Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1137/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 72 poz 619
law: Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego.
article: par. 43
journal: Dz.U. 2009 nr 147 poz 1193
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i  zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót  produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów  rybackich 2007-2013".

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 21 kwietnia 2010 r. wniesionej przez K. G. (zwanego dalej Skarżącym) jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2011 r. nr ... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu ... kwietnia 2010 r. do ... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wpłynął wniosek Skarżącego o dofinansowanie w kwocie ... zł w zakresie środka 2.1 "Inwestycje w chów i hodowlę ryb" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013". Wniosek otrzymał numer ... i dotyczył projektu pn " ...".

W piśmie ... z ... czerwca 2010 r. organ wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia odebrania pisma w następującym zakresie:

1. Opis planowanej operacji, w tym miejsce, cele, koszty i zakres operacji nie został poprawnie określony. W opisie planowanej operacji należy umieścić takie informacje, które pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie, że zakup samochodu ciężarowego o mocy 180KM będzie stanowić zakup specjalistycznego środka transportu używanego do transportu zewnętrznego przeznaczonego do przewozu ryb oraz jego ładowność jest adekwatna do produkcji prowadzonej w obiekcie chowu lub hodowli ryb. Wykazany we wniosku obecny i planowany stan zatrudnienia pracowników gospodarstwie nie pozwala na rozliczenie budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi wg załączonego kosztorysu jako wniesienie nakładów rzeczowych. Organ wezwał do doprecyzowania opisu planowanej operacji.

2. Zestawienie rzeczowo-finansowe należy wypełnić zgodnie z poprawionymi kosztorysami i poprawioną ofertą, gdyż nie zostało poprawnie wypełnione. Błędnie wpisano koszty budowy silosów zbożowych. Brak możliwości jednoznacznego stwierdzenia poprawności określenia kosztów budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy, a także kosztów zakupu specjalistycznego samochodu ciężarowego do transportu ryb.

3. Pola wniosku o dofinansowanie nie zostały wypełnione zgodnie z instrukcją (dotyczy sekcji III. Wskaźniki wyniku operacji, IV Opis operacji, V Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji).

4. Brak kompletu dokumentów stwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji. Ze względu na brak projektu budowlanego nie można określić, czy wszystkie elementy inwestycji będą realizowane na działkach wpisanych we wniosku jako miejsce realizacji inwestycji. Organ wezwał o dostarczenie odpisów z ksiąg wieczystych nie starszych niż 3 miesiące od dnia złożenia wniosku o dofinansowanie lub aktów notarialnych lub umów dzierżawy (obejmujących okres trwania na minimum 5 lat od dokonania płatności ostatecznej na realizacje operacji objętej wnioskiem) w odniesieniu do działek objętych wnioskiem. Kopie dokumentów powinny zostać potwierdzone za zgodność z oryginałem przez notariusza lub pracownika ARiMR. W związku z tym, że kupowane maszyny i sprzęt będą wykorzystywane w skali całego gospodarstwa organ wezwał o udokumentowanie prawa do dysponowania wszystkimi gruntami wchodzącymi w skład gospodarstwa rybackiego przedstawionego w biznesplanie-... ha. Do wniosku zostały dołączone akty notarialne i umowa dzierżawy potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do następujących działek: nr ... obręb ... Dla działek objętych aktem notarialnym rep. ... z dnia ...r. nie dostarczono aktualnego wypisu z rejestru gruntów.

5. Oferta zakupu samochodu ciężarowego ... w specyfikacji zawiera luksusowe wyposażenie wnętrza. Zgodnie z art. 26 lit b) Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie EFR, do kosztów kwalifikowanych mogą być zaliczone tylko te koszty pojazdu, które są bezpośrednio związane z operacją (np.: do kosztów kwalifikowanych nie można zaliczyć dodatkowego wyposażenia w postaci dodatkowych głośników, odbiornika radiowego, CB itp.). W związku z powyższym organ wezwał o przedstawienie nowej oferty na zakup samochodu ciężarowego do transportu ryb jedynie z wyposażeniem, które może być kosztem kwalifikowanym w zakresie środka 2.1 związanym z działalnością w zakresie chowu i hodowli ryb, bądź oferty, w której elementy wyposażenia dodatkowego zostaną odrębnie wycenione, tak aby można było jednoznacznie określić wysokość kosztów kwalifikowanych. Poproszono również o uaktualnienie, po dostarczeniu nowej oferty, kosztów przedstawionych we wniosku oraz biznesplanie.

6. Organ wskazał, że błędnie sporządzono kosztorys dotyczący budowy silosów zbożowych na działce ... Zakupu silosów nie można potraktować w kosztorysie jako sprzętu, ponieważ do kosztów sprzętu dolicza się koszty pośrednie oraz zysk, podczas gdy wycena producenta dotycząca zakupu silosów wraz z transportem i montażem przedstawiona w ofercie zawiera już wszystkie koszty pośrednie i zysk. Dostarczone oświadczenie kosztorysanta jest nieprecyzyjne i nie wiadomo do którego kosztorysu i do której dokumentacji projektowej się odnosi. Należy dołączyć oświadczenie kosztorysanta o zgodności przedmiaru robót w kosztorysie inwestorskim z projektem budowlanym - załącznikiem do decyzji Starosty ... nr ... z dnia ... r.

7. Dostarczony szczegółowy biznes plan nie został wypełniony zgodnie z instrukcją. Wpisana w biznesplanie liczba zatrudnionych na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilno-prawnej nie pozwala na potraktowanie kosztów określonych w kosztorysie na budowę stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy jako wniesienie nakładów rzeczowych. Koszty wynagrodzeń określone w analizie finansowej operacji zostały zaniżone. Biznesplan w części II Opis operacji - cel i zakres nie zawiera precyzyjnego wyliczenia ilości godzin rocznie, w którym będzie wykorzystywana koparko-ładowarka oraz specjalistyczny środek transportu zewnętrznego wyposażony w cztery zbiorniki do transportu ryb o pojemności 1700 I każdy.

8. Przedstawienie dokumentów potwierdzających zatrudnienie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę i pracowników sezonowych, zadeklarowanych w pozycji III Wskaźniki wyniku operacji pole 7 Wpływ operacji na stan zatrudnienia oraz ponowną analizę finansową operacji przy uwzględnieniu takiej liczby zatrudnionych osób, aby można było wykonać roboty budowlane określone w kosztorysie na budowę stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi - system gospodarczy - w terminie zadeklarowanym we wniosku oraz zgodnie z przepisami prawa pracy i z nakładami roboczogodzin i motogodzin określonymi w kosztorysie.

9. Pozwolenie na budowę dołączone do wniosku nie zostało złożone wraz z wymaganymi załącznikami. Organ wezwał do dostarczenia projektu budowlanego, który jest załącznikiem do decyzji Starosty ... nr ... z dnia ... r. udzielającej wnioskodawcy pozwolenia na budowę stawów rybnych, magazynów rybnych oraz silosów zbożowych na działkach ewidencyjnych ... i ...obręb ...

10. Pozwolenie wodno-prawne z dnia 29/06/2010 r. nie zawiera stwierdzenia ostateczności decyzji. Dostarczona kopia tego dokumentu nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez uprawnionego pracownika ARiMR.

11. Na podstawie dostarczonych dokumentów nie można stwierdzić, czy zakres operacji przedstawiony we wniosku o dofinansowanie jest zgodny z zakresem środka 2.1. Organ przypomniał, że zakup maszyn można uznać za stosowny i zasadny, gdy będą cne używane do bieżących prac w obiekcie chowu lub hodowli przez cały okres realizacji projektu oraz 5 lat od dnia dokonania przez Agencję płatności końcowej. Zakup w/w sprzętu nie można zostać uznany za koszt kwalifikowany w sytuacji, gdy będzie służył wyłącznie do zrealizowania operacji o charakterze krótkotrwałym objętej wnioskiem (np. wykonanie prac remontowych tylko w ramach etapu). W związku powyższym proszę o informację w jaki sposób i w jakim zakresie będą wykorzystywanie ww. maszyny oraz stosowne wyliczenia potwierdzające ten fakt.

12. Poproszono o stosowną dokumentację (Księgę Stawową, wewnętrzną dokumentację chowu lub hodowli ryb), która potwierdzi, że planowana operacja, na którą został złożony wniosek o dofinansowanie dotyczy obiektu chowu i hodowli, w którym wykorzystuje się techniki zwiększające produkcje organizmów wodnych ponad naturalne możliwości środowiska, a organizmy te pozostaną własnością beneficjenta przez cały okres chowu lub hodowli oraz w czasie odłowu. W związku z podpisaniem umowy w ramach środka Działania wodno-środowiskowe wnioskodawca zobowiązany jest do stosowania podstawowych zasad dobrej praktyki rybackiej, w tym prowadzenia wewnętrznej dokumentacji chowu lub hodowli ryb zawierającej daty obsad, odłowów, zestawienia masy ryb obsadzonych i odłowionych oraz ilości i rodzaju skarmianej paszy. Tym samym oświadczenie wnioskodawcy z ... r., w sprawie księgi stawowej jest niezgodne z prawdą lub wnioskodawca nie realizuje warunków przyznania umowy w zakresie działań wodno- środowiskowych.

13. Na podstawie dostarczonych dokumentów nie można stwierdzić, czy wszystkie koszty wymienione we wniosku o dofinansowanie jako koszty kwalifikowane, zaliczają się w świetle obowiązujących przepisów prawnych do kosztów kwalifikowalnych. Organ poinformował, iż wkład rzeczowy w postaci pracy własnej pracowników zatrudnionych przez Wnioskodawcę może zostać uznany jako koszt kwalifikowalny, pod warunkiem spełnienia wszystkich kryteriów zawartych w rozporządzeniu. Do nakładów rzeczowych nie można zaliczyć pracy własnej Wnioskodawcy, a także członków rodziny Wnioskodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli członków rodziny i Wnioskodawcy nie łączy żaden sformalizowany stosunek pracy. Jeżeli Wnioskodawca korzysta jedynie z pomocy osób bliskich w pracach, wówczas jest to przypadek tożsamy z jego pracę własną, której nie można zaliczyć do kosztów kwalifikowalnych. Kosztem kwalifikowanym nie jest także podatek VAT. W przypadku, gdy Wnioskodawca będący osobą fizyczną zaliczył do nakładów rzeczowych w ramach realizacji operacji pracę własną tzw. robociznę to należy uznać ten koszt za niekwalifikowalny.

14. Organ stwierdził, że ze względu na brak ostatecznego pozwolenia wodno-prawnego, projektu budowlanego nie można stwierdzić czy planowana operacja na którą został złożony wniosek o dofinansowanie będzie realizowana z zapewnieniem należytych gwarancji technicznych, zapewnia gospodarczą trwałość, nie wpłynie negatywnie na środowisko oraz ochronę żywych zasobów wód.

15. Organ wskazał na zawyżenie cen jednostkowych w kosztorysie Pt. budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi – system gospodarczy: poz. 1, 3, 5, 8, 9, 11 oraz w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi na dz nr 305/1 system zlecony: poz. 1, 3, 6, 8.

16. Organ wniósł o uzasadnienie wyboru ofert w odniesieniu do wszystkich maszyn i urządzeń, dla których przedstawiono oferty. Ponadto wniósł o uzasadnienie, w jakim wymiarze czasowym planowany samochód będzie wykorzystywany do specjalistycznego transportu ryb. Z dokumentów złożonych w ramach działania 2.2 wynika, że odłów ryby handlowej odbywa się wyłącznie w październiku i w latach 2005-2008 wynosiła do ... t. natomiast narybek i kroczek był przeznaczony do dalszej hodowli gospodarstwie. Przypomniał, że w ocenie wniosku mogą być uwzględnione wcześniejsze zobowiązania zadeklarowane we wniosku złożonym w ramach środka 2.2 działania wodne-środowiskowe.

17. Ze względu na brak dokumentacji stawowej oraz szczegółowego opisu planowanej technologii produkcji oraz dokumentacji dotyczącej stanu zatrudnienia przed i po realizacji operacji, błędnie sporządzony biznes plan nie można stwierdzić czy inwestycja przyczyni się do powstania trwałych korzyści gospodarczych. Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy dane finansowe w biznesplanie są poprawne oraz czy planowany sposób finansowania i realizacji operacji nie spowoduje utraty płynności finansowej. Ponadto organ wniósł o przedstawienie dokumentów potwierdzających roczną produkcję karpia przed realizacją operacji w ilości wykazanej we wniosku tzn. ... t oraz o wyjaśnienie planowanego wzrostu produkcji karpia o ... ton rocznie w związku z budową przesadki i o powierzchni ... ha, magazynów stawowych o powierzchni ... ha oraz powiększeniem stawu Olszowy IV o ... ha lustra wc Udokumentowanie wielkości produkcji ryb obecnej i planowanej pozwoli wykazać ekonomiczną zasadność inwestycji.

18. Brak zgody H. G.- współwłaściciela działek nr ... na realizację operacji polegającej na budowie stawów rybnych, magazynów rybnych oraz silosów zbożowych.

Do dnia ... lipca 2010 r. nie usunięto wszystkich braków formalnych, w związku z czym w dniu ... listopada 2010 r. ponownie wystosowano do wnioskodawcy pismo ... Jego treść była tożsama z wcześniejszym wezwaniem, tylko w pkt 15 (opisanym powyżej), szczegółowo wymieniono, które ceny jednostkowe zostały zawyżone w kosztorysie pt. Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi – system gospodarczy i kosztorysie pt. Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi na dz nr 303/1 system zlecony.

Termin na dokonanie uzupełnień upłynął w dniu ... listopada 2010 r.

Pismem ... z ... stycznia 2011 r. znak ... poinformowano Skarżącego o odmowie przyznania pomocy finansowej w żądanym zakresie. Organ stwierdził, iż wnioskującemu nie może zostać przyznana pomoc finansowa, z uwagi na fakt, że w zakreślonym terminie nie dostarczono lub błędnie wypełniono następujące dokumenty:

1. Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji nie zostało poprawnie wypełnione. Jako koszty kwalifikowane ujęto w nim koszty, które nie mogą być uznane za koszty kwalifikowane, m.in. z powodu zawyżenia cen jednostkowych oraz braku podstaw wyceny w niektórych pozycjach w kosztorysach inwestorskich.

2. Wymagane pola wniosku nic zostały wypełnione zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie. Błędnie wypełniono następujące sekcje: IV.Opis Operacji V. Zestawienie rzeczowo - finansowe. W związku z zawyżeniem kosztów budowy stawów hodowlanych przedstawianych w kosztorysie inwestorskim błędnie wpisano wnioskowaną kwotę dofinansowania.

3. Dołączone do wniosku o dofinansowanie kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi oraz budowy silosów zbożowych nie spełniają wymogów formalnych. W kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi" ujęto koszty robót budowlanych, które nie zostały zaakceptowane przez ARiMR, z powodu zawyżenia cen jednostkowych poszczególnych pozycji kosztorysowych, dotyczy pozycji nr: ... W w/w kosztorysie brak jest również możliwości weryfikacji pozycji nr ... Ponadto w/w kosztorys nie został sporządzony zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami. Stawka m-g spycharki gąsienicowej o mocy 74 kW jest zmienna w różnych pozycjach kosztorysu, jej wartość waha się od ... zł/m-g do 92,89 zł/ m-g. Również stawka m-g spycharki gąsienicowej o mocy 55 kW w pozycji nr ... różni się od stawki w pozycji nr ... Cena betonu zwykłego z kruszywa naturalnego w poz.27 wynosi ... zł/ m3 i znacząco odbiega od ceny z poz.26 (... zł/m3) i pozycji nr 28 (... zł/m3). Stawka roboczogodziny w pozycji 27 wynosi ...zł/r-g i różni się od stawki w pozostałych pozycjach kosztorysu-... zł/r-g. Natomiast w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi-budowa silosów zbożowych na dz. nr 311/3" zawyżona została pozycja nr 2.

4. Dostarczony biznes plan szczegółowy nie został poprawnie wypełniany. Błędnie wypełniono sekcje IV "Źródła finansowania operacji"

5. W związku z tym, że w obydwu kosztorysach zawyżono wartości robót – koszty budowy stawów wraz z infrastrukturą nie mogą zostać zaliczone do kosztów kwalifikowanych

6. Zawyżono koszty w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi" : poz.9. (przemieszczanie spycharkami mas ziemnych w gruncie kat. III – dodatek za każde rozpoczęte 10 m w przedziale ponad 30 do 60 m. – z 1,12 do 1,258), poz. 21 (kanały z rur PVC łączonych na wcisk o średnicy zew. 315 mm. – ...), poz. 27. (ściany żelbetowe proste gr. 12 cm wys. do 8 m z ..., poz. 33. (obsianie skarp w ziemi urodzajnej ....) oraz w kosztorysie "Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi"- budowa silosów zbożowych na dz. 311/3, poz. 2 (ręczne wykopy fundamentowe z transportem urobku samochodami skrzyniowymi kat.gr.III z ceną jednostkową w złotych - kosztorys inwestorski ..., ... a cena wg katalogów zaakceptowanych przez ARiMR – ...).

Skarżący pismem z dnia ... stycznia 2011 r. wezwał Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa.

Prezes ARiMR pismem z dnia ... marca 2011 r. znak ... poinformował Skarżącego o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygniecie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu jako naruszającego prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi rozstrzygnięciu organu zarzucono:

1. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący, co przejawiło się we wzywaniu skarżącego do składania wyjaśnień na okoliczności wyjaśnione we wniosku oraz załączonych do niego dokumentach oraz zarzucaniu mu nie dostarczenia wszystkich wymaganych wyjaśnień, a także w uznaniu, że inwestycja jest ekonomicznie nieuzasadniona, opierając ocenę na dokumencie nieprzewidzianym w obowiązujących powszechnie przepisach oraz nie biorąc pod uwagę jej specyfiki oraz kosztów dodatkowych z nią związanych w stosunku do ekspertyzy sporządzonej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego

2. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez nie udzielenie skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego, będących przedmiotem postępowania, które znalazło wyraz w braku wezwania skarżącego do usunięcia braków w myśl § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", zwanego dalej Rozporządzeniem, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o nie przyznaniu pomocy, o którą wnioskował skarżący z powodu rzekomej niekompletności i braków formalnych wniosku,

3. naruszenie przepisu art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co przejawiało się w ocenie inwestycji skarżącego jako nieuzasadnionej ekonomicznie dopiero na etapie rozpatrywania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanego dalej Prezesem ARiMR, wezwania skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, przez co skarżący nie miał możliwości odniesienia się do zarzutów Prezesa ARiMR w tej kwestii,

4. naruszenie przepisu § 43 ust. 2 rozporządzenia, w związku z art. 19 ustawy, poprzez nie wezwanie skarżącego do usunięcia braków we wniosku lub złożenia wyjaśnień w sytuacji, w której Prezes ARiMR uznał, że wniosek nie jest kompletny,

5. naruszenie przepisu § 43 ust. 4 rozporządzenia, w związku z art. 19 ustawy, poprzez nieprzyznanie pomocy ze względu na nieusunięcie braków lub niezłożenie wyjaśnień przez skarżącego w terminie, pomimo dwukrotnego wezwania przez ARiMR – nieprawidłowe działanie ARiMR w tym zakresie przejawiało się poprzez rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu pomocy pod pretekstem nieusunięcia wszystkich braków wniosku pomimo tego, że skarżący usunął wszystkie braki, do których usunięcia ARiMR go wezwała, w związku z czym w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki zastosowania § 43 ust. 4 rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w toku postępowania nie nastąpiło naruszenie ani prawa procesowego ani materialnego.

W piśmie procesowym z dnia ... czerwca 2011r pełnomocnik skarżącego jeszcze raz podniósł, że brak było ze strony organu podstaw aby uznać, że nie wszystkie koszty wskazane we wniosku można uznać za kwalifikowane i że nie wskazano na te okoliczność podstawy prawnej. Ponadto zakwestionował wzięcie przez organ pod uwagę ekspertyzy wykonanej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego oraz podkreślił, że wniosek został poddany jedynie ocenie w zakresie poprawności sporządzenia i złożenia, więc, jego zdaniem, odrzucono wniosek zanim dokonano oceny w zakresie zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego miała być dokonana, jak również zanim prawidłowo oceniono celowość udzielenia pomocy na realizację planowanej inwestycji.

ARiMR w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę z dnia 2 września 2011r. wskazała, że analizy kosztorysów dostarczonych przez skarżącego dokonano w oparciu o obowiązujący cennik INTERCENBUD, zaakceptowany przez Agencję do weryfikacji kosztów wszystkich inwestycji, w których ocenie podlega kosztorys inwestorski. Ponadto organ wykorzystuje do oceny wniosków, przekazaną przez Instytucję Zarządzającą (MRiRW) ekspertyzę ,,Standardy oceny racjonalności wysokości nakładów inwestycyjnych na budowę stawów ziemnych typu karpiowego w świetle ustawy o finansach publicznych określających celowość i dostępność wydatków’’ (zamieszczona na stronie internetowej Agencji).

Ponadto organ wyjaśnił przyczyny zakwestionowania pozycji III Biznes planu ,,Źródła finansowania inwestycji’’, niemożliwość zweryfikowania poz. 25, zawyżenia kosztu w poz. 21 kosztorysu dot. budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi .

W niniejszym piśmie ARiMR wyjaśniła także, iż stwierdzenie, że ,,kosztorys został rozbudowany o dodatkowe pozycje’’ oznacza, że został on przedstawiony w formie szczegółowej – sam kosztorys został zmieniony przez podanie szczegółów każdej pozycji, takich jak robocizna, materiały, sprzęt, zastosowane narzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a.’’, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.

Na początku należy wskazać , iż zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72., poz. 619 z 2009r.), dalej: ,,ustawa’’, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków.

Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu wskazanej wyżej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 – wnioskodawcą informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.

Na podstawie ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 7 września 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 – Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’ (Dz.U. Nr 147, poz. 1193), dalej: ,,rozporządzenie".

Według § 43 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli wniosek o dofinansowanie nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów , o których mowa w § 41 ust. 3, wnioskodawca jest wzywany do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, Agencja ponownie wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Z ust. 4 § 43 wynika, że jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień nie dokonał ich w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy.

Sąd wskazuje także, iż przy rozpatrywaniu tego typu spraw przez organ, należy mieć także na względzie unormowania zawarte w § 41 ust. 2 .

Zgodnie z tym przepisem, wniosek o dofinansowanie zawiera w szczególności:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy;

2) imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania i adres osoby upoważnionej do reprezentowania wnioskodawcy – jeżeli pełnomocnictwo zostało udzielone;

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy;

4) informację o formie prawnej wnioskodawcy;

5) charakterystykę prowadzonej działalności;

6) opis planowanej operacji, w tym określenie miejsca jej realizacji, celów, zakresu i kosztów;

7) zestawienie rzeczowo-finansowe operacji;

8) oświadczenia lub zobowiązania wnioskodawcy związane z pomocą

9) informacje o załącznikach dołączonych do wniosku.

Ust. 3 stanowi, że do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty potwierdzające dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, które są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia,

Z tego załącznika wynika, że niezbędne jest dołączenie następujących dokumentów – w przypadku środka inwestycje w chów i hodowlę ryb:

1) aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli ubiegający się o dofinansowanie ma obowiązek takiego wpisu;

2) pełnomocnictwo – w przypadku gdy zostało udzielone;

3) kopia dokumentu tożsamości – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie jest osobą fizyczną;

4) kopia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;

5) dokumenty potwierdzające planowane koszty operacji, w tym kosztorys inwestorski albo otrzymane przez ubiegającego się o dofinansowanie oferty związane z realizacją operacji – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;

6) wypełniony formularz określający ilość materiału obsadowego na potrzeby pierwszego cyklu hodowlanego w danym obiekcie chowu lub hodowli – w przypadku gdy jest planowany zakup materiału obsadowego;

7) uproszczony plan biznesowy operacji – w przypadku operacji o wartości netto do 1.000.000 zł;

8) szczegółowy plan biznesowy operacji – w przypadku operacji o wartości netto powyżej 1.000.000 zł;

9) pozwolenie budowlane albo zgłoszenie, o których mowa w przepisach prawa budowlanego – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;

10) pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, o którym mowa w przepisach prawa wodnego – w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji;

11) zezwolenie na prowadzenie chowu lub hodowli w polskich obszarach morskich wydane na podstawie przepisów o rybołówstwie, jeżeli takie zezwolenie jest wymagane w związku z realizacją operacji;

12) kosztorys inwestorski – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie zalicza do kosztów kwalifikowanych wniesione nakłady rzeczowe;

13) studium wykonalności projektu dla danej operacji – w przypadku braku pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w przepisach prawa wodnego, pozwolenia budowlanego albo zgłoszenia, o których mowa w przepisach prawa budowlanego;

14) operat szacunkowy sporządzony zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami – w przypadku gdy ubiegający się o dofinansowanie zalicza do kosztów kwalifikowanych wniesione nakłady rzeczowe w formie nieruchomości.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd przypomina, że przedmiotem jego oceny jest rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonym piśmie wydanym przez ARiMR w dniu ... stycznia 2011r. oraz prawidłowość postępowania administracyjnego, które powyższe rozstrzygniecie poprzedziło.

WSA nie potwierdza zaistnienia zarzutu z pkt. 1 skargi tj. naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy - nie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i oparcia oceny na dokumencie nie przewidzianym w obowiązujących powszechnie przepisach. Z wykazu dokumentów, które są wymienione w § 41 i załączniku nr 2 do rozporządzenia (opisane powyżej w uzasadnieniu) wynika , jakie dokumenty powinny być załączone do przedmiotowego wniosku o dofinansowanie. Skarżący nie posiadał szeregu niezbędnych dokumentów, które powinien był mieć już w momencie składania wniosku. Co więcej – większość z nich zostało wytworzonych dopiero po dniu złożenia wniosku tj. po dniu .. 0.4.2010r., np. operat wodno-prawny -maj 2010r., oferta - ...06. 2010r. wniosek o pozwolenie na budowę złożony dopiero ...0.7. 2010r. O tym, jak niekompletny był wniosek świadczą dwa wezwania do usunięcia jego braków: jedno – z dnia ...06.2010r., drugie z ...11. 2010r. W obu wezwaniach jest wymieniona, w 17 pozycjach, duża ilość niezbędnych do rozpoznania wniosku o dofinansowanie, dokumentów. Możliwość i konieczność żądania przez organ tych dokumentów wynikał z obowiązujących przepisów –rozporządzenia i załącznika nr 2 do niego- nie można się więc zgodzić z gołosłownym zarzutem ze skargi o żądaniu dokumentów nieprzewidzianych w prawie. Skarżący kilkakrotnie uzupełniał wniosek o kolejne dokumenty (samouzupełnienie) od września do października 2010r, a póżniej w odpowiedzi na drugie wezwanie organu – z 12.11. 2010r. Mimo to – zasadnie organ stwierdził, że wniosek nie jest kompletny i poprawny.

Należy mieć na uwadze, że , zgodnie z obowiązującymi w tym przypadku przepisami, niedołączenie choćby jednego z wymaganych dokumentów – musi skutkować odmową przyznania pomocy, tak samo jak nieprawidłowe, niezgodne z instrukcją wypełnienie dokumentu.

W niniejszej sprawie zestawienie rzeczowo-finansowe operacji nie zostało poprawnie wypełnione i mimo kolejnych jego wariantów – po drugim wezwaniu do usunięcia braków nadal było niepoprawne w zakresie określenia cen jednostkowych i braku podstawy wyceny w niektórych pozycjach w kosztorysach inwestorskich.

Należy stwierdzić, iż rację ma organ ustalając, że kosztorysy inwestorskie dotyczące budowy stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi i budowy silosów zbożowych , nie spełniają wymogów formalnych, gdyż doręczone kosztorysy nie zostały sporządzone prawidłowo ze względu na niepoprawnie wykonaną kalkulacje uproszczoną i niewłaściwie obliczoną wartość kosztorysową. Niektóre koszty jednostkowe zostały zawyżone (organ je wskazał), ponadto w kosztorysie dotyczącym budowy silosów zbożowych do ceny zakupu doliczono koszty pośrednie i zysk.

Sąd uznaje, że zasadnie organ przyjął, że nie można stwierdzić, czy wszystkie wymienione we wniosku koszty stanowią koszty kwalifikowane (chodzi o podatek VAT, brak sformalizowanego stosunku pracy miedzy wnioskodawcą i jego członkami rodziny uniemożliwia zaliczenie pracy tych osób do nakładów rzeczowych; jeżeli chodzi o pracę własną pracowników zatrudnianych przez wnioskodawcę, to musiałyby zostać spełnione wszystkie kryteria rozporządzenia, aby uznać to za koszt kwalifikowany).

Także zarzut z pkt 3 zaskarżonego pisma jest prawidłowy, gdyż w kosztorysie ,,Budowa stawów hodowlanych wraz z magazynami rybnymi’’ koszty robót budowlanych zostały zawyżone (poz. 9, 21, 27, 33), wobec czego nadal nie można było ustalić czy występuje zgodność rzeczowa i finansowa kosztorysu z zakresem robót i ich wartością określona w zestawieniu rzeczowo- finansowym operacji.

Należy podkreślić, że Instytucja Zarządzająca ma prawo , przy ocenie tego typu wniosku, posiłkować się ekspertyzą wykonaną przez podmioty uprawnione do jej sporządzenia ze względu na wiedzę specjalistyczną i doświadczenie w danej dziedzinie. Dlatego organ skorzystał tu z zamówionej przez siebie ekspertyzy wykonanej przez Instytut Rybactwa Śródlądowego. Wynika z niej jednoznacznie, że w zakresie budowy stawu karpiowego nastąpiło kilkakrotne zawyżenie kosztu inwestycji.

Sąd stwierdza, że przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku, organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy; dwukrotnie wezwano wnioskodawcę do poprawy i uzupełnienia złożonego wniosku. Z uwagi, że brakowało wskazanych wyżej dokumentów, zasadnie podjęto rozstrzygniecie o odmowie udzielenia dofinansowania.

Wobec takich braków, pozostałe zarzutu skargi tracą na znaczeniu.

WSA nie stwierdził także naruszenia procedury administracyjnej polegającego na naruszeniu przepisu art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy poprzez umożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co , zdaniem skarżącego miało miejsce, gdyż dopiero na etapie rozpatrywania wezwania do naruszenia prawa pojawiła się ocena przedmiotowej inwestycji jako nieuzasadnionej ekonomicznie. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygniecie zawarte w piśmie z 12 stycznia 2011r, a brak kompletności i poprawności wniosku, już po drugim wezwaniu do usunięcia braków, nie budzi wątpliwości sądu ( w tym brak wiarygodnego kosztorysu inwestorskiego).

Również zarzut nie udzielania skarżącemu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków , to jest naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy – nie może się ostać. Wskazać bowiem należy, że organ, przed którym toczy się postępowanie, udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń i wyjaśnień, tak samo jak zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.

W związku z powyższym, zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa procesowego ani materialnego; dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.