Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 166/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 200 w zw. z  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T. G., M. G., M. W., A. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zarządu [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz T. G., M. G., M. W., A. W. i M. W. solidarnie kwotę 765 (siedemset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołań T. G. i M. G. oraz M. W., M. W. i A. W. od decyzji Zarządu [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...], o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. J. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W.M. - [...] Wydział Ksiąg Wieczystych - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyli T. G., M.G., M. W., M. W. i A. W., reprezentowani przez adwokata.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1993 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku położonym w Warszawie, przy ul. J. [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1982 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1990 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] , co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1988 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1989 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1989 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1992 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1979 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste do udziału [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...]

Ostateczną decyzją Prezydenta [...], Nr [...], z dnia [...] marca 2008 r. wydaną na podstawie art. 7 ust 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) ustanowiono na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy J. [...] na rzecz: M. S. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, A. W. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, M. W. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części oraz M. G. w udziale wynoszącym [...]niepodzielnej części. W wykonaniu postanowień tej decyzji, aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2008 r., Rep. [...] nr [...], ustanowiono prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ulicy J. [...] na [...] lat, tj. do dnia [...] listopada 2107 r., w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945r. Nr 50, poz. 279) na rzecz: M. S. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, A. W. w udziale wynoszącym [...]niepodzielnej części, M. W. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części oraz M. G. w udziale wynoszącym [...] niepodzielnej części, co zostało potwierdzone wpisem w księdze wieczystej KW Nr [...].

Umową darowizny zawartą w dniu [...] marca 2010 r. przed notariuszem A. K., repertorium [...] nr [...], M. G. darował T. G. udział wynoszący [...] w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr ewid. [...] z obrębu [...], o obszarze [...] m2, położonej w W. przy ul. J. [...].

Umową darowizny zawartą w dniu [...] kwietnia 2010 r., Rep. [...] nr [...], A. W. darował M. W. część swojego udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] części.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. zmarła M. S., a przysługujące jej udziały w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli w drodze dziedziczenia M. K., K.K. i A. K.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. M. O. L., M. O., M.G., T. G., M. B., A. K., K. K., M. K., M. W., M.W., A.W., A. T.i U. C. wystąpili do Prezydenta [...] o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. J. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. J. [...] zwrócili się także A. Z. Z., N. O. – Z., A. V. i A. Z.

Wnioskiem z [...] stycznia 2013 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości wystąpił również M.G. - właściciel lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. M. B. - właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], a wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. U. C. i A.T. - właściciele lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...].

Umową z dnia [...] lutego 2013 r. M. K., K. K. i A. K., spadkobiercy po M. S., sprzedali całe należące do nich udziały w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości L. B. Następnie, umową przeniesienia udziału w prawie użytkowania wieczystego w wykonaniu umowy zlecenia, sporządzonej w dniu [...] czerwca 2013 r. przed asesorem notarialnym K. K. – S., Rep. [...] nr [...], L. B. przeniósł na rzecz M. W. udział w prawie użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. J. [...] w W. wynoszący [...]. Pismem z [...] czerwca 2015 r. M.W. podtrzymał swój wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości w całości przysługujących mu udziałów.

W toku postępowania A. T. zmarł, zaś w dniu [...] czerwca 2014 r. jego spadkobierczyni U. C. aktem notarialnym Rep [...] Nr [...], sprzedała M. G. nieruchomość stanowiącą samodzielny lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku nr [...] przy ul. J. w W. wraz ze związanym z tym lokalem udziałem w nieruchomości wspólnej.

Aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2015 r., Rep. [...] Nr [...], M. G. nabył lokal mieszkalny nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. wystąpił on o przekształcenie przysługującego mu prawa użytkowana wieczystego gruntu w prawo własności w udziale związanym z ww. lokalem mieszkalnym.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Zarząd Dzielnicy Ś. [...] odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego: 1) M. G. w udziale wynoszącym [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) M. G. w udziale wynoszącym [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) M. G. w udziale wynoszącym [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], [...]) M. G. w udziale wynoszącym [...]części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) M. B. w udziale wynoszącym [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], [...]) A. V. w udziale wynoszącym [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) A.V. w udziale wynoszącym [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) M. O. i M. L. – O. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, w udziale wynoszącym [...] części związanej z prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...],[...]) M. W. w udziale wynoszącym [...]części, [...]) M.G. w udziale wynoszącym [...]części, [...]) T. G. w udziale wynoszącym [...] części, [...]) M. W. w udziałach wynoszących [...] części i [...]części, [...]) A. W. w udziale wynoszącym [...]części - w prawo własności nieruchomości zabudowanej, położonej w Warszawie przy ulicy J. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż T. G. użytkowanie wieczyste do przysługującego jej udziału w wysokości [...] części nabyła w drodze darowizny, czyli sukcesji singularnej, od M.G., który użytkowanie wieczyste do tego udziału uzyskał na podstawie art. 7 ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r po dniu [...] października 2005 r.. Organ wskazał, iż podobnie M.W. użytkowanie wieczyste do udziału wynoszącego [...]części nabył w drodze darowizny, czyli sukcesji syngularnej, od A.W., który użytkowanie wieczyste do tego udziału uzyskał po dniu [...] października 2005r. na podstawie art. 7 ww. dekretu. Ponadto, M. W. przysługuje użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości w udziale wynoszącym [...] części, który nabył w drodze sukcesji syngularnej od L. B., który powyższy udział nabył również w drodze sukcesji syngularnej od spadkobierców M. S., która użytkowanie wieczyste do tego udziału uzyskała po dniu [...] października 2005 r. na podstawie art. 7 ww. dekretu.

Następnie organ przywołał treść art. 1 ust. 1 ust. 1a pkt 2, art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 1 ust. 3 i art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Wskazał, iż z powołanych norm wynika, że ustawodawca jako zasadę przyjął możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy (13 października 2005 r.), umożliwiając jednocześnie na zasadzie wyjątku przekształcenie prawa powstałego po tej dacie, ale jedynie w odniesieniu do osób, które nabyły ww. prawo w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz właścicieli lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu). W związku z powyższym, w ocenie organu, następcom prawnym osób, na rzecz których ustanowiono użytkowanie wieczyste po dniu [...] października 2005 r. na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., roszczenie o przekształcenie prawa na gruncie obowiązującej ustaw, nie przysługuje. Nie znajduje bowiem w takim stanie faktycznym zastosowania regulacja z art. 1 ust. 3 powołanej ustawy - wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 99/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Sa/Wa 269/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2015 r., I SA/Wa 3113/14. Z tych powodów organ I instancji uznał, że T. G. i M. W. nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż nie spełniają ustawowych warunków, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ wskazał ponadto, iż w konsekwencji z uwagi na niemożność jednoczesnego przekształcenia wszystkich istniejących udziałów w użytkowaniu wieczystym przekształcenie prawa nie może nastąpić wobec wszystkich użytkowników przedmiotowej nieruchomości.

Odwołania od ww. decyzji wnieśli T. G. i M. G. oraz M. W., M.W. i A. W. zarzucając organowi I instancji błędną wykładnię art. 1 ust. 3 kpa poprzez stosowanie wykładni niezgodnej nie tylko z celem ustawodawcy, ale również z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił dokonaną przez organ I instancji wykładnię art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. W ocenie organu odwoławczego, z art. 1 ust. 4 ustawy wynika, iż prawo do przekształcenia prawa, uzyskanego po dniu [...] października 2005 r., przysługuje wyłącznie osobom, które uzyskały to prawo na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. (art. 1 ust. 1a pkt 2) oraz właścicielom lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1). Z przepisu tego zaś w żaden sposób nie wynika aby prawo to przysługiwało następcom prawnym, tj. osobom, które (tak jak w niniejszej sprawie) nabyły prawo użytkowania wieczystego od osób, które uzyskały to prawo na zasadach i trybie określonym w art. 7 ww. dekretu po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Na poparcie powyższego Kolegium przywołało wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 99/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2096/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2015 r., I OSK 1531/13. Zatem, zarówno T. G., jak i M. W. nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż nie spełniają oni warunków określonych w art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Organ wskazał, iż sytuacja ta oznacza, iż w rozpatrywanej sprawie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie może nastąpić wobec wszystkich użytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję złożyli T. G., M. G., M. W., M. W. i A. W., reprezentowani przez adwokata zarzucając tej decyzji naruszenie:

1) art. 1 ust. 3 oraz art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku poprzez niewłaściwą wykładnię prowadzącą do wniosku, że następcom prawnym użytkowników wieczystych, którzy swoje prawo nabyli na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie przysługuje prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności;

2) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku oraz art. 32 Konstytucji poprzez stosowanie wykładni art. 1 ust. 3 oraz art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku prowadzącej do niczym nieuzasadnionego różnego traktowania użytkowników wieczystych znajdujących się w niemal identycznej sytuacji faktycznej.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi przywołali treść uzasadnienia ustawy z 7 września 2007 roku nowelizującej ustawę z 25 lipca 2005 r. W ich ocenie, analiza tego uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż ustawodawca uznał, że racja społeczno - gospodarcza przemawia za rozszerzaniem a nie zawężaniem kręgu beneficjentów ww. ustawy przekształceniowej. Wskazali, iż następcy prawni użytkownika wieczystego dysponującego prawem użytkowania wieczystego w dniu [...] października 2005 r. w oczywisty sposób są uprawnieni do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem, bo jednoznacznie wskazuje na to brzmienie przepisu art. 1 ust. 3 ww. ustawy. Jeśli zaś chodzi o następców prawnych użytkowników wieczystych, którym to prawo nie przysługiwało w tej dacie, to należy wnioskować, że skoro w art. 1 ust. 3 ustawy uprawnienie przyznano następcom prawnym wieczystych użytkowników, którzy na podstawie dekretu nabyli prawo przed dniem [...] października 2005 r., a w art. 1 ust. 4 użytkownikom wieczystym, którzy nabyli prawo po dniu wejścia w życie ustawy, to nie ma żadnych racjonalnych powodów dla odmowy przyznania tego prawa następcom użytkowników wieczystych dekretowych, którzy uzyskali to prawo po tej dacie. W ocenie skarżących, przepisy art. 1 ust. 1a, ust. 3 i ust. 4 ww. ustawy uzupełniają się i należy je interpretować łącznie. Na poparcie powyższego przywołali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2014 r., I OSK 2850/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 roku, I OSK 1616/13.

Skarżący podnieśli ponadto, iż przyjęta przez organy nieprawidłowa wykładnia i argumentacja prowadzi do niedorzecznego wniosku, że w przypadku tzw. użytkowników dekretowych żadna zmiana osobowa dokonana nawet tuż przed ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego nie stanowi przeszkody do późniejszego przekształcenia. Natomiast przykładowo śmierć osoby uprawnionej dzień po tym, jak decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego stała się ostateczna prowadzi do odmowy przekształcenia nie tylko dla następców prawnych tej osoby, ale też dla wszystkich współużytkowników wieczystych danej nieruchomości. Ponadto w ich ocenie, przyjęta przez organy wykładnia prowadzi do niczym nieuzasadnionego różnego traktowania osób znajdujących się w niemal identycznej sytuacji faktycznej, a zatem do naruszenia konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) obejmującej zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasady równości, wyrażonej w art. 32 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Zarządu [...] z dnia [...] października 2015 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. J. [...].

Zaskarżoną decyzją organ odmówił użytkownikom wieczystym opisanej wyżej nieruchomości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uznając, iż dwojgu spośród tych użytkowników – T. G. i M. W. - nie przysługuje roszczenie o przekształcenie tego prawa. W ocenie organu, T. G. i M.W. będący następcami prawnymi osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. po dniu wejścia w życie ustawy z 29 lipca 2005 r. (tj. po dniu 13 października 2005 r.) nie spełniają warunków określonych w ww. art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 83, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 29 lipca 2005 r."

Sąd powyższej oceny prawnej organu nie podzielił uznając, iż wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to nastąpiło wskutek dokonania przez organ błędnej wykładni przepisów ustawy z 29 lipca 2005 r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. Przepis ten reguluje zakres przedmiotowy i podmiotowy zastosowania ww. ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zaś art. 1 ust. 1a pkt 2 stanowi, iż z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy, przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Z kolei art. 1 ust. 3 stanowi, iż z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że z żądaniem przekształcenia prawa mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne, które w dniu 13 października 2005 r. legitymowały się prawem użytkowania wieczystego nieruchomości, a także osoby fizyczne, które prawa te nabyły po dniu 13 października 2005 r., ale na podstawie art. 7 dekretu oraz osoby fizyczne i prawne, które również prawo nabyły po tym dniu, ale będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Ponadto, możliwość żądania przekształcenia prawa przewidziana została w art. 1 ust. 3 i 4 ww. ustawy. Przepisy te stanowią, że ubiegać się o przekształcenie mogą osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1, 1a i 2 (art. 1 ust. 3) oraz osoby wskazane w art. 1 ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1, które prawo użytkowania wieczystego nabyły po dniu 13 października 2005 r. (art. 1 ust. 4).

Z powyższego wynika, iż uprawnienie do żądania przekształcenia przyznano również następcom prawnym osób fizycznych, które prawo użytkowania nabyły po dniu 13 października 2005 r., ale na podstawie art. 7 dekretu oraz następcom prawnym osób fizycznych i prawnych, które również prawo to nabyły po tym dniu, ale będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 1 ust. 3 ustawy. W rozpoznawanej sprawie powstał jednak spór czy uprawnienie do żądania przekształcenia przysługuje również następcom prawnym użytkowników wieczystych, którzy uzyskali to prawo na podstawie art. 7 dekretu po dniu 13 października 2005 r.

W celu rozstrzygnięcia tak zarysowanego sporu w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na znaczenie i cel, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzaniu do ustawy z 29 lipca 2005 r. zmian przyznających uprawnienie do przekształcenia tym użytkownikom wieczystym, którzy uzyskali prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu jak również następcom prawnym tych osób. Uprawnienie to przyznano dekretowym użytkownikom wieczystym (i ich następcom prawnym) na mocy ustawy z 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 1371). Nastąpiło to poprzez dodanie do ustawy z 29 lipca 2005 r., między innymi, art. 1 ust. 1a pkt 1 i 2 oraz zmianę treści art. 1 ust. 3 i 4. Uznać trzeba, iż opisany zabieg ustawodawcy wynikał wyłącznie z chęci uregulowania - na korzyść użytkowników wieczystych – sytuacji, w których użytkowanie wieczyste powstaje w wyniku zaszłości historycznych (w tym przypadku chodziło o działanie dekretu z 26 października 1945 r.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawił się pogląd, iż uprawnienie dane użytkownikom wieczystym, którzy uzyskali to prawo na podstawie art. 7 dekretu, umożliwia odwrócenie, w zakresie prawa rzeczowego, krzywdy wyrządzonej działaniem dekretu warszawskiego. Procedura, z której mogą skorzystać przeddekretowi właściciele nieruchomości przewiduje w art. 7 ust. 1 dekretu uzyskanie własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) objętej dekretem nieruchomości. Jeśli uzyskanie prawa użytkowania wieczystego jest, w odniesieniu do konkretnej nieruchomości, obecnie możliwe, to możliwe są dalsze czynności zmierzające do restytucji majątku. Powrót do stanu własności wiedzie zaś poprzez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w drodze art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Uprawnienia tego nie można zatem określić jako niesprawiedliwego przywileju. Przekształcenie w tym przypadku nie jest ustanowione kosztem uwłaszczonej jednostki samorządu terytorialnego, czy też społeczeństwa. Wyrównanie, w ten sposób, wyrządzonych działaniem Państwa krzywd, jest prawem ustawodawcy i nie stanowi naruszającej art. 165 ust. 1 Konstytucji RP niedozwolonej ingerencji w prawo własności samorządu terytorialnego. Odzyskanie tytułu własności pozostaje natomiast w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami określonymi w art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1616/13, publik. CBOSA i sygn. akt I OSK 1618/13, nie publik.).

Jak już wskazano powyżej, wspomnianą nowelizacją z 7 września 2007 r. uprawnienie do żądania przekształcenia przyznano również następcom prawnym użytkowników wieczystych, którzy uzyskali prawo na podstawie art. 7 dekretu. Przy czym, nie budzi wątpliwości przysługiwanie tego uprawnienia następcom prawnym użytkowników dekretowych dysponujących tym prawem w dniu 13 października 2005 r. Na przysługujące tym następcom uprawnienie jednoznacznie wskazuje bowiem brzmienie art. 1 ust. 3 ustawy. Z normy tej nie wynika natomiast jednoznacznie aby uprawnienie to przysługiwało następcom prawnym dekretowych użytkowników wieczystych, którzy prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu uzyskali po wyżej wymienionej dacie. Przysługiwanie tego uprawnienia tym następcom nie wynika również jednoznacznie z dyspozycji art. 1 ust. 4 ustawy, który reguluje wprost uprawnienie do żądania przekształcenia tylko dla użytkowników wieczystych dekretowych. Jednakże, w ocenie Sądu, zastosowanie łącznej wykładni powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż uprawnienie do żądania przekształcenia przysługuje również następcom prawnym użytkowników wieczystych, którzy uzyskali to prawo na podstawie art. 7 dekretu po dniu 13 października 2005 r. Skoro bowiem w art. 1 ust. 3 ww. ustawy przyznano to uprawnienie następcom prawnym tych użytkowników wieczystych, którzy nabyli prawo przed dniem 13 października 2005 r. to trudno znaleźć jakikolwiek racjonalne powody aby odmawiać tego uprawnienia następcom prawnym użytkowników wieczystych (dekretowych) którzy uzyskali to prawo po tej dacie. O prawidłowości tej wykładni świadczy ponadto treść art. 1 ust. 3 ustawy, w którym jest mowa o następcach prawnych bez wprowadzania jakichkolwiek ograniczeń zawężających krąg tych następców. Zatem, w ocenie Sądu, przepis ten należy interpretować jako obejmujący wszystkich następców prawnych wszystkich użytkowników dekretowych, to jest tych, którzy zostali wymienieni w art. 1 ust. 1a pkt 2, jak również tych wskazanych w art. 1 ust. 4 ustawy.

Powyższa wykładnia art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. została zaaprobowana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2850/12, publ. CBOSA. Pogląd NSA wyrażony w tym wyroku i argumentację jurydyczną przywołaną na jego poparcie sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Jak w szczególności wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, przepisy art. 1 ust. 3 i 4 ustawy obejmują swoją regulacją wszystkich następców prawnych każdego użytkownika wieczystego, który uzyskał to prawo na podstawie art. 7 dekretu bez względu na datę jego uzyskania (nie wcześniej jednak niż przed dniem 13 października 2005 r.). W ocenie NSA, przyjęcie odmiennego poglądu byłoby niczym nieuzasadnionym zawężeniem kręgu osób uprawnionych, niegodnym z zasadą równości i celem ustawy. Skoro bowiem uprawnienie do żądania przekształcenia przysługuje wszystkim wieczystym użytkownikom dekretowym (niezależnie od daty uzyskania prawa), to powinno służyć i wszystkim ich następcom prawnym.

Z analizy powołanych przepisów ustawy z 29 lipca 2005 r. nie wynika zatem, iż zamiarem ustawodawcy było różnicowanie sytuacji prawnej następców prawnych użytkowników wieczystych, którzy to prawo uzyskali przed dniem 13 października 2005 r. i wyeliminowanie z możliwości żądania przekształcenia następców prawnych tych użytkowników dekretowych, którzy uzyskali to prawo po tym dniu. Ponownie podkreślić trzeba, iż trudno byłoby znaleźć racjonalne przyczyny dla różnicowania sytuacji w zakresie uprawnień następców prawnych do żądania przekształcenia w oparciu o kryterium daty skoro wszyscy użytkownicy wieczyści, którzy uzyskali to prawo na podstawie art. 7 dekretu, zostali zrównani co do możliwości przekształcenia bez względu na datę uzyskania prawa. Odnotować trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawił się pogląd, iż zróżnicowanie w tej sytuacji prawa następców prawnych do żądania przekształcenia naruszałoby zasadę równości określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji (wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1616/13, publik. CBOSA). Przywołany pogląd NSA sąd w składzie orzekającym podziela.

W tej sytuacji, uznać należało, iż wydanie w rozpoznawanej sprawie decyzji o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło z naruszeniem art. 1 ust. 3 i ust. 4 w związku z ust. 1a pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu [...] z dnia [...] października 2015 r. jako wydanych z naruszeniem prawa.

Rozpatrując sprawę ponownie organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U z 2015 r., poz. 1800).