Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1176/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 ust. 1,  art. 4,  art. 8 ust. 3 i  ust. 11,  art. 12,  art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], zmieniającą własną decyzję z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt I. Ż. w Domu Pomocy Społecznej oraz uchylającą własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...].

W toku dotychczasowego postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. ustalił:

- miesięczną odpłatność za pobyt I. Ż. w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...] w wysokości [...] zł;

- pozostałą kwotę odpłatności stanowiącą różnicę pomiędzy odpłatnością ustaloną za pobyt I. Ż., a średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie wnosić będzie zastępczo (tj. do czasu uregulowania spraw związanych z uzyskaniem wkładu mieszkaniowego) miasto W.

Prezydent stwierdził, że w świetle art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 z 2004r., poz. 593 ze zm.) - pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania i zobowiązani do wnoszenia opłaty są w kolejności: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu (...), gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Ponieważ dochód I. Ż. wynosi kwotę [...] zł miesięcznie (zasiłek stały), wobec czego 70 % tego świadczenia stanowi kwota [...] zł, zaś pozostałą kwotę w wysokości [...] zł zobowiązane jest wnosić miasto W.

Następnie decyzją z dnia [....] sierpnia 2007 r. nr [...] organ zmienił własną decyzję i podwyższył od dnia 1 czerwca 2007 r. pozostałą kwotę odpłatności wnoszoną przez miasto W. do wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Prezydent W. orzekł o zmianie z dniem 1 października 2007 r. własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] i ustalił opłatę za pobyt I. Ż. w Domu Pomocy Społecznej w okresie od 1 października 2007 r. do 6 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i od 7 listopada 2007 r. do 30 września 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Ustalił też, że pozostałą kwotę odpłatności wnosić będzie miasto W. od 1 października 2007 r. do 6 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł. i od 7 listopada 2007 r. do 30 września 2008 r. w wysokości [...] zł.

Jednocześnie orzekł o uchyleniu w całości z dniem 1 października 2007 r. własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Prezydent stwierdził, że na wniosek I. Ż. Spółdzielnia [...] we W. przekazała jej w dniu 8 października 2007 r. kwotę [...] zł tytułem rozliczenia wkładu mieszkaniowego. Kwota ta stanowi dodatkowy dochód i podlega rozliczeniu w myśl art. 8 ust. 1 i ust. 11 ustawy o pomocy społecznej na 12 kolejnych miesięcy, począwszy od października 2007 r. W związku ze zmianą wysokości dochodu I. Ż. organ naliczył nową odpłatność za jej pobyt w Domu Pomocy Społecznej.

I. Ż. pismem z dnia 5 maja 2008 r. odwołała się od powyższej decyzji i wniosła o jej uchylenie podnosząc, iż podstawą jej wydania była zmiana jej sytuacji dochodowej od października 2007 r. - polegająca na uzyskaniu zwrotu wkładu mieszkaniowego od spółdzielni mieszkaniowej. Jednakże kwota zwrotu stanowi mienie osoby uprawnionej, a nie jej przychód, czy dochód, o jakim mowa w ustawie o pomocy społecznej - zatem z dniem zwrotu wartości wkładu mieszkaniowego nie nastąpiło żadne przysporzenie w jej majątku. Wcześniej bowiem posiadała ona prawo majątkowe o wskazanej wartości, zamienione obecnie na jego równowartość w formie pieniężnej. Z tego względu brak było przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...].

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że zmiana dochodu skarżącej nastąpiła w dniu 8 października 2007 r. Rozliczenie wkładu mieszkaniowego przez spółdzielnię i zwrot kwoty w wysokości [...] zł spowodowało, że kwota ta - zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej - została zaliczona przez organ do dochodu skarżącej i rozliczona na okres 12 miesięcy.

Dodało, że przedmiotową decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. została także uchylona decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt skarżącej w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W.

W dniu 10 lipca 2008 r. (data prezentaty) I. Ż. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. bez jakiegokolwiek uzasadnienia stwierdziło, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r. była zgodna z prawem. Organ drugiej instancji powtórzył okoliczności bezsporne, nie odnosząc się do istoty sporu, tj. czy kwota stanowiąca równowartość wkładu mieszkaniowego stanowi dochód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a jeśli tak, to dlaczego. W ocenie skarżącej kwota pieniężna uzyskana z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego na skutek przekazania mieszkania spółdzielni jest majątkiem - mieniem osoby uprawnionej, a nie przychodem, czy dochodem, o jakim mowa w ustawie o pomocy społecznej. Z dniem zwrotu wartości wkładu mieszkaniowego na jej konto nie nastąpiło żadne przysporzenie w jej majątku. Wcześniej bowiem posiadała prawo majątkowe o wskazanej wartości i obecnie ma jego równowartość w formie pieniężnej. Stąd też zaskarżona decyzja i poprzedzające ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. były bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i stwierdziło, że podniesione w niej zarzuty znane były organowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta W. w dniu [...] kwietnia 2008 r.

Decyzją tą zmieniono wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] marca 2007 r. w ten sposób, że ustalono opłatę za pobyt I. Ż. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. od dnia 1 października 2007 r. do dnia 6 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i od dnia 7 listopada 2007 r. do dnia 30 września 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, a pozostałą kwotę odpłatności, ponosić miało W., odpowiednio od dnia 1 października 2007 r. do dnia 6 listopada 2007 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i od dnia 7 listopada 2007 r. do dnia 30 września 2008 r. w wysokości [...] zł. Podstawę do zmiany odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej stanowiła zmiana sytuacji dochodowej I. Ż.. Na jej konto wpłynęła bowiem kwota [...] zł tytułem rozliczenia wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej.

Zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Stosownie zaś do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W niniejszej sprawie Sąd nie podziela opinii skarżącej, że uzyskanie określonej kwoty pieniężnej tytułem rozliczenia wkładu w spółdzielni mieszkaniowej, nie jest jej dochodem. Uzyskanie sumy pieniężnej tytułem rozliczenia wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej stanowi przychód osoby znajdującej się w Domu Pomocy Społecznej, bowiem w wyniku rozporządzenia prawem majątkowym I. Ż. uzyskała z tego tytułu przychód. Tytuł ten nie został wymieniony w art. 8 ust. 4 cytowanej ustawy, w którym przewidziano katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu, tj. jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Pojęcie przychodu w ustawie o pomocy społecznej jest pojęciem szerokim, gdyż nie jest ważny tytuł jego uzyskania. Ponadto nie można go interpretować w oderwaniu pozostałych zasad i przepisów ustawy o pomocy społecznej.

W myśl art. 3 ust 1 cyt. ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, natomiast osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4). Ustawa przewiduje nawet, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazujących, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia (art. 12).

Zgodnie z powyższymi przepisami pomoc społeczna, wspierając osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, uwzględnia zasoby oraz posiadany majątek tych osób. W związku z tym przyjęcie w niniejszej sprawie, iż uzyskanie określonej kwoty pieniężnej tytułem rozliczenia wkładu ze spółdzielni mieszkaniowej nie stanowi przychodu tej osoby - byłoby sprzeczne z celami pomocy społecznej określonymi w ustawie.

Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko - że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej I. Ż. Organy w prawidłowy sposób dokonały wyliczeń dochodu w oparciu o wskazany art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, a następnie - w efekcie tej zmiany - ustaliły odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej stosownie do treści art. 60 i art. 61 tej ustawy.

Również właściwie zastosowały art. 106 ust. 5 w/w ustawy, zgodnie z którym decyzję zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony.

Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Stwierdzić też należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.