieniu się do nieustalonych i nieznanych w tym przypadku zasad sztuki budowlanej. W przedmiotowej sprawie organ nie ustalił, czy skarżący ma możliwość "wypionowania" ogrodzenia, co stanowi zdaniem skarżącego o rażącym naruszeniu prawa.

Skarżący podniósł, że żaden z przywołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów nie wskazuje, iż inwestor w każdym przypadku istnienia odchylenia ogrodzenia od pionu musi go "wypionować". Nadto organ nałożył ten obowiązek wbrew opinii biegłych znajdujących się w aktach sprawy. Żaden z biegłych nie wskazał bowiem ani konieczności, ani potrzeby, ani też możliwości wyprostowania ogrodzenia do pionu. Biegli jednoznacznie wskazali jedynie na koniczność odkopania części ogrodzenia.

Skarżący podniósł także, że żaden z dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie wskazuje, aby ogrodzenie po jego odkopaniu mogło zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a zatem by spełnione zostały przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Z tego też względu decyzja jest bezpodstawna. Nadto skarżący podniósł, że producent nie stwierdził, aby odchylenie od pionu ogrodzenia stanowiło o jego nieodpowiednim stanie technicznym. Nie stwierdził też, czy ogrodzenie należy "wypionować" oraz czy jest to możliwe i w jaki sposób. Zdaniem skarżącego nałożenie obowiązku wyprostowania ogrodzenia jest w światle zebranego materiału dowodowego bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując w świetle przywołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) - powodującym jej nieważność. Tym samym skarga podlega uwzględnieniu, chociaż z przyczyn innych, niż w niej podniesione. Przepisem który został rażąco naruszony w przedmiotowej sprawie jest art. 16 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) - zwanej dalej w skrócie k.p.a..

Zaznaczyć na wstępie należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może ono mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niebudzący wątpliwości dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. II SA/Kr 357/08 – wszystkie powołane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II GSK 1206/11 orzekł, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 333/12 stwierdził, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2422/11 wskazał natomiast, że rażące naruszenie prawa musi być na tyle drastyczne, aby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej takim naruszeniem stanowiło ważniejszą wartość niż zasada trwałości decyzji ostatecznej. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Mając na uwadze powyższe należy przypomnieć, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 grudnia 2013 r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji i nakazująca na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym ogrodzenia poprzez wykonanie określonych w decyzji robót.

Uchylona przez organ odwoławczy decyzja organu I instancji nakazywała skarżącemu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie robót, które opisane zostały w punkcie 1 i 2 tej decyzji. I tak zgodnie z punktem 1 decyzji skarżący został zobligowany do odkopania dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowania jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe, według szkicu załączonego do przedłożonej Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia. W punkcie drugim decyzji nakazano skarżącemu wyprostowanie i zabezpieczenie zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżący wyraźnie wskazał, że zaskarża tylko punkt 2 decyzji. W tej sytuacji stwierdzić należy, że w pozostałej części decyzja organu I instancji stała się decyzją ostateczną. Oznacza to, że decyzja ta, w zakresie w jakim nie została zaskarżona, a więc w zakresie punktu 1 nie mogła być weryfikowana przez organ odwoławczy w zwykłym toku instancji. Wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych w przypadkach przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć zatem decyzję organu pierwszej instancji, w stosunku do której upłynął termin złożenia odwołania i nie został przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy (organ drugiej instancji) oraz decyzje ostateczne z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego (Andrzej Wróbel w Komentarzu do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el., 2014 Stan prawny: 2014-02-01).

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że organ odwoławczy uprawniony był do skontrolowania decyzji i ewentualnie wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego jedynie w zakresie zaskarżonej części decyzji, a więc jedynie w zakresie punktu 2 wobec uostatecznienia się decyzji w zakresie jej punktu 1. Zauważyć w tym miejscu należy, że jak wynika z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniósł tylko J. Z.. Tym samym wobec niezaskarżenia decyzji organu I instancji przez inną stronę postępowania w całości, organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia tej decyzji w całości. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego musi być bowiem zgodne z zakresem odwołania.

W przedmiotowej sprawie oznacza to możliwość orzekania jedynie w zakresie objętym punktem 2 decyzji. W pozostałej części decyzja posiada bowiem walor decyzji ostatecznej, co oznacza ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, która w związku z tym nie może być już przedmiotem postępowania.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem przepisu art. 16 § 1 k.p.a. Uchylenie decyzji organu I instancji w całości, pomimo zaskarżenia jej jedynie w części, niewątpliwie godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Z przedstawionych powyżej względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powodującą konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Ze względu na stwierdzony rodzaj nieprawidłowości, powodujący nieważność zaskarżonej decyzji, rozpoznawanie zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania jest przedwczesne.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zobowiązany będzie uwzględnić wskazaną powyżej argumentację.