Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1442/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. B., R. R. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Prezydent W. (Prezydent), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 stycznia 1948 r. złożonego w imieniu małoletniego Z. R. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2., położonego w W. przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] na rzecz W. B., R. R. i M. R. (Skarżący) w udziale wynoszącym po 1/3 oraz ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Jednocześnie w punkcie 3 decyzji Prezydent odmówił Skarżącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m2 wchodzącego w skład działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...] z uwagi na fakt, że grunt ten stanowi drogę publiczną – ulicę [...].

Skarżący wnieśli odwołanie od punktu 3 opisanej wyżej decyzji, wnosząc o jego zmianę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji były następujące ustalenia faktyczne :

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] (dawny nr [...]) znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej : "dekret warszawski"). Objęcie gruntu w posiadanie przez Gminę nastąpiło 31 lipca 1947 r. to jest z dniem ogłoszenia o oględzinach gruntu w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. nr [...] z dnia [...] lipca 1947 r., co oznacza, że termin na złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu mijał w dniu 31 stycznia 1948 r.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] października 1947 r. przedmiotowa nieruchomość, oznaczona nr hip. [...] uregulowana była na nazwisko B. R. na mocy aktu z dnia [...] lutego 1934 r. i zawierała powierzchni [...] sążni kwadratowych.

W dniu 27 stycznia 1948 r. małoletni następca prawny B. R. – Z. R. reprezentowany przez swoją matkę złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.

Wniosek złożony zatem został w terminie wynikającym z dekretu.

W toku postępowania Prezydent ustalił, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. przez Radę W. (Dz. Urz. woj. [...] poz. [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.). Teren znajduje się w strefie oznaczonej symbolami B11.ME (działka [...]) oraz 3.KD-L (działka nr [...]).

Dla strefy BI.MW jako przeznaczenie podstawowe plan ustala zabudowę mieszkaniową wielorodzinną a jako przeznaczenie uzupełniające usługi. Dla strefy 3KD-L jako przeznaczenie podstawowe plan ustala drogę publiczną klasy lokalnej.

W ocenie organu pierwszej instancji oznaczało to, że Skarżący - spadkobiercy dawnego właściciela mogą w zakresie działki nr [...] korzystać z gruntu w sposób zgodny z jego aktualnym przeznaczeniem w planie miejscowym, natomiast w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] przesłanka z art. 7 ust. 2 dekretu nie została spełniona – korzystanie z gruntu przez spadkobierców dawnego właściciela nie da się pogodzić z jego aktualnym przeznaczeniem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Prezydent podkreślił również, że część gruntu pochodząca z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] stanowi drogę publiczną a więc nie może być przedmiotem własności innej niż Skarb Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.

SKO utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazało, że obecnie dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jako przeznaczenie podstawowe drogę publiczną klasy lokalnej. Zgodnie z Uchwałą nr [...] Rady W. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg w W. do kategorii dróg gminnych - załącznik I nr [...], drogą publiczną zaliczoną do kategorii dróg gminnych jest ul. [...] (poz. [...]). Droga ta, zgodnie z aktami administracyjnymi, stanowi grunt oznaczony jako część działki nr [...] obręb [...], stanowiący część dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...].

Powyższe uniemożliwia - w ocenie SKO - oddanie ww. części nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

SKO podkreśliło również, że nie widzi potrzeby sporządzania dla ww. gruntu dokumentów geodezyjnych, o których mowa w odwołaniu bowiem z akt sprawy wynika, że działka nr [...] stanowi drogę publiczną. Organ drugiej instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego wynika, iż przeszkoda do oddania gruntu w użytkowanie wieczyste w trym trybie ma charakter przeszkody prawnej (przeznaczenie w planie miejscowym) a nie faktycznej (stan zagospodarowania).

Podsumowując SKO wskazało, że norma zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego dotyczy gruntu stanowiącego drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Nie jest zatem dopuszczalna sytuacja, w której na rzecz osoby nie będącej podmiotem publicznoprawnym może zostać ustanowione prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiącej drogę publiczną. Organ nie może pominąć w tym przypadku zmian stanu prawnego nieruchomości, wskutek którego część dawnej nieruchomości wykorzystywana jest obecnie na cele publiczne, jako droga.

Podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji był art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 dekretu warszawskiego, SKO jako podstawę swojego rozstrzygnięcia powołało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 7 dekretu warszawskiego.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący wnieśli skargę do tutejszego sądu w której decyzji tej zarzucili :

1. naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 4 pkt 1) ustawy z dnia ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 jest zajęta pod drogę (publiczną), podczas gdy przedmiotowa część nieruchomości znajduje się poza granicami pasa drogowego i stanowi trawnik i chodnik pod blokiem, a w rezultacie Skarżący mogą korzystać z tego obszaru bez uchybienia dla funkcjonowania drogi;

2. naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 jest zajęta pod drogę (publiczną) podczas gdy działka ewidencyjna nr [...] obejmuje zarówno drogę, jak i tereny zielone, zaś organ I instancji nie dysponował dokumentem geodezyjnym, sporządzonym przez osobę uprawnioną, prezentującym rzeczywiste linie graniczne przedmiotowej drogi;

3. naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności brak sporządzenia załącznika graficznego obrazującego położenie objętej wnioskiem części działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2, co skutkuje praktycznie niemożnością jakiejkolwiek kontroli podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazali, że kwestionują ocenę dokonaną przez organy obu instancji, jakoby objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej o powierzchni [...] m2 była zajęta pod drogę publiczną i nie można z niej korzystać bez uszczerbku dla przeznaczenia wynikającego z planu miejscowego. Podkreślili, że przedmiotowa część nieruchomości znajduje się poza granicami pasa rogowego i stanowi trawnik oraz chodnik pod blokiem. Do pasa drogowego nie zalicza się bowiem zieleni ani tym bardziej drugiej linii chodnika położonego bezpośrednio przy budynkach mieszkalnych w sytuacji gdy pierwsza linia chodnika biegnie bezpośrednio przy jezdni i miejscach parkingowych. Wskazali, że organy nie wyjaśniły jaką rzeczywistą funkcję pełni objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 a w aktach postępowania próżno szukać dokumentu geodezyjnego prezentującego rzeczywiste linie graniczne przedmiotowej drogi. W tej sytuacji wnioski organu pierwsze instancji jakoby objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 była przeznaczona pod drogę publiczną co najmniej przedwczesne i nie znajdują oparcia w zebranym materialne

W zakresie art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazali, że objęta wnioskiem nieruchomość o powierzchni [...]m2 nie została wydzielona do odrębnej działki ewidencyjnej i nadal stanowi część działki [...] a w uzasadnieniu decyzji organu I instancji próżno szukać Informacji jakie położenie objętego wnioskiem obszaru [...]m2 w ramach działki [...] zostało ustalone przez organ pierwszej instancji i zarazem stanowi podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów obu instancji był m.in. art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, zgodnie z którym organ zobowiązany był do uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (własności czasowej) jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania.

W związku z tym Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku tutejszego sądu z dnia 3 września 2015 r. (I SA/WA 1312/15), że przeszkoda, o której mowa w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego ma charakter przeszkody prawnej a nie faktycznej. Istotne zatem dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego jest zatem przeznaczenie danej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania, a nie jej rzeczywiste wykorzystanie czy zagospodarowanie.

Zatem kwestia czy część działki ewidencyjnej o powierzchni [...] m2 jest zajęta pod drogę publiczną, czy przedmiotowa część nieruchomości znajduje się poza granicami pasa drogowego i stanowi trawnik oraz chodnik pod blokiem jak również jaką rzeczywistą funkcję pełni objęta wnioskiem część działki ewidencyjnej [...] o powierzchni [...] m2 nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, brak ustaleń faktycznych w tym zakresie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Znaczenie dla ustanowienia w trybie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego prawa użytkowania wieczystego ma natomiast ustalenie przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania a następnie ustalenie, czy korzystanie przez dotychczasowych właścicieli dla się pogodzić z jej przeznaczeniem w tymże planie.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że spór w sprawie dotyczy wyłącznie możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...] o powierzchni [...] m2. Jedynie w tym zakresie Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która wobec nie zaskarżenia jej w pozostałej części uzyskała przymiot ostateczności. Zatem dalsze rozważania sądu dotyczą wyłącznie tej części dawnej nieruchomości [...].

Z paragrafu 71 ust. 1 uchwały Rady W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wynika, iż dla terenu 3.KD-L – ul. [...] określa się przeznaczenie podstawowe - droga publiczna klasy lokalnej.

W aktach administracyjnych znajduje się również pismo Urzędu Miasta W. Biura Architektury i Planowania Przestrzennego z dnia [...] sieprnia 2014 r. z którego wynika, że w projekcie planu działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] leży w liniach rozgraniczających drogi publicznej (lokalnej – KD-L) [...]. W piśmie tym wskazano również, że na załączonym fragmencie rysunku projektu planu rejonu [...], zaznaczono orientacyjny zasięg przedmiotowej hipoteki oraz wyjaśniono, że ze względu na etap procedury na jakim znajduje się w/w projekt planu, dotychczasowe, zawarte w projekcie planu rozwiązania planistyczne mogą ulec pewnym modyfikacjom.

Następnie w aktach administracyjnych znajduje się dołączona do uchwały kopia rysunku planu zagospodarowania. Na kopii tej nie jest już zaznaczone położenie nieruchomości objętej wnioskiem, w tym położenie części działki [...]. Jednak porównanie obu rysunków wskazuje, że nie zostały wprowadzone żadne zmiany do projektu planu, w stosunku do rysunku dołączonego do pisma z dnia 25 sierpnia 2014 r.

W tej sytuacji, w ocenie sądu podzielić należy stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym objęta wnioskiem część działki [...] o powierzchni [...] m2 znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 3.KD-L - ul. [...] przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną.

Sąd podziela również w pełni stanowisko organów obu instancji, że takie przeznaczenie nieruchomości jest nie do pogodzenia z korzystaniem z niej przez dotychczasowym właścicieli.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.