Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 64/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
journal: M.P. 1969 nr 11 poz 98 § 24 ust. 2 pkt 1
law: Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów.
article: § 10, § 11
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Marian Wolanin, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych W. Ł. i B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2061/14 w sprawie ze skarg B. C., S. D. i W. Ł. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków 1) oddala skargę kasacyjną W. Ł.; 2) umarza postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej B. C.; 3) zwraca B. C. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2061/14 oddalił skargi B. C., S. D.-C. i W. Ł na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu 18 października 2012 r. do Prezydenta m.st. Warszawy wpłynął wniosek B. C. o wykreślenie W. D., E. K. (względnie jej córki K. D.) oraz W. Ł jako współwłaścicieli we wszystkich działkach z nieruchomości "[...]" i wpisania jako współwłaścicieli wnioskodawcy i jego żony S. D.-C.

Organ ewidencyjny pismem z 19 lutego 2013 r. zawiadomił B. C. oraz inne osoby uznane za strony, których adresy były organowi znane, o prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym dotyczącym zasadności wykazania w ewidencji gruntów i budynków W. D., H. G., J. K., L. K., E. K., W. Ł, Z. W., S. D.-C. i B. C. jako współwłaścicieli działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...].

Dla nieznanych z miejsca pobytu: Z. W., J. K. i H. G., Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt VI RNs 217/13 ustanowił kuratora.

Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] orzekł o sprostowaniu w operacie ewidencji gruntów i budynków wpisu właściciela w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], polegającym na wykreśleniu wpisu H. G., J. K., L. K., Z. W., B. C., S. D.-C., W. D., E. K. oraz W. Ł jako wykazanych dotychczas właścicieli ww. działek i wpisaniu jako właściciela – "właściciel nieustalony".

W uzasadnieniu organ wskazał, że operat z założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...] nie zachował się. Organ prowadzący ewidencję gruntów posiada jedynie w swoim zasobie odnowiony operat ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].

W odnowionym rejestrze ewidencji gruntów ujawniono działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] jako grunt niejednorodny pod względem prawnym opisaną jako m.in. pochodzącą z nieruchomości: "[...]".

W badaniach hipotecznych ww. działek hipotecznych z nieruchomości "[...]", jako właścicieli wskazano Z. W., A. D., L. M. K., J. K., Z. H. oraz H. G.. Taki też stan wpisów podmiotowych w odniesieniu do powyższych działek ujawniono w rejestrze ewidencyjnym dla działki nr [...].

Wykonawca badań hipotecznych wskazał jako podstawy ustalenia właścicieli:

- Z. W. w udziale 249/336 – wnioski: nr 27 z dnia 6 grudnia 1937 r., nr 47 z dnia 26 lipca 1946 r., nr 28 z dnia 4 kwietnia 1939 r., nr 31 z dnia 10 maja 1939 r., nr 32 z dnia 17 października 1939 r., nr 37 z dnia 19 lipca 1939 r., nr 36 z dnia 26 czerwca 1938 r., nr 33 z dnia 20 maja 1939 r., nr 35 z dnia 20 lutego 1939 r.;

- A. D. - wniosek nr 25 z dnia 21 grudnia 1935 r.;

- L. M. K. w udziale 21/336 - wniosek nr 24 z dnia 17 lutego 1933 r.;

- J. K. w udziale 9/336 - wpis jawny;

- Z. H. w udziale 24/336 - [...] z dnia 17 września 1947 r.;

- H. G. w udziale 12/336 - wniosek nr 39 z dnia 26 kwietnia 1941 r.

Wykonawca badań nie wyjaśnił co było powodem, że w sprawozdaniu wpisał ww. osoby na podstawie wniosków odnalezionych w księdze.

Ponadto wskazano, że w 1992 r. w wyniku ujawnienia w rejestrze ewidencyjnym decyzji Urzędu Dzielnicowego znak: [...] oraz mapy nr [...] z działki nr [...] wydzielono m.in. działkę [...], która w części odpowiadała obecnym działkom [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...].

Następnie ustalono, że w drodze spadkobrania, w oparciu o postanowienia o nabyciu spadku, po Z. H. ostatecznie została ujawniona W. Ł.. Natomiast po A. D. zostali ujawnieni D. M. D., H. W. O., W. A. D. i E. K. K.. Z kolei w 2005 r. w miejsce H. W. O. wpisano R. D., H. S. O., M.T. O. i A. O..

W 2002 r. w wyniku ujawnienia w ewidencji decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Praga Południe nr [...], nr [...] oraz decyzji nr [...] z działki [...] wydzielono m.in. działki [...] i [...] z obrębu [...].

W 2002 r. w wyniku ujawnienia w rejestrze ewidencyjnym decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa Praga Południe znak: [...] z dnia [...] marca 1990 r., decyzji z dnia [...] maja 1990 r. znak: [...] oraz mapy [...] z działki [...] wydzielono m.in. działkę [...] z obrębu [...].

W 2008 r. podczas przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków z działki [...] z obrębu [...] wydzielono m.in. działki [...], [...] i [...] jako grunty niejednorodne pod względem prawnym.

W 2011 r. na podstawie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. - umowa sprzedaży udziałów do spadku po H. O. i po R. D. w miejsce B. A. N., H. S. O., M. T. O., A. O., D. M. Ś. (z domu D.) jako współwłaścicieli do działek ewidencyjnych o nr: [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] wpisano małż. B. C. i S. D. C.

W odpowiedzi na wystąpienie organu ewidencyjnego, Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa XV Wydział Ksiąg Wieczystych nadesłał do akt sprawy zaświadczenie z księgi wieczystej "[...]".

Organ I instancji wskazał ponadto, że w aktach znajduje się opracowanie geodezyjne sporządzone do celów sądowych przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], w którym uprawniony geodeta na podstawie własnej analizy działu I wykazuje m.in. działki [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] jako grunt pochodzący z nieruchomości "[...]".

Po rozpatrzeniu odwołań B. C., S. D.-C. i W. Ł Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku działek pochodzących z nieruchomości "[...]" organ nie posiada i nigdy nie posiadał żadnego dokumentu prawnego, z którego wynikałoby prawo własności osób fizycznych wymienianych w aktach sprawy. Wpisy właścicieli w pierwszym rejestrze gruntów dokonane zostały na podstawie protokółu z badań hipotecznych. W takiej sytuacji aktualizacja danych podmiotowych na podstawie postanowień spadkowych jest nieuprawniona, a dokonane zmiany na podstawie postanowień spadkowych, jak też zmiana na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 stycznia 2011 r. dotyczącego zakupu spadku po H. O. i po R. D., wprowadzone zostały z naruszeniem obowiązujących zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy wskazał, że katalog dokumentów, na podstawie których uwidacznia się w ewidencji prawa właścicieli i władających określony został w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra. Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z kolei z art. 23 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że chodzi o dokumenty, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanawiać, ani wyinterpretować.

W sytuacji, gdy zawarte w ewidencji dane źródłowe dotyczące praw do nieruchomości nie są udokumentowane, to postanowienia ustalające spadkobierców nie są wystarczającą podstawą do ujawnienia ich jako właścicieli. Koniecznym w takiej sytuacji jest odpis z księgi wieczystej. Załączone zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa. XV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 kwietnia 2010 r. w myśl powołanego wyżej przepisu, nie-jest dokumentem stanowiącym podstawę do ujawnienia praw do nieruchomości. Ponadto na podstawie zaświadczenia z księgi hipotecznej "[...]" i wpisów ujawnionych w dziale lI tej księgi nie można ustalić ponad wszelką wątpliwość grona osób, którym przysługuje prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.

Skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli: B. C. i S. D. C. oraz W. Ł.

Skarżący B. C. i S. D. C. podnieśli, że organ nie jest uprawniony do zawężania katalogu dokumentów będących podstawą zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków i nie powinien wykreślać ujawnionych w ewidencji współwłaścicieli i wpisać w to miejsce: "właściciel nieustalony". Organ dysponuje zaświadczeniem informującym o treści Księgi Wieczystej "[...]", która to księga zachowuje moc księgi wieczystej, w której podani są właściciele tej nieruchomości.

Z kolei W. Ł. zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę art. 5 ustawy o księgach wieczystych poprzez naruszenie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Podniosła, że sprostowanie pozostaje w sprzeczności z wpisami do księgi wieczystej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargi wskazał, że w odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], dla ujawnionej w nim działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], opisanej jako m.in. pochodzącej z nieruchomości "[...] dz. [...]", jako właścicieli wskazano: Z. W., A. D., L. M. K., J. K., Z. H. oraz H. G.. Prawo własności ww. osób do działki ewidencyjnej nr [...] w rejestrze ewidencyjnym w 1977 r. ujawniono w oparciu o przeprowadzone badania hipoteczne działek hipotecznych [...] z nieruchomości "[...]".

Jak wynika z obowiązującego w tym czasie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98, ze zm.) w ewidencji gruntów podaje się jako właściciela - osobę, która przedstawi odpis z księgi wieczystej, akt notarialny (sprzedaży, darowizny itp.), akt nadania lub dokument nadania, prawomocne orzeczenie sądu, ostateczną decyzję organu administracji państwowej (§ 24 ust. 2 pkt 1). Przy czym przy wpisywaniu osoby właściciela należy opierać się wyłącznie na przedstawionych dokumentach. Dla ustalenia osoby właściciela postępowania wyjaśniającego nie przeprowadza się (§ 24 ust. 1).

Z powyższego, zdaniem Sądu, wynika, że niedopuszczalne było ujawnienie w odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], właścicieli działki nr [...] w oparciu o badania hipoteczne. Wpis właścicieli mógł być dokonany tylko w oparciu o ostatnie wpisy dokonane w dziale II księgi wieczystej pod nazwą "[...]".

Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że wykonawca badań nie powinien dokonywać wpisów właścicieli nieruchomości po przeprowadzeniu samodzielnie analizy dokumentów włączonych do zbioru dokumentów ksiąg i wywodzić z nich prawa własności do gruntów, jeśli takie dane nie wynikały wprost z wpisów dokonanych przez właściwy organ w miejscach do tego przewidzianych w księgach. Wpisanie właścicieli na podstawie wniosków odnalezionych w księdze wieczystej pod nazwą "[...]" w 1977 r. naruszało § 24 ust. 2 pkt 1 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Faktycznie stan własności ustalony w 1977 r. w sprawozdaniu z badań hipotecznych nie odzwierciedlał stanu własności gruntu ujawnionego w dziale II księgi wieczystej "[...]".

Zdaniem Sądu w ten sposób ustalony stan własności nie mógł być również podstawą ujawnienia w ewidencji podczas jej modernizacji w 2008 r.

Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa XV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 3 lipca 2013 r. [...] wynika, że dawna księga hipoteczna pod nazwą "[...]" zachowała moc księgi wieczystej. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. i utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141), w dawnych księgach dopuszczalne jest dokonywanie wpisów dotyczących wykreślenia obciążeń, odłączenia z księgi jednej z nieruchomości nią objętych lub części nieruchomości, która ma stanowić odrębną nieruchomość, dotyczących ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością oraz hipoteki przymusowej (§ 3). Przy czym przepisy tego rozporządzenia nie dopuszczają dokonywania innych wpisów do takich ksiąg.

Sąd zgodził się również z ustaleniami organów, że historyczne wpisy współwłaścicieli występujące w dziale II księgi hipotecznej "[...]", które zostały wniesione do księgi przed 1 stycznia 1947 r. nie są zgodne z prawami własnościowymi ujawnionymi w rejestrze ewidencyjnym dla działki nr [...] w 1977 r. Skoro w sposób nieuprawniony ujawniono w rejestrze ewidencyjnym właścicieli dla działki nr [...] w 1977 r., to bezpodstawne, a co najmniej przedwczesne było ujawnianie nowych właścicieli w oparciu o postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub akty notarialne umowy sprzedaży udziałów spadkowych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła W. Ł., w części oddalającej jej skargę, zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że B. C., S. D. C. oraz organy wydające decyzje administracyjne w niniejszej sprawie mają interes prawny do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do osoby skarżącej i jej poprzedników prawnych, w sytuacji, gdy legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian przysługuje jedynie właścicielowi względnie organom i jednostkom organizacyjnym, o których mowa w § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

2) prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie ponownej oceny dokumentów stanowiących podstawę istniejącego już wpisu, w sytuacji gdy taka czynność w świetle powołanych przepisów była niedopuszczalna, gdyż organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada uprawnień do samoistnego kreowania poprzez ewidencję nowych stanów prawnych bez zachowania procedur określonych przepisami ustawowymi;

3) prawa materialnego, tj. art. 64 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło w konsekwencji do niezasadnego oddalenia skargi skarżącej od decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r.;

4) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarga skarżącej winna zostać uwzględniona, gdyż w sprawie doszło do naruszania prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:

1) uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych;

ewentualnie o:

3) uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2014 r. w części dotyczącej W. Ł;

4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Ponadto skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. C., który następnie cofnął ją pismem z dnia 28 lipca 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skargi kasacyjne zostały wniesione przez B. C. i W. Ł. Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. B. C. cofnął skargę kasacyjną podając, że po wniesieniu skargi kasacyjnej został wpisany do działu II księgi wieczystej obejmującej przedmiotowe działki, a także wpisany do ewidencji gruntów, w tym stanie kontynuowanie niniejszego postępowania stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie ze skargi kasacyjnej B. C., a także postanowił zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.

Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał tylko skargę kasacyjną wniesioną przez W. Ł. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Należy zaznaczyć, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku prawidłowo przedstawił stan prawny i wyjaśnił dlaczego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zasadnie Sąd wskazał, że niedopuszczalne było ujawnienie w odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], właścicieli działki nr [...] oparciu o badania hipoteczne, sporządzający dokumentację nie powinien samodzielnie ustalać właścicieli nieruchomości w oparciu o analizę dokumentów (wniosków) odnalezionych w księdze wieczystej pod nazwą "[...]", w sytuacji gdy dane wynikające z tych wniosków nie zostały wpisane przez właściwy organ w księdze wieczystej. Tym samym wpisanie w 1977 r. do ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości w oparciu o własne ustalenia organu ewidencyjnego naruszało § 24 ust. 2 pkt 1 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Zgodnie z powołanym przepisem § 24 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów ujawniało się jako właściciela osobę, która przedstawiła; odpis z księgi wieczystej, akt notarialny, akt nadania lub dokument nadania, prawomocne orzeczenie sądu, ostateczną decyzję administracyjną. Żaden z powyższych dokumentów nie stanowił podstawy do ujawnienia właścicieli nieruchomości w 1977 r. Tak ustalony stan prawny nie mógł być również podstawą ujawnienia w ewidencji podczas jej modernizacji w 2008 r., nadto w sytuacji gdy dane źródłowe dotyczące właścicieli nie są udokumentowane, to postanowienia ustalające spadkobierców nie są wystarczającą podstawą do ujawnienia ich jako właścicieli.

W takich okolicznościach organ ewidencyjny zasadnie wszczął z urzędu postępowanie mające na celu usunięcie błędnego wpisu, który nie znajdował potwierdzenia w dokumentacji bazowej ewidencji gruntów. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych z których wynikają zmiany podlegające ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów. Nadto należy mieć na uwadze, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się nie tylko wprowadzanie zmian wynikających z nowych zdarzeń prawnych, ale również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych błędów, w świetle złożonych dokumentów. Jak wynika z art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który to przepis wszedł w życie w dniu 12 lipca 2014 r. i obowiązywał w czasie wydania zaskarżonej decyzji, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany te wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów o których mowa w art.23 ust.1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. Zgodnie zaś z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje między innymi w celu wyeliminowania błędnych danych. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, stąd też skarga kasacyjna jest niezasadna.

Bezprzedmiotowe są zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. § 10 i § 11 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że B. C., S. D. C. oraz organy wydające decyzje administracyjną mają interes prawny do dokonania zmiany w ewidencji gruntów w stosunku do osoby skarżącej. Przepisy §10 i § 11 rozporządzenia wymieniają jakie dane zawiera ewidencja, zaś co do interesu prawnego to należy zauważyć, że co prawda wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji został złożony przez B. C. i S. D. C., jednak postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek, lecz z urzędu przez właściwy organ tj. organ prowadzący ewidencję, podczas gdy kwestia interesu prawnego dotyczy stron, a nie organu. Natomiast w prowadzonym z urzędu postępowaniu skarżąca brała udział jako strona.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej z pkt 3 tj. naruszenia prawa materialnego, a to § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji, poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie aktualizacji na podstawie ponownej oceny dokumentów stanowiących podstawę istniejącego już wpisu, co prowadzi do samoistnego kreowania przez ewidencję nowych stanów prawnych, należy stwierdzić, że zarzut nie może być uwzględniony. Jak wskazano wcześniej informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu między innymi wtedy gdy zmiany te wynikają z wykrycia błędnych informacji. W przedmiotowej sprawie organ nie dokonywał ponownej oceny istniejących dokumentów, a tylko stwierdził brak dokumentu, który – zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami tj. § 24 ust. 2 pkt 1 zarządzenia z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów - mógłby stanowić podstawę prawną do wpisania w ewidencji gruntów właścicieli nieruchomości.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 64 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z powołanym art. 64 Konstytucji RP ust. 1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. 2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. 3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Jak wskazywano już wcześniej poprzez wpis do ewidencji gruntów, zainteresowana osoba nie nabywa prawa własności, ani poprzez wykreślenie z ewidencji nie traci prawa własności, natomiast organ ewidencyjny nie może ustalać, ani rozstrzygać spornych kwestii dotyczących prawa własności, organ ewidencyjny jedynie rejestruje te prawa, które muszą wynikać z określonych prawem dokumentów. Stąd też zarzut dotyczący naruszenia art. 64 Konstytucji RP jest bezprzedmiotowy.

W punkcie 4 skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 (bez wskazania punktu) p.p.s.a, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa materialnego. Tak sformułowany zarzut jest bezprzedmiotowy, albowiem art. 145 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym (blankietowym), stanowiącym jedynie prawną podstawę orzeczenia i bez powiązania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu z innymi przepisami postępowania sądowadministracyjnego nie może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej.

W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną W. Ł. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art.193 p.p.s.a. umorzył postępowanie ze skargi kasacyjnej B. C., a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono zwrócić B. C. z środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.