Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 468/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 149 § 2, 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego l. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją administracyjną z dnia [...] września 2005r. Nr [...] Prezydent Miasta, po wznowieniu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] (wydaną przez Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej,

z upoważnienia Rady Miejskiej) o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego i przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości 56,37 zł na okres od [...] września 2002r. do [...] lutego 2003r. Jednocześnie organ wezwał B.D. do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości tj. 620,04 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] sierpnia 2002r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego B.D. wykazała, że jej gospodarstwo domowe składa się z 5 osób a łączny dochód członków tego gospodarstwa w okresie V, VI, VII 2002r. wynosił 5.949,89 zł. Dlatego też przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości 108,04 zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r. wznowił postępowanie w sprawie z urzędu w wyniku którego ustalił, że w złożonej deklaracji o dochodach B.D. wykazała syna M.D. pomimo, że nie mieszka on w przedmiotowym lokalu od 2001r., oraz nie wykazała alimentów otrzymywanych przez córkę M.D. w miesiącach V, VI, VII 2002r. w wysokości łącznej 300 zł. Wobec powyższego organ uznał, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek odwołania strony, decyzją z dnia [...] października 2005r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po rozpatrzeniu skargi B.D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 14/06, uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2005 r. Sąd uznał za pozbawione podstawy prawnej orzeczenie organów w drodze decyzji administracyjnej o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości i wskazał, że w przepisie art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca bezpośrednio zawarł upoważnienie do przymusowego ściągnięcia tych należności wraz z odsetkami

i kosztami egzekucyjnymi w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Ponadto Sąd wskazał, że decyzje w sprawie wydane zostały z naruszeniem art. 7

i 77 § 1 Kpa, gdyż organ nie wyjaśnił nowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wyczerpujący. Wobec treści niejednoznacznych oświadczeń o uzyskiwaniu przez córkę skarżącej dochodu z tytułu alimentów płaconych przez jej ojca, należało w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe między innymi poprzez przesłuchanie świadków M.D. i jej ojca, bądź w formie dokumentów wykazujących wysokość dochodów z tego tytułu. Dodatkowo Sąd zważył, że załącznik do decyzji zawierający jej istotną część, czyli szczegółowe wyliczenie kwoty należnego dodatku mieszkaniowego, nie został podpisany przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji, a zatem nie spełnia wymogu formalnego z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] uchylił decyzję o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] i przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości 56,37 zł na okres od [...] września 2002 r. do [...] lutego 2003 r. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z przyczyn proceduralnych tj. naruszenia przepisu art. 10 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], na podstawie przepisów art. 104 oraz art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), art. 7 ust. 1, 1a, art. 3 ust. 3, art. 4 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego, ponownie uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] i przyznał B.D. dodatek mieszkaniowy w wysokości 56,37 zł na okres od [...] września 2002 r. do [...] lutego 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż [...] sierpnia 2002 r. B.D. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny przy ul. [...], z którego wynikało, że gospodarstwo domowe składa się z 5 osób tj. B.D., jej męża K.D., córki M.D. oraz synów M. i J.D., a łączny dochód członków tego gospodarstwa w okresie od V do VII 2002 r. wynosi 5.949,89 zł. Po rozpatrzeniu wniosku przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości 108,04 zł miesięcznie od [...] września 2002 r. do [...] lutego 2003 r.

W oświadczeniach z [...] maja 2005 r. M.D. poinformował organ, że macocha aby otrzymać dodatek mieszkaniowy podawała fałszywe dochody, a nie podawała otrzymywanej przez niego renty rodzinnej oraz zasądzonych alimentów uzyskiwanych przez córkę B.D., która od dwóch lat przebywa za granicą. Ponadto stwierdził, że brat nie przebywa pod adresem od 1998 r. a on od dwóch lat całkowicie nie zamieszkuje z macochą, a w okresie dwóch lat poprzedzających ten okres przebywał sporadycznie. Organ wskazał, że w oświadczeniu z [...] czerwca 2005 r. B.D. potwierdziła, że M.D. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 2001 r. a M.D. od dwóch lat przebywa za granica, a od półtora roku nie studiuje. Przyznała także, że córka twierdzi, iż od swojego ojca w roku 2001 i 2002 otrzymywała po 100 zł miesięcznie, kwota ta stanowiła jej kieszonkowe. W ocenie organu w okolicznościach sprawy należało uznać, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi które wydał decyzję, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Organ podniósł, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gorzowie Wlkp. z dnia 13 kwietnia 2006 r. uzupełnił postępowanie dowodowe w sprawie, wzywając M. oraz K.D. w celu jednoznacznego określenia źródła i wysokości dochodu osiągniętego przez M.D. w deklarowanym okresie. Mąż skarżącej K.D. złożył oświadczenie, że nie jest ojcem M.D., która przebywa w Anglii, a zameldowana jest na stałe w lokalu przy ul. [...]. M.D. nie stawiła się na wezwanie organu, natomiast jej matka B.D. w odpowiedzi na wezwanie organu oświadczyła, ze nie zna miejsca pobytu ojca córki M. przebywającej za granicą, gdzie prawdopodobnie przebywa także jej ojciec. Organ stwierdził, iż wobec braku możliwości potwierdzenia dochodów M.D., przyjęto za wiarygodne złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia [...] czerwca 2005 r.

W oświadczeniu tym B.D. informuje, że córka twierdzi iż dostawała pieniądze od swojego ojca w roku 2001 i 2002, po 100 zł miesięcznie. Biorąc zatem pod uwagę wskazane wyżej dowody oraz przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ uznał, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracji o wysokości dochodów za okres V, VI i VII 2002 r. złożonych [...] sierpnia 2002 r. nie powinien zostać wykazany M.D. jako członek gospodarstwa domowego skarżącej oraz jego dochody, gdyż nie był osobą stale zamieszkującą i gospodarującą. Z kolei, podając wysokość łącznych dochodów swego gospodarstwa domowego w przedmiotowym okresie, B.D. powinna uwzględnić także otrzymaną przez jej córkę od ojca kwotę 300 zł. W konsekwencji rozpoznając ponownie wskazany wyżej wniosek organ pierwszej instancji przyjął, że gospodarstwo domowe składa się z czterech osób: B.D., K.D., córki M.D. oraz syna J.D., a jego łączne dochody za miesiące od maja do lipca 2002 r. wyniosły 6.249,89 zł (tj. 5949,89 zł zgodnie z deklaracją o dochodach oraz 300 zł – dochód uzyskany przez M.D. od jej ojca). Prezydent stwierdził, że wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego, którego wyliczenie znajduje się w załączeniu, Ponadto organ poinformował, że w oparciu o treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty, zgodnie z podanym wyliczeniem. Wskazano także, iż nienależnie pobraną kwotę w podwójnej wysokości tj. 620,04 zł należy wpłacić, na wskazane konto Urzędu Miasta, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji.

B.D. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że przeprowadzone w wyniku wznowionego postępowania postępowanie wyjaśniająco-dowodowe wykazało i potwierdziło, iż wnioskodawczyni we wniosku z dnia [...] sierpnia 2002 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz deklaracji o wysokości dochodów członków rodziny w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku tj. w maju, czerwcu i lipcu 2002 r. wykazała nieprawdziwe dane tj. liczbę osób wchodzących w skład rodziny oraz wysokość uzyskanych dochodów. Kolegium wskazało tu na oświadczenia skarżącej z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz M.D. z dnia [...] maja 2005 r. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazaniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Go 14/06. Kolegium uznało, iż biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy słusznie organ pierwszej instancji przyjął, że w rozpoznawanym wniosku nie powinien być uwzględniony jako członek gospodarstwa domowego M.D. oraz jego dochody, zatem gospodarstwo domowe składało się z czterech osób. Dochód tego gospodarstwa domowego za okres od maja do lipca 2002 r. wyniósł natomiast, tak jak ustalił to Prezydent 6249,89 zł (tj. 5949,89 zł zgodnie z deklaracją o dochodach z [...] sierpnia 2002 r. oraz 300 zł – dochód uzyskany przez M.D. od jej ojca, a nie wykazany w deklaracji o dochodach). Nadto, wobec zarzutu odwołania Kolegium wskazało, że w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. decyzji organów obu instancji w przedmiotowej sprawie, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.D. zakwestionowała okoliczność, przyjętą przez organy jako podstawę do ustalenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego, iż jej córka M.D. otrzymywała w spornym okresie od swojego ojca kwotę po 100 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła, że w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2005 r. wyraziła jedynie przypuszczenie, iż taki fakt mógł mieć miejsce, lecz oświadczenie to nie ma żadnych umocować prawnych, gdyż nie istnieją na to żadne dowody formalno-prawne. M.D. od kilku lat przebywa w Anglii, a skarżąca nie znała i nadal nie zna dokładnego adresu jej pobytu. Nie wiedziała też i nadal nie wie o jakichkolwiek dochodach od ojca z tytułu otrzymywanego kieszonkowego. Skarżąca stwierdziła, że przypisywanie jej faktu zatajenia niniejszych kwot pieniężnych jest dla niej krzywdzące i niezgodne ze stanem faktycznym.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Jednocześnie Sąd nie posiada kompetencji do oceny działania organów administracji publicznej pod względem słuszności, czy też do zastępowania tych organów w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, należących do ich właściwości. Wspomnieć należy, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływana dalej jako "P.p.s.a.", ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie ten sąd, oraz organ którego działanie oraz bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd zważył, że skarga okazała się zasadną.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zapadły w postępowaniu wznowieniowym. Zgodnie z art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję w której :

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej – w razie braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy istnieją podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję o istocie sprawy.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze ww. ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie ustawodawca określił zamknięty katalog świadczeń, których do tak określonego dochodu się nie wlicza.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zamieszkująca lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby (art. 4 ww. ustawy).

Wypełniony przez skarżącą wniosek z dnia [...] sierpnia 2000 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego zawierał rubrykę 10 "liczba osób w gospodarstwie domowym". Skarżąca rubrykę tę wypełniła wpisując "5 osób", zaś łączny dochód wszystkich członków gospodarstwa domowego określiła na kwotę 5949,89 zł. Ponadto w załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego za okres od maja do lipca 2002 r. wśród członków gospodarstwa domowego skarżąca wymieniła poza sobą: męża K.D., córkę M.D., oraz synów M.D. i J.D.. Jako jedyne źródło dochodu rodziny w tym okresie wykazano wynagrodzenie za pracę K.D. w wysokości 5850,34 zł. Na tej podstawie organ, zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustalił i przyznał wnioskodawczyni dodatek w wysokości 108,04 zł miesięcznie.

W oświadczeniach z dnia [...] maja 2005 r. M.D. (k. 8 i 9 akt administracyjnych) wskazał, że macocha aby otrzymać dodatek mieszkaniowy podawała fałszywe dochody, nie podawała otrzymywanej przez niego renty rodzinnej oraz zasądzonych alimentów uzyskiwanych przez córkę B.D. w różnej wysokości na konto. Ponadto stwierdził, że córka macochy od dwóch lat przebywa za granicą, brat nie przebywa pod tym adresem od 1998 r., a on od dwóch lat całkowicie nie zamieszkuje z macochą, a okresie dwóch lat poprzedzających ten okres przebywał sporadycznie. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] czerwca 2005 r. B.D. potwierdziła, że M.D. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 2001 r. Także M.D. od dwóch lat przebywa za granicą, a od półtora roku nie studiuje. Skarżąca przyznała także, że córka twierdzi, iż od swojego ojca w roku 2001 i 2002 otrzymywała po 100 zł miesięcznie, kwota ta stanowiła jej kieszonkowe. Wskazała także, iż od kiedy córka i syn są pełnoletni nie ma możliwości ich kontrolować i rozliczać.

Sąd podziela stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, zgodnie z którym w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] o przyznaniu B.D. dodatku mieszkaniowego w wysokości 108,04 zł na okres od [...] września 2002r. do [...] lutego 2003r. Wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Bezsporną bowiem okolicznością pozostaje, że w kwestionowanym okresie gospodarstwo domowe B.D. składało się z 4 osób, a nie z 5 osób, tak jak wskazano we wniosku. M.D. nie prowadził w tym okresie ze skarżącą wspólnego gospodarstwa domowego, także jego ewentualny dochód nie mógłby stanowić dochodu rodziny przyjętego za podstawę ustalenia należnego dodatku mieszkaniowego. Ilość członków gospodarstwa domowego w powiązaniu z wysokością dochodu tej rodziny wpływa na wysokość dodatku mieszkaniowego.

Okolicznością sporną między stronami pozostaje natomiast ustalenie rzeczywistego dochodu gospodarstwa domowego skarżącej, w skład którego wchodzili B.D., jej mąż K.D., córka M.D. i syn J.D., w okresie od maja do lipca 2002 r. W szczególności skarżąca kwestionuje bowiem zasadność przyjęcia przez organy, że do dochodu jej rodziny uzyskiwanego w tym okresie należy doliczyć kwotę 300 zł uzyskiwaną przez jej córkę M.D. od ojca. Kwoty tej B.D. nie wykazała w deklaracji

o uzyskiwanych przez rodzinę dochodach złożonej wraz z wnioskiem w dniu [...] sierpnia 2002 r., gdyż jak twierdzi o niej nie wiedziała i nadal nie są jej znane żadne dowody potwierdzające ten fakt.

Należy podkreślić, iż w wyroku z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 14/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., uchylając uprzednie decyzje administracyjne w niniejszej sprawie wskazał, iż zostały one wydane

z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, gdyż organ nie wyjaśnił nowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób wyczerpujący. Wobec treści niejednoznacznych oświadczeń o uzyskiwaniu przez córkę skarżącej dochodu z tytułu alimentów płaconych przez jej ojca, zdaniem Sądu, należało w tym zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe między innymi poprzez przesłuchanie świadków M.D. i jej ojca, bądź w formie dokumentów wykazujących wysokość dochodów z tego tytułu. Dodatkowo Sąd zważył, że załącznik do decyzji zawierający jej istotną część, czyli szczegółowe wyliczenie kwoty należnego dodatku mieszkaniowego, nie został podpisany przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji, a zatem nie spełnia wymogu formalnego z art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak powyżej wskazano, prawomocny wyrok sądu administracyjnego w danej sprawie wiąże strony a także inne sądy w niej orzekające.

W przedmiotowej sprawie orzekając ponownie organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdziły, że postępowanie dowodowe w sprawie uzupełniono zgodnie ze wskazaniami powyższego wyroku. W uzasadnieniu decyzji z dnia 25 stycznia 2007 r. organ pierwszej instancji uznał, że "wobec braku możliwości potwierdzenia dochodów M.D. przyjęto za wiarygodne złożone pod odpowiedzialnością karną oświadczenie z dnia [...] czerwca 2005 r. przez osobę ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego B.D.. Informuje

w nim, że córka twierdzi, że dostawała pieniądze od swojego ojca, w roku 2001

i 2002 po 100 zł miesięcznie, było to jej kieszonkowe, o którym nie musiała informować." Także organ odwoławczy stwierdził, że wobec niemożności potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez M.D., słusznie organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne powyższe oświadczenie B.D..

Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, powyższego stanowiska organów administracji nie podziela. O ile bowiem zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy rzeczywiście nie daje podstaw do kwestionowania "wiarygodności" oświadczenia B.D. z dnia [...] czerwca 2005 r., o tyle nie jest on wystarczający do dokonania jedynie na podstawie tego oświadczenia ustalenia stanu faktycznego w zakresie wysokości i okresu uzyskiwanego przez M.D. dochodu z tytułu alimentów od jej ojca. Nadto należy podkreślić, iż prowadzące postępowanie w sprawie organy, pomimo wskazań Sądu, nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, zgodnie z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej, zmierzającego do ustalenia powyższej okoliczności istotnej dla rozpoznania sprawy co do istoty.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art.

7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł ten wyraża ogólną zasadę postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej, która znajduje rozwinięcie w szczegółowych przepisach procedury administracyjnej. Jednym z nich jest art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej są obowiązane zebrać pełny materiał dowodowy i ocenić go w sposób wyczerpujący. Szczególne znaczenie postępowania dowodowego podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia środka dowodowego, art. 75 § 1 stanowi jednak, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie natomiast do treści art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada prawdy obiektywnej obliguje zatem organ administracji do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych i możliwych dowodów, które pozwolą na wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.

Nie można zgodzić się przede wszystkim ze stanowiskiem organów, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie istniała możliwość potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez M.D. od jej ojca. To organ wszczynając z urzędu postępowanie wznowieniowe i kwestionując wysokość wskazanych we wniosku dochodów rodziny, winien ustalić wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi faktyczną wysokość dochodów M.D. w okresie od maja do lipca 2002 r. Sąd, na podstawie okoliczności przedmiotowej sprawy, podziela bowiem zarzut skarżącej, że jej oświadczenie z dnia [...] czerwca 2005 r., nie może być dla ustalenia tej okoliczności wystarczającym. Należy podkreślić, że z treści tegoż oświadczenia wynika jedynie, że B.D. przyznaje, iż jej nieobecna w kraju od dwóch lat córka twierdzi, że dostawała pieniądze od swojego ojca w roku 2001 i 2002 po 100 zł miesięcznie, ale to było jej kieszonkowe, o którym nie musiała matki informować. Nie wynika z tego oświadczenia przede wszystkim, czy w dacie składania wniosku B.D. o tej okoliczności wiedziała, czy też nie i jaka była wysokość dochodu córki w rozpatrywanym okresie trzymiesięcznym. Ustalenie to ma zasadnicze znaczenie dla możliwości uznania, że skarżąca, ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podała nieprawdziwe lub dane.

Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji zobowiązany wyrokiem sądu do uzupełnienia postępowania dowodowego w niezbędnym dla wyjaśnienia sprawy zakresie, ograniczył czynności dowodowe jedynie do wezwania M.D., K.D. i B.D. w celu jednoznacznego określenia źródła i wysokości dochodu osiągniętego przez M.D. w deklarowanym okresie. K.D. (mąż wnioskodawczyni B.D.) oświadczył, że M.D. nie jest jego córką, ma jego nazwisko, przebywa w Anglii, a zameldowana jest na stałe w [...]. B.D. wezwana do wskazania miejsca zamieszkania córki ojca M.D., w dniu [...] września 2006 r. oświadczyła, że nie jest jej znane miejsce pobytu ojca córki, która przebywa za granica i jej ojciec prawdopodobnie też.

Organ nie podjął jakichkolwiek dalszych czynności, które mogłyby umożliwić ustalenie dochodu M.D. w okresie od maja do lipca 2002 r. Przede wszystkim nie podjęto możliwych czynności procesowych zmierzających do ustalenia danych personalnych ojca M.D., jego adresu zamieszkania (w tym potwierdzenia czy przebywa na terenie kraju czy poza jego granicami, jaki był ostatni adres zamieszkania w kraju itp.). Nie ustalono jaka była treść wyroku lub orzeczenia ustalającego alimenty na rzecz M.D., czy był on i w jakim okresie realizowany dobrowolnie, czy w drodze egzekucji. Nie podjęto próby ustalenia jaki jest obecny adres M.D., czy przebywa ona i jak często w miejscu zameldowania, lub przyjeżdża do Polski. Zaniechanie organu w tym zakresie powoduje, iż stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie ustalony, zatem orzeczenie merytoryczne co do wysokości dochodu M.D., a w konsekwencji 4 osobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni, jest przedwczesne. W tych okolicznościach również przedwczesne okazało się ponowne ustalenie i orzekanie o wysokości dodatku mieszkaniowego należnego B.D. za okres od [...] września 2002 r. do [...] lutego 2003 r.

Należy podkreślić, iż w sytuacji gdy organ administracji z urzędu wznowił postępowanie administracyjne wzruszając ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła określone uprawnienia i pozbawiając ją tychże uprawnień lub przyznając je w niższej wysokości, jedynie właściwe i nader wnikliwe uzasadnienie zapewni pełną realizację podstawowych praw strony postępowania administracyjnego i jego ogólnych zasad.

Dodatkowo Sąd zważył, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2007 r. dotknięta jest jeszcze jedną wadą, która nie została zweryfikowana w postępowaniu odwoławczym – pomimo wskazania w uzasadnieniu decyzji, że wyliczenie kwoty należnego dodatku znajduje się w załączeniu do decyzji, stosownego załącznika brak jest w aktach administracyjnych sprawy. Należy stwierdzić, iż w treści decyzji nie zawarto szczegółowego wyliczenia należnej kwoty dodatku. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia [...] sierpnia 2007 r. złożonym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, decyzję nr [...], otrzymała ona bez załącznika (k. 22). Odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, iż orzekało na podstawie akt przedłożonych sądowi.

Nadto należy nadmienić, iż pomimo jednoznacznego wskazania w uprzednim wyroku tutejszego Sądu, iż brak jest podstaw do nakazania w decyzji administracyjnej orzekającej w trybie wznowieniowym o prawie do dodatku mieszkaniowego, zwrotu nienależnie pobranej kwoty dodatku mieszkaniowego, rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało przez organ pierwszej instancji bez podstawy prawnej zamieszone w treści decyzji. Pomimo, iż orzeczenie to umieszczono obecnie w uzasadnieniu decyzji, jego treść wskazuje jednoznacznie, iż organ władczo, ustala w tej decyzji kwotę nienależnie pobranego dodatku, podwojona kwotę, która należy zwrócić oraz sposób i termin zapłaty. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, zgodnie z którym orzeczenie w tym przedmiocie zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 z późn.zm.). Ponowne zawarcie przez organ pierwszej instancji takiego orzeczenia w treści uzasadnienia decyzji, należy ocenić jako zmierzające do obejścia wskazanych przepisów.

Powyższe uchybienia proceduralne, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało zaskarżoną decyzję uchylić. Na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpozna ponownie sprawę w jej całokształcie z uwzględnieniem powyższych wskazań. Zgodnie z normą wyrażoną

w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ drugiej instancji winien bądź, uzupełniając postępowanie dowodowe we własnym zakresie, orzec merytorycznie, bądź uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania,