Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 668/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 i par. 3.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Dumana (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Bu. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym, w piśmie, które wpłynęło do organu już po przekazaniu do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na nią i z aktami sprawy, wniósł o wstrzymanie przez organ zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku

o wstrzymanie wykonania tych decyzji przez Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej określanej jako "P.p.s.a."). Uzasadniając wniosek, podkreślił, że skarżący nie jest w stanie zapłacić kwoty zobowiązań podatkowych wynikających z wydanych wobec niego decyzji.

W tych ramach podniósł, że wnioskodawca "nie osiągnął faktycznie dochodu określonego decyzją", "nie posiada też takich oszczędności", zaś w bieżącym roku

z powodu choroby nie wykazał dochodów z działalności gospodarczej. Przychody

z tej działalności w okresie pierwszych czterech miesięcy 2012 r. ([...] zł) były bowiem mniejsze od kosztów ([...] zł), co przyniosło stratę ([...] zł), wobec czego skarżący w tym okresie "otrzymał jedynie zasiłek chorobowy" w łącznej kwocie netto [...] zł.

Nawiązując z kolei do sytuacji małżonki skarżącego, pełnomocnik stwierdził, że nie osiąga ona żadnych dochodów, zaznaczając jednak zarazem, iż "oboje małżonkowie osiągnęli w 2011 r. dochód brutto w kwocie [...] zł, który został przeznaczony na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne".

Następnie omówił stan majątkowy wnioskodawcy. Wskazał, że posiada on niewielkie gospodarstwo rolne ([...] ha), z którego osiąga "dochody w naturze", przeznaczane na własne potrzeby. Wspomniał również o należących do niego samochodzie osobowym i wykorzystywanych dla potrzeb działalności gospodarczej dwóch samochodach ciężarowych.

Wreszcie pełnomocnik zwrócił również uwagę, że skarżący ma dwójkę uczących się dzieci. W tym kontekście wyraził pogląd, iż wykonanie decyzji objętych wnioskiem pozbawiłoby jego rodzinę środków utrzymania. Jego zdaniem groziłoby ono także nieodwracalnymi skutkami zdrowotnymi, uniemożliwiając skarżącemu zakup niezbędnych lekarstw.

Do wniosku dołączono odpisy: potwierdzeń wypłaty zasiłków chorobowych, zeznania podatkowego skarżącego za ubiegły rok (wykazano w nim przychody

z działalności gospodarczej wysokości [...] zł, koszty ich uzyskania w wysokości [...] zł i dochód w wysokości [...] zł) oraz decyzji ustalających wysokość podatku rolnego i łącznego zobowiązania pieniężnego.

Pełnomocnik skarżących podtrzymał wniosek w piśmie z dnia 28 czerwca 2012 r. Oświadczył, że przychody wnioskodawcy z działalności gospodarczej

w okresie od stycznia do maja bieżącego roku wyniosły [...] zł, koszty ich uzyskania [...] zł, a strata [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej określanej jako "P.p.s.a.") skarżący może wnosić o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części do organu, który wydał tę decyzję (§ 2), a następnie do Sądu, któremu została przekazana skarga (§ 3). Moment przekazania skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na nią oraz z aktami sprawy oznacza więc, że Sąd ten staje się wyłącznie właściwy do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania. Organ, do którego – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – wniosek wpłynie później, musi więc ograniczyć się do przesłania wniosku do Sądu i może co najwyżej przedstawić swoje stanowisko w jego przedmiocie, tak jak może to uczynić każda strona postępowania odnośnie do czynności podejmowanych przez stronę przeciwną.

Już sam fakt, że wstrzymanie wykonania następuje na wniosek, pozwala stwierdzić, że zasadą jest, iż wniesienie skargi i postępowanie przed sądem administracyjnym nie mają wpływu na wykonanie zaskarżonego aktu. Znajduje to wyraźne potwierdzenie normatywne w treści art. 61 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę, co niejako samo przez się dowodzi, że ma ono charakter wyjątku i że tym samym może być wydane jedynie w okolicznościach nadzwyczajnych. Okoliczności te określa art. 61 § 3 P.p.s.a. Według niego wniosek o wstrzymanie wykonania można mianowicie uwzględnić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bez znaczenia zatem pozostaje to, czy skarżący są w stanie zapłacić zobowiązanie określone decyzją, co ich pełnomocnik podkreślił w pierwszej kolejności. Istotne bowiem jest tylko to, czy wykonanie decyzji, czy to dobrowolne, czy w wyniku czynności podejmowanych

w postępowaniu egzekucyjnym, wiąże się z niebezpieczeństwem, o którym mowa

w art. 61 § 3 P.p.s.a.

W świetle dotychczasowych uwag nie ulega wątpliwości, że konieczność spłaty zobowiązania określonego decyzją nie oznacza jeszcze, iż to niebezpieczeństwo zachodzi. Stanowi ona wszak naturalne, aczkolwiek nierzadko dolegliwe, następstwo tego rozstrzygnięcia i z pewnością nie ma charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). Pełnomocnik skarżących nie wykazał zaś, że spłata ta w rozpatrywanym stanie faktycznym rzeczywiście wywoła negatywne skutki, które zostały opisane przez niego we wniosku. Na rzecz takiej tezy nie przemawiają w najmniejszym stopniu przedstawione przez niego dokumenty, w szczególności odpis zeznania podatkowego skarżącego za ubiegły rok, w którym wykazano przecież dochód, przy stosunkowo wysokich przychodach

i kosztach ich uzyskania. Do podobnych wniosków prowadzić musi jednak analiza danych podanych w jego oświadczeniach. W ich świetle w ciągu jednego miesiąca, dokładnie tego, w którym wniesiono skargę w niniejszej sprawie (została ona nadana w dniu 4 maja 2012 r.), przychody osiągnięte przez skarżącego z działalności gospodarczej od początku roku wzrosły dwuipółkrotnie, o kwotę 58.325,03 zł, przewyższającą w podobnej proporcji najwyższe zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonych decyzji ([...] zł). Doprowadzić to miało do radykalnego zmniejszenia straty z tej działalności, i to w czasie, kiedy decyzje podlegały wykonaniu. Ten fakt całkowicie podważa stanowisko prezentowane we wniosku, skoro brak wstrzymania nie tylko nie pogorszył sytuacji finansowej przedsiębiorstwa wnioskodawcy, ale wręcz nie uniemożliwił jej poprawy.

Nieprzekonująca jest również argumentacja odwołująca się do straty wykazywanej przez skarżącego, która zresztą, jak już była o tym mowa, na koniec maja miała być niewielka. Strata nie decyduje wszak o niemożności spłaty zobowiązań czy też o niebezpieczeństwie, jakie mogą się z tą spłatą wiązać, ponieważ jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, LEX nr 783832 dotyczące prawa pomocy). To, że wnioskodawcy takimi środkami dysponują, wynika skądinąd pośrednio z faktu, iż wpisy od wszystkich wniesionych przez nich skarg zostały uiszczone, a ich profesjonalny pełnomocnik nie wnosił

o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na ich trudną sytuację materialną.

W ocenie Sądu nie ma również dowodów, by wykonanie zaskarżanej decyzji mogło wywołać skutki nieodwracalne. Bezsprzecznie bowiem ewentualne uwzględnienie skargi przez Sąd może doprowadzić do zwrotu należności uiszczonych wskutek wykonania zaskarżonej decyzji, i to wraz z odsetkami za zwłokę; z drugiej strony odsetki będą też powiększać należności wnioskodawców, narastając niezależnie od tego, czy wykonanie decyzji będzie wstrzymane, czy też nie (zob. I. Andrzejewska-Czernek, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, cz. I, Przegląd Podatkowy 2007, nr 11,

s. 38). Nie ulega zaś wątpliwości, że art. 61 § 3 P.p.s.a. może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też" przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, LEX nr 356705).

Mając na uwadze wszystkie te okoliczności, Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.