Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 641/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. przy udziale sprawy ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz adw. E. I. kwotę [...] ([...])zł podwyższoną o kwotę [...] ([...]) zł stawki podatku od towarów i usług przewidziana do tego rodzaju czynności – łącznie [...] ([...]) zł. /-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus


UZASADNIENIE

sygn. IV SA/Po 641/06

U Z A S A D N I E N I E

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2006 r. L.M. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej Ośrodek) o przyznanie [...] zł zasiłku celowego bezzwrotnego na zakup okularów w związku ze skierowaniem Wnioskodawcy przez Powiatowy Urząd Pracy w K. (dalej PUP) na kurs komputerowy (k.11 akt administracyjnych).

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8, art. 12, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 dalej ustawa lub ups) działający z upoważnienia Wójta Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej Kierownik Ośrodka) odmówił przyznania L.M. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup okularów.

W uzasadnieniu Kierownik Ośrodka wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego dnia [...] maja 2006 r. ustalono, że Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami. Zainteresowany jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w PUP. Matka i ojciec są osobami niezdolnymi do pracy, pobierającymi świadczenia rentowe. Kryterium dochodowe rodziny wynosi 948 zł. Na dochód rodziny za ostatni miesiąc, pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, składają się: [...] zł renty matki z KRUS+ [...]zł renty ojca z ZUS; łączny dochód rodziny wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe rodziny o [...]zł. W 2006 r. zaplanowany budżet Ośrodka wynosi [...] zł i jest mniejszy w stosunku do ubiegłego roku o [...] zł. Biorąc pod uwagę liczbę osób korzystających ze świadczeń w 2005 r. można stwierdzić, że w bieżącym roku skorzysta z tej formy pomocy ok. 230 rodzin i osób, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego. Obecnie w pierwszej kolejności Ośrodek rozpatruje pozytywnie wnioski osób i rodzin znajdujących się ubóstwie. W związku z powyższym i ograniczeniami Ośrodka Kierownik Ośrodka nie widzi podstaw do przyznania zasiłku celowego specjalnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach (k. 2 akt administracyjnych).

W odwołaniu L.M. wniósł o: uchylenie decyzji Kierownika Ośrodka w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ I instancji; ustalenie, że Odwołujący spełnia wymogi do uzyskania pomocy, w zakresie przyznania zasiłku celowego na zakup okularów. L.M. zarzucił decyzji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r.- nr [...]na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że zasady udzielania pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.). Pracownik socjalny Ośrodka przeprowadził dnia [...] maja 2006 r. wywiad środowiskowy i ustalił, że Strona zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swymi rodzicami. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł i jest wyższy od kryterium ustawowego, które dla trzyosobowej rodziny wynosi 948 zł. Na osobę przypada [...] zł miesięcznie, a ustawowe kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna "wspiera" osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ I instancji nie uznał za celowe przyznanie pomocy finansowej w niniejszym przypadku, co szczegółowo uzasadnił w uzasadnieniu swej decyzji. Posiadanie samochodu wiąże się także z dodatkowymi wydatkami, które być może uniemożliwiają Stronie zakup niezbędnych okularów. Decyzja o przyznanie zasiłku celowego jest decyzją uznaniową i od uznania organu zależy jej udzielenie ( art. 39 ust. 1 ustawy).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.M. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, "godzących rażąco w prawo i samego obywatela". Skarżący decyzji Samorządowego Kolegium i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Ośrodka zarzucił: brak wyczerpującego uwzględnienia stanu faktycznego mającego istotny wpływ na wynik sprawy; [potrzebę- dopisek WSA faktycznego udzielania pomocy potrzebującym, miast wymijającego tłumaczenia, by pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. L.M. nie wie, jak z czystym sumieniem można twierdzić, że wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, skoro nie ma On żadnego dochodu, pozostając na łasce i niełasce rodziców. Samochód jest stary, małolitrażowy, mało używany i niezniszczony, wyposażony w instalację gazową. Jazda nim nie jest droższa niż środkami komunikacji publicznej (choć ze względów oszczędnościowych Skarżący obecnie jeździ rowerem). Posiadanie auta zwiększa szansę na znalezienie pracy, bo zwiększa dyspozycyjność Zainteresowanego (k. 4-7 akt sądowych).

W postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika będącego adwokatem z urzędu (k. 24, 32, 42-43 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadną.

Trafnym okazał się zarzut sprzeczności istotnych ustaleń organów obu instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci pominięcia przy ustalaniu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy odpisów dokumentów: orzeczenia z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K.; umowy z dnia [...] kwietnia 2006 r. między PUP w K. a L.M. o szkoleniu w ramach kursu komputerowego I i II stopnia; skierowania z dnia [...] kwietnia 2006 r. L.M. przez PUP na kurs obsługi komputera I i II stopnia w okresie od dnia [...] kwietnia 2006 do [...] maja 2006 r.; wyniku badań wzroku L.M. z dnia [...] kwietnia 2006 r.; zaświadczenia PUP z dnia [...] kwietnia 2006 r. (k. 14-19 akt administracyjnych). Pominięcie tych odpisów dokumentów- wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy- dokonało się z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa; odpowiednio- J. Krajewski w: "Kpc z komentarzem" W.Pr. 1989 t. 2 s. 607 uw. 19 b).

Sąd podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji. W szczególności Sąd dał wiarę ustaleniom faktycznym, zawartym w protokole rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...] maja 2006 r. (k. 3- 10v akt administracyjnych; art. 106 § 3 i 5 ppsa).

Sąd ustalił nadto, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] zaliczył L. M., urodzonego dnia [...] kwietnia 1972 r. do lekkiego stopnia niepełnosprawności, określił, że orzeczenie ma charakter okresowy i wydano je do dnia [...] lutego 2007 r.; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2004 r.; jako przyczyny niepełnosprawności określono [...] (choroby [...])/ 04-O (choroby narządu wzroku; § 32 ust. 2 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności- Dz.U. 139/03/1328). Powiatowy Zespół udzielił wskazań- w szczególności: praca lekka jako odpowiednie zatrudnienie uwzględniające psychofizyczne możliwości danej osoby (k. 19 akt administracyjnych).

Dnia [...] lutego 2006 r. L.M. zarejestrował się w PUP. Decyzją z dnia [...]lutego 2006 r. nr [...]Kierownik Ewidencji i Świadczeń PUP przyznał L.M. status osoby bezrobotnej i odmówił Mu przyznania prawa do zasiłku. W okresie od [...]lutego 2006 do dnia [...] kwietnia 2006 r. Skarżący nie otrzymał oferty odpowiedniej pracy, zatrudnienia robót publicznych, prac interwencyjnych, propozycji przekwalifikowania lub przyuczenia do zawodu. Dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektor PUP zawarł z L. M. umowę nr [...] o skierowaniu na kurs obsługi komputera I i II stopnia w dniach od [...] kwietnia 2006 do [...] maja 2006 r. W tym celu skierowano Zainteresowanego na badanie wzroku, w którym ustalono w szczególności, że L.M. cierpi na chorobę wzroku (w szczególności wartość dla oka lewego: [...]sfera; [...]cylinder; [...] oś; dla oka prawego: [...]sfera; +[...]cylinder; [...]0 oś); lekarz zaznaczył antyrefleks (k. 15). Koszt badania lekarskiego pokrył PUP (bezsporne- k. 11 akt administracyjnych; art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc). Skarżący cierpi na astygmatyzm obuoczny ukośny (k. 7 akt administracyjnych).

Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie przywołanych wyżej odpisów dokumentów, które nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności, i nie zostały zakwestionowane przez strony (art. 106 § 1, 3 i 5 ppsa).

Skarżący błędnie podniósł wątpliwość, czy prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe. Ustawodawca w art. 6 pkt 14 ups zdefiniował pojęcie rodziny jako osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia, czy każdy z członków rodziny uzyskuje dochody własne- istotne jest jedynie, czy wspólnie zamieszkują i gospodarują. Gospodarowanie zakłada w szczególności podział ról w rodzinie- w tym np. udział w opiece nad innym członkiem rodziny, sporządzanie posiłków, sprzątanie etc. Sam Zainteresowany w oświadczeniu z dnia [...]maja 2006 r. wskazał w punkcie IV: "prowadzę wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami" (k. 24 v akt administracyjnych). W wywiadzie środowiskowym Zainteresowany wskazał, że mimo wspólnego zamieszkiwania, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z bratem M.M., Jego żoną i 2 Ich dzieci- k. 5v akt administracyjnych). W odwołaniu z dnia [...] marca 2006 r. od decyzji PUP z dnia [...] lutego 2006 r. L.M. wskazał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców (k. 16-17 akt administracyjne, załączone do akt IV SA/Po 490/06; k. 43 akt IV SA/Po 641/06). Zgodnie z zasadą subsydiarności, obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek pomocy społecznej ( odpowiednio – wyrok SN z dnia 03 września 1998 r.- I CKN 908/97 – OSNC 3/99/53 z glosą T. Smyczyńskiego- OSP 10/99/173, akceptowany przez M. Andrzejewskiego "Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej" Zakamycze 2003 str.147 i nast.). Wypełnianie obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego dziecka, pozostającego w niedostatku, przez rodziców tego dziecka (art. 135 § 2 kro), nie niweczy wspólnego gospodarowania w rozumieniu art. 6 pkt 14 ups- przeciwnie- wskazuje na właściwy sposób wypełniania obowiązku pomocy wzajemnej w ramach więzi rodzinnych.

Organ odwoławczy z naruszeniem prawa materialnego (art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 ups) nie dostrzegł, że Kierownik Ośrodka trafnie rozważał (co prawda tylko w uzasadnieniu- choć powinien także w sentencji decyzji) możliwość udzielenia Wnioskodawcy świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego. Jest rzeczą oczywistą, że jeśli ubiegający się o pomoc w postaci zasiłku celowego przekracza kryterium dochodowe (art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ups), a z zebranego materiału dowodowego wynika, że w grę wchodzić może szczególnie uzasadniony przypadek, organ obowiązany jest pouczyć Zainteresowanego o możliwości złożenia wniosku o pomoc w oparciu o art. 41 ups ( 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ups; art. 15 pkt 2 ups, art. 14 ups w zw. z art. 9 kpa).

Z definicji pomocy społecznej, zawartej w art. 2 ust. 1 ustawy nie sposób wyprowadzić wniosku, że każdy wniosek Zainteresowanego winien być uwzględniony. Pomoc społeczna, będąca instytucją polityki społecznej państwa, ma na celu umożliwienie (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy) osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tak pomyślana pomoc społeczna opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319). Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (art. 2 ust. 1 ustawy; W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8; Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" Wyd. LEGES 2004 s. 10).

Zagadnieniem kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, czy ubiegający się po raz pierwszy o pomoc społeczną (k. 3, 11 akt administracyjnych), w związku ze skierowaniem przez PUP na koszt podatnika na kurs komputerowy, będący niepełnosprawnym w stopniu lekkim z uwagi na schorzenie oczu, o potrzebie którego zaopatrzenia w odpowiednie okulary potwierdził kompetentny lekarz w ramach przygotowania do kursu komputerowego, jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 41 ups), niezbędną potrzebą życiową, czy odpowiada celom pomocy społecznej i mieści się w możliwościach pomocy społecznej. Racjonalny i oszczędny zakup okularów, w wyniku działań aktywizujących podjętych przez PUP, mieści się w kategoriach zaspokojenia niezbędnych potrzeb w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 41 pkt 1 ustawy. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), a potrzeby osób korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej ( art. 3 ust. 4 ustawy; wyrok NSA z 12.1.1994- I SA 1649/93- ONSA 1/95/33).

W sprawie organ I instancji winien był rozważyć, czy nie należało zawrzeć z Wnioskodawcą kontraktu socjalnego (art. 6 pkt 6, art. 11 ust. 2 i art. 108 ustawy)- według wzoru załączonego do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie wzoru kontraktu socjalnego- Dz.U. 42/05/409. W takim kontrakcie możliwym było: sprecyzowanie planu pracy socjalnej; wskazanie, jakie konkretne działania w jakim terminie podejmie Zainteresowany, by na coraz przyjaźniejszym dla pracobiorcy rynku pracy uzyskać zatrudnienie- w tym przy wykorzystaniu umiejętności uzyskanych w ramach szkolenia komputerowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wszelkie środki publiczne (w tym w ramach pomocy społecznej), winny być wydatkowane w sposób racjonalny. Skoro na koszt podatników (przy wykorzystaniu środków z Funduszu Pracy) przeszkolono Wnioskodawcę, celowym jawi się wydatek na ekstraordynaryjne i jednorazowe zaopatrzenie Go w okulary, które umożliwić Mu miały należyty udział w kursie, a następnie przy wykonywaniu pracy. Taki wydatek pomoże bowiem wykorzystać L. M. własne uprawnienia i możliwości ( art. 2 ust. 1 in fine ups). Kontrakt socjalny stałby się elementem prawidłowo rozumianej pracy socjalnej ( art. 6 pkt 12 i art. 45 ust. 2 ustawy) i sprzyjałby brakowi potrzeby ponownego sięgania przez Zainteresowanego do środków z pomocy społecznej. L.M. jest bowiem młodym, [...] letnim mężczyzną, który- mimo lekkiego stopnia niepełnosprawności- sprawia wrażenie zaradnego i rokującego nadzieję na pełne usamodzielnienie się (skoro przez [...] lat prowadził samodzielną działalność gospodarczą, co- zgodnie z doświadczeniem życiowym- wymaga wiedzy, umiejętności i zaangażowania).

Organy obu instancji, nie dostrzegając, że potrzeba sięgnięcia do środków pomocy społecznej przez osobę niepełnosprawną, wynikła z aktywnego działania PUP (innego organu administracji publicznej), przekroczyły dopuszczalne granice uznania administracyjnego ( art. 41 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1, 3 i 4, i art. 4 ustawy). Decyzje dotyczące przyznania zasiłków celowych mieszczą się w sferze pozostawionej uznaniu właściwego organu. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ups, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., I SA/Wa 448/04, LEX nr 166677). Jak jednak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 kpa ( wyrok NSA z: 28.6.1982- SA/Wr 245/82- ONSA 1/82/62; 11.6.1981- SA 820/81- ONSA 1/81/557, akceptowane przez J. Borkowskiego w: "Kpa- komentarz" CH BECK 2006 nb. 3 do art. 107). Decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia, niż decyzje podejmowane w warunkach ustawowego skrępowania ( E. Iserzon w: "Kpa- komentarz" W-wa 1970 s.209), tym więcej, że organ administracji publicznej ograniczony jest w szczególności zasadą praworządności i zasadą uwzględniania z urzędu interesu państwowego i słusznego interesu obywateli ( Z. Janowicz "Kpa- komentarz" W.Pr. PWN 1999 s. 304).

Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie słuszny interes obywatela. Z tej przyczyny organ – działając w ramach uznania – winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia ( wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego precyzyjnego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. Również przyznanie świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, obliguje organ do podania uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Konieczność taka związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania (art. 11 kpa), z drugiej zaś z koniecznością umożliwienia Sądowi przeprowadzenia kontroli legalności.

W rozpatrywanej sprawie kryteria te nie zostały spełnione. Organ I instancji nie wyjaśnił, czym kierowała się Gmina, ograniczając środki o ponad ¼ w stosunku do środków, przeznaczonych na pomoc społeczną w 2005 r. i czy organ wystąpił do Gminy, by owe środki zwiększyć, by unikać sytuacji sprzecznej z ustawą o pomocy społecznej, w której pomoc udzielana jest "w pierwszej kolejności" osobom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego.

Organy obu instancji nie dokonały dostatecznych ustaleń i nie rozważyły z należytą starannością przesłanek przyznania Zainteresowanemu specjalnego zasiłku celowego i błędnie uznały, że rodzina Wnioskodawcy posiada możliwości, których wykorzystanie mogłoby pomóc w pokonaniu trudnej sytuacji rodziny.

Ustawodawca nie definiuje pojęcia szczególnie uzasadnione przypadki w rozumieniu art. 41 ups, pozwalając organom pomocy społecznej na elastyczne reagowanie na wszelkie sytuacje, w których znalazły się osoby albo rodziny o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazuje się, że owe szczególne przypadki muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnianiu kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 ups, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy (wyrok NSA z 14.1.1999- I SA 1601/98- Lex 47408, akceptowany przez Ł. Borkowskiego i in.- op. cit. s. 75).

Nie ulega wątpliwości, że takim szczególnym przypadkiem może być ciężka choroba członka rodziny, która w sposób przemożny wpływa na ograniczenie możliwości zarobkowych członków rodziny, wiąże się z nadzwyczajnym nakładem czasowym i finansowym dla ograniczenia skutków choroby, zwłaszcza gdy choroba ta może spowodować śmierć lub nieodwracalne skutki dla zdrowia chorego. Może być nim również pomoc dla osoby niepełnosprawnej w uzyskaniu środka, sprzyjającego usamodzielnieniu się tej osoby.

Posiadanie używanego samochodu (Tico rocznik 1998- k.24v akt administracyjnych), nie stanowi samo przez się podstawy do odmowy pomocy.

W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348 ze zm.).

/-/ M. Dybowski /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus

za nieobecnego Sędziego

/-/ M. Dybowski

AT