Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1969/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, po rozpatrzeniu odwołania R. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 7 maja 2021 r., nr 1393/2021, o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 28 grudnia 2009 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...], z mocy prawa, z dniem [...] stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...], objętej księgą wieczystą nr 96007.

Decyzją z [...] września 2010 r., nr [...], Minister Infrastruktury uchylił powyższą decyzję z 28 grudnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Decyzją z [...] maja 2021 r. Wojewoda [...] stwierdził, że Gmina [...] nabyła z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawo własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w [...], oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym [...], objętego księgą wieczystą nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. P..

Decyzją z 23 czerwca 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 7 maja 2021 r.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość spełniała łącznie następujące przesłanki: (i) nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka własności), (ii) była zajęta pod drogę publiczną (przesłanka zajęcia) oraz (iii) pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka władania).

Zdaniem organu odwoławczego, pierwsza przesłanka została w niniejszej sprawie spełniona. W dniu 31 grudnia 1998 r., jak również obecnie, przedmiotowa nieruchomość stanowi bowiem własność R. P., co wynika z księgi wieczystej nr [...]. Zatem we wspomnianej dacie nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Rozważając przesłankę zajęcia nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną organ przywołał art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. i podniósł, że z powołanej normy wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.

Minister wskazał, że podstawą prawną zaliczenia ulicy [...] w [...] do kategorii dróg publicznych - lokalnych miejskich jest uchwała Rady Narodowej [...] nr 245 z 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1988 r. nr 17 poz. 186). Natomiast na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. przedmiotowa droga od dnia 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną.

Analizując przesłankę zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną Minister stwierdził, że organ wojewódzki, zgodnie z wytycznymi Ministra Infrastruktury zawartymi w decyzji z 8 września 2010 r., uzupełnił materiał dowodowy w zakresie dokumentacji dotyczącej zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną.

Organ podniósł, że w aktach sprawy znajduje się mapa nieruchomości, sporządzona przez geodetę uprawnionego A. Z., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2020 r. pod nr [...] Z dokumentu tego wynika, że przedstawia granice działki nr [...] zajętej pod drogę publiczną według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r.

Minister podniósł, że dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 Kpa, a więc korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Wzruszenie mocy dowodowej takiego dokumentu jest możliwe wyłącznie przez przeprowadzenie przeciwdowodu. Na poparcie powyższego stanowiska organ przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ podkreślił, że z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości wystąpił jej właściciel - R. P., który oświadczył, że część działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], zajęta jest pod drogę publiczną. Organ podniósł, że obecnie na części działki nr [...], wchodzącej w pas drogowy, znajduje się ogrodzenie trwałe. Jednakże jak wynika z treści odwołania zostało ono wybudowane po 1998 r. Tym samym Minister uznał, że działka nr [...] wchodziła w skład pasa drogowego na dzień [...] grudnia 1998 r.

Odnosząc się do ostatniej z przesłanek z art. 73 ustawy, tj. przesłanki władania organ podniósł, że przesłanki tej nie należy utożsamiać z instytucją posiadania uregulowaną w Kodeksie cywilnym. Władanie nieruchomością to dokonywanie przez jednostki organizacyjne Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego (stationes fisci) względem nieruchomości określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego. Dla udowodnienia przesłanki władania należy wykazać wykonywanie prac związanych między innymi z utrzymaniem drogi (np. konserwacja, odśnieżanie) lub jej modernizacją, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Minister podniósł, że Wojewoda, zgodnie z wytycznymi Ministra Infrastruktury zawartymi w decyzji z [...] września 2010 r., uzupełnił materiał dowodowy w zakresie dokumentacji dotyczącej pozostawania nieruchomości w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Zdaniem organ odwoławczego, w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, co ustalono na podstawie:

- protokołu wprowadzenia na roboty drogowe - profilowanie, spisanego w dniu [...] października 1995 r., obejmującego między innymi ulicę [...];

- protokołów odbioru robót drogowych spisanych w dniu [...] października 1996 r., [...] maja 1997 r. i [...] listopada 1998 r., obejmujących między innymi ulicę [...];

- pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2020 r., z którego wynika, że ulica [...] posiadała nawierzchnię z pospółki i była utrzymywana poprzez wykonywanie dwukrotnego równania z wałowaniem w ciągu roku, a w ulicy istniało oświetlenie, przewody telekomunikacyjne, przewody energetyczne, gaz i wodociąg.

Organ przywołał treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w wersji obowiązującej w dniu [...] grudnia 1998 r. i wskazał, że wykonując wymienione w tym przepisie zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy [...] sieci i urządzeń energetycznych, wodociągowych czy gazowych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane.

Minister dodał, że w związku z tym, że ogrodzenie trwałe zostało wykonane po 1998 r. to w tej dacie zarządca drogi mógł wykonywać i wykonywał władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł R. P. zarzucając jej naruszenie:

I. prawa materialnego, to jest:

1) art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. w związku z art. 5 Kodeksu cywilnego oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zostały wyczerpane przesłanki do jego zastosowania, podczas gdy z całego materiału dowodowego nie wynikały takie przesłanki,

2) art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP związku z art. 73 ust. 5 ustawy z 13 października 1998 r. oraz art. 12 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bezpośrednio naruszającego prawo własności skarżącego, a także ograniczającego i naruszającego istotę jego prawa własności, zważywszy, że podstawę ustalenia wysokości możliwego odszkodowania mogłaby stanowić wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z 13 października 1998 r., bez uwzględnienia wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa władania gruntem.

II. przepisów postępowania, to jest:

art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 5 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także zobowiązujących organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona - poprzez niezebranie przez organy obu instancji w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz wydanie orzeczenia godzącego bezpośrednio w zasady współżycia społecznego wbrew regulacji art. 5 Kodeksu cywilnego,

art. 76 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia i w konsekwencji pominięcie wielu materiałów dowodowych, świadczących, że działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] nie pozostawała w całości lub w części w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i nie była zajęta w całości pod drogę publiczną,

art. 7 k.p.a. w związku z art. 5 i art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez brak podjęcia przez organ drugiej instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, przy braku uwzględnienia, że działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] w obrębie ewidencyjnym [...] stanowi własność osoby fizycznej i znajduje się od kilkunastu lat w części na niej trwałe murowane ogrodzenie.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadniając skargę podniesiono, że skoro nabycie nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy odbywa się w granicach drogi publicznej to granice tej drogi stanowić muszą nie tylko efekt pracy geodety (mapy), ale powinny również znaleźć odzwierciedlenie na gruncie lub w innych dokumentach kreujących drogę publiczną i to na wskazaną w ustawie datę. Ograniczenie prawa własności poprzez odjęcie go właścicielowi musi odbywać się ściśle według przepisów. W praktyce oznacza to, że tylko faktycznie istniejący przebieg drogi publicznej na gruncie, pozwala na odjęcie właścicielowi jego prawa i ustanowienie własności na rzecz podmiotu publicznego.

Skarżący wskazał również, że oczekiwał racjonalności i legalności działania organów administracji publicznej. Dążył do polubownego rozwiązania sporu mając na uwadze treść dokumentów, to jest między innymi: mapy zasadniczej [...] doręczonej skarżącemu przez Prezydenta [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. (stanowiącej załącznik do pisma [...]) oraz mapy z Urzędu Biura Geodezji i Katastru z 2010 r., które zawierały linie rozgraniczeniowe. W oparciu o wskazane linie rozgraniczeniowe skarżący wybudował ogrodzenie murowane, które z uwagi na wysokość poniżej 2,20 m nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Skarżący podniósł, że nie mógł w nieskończoność oczekiwać również na rozstrzygnięcie organów, zważywszy, że sprawa dotycząca jego własności ma swoje kulisy od kilkudziesięciu lat.

Zdaniem skarżącego, regulacji wynikającej z art. 73 ust. 5 ustawy nie można stosować w ten sposób, aby niejako zaskakiwać właściciela po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach wydaniem rozstrzygnięcia, w wyniku którego nie będzie możliwe uzyskanie odszkodowania z tytułu konieczności rozbiórki istniejącego wiele lat ogrodzenia na gruncie należącym do właściciela. W tym zakresie organ drugiej instancji orzekał odnośnie stanu, który miał istnieć, według organów, 22 lata wcześniej. Właściciel nie może być zaskakiwany przez organy administracji publicznej, które prowadzą 11 lat jedno postępowanie administracyjne nie informując właściciela o podejmowanych działaniach. Działania te naruszają art. 12 k.p.a. dotyczący szybkości postępowania, choć zaznaczyć trzeba, że dotyczy to czynności organu pierwszej instancji.

Skarżący dodał, że jak wynika z istniejącego od wielu lat stanu na gruncie, udokumentowanego szeregiem dowodów załączonych do skargi, działka nr [...] o powierzchni [...], w części dotyczącej około 42 m2, nie jest i nigdy nie była zajęta pod drogę publiczną. Powierzchnia ta od kilku lat jest ogrodzona i wchodzi w skład integralnej całości posesji skarżącego. Poza tym ze względu na przesłanki uprawdopodobnione w skardze działka nr [...] o powierzchni [...] nigdy nie znajdowała się we władaniu Gminy [...]. Obecnie jedynie ok. 40 m2 jest zajęte pod drogę publiczną.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Do pisma procesowego z 16 listopada 2021 r. skarżący dołączył dodatkową dokumentację na poparcie argumentacji zawartej w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872, ze zm.), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 13 października 1998 r."

Zgodnie z powołanym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zatem do przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, należą: (i) nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości, (ii) zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz (iii) władanie nieruchomością przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Przy tym powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednej z nich wyklucza więc możliwość stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu.

Po analizie akt sprawy Sąd podzielił ocenę organów orzekających, że w sprawie zostały spełnione wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. przesłanki umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w Warszawie, oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...], w obrębie ewidencyjnym [...], objętego księgą wieczystą nr [...].

Z akt sprawy bezspornie wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dacie [...] grudnia 1998 r. stanowiła własność osoby fizycznej (księga wieczysta nr [...]). Spełniona została zatem przesłanka, że w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.

Analiza akt sprawy potwierdza również, że ulica [...] stanowi drogę publiczną oraz że status drogi tej kategorii miała przed [...] grudnia 1998 r. Okoliczności te nie budzą wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie w treści uchwały Rady Narodowej [...] nr [...] z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1988 r., nr [...]), zaliczającej ulicę [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz treści art. 103 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r.

Wbrew twierdzeniu skarżącego, prawidłowo również uznały organy, że w dniu [...] grudnia 1998 r. wskazana wyżej droga posadowiona była na działce nr [...]. Dla oceny powyższej okoliczności istotne znaczenie ma okoliczność, że niniejsza sprawa była rozpoznawana po raz kolejny przez Wojewodę [...]. Poprzednia decyzja organu pierwszej instancji została bowiem uchylona decyzją Ministra Infrastruktury z 8 września 2021 r., a sprawa została organowi pierwszej instancji przekazana do ponownego rozpoznania. W powołanej decyzji organ odwoławczy zarzucił organowi pierwszej instancji, że dokumenty, na których oparł poprzednio wydaną w sprawie decyzję obrazują stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną na dzień [...] października 2009 r., a nie [...] grudnia 1998 r.

Analiza akt administracyjnych potwierdza, że w wykonaniu wytycznych Ministra Infrastruktury prowadząc postępowanie ponownie Wojewoda [...] uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację dotyczącą zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, to jest o mapę nieruchomości sporządzoną w dniu [...] września 2020 r. przez geodetę uprawnionego A. Z. i przyjętą w dniu [...] października 2020 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] Z dokumentu tego, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy wynika, że przedstawia on granice działki nr [...], zajętej pod drogę publiczną według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r.

Zdaniem Sądu, powołany dokument geodezyjny ma istotne znaczenie przy ocenie zaistnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Jak bowiem zasadnie wskazał organ odwoławczy, mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę, na podstawie dokumentacji geodezyjnej, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. Stanowi ona zatem dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę i może odtwarzać stan zajęcia nieruchomości pod drogę w konkretnej dacie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r., I OSK 314/19, 28 marca 2018 r., I OSK 2173/12, 1 kwietnia 2015 r., I OSK 2505/12, 8 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2637/12 i 16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12, opublik. w internetowej bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Co przy tym istotne geodeta uprawniony ma obowiązek sporządzenia tego rodzaju mapy z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016, poz. 1629), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 powołanej ustawy. Dlatego też w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że brak jest podstaw, aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak już wyżej wskazano, tego rodzaju dokument stanowi dokument urzędowy i wzruszenie jego mocy dowodowej jest możliwe wyłącznie przez przeprowadzenie przeciwdowodu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12 oraz z 8 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2637/12).

W niniejszej sprawie takiego jednak przeciwdowodu, który wskazywałby na inny stan faktyczny w dacie 31 grudnia 1998 r. niż ustalony przez uprawnionego geodetę, skarżący nie przedłożył. Wskazał natomiast na brak prawidłowego ustalenia przez organy granic drogi publicznej, w tym nieustalenia, że część działki nr [...] o pow. [...] nie jest i nigdy nie była zajęta pod drogę publiczną, a powierzchnia ta od kilku lat jest ogrodzona murowanym ogrodzeniem wybudowanym przez skarżącego w oparciu o linie rozgraniczające określone w treści mapy zasadniczej doręczonej skarżącemu przez Prezydenta [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. jako załącznik do pisma [...] oraz mapy Urzędu [...] Biuro Geodezji i Katastru. Powyższe okoliczności nie pozwalają jednak, zdaniem Sądu, na dyskwalifikację wartości dowodowej mapy sporządzonej w 2020 r. W sytuacji bowiem gdy w sporządzonym przez geodetę uprawnionego i włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumencie geodezyjnym droga została precyzyjnie oznaczona samo subiektywne przekonanie skarżącego o wadliwym wytyczeniu jej granic nie może podważyć przydatności wskazanego dowodu dla potrzeb postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. W postępowaniu tym badaniu podlega bowiem jedynie spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Poza zakresem kontroli organu, a w konsekwencji sądu administracyjnego, pozostaje natomiast ocena prawidłowości dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Ponadto, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, okoliczność wybudowania ogrodzenia po dacie 31 grudnia 1998 r. pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę na wspomnianą wyżej datę.

W tej sytuacji Sąd podzielił ocenę organów obu instancji, że sporządzona w niniejszej sprawie, w wykonaniu wytycznych zawartych w decyzji Ministra Infrastruktury z 8 września 2010 r., dokumentacja geodezyjna w sposób wystarczający potwierdza zajętość spornej nieruchomości na koniec 1998 r. w ramach normatywnie zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) pasa drogowego. Przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości drogą publiczną została zatem spełniona, a tym samym podnoszone w tym zakresie w skardze zarzuty okazały się bezzasadne.

Prawidłowo również oceniły organy, że w niniejszej sprawie doszło do spełnienia przesłanki władania gruntem w dniu [...] grudnia 1981 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest jedynie to aby jednostka samorządu terytorialnego wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane, między innymi, z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami. Przy czym, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych.

Z akt sprawy wynika, że w wykonaniu wytycznych Ministra Infrastruktury zawartych w decyzji z [..] września 2010 r. uchylającej poprzednią decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda [...] uzupełnił materiał dowodowy w zakresie dokumentacji dotyczącej władztwa publicznoprawnego o protokół wprowadzenia na roboty drogowe - profilowanie, spisany w dniu [...] października 1995 r., obejmujący między innymi ulicę [...], protokoły odbioru robót drogowych spisane w dniu [...] października 1996 r., [...] maja 1997 r. i [...] listopada 1998 r., obejmujące między innymi ulicę [...] oraz pismo Zastępcy Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2020 r, z którego wynika, że ulica [...] posiadała nawierzchnię z pospółki i była utrzymywana poprzez wykonywanie dwukrotnego równania z wałowaniem w ciągu roku, a w ulicy istniało oświetlenie, przewody telekomunikacyjne, przewody energetyczne, gaz i wodociąg. Sąd w całości podziela ocenę organu odwoławczego, że powołane dokumenty świadczą o tym, że zarządca drogi wykonywał czynności, jakie należą do tego podmiotu na podstawie ustawy o drogach publicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że to podmiot publiczny, a nie były właściciel nieruchomości, był odpowiedzialny i zobowiązany - w myśl ustawy o drogach publicznych - za prawidłowe utrzymywanie drogi. Przy tym, dla spełnienia powyższej przesłanki nie ma znaczenia podniesiona w skardze okoliczność faktycznego wybudowania na spornym gruncie kilka lat temu ogrodzenia murowanego. Jak bowiem zasadnie wskazał organ odwoławczy, w związku z wykonaniem tego ogrodzenia po [...] grudnia 1998 r., w tej dacie zarządca drogi mógł wykonywać i wykonywał władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością.

Skoro zatem sporna nieruchomość, stanowiąca w dniu [...] grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, zajęta była we wskazanej dacie pod drogę publiczną (gminną) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością gminy, na obszarze której jest położona. Niezasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. w związku z art. 5 kodeksu cywilnego oraz art. 80 k.p.a.

Wpływu na wynik sprawy nie mogły mieć również zarzuty naruszenia art. 64 ust. 1 i ust 3 Konstytucji RP związku z art 73 ust 5 ustawy z 13 października 1998 r. oraz art. 12 k.p.a. Naruszenia powołanych przepisów skarżący upatruje w niedozwolonym zaskakiwaniu właściciela nieruchomości wydaniem po wielu latach rozstrzygnięcia, w wyniku którego nie będzie możliwe uzyskanie odszkodowania z tytułu rozbiórki istniejącego od wielu lat na gruncie ogrodzenia. Jednakże w niniejszej sprawie, która dotyczyła wyłącznie spełnienia na dzień [...] grudnia 1998 r. przesłanek uprawniających organ do wydania decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., kwestie te pozostawały poza zakresem kontroli Sądu,

Niezasadne okazały się również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Analiza akt sprawy potwierdza bowiem, że organy podjęły wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki uprawniające do wydania decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W szczególności, w wykonaniu wytycznych zawartych w poprzednio wydanej w sprawie decyzji organu odwoławczego, Wojewoda [...] uzupełnił zebrany materiał dowodowy o dokumentację geodezyjną potwierdzającą zajętość spornej nieruchomości drogą publiczną w dacie [...] grudnia 1998 r. oraz wykonywanie władztwa publicznoprawnego nad sporną nieruchomością we wspomnianej dacie. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, a przyjęte stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.