Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1561/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 50 ust. 7, art. 51 ust,. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. B. i B. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. B. i B. B. solidarnie kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B.B. i B.B. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "WINB" z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290, dalej "P.b.") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "PINB" nakazał B. i B.B. doprowadzenie budynku gospodarczego wybudowanego na działkach nr 1831/1 i 1831/2, położonych w K.G. do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie w terminie do dnia 30 września 2016 r. od strony działki nr 1830: 1) likwidacji w dachu wszystkich elementów drewnianych wystających poza ścianę murowaną bez otworów łącznie z rynną dachową wiszącą, 2) bezpośrednio pod pokryciem dachu wzdłuż ściany pełnej pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E160; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia, 3) na połaci dachowej od strony działki 1830 zamontować łapacze śniegu.

Od w/w decyzji odwołała się właścicielka m.in. działki nr 1830 K. S. zarzucając nieuwzględnieniu treści sentencji przekazanych wyroków Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1295/13 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.02.2016 r. sygn. akt II OSK 1377/14. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 12 ust. 1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 35 ust. 1 P.b. poprzez podjęcie próby legalizacji postawionego na działkach 1831/1 i 1831/2 w K.G. budynku gospodarczego bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istniała możliwość usytuowania przedmiotowego budynku w odległości 3 m od granicy z działką 1830 w zgodzie z decyzją o warunkach zabudowy. W tej sytuacji PINB zamiast wszczęcia procedury nakazującej inwestorom likwidację wybudowanego z rażącym naruszeniem prawa i bez pozwolenia tego budynku gospodarczego wszczął postępowanie nakazujące inwestorom jakoby dostosowanie budynku do stanu zgodnego z bliżej niewskazanymi przepisami.

Opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej "k.p.a."/, art.51 ust. 1 pkt 1 w . zw. z art. 51 ust.7 P.b. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał B. i B.B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 11,20 x 6,50 m i wysokości 5,85 m, usytuowanego na działce nr 1831/2, położonej w K.G..

W uzasadnieniu wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że sporny budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].03.2011 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla B. i B.B. zam. K.G. na zamierzenie budowlane pn. "Budowa budynku gospodarczego na dz. 1831/1, 1831/2, położonych w K.G. ...". Decyzja ta stała się ostateczna z chwilą rozpatrzenia od niej odwołania K.S. przez Wojewodę [...] i wydania przez niego decyzji z dnia [...].06.2011 r. znak: [...] utrzymującej zaskarżoną decyzję w mocy.

Inwestycja została zrealizowana i zakończona w latach maj 2012r. — styczeń 2014 r. Wyeliminowanie decyzji o pozwolenia na budowę z dnia [...] 03.2011 r. nastąpiło 02.02.2016 r., kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 02.02.2016 r. sygn. akt II OSK 1377/14, oddalił skargę kasacyjną B.B. i B.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1295/13, uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę na w/w budynek gospodarczy w związku ze skargą K.S. W związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2014 r. sygn. akt II SA 1295/13, Starosta [...] decyzją z dnia [...].06.2016 r. znak: [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku B. i B.B. z dnia [...] 08.2010 r. dotyczącego pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. 1831/, 1831/2, położonych w K.G. umorzył postępowanie w tej sprawie. Uwzględniając powyższe, inwestorzy B. i B.B. nie realizowali przedmiotowego budynku gospodarczego w warunkach samowoli budowlanej, niemniej jednak nie dysponują już wymaganym pozwoleniem na budowę na ten obiekt budowlany, gdyż zostało ono wyeliminowane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W zaistniałym w tym przypadku stanie faktycznym należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa ustalenia charakteru wykonanych robót budowlanych przy budowie przez inwestorów tj. B.i B.B. podlega zakwalifikowaniu jako przypadek inny niż wymieniono w art. 48 ust. 1 P.b. podlegający rozpatrzeniu w trybie przepisów art.51 ust. 1 pkt. 1 i 2 w związku z art.51 ust.7 tej ustawy. PINB prawidłowo wdrożył w rozpatrywanej sprawie procedurę naprawczą w oparciu o art. 51 ust.1 tej ustawy lecz nie uwzględnił wszystkich okoliczności mających wpływ na dokonanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie decyzyjne wydawane w trybie powyższych przepisów uzależnione jest od oceny zgodności wybudowanego budynku gospodarczego w świetle obowiązujących przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i przepisów techniczno — budowlanych. Nie bez znaczenia w tej sprawie pozostają uwagi zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.01.2014 r. sygn. akt II SA 1295/13, które należy uwzględnić, gdyż zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz.718) prawomocne orzeczenie sądu (w tym przypadku administracyjnego) wiąże nie tylko stronę i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. W myśl natomiast art. 171 przywołanej ustawy, prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Przedmiot rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiło prawo inwestora do usytuowania budynku w odległości 1,5 m od granicy działki.

Regulacja art. 51 ust.1 P.b. dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania: 1) samowolnych robót budowlanych których nie można zalegalizować, 2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji, 3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Mając na uwadze treść art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo zgodnie z art 51 ust 1 pkt 2 tej ustawy nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W rozpatrywanej sprawie przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub pozwolenia na budowę o którym traktuje art. 51 ust.1 pkt.3 w/w ustawy nie ma zastosowania, gdyż dotyczy on robót w toku. Przedmiotowe postępowanie dotyczy robót budowlanych wykonanych i zakończonych, w związku z tym nie zachodzi potrzeba wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, natomiast zasadnym jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 w związku z ust. 7 do robót już wykonanych, stosownie do sytuacji, na tle stosownych przepisów. W rozpatrywanej sprawię przepisem w zakresie planowania przestrzennego wiążącym organy dokonujące rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest ostateczna decyzja Burmistrza [...] z dnia [...].06.2008 r. Nr [...], ustalająca sposób zagospodarowania i warunki zabudowy dla inwestycji pn. budynek gospodarczy na działce nr 1831/1 i części działki nr 1831/2, położonych w miejscowości K.G., natomiast warunki techniczne jakim powinien odpowiadać przedmiotowy budynek i jego usytuowanie reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. 2015, poz. 1422).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przepis § 12 ust. 3 pkt 1 w/w rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m ma charakter nadzwyczajny, mogący być stosowany tylko wówczas, gdy zachodzą po temu wyjątkowo uzasadnione przyczyny. Zatem przepis ten dopuszcza zostaną ściśle określone przesłanki, w tym, jeżeli sytuowanie budynku 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy niej wynika z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przeciwnym wypadku minimalna odległość, jaka powinna dzielić budynek na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną powinna wynosić, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy — 3m. W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, że przedmiotowy budynek został usytuowany 1,5 m od granicy działki. W/w obowiązująca decyzja Burmistrza [...] o warunkach zabudowy nie zawiera informacji o możliwości zmniejszenia odległości wynikających z warunków ogólnych sytuowania budynków, zawartych w § 12 ust. 1 i ust. 2 w/w rozporządzenia. Dokonując analizy wymiarów przedmiotowego budynku, tj. jego szerokości wynoszącej 6,5 m, szerokości działki wynoszącej 14,5 m oraz informacji wynikającej z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy, że linia zabudowy, której nie należy przekroczyć przebiega w odległości 3,0 m od południowo - wschodniej granicy działki nr 1831/1 należy stwierdzić, że przedmiotowy budynek może być usytuowany bez otworów w odległości 3,0 m od granicy z działką nr 1830. Usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości 1,5 m od granicy ze względu szerokość działki jest więc nieuzasadnione, gdyż nie jest przypadkiem szczególnym o którym mowa w § 12 ust. 3 pkt. 1 w/w rozporządzenia i nie wynika z obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy. Zatem w rozpatrywanej sprawie zostały naruszone zarówno przepisy w zakresie panowania przestrzennego jak i warunków technicznych. Aby przedmiotowy budynek gospodarczy doprowadzić do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, należałoby przestawić go w inne miejsce tak, by ściana pełna od strony działki nr 1830 usytuowana była w odległości 3,0 m od granicy tej działki, czyli spełniała warunki ogólne sytuowania obiektów zawarte w § 12 ust. 1 pkt.2 w/w rozporządzenia. Powyższe wymaga opracowania nowego projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę przez właściwy organ. Nałożenie obowiązku na inwestora opracowania nowego projektu budowlanego wykracza poza właściwość organów nadzoru budowlanego oraz normę art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. W tym przypadku brak możliwości doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności z przepisami determinuje wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b, dlatego zaskarżoną decyzję należy uchylić w całości i na nowo orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, a z takim mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, wówczas właściwy organ obowiązany jest wydać jedną z trzech decyzji tj.: 1) zakazującą prowadzenie dalszych robót bądź 2) rozbiórkę obiektu lub jego części bądź 3) nakazującą przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Zakazanie prowadzenia robót budowlanych nie znajduje w tym wypadku uzasadnienia, gdyż jak wynika z akt roboty budowlane przy tym obiekcie zostały zakończone w 2014 r. Również przypadek przywrócenia przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu pierwotnego byłby nieuzasadniony ponieważ wcześniej, tj. przed budową przedmiotowego obiektu budowlanego, w tej lokalizacji brak było jakiejkolwiek zabudowy. W takiej sytuacji w rozpatrywanym przypadku w myśl przywołanego przepisu pozostaje nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku lub jego części, gdyż jak wyjaśniono powyżej, brak jest możliwości nakazania określonych robót na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami. Rozbiórka części obiektu nie wchodzi w rachubę, gdyż wymagałoby to nakazania rozbiórki całej ściany pełnej od strony działki nr 1830, skrócenia ścian szczytowych o 1,5 m oraz skrócenia części połaci dachowej od strony tej działki, aby obiekt spełniał przepis § 12 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Nakazanie powyższego jest niemożliwe, gdyż w wyniku nakazu pozostałby obiekt bez ściany, pozbawiony cech budynku. W związku z tym jedynym możliwym do orzeczenia rozstrzygnięciem w rozpatrywanym przypadku jest nakaz rozbiórki całego przedmiotowego budynku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B.B. i B.B. - zast. przez pełnomocnika adw. J.J. zaskarżając opisaną na wstępie decyzję w całości zarzucili:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. polegające na:

- wadliwym przyjęciu, że w sprawie jedynym dopuszczalnym i możliwym rozstrzygnięciem jest nakazanie stronie tj. B.B. oraz B.B. rozebrania budynku gospodarczego o wym. 11,20 m i wysokości 5,85 m usytuowanego na działce nr 1831/1 położonej w K.G.,

- mylnym ustaleniu, że nie jest dopuszczalne nakazanie stronie tj. B.i B.B. doprowadzenie spornego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami w sposób wskazany w decyzji I instancji,

2. rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 16 oraz art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 2 K.p.a., a także art. 109 § 1 i art. 10 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez błędną ocenę prawną stanu faktycznego zaskarżonego rozstrzygnięcia, co miało odzwierciedlenie w sentencji oraz uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze podniesione zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oddalenie odwołania strony K.S., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszeń wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Przeprowadzona przez sąd kontrola wykazała, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości.

Budynek gospodarczy o wymiarach 11,20m x 6,50m i wysokości 5,85 m został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja ta stała się ostateczna po rozpoznaniu odwołania z dnia 3 czerwca 2011 r.

Z ustaleń organu wynika, że decyzja ta została zrealizowana a budowa budynku gospodarczego zakończona do stycznia 2014 r. Inwestorzy pismem z dnia 5 stycznia 2014 r. zawiadomili organ o zakończeniu budowy a organ nie wniósł sprzeciwu.

Wyeliminowanie z obrotu decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło w dniu 2 lutego 2016 r., gdy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie II OSK 1377/14 oddalił skargę kasacyjną inwestorów od wyroku WSA uchylającego decyzje organów obu instancji udzielające pozwolenia na budowę.

Działka, na której inwestorzy wybudowali budynek gospodarcze ma szerokość 14,50m, a inwestycja została zlokalizowana w odległości 1,50m od granicy z działką nr 1830.

Nie bez znaczenia dla prowadzonego postępowania jest fakt, że wydane zostały dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, a to z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1262/12 oraz z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1377/14. Uzasadnienia tych wyroków wiążąco przesądzają, że wprawdzie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dopuszcza sytuowanie budynku ścianą bez otworu okiennego lub drzwiowego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką lub w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,50m na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16m, nie oznacza, że zaprojektowanie w taki sposób usytuowania budynku jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż spełnione zostały przesłanki do takiej lokalizacji. Taka lokalizacja budowy w odległości 1,50m dopuszczalna jest tylko wyjątkowo w sytuacji gdy inny wariant inwestycyjny nie jest możliwy.

W dacie budowy inwestorzy wykonali prace związane z wzniesieniem budynku gospodarczego w oparciu o posiadane pozwolenie na budowę. Wobec tego, iż inwestorzy nie realizowali przedmiotowego budynku w warunkach samowoli budowlanej, to musi skutkować, iż ocenę prowadzonych prac należy przeprowadzić kwalifikując je jako przypadek inny niż wymieniony w art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Prawidłowo należało wdrożyć procedurę naprawczą w oparciu o art. 51 ust. 1 cyt. ustawy.

Z brzmienia ust. 7 art. 50 ustawy wynika, iż art. 51 może dotyczyć również przypadków gdy roboty budowlane "zostały już wykonane". Cytowany przepis przewiduje trzy różne rodzaje decyzji, a mianowicie art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Taką decyzję wydaje organ gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51. Nakazy wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1, w tym nakaz rozbiórki obiektu budowlanego najczęściej mają miejsce gdy obiekt budowlany został usytuowany z naruszeniem § 12 rozporządzenia o warunkach technicznych lub z naruszeniem ustaleń planu albo decyzji o warunkach zabudowy (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2477/2010). Natomiast decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 wydaje się w sytuacjach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 3. Prowadzenie przez właściwy organ nadzoru budowlanego postępowania w tym trybie możliwe jest nawet po przyjęciu bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy. Przyjęcie przez organ zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania danego obiektu budowlanego nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie danego obiektu budowlanego. Poza tym brak jest podstaw prawnych, aby zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania przez właściwy organ przyznać moc sanującą wszelkie odstępstwa zrealizowanego obiektu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1616/2011). Istota decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Niewątpliwie do stanu zgodności z prawem, w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego – prawa budowlanego – należy zaliczyć zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, zgodność z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z tym w postępowaniu naprawczym organ prowadząc postępowanie na podstawie art. 51 może oceniać wykonane roboty pod kątem zgodności z planem lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 534/2008, z dnia 6 marca 2012 r. i sygn. akt II OSK 2477/2010).

Zawiadomieniem z dnia 5 maja 2016 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zgodności wybudowanego budynku gospodarczego z projektem budowlanym i przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.

Jak wynika z protokołu spisanego podczas kontroli w dniu 10 czerwca 2016 r. stwierdzono, "że zgodnie z projektem budowlanym budynek winien być usytuowany w odległości 1,50m od granicy z działką nr 1830".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przyjął, że ocena zgodności winna być dokonana z uwzględnieniem projektu, a odstępstwa od zatwierdzonego projektu architektonicznego należało usunąć w procesie naprawczym nakładając na inwestorów obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.

W odwołaniu wskazano na naruszenie art. 156 k.p.a. i konieczność usunięcia samowoli budowlanej.

Po jego rozpoznaniu organ odwoławczy wydał decyzję reformatoryjną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. W lakonicznym uzasadnieniu wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny a analiza załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy określa, iż odległość ściany budynku od granicy z działką nr 1830 wynosi 3m. To skutkuje koniecznością zastosowania pkt 1 cytowanego przepisu. Zdaniem organu "nie wchodzi w rachubę rozbiórka części obiektu, ponieważ takie nakazy skutkowałyby pozostawieniem budynku bez jednej ściany".

Sąd nie podziela takiego stanowiska.

Załączona do akt administracyjnych decyzja o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji w części opisowej nie zawiera informacji o możliwości zmniejszenia odległości wynikających z warunków ogólnych sytuowania budynków przewidzianych w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia o warunkach technicznych. Nie budzi wątpliwości, że częścią składową decyzji o warunkach zabudowy jest załącznik graficzny. Organ odwoławczy przyjął, iż na podstawie załącznika graficznego przewidziana odległość budynku gospodarczego od granicy z działką nr 1830 wynosi 3m.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie skoro organ przyjmuje, że nieprzekraczalna linia zabudowy dla tej inwestycji znajduje się w odległości 3 metrów od południowo wschodniej granicy, to kwestionowana odległość budynku gospodarczego od granicy z działką nr 1830 nie jest odległością tożsamą.

Zdaniem Sądu lakoniczne uzasadnienie załącznika graficznego w sytuacji gdy te ustalenia mają wpływ na rozstrzygnięcie organu narusza zasady postępowania dowodowego, a to: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Zarówno uzasadnienie braku podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 jak i uzasadnienie możliwości wykonania częściowej rozbiórki budynku gospodarczego nie spełnia wymogów właściwego procedowania.

Dokonane przez organ odwoławczy ustalenia naruszają zarówno przepisy prawa materialnego, a to art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, jak i procesowego, naruszając zasady postępowania dowodowego.

W aktach administracyjnych znajduje się protokół kontroli z dnia 10 września 2016 r., w którym stwierdzono, że usytuowanie budynku gospodarczego w odległości 1,50m od granicy z działką nr 1830 jest zgodne z projektem budowlanym. W rozstrzygnięciu odwoławczym brak odniesienia się do tego protokołu, co więcej są odmienne ustalenia.

Rozstrzygnięcie organu narusza również konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Zasada ta każe miarkować rozstrzygnięcie w zależności od wagi naruszenia i stopnia przyczynienia się strony. Nie budzi wątpliwości, że inwestor wykonał budowę posiadając wszystkie wymagane dokumenty, wykonywał wszystkie obowiązki inwestora.

Naruszona jest również zasada ogólna postępowania administracyjnego - pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa – art. 8 k.p.a.

Przepis ten nakłada na organy administracji publicznej nie tylko obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy, lecz także obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują akty prawne pozostające w obrocie w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2005/06).

Zasada wyrażona w art. 8 k.p.a. ma kontekst konstytucyjny i unijny.

Prowadząc ponownie postępowanie organ wyczerpująco ustali ustalenia wynikające z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy.

W przypadku ustalenia, że możliwym jest wyłącznie przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie pkt 1 art. 51 ust. 1, należy rozważyć możliwość częściowej rozbiórki poprzez usunięcie ściany budynku gospodarczego od strony działki nr 1830 z wykorzystaniem w tym celu opinii osób uprawnionych.

Cytowany przepis przewiduje taką możliwość, zwłaszcza, że budynek gospodarczy ma długość 11,20m. Brakujące 1,50m być może byłoby możliwe zachowując zdecydowaną jego większość.

Nakazanie rozbiórki całego budynku gospodarczego jest najbardziej dotkliwym dla inwestora, zwłaszcza w tej sprawie. W sytuacji gdy inwestor dobrowolnie decyduje się na samowolną budowę taką ewentualność musi uwzględniać. Inaczej jest w przedmiotowej sprawie, gdzie inwestor dołożył wszelkich starań aby przestrzegać przepisów prawa. To winno skutkować obowiązkiem wnikliwego zbadania i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Do takiego postępowania obligują zarówno przepisy prawa, jak i zasady ogólne.

To wszystko wymaga dodatkowego i ponownego pochylenia się nad przedmiotową sprawą.

Z tych względów Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 i 2 prawa budowlanego i art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.