Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2160/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałą z dnia [...] czerwca 2005r nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z.

z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...]. w przedmiocie skreślenia skarżącego P. K. z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Z. zwaną dalej OIRP w Z.

Do podjęcia zaskarżonych uchwał doszło w następujących okolicznościach faktycznych: skarżący P. K. został wpisany na listę aplikantów radcowskich uchwałą nr [...] Rady OIRP w Z.. Po ukończeniu trwającej 3 lata i 6 miesięcy aplikacji radcowskiej w dniach 11,12 i 13 czerwca 2001r. (część pisemna ) i 25 czerwca 2001r. ( część ustna) przystąpił do egzaminu radcowskiego uzyskując ogólny wynik niedostateczny. Dlatego też uchwałą Rady OIRP nr [...] 2002r wyznaczono P. K. termin poprawkowego egzaminu radcowskiego na 17, 18 i 19 czerwca 2002r. (część pisemna ) oraz 1, 2 i 3 lipca 2002r. ( część ustna). Skarżący przystąpił do części pisemnej egzaminu odstępując od jego części ustnej. Powodem nieobecności skarżącego na części ustnej egzaminu były przyczyny zdrowotne potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Komisja Egzaminacyjna uznała więc, że nieprzystąpienie do tej części egzaminu jest usprawiedliwione przyczynami obiektywnymi.

Kolejny termin poprawkowego egzaminu radcowskiego został wyznaczony uchwałą OIRP nr [...] z dnia [...] marca 2003r. i miał się odbyć w dniach 19,20,21 maja 2003r. (część pisemna ) oraz 2, 3 ,4 czerwca 2003r. ( część ustna). Skarżący P. K. przystąpił do części pisemnej egzaminu w dniu 19 maja 2003r. odstępując od pozostałej jego części nadsyłając w dniu 2 czerwca 2003r. pismo wyjaśniające przyczyny jego nieobecności na egzaminie wraz

z kserokopią karty informacyjnej z leczenia szpitalnego w okresie od 19 do 27 maja 2003r. Tym razem jednak Rada OIRP w Z. działając na wniosek Komisji Egzaminacyjnej nie znalazła dostatecznych podstaw do usprawiedliwienia kolejnego odstąpienia od egzaminu i uchwałą nr [...] skreśliła P. K.

z listy aplikantów radcowskich, która to uchwała na skutek złożonego przez skarżącego odwołania została przez Krajową Radę Radców Prawnych uchylona uchwałą z dnia [...] grudnia 2003r. a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia.

Rada OIRP w Z. uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. wyznaczyła skarżącemu P. K. po raz trzeci termin poprawkowego egzaminu radcowskiego w okresie 10,11 i 12 maja 2004r. ( część pisemna) oraz 20 maja 2004r. ( część ustna). Skarżący do egzaminu nie przystąpił

z uwagi na zły stan zdrowia usprawiedliwiając swoją nieobecność pismem z dnia 14 maja 2004r., która to została przez Radę OIRP w Z. na wniosek Komisji Egzaminacyjnej - uznana za usprawiedliwioną .

Uchwałą z dnia [...] września 2004r. Nr [...] Rada OIRP w Z. wyznacza kolejny raz skarżącemu termin poprawkowego egzaminu radcowskiego w dniach 8,9,10 listopada 2004r. (część pisemna) i 19 listopada 2004r. (część ustna). Pismem z dnia 30 września zawiadamia skarżącego o zaplanowanym, na listopad terminie poprawkowego egzaminu radcowskiego. Zawiadomienie o wyznaczonym terminie zostało wysłane adresatowi na podany przez niego nowy adres zamieszkania tj. ul. M. [...][...] Ś. w dniu 4 października 2004r. Zawiadomienie po awizowaniu w dniu 7 października 2004r. zwrócono Radzie OIRP w Z. w dniu 22 października 2004r. Jednocześnie zawiadomienie wysłano na poprzedni adres zameldowania skarżącego tj. ul. Sz. [...]

w G., którą to korespondencję odebrała mama skarżącego

w dniu 23 października 2004r. oraz na adres jego pracodawcy tj. kancelarii radcowskiej ul. H. [...] w G.., gdzie przesyłkę w dniu 8 października 2004r. odebrał pracownik kancelarii P. J..

Pismem z dnia 3 listopada 2004r.( wpływ do Rady w dniu 5 listopada 2004r.) skarżący skierował do Rady OIRP w Z. wniosek o usprawiedliwienie jego nieobecności na egzaminie wyznaczonym w listopadzie. Uzasadniając wniosek P. K. wyjaśnił, że zawiadomienie o terminie poprawkowego egzaminu radcowskiego otrzymał dopiero w dniu 30 października 2004 r. kiedy przyjechał do G. do rodziców. Wówczas mama przekazała mu przesyłkę

z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z., której odbiór wprawdzie potwierdziła w dniu 23 października 2004 r., ale ponieważ adresowana była do syna nie czytała jej. Dlatego skarżący o terminie dowiedział się dopiero w dniu

30 października 2004r., a więc na tydzień przed wyznaczonym terminem. Jednocześnie skarżący nie spodziewał się wyznaczenia kolejnego terminu poprawkowego egzaminu w 2004r., albowiem z dotychczasowej praktyki OIRP

w Z. wynikało, że egzamin radcowski był przeprowadzany raz w roku,

a w 2004r. egzamin był już przeprowadzony. Ponadto skarżący w swoim piśmie wyraził zdziwienie, że Izba skierowała jakąkolwiek korespondencję na adres przy

ul. Sz. w G. wiedząc o zmianie adresu, o czym P. K. poinformował OIRP w Z. pismem z dnia 14 września 2004r. Zakwestionował również skierowanie zawiadomienia na adres kancelarii radcy prawnego W. W., w której był zatrudniony skoro nigdy nie wskazywał tego adresu jako adresu do korespondencji. Dlatego zdaniem P. K. nie doszło do prawidłowego zawiadomienia go o terminie poprawkowego egzaminu. Zamiarem skarżącego nie było uchylanie się od egzaminu, chciałby jednak przygotować się do niego w sposób należyty aby otrzymać ocenę pozytywną. Jego zdaniem z treści art. 36 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że aplikantowi przysługuje prawo do płatnego urlopu

w wymiarze 30 dni na przygotowanie się od egzaminu radcowskiego, wynika iż każdy aplikant powinien być zawiadomiony o terminie egzaminu przynajmniej na 30 dni przed jego rozpoczęciem, a nawet wcześniej, aby mógł zrealizować swoje ustawowe prawo do wykorzystania tego urlopu. Jako okoliczność mającą usprawiedliwić nieobecność skarżącego na poprawkowym egzaminie wskazał ponadto, iż w dniach 9 i 10 listopada br. ma zaplanowane spotkania zawodowe

w S. oraz w Ś.. W piśmie tym skarżący zwrócił się o rozpoznanie wniosku o przeniesienie wpisu do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.. O podjęcie uchwały w sprawie przeniesienia wpisu na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. skarżący P. K. wnosił pismem z dnia 14 września 2004r.

( wpływ do Rady OIRP w Z. w dniu 17 września 2004r.) powołując się na art. 49 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz § 29 i § 31 ust.2 Regulaminu postępowania Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych w należących do ich właściwości indywidualnych sprawach radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich - skarżący podniósł że w lipcu 2004r. przeprowadził się do miasta Ś. leżącego w województwie [...] gdzie zameldował się na pobyt stały. Jak wyjaśnił zmiana miejsca zamieszkania wynikła ze zmiany planów życiowych dotyczących spraw osobistych. W 2005 r. skarżący planuje ślub i zamieszkanie w Ś. lub w K., a od października planuje podjąć pracę w kancelarii prawnej w K. oraz w prywatnym przedsiębiorstwie. Dlatego też w dawnym miejscu zamieszkania tj. w G.. skarżący bywa od czasu do czasu w związku z koniecznością zakończenia "starych spraw".

W odpowiedzi na ten wniosek IORP w Z. poinformowała P. K., że wniosek o przeniesienie wpisu na listę aplikantów radcowskich prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zostanie rozpatrzony na najbliższym posiedzeniu Rady. Mimo przesłania odpowiedzi na podany przez skarżącego nowy adres w Ś., przesyłka wróciła z adnotacją "adresat nieznany".

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] Rada OIRP w Z. działając na podstawie art.37 ust.1 w zw. z art. 36¹ ust.1 z uwzględnieniem art.32 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ( tekst jednolity Dz. U.

z 2002 Nr 123 poz. 1059 z póź. zm.) oraz art. 7 k.p.a. postanowiła skreślić P. K. z listy aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z. W uzasadnieniu uchwały Rada podniosła, iż w świetle art. 36¹ ust.1 ustawy o radcach prawnych aplikacja radcowska kończy się egzaminem radcowskim, który w razie niepomyślnego wyniku może być powtórzony tylko jeden raz w terminie ustalonym przez Radę. W przypadku P. K. termin egzaminu poprawkowego wyznaczono czterokrotnie, przy czym trzykrotnie nieobecność aplikanta na egzaminie uznano za usprawiedliwioną. Jednocześnie zdaniem Rady nieprzystąpienie do egzaminu poprawkowego, o którym to egzaminie skarżący został prawidłowo powiadomiony, nastąpiło bez racjonalnego usprawiedliwienia albowiem przyczyn wskazanych w piśmie skarżącego Rada nie uznała za usprawiedliwioną podstawę nieprzystąpienia do poprawkowego egzaminu. Rada nie podzieliła argumentacji strony skarżącej odnośnie braku czasu na przygotowanie się do egzaminu, gdyż pierwszy egzamin odbył się w 2001r. a zatem P. K. miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do egzaminu.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2005r. P. K. odwołał się od powyższej uchwały zarzucając jej naruszenie art. 37 ust,1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w zw. z § 12 ust. 6 i 7 regulaminu aplikacji radcowskiej i egzaminu radcowskiego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 44 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe doręczenie zawiadomienia o terminie egzaminu, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zakwestionował prawidłowość doręczenia mu zawiadomienia o terminie poprawkowego egzaminu, wskazując na nieobecność

w miejscu zamieszkania w okresie od 4 do 22 października 2004r. z uwagi na kilkudniowy wyjazd do B., a następnie pobyt w W. i w P..

O terminie egzaminu skarżący dowiedział się zatem dopiero w dniu 30 października podczas wizyty u rodziców, kiedy to mama przekazała mu korespondencję z OIRP w Z., a więc na osiem dni przed rozpoczęciem egzaminu. W tak krótkim czasie skarżący nie był w stanie przygotować się do egzaminu. Ponowił argument odnośnie konieczności zawiadomienia o dacie egzaminu co najmniej na 30 dni przed jego planowanym terminem. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Rady, że skoro pierwszy egzamin miał miejsce w 2001r. to miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do egzaminu poprawkowego, albowiem skarżący nie może trwać w stanie permanentnego przygotowania do egzaminu przez 365 dni w roku. Przecież skarżący musi wywiązywać się z obowiązków zawodowych, aby się utrzymać i nie może każdego dnia poświęcać na naukę. Ponadto z uwagi na pogarszającą się jakość systemu prawa, częste zmiany np. prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych faktycznie co roku te dziedziny prawa trzeba poznawać niemalże na nowo. Tym samym przygotowanie się do egzaminu w przeciągu tygodnia jest nierealne, zwłaszcza że skarżący nie spodziewał się wyznaczenia kolejnego terminu poprawkowego egzaminu w 2004 r., albowiem z dotychczasowej praktyki Rady wynikało, że egzaminy poprawkowe organizowane były raz w roku. Skoro zatem

w 2004r. odbywał się już jeden egzamin skarżący nie miał podstaw aby spodziewać się następnego terminu w tym samym roku.

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych po rozpoznaniu odwołania P. K. postanowiła utrzymać

w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z. w przedmiocie skreślenia P. K. z listy aplikantów radcowskich. Krajowa Rada nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania, a tym samym do zmiany zaskarżonej uchwały. W ocenie Krajowej Rady skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie egzaminu. Zawiadomienie przesłane zostało na nowy adres zamieszkania, ale także na poprzedni adres gdzie korespondencję odebrała mama skarżącego oraz na adres kancelarii, w której skarżący był zatrudniony. Przesyłka

z miejsca zameldowania po dwukrotnym awizowaniu zwrócona została Radzie OIRP w Z.. P. K. nie przystąpił zatem do egzaminu poprawkowego bez usprawiedliwionej przyczyny.

Pismem z dnia 22 września 2005r. P. K. zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 k. p. a w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w zw. z § 12 ust. 6 i 7 regulaminu aplikacji radcowskiej i egzaminu radcowskiego przez niewłaściwe ich zastosowanie i utrzymanie w mocy błędnej uchwały organu pierwszej instancji oraz naruszenie art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez błędne ich zastosowanie jako podstawy materialnej zaskarżonej uchwały i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych ewentualnie o jej uchylenie. Poza okolicznościami podnoszonymi w odwołaniu, a dotyczącymi nieprawidłowości doręczenia zawiadomienia o terminie poprawkowego egzaminu radcowskiego i zbyt krótkiego okresu czasu na przygotowanie się do tego egzaminu skarżący podniósł, iż zaskarżona uchwała dotknięta jest wadą nieważności, albowiem Krajowa Rada Radców Prawnych jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazała art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ustawy o radcach prawnych, które to przepisy odnoszą się do kwestii związanych

z wpisem na listę aplikantów radcowskich, a nie ze skreśleniem z listy. Podstawę materialnoprawną dla skreślenia skarżącego stanowił art.37 ust.1 ustawy o radcach prawnych. W tym stanie rzeczy uchwała ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radców Prawnych wiosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a).

Oceniając zaskarżone uchwały w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zarówno uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z. jak i uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych nie naruszają prawa w tym przede wszystkim art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych

z dnia [...] czerwca 2005r. utrzymująca w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Z. dotyczącej skreślenia skarżącego P. K. z listy aplikantów radcowskich. Mając na uwadze zarzuty skarżącego odnośnie wydania zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z rażącym naruszeniem prawa w pierwszej kolejności Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej uchwały i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku bowiem ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił wydanie uchwały z rażącym naruszeniem prawa, które polegało jego zdaniem na wskazaniu jako podstawy prawnej art. 33 ust.1 i 3 w zw. z art. 31 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych, a więc przepisów dotyczących wpisu na listę aplikantów, w sytuacji gdy Krajowa Rada Radców Prawnych utrzymała w mocy uchwałę dotyczącą skreślenia skarżącego

z listy aplikantów radcowskich. W ocenie Sądu jednak w niniejszej sprawie zaskarżona uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] czerwca 2005r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niewątpliwie zaskarżona uchwała jest dotknięta wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa czy też wydaniu zaskarżonej uchwały bez podstawy prawnej (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004 , str.723 i cytowane tam orzecznictwo ).

Na uwzględnienie zdaniem Sądu nie zasługują również pozostałe zarzuty skargi. Podstawę materialnoprawną skreślenia P. K. z listy aplikantów radcowskich stanowił art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych

( w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonych uchwał ) zgodnie

z którym aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich w razie nieprzystąpienia bez usprawiedliwionej przyczyny do egzaminu radcowskiego

w terminie ustalonym przez radę okręgowej izby radców prawnych. Przepis ten dotyczył zarówno pierwszego terminu egzaminu jak i terminu dodatkowego bądź terminu poprawkowego. Skarżący po uzyskaniu informacji o wyznaczonym terminie poprawkowego egzaminu radcowskiego pismem z dnia 3 listopada 2004r. skierował do Rady OIRP w Z. wniosek o usprawiedliwienie jego nieobecności. Wskazał przede wszystkim na nieprawidłowe oraz zbyt późne zawiadomienie go

o terminie egzaminu w wyniku czego pozbawiony został możliwości należytego przygotowania się. Zdaniem strony skarżącej o egzaminie powinna być zawiadomiona co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym terminem. Wskazał ponadto na kolizję terminów. Skarżący będąc czynny zawodowo miał już w terminie objętym egzaminem zaplanowane spotkania zawodowe, których nie mógł przełożyć. P. K. na egzaminie nie stawił się, a Rada OIRP w Z.

( na wniosek Komisji Konkursowej ) nie uwzględniła powołanych przez skarżącego powodów dla usprawiedliwienia jego nieobecności na poprawkowym egzaminie radcowskim. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy wskazane przez P. K. okoliczności w piśmie z dnia 3 listopada 2004r. stanowiły wystarczającą podstawę dla usprawiedliwienia jego nieobecności na poprawkowym egzaminie radcowskim.

Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy jak i obowiązujący stan prawny Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, iż zarówno organ I jak II instancji zasadnie uznały, iż nieobecność skarżącego na wyznaczonym przez Radę egzaminie poprawkowym w listopadzie 2004r. była nieusprawiedliwiona co stanowiło obligatoryjną podstawę skreślenia skarżącego z listy aplikantów radcowskich. Stosownie do treści art. 35 pkt 4 i art. 361 ust. 1 ustawy o radcach prawnych ( w brzmieniu z daty podjęcia zaskarżonej uchwały), aplikant ma obowiązek przystąpić do egzaminu radcowskiego w wyznaczonym terminie,

a w razie niepomyślnego wyniku egzaminu może być powtórzony tylko jeden raz

w terminie ustalonym przez radę. Uzupełnieniem przepisów ustawowych

w przedmiocie czasu trwania aplikacji oraz trybu wyznaczania terminu egzaminu

i przystępowania do egzaminu radcowskiego były w okresie odbywania aplikacji

i egzaminu przez aplikanta P. K. postanowienia Regulaminu aplikacji radcowskiej i egzaminu radcowskiego stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Prezydium KRRP z dnia [...] października 1998r. stanowiące, iż:

- aplikację wieńczy egzamin radcowski ,

- egzamin może być powtórzony w razie niepomyślnego wyniku tylko jeden raz,

- egzamin poprawkowy wyznacza się na termin nie wcześniejszy od 6 miesięcy i nie późniejszy niż 18 miesięcy od daty pierwszego egzaminu. Egzamin radcowski mógł zatem być powtórzony tylko jeden raz w terminie ustalonym przez Radę OIRP.

Przede wszystkim w ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania doręczenia skarżącemu zawiadomienia o terminie egzaminu. Zawiadomienie wysłane zostało za pośrednictwem poczty na nowy adres P. K. podany przez niego w piśmie z dnia 3 listopada 2004r., jednak z uwagi na nieobecność adresata, przesyłkę w dniu 7 października 2004r. awizowano, zwracając nadawcy w dniu 22 października 2004r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Dokonano, więc doręczenia zastępczego, które uznać należy za prawidłowe. Stosownie bowiem do treści art. 44 k.p.a. ( w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczenia skarżącemu zawiadomienia o terminie egzaminu) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k. p. a. w przypadku doręczania pisma przez pocztę - poczta przechowywała pismo przez okres siedmiu dni

w swojej placówce, umieszczając zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1 w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważało się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w § 1 ( art.44 § 2). Mając na uwadze, iż zastępcze doręczenie zawiadomienia było skuteczne Rada tak naprawdę nie musiała przesyłać zawiadomienia na poprzedni adres zamieszkania oraz adres kancelarii w której skarżący był zatrudniony. Niezrozumiałe natomiast dla Sądu są wyjaśnienia skarżącego zawarte w odwołaniu z dnia 15 kwietnia 2004r., iż nie mógł odebrać kierowanej do niego korespondencji, albowiem od 4 do 22 października 2004r. nie było go w miejscu zamieszkania. Powodem nieobecności był kilkudniowy wyjazd do B., a następnie wizyta w W. i w P.. Jednocześnie skarżący nie wyjaśnił jakie znaczenie dla oceny prawidłowości doręczenia zawiadomienia o egzaminie miała jego nieobecność w miejscu zamieszkania.

W sytuacji bowiem gdy strona nie wskazała innego adresu do korespondencji, organ prawidłowo uznał adres zameldowania za właściwy dla doręczeń. Natomiast zdaniem Sądu to w interesie skarżącego leżało zapewnienie możliwości skutecznego doręczenia kierowanej do niego korespondencji podczas jego nieobecności w miejscu zamieszkania.

Za bezzasadne Sąd uznał stanowisko strony skarżącej, iż o dacie egzaminu powinna zostać powiadomiona co najmniej na 30 dni przed jego terminem. Powyższe wynika zdaniem skarżącego z treści art. 36 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym aplikantowi przysługuje prawo do płatnego urlopu w wymiarze 30 dni na przygotowanie się od egzaminu radcowskiego. Zdaniem Sądu uprawnienie do urlopu określone we wskazanym przepisie przysługuje tylko raz i nie może być powtórzone przy egzaminie poprawkowym. ( tak Zenon Klatka w: Ustawa o radcach prawnych, Komentarz Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 1999 str.294-295). Ponadto z przepisu nie wynika nakaz wykorzystania urlopu bezpośrednio przed samym egzaminem, gdyż jest to urlop przeznaczony na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego i to do aplikanta należy decyzja w jakim terminie urlop ten wykorzysta. W świetle powyższego błędne wydaje się stanowisko strony skarżącej, iż z przepisu tego wynika obowiązek zawiadamiania o terminie egzaminu poprawkowego na co najmniej 30 dni przed jego datą.

Jednocześnie skarżący po raz pierwszy do egzaminu radcowskiego przystąpił

w 2001r. Następnie wyznaczano mu trzy terminy egzaminu poprawkowego,

a ponieważ P. K. odstępował od egzaminów w trakcie ich trwania lub na kilka dni przez wyznaczonym terminem przyjąć należy, że do egzaminów tych przygotowywał się systematycznie i sumiennie. Dlatego też Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgodził się z organem zarówno I jak II instancji, że skarżący miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do egzaminu poprawkowego, na powtarzanie materiału oraz śledzenia zmian zachodzących w obowiązującym prawie.

P. K. zarzucił ponadto Radzie, iż zaskoczyła go faktem wyznaczenia kolejnego terminu poprawkowego ponownie w 2004r. skoro

z dotychczasowej praktyki wynikało, że egzaminy były organizowane raz w roku. Skarżący zdaje się jednak nie dostrzegać swojej szczególnej sytuacji, albowiem od pierwszego terminu egzaminu minęło przeszło 3 lata i niezwłoczne wyznaczenie kolejnego terminu egzaminu poprawkowego nie powinno budzić wątpliwości. Natomiast postawa skarżącego, który nie wykazywał żadnego zainteresowania wyznaczeniem kolejnego terminu egzaminu poprawkowego, a po otrzymaniu zawiadomienia o egzaminie zasłaniał się kolizją terminów wynikającą z konieczności odbycia spotkań zawodowych – świadczy zdaniem Sądu o lekceważącym stosunku skarżącego do kwestii zakończenia aplikacji.

Dlatego też Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.