Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 550/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 42 art. 44 art. 58
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M.W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] (sprawa nr akt [...]), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku M. W., reprezentowanego przez adwokata (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r., nr [...] dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu z dniem [...] października 2016 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] września 2016 r. rozkazem personalnym nr [...] Szef Biura Ochrony Rządu (dalej także: "Szef BOR" lub "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 4 oraz art. 39 pkt. 2 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 552 ze zm.), zwolnił skarżącego M. W. ze służby w Biurze Ochrony Rządu z dniem [...] października 2016 r., wskutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Z akt sprawy wynika, iż z uwagi na nieobecność skarżącego w służbie, wyżej wskazany rozkaz personalny Szefa BOR próbowano doręczyć w miejscu zamieszkania skarżącego, za pośrednictwem komórki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu właściwej w sprawach kadr. Jednakże, z uwagi na nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania w zakresie treści powyższego rozkazu personalnego poinformowano małżonkę skarżącego o przedmiocie pisma, która jednocześnie odmówiła jego przyjęcia.

W związku z powyższym, przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało przesłane - za pośrednictwem Poczty Polskiej - na adres zamieszkania, wskazany przez skarżącego. Rozkaz personalny został awizowany w dniu [...] października 2016 r. oraz w dniu [...] października 2016 r. W dniu [...] października 2016 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczyciel zawarł informację, iż przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, po czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Powyższe spowodowało, że uznano, iż wspomniany rozkaz personalny został doręczony na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w dniu [...] października 2016 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wystąpiła na podstawie art. 58 k.p.a. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższego rozkazu personalnego Szefa BOR.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podkreślono w szczególności, że skarżący dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. dowiedział się, że został zwolniony ze służby w Biurze Ochrony Rządu, kiedy pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. otrzymał informację o konieczności służbowego rozliczenia się. We wniosku strona skarżąca wskazała, iż nie miała możliwości zapoznania z treścią spornego rozkazu personalnego, gdyż w czasie, kiedy dokument został wysłany na jego adres domowy, przebywała w [...] Centrum Psychiatrii "[...]" sp. z o.o. w Z. na oddziale detoksykacyjnym (od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] października 2016 r.) oraz w [...] Specjalistycznym Centrum Zdrowia [...] w P. na oddziale (zamkniętym) Terapii Uzależnienia od Alkoholu (od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.).

Skarżący podniósł, iż o powyższym fakcie żona strony skarżącej poinformowała Biuro Ochrony Rządu pismem z dnia [...] października 2016 r., przy czym w tym miejscu zaznaczono, że żona strony skarżącej nie odebrała przesyłki kierowanej do męża, wiedząc, że przez okres co najmniej kilku tygodni będzie on przebywał poza miejscem zamieszkania z utrudnionym kontaktem z rodziną. Dodatkowo skarżący podkreślił, że w okresie przebywania w ww. placówkach leczniczych cierpiał na zespół abstynencyjny, zatem można było w jego przypadku mówić o przemijającym zaburzeniu czynności psychicznych, albowiem kontakt werbalny z nim był utrudniony, występowały zaburzenia w postrzeganiu i rozumieniu rzeczywistości.

Strona skarżąca złożyła jednocześnie wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodów z załączonych do wniosku dokumentów, m. in.:

- karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] października 2016 r. wystawionej przez [...] Centrum Psychiatrii "[...]" Sp. z o.o. w Z. - potwierdzającej pobyt skarżącego w szpitalu w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] października 2016 r., a także

- karty informacyjnej leczenia szpitalnego [...] Specjalistycznego Centrum Zdrowia [...] w P. potwierdzającej pobyt skarżącego w szpitalu od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.

Strona skarżąca podniosła, że z powyższych dokumentów (obu zaświadczeń) rozpoznano zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane użyciem alkoholu i paleniem tytoniu.

Ponadto, strona skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie żony skarżącego i wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczność stanu zdrowia psychicznego skarżącego w okresie od września do końca grudnia 2016 r., w tym do określenia, czy w tym okresie strona skarżąca była w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku strony skarżącej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], w którym - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. - odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, iż zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Oznacza to, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W tym miejscu organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Organ wskazał, iż z treści przepisu art. 58 k.p.a. wynika, iż uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Odnosząc się w uzasadnieniu postanowienia do kwestii prawidłowości i tym samym skuteczności doręczenia rozstrzygnięcia przez Szefa Biura Ochrony Rządu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, że z akt sprawy wynika, iż rozkaz personalny nr [...] Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu z dniem [...] października 2016 r. został doręczony stronie - na podstawie art. 44 k.p.a. - na adres podany przez skarżącego jako adres zamieszkania. Przesyłka, pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta pod adresem zamieszkania strony, podanym do wiadomości właściwego przełożonego.

Ustosunkowując się z kolei do powołanych przez stronę skarżącą dowodów, z których wynikać ma, iż od dnia [...] września 2016 r. skarżący pozostawał na leczeniu w specjalistycznych ośrodkach szpitalnych i nie przebywał pod adresem zamieszkania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrócił uwagę na obowiązki skarżącego wynikające z regulacji dotyczących funkcjonariuszy BOR. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Szefa Biura Ochrony Rządu nr 25/2011 z dnia 21 kwietnia 2011 r. "W sprawie wprowadzenia instrukcji Szefa Biura Ochrony Rządu w sprawach zakładania i prowadzenia teczek akt osobowych oraz kart ewidencyjnych skarżący Biura Ochrony Rządu" - § 3 ust. 24 - obowiązek niezwłocznego informowania o zmianach w życiu osobistym oraz danych teleadresowych oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających te zmiany spoczywa na każdym skarżącym. Organ odwoławczy zauważył, że takie dane są - stosownie do § 3 ust. 2 przedmiotowego zarządzenia - przekazywane do właściwej komórki kadrowej.

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, rozkaz personalny nr [...] Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu był bezpośrednią konsekwencją wydania przez Szefa Biura Ochrony Rządu orzeczenia z dnia [...] września 2016 r., uznającego skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów dyscyplinarnych i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że powyższe orzeczenie dyscyplinarne, jak wynika z materiałów sprawy, w dniu [...] września 2016 r. wręczono skarżącemu w miejscu jego zamieszkania. Organ odwoławczy zauważył, że skarżący przyjął egzemplarz przeznaczony dla niego, jednak odmówił potwierdzenia tego faktu własnoręcznym podpisem. Stosownej adnotacji dokonano na egzemplarzu umieszczonym w aktach postępowania nr [...] (w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] września 2016 r, podpisane przez Naczelnika Wydziału Postępowań Dyscyplinarnych Zarządu [...] BOR).

W tym miejscu, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Organ wskazał, że stosownie do art. 41 § 2 k.p.a., w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Organ odwoławczy odnosząc powyższe do ustaleń niniejszej sprawy, zauważył, iż żona skarżącego nie odebrała listu, wiedząc, że przez okres co najmniej kliku tygodni skarżący będzie przebywał poza miejscem zamieszkania z utrudnionym kontaktem ze strony rodziny. Zdaniem organu odwoławczego, zaistniała sytuacja była świadomym działaniem żony skarżącego, która świadomie nie odebrała korespondencji skierowanej do niego, pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki.

Odnosząc się do kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od ww. rozkazu personalnego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że podkreślenia wymaga fakt, iż strona występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu, powinna wykazać, że mimo całej staranności nie udało jej się zachować terminu do złożenia przedmiotowego odwołania.

Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżący nie był obecny w trakcie toczącego się postępowania pod podanym organowi adresem, gdyż jak wynika z akt sprawy w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. przebywał w placówkach leczniczych i w związku z tym nie odebrał przesyłki zawierającej ww. rozkaz personalny, co obciąża negatywnymi skutkami stronę.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, iż w karcie informacyjnej, w której wpisano jako dzień przyjęcia do szpitala datę [...] września 2016 r. - w ten sposób opisano stan skarżącego przy przyjęciu - "W izbie przyjęć w rzeczowym kontakcie słownym, orientacja pełna, świadomość jasna, nastrój i napęd w normie". Z kolei, odnośnie przebiegu hospitalizacji wpisano w dokumencie - z cechami zespołu abstynencyjnego, w czasie leczenia stopniowe ustąpienie objawów, leczenie - relanium, społeczność terapeutyczna, motywowanie do leczenia odwykowego, leczenie odwykowe. Organ odwoławczy zauważył również, że z dokumentów wynika, iż skarżący dobrowolnie zgłosił się na leczenie odwykowe, podejmując decyzje o leczeniu na skutek narastających konsekwencji nałogu.

Organ odwoławczy podkreślił, iż z dokumentacji wynika zatem, że mamy do czynienia ze świadomą decyzją skarżącego dotyczącą oddania się na leczenie. W związku z tym, organ odwoławczy uznał, że nie wystąpił tu przypadek jakiejkolwiek siły wyższej, nie dającej się przewidzieć przeszkody. Organ odwoławczy uznał, że skarżący samodzielnie lub przy pomocy np. żony lub innej upoważnionej osoby, mógł i był w stanie poinformować przełożonych o planowanym dłuższym pobycie w szpitalu, wpływającym na możliwość skontaktowania się z nim w sprawach służbowych. Tym samym, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że twierdzenia strony skarżącej, zgodnie z którymi nie była ona w stanie samodzielnie podejmować jakichkolwiek czynności wymagających wysiłku psychicznego, nie zasłużyły na uwzględnienie.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał także na znaczne opóźnienie w dostarczeniu informacji o pobycie w szpitalu. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że pomimo, iż skarżący przebywał na leczeniu szpitalnym od dnia [...] września 2016 r., dopiero [...] października 2016 r. jego żona sporządziła pismo z informacją w tej sprawie, które organ otrzymał - dzień później.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że w sprawie istotne jest także to, iż skarżący zaraz po zakończeniu leczenia nie przekazał do Biura Ochrony Rządu informacji o terminie tego leczenia, jak również nie skontaktował się z Biurem Ochrony Rządu pomimo, że musiał zapoznać się z pozostawionymi przez operatora publicznego zawiadomieniami o przesyłce poleconej, a zatem miał możliwość powzięcia informacji o próbie doręczenia skarżącemu przesyłki z macierzystej formacji.

Dodatkowo, organ odwoławczy podkreślił, iż małżonka skarżącego została poinformowana o treści rozkazu personalnego nr [...], zatem należy przyjąć, że przekazała informację w tym zakresie skarżącemu po zakończeniu przez niego hospitalizacji. Zdaniem organu odwoławczego, nie bez znaczenia w sprawie jest także to, że skarżącemu nie wypłacono już w listopadzie i grudniu 2016 r. uposażenia z tytułu pełnienia służby w Biurze Ochrony Rządu.

W konsekwencji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wskazał, że z zaświadczenia lekarskiego winno wynikać np. że obłożna choroba zainteresowanego, trwająca w okresie, jaki był wymagany do złożenia środka zaskarżenia, uniemożliwiała złożenie go. Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył jednak, że w orzecznictwie przyjmuje się, że samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jeżeli istniała możliwość sporządzenia odwołania przez stronę i nadania go osobiście bądź przy pomocy domownika w urzędzie pocztowym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1015/07).

Powołując się z kolei na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2010 r., wydany w sprawie sygn. akt II SA/Lu 206/10, organ odwoławczy podkreślił, iż - według WSA w Lublinie - "przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (...), ale także lżejsze, jej postaci - niedbalstwa. (...) Brak winy przy dokonaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, czyli winna ona stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna".

Organ odwoławczy nie zgodził się w konsekwencji ze stroną skarżącą w zakresie wskazania w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, że dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. strona skarżąca dowiedziała się, że wydano wobec niej rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby. Organ odwoławczy uznał bowiem, że przyczyna uzasadniająca uchybienie terminowi w przedmiotowej sprawie ustala od dnia [...] grudnia 2016 r., to jest pierwszego dnia pobytu w domu po zakończeniu leczenia szpitalnego. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący w tym dniu miał sposobność powzięcia wiedzy na temat podjętej wobec niego decyzji (rozkazu personalnego) i faktu próby doręczenia korespondencji służbowej z Biura Ochrony Rządu. Według organu odwoławczego, skarżący miał także, wynikający z przepisów regulujących tok służby, obowiązek skontaktowania się z przełożonymi w celu poinformowania ich o swoim stanie, możliwości kontaktu i ewentualnych innych sprawach ważnych z punktu widzenia stosunku służbowego.

Organ odwoławczy uznał, że powyższy termin ustania przyczyny uzasadniającej uchybienie terminowi do złożenia ewentualnego odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Biurze Ochrony Rządu powoduje, że 7-dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu [...] grudnia 2016 r., a zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu do odwołania od rozkazu personalnego nr [...] Szefa Biura Ochrony Rządu dopiero w dniu [...] stycznia 2017 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

Tym samym, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że wnioski dowodowe skarżącego powołane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało uznać za niezasadne wobec jednoznacznych ustaleń wynikających z materiału dowodowego niniejszej sprawy.

W tym miejscu, organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1000/09, zgodnie z treścią którego: "odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia, skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego z przyczyn podawanych w jego uzasadnieniu wskazuje, że strona wniosła środek odwoławczy z uchybieniem terminu".

W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r. oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

1) rażące naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] bez jego winy, podczas gdy skarżący z uwagi na pogłębiającą sic chorobę alkoholową był w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli, a w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. przebywał w [...] Centrum Psychiatrii "[...]" sp. z o.o. w Z. na oddziale detoksykacyjnym oraz w [...] Specjalistycznym Centrum Zdrowia [...] w P. na oddziale (zamkniętym) Terapii Uzależnienia od Alkoholu;

2) rażące naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podczas gdy skarżący wiedzę o wydaniu ww. rozkazu i jego treści powziął dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r., a wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu [...] stycznia 2017 r.;

3) rażące naruszenie art. 41 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że doręczenie rozkazu personalnego nr [...] na adres domowy skarżącego było prawidłowe, podczas gdy żona skarżącego pismem z dnia [...] października 2017 r. zawiadomiła organ o zmianie adresu przebywania męża;

4) rażące naruszenie art. 43 k.p.a. - poprzez wyciągnięcie niekorzystnych dla skarżącego wniosków z faktu nieodebrania przez jego żonę przesyłki z rozkazem personalnym nr [...], podczas gdy doręczenie dorosłemu domownikowi - w myśl art. 43 k.p.a. - może nastąpić jedynie w przypadku, gdy taka osoba podejmie się oddania pisma adresatowi, a żona skarżącego miała podstawy do takie odmowy;

5) rażące naruszenie art. 44 k.p.a. - poprzez uznanie, że doręczenie zastępcze określone w niniejszym przepisie zostało prawidłowo dokonane, podczas gdy żona skarżącego pismem z dnia [...] października 2016 r. poinformowała organ, że małżonek nie przebywa pod wskazanym adresem, a więc pismo z rozkazem personalnym nr [...] powinno zostać poręczone ponownie na prawidłowy adres;

6) rażące naruszenie art. 78 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony skarżącej, w tym zwłaszcza wniosku o powołanie biegłego z zakresu psychiatrii na okoliczność określenia stanu psychicznego zdrowia skarżącego, w tym jego świadomości i oceny rzeczywistości w okresie od września do grudnia 2016 r. wobec jego leczenia w placówkach zamkniętych z powodu uzależnienia od alkoholu, podczas gdy organ nie miał wiadomości specjalnych w tym zakresie, a więc nie mógł samodzielnie rozstrzygnąć, czy skarżący M. W. w wyżej określonym czasookresie był w stanie wyłączającym lub zniekształcającym świadomość;

- co łącznie skutkowało naruszeniem zasad, w szczególności:

7) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - poprzez brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów, co uniemożliwiło wyjaśnienie stanu faktycznego, a w konsekwencji przywrócenie terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] oraz przerzucenia na stronę skarżącą negatywnych skutków nieprawidłowego doręczenia stronie wspomnianego rozkazu personalnego nr [...].

2. naruszenie § 3 ust. 24 zarządzenia Szefa Biura Ochrony Rządu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji Szefa Biura Ochrony Rządu w sprawach zakładania i prowadzenia teczek akt osobowych oraz kart ewidencyjnych funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu - poprzez uznanie, że podanie nowych danych adresowych nie nastąpiło niezwłocznie, podczas gdy ze względu na stan zdrowia skarżącego i utrudniony kontakt, brak było możliwości wcześniejszego zawiadomienia o miejscu przebywania skarżącego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż trudno się zgodzić ze stanowiskiem organu, jakoby doręczenie zastępcze w trybie art 44 k.p.a. zostało dokonane w sposób prawidłowy. Skarżący podkreślił, że od dnia [...] września 2016 r. przebywał w [...] Centrum Psychiatrii "[...]" sp. z o.o. w Z. na oddziale detoksykacyjnym, a od dnia [...] października w [...] Specjalistycznym Centrum Zdrowia [...] w P. na oddziale zamkniętym Terapii Uzależnienia od Alkoholu. Skarżący zauważył, że w tym czasie na jego adres domowy zostało skierowane pismo z Biura Ochrony Rządu, którego nie podjęła się przekazać jego żona, wiedząc, że mąż leczy się na oddziale zamkniętym i kontakt z nim jest utrudniony. Przy czym, zdaniem skarżącego, należy podkreślić, że jego małżonka nie miała możliwości zapoznania się z treścią dokumentu. Według strony skarżącej, w świetle art. 43 k.p.a. wspomniana okoliczność stanowiła uzasadniony powód odmowy podjęcia się oddania pisma adresatowi pisma, a więc w związku z tym organ nie powinien wyciągać z powyższego negatywnych dla strony skarżącej skutków prawnych. Co więcej, skarżący zauważył, iż jego małżonka wystosowała do Biura Ochrony Rządu pismo z dnia [...] października 2016 r., w którym poinformowała o leczeniu małżonka wraz z podaniem adresu, w którym skarżący przebywa. W związku z powyższym, w tym stanie rzeczy organ powinien był skierować pismo zawierające rozkaz personalny nr [...] na adres wskazany w piśmie małżonki skarżącego z dnia [...] października 2016 r., czego jednak nie uczynił. Zdaniem strony skarżącej, konsekwencją nieprawidłowych działań organu było to, że skarżący pierwszą informację o zwolnieniu go ze służby uzyskał dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r., w związku z otrzymaniem pisma z dnia [...] grudnia 2016 r., informującego go o konieczności zwrotu określonych w piśmie przedmiotów w związku ze zwolnieniem go ze służby w Biurze Ochrony Rządu na podstawie rozkazu personalnego Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r., nr [...]. Skarżący zauważył, że w tym samy dniu jego małżonka otrzymała pismo, w którym zwracano przesłane wcześniej druki zwolnień lekarskich ZUS ZLA, które były przesyłane na adres Biura Ochrony Rządu. Zdaniem skarżącego, było to pierwsze pismo, w którym informowano o zwrocie zwolnień lekarskich. Skarżący podniósł jednocześnie, że wcześniej, z uwagi na przebywanie na zwolnieniu lekarskim, skarżący nie zwracał się z zapytaniami co do statusu w Biurze Ochrony Rządu. Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że nieprawidłowe doręczenie pisma jest okolicznością wskazującą na brak winy przy uchybieniu terminowi na dokonanie czynności (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK. 688/11, LEX nr 1217417), na co wskazuje również sam organ.

Strona skarżąca stwierdziła także, że nie może być w niniejszej sprawie rozstrzygającym fakt, iż skarżący w dniu [...] września 2016 r. otrzymał orzeczenie Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r. Strona skarżąca uznała bowiem, iż organ nie wziął pod uwagę charakteru schorzenia skarżącego. Zdaniem strony skarżącej podkreślić trzeba, że uzależnienie od alkoholu nie jest chorobą nagłą, taką jak np. zawał czy wylew, a chorobą postępującą, jednak o charakterze psychiatrycznym. W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że jeżeli w dniu [...] września 2016 r. skarżący został przyjęty do [...] Centrum Psychiatrii z rozpoznaniem: "zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane użyciem alkoholu", to trudno jest przyjąć, jakoby w dniu [...] września 2016 r. był on w pełni zdrowym człowiekiem, mającym pełny wgląd w zdarzenia dziejące się wokół niego.

Skarżący podkreślił ponadto, iż na etapie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego złożył wnioski dowodowe, w tym zwłaszcza wniosek o powołanie biegłego z zakresu psychiatrii, na okoliczność określenia jego stanu psychicznego pomiędzy wrześniem a grudniem 2016 r. Jednakże, jak wskazał skarżący, organ odwoławczy z niezrozumiałych dla skarżącego względów, uznał się władnym do rozstrzygania kwestii, co do których powinien się wypowiedzieć (ze względu na wiadomości specjalne) biegły z zakresu psychiatrii. Zdaniem skarżącego, organ nie wskazał przy tym, co pozwoliło mu wypowiadać się w kwestiach, w których konieczne są wiadomości specjalne z zakresu psychiatrii, zwłaszcza, że zgodnie z orzecznictwem "Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne" (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 581/16).

Skarżący zwrócił ponadto uwagę, iż o dobrym stanie zdrowia skarżącego w chwili zgłoszenia się na leczenie odwykowe nie może świadczyć - wbrew temu, co podnosi organ odwoławczy - dobrowolne zgłoszenie się na leczenie. Zdaniem organu, w takim wypadku jedynie osoby kierowane na "przymusowe" leczenie mogłyby zostać uznane za znajdujące się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli, co byłoby samo w sobie absurdalne.

W konsekwencji, strona skarżąca uznała, że opisane wyżej okoliczności świadczą o tym, iż organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 77 k.p.a.

Strona skarżąca, powołując się na treść przepisu art. 8 k.p.a., a także na stosowne orzecznictwo - podniosła, iż w niniejszym postępowaniu organ całkowicie zignorował wnioski dowodowe skarżącego, zmierzające wprost do ustalenia, że w okresie od września do grudnia 2016 r. skarżący ze względu na chorobę alkoholową cierpiał na przemijające zaburzenia czynności psychicznych, które ustąpiły dopiero po kilkumiesięcznej abstynencji oraz przyjmowaniu odpowiednich leków, co w konsekwencji powinno było doprowadzić do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. Tymczasem jednak, jak wskazał skarżący, organ odwoławczy, nie posiadając wiadomości specjalnych, na podstawie tylko sobie znanych przesłanek rozstrzygnął o psychicznym stanie zdrowia skarżącego, do czego nie miał prawa, a tym samym naruszył zarówno obowiązek działania na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.), jak i obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W tej sytuacji, strona skarżąca wyraźnie zarzuciła, iż doszło do rażącego naruszeniu przepisów regulujących kwestię gromadzenia materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.)

Mając powyższe na względzie, strona skarżąca powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 1 października 2015 r., wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 218/14, w którym NSA wyraził pogląd że "Celem przepisów dotyczących doręczeń jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów". Przenosząc to stanowisko na przedmiot niniejszego postępowania, strona skarżąca wskazała, że w przedmiotowym wypadku to skarżący poniósł skutki nieprawidłowego działania organu.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych, odnosząc się do powołanego przez stronę skarżącą dowodu, zgodnie z którym od dnia [...] września 2016 r. skarżący pozostawał na leczeniu w specjalistycznych ośrodkach szpitalnych i nie przebywał pod adresem zamieszkania – wskazał na obowiązki każdego funkcjonariusza wynikające z zarządzenia Szefa Biura Ochrony Rządu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji Szefa Biura Ochrony Rządu w sprawach zakładania i prowadzenia teczek akt osobowych oraz kart ewidencyjnych funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu, a w szczególności na wynikający z § 3 ust. 24 tej instrukcji obowiązek niezwłocznego informowania właściwej komórki kadrowej Biura Ochrony Rządu o zmianach w życiu osobistym oraz danych teleadresowych oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających te zmiany.

Ponadto, organ odwoławczy zauważył, że istotne jest również to, że rozkaz personalny nr [...] Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu był bezpośrednią konsekwencją wydania przez Szefa Biura Ochrony Rządu orzeczenia z dnia [...] września 2016 r. uznającego skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów dyscyplinarnych i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

W tej sytuacji, mając na uwadze wydanie powyższego orzeczenia oraz uwzględniając świadomość strony w tym zakresie, organ odwoławczy uznał, że należy domniemywać, iż skarżący mógł i powinien się spodziewać dalszych rozstrzygnięć dotyczących jego osoby ze strony odpowiednich przełożonych. Organ odwoławczy uznał, że w tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego., zaś stosownie do § 2 tego przepisu, w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

Ponadto, mając na względzie przepis art. 43 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż skarżący nie był obecny w trakcie toczącego się postępowania pod podanym organowi adresem, gdyż jak wynika z akt sprawy w okresie od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r. przebywał w placówkach leczniczych, i w związku z tym nie odebrał przesyłki zawierającej ww. rozkaz personalny, obciąża negatywnymi skutkami stronę skarżącą.

Jednocześnie, organ odwoławczy za istotne uznał również to, opisano w karcie informacyjnej, w której wpisano jako dzień przyjęcia do szpitala datę [...] września 2016 r., opisano stan strony przy przyjęciu, a także co wpisano odnośnie przebiegu hospitalizacji. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego równe istotne jest to, iż z dokumentów wynika, że strona dobrowolnie zgłosiła się na leczenie odwykowe, podejmując decyzje o leczeniu w efekcie narastających konsekwencji nałogu. W ocenie organu odwoławczego, z dokumentacji wynika zatem, że mamy do czynienia ze świadomą decyzją funkcjonariusza dotyczącą oddania się na leczenie. Zdaniem organu odwoławczego, nie wystąpił tu przypadek jakiejkolwiek siły wyższej, czy też nie dającej się przewidzieć przeszkody. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, iż skarżący samodzielnie lub przy pomocy np. żony lub innej upoważnionej osoby, mógł i był w stanie poinformować przełożonych o planowanym dłuższym pobycie w szpitalu, wpływającym na możliwość skontaktowania się z nim w sprawach służbowych. Tym samym, organ odwoławczy uznał, iż twierdzenia strony, jakoby nie była ona w stanie samodzielnie podejmować jakichkolwiek czynności wymagających wysiłku psychicznego, nie zasługują na uwzględnienie.

Organ wskazał także na znaczne opóźnienie w dostarczeniu informacji o pobycie w szpitalu, jak również uznał, że abstrahując od kwestii winy w niedochowaniu terminu, w sprawie nie zadośćuczyniono także wymogowi 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - dopuścił się mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

W konsekwencji powyższego uchybienia, organ dopuścił się tym samym zasadniczej obrazy przepisu art. 58 § 1 k.p.a. oraz naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej miało - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stanowiły przepisy art. 58 k.p.a. i art. 59 k.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W świetle przepisu art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Mając na względzie powołane przepisy, uznać trzeba, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia zwolnienia skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu z dniem [...] października 2016 r., został wydany wskutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rozkaz personalny uprzednio próbowali dostarczyć funkcjonariusze komórki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu właściwej w sprawach kadr na adres wskazany przez skarżącego, zaś w efekcie następczym za pośrednictwem Poczty Polskiej, gdzie przesyłka ta została awizowana w dniu [...] października 2016 r. oraz w dniu [...] października 2016 r. i nie została podjęta w terminie. Przedmiotowa przesyłka w dniu [...] października 2016 r. została zwrócona z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie".

W konsekwencji, organ odwoławczy przyjął, że przesyłka została doręczona stronie skutecznie, w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] października 2016 r.

Z kolei skarżący zarzucił, że adres, na który organ wysłał sporny rozkaz personalny z dnia [...] września 2016 r., nie był w tamtym czasie miejscem zamieszkania strony skarżącej. Skarżący wskazał, że dopiero w dniu [...] grudnia 2016 r. dowiedział się, że został zwolniony ze służby w Biurze Ochrony Rządu, kiedy pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. otrzymał informację o konieczności służbowego rozliczenia się. We wniosku skarżący wskazał, iż nie miał możliwości zapoznania się z treścią rozkazu personalnego, gdyż w czasie, kiedy dokument został wysłany na jego adres domowy przebywał w [...] Centrum Psychiatrii "[...]" Sp. z o.o. w Z. na oddziale detoksykacyjnym (od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] października 2016 r.) oraz w [...] Specjalistycznym Centrum Zdrowia [...] w P. na oddziale (zamkniętym) Terapii Uzależnienia od Alkoholu (od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.).

Przechodząc do oceny legalności spornego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2017 r., należy zauważyć na wstępie, że zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. zasadą jest, iż osobom fizycznym pisma doręcza się w mieszkaniu adresata lub miejscu jego pracy.

Ze względu na fakt, że wspomniany przepis prawa wyraźnie wskazuje na miejsce zamieszkania, a nie miejsce zameldowania, przyjmuje się zarówno w doktrynie, jak i judykaturze, że miejscem, w którym należy doręczyć pismo jest miejsce, w którym adresat rzeczywiście (faktycznie) zamieszkuje (tak m.in. P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 217 i powołane tam orzecznictwo; podobnie np. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Op 74/11).

Niewątpliwie doręczenie decyzji administracyjnej musi nastąpić ze ścisłym zachowaniem wszelkich zasad doręczania pism organu uregulowanych szczegółowo w przepisach art. 39 - art. 49 k.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywierało określone skutki prawne.

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Wskazuje się, że skoro przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, to dlatego doręczyciel musi ściśle dochować wszelkich wymogów wynikających z przepisu art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona zeń korzystająca nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2012 r., II OSK 695/12).

Oczywistym jest również to, że warunkiem doręczenia (a także skutecznego zastosowania fikcji prawnej tzw. doręczenia zastępczego uregulowanej w przepisie art. 44 k.p.a.) jest przesłanie przesyłki na prawidłowy adres zamieszkania strony, a więc warunkiem zastosowania wspomnianego przepisu do adresatów będących osobą fizyczną jest zatem to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem (vide: P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 232 i powołane tam orzecznictwo; tak również: m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 646/09, czy też postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 1 lipca 1967 r. sygn. akt III PRN 47/67 oraz z dnia 22 marca 1995 r., sygn. akt II CRN 4/95; por. ponadto m.in. /w:/ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 270/12 oraz wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1297/08, czy też wyrok WSA w Opolu z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 20/08).

Zdaniem Sądu, nie ulega również wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym wszczynanym ex officio, ustalenie prawidłowego adresu strony, w celu dokonywania doręczeń korespondencji w toku tego postępowania, jest obowiązkiem organu administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym również jednoznacznego stanowiska strony skarżącej, rodzi się poważna wątpliwość, czy sporny rozkaz personalny Szefa BOR z dnia [...] września 2016 r., wydany w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Biurze Ochrony Rządu z dniem [...] października 2016 r., wskutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności został skutecznie doręczona stronie skarżącej. Należy bowiem zauważyć, że adres, na jaki organ wysłał wspomniany rozkaz personalny z dnia [...] września 2016 r., nie był miejscem faktycznego zamieszkania skarżącego w danym momencie. W tej sytuacji pojawia się uzasadniona wątpliwość, czy w ogóle wystąpiło domniemanie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 k.p.a., skoro jedną z podstawowych przesłanek dla zastosowania tego domniemania jest to, aby adresat pisma rzeczywiście (faktycznie) mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach.

Powyższa okoliczność, ma o tyle istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, o ile zwróci się uwagę za fundamentalną zasadę, z której wynika, że aby móc w ogóle procesować w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego przysługującego od danej decyzji, czynności lub innego aktu z zakresu administracji publicznej wydanego przez organ administracji publicznej, należy w sposób jednoznaczny ustalić wpierw, czy ów termin w ogóle skutecznie "otworzył się" dla podmiotu wnoszącego o jego przywrócenie, zaś tej kwestii Minister Spraw Wewnętrznych w niniejszej sprawie nie wyjaśnił w sposób dostateczny.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że z wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., może skorzystać tylko strona, której organ skutecznie doręczył decyzję (tak m.in. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1831/10 i powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA 1329/95, publik. ONSA 1998/3/103, , sygn. II OSK 1209/05, sygn. II OSK 505/08,czy też z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. II OSK 1759/06).

Wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na przepisy art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 59 § 2, stwierdził w jego uzasadnieniu, że przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu organ powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Według Sądu, należy uznać, że - co do zasady - wstępnym zadaniem organu jest zbadanie, czy strona wnioskująca o przywrócenie terminu zachowała siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu zachowania powyższego terminu, organ winien przejść do oceny pozostałych dwóch przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu, a więc przesłanki braku winy oraz dopełnienia stosownej czynności wraz z wnioskiem.

Niemniej, w ocenie Sądu, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w niniejszej sprawie nie ustalił w sposób właściwy i wszechstronny, czy w ogóle doszło do skutecznego doręczenia stronie skarżącej spornego Rozkazu Personalnego Szefa Biura Ochrony Rządu, zapominając całkowicie o tym, że aby w ogóle móc rozważać kwestię przywrócenia terminu, przechodząc do oceny w/w przesłanek, należy wpierw ustalić w sposób jednoznaczny, czy dana decyzja została stronie prawidłowo doręczona.

Zdaniem Sądu, należy w tej sytuacji uznać, że organ odwoławczy, wydając sporne postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r., działając wbrew przepisom art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W konsekwencji powyższego uchybienia organ odwoławczy dopuścił się tym samym zasadniczej obrazy przepisu art. 58 § 1 k.p.a.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należy zatem wskazać, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy winien rozważyć, czy w sposób niewątpliwy zostały spełnione wszelkie warunki konieczne do skorzystania z możliwości zastosowania instytucji tzw. doręczenia zastępczego, uregulowanego w przepisie art. 44 k.p.a. Dopiero po dokonaniu wszechstronnych ustaleń w tym zakresie, po rozstrzygnięciu, czy w ogóle zachodzi możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., organ przejdzie do oceny pozostałych przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Rozkazu personalnego Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] września 2016 r.

Niewątpliwie na organie administracji ciąży obowiązek przeprowadzenia szczególnie wnikliwego i niepozostawiającego wątpliwości postępowania dowodowego, z uwzględnieniem postanowień przepisu art. 10 k.p.a.

W ocenie Sądu, skoro w sprawie niniejszej - na skutek obrazy wskazanych powyżej norm procedury administracyjnej oraz przepisu art. 58 § 1 k.p.a. - materiał dowodowy, pozwalający na ocenę istnienia ustawowych przesłanek przywrócenia terminu, nie został wyczerpująco zebrany i wszechstronnie oceniony, za wadliwe należy uznać poczynione przez organ ustalenia będące podstawą wydania spornego postanowienia.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ administracji publicznej zobowiązany jest m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód - wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zdaniem Sądu, organ może - w ramach zasady określonej w art. 80 k.p.a. - odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

Według Sądu, zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W ocenie Sądu, brak pełnego odniesienia się przez organ odwoławczy do przedłożonego przez stronę skarżącą materiału dowodowego i wysnutych z niego argumentów, istotnych dla oceny zastosowania normy prawnej zawartej w art. 58 § 1 k.p.a., nie dało tej stronie możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności spornego postanowienia.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ odwoławczy, uniemożliwiły Sądowi dokonanie prawidłowej, pełnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r. i ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przede wszystkim możliwości zastosowania przez stronę skarżącą instytucji przywrócenia terminu, w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem motywy tego postanowienia nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie przywracania terminu do dokonania danej czynności w toku postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania organ, kierując się zaleceniami wyrażonymi w niniejszym wyroku, winien nie tylko dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącego, mających świadczyć o występowaniu przesłanek do wyrażenia zgody na przywrócenie terminu, ale również rozważy ewentualną przydatność przeprowadzenia dodatkowych dowodów zgłaszanych przez stronę.

Niewątpliwie ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a., musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku, a jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05). Niemniej, aby można było w ogóle przejść do oceny tych przesłanek, wpierw należy wyjaśnić w sposób wszechstronny kwestię związaną z doręczeniem decyzji skarżącemu i tym samym ustalić, czy w jego przypadku doszło w ogóle do "otworzenia się" terminu procesowego na złożenie odwołania od decyzji organu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zasądzając od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego kwotę w wysokości 480 złotych tytułem zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a.