Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 455/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust 1 pkt 3, ust 3 pkt 2 i 3, ust 4
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złote dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach i rozważaniach: Obywatelka [...] A. S. w dniu 1 grudnia 2010 r. złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Jest to jej kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony po otrzymaniu wcześniejszej decyzji odmownej w tym przedmiocie (decyzja Rady ds. Uchodźców nr [...] z dnia [...] października 2010 r.).

W dniu 1 grudnia A. S. wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania w/w decyzji ze względu na słuszny interes strony. W dniu [...] grudnia 2010 r. Szef Urzędu odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W dniu [...] grudnia 2010 r. Cudzoziemka wniosła odwołanie w sprawie w/w decyzji.

W uzasadnieniu wskazała, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu umożliwi jej skorzystanie z możliwości uczestniczenia w procedurze odwoławczej, toczącej się przed Sądem Wojewódzkim a także, że na terenie kraju jej pochodzenia toczy się obecnie konflikt zbrojny, co przemawia za udzieleniem jej ochrony międzynarodowej.

Rozpatrując odwołanie o którym wyżej mowa organ wskazał na przesłanki określone w art. 33 ust 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

Szef Urzędu może więc wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Podkreślono jednocześnie że dokonanie analizy porównawczej w/w wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio wykazało, że jest on oparty na tych samych podstawach co pozwala przypuszczać, że złożenie go nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Organ nie podzielił opinii Strony, że podjęcie decyzji o odmowie bądź też wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu opiera się jedynie na swobodnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, gdyż organ ma za zadanie zbadać, czy złożenie ponownego wniosku nie nastąpiło w celu zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu a także, czy wydalenie Aplikanta nie jest sprzeczne z jego interesem i interesem społecznym. W przypadku odwołującej organ stoi na stanowisku, że nie spełnia ona wymogów wyszczególnionych w art. 33 ust 4 ustawy.

Wskazano, że organowi znana jest trudna sytuacja polityczno-społeczna, panująca na [...], gdzie niejednokrotnie dochodzi do łamania praw, uznawanych za standardy w krajach demokratycznych, jednakże nic nie wskazuje na to aby Cudzoziemka była narażona na ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Podkreślono, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.

Decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżyła A. S. zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 ust 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

2) naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7, 77,80 i 107 kpa.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., że art.33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oparty jest na tzw. uznaniu administracyjnym które jednak nie oznacza dowolności.

Zdaniem skarżącej za wstrzymaniem wykonania decyzji o jej wydaleniu przemawia okoliczność, że aktualnie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie kontroli tejże decyzji. Poza tym organ nie dopełnił obowiązków wynikających z art.107 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznał bowiem, że złożone wnioski oparte są na tych samych podstawach co pozwala przypuszczać, iż celem skarżącej jest opóźnienie lub zakłócenie wykonania decyzji o wydaleniu. Twierdzenie powyższe nie zostało jednak uzasadnione.

Skarżąca podkreśliła, że wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia ją nie tylko możliwości osobistego uczestniczenia w postępowaniu sądowym ale i sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Artykuł 33 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 189/2009 poz. 1472 – tekst jedn.) stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Poza tym w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy:

- nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP

- nie wydaje się decyzji o wydaleniu (art. 33 ust 3 pkt 2 i 3 ustawy).

Jednakże przepisów ust.1 pkt 3 i ust.3 pkt 2 i 3 art. 33 ustawy nie stosuje się w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, z tym, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji (art. 33 ust 4 ustawy).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że skarżąca złożyła drugi z kolei wniosek o nadanie statusu uchodźcy, jednakże nie przytoczyła na jego uzasadnienie żadnych nowych okoliczności bądź faktów, które nie były podnoszone we wniosku wcześniejszym. Co istotne te wcześniejsze fakty i okoliczności były już jednak przedmiotem analizy i oceny we wcześniejszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Oznacza to, iż nie było potrzeby dokonania ich powtórnej oceny.

Organ nie miał więc obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo, albowiem skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności które uzasadniałyby konieczność ewentualnej zmiany stanowiska organu.

Powyższe oznacza, iż bezzasadny jest nie tylko zarzut naruszenia art. 33 ust 4 ustawy ale także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa.

Skarżąca powtórzyła bowiem po raz kolejny, że toczący się konflikt zbrojny w jej kraju pochodzenia powinien przemawiać za udzieleniem jej ochrony międzynarodowej.

W tym miejscu wypada jednak przypomnieć, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia lecz z uwagi na istniejące uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.

Zdarza się oczywiście, że obawy o których mowa mogą wiązać się z prześladowaniem innych osób. Takie prześladowania, o ile rzeczywiście miały miejsce, nie przemawiają jednak automatycznie za udzieleniem ochrony osobie, która prześladowana nie była i nie jest a w każdym razie nie była w stanie takiego prześladowania wykazać.

W sprawie niniejszej organ podkreślił, że we wcześniejszym postępowaniu nie uznał okoliczności podnoszonych także obecnie przez skarżącą za przemawiających za udzieleniem ochrony i uzasadnił swoje stanowisko w tej materii co oznacza, iż powtórne odwoływanie się do nich w przedmiotowym postępowaniu nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku.

Jeśli chodzi natomiast o twierdzenie skarżącej, że nieuwzględnienie skargi będzie prowadziło do naruszenia jej prawa do sądu (także w innych sprawach) to stwierdzić trzeba, iż nie zasługuje ono na aprobatę. Gdyby przyjąć tok rozumowania skarżącej należałoby uznać, iż do wydalenia w praktyce mogłoby nie dojść nigdy. Wnioski o nadanie statusu uchodźcy można przecież składać wielokrotnie. Można również skarżyć decyzje wydane w następstwie ich rozpoznania powołując się na okoliczności, iż brak wstrzymania ich wykonania a w konsekwencji wydalenie do kraju ojczystego naruszy prawo do sądu.

Zdaniem Sądu nie o to jednak chodziło ustawodawcy, który przyjął taką a nie inną treść art. 33 ust 4 ustawy.

W tym miejscu godzi się również przywołać postanowienia Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.).

Artykuł 32 wymienionej regulacji prawnej stanowi, że w przypadku gdy osoba która złożyła wniosek o udzielenie azylu w Państwie Członkowskim przedstawi dalsze informacje lub złoży kolejny wniosek w tym samym Państwie Członkowskim to Państwo Członkowskie może zbadać te dalsze informacje lub elementy kolejnego wniosku w ramach rozpatrzenia uprzedniego wniosku lub w ramach badania decyzji w drodze rewizji lub odwołania o ile właściwe organy mogą w tych ramach wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie elementy zawarte w dalszych informacjach lub kolejnym wnioskiem (ust 1).

Ponadto Państwa Członkowskie mogą zastosować szczególną procedurę w przypadku gdy osoba złożyła kolejny wniosek o udzielenie azylu (ust 2 art. 32).

Ta szczególna procedura polega na tym, że kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu decyzji w sprawie tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrywania możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy Dyrektywy 2004/83/WE (art. 32 ust 9).

Należy również podnieść, że Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy gdy wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach o których mowa w ust 3-5 art. 32 Dyrektywy w trakcie uprzedniej procedury, w szczególności zaś wykonując prawo do skutecznego środka odwoławczego na mocy art. 39. Porównanie powyższej regulacji z treścią przepisów prawa krajowego w tym w szczególności z treścią art. 33 ust 1 i 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcowi ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej prowadzi do wniosku, że unormowania te nie są sprzeczne i zapewniają cudzoziemcowi należytą ochronę.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust 4 w/w ustawy oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("...Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji..."), co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy.

Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej.

Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.