Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 41/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 60, art. 207
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na punkt II decyzji Zarządu Województwa z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzja z dnia [...] października 2020r. nr [...], Zarząd Województwa po rozpoznaniu odwołania M. K. P. w O., beneficjenta projektu pn. Bo jak nie my, to kto? Od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy-Instytucji Pośredniczącej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 z dnia 6 czerwca 2019r. nr [...], w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu przez beneficjenta w wysokości 4.380,00 zł, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw z art.9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 818 dalej-ustawa wdrożeniowa) w zw z art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw z art. 60 pkt 6 w zw z art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw z art. 207 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 869 ze zm. dalej-u.f.p.) w zw z art. 138§1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2020r. poz. 256 ze zm. dalej-k.p.a.).-uchylił zaskarżoną decyzję w całości i określił kwotę w wysokości 4.336,00 zł z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, jako środki do zwrotu przez M. K.-P. w O..

Organ zaznaczył, że zwrotu kwoty należy dokonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji oraz wskazał część kwoty stanowiącą środki europejskie (3.960,51 zł) i pozostałą część kwoty stanowiącą dotację celową (375,49 zł).

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia 5 grudnia 2018r. Wojewódzki Urząd Pracy w K. (Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 dalej-WUP, IP) zawiadomił M. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia w trybie art. 207 u.f.p. kwoty środków do zwrotu w projekcie pn. Bo jak nie my, to kto? Realizowanym na podstawie umowy o dofinasowanie nr [...] zawartej pomiędzy M. K. a WUP w dniu 28 czerwca 2016r. (zmienionej czterema aneksami) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, Oś priorytetowa Rynek Pracy Działanie 8.2. Aktywizacja zawodowa z Europejskiego Funduszu Społecznego.

WUP wskazał, że zwrot niewykorzystanych środków przez M.K. nastąpił po terminie wynikającym z umowy (§5 pkt 20). Organ I instancji dopuścił dowód z dokumentów związanych z zawarciem umowy i realizacją umowy o dofinansowanie, wezwał stronę o przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla projektu, potwierdzenie realizacji przelewu z dnia 30 czerwca 2018r. za pośrednictwem systemu SORBNET, umowy rachunku bankowego z regulaminem świadczenia usług, regulaminem dokonywania przelewów za pośrednictwem sytemu SORBNET oraz wykazu terminów realizacji przelewów bankowych obowiązujących w Banku BGŻ BNP Paribas.

Strona przedłożyła print screen z strony swojego rachunku bankowego pokazując dwa przelewy z dnia 30 czerwca 2018r. oraz umowę rachunku bankowego.

Pismem z dnia 18 marca 2019r. organ ponownie wezwał stronę o przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla projektu za okres od dnia 30 czerwca 2018r. do dnia 5 lipca 2018r., potwierdzenia realizacji przelewu z dnia 30 czerwca 2018r., regulaminu świadczenia usług, regulaminu dokonywania przelewów za pośrednictwem systemu SORBNET oraz wykazu terminów realizacji przelewów bankowych obowiązujących w Banku BGŻ BNP Paribas w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Decyzją z dnia 6 czerwca 2019r. nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. określił M. K. kwotę w wysokości 4.380,00 zł z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, jako środki do zwrotu w projekcie pt. "Bo jak nie my, to kto?" realizowanym na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 28 czerwca 2016r. nr [...] w ramach Działania 8.2. Aktywizacja zawodowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Ponadto w decyzji tej organ I instancji zauważył, że pełnomocnictwo do reprezentowania M. K. przedłożone w niniejszym postępowaniu zostało udzielone do reprezentowania w postępowania przed Wojewódzkim Urzędem Pracy w K., znak: [...] Natomiast postępowanie administracyjne w sprawie określenia w trybie art. 207 u.f.p. prowadzone było pod znakiem [...] Organ I instancji stwierdził, że nie kwestionował udzielonego pełnomocnictwa z uwagi na tożsamy zakres przedmiotowy sprawy, a także z uwagi na powinność zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Decyzja organu I instancji została doręczona M. K. w dniu 12 czerwca 2019r. oraz przesłana do wiadomości radcy prawnego Ł. S., który odebrał ją w dniu 13 czerwca 2019r.

W dniu 27 czerwca 2019r. (data stempla pocztowego) radca prawny Ł. S. wniósł, w imieniu M. K., odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K..

Postanowieniem z dnia [...] września 2019r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129§2 k.p.a w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018r. poz. 1431 ze zm.) oraz w zw. z art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. Zarząd Województwa stwierdził, że odwołanie M. K. od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 6 czerwca 2019r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając swoje stanowisko Zarząd Województwa wskazał, że decyzja została doręczona stronie dnia 12 czerwca 2019r., natomiast odwołanie zostało wniesione dnia 27 czerwca 2019r. Organ II instancji stwierdził przy tym, że termin na wniesienie odwołania nie mógł rozpocząć biegu od dnia, w którym decyzję odebrał radca prawny Ł. S., tj. 13 czerwca 2019r., bowiem w tej dacie nie był on umocowany do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ l instancji pod znakiem [...] w sprawie określenia w trybie art. 207 u.f.p. kwoty do zwrotu. W ocenie Zarządu Województwa brak jest podstaw do przyjęcia, iż udzielone radcy prawnemu pełnomocnictwo z dnia 17 grudnia 2018r. do sprawy znak: [...] obejmowało swym zakresem także umocowanie do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie określenia kwoty środków do zwrotu w trybie art. 207 u.f.p. pod znakiem: [...] przed organem l instancji wraz z uprawnieniem do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w ramach tego postępowania przez organ l instancji.

Zarząd Województwa wskazał, że w niniejszym stanie faktycznym 14-dniowy termin do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, doręczonej stronie dnia 12 czerwca 2019r., rozpoczął bieg dnia 13 czerwca 2019r. i upłynął z dniem 26 czerwca 2019r. Zdaniem organu, z analizy stanu faktycznego sprawy wynika natomiast, że odwołanie od ww. decyzji zostało sporządzone i nadane przesyłką pocztową w dniu 27 czerwca 2019r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

II.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Zarządu Województwa, M. K. pismem z dnia 16 października 2019r. wniosła na nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 w zw z art. 129§2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi M. K. wyjaśniła, że w związku z prowadzonym postępowaniem przed Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. w sprawie określenia zwrotu środków w projekcie pt. "Bo jak nie my to kto?", udzieliła w dniu 17 grudnia 2018r. pełnomocnictwa radcy prawnemu Ł. S., który pismem z dnia 17 grudnia 2018r. zajął stanowisko w sprawie. Pismo oraz pełnomocnictwo zostało załączone przez organ I instancji do sprawy [...] Następnie pełnomocnik skarżącej dokonywał innych czynności w sprawie, wnosił pisma, załączał dowody do sprawy, przeglądał akta sprawy, zapoznał się z aktami sprawy przed zamknięciem postępowania. W całym tym postępowaniu pełnomocnik działał na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 17 grudnia 2018r. Skarżąca stwierdziła, że w przekonaniu jej oraz samego organu I instancji nie było wątpliwości, że pełnomocnik jest umocowany do działania w sprawie PR. 6252.2.5.2018. Zwłaszcza, że organ wszczął postępowanie w sprawie 5 grudnia 2018r., a pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 17 grudnia 2018r. Ponadto w decyzji organu I instancji jasno wskazano jako stronę M. K. ProBiznes M. K. w O. reprezentowaną przez radcę prawnego Ł. S.. Decyzja ta został doręczona także pełnomocnikowi skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

III.

WSA w Krakowie, wyrokiem z dnia 31 marca 2020r. sygn. akt: I SA/Kr 1300/19 uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej kwotę 580,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd w pisemnych motywach wyroku wskazał, iż z akt sprawy wynika, że WUP w K. sporządzał i wysyłał do skarżącej pisma opatrzone innymi niż ww. numerami, np. pismo z dnia 26 czerwca 2018r. nr [...] informujące skarżącą o zmianie numerów rachunków bankowych Urzędu, czy pismo z dnia 2 lipca 2018r. nr [...], w którym WUP w K. wyraził zgodę na wydłużenie terminu złożenia końcowego wniosku o płatność do czasu zakończenia procedury aneksowania umowy o dofinansowanie. Dopiero pismo z dnia 11 września 2018r., zatytułowane "Informacja dla Beneficjenta o wynikach weryfikacji końcowego wniosku o płatność" zostało opatrzone numerem [...] Natomiast na zawiadomieniu z dnia 5 grudnia 2018r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia w trybie art. 207 u.f.p. kwoty środków do zwrotu w projekcie pt. Bo jak nie my, to kto? widnieje nr [...] Ta różnorodność numeracji pism organu mogła wywołać u skarżącej wątpliwości co do tego pod jakim numerem toczy się wszczęte wobec niej postępowanie na chwilę sporządzenia przez nią pełnomocnictwa z dnia 17 grudnia 2018r.

Powyższa kwestia była istotna gdyż zdaniem organu odwoławczego udzielone przez skarżącą radcy prawnemu Ł. S. pełnomocnictwo z dnia 17 grudnia 2018r. obejmowało swoim zakresem jedynie umocowanie do zastępowania jej przed Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. w postępowaniu toczącym się pod numerem [...] Natomiast postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się pod numerem [...] Dlatego też organ odwoławczy uznał, że radca prawny Ł. S. nie był umocowany do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Dyrektorem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K..

Z treści pełnomocnictwa z dnia 17 grudnia 2018r. wynikało, że skarżąca udzieliła go radcy prawnemu Ł. S. do reprezentowanie jej w postępowaniu toczącym się pod nr [...], a nie pod nr [...] Niemniej jednak należy zauważyć, że przedmiot wskazanych spraw pozostaje ze sobą w ścisłym związku. Akta kontrolowanej sprawy obejmują oba te postępowania. Należy zauważyć, iż postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty środków do zwrotu w trybie art. 207 u.f.p. poprzedzane jest postępowaniem w sprawie weryfikacji końcowego wniosku o płatność i jest niejako jego naturalną konsekwencją.

Kwestia zakresu umocowania pełnomocnika skarżącej nie budziła wątpliwości organu I instancji, który dalsze czynności w postępowaniu nr [...] prowadził już z udziałem radcy prawnego Ł. S., kierując do niego wszystkie pisma w sprawie oraz umożliwiając mu zapoznanie się z aktami sprawy i zajęcie stanowiska. Należy też zauważyć, że w decyzji z dnia 6 czerwca 2018r. organ I instancji stwierdził, że "nie kwestionował udzielonego pełnomocnictwa z uwagi na tożsamy zakres przedmiotowy sprawy, a także z uwagi na powinność zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania". Mimo to organ I instancji swoją decyzję wysłał skarżącej, zaś jej pełnomocnikowi jedynie informacyjnie.

Ww. działanie organu I instancji było niezrozumiałe, gdyż z jednej strony organ ten w toku całego postępowania i w treści decyzji traktował radcę prawnego Ł. S. jako pełnomocnika skarżącej, a z drugiej strony pozbawił go tego statusu wysyłając mu decyzję z dnia 6 czerwca 2019r. jedynie informacyjnie. Tym samym organ I instancji zaprzeczył sam sobie. Jeżeli organ I instancji miał wątpliwości co do zakresu udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa powinien był to zweryfikować w toku toczącego się postępowania, wysyłając stosowne wezwanie do pełnomocnika. Bez tych wyjaśnień organ I instancji nie był uprawniony do kwestionowania zakresu pełnomocnictwa w sposób jak to zrobił w niniejszym postępowaniu, tj. wysyłając pełnomocnikowi skarżącej swoją decyzję jedynie informacyjnie.

Niezrozumiałe było dla Sądu postępowanie organu I instancji, który z jednej strony w trakcie postępowania zakończonego wydaną decyzją z dnia 6 czerwca 2019r. traktował r.pr. Ł. S. jako pełnomocnika M. K. - czego dowodem jest także treść uzasadnienia wskazanej decyzji - a z drugiej strony doręczył swoje końcowe rozstrzygnięcie wskazanemu pełnomocnikowi jedynie informacyjnie (nie wiadomo przy tym w jakim trybie i w oparciu o jaką podstawę prawną). Doręczając swoje rozstrzygniecie w trybie i ze skutkiem procesowym bezpośrednio stronie postępowania organ w istocie pominął jego zdaniem prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Takie postępowanie organu I instancji jest nielogiczne, wewnętrznie sprzeczne i wprowadza w usprawiedliwiony błąd nie tylko samą stronę, ale i reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika co do procesowego skutku doręczenia decyzji jak i rozpoczęcia biegu terminu procesowego do złożenia od niej odwołania. Co istotne takie procedowanie organu wprost narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 K.p.a.

Zgodnie z §1 tego przepisu, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W celu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa. Wskazana zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, ma na celu wyrównanie z natury nierównych pozycji obywatela i organu w postępowaniu władczym, jakim jest postępowanie administracyjne. Stoi na przeszkodzie temu, by organ wykorzystywał wywołany przez siebie (nawet nieświadomie) u strony błąd w rozumieniu prawa na niekorzyść obywatela (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2019r. sygn. akt: III AUa 462/19. W ślad za wyrokiem NSA z dnia 17 października 2019r. sygn. akt: I GSK 1406/18, należy zaznaczyć nadto, że zgodnie z zasadą zaufania obywateli do organów państwa nie można na stronę przerzucać błędów lub uchybień popełnionych przez organ prowadzący postępowanie. Jednakże dla ustalenia odpowiedzialności organu za naruszenie omawianej zasady konieczne jest wykazanie, że fakt dezinformacji rzeczywiście wystąpił. Powyższa okoliczność w niniejszej sprawie jest oczywista i jako taka pozostaje niesporna, iż to bezpośrednio działanie organu I instancji wywołało u skarżącej i jej pełnomocnika fakt dezinformacji co do skutku procesowego doręczenia decyzji i daty rozpoczęcia biegu terminu procesowego do jej zaskarżenia.

Mając na uwadze powyższe, a także całokształt okoliczności sprawy w tym fakt, iż sporne pełnomocnictwo zostało wystawione w dniu 17 grudnia 2018r. a postępowanie w sprawie [...] zostało wszczęte w dniu 5 grudnia 2018r. przychylono się do stanowiska, iż wolą skarżącej było reprezentowanie jej osoby przez ww. pełnomocnika w trakcie przedmiotowego postępowania.

Pośrednio tą tezę potwierdza również sporządzone na wezwanie organu II instancji umocowanie przez skarżącą dla r.pr. Ł. S. do złożenia odwołania od decyzji z 6 czerwca 2019r. i reprezentowania jej również przed organem II instancji

W świetle całokształtu okoliczności niniejszej sprawy zdaniem Sądu, należało przyjąć, iż udzielone przez skarżącą pełnomocnictwo z dnia 17 grudnia 2018r., pomimo podania w nim błędnego numeru sprawy, odnosiło skutek także w toczącym się przed Dyrektorem Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. postępowaniu administracyjnym w sprawie określenia kwoty środków do zwrotu w trybie art. 207 u.f.p.

W ocenie więc Sądu w realiach niniejszej sprawy wbrew stanowisku organu odwoławczego nie można więc przyjąć, iż składając odwołanie z dnia 27 czerwca 2019r., od decyzji organu I instancji strona uchybiła terminowi do jego wniesienia, albowiem jak wskazano powyżej naruszałoby to wprost wskazaną powyżej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 K.p.a.

Powyższy wyrok stał się prawomocny (art.170 p.p.s.a.) albowiem żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od tego wyroku.

IV.

Po rozpoznaniu sprawy Zarząd Województwa, decyzja z dnia 22 października 2020r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i określił kwotę w wysokości 4.336,00 zł z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, jako środki do zwrotu przez M. K.-P. w O..

Organ odwoławczy w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji podniósł, iż organ I instancji nieprawidłowo określił kwotę zwrotu przez beneficjenta i dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez brak wystarczającego uzasadnienia w zakresie realizacji przesłanki do zwrotu środków, określonej w powołanym jako podstawa prawna art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.

Zaznaczono też, iż zwrot środków przez stronę, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej rozpatrzenie odwołania strony (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2012r. sygn. akt: V SA/Wa 1186/12).

Jako podstawę żądania zwrotu środków organ I instancji wskazał nieprawidłowość polegającą na tym, że strona (beneficjent) dokonała zwrotu środków tytułem niewykorzystanych transz dofinansowania po terminie wynikającym z zapisów umowy o dofinansowanie. Strony umowy postanowiły, że zwrotów należy dokonywać na rachunki bankowe wskazane przez Instytucję Pośredniczącą.

Realizowany projekt miał być wykonany w okresie od 1 czerwca 2016r. do 31 maja 2018r. czyli ostatnim dniem na zwrot niewykorzystanej części dotacji w projekcie był dzień 30 czerwca 2018r. Dzień ten przypadał na sobotę zatem organ I instancji odwołał się do art. 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1025 ze zm. dalej-k.c.) mającego w sprawie zastosowanie bo jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznawany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Ostatnim dniem na zwrot środków niewykorzystanych w projekcie był zatem dzień 2 lipca 2018r. (poniedziałek). Strona dokonała zwrotu środków w dniu 5 lipca 2018r. a więc po terminie.

Powyższe ustalono w oparciu o: dyspozycję, która wydano w dniu 30 czerwca 2018r. o godz. 15:06 na kwotę 24.365,77 zł i dyspozycję, którą wydano w dniu 30 czerwca 2018r. o godz. 15:06 na kwotę 220.515,62 zł.

Dyspozycje te dokonywane były na rachunki bankowe, które zgodnie z informacją przesłaną przez WUP z dnia 26 czerwca 2018r. miały być od dnia 1 lipca 2018r. zamknięte.

Zważywszy, że zwrot niewykorzystanych środków nie nastąpił w terminie, organ I instancji zastosował art. 55§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., treść umowy o dofinansowanie z dnia 28 czerwca 2016r. Beneficjent podpisując umowę zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z jej postanowieniami w tym również w zakresie odnoszącym się do zwrotu niewykorzystanych środków. Zastosowana w sprawie sankcja była konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości w rozumienia art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 (zaistnienie trzech przesłanek: naruszenie prawa, działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, szkoda w budżecie ogólnym).

W kontekście zapisów umowy o dofinansowanie, istotną okolicznością była zmiana numerów rachunków bankowych o czym poinformowano beneficjenta za pośrednictwem systemu SL2014 w dniu 27 czerwca 2018r.

Ustosunkowując się do kwestii realizacji przelewów przez beneficjenta, organ podał, że kwoty uwidocznione w dwóch przelewach z dnia 30 czerwca 2018r. zostały zrealizowane w dniu 2 lipca 2018r. jednak na skutek zmian numerów rachunków bankowych zwrócono w systemie ELIXIR WUP z adnotacją ,,rachunek zamknięty". Odwołując się do treści art. 63c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, wskazano, że polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela, a bank wykonuje dyspozycję dłużnika w sposób przewidziany w umowie rachunku bankowego. Beneficjent nie przedłożył wyciągu z Taryfy Prowizji i Opłat w których określone zostały godziny graniczne, mające znaczenie dla ustalenia terminu realizacji dyspozycji przelewu.

Regulamin rachunków dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w PNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna, w sposób jednoznaczny określają, że pojęcie ,,godziny granicznej" odnosi się wyłącznie do dni roboczych. Okoliczność wydania przez beneficjenta dyspozycji w sobotę, sprawiło, że dla obliczenia terminu realizacji dyspozycji, uznaje się dyspozycję otrzymaną następnego dnia roboczego. Z dokumentacji wynika, że nastąpiło to w poniedziałek tj. 2 lipca 2018r. czyli w pierwszy dzień roboczy po dniu 30 czerwca 2018r.

Z przedłożonego print screen z systemu bankowego nie wynika, że rachunek został obciążony. Również twierdzenie strony jakoby obciążenie rachunku nastąpiło w systemie SORBNET nie znalazło potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Analiza przedłożonego print screen wskazała, że w opisie dwóch przelewów z dnia 30 czerwca 2018r. wyraźnie wskazano: ,,przelew wysłany przez SORBNET: nie".

Organ zaznaczył również, iż to na beneficjencie ciążył obowiązek zachowania należytej staranności.

Kwota środków do zwrotu, określona w decyzji organu odwoławczego jest niższa (4.336,00 zł) w stosunku do kwoty wyliczonej i podanej w decyzji organu I instancji (4.380,00 zł).

V.

W skardze do Sądu na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Zarządu Województwa, M. K. zaskarżyła pkt II decyzji domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

-art. 122 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.,

-art. 125 ust. 1 w zw z art. 4 lit. a pkt i ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.,

-art.143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r.,

-art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ,

-art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.,

-art.207 ust. 9 u.f.p.,

-art. 184 ust. 1 u.f.p.,

-art. 115 Kodeksu cywilnego,

-§5 ust. 12, §5 ust. 40, §6 ust. 4, umowy o dofinansowanie,

-art. 55§2 O.p.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że skarżąca właściwie dokonała przelewu, dołożyła należytej staranności.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

VI.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID) w zw. z §1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020r. nr 61/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta na prawach powiatu Kraków, będącego siedzibą tut. Sądu, obszarem czerwonym, o którym mowa w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 1758 ze zm.). Na mocy ww. przepisów zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dniem 17 października 2020r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.

Zgodnie z ww. art. 15zzs? ust. 3 ustawy o COVID, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i odpowiedź na nią.

Odnośnie kwestii możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs? ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie jest możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line".

W dalszej kolejności należy przypomnieć, iż stosownie do brzmienia art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 137), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej-p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolowane przez Sąd decyzje organów obu instancji obszernie i wszechstronnie przedstawiły okoliczności wskazujące na naruszenie przez skarżącą postanowień umowy, które w konsekwencji spowodowały wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu, organy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami, w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, a zgromadzone dowody oceniły w sposób prawidłowy.

Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (p. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja wydana m.in. na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 3 pkt 2 u.f.p., zobowiązująca skarżącą do zwrotu części dofinansowania w ramach RPO WM współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie z 28 czerwca 2016r. (i czterokrotnie aneksowanej).

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Taką procedurę określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz.UE.L 347 z 20 grudnia 2013r., s. 320).

Zgodnie z jego art. 2 pkt 36 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Z powyższych regulacji wynika, że naruszeniu procedury nie musi towarzyszyć powstanie rzeczywistej szkody, bowiem wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody. Oznacza to, że szkoda nie musi być konkretną stratą finansową, a do stwierdzenia, że miała miejsca niesprawiedliwość wystarczy, że istniało zagrożenie powstania szkody.

Korektom finansowym poświęcony jest art. 143 rozporządzenia. Stosownie do jego ust. 1 zd. 1 odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. Ust. 2 stanowi, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu.

Na gruncie krajowym zadania w zakresie korekt finansowych w przypadku regionalnego programu operacyjnego zostały powierzone Instytucji Zarządzającej, którą jest Zarząd Województwa zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9a ustawy wdrożeniowej wskazuje, że do zadań instytucji zarządzającej należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów, nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ufp albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu.

Pod pojęciem "innych procedur", o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp rozumieć niewątpliwie należy także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem.

Natomiast zgodnie z umową o dofinansowanie projektu, beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z jej treścią oraz wnioskiem o dofinansowanie. Wreszcie w myśl umowy, w przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania beneficjenta doszło do nieprawidłowości IP RPO WM wszczyna procedurę odzyskiwania środków zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu tych środków w całości lub części. Konieczna jest bowiem ocena skutków stwierdzonego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają bowiem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie jednocześnie musi stanowić "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Z kolei "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło lub mogło dojść do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Przez możliwość powstania szkody należy rozumieć możliwość uszczuplenia środków budżetowych - unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia konieczne jest ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych wystąpiło co najmniej zagrożenie, że szkoda powstanie.

Zatem dla powstania obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki:

1) działanie lub zaniechanie beneficjenta pomocy,

2) które powoduje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa UE,

3) które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W rozpoznawanej sprawie zarzucono beneficjentowi, iż będąc zobowiązanym do zwrotu środków tytułem niewykorzystanych transz dofinansowania, zwrócił te środki ale po terminie jaki upływał w dniu 30 czerwca 2018r.

Przy tak zarysowanej osi sporu, przedmiotem zasadniczej kontrowersji w sprawie poddanej osadowi było to czy złożenie polecenia przelewu w dniu 30 czerwca 2018r. tj. w sobotę o godz. 15:06 spowodowało, że skarżąca zwróciła środki finansowe w terminie czyli do 30 czerwca 2018r.

Jak wynika z akt sprawy a w szczególności Regulaminu rachunków dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w PNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna (§29 ust. 1) momentem otrzymania dyspozycji jest moment, w którym dyspozycja została doręczona do banku, a w przypadku gdy bank otrzymuje dyspozycję w dniu niebędącym dniem roboczym, uznaje się że dyspozycja została otrzymana pierwszego dnia roboczego po tym dniu. W przypadku gdy dyspozycja została złożona w dniu, który nie jest dla banku dniem roboczym lub gdy została złożona po godzinie granicznej, uznaje się-jedynie dla celów obliczenia terminu realizacji dyspozycji-że dyspozycja została otrzymana przez bank najbliższego dnia roboczego przypadającego po dniu, w którym została złożona.

Prawidłowo zatem organy przyjęły, odwołując się do dokumentów Banku Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna (w tym dostępnych na oficjalnych stronach internetowych tego banku), że przelewy wprowadzone po godzinie 20:00, a także w soboty, niedziele i inne dni świąteczne, traktowane są przez system jako przelewy odroczone z datą realizacji w najbliższym dniu roboczym.

Dyspozycja przelewu dokonana przez skarżącą w sobotę 30 czerwca 2018r. o godz. 15:06 została zrealizowana w pierwszym dniu roboczym czyli w poniedziałek 2 lipca 2018r. a ,,przelane" środki trafiły na konto organu w dniu 5 lipca 2018r. Z uwagi na zmianę numeru konta i zamknięcie rachunku odbiorcy, środki finansowe system ,,odrzucił" za pośrednictwem systemu ELIXIR.

Analiza dyspozycji przelewów wykazała, że przelewy nie były dokonane przez SORBNET (k. 221 i k.247 akt adm.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Zarządu Województwa oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.