Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 371/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

SENTENCJA

I SA/ Wr 371/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA - Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA - Marta Semiczek, Protokolant - Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych I. Uchyla zaskarżoną decyzję; II. Odstępuje od orzekania o wykonaniu decyzji; III. Zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. kwotę 78 (siedemdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. Nr [...]odmawiającą skarżącemu P. W. stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z pobraniem przez płatnika od sierpnia 2001r. zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconych zwrotów kosztów przejazdu do pracy. Organy podatkowe powołały się na art. ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) zgodnie z którym opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 i 52 tej ustawy. Zatem wywiódł organ podatkowy I jak i II instancji iż wszelkie dochody podatnika nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych oraz zwolnionych od podatku dochodowego w myśl art. 52 powołanej wyżej ustawy podlegają opodatkowaniu.

Stosownie bowiem do postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, w tym również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika. Wskazane przepisy art. 21 i 52 ustawy o podatku od dochodu od osób fizycznych jak zauważają organy podatkowe nie przewidują zwolnienia od podatku zwróconych przez pracodawcę pracownikowi (prokuratorowi) kwot z tytułu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do pracy. Zatem należy uznać iż sporne świadczenie stanowi dla podatnika przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu na tych samych zasadach co wynagrodzenie ze stosunku służbowego. Bez znaczenia zaś jest zdaniem organów podatkowych fakt iż pracodawca dokonuje pracownikowi (prokuratorowi) zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do pracy na podstawie postanowień zawartych w art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuratorze (Dz. U. Nr 19 poz. 70 z późn. zm.).

Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z art. 39 i 49 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu w tym również w uchwale Sądu wyjaśniającej wątpliwość prawną, wiąże wyłącznie w danej sprawie. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów podjęta w dniu 17 maja 1999r. sygn. akt FPS 3/99 wiąże zatem jedynie w konkretnej sprawie, w której została podjęta. Zatem, powoływanie przez skarżącego w toku postępowania podatkowego przytoczonej uchwały nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Decyzję Izby Skarbowej podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędne uznanie, że kwota zwrotu kosztów dojazdu do pracy zwracana przez pracodawcę pracownikowi (prokuratorowi) na podstawie art. 56 ust. 2 ustawy o prokuraturze stanowi przychód w myśl ustawy podlegający opodatkowaniu, od którego pobierane są zaliczki na podatek dochodowy.

Zdaniem skarżącego, wypłacane przez pracodawcę świadczenie w postaci zwrotu kosztów dojazdów do pracy nie przysparza mu, w jego majątku jako podatnika żadnej korzyści. Jest jedynie próbą zniwelowania niedogodności związanych z koniecznością dojazdu do miejsca pracy poza miejsce zamieszkania, próbą wyrównania strat w związku z koniecznością ponoszenia przez stronę skarżącą dodatkowych kosztów na dojazdy do pracy. Skarżący uważa, że ten kompensacyjny charakter świadczenia wypływający z uregulowania art. 56 ust. 2 (numeracja przepisu wg stanu prawnego sprzed 31.12.2001r.) ustawy o prokuraturze wyklucza możliwość zaliczenia tej kategorii świadczeń ponoszonych przez pracodawcę na rzecz pracownika (prokuratora) do jego dochodu, co zdaniem podatnika musi wiązać się z uznaniem, że kwoty zwrotu kosztów dojazdów do pracy zwolnione są od opodatkowania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1 271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą miedzy innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem zarówno materialnym jak i formalnym.

Skarga okazała się uzasadniona.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie czy zwrot kosztów przejazdu prokuratorowi z miejsca zamieszkania do miejsca pracy stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podnoszona kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia w drodze uchwały podjętej w dniu 17 maja 1999r. sygn. FPS 3/99 w składzie siedmiu sędziów NSA. Wyrażone w niej stanowisko, że zwrot kosztów przejazdu przysługujący sędziemu na podstawie art. 75 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 7 z 1994r. poz. 25 ze zm.) nie jest przychodem ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 cyt. wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w powyższej uchwale także w odniesieniu do prokuratorów. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób prawnych podstawową zasadą opodatkowania tym podatkiem jest objęcie nim wszelkiego rodzaju dochodów osób fizycznych, z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie odpowiednich przepisów. Dochodem w rozumieniu przepisów powołanej ustawy jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. W przypadku przychodów w myśl art. 12 ust.1 ustawy - przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki oraz świadczenia pieniężne ponoszone na pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwa NSA dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych utrwalił się pogląd, że zawarte w omawianej ustawie opodatkowanie osób fizycznych dotyczy "przyrostu czystego majątku" uzyskanego przez podatnika w ciągu roku podatkowego (patrz: R. Mastalski "Prawo podatkowe II - część szczególna" C.H. Beck, Warszawa 1996r. str. 64 oraz wyroki NSA z dnia 26.03.1993r. III SA 2219/92 publ. WONSA z 1993r. z. 3 poz. 83, z dnia 26 maja 1995r. III SA 1186/94 zam. w "Prawie Gospodarczym" z 1995r. nr 9). Z regulacji prawnej zawartej w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze wynika, że w przypadku wyrażenia zgody przez przełożonego na zamieszkiwanie prokuratora w miejscowości nie będącej siedzibą jednostki organizacyjnej prokuratury pracownikowi przysługuje odpowiedni zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pracy. Jeżeli więc prokurator poniesie za zatrudniająca go jednostkę wydatki związane z dojazdem do pracy, które to wydatki zostaną mu następnie zwrócone przez pracodawcę, to tego rodzaju przychody pieniężne nie mogą być uznane za przychody ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie stanowią one bowiem przysporzenia majątkowego po stronie prokuratora, a także nie mieszczą się w pojęciu świadczeń pieniężnych ponoszonych za pracownika lub innych nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 3 cyt. ustawy.

W świetle powyższych uwag oraz niespornego stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw prawnych do uznania, że zwrot kosztów przejazdów przysługujących skarżącemu na mocy art. 56 ust. 1 ustawy o prokuraturze stanowi przychód ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok z dnia 24 lutego 2004r. sygn. akt III SA 2954/02).

Ze względu na powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi iż zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnego zobowiązania Sąd odstąpił od orzekania o wykonaniu decyzji. Orzeczenie zaś o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 ustawy powołanej wyżej.