Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 47/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 47/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi M.B., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 listopada 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 19 listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 11 września 2014 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził wobec M.B. (dalej: skarżącej) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...] wystawionych przez Burmistrza Miasta i Gminy N., a obejmujących należności z tytułu opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. W toku postępowania, zajęto wierzytelności skarżącej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012.

Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. skarżąca wystąpiła do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji. Skarżąca wskazała, że dochodzone należności są związane z nieruchomością, której jest współwłaścicielką (w pozostałej części współwłaścicielami są małżonkowie J. i T. S), a tytuły wykonawcze wystawiono tylko na nią. Podała jednak przede wszystkim, że ich nieruchomość w kwietniu 2005 r. została podłączona do sieci kanalizacyjnej. Okoliczność tę potwierdza wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 638/12. Pomimo tego, zdaniem skarżącej wbrew ustawie, nałożono na nią obowiązek ponoszenia opłat za czyszczenie zbiornika bezodpływowego oraz przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Skarżąca podniosła ponadto, że na ww. nieruchomości nie istnieje taki zbiornik bezodpływowy, na dowód czego przedłożyła mapę, jak również dokumenty związane z dopuszczeniem do użytkowania sieci kanalizacyjnej obejmującej ww. nieruchomość.

Postanowieniem nr [...] z dnia 21 maja 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego. Na skutek zażalenia skarżącej, postanowieniem nr [...] z dnia 8 sierpnia 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego. Organ zauważył, że wierzyciel – Burmistrz Miasta i Gminy N. – w piśmie z dnia 12 maja 2014 r. zajął negatywne stanowisko w przedmiocie zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ podniósł, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i w takim zakresie opiera się na dyspozycji wierzyciela. Organ podniósł, że kwestia nieistnienia obowiązku opłaty za zbiornik bezodpływowy była "kilkukrotnie rozpatrywana przez organy nadzoru I i II instancji. Organy te nie uznały za zasadne podnoszonych przez zobowiązaną zarzutów". Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. powołał się przy tym również na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2008 r., w którym uznano, że skarżąca "była jedyną osobą do korzystania ze zbiornika bezodpływowego. Skoro natomiast tylko ona z niego korzystała, to brak jest podstaw do uznania, że do jego opróżnienia zobowiązana była również druga współwłaścicielka, która miała już w tym okresie dostęp do kanalizacji".

W zażaleniu na to postanowienie, strona skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości zarzucając organowi pierwszej instancji:

– brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ponownym postępowaniu, mający niekorzystny wpływ na wynik sprawy, poprzez dalsze ściąganie nienależnych opłat za czyszczenie wspólnego zbiornika bezodpływowego,

– brak wyjaśnienia sedna sprawy i zaistniałego stanu faktycznego w zakresie faktów podanych przez skarżącą, w tym zwłaszcza wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 września 2012 r. na okoliczność, że działka skarżącej uzyskała podłączenie do sieci kanalizacyjnej,

– naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skoro nieruchomość skarżącej uzyskała przyłączenie do sieci kanalizacyjnej to skarżąca nie może być zobowiązana w dalszym ciągu do dokonania takiego przyłączenia, a ponadto nie może być obciążana opłatami za korzystanie ze zlikwidowanego już zbiornika bezodpływowego. Skarżąca wskazała również, że opinia wierzyciela zawarta w piśmie z dnia 12 maja 2014 r. jest niekompletna i pozbawiona uzasadnienia.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tego postanowienia zauważono, że organ pierwszej instancji przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, zbierając pełny materiał dowodowy w niezbędnym zakresie. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że istnienie obowiązku podlegającego egzekucji w niniejszym przypadku potwierdził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 22/12. Przypomniał również, że na obecnym etapie nie może rozpoznawać zarzutów naruszenia przez Burmistrza Gminy i Miasta N. przepisów ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Ponadto w ślad za WSA w Krakowie organ podał, że przedmiotem powoływanego przez skarżącą wyroku tego sądu z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 638/12 była tylko kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji, nie zaś kwestia obowiązku zbierania odpadów komunalnych czy innych nieczystości powstałych na terenie nieruchomości skarżącej.

Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie jego i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, jak również postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 4 kwietnia 2014 r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 23 § 1 i 4 pkt 1, art. 17 § 1 i art. 18 w zw. z art. 59 u.p.e.a. poprzez nieprzesłanie tytułów wykonawczych przed wydaniem zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 6 maja 2013 r., na które skarżąca mogłaby złożyć zarzuty,

2) art. 6 i art. 8 k.p.a.,

3) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym pominięcie dowodów, które zostały dołączone do zażalenia skarżącej na okoliczność nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji,

4) art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podano, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 22/12 dotyczy innego zagadnienia niż leżące u podstaw niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienie naruszało prawo w sposób uzasadniający jego uchylenie.

W pierwszej kolejności należało zaznaczyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 59 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W realiach rozpoznawanej sprawy, skarżąca upatrywała podstawy umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., podnosząc, że obowiązek dochodzony w tym postępowaniu nie istnieje. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustosunkowały się do tego twierdzenia odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego na ww. podstawie. Istotnie bowiem, kwestia istnienia obowiązku uiszczenia przez skarżącą opłaty za opróżnienie zbiornika bezodpływowego była już przedmiotem wypowiedzi organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej– na uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – przedstawił cytat z wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 22/12. W ocenie Sądu wypada w tym miejscu wyłącznie dodać, że wbrew twierdzeniom skarżącej, obowiązek dochodzony w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym nie polegał na realizacji przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, ale obejmował wyłącznie opłaty za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. Trafnie zatem Dyrektor Izby Skarbowej konkludował, że kontrolowane postępowanie nie podlegało umorzeniu na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza również art. 6 i art. 8 k.p.a. Sam bowiem fakt, że skarżąca nie zgadza się z kierunkiem rozstrzygnięcia dokonaną przez organ wykładnią adekwatnych przepisów prawa nie świadczy o tym, by działanie organu naruszało zasadę praworządności ani też, że postępowanie było prowadzone w sposób zaprzeczający idei pogłębiania zaufania jednostek do organów państwa. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w tym pominięcie dowodów, które zostały dołączone do zażalenia skarżącej na okoliczność nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający prawu, a w szczególności w sposób umożliwiający rzeczowe odniesienie się do możliwości zastosowania w przypadku skarżącej dyspozycji art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Z tego też względu nie ma racji skarżąca zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. Zarówno bowiem zakres ustaleń przeprowadzonych przez organy obu instancji, jak i sposób oceny dowodów i ujawnienia tych dowodów w wydanych rozstrzygnięciach znajduje uzasadnienie w obowiązującym prawie. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wystarczająco uzasadnione, a w szczególności odnosi się do wszystkich zagadnień rzeczywiście istotnych. W tym miejscu wypada ponadto wskazać, że zgłoszony przez skarżącą zarzut – naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 23 § 1 i 4 pkt 1, art. 17 § 1 i art. 18 w zw. z art. 59 u.p.e.a. poprzez nieprzesłanie tytułów wykonawczych przed wydaniem zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 6 maja 2013 r., na które skarżąca mogłaby złożyć zarzuty – należy ocenić jako nieadekwatny. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu było bowiem incydentalne rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania, a zatem kognicja Sądu w niniejszej sprawie rozciąga się wyłącznie na to postanowienie i czynności organu prowadzące do jego wydania, nie zaś na całe postępowanie egzekucyjne.

Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.