Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 476/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169 § 1 i § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2019 r. sprawy ze skargi N. Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz N. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia N. S.A. na postanowienie wydane przez Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki N. S.A. z dnia [...] r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok [...], utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta L. postanowił o pozostawieniu wniosku Spółki N. S.A. z dnia [...] r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok [...], bez rozpatrzenia.

W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie przytoczyło treść art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Następnie podało, że pismem z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) Spółka N. S.A. reprezentowana przez S. G. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. Jednocześnie przedłożona została korekta deklaracji na podatek od nieruchomości za [...] r. oraz pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji w formie papierowej (UPL-1P) dla S. G..

Kolegium zaznaczyło, że w związku z faktem, iż na dzień [...] r. nie zarejestrowano pełnomocnictwa ogólnego w CRPO dla S. G. udzielonego przez Spółkę N. S.A. oraz nie zostało złożone pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania we wskazanej sprawie, organ pismem z dnia [...] r., na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 138a i 138e O.p., wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pełnomocnictwa szczególnego na formularzu [...] Wezwanie zawierało wskazanie, że w myśl art. 169 O.p., w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego w terminie, organ podatkowy pozostawi bez rozpatrzenia wniosek z dnia [...] r. o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] r.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] r. pełnomocnik przedłożył kserokopię pełnomocnictwa ogólnego (PPO-1) do reprezentowania Spółki N. S.A.

Przedmiotowe pełnomocnictwo ogólne (PPO-1) zostało wpisane w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych w dniu [...] r.

Odnosząc się do powyższego, organ stwierdził, że na dzień podpisywania wniosku o zwrot nadpłaty, tj. na dzień [...] r., S. G. nie posiadał udzielonego pełnomocnictwa ogólnego, bowiem jak wcześniej podano, zostało ono udzielone z mocą obowiązującą od [...] r. (wpis do CRPO). Pełnomocnik nie przedłożył także (pomimo wezwania) pełnomocnictwa szczególnego do działania w imieniu Spółki N. S.A. we wskazanej sprawie.

Kolegium zwróciło uwagę, że warunkiem zastosowania przez organ podatkowy negatywnych dla podatnika skutków procesowych nieuzupełnienia braków formalnych wniosku jest skuteczne pod względem prawnym wezwanie. Jest to wprawdzie czynność materialno-techniczna, ale dla wywołania skutków prawnych wezwanie musi spełniać określone warunki i nie może nosić znamion dowolności. Wezwanie musi więc być doręczone uprawnionemu podmiotowi, zawierać precyzyjne określenie, jakie braki formalne mają być przez podatnika uzupełnione oraz w jaki sposób i w jakim terminie ma to nastąpić, a także musi zawierać precyzyjne określenie skutków nieuzupełnienia żądanych braków. Wezwanie z dnia [...] r. skierowane do pełnomocnika spełniło wszystkie te warunki.

Konsekwencją niewypełnienia żądań organu podatkowego pierwszej instancji, zawartych w wezwaniu z dnia [...] r., było pozostawienie wniosku z dnia [...] r. bez rozpatrzenia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka złożyła skargę, w której wniosła o jego uchylenie.

Zarzuciło mu naruszenie art. 169 § 4 w związku z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego zastosowanie w sytuacji braku skierowania wezwania do Spółki do usunięcia braków formalnych wniosku.

Strona nadmieniła, że stosownie do treści art. 169 § 1 O.p., wezwanie do usunięcia braków odwołania w rozpoznawanej sprawie powinno zostać w pierwszej kolejności skierowane do osoby składającej wniosek o stwierdzenie nadpłaty jako pełnomocnika, a w razie niewykazania przez tę osobę umocowania do działania w imieniu Spółki, organ drugiej instancji powinien wezwać samą stronę, czyli N. S.A., do podpisania odwołania. Jedynie zachowanie takiej procedury mogłoby uzasadniać - w razie braku odpowiedzi na wezwanie w zakreślonym terminie, najpierw od osoby przedstawiającej się jako pełnomocnik, a następnie od samego podatnika - wydanie postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w oparciu o przepis art. 169 § 4 O.p.

Zdaniem Spółki, w imię zasady zaufania do organów podatkowych, organ powinien dążyć do merytorycznego rozpoznania wniosku, a dopiero gdy wyczerpie możliwości usunięcia braków formalnych pisma, pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.

Według strony, w przedmiotowej sprawie tego zabrakło. Organ nie wezwał Spółki do usunięcia braków, wobec czego brak było podstaw do wydania postanowienia pozostawiającego bez rozpatrzenia wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy w sytuacji, w której pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości poprzez złożenie pełnomocnictwa w odpowiedniej przewidzianej prawem formie, zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w oparciu o art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Według art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, zgodnie z którym wobec nieuzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez niezłożenie pełnomocnictwa w przewidzianej prawem formie organ powinien wezwać Spółkę do podpisania wniosku.

Zatem wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku powinno być w pierwszej kolejności skierowane do pełnomocnika składającego stosowny wniosek, a w sytuacji niewykazania przez niego umocowania do działania w imieniu Spółki, organ powinien wezwać samą stronę do podpisania wniosku.

Zdaniem Sądu, Spółka słusznie argumentowała, że braki formalne wniosku mają charakter usuwalny. Organ podatkowy powinien dążyć do merytorycznego rozpoznania wniosku, a dopiero gdy wyczerpie możliwości usunięcia braków formalnych wniosku, pozostawić go bez rozpatrzenia.

W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA [...] z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 1209/15.

W sprawie niniejszej nie zachowano prawidłowej procedury w zakresie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot nadpłaty. Nie było zatem możliwe wydanie postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w oparciu o art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ musiałby najpierw prawidłowo wezwać do usunięcia braku formalnego wniosku w opisany powyżej sposób, a dopiero gdyby te wezwania okazały się bezskuteczne organ mógłby pozostawić wniosek bez rozpatrzenia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) uchylił zaskarżony akt wraz z poprzedzającym go rozstrzygnięciem. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.