Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2471/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 8; art. 75; art. 77 par 1 ; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej A. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ), działając w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. , Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.- dalej jako ustawa o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. C. (skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] września 2011 r., w sprawie stwierdzenia, że A. C. jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lipca 2011 r.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., Inspektorat K. pismem z [...] lipca 2011 r. wystąpił z wnioskiem do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego A. C. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej gospodarczej na podstawie wpisu nr [...].

Rozpatrując wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] września 2011 r. stwierdził, iż skarżąca jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lipca 2011 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał na następujące przepisy;

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008 r., Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) obowiązującej od 1 października 2004 r.

- art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. 2003 r., Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r.,

- art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. 1997 r., Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r.,

Jak przyjął organ w myśl tych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi (brzmienie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązujące do 19 września 2008 r.). Począwszy od 20 września 2008 r., art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi, iż obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa powyżej, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 12. ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, powstaje i wygasa (powstawał i wygasał) w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym.

Organ ustalił, że pozarolniczą działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą została wpisana do ewidencji Urzędu Miasta K. pod nr [...], z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia [...] kwietnia 1997 r. Powyższy wpis został wykreślony z ewidencji gospodarczej z dniem [...] lipca 2011 r. z uwagi na niezgodność wpisu ze stanem faktycznym, polegającą na zameldowaniu i zamieszkiwaniu pod adresem innym niż wskazany we wpisie (decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...]). Skarżąca w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie dokonywała jej zawieszenia.

Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z przyjętym orzecznictwem, przed 20 września 2008 r., określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego. Na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych, zaś skarżąca, mimo wezwania takich dowodów nie przedstawiła.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza została zlikwidowana w 1998 roku lub w 1999 roku, o czym została poinformowana Izba Skarbowa K. Z uwagi na upływ czasu skarżąca nie dysponuje stosownymi dokumentami bowiem uważała, że cała sprawa została zakończona.

Rozpoznając to odwołanie Prezes NFZ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.

Powołując obowiązujące przepisy prawa Prezes NFZ stwierdził, że niezależnie od powiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia zwrócił się również o nadesłanie stosowanej informacji z właściwego Urzędu Skarbowego w przypadku okresowego nieuzyskiwania przychodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Ww. pismem poinformowano także o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy też nadesłania innych dokumentów w sprawie, mogących mieć wpływ na jej rozpoznanie oraz zwrócono się o przesłanie dokumentu potwierdzającego dane osobowo-adresowe z jakimi Pani A. C. figuruje w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, różniących się od danych zawartych we wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wyznaczonym terminie Ubezpieczona nie zajęła żadnego stanowiska w sprawie. Z akt sprawy (zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pisma) wynika, iż powyższa korespondencja została odebrana osobiście przez Panią A. C. Ponadto na prośbę organu I instancji ZUS nadesłał aktualne dane osobowe oraz adres skarżącej.

W odpowiedzi na pismo organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. dotyczącego przedstawienia dowodów na okoliczność, że w latach 1999-2011 nie prowadziła działalności gospodarczej skarżąca nadesłała:

1) zaświadczenie nr [...] o wymeldowaniu z pobytu stałego wystawione w dniu [...] października 2011 r. przez Urząd Miasta K.,

2) skierowanie wystawione przez Urząd Miasta K. w dniu [...] lutego 2000 r., znak: [...], do zawarcia umowy najmu lokalu oznaczonego nr [...], położonego w K. przy ul. R. [...],

3) pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] dotyczące archiwizacji dokumentów gromadzonych m.in. przez organy podatkowe.

Jednakże, zdaniem Prezesa NFZ powyższe dokumenty nie stanowią dowodu, że strona nie prowadziła działalności gospodarczej w latach 1999-2011. W szczególności przedmiot działalności tj.: profesjonalna opieka nad dziećmi, osobami starszymi, doradztwo, konsultacje psychologiczne, psychoedukacja, wspomaganie procesu wychowawczego, szkolenie i konsulting w dziedzinie kreatywnego myślenia - nie wskazuje, na możliwość jej prowadzenia tylko i wyłącznie pod adresem: [...]-[...] K., ul. G. [...]/[...]. Dane wykazane w pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K. dotyczą jedynie: miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy, adresu zakładu głównego oraz innych adresów i miejsc wykonywania działalności. Wpis dokonany w dniu [...] marca 1997 r. pod numerem ewidencyjnym [...] został wykreślony przez Prezydenta Miasta K. z uwagi na niezgodność danych zwartych w pkt 2 ze stanem faktycznym.

Oceniając pozostałe dokumenty złożone w sprawie przez stronę Prezes NFZ wskazał, iż co prawda coroczne rozliczenia PIT z urzędem skarbowym nie wykazują w przedmiotowym okresie czasu żadnych przychodów, zysków lub strat poza pracą na etacie w szpitalu, jednakże nie przedstawiono żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. Natomiast pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] dotyczące archiwizacji dokumentów gromadzonych m.in. przez organy podatkowe oraz ich brakowania po upływie okresu określonego we właściwym wykazie akt (w przypadku dokumentów dotyczących Pani A. C. - po upływie 10 lat) dotyczy jedynie dokumentów zgromadzonych w sprawie przed 2000 rokiem, nie dotyczy natomiast lat 2001-2011.

W tej sytuacji organ uznał, że w odniesieniu do przyjętego w decyzji okresu objęcia ubezpieczeniem tj. od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lipca 2011 r. faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej. Dla okresu przed 20 września 2008 r., dowód uprawdopodobniający nieprowadzenie działalności gospodarczej może stanowić pisemne zgłoszenie przerwy w wykonywaniu tejże działalności do ZUS bądź do właściwego urzędu skarbowego lub brak przychodów z tytułu pozarolniczej działalności potwierdzony stosownym zaświadczeniem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie;

art. 7, art. 9, art. 77, art. 80, art. 86 k.p.a. przez przyjęcie za udowodniony fakt prowadzenia pozarolniczej działalności w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] lipca 2011 r. w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania,

art. 8 ust. 1 i art. 19 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej oraz art. 7 ust. 2 i art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do utożsamienia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z jej faktycznym prowadzeniem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zarówno organ I jak i II instancji swe rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie wykreślenia od dnia [...] lipca 2011 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] marca 1997 r. pod numerem ewidencyjnym [...] dotyczącego prowadzenia pozarolniczej działalności od dnia [...] kwietnia 1997 r. Zdaniem skarżącej jako nie dający się pogodzić zasadami postępowania administracyjnego należy uznać fakt, iż nie poinformowano jej o konieczności przedstawienia innych niż dołączone przez nią zaświadczeń organów podatkowych, możliwości wskazania świadków, którzy potwierdziliby faktyczny okres prowadzenia działalności gospodarczej wreszcie możliwości złożenia przez skarżącą wyjaśnień w charakterze strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a skarżąca występowała w postępowaniu zarówno przed organem I jak i II instancji bez pomocy adwokata jak i radcy prawnego. Wszelkie wątpliwości w zebranym materiale dowodowym zostały rozstrzygnięte na niekorzyść skarżącej. Pominięto wyjaśnienia skarżącej - bez ich weryfikacji- iż zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej z końcem 1998 r., zgłaszając ten fakt we właściwym organie podatkowym, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął zakończenie działalności w sposób milczący - nie dochodząc zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne od [...] stycznia 1999 r. do dnia zgłoszenia w NFZ, czyli do dnia [...] lipca 2011 r. W rezultacie przyjęto, iż wobec braku dowodów na zawieszenie prowadzenia działalności pozarolniczej okres jej prowadzenia był identyczny z określonym w cytowanej decyzji Prezydenta Miasta K. W ten sposób ukarano skarżącą za niezgłoszenie zakończenia prowadzenia działalności organowi rejestrowemu - Prezydentowi Miasta K.-stwierdzeniem istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego za okres, w którym działalność gospodarcza nie była faktycznie prowadzona, pomimo iż żaden przepis nie przewiduje takich konsekwencji dla osób, które nie wykreśliły działalności z rejestru przedsiębiorców.

Skarżąca wskazała, że dopiero na etapie przygotowywania skargi na decyzję Prezesa NFZ do sądu administracyjnego, po zasięgnięciu przez skarżącą porady prawnej, zwróciła się o wydanie zaświadczeń potwierdzających zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej do Naczelnika Urzędu Skarbowego K., Naczelnika Urzędu Skarbowego K. oraz świadka likwidacji prowadzenia działalności gospodarczej z końcem 1998 r. Naczelnik US K. zaświadczeniem z dnia [...] listopada 2011 r. potwierdził, że A. C. figuruje w ewidencji podatników jako osoba fizyczna, nieprowadząca działalności gospodarczej od [...] września 2001 r., czyli od momentu kiedy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania skarżącej był US K.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i cytując jego fragmenty skarżąca podniosła, że w decyzjach organów obu instancji, utożsamiono wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej daty jej rozpoczęcia z datą podjęcia takiej działalności w rozumieniu faktycznym i jej prowadzeniem aż do dnia wykreślenia tego wpisu (...) Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji okresowi prowadzenia działalności gospodarczej, bez możliwości skorygowania tego okresu na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym, nie jest zasadne. Przede wszystkim zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Z tego powodu wpisowi nadawano zawsze charakter deklaratoryjny, a nie - konstytutywny. Nie kreował on również bytu prawnego przedsiębiorcy. Określanie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi więc o niedopuszczalność korygowania czasokresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego", (wyrok NSA z 25 października 2006 r. , sygn. akt II GSK 179/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2007 sygn. akt VII SA/Wa 476/07 oraz z dnia 12 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 876/08, z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1500/07). Z ostrożności podniosła także zarzut przedawnienia roszczeń NFZ i ZUS.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako: p.p.s.a.)

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu przedmiotowa decyzja Prezesa NFZ narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Należy podkreślić, że organy administracji, wydając zaskarżoną decyzję były związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r. sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 §3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia omówionych wyżej kryteriów. Analiza uzasadnienia decyzji pozwala na stwierdzenie, iż organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób pełny i wnikliwy oraz rozstrzygnął na niekorzyść skarżącej istniejące w sprawie wątpliwości dotyczące okresu prowadzenia działalności gospodarczej. W toku postępowania skarżąca wskazywała, że na skutek wyroku eksmisji musiała wyprowadzić się z mieszkania zakładowego w związku z czym nie mogła prowadzić tam dalej swojej działalności gospodarczej. W piśmie dnia [...] października 2011 r. skarżąca wyjaśniła, że w latach 1999-2000 zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej zgłaszając ten fakt we właściwym urzędzie skarbowym.

Jednakże Prezes NFZ nie dał wiary temu oświadczeniu skarżącej oraz uznał, że dokumenty załączone do pisma z [...] października 2011 r. nie stanowią dowodu, iż strona nie prowadziła działalności gospodarczej w latach 1999-2011. W szczególności, zdaniem organu, przedmiot działalności tj.: profesjonalna opieka nad dziećmi, osobami starszymi, doradztwo, konsultacje psychologiczne, psychoedukacja, wspomaganie procesu wychowawczego, szkolenie i konsulting w dziedzinie kreatywnego myślenia - nie wskazuje, na możliwość jej prowadzenia tylko i wyłącznie pod adresem: [...]-[...] K., ul. G. [...]/[...]. Prezes NFZ stwierdził, że dowody przedstawione przez skarżącą nie są wystarczające do obalenia domniemania.

Sąd zauważa, że pomimo obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 i 8 k.p.a. organy nie podjęły żadnych dalszych działań poprzestając na zakwestionowaniu wiarygodności przedstawionych przez skarżącą dowodów. Jednocześnie organy nie szczegółowo nie przedstawiły powodów dla których uznały, że oświadczenia składane przez stronę nie odpowiadają prawdzie. Ponadto, wbrew przyjętym regułom dowodowym organy nie wskazały jakie dokumenty, oprócz dowodu dotyczącego zawieszenia działalności, byłby miarodajne i przekonujące. W tym zakresie działania organu ograniczyły się do wezwania strony do złożenia dowodów, iż w latach 1999-211 nie prowadziła działalności gospodarczej, co było niewystarczające z punktu widzenia osoby, która działała bez zawodowego pełnomocnika.

Należy podkreślić, iż obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Jednakże dopiero zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe oparte jest bowiem na zasadzie oficjalności, a rola organu nie jest ograniczona tylko do oceny faktów, które przedstawił wnioskodawca. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok NSA z 26 .11. 1984 r. sygn. akt II SA 1205/84, NSA nr 2/1984, poz. 98 powołany także przez B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 690, teza 3). Uważa się, że w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski (wyrok NSA z 19 października 1988 r., sygn. akt II SA 1947/87, NSA nr 2/1988, poz. 82, oraz W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2002, str. 104 i cytowana tam literatura).

Ponadto w tego rodzaju sprawach w orzecznictwie został ukształtowany pogląd, iż fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wpis do ewidencji przesądza o istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (wyrok NSA 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 70/07, wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 287/06).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien dokładnie wyjaśnić okres podlegania przez skarżącą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z uwzględnieniem art. 75 k.p.a. oraz weźmie pod uwagę wskazane wyżej uchybienia dotyczące ustalenia stanu faktycznego.

Z tych przyczyn, na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. O niewykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.