Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 1/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
658
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą w G. (dawniej B S.A. z siedzibą w O.) na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. I. umarza postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 zł (sto 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., II FSK 1090/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 stycznia 2011 r., o sygn. akt I SAB/Op 14/10, w którym Sąd oddalił skargę "A" S.A. z siedzibą w O. (dalej: Spółka, skarżąca) wniesioną na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 8 marca 2010 r. "A" S.A z siedzibą w O., aktualnie "B" Spółka z o.o. z siedzibą w G. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, do którego dołączono korektę zeznania CIT-8 za 2008 r. Jako przyczynę powstania nadpłaty Spółka wskazała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 30.10.2009r., nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1.01.2002r. do 11.12.2002r., w ramach której z ogółu wydatków poniesionych przez Spółkę w tym okresie czasu, na zwiększenie wartości nieruchomości należącej do Spółki i położonej w O. przy ul. [...] zakwalifikowano kwotę 133.438,71 zł. Ponieważ Spółka w roku 2008 sprzedała tę nieruchomość, w korekcie zeznania zwiększyła o tę kwotę koszty podatkowe roku 2008, co spowodowało zmniejszenie podatku dochodowego za rok 2008 o kwotę 21.562 zł. Kwotę powyższą Spółka skorygowała następnie w piśmie z dnia 21.04.2010 r. poprzez określenie jej na 25.360,00 zł, a dnia 5.05.2010r. złożyła kolejną korektę zeznania CIT-8 za 2008r., wyjaśniając jednocześnie, że uprzednio zaniżono wysokość żądanej nadpłaty, bowiem przyjęto błędną wysokość nakładów, które Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w decyzji nr [...] z dnia 30.10.2009 r. uznał za nakłady zwiększające wartość ww. nieruchomości. Z treści korekt wynika, iż Spółka włączyła do kosztów 2008r. wydatki w wysokości 102.949,40 zł.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 140 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej jako: [O.p.], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. W postanowieniu powyższym wskazano, że przedłużenie tego terminu następuje: "z uwagi na zakończone postępowanie sądowe dotyczące decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu nr [...] z dnia 30 października 2009 r., mające wpływ na rozpatrzenie złożonego wniosku" (co dotyczyło decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od dnia 1.01.2002 r. do dnia 11.12.2002 r.). Organ ten poinformował równocześnie, że rozstrzygnięcie sprawy winno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku Sądu. Następnie, w informacji z dnia 8 lipca 2010 r. stanowiącej odpowiedź organu na pismo Spółki z dnia 25.06.2010 r. wskazano, że wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu "nie rozstrzyga w sprawie", wobec czego wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2008 r. zostanie rozpatrzony tak, jak podano w postanowieniu z dnia 6 maja 2010 r., czyli w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku Sądu.

W dniu 1 września 2010r. skarżąca, na podstawie art. 141 § 1 O.p. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu ponaglenie na niezałatwienie we właściwym terminie przez Naczelnika US sprawy zainicjowanej wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 8 marca 2010 r. Zdaniem Spółki, w związku z wniesieniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu z dnia 23 kwietnia 2010 r. uchylającego w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, wyrok ten jest nieprawomocny, a to oznacza, że decyzja ta ma nadal przymiot ostateczności i w związku z tym organ jest związany jej skutkami, które winny być uwzględnione w prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty – bez wyczekiwania na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Spółki próba uzależnienia przez organ rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nadpłaty od otrzymania prawomocnego orzeczenia NSA, dotyczącego decyzji organu drugiej instancji z dnia 30 października 2009 r., określającej wysokość zobowiązania w tym podatku za okres od 1 stycznia 2002 r. do 11 grudnia 2002 r. w sytuacji, gdy powyższa decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu, stanowi rażące naruszenie obowiązujących przepisów prawa.

Postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu uznał powyższe ponaglenie za nieuzasadnione. Organ stwierdził, że przedmiotem wniosku Spółki jest bezczynność organu, a nie merytoryczne załatwienie sprawy o stwierdzenie nadpłaty ani też termin jej zwrotu. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie kwestii nadpłaty za 2008 r. nie jest w obecnej chwili możliwe, a zatem ponaglenie nie jest uzasadnione. Wynika to z faktu, że żądanie stwierdzenia nadpłaty za 2008 r. z równoczesnym złożeniem korekty zeznania CIT-8 (i dalszymi korektami) Spółka oparła w rzeczywistości na zawartej w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2009 r. kwalifikacji części wydatków związanych z nieruchomością nie do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym od 1 stycznia 2002 r. do 11 grudnia 2002 r., lecz do nakładów stanowiących ulepszenia środka trwałego, rozliczanych poprzez odpisy amortyzacyjne od dnia przyjęcia środka trwałego do używania. Powyższą decyzję, podobnie jak decyzję tego samego organu z dnia 30 października 2009 r., dotyczącą roku podatkowego od 12 grudnia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r., a także roku podatkowego 2003, Spółka zaskarżyła do WSA w Opolu. W dwóch pierwszych sprawach, na co powołał się Naczelnik US w O. przedłużając postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty, Sąd uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej wyrokami z dnia 23 kwietnia 2010 r., I SA/Op 18/10 i 19/10, od których Dyrektor Izby wniósł skargi kasacyjne. Z powyższych powodów Dyrektor Izby Skarbowej uznał działanie organu pierwszej instancji za prawidłowe stwierdzając, że rozpatrzenie wniosku w sprawie stwierdzenia nadpłaty może nastąpić dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu kwestii zgodności z prawem ww. decyzji tego organu z dnia 30 października 2009 r.

W dniu 3 listopada 2010 r. skarżąca za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. wniosła do WSA w Opolu skargę na bezczynność tego organu dotyczącą niezałatwienia w terminie sprawy zapoczątkowanej jej wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Przedstawiając przebieg postępowania, zarzuciła naruszenie zasady działania na podstawie art. 120 O.p. Ponownie wskazała, że wniesienie przez Dyrektora Izby skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Opolu skutkuje jego nieprawomocnością i zarazem tym, że decyzja organu odwoławczego istnieje w obrocie prawnym, jako ostateczna i przez to podlegająca wykonaniu na podstawie art. 239e O.p. Skutkiem powyższego ustalenia wynikające z tej decyzji, w przekonaniu skarżącej, winny być dla organu wiążące. Uzależnianie jej wykonania od otrzymania prawomocnego orzeczenia NSA stanowi zatem rażące naruszenie prawa.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że niewskazanie ściśle określonego terminu załatwienia sprawy nie wypełnia dyspozycji art. 140 O.p., a tylko łączne spełnienie dwóch określonych w tym przepisie przesłanek pozwala na uznanie skutecznego wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, który winien być określony w dniach, tygodniach lub miesiącach i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości, co wynika m.in. z wyroku WSA w Opolu z dnia 12 sierpnia 2008 r., I SAB/Op 4/08. W przedmiotowej sprawie określenie początku biegu terminu, w jakim nastąpić ma załatwienie sprawy (czyli otrzymanie prawomocnego wyroku NSA) nie zostało dostatecznie sprecyzowane, co dowodzi naruszenia art. 140 O.p.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik US wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w aktualnym stanie sprawy w obrocie prawnym funkcjonują: nieostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu oraz nieprawomocny wyrok WSA w Opolu, co nie może stanowić podstawy do uwzględnienia żądania stwierdzenia nadpłaty Skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Załatwienie wniosku Spółki jest uzależnione od rozstrzygnięcia przez Sąd prawomocnym wyrokiem, czy decyzja z dnia 30 października 2009 r., w której wydatki poniesione w 2002 r. w kwocie 102.949,40 zł zostały uznane za ulepszające nieruchomość, mogły być zaliczone bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów, czy też przez odpisy amortyzacyjne w trakcie używania, ewentualnie w dacie sprzedaży tych środków trwałych (2008 r.), na co powołuje się Spółka we wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu nieprecyzyjnego wskazania nowego terminu załatwienia sprawy, Naczelnik US podkreślił, że był on niezależny od tego organu, natomiast ustawodawca nie określił kryteriów, jakimi kierować się należy przy wyznaczaniu nowego terminu załatwienia sprawy. Istotne jest to, czy bieg i upływ takiego terminu może być kontrolowany przez organ i stronę. Skoro postanowienie o przedłużeniu terminu wskazywało rzeczywistą przyczynę zwłoki, to nie było możliwości innego jego określenia ze względu na niemożność wskazania daty, w której nastąpi wydanie orzeczenia przez NSA.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Op 14/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 t.j.) dalej jako: [p.p.s.a.] skargę oddalił.

Na tle przedstawionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż wbrew zarzutom skargi przekazane akta administracyjne, będące w myśl art. 133 p.p.s.a. podstawą orzekania, nie dowodzą stanu pozostawania przez organ pierwszej instancji w bezczynności w rozumieniu art. 139 § 1 O.p.

Dokonując zasadności wpływu załatwienia sprawy dotyczącej wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. na bieg postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty za 2008 r., WSA w Opolu stwierdził, że organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do uzależnienia terminu jej załatwienia od prawomocności wyroku WSA w Opolu z dnia 23 kwietnia 2010 r., I SA/Op 18/10. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych sprawy niewątpliwym było wystąpienie zależności między postępowaniem o stwierdzenie nadpłaty za 2008 r., a postępowaniem, w ramach którego określono w drodze decyzji wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 r. w sposób odmienny, niż uczyniła to strona w złożonej deklaracji, a które zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu decyzji z dnia 30 października 2009 r., zakwestionowanej zresztą przez samą stronę poprzez wniesienie skargi do WSA w Opolu.

W ocenie Sądu, pomimo tego, iż w kontrolowanej sprawie postępowanie o stwierdzenie nadpłaty dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., zaś decyzje wymiarowe, z których strona skarżąca wywodzi swoje uprawnienie do stwierdzenia nadpłaty, dotyczą roku podatkowego 2002, organ pierwszej instancji zasadnie wskazał na występującą między tymi sprawami zależność, mającą swe źródło w przepisach prawa materialnego. Zdaniem Sądu zgodzić się należało z organem pierwszej instancji, że wskazywana przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nadpłaty korekta kosztów, związana ze sprzedażą w 2008 r. przedmiotowej nieruchomości położonej w O., ma swe źródło w decyzjach Dyrektora Izby określających wysokość podatku dochodowego za 2002 r., a które aktualnie były poddane sądowoadministracyjnej kontroli w postępowaniu przed NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu za błędną uznał również ocenę skarżącej co do tego, że wobec nieprawomocności wyroku WSA w Opolu z dnia 23 kwietnia 2010 r., I SA/Op 18/10, uchylającego zaskarżoną decyzję, w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja organu podatkowego podlegająca wykonaniu na podstawie art. 239e O.p. Wskazano bowiem, iż w ww. wyroku WSA w Opolu zawarto rozstrzygnięcie, że zaskarżona decyzja, którą wyrokiem tym uchylono, nie może być wykonana (art. 152 p.p.s.a.). Według WSA w Opolu, czyni to bezzasadnym kolejny zarzut strony o rażącym naruszeniu prawa poprzez pominięcie przez organ pierwszej instancji załatwiający sprawę nadpłaty skutków prawnych ostatecznej decyzji wymiarowej za 2002 r.

Zdaniem WSA w Opolu, w okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, jakoby nieprawidłowym było wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy wskutek określenia go w sposób niejednoznaczny i nieprecyzyjny, nade wszystko z uwagi na brak wskazania konkretnej daty, czy też nieokreślenie jej w dniach, tygodniach, miesiącach lub latach. Jeśli bowiem uznaje się za uzasadnioną wskazaną przez organ przyczynę przedłużenia terminu załatwienia sprawy w postaci prawomocności wyroku WSA w Opolu, to uznać należało, że organ nie miał możliwości bardziej precyzyjnego określenia terminu załatwienia sprawy, a w szczególności takiego, jak oczekiwała tego strona, czyli poprzez wskazanie konkretnej daty. Ze względu na charakter przyczyny usprawiedliwiającej przedłużenie terminu załatwienia sprawy inne jego określenie było technicznie niemożliwe. Natomiast stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Opolu z dnia 12 sierpnia 2008 r., I SAB/Op 4/08, na które powołała się Spółka, nie ma znaczenia uniwersalnego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną za pośrednictwem pełnomocnika wniosła Spółka, która zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 139 § 1 O.p. "z uwagi na uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy organ nie pozostawał w bezczynności";

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 140 § 1 O.p. "z uwagi na uznanie, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy określił nowy termin załatwienia sprawy".

W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. r., w sprawie o sygn. akt: II FSK 1090/11, uznając za słuszne zarzuty skargi kasacyjnej uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Na rozprawie przed WSA w Opolu w dniu 5 czerwca 2013 r. reprezentujący Spółkę prokurent wskazał, iż co prawda na dzień rozpoznawania niniejszej sprawy nie istnieje już sporna kwestia zwrotu nadpłaty, albowiem doszło do jej faktycznego zwrócenia, niemniej jednak Spółka domaga się rozstrzygnięcia, czy na wcześniejszym etapie postępowania zaistniała bezczynność organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując ponownie skargę, zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy na skutki, jakie dla dalszego toku niniejszej sprawy wynikają z faktu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, przepis ten wyklucza oparcie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów Sąd ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany wykładnią przepisów przedstawioną w wyroku NSA nie może dokonywać własnej ich interpretacji, a podjęte rozstrzygnięcie uwzględnić musi zaprezentowaną przez NSA ocenę prawną.

Z tych też względów w ramach obecnego, ponownego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może dokonywać nowych, własnych ocen prawnych dotyczących kwestii będących już uprzednio przedmiotem rozważań czynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie wyroku kasacyjnym, a wyrażone w nim poglądy prawne, muszą zostać w pełni zaakceptowane, ze wszystkimi wynikającymi z nich konsekwencjami prawnymi.

Wskazać należy, iż w ocenie Sądu odwoławczego w pełni uzasadniony był zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 140 § 1 O.p. poprzez uznanie, "iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy określił nowy termin załatwienia sprawy". Zdaniem NSA nie ma przeszkód prawnych do wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, jeżeli jest to usprawiedliwione okolicznościami sprawy niemniej jednak, za każdym razem nowy termin musi być konkretnie określony poprzez wskazanie okresu, do którego nastąpi załatwienie sprawy.

W świetle powyższego zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, gwarancji efektywnej realizacji obowiązku rozstrzygnięcia sprawy nie odpowiada sytuacja, w której organ podatkowy postanowieniem z dnia 6 maja 2010 r. działając na podstawie art. 140 O.p. zawiadomił stronę, iż termin rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2008 r. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych ulega przedłużeniu wskazując, jako przyczynę zwłoki toczące się postępowanie sądowe. Takie działanie organu, tj. wskazywanie terminu poprzez określenie jedynie przyczyny nierozpoznania sprawy w terminie, jak w przypadku rozpatrywanej sprawy, jest niewystarczające, co stanowi o naruszeniu art. 140 § 1 w zw. z art.139 § 1 O.p.

Ponadto NSA zauważył, iż nie ma prawnej możliwości połączenia obu wszczętych i prowadzonych postępowań tj. (sprawy nadpłaty i sprawy określenia zobowiązania podatkowego). Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie prawa i obowiązki stron nie wynikają z tej samej, lecz różnych podstaw prawnych (art. 21 i 75 O.p.). Dodatkowo zauważył, że w tym konkretnym przypadku sprawa określenia wysokości zobowiązania podatkowego dotyczy roku 2002, natomiast sprawa nadpłaty dotyczy roku 2008. W świetle powyższych okoliczności NSA w powołanym wyżej wyroku uznał, iż nie ma prawnej możliwości połączenia tychże spraw podatkowych.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać trzeba, iż niezasadnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. uzależnił uwzględnienie wniosku skarżącej Spółki w sprawie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. od rozstrzygnięcia przez Sąd prawomocnym wyrokiem skargi w przedmiocie decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r.

Oceniając zachowanie organu w świetle wyżej wskazanych kryteriów uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Zauważyć jednak należy, iż Sąd rozpoznający przedmiotową skargę zobowiązany jest do uwzględnienia wszystkich innych okoliczności, zaistniałych od dnia wniesienia skargi do chwili orzekania. W niniejszym postępowaniu jest to o tyle istotne, iż na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 5 czerwca 2013 r. strona skarżąca oświadczyła, iż: "nie istnieje już sporna kwestia zwrotu nadpłaty, albowiem doszło do jej faktycznego zwrócenia".

W tym miejscu podnieść trzeba, iż Sąd w składzie tu orzekającym podziela pogląd wyrażony postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 481/13, że w niniejszej sprawie nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, zgodnie z którą, w przypadku skargi na bezczynność w załatwieniu sprawy, gdy decyzja merytoryczna została wydana po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na wydanie decyzji, postępowanie może stać się bezprzedmiotowe. W ocenie NSA w powołanym wyżej postanowieniu wskazano, iż art. 149 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji czy dokonanie czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12, z dnia 21 marca 2013 r., I OSK 481/13, z dnia 31 stycznia 2013r., I OSK 86/13).

W świetle przytoczonych wyżej rozważań Sąd rozpoznając skargę uznał, iż stwierdzona bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie organu z dnia 6 maja 2010 r., zawierające odpowiedź na wniosek skarżącej z dnia 8 marca 2010 r., wskazuje raczej na niewystarczającą znajomość ww. zagadnienia, o czym świadczy chociażby odpowiedź na skargę i zawarte w niej tezy. Reasumując, Sąd nie dopatrzył się lekceważenia skarżącej Spółki, czy też celowego wprowadzania jej w błąd. Wobec powyższego przyjąć należało, iż nie została spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa.

W myśl cyt. art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest tym samym uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku strony w sprawie nadpłaty, jeżeli po wniesieniu skargi doszło do jej faktycznego zwrotu. Należy zatem uznać, iż dokonanie przez organ czynności (zwrotu nadpłaty) po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe i postępowanie w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Całokształt przedstawionych wyżej powodów sprawił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc związany dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią mających zastosowanie w sprawie przepisów, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

10