Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 277/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 6, art. 2, art. 27c ust. 1, 4 i 5
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 27, art. 35, art. 36, art. 40, art. 44a, art. 44c ust. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1 , art. 81, art. 107 par. 3, art. 108
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak del Sędzia S.O. Dorota Radaszkiewicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie opłaty za kontrole i badania laboratoryjne oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 października 2013 r., znak : "[...]" wydaną na podstawie art. 27c ust. 4, art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm., dalej zwana ustawą o PIS), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O., postanowił :

- obciążyć opłatą za kontrole stwierdzające naruszenie przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w zakresie wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych przeprowadzone w dniach : 31 lipca 2013r., 7, 14 i 20 sierpnia 2013r. w "[...]" prowadzącej sklep "[...]",

- obciążyć opłatą za przeprowadzone badania laboratoryjne próbek wyrobów uznanych za środki zastępcze, pobranych w trakcie kontroli w dniach wyżej wskazanych w łącznej kwocie 916,00 zł oraz zobowiązał spółkę do przekazania jej na wskazany rachunek bankowy organu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przeprowadzone w dniach 31 lipca, 7,14 i 20 sierpnia 2013r. kontrole sanitarne w "[...]" prowadzącej Sklep "[...]" wykazały naruszenie przepisów higieniczno - zdrowotnych, co zostało potwierdzone wynikami badań laboratoryjnych, wykonanych przez "[...]" Centrum Badań Kryminalistycznych (sprawa : "[...]") próbek wyrobów uznanych za środki zastępcze. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w wyniku których stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Dodatkowo strona postępowania zgodnie z art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ponosi koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań produktów, których obrót właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymał w drodze decyzji. Z uwagi na powyższe strona została obciążona kosztem pobrania próbek, w składzie których analizy wykazały związki o budowie i właściwościach psychoaktywnych, co pozwala na uznanie ich za środki zastępcze. Wysokość opłat i sposób ich ustalenia za badania i inne czynności związane ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru organów PIS ustalono zaś na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36 poz. 203, dalej zwane rozporządzeniem wykonawczym).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "[...]" wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o umorzenie postępowania I instancji oraz o bezzwłoczne uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 11, 12, 77 § 1 oraz 107 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie niezbędności badań, a także niewskazanie by środki były faktycznie środkami zastępczymi, art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów powołanej ustawy; art. 27c ust. 4 ustawy o PIS poprzez jego zastosowanie i obciążenie kosztami badań strony, mimo że badania te nie były niezbędne, gdyż nie mogą stanowić dowodu w żadnej sprawie; naruszenie art. 79,79a,80,ust.1,79b,82 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli, w trakcie której zatrzymano produkty w sposób niezgodny z prawem; art. 4 pkt. 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji produkty stanowią środki zastępcze.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r., znak : "[...]" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania "[...]", W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. w dniach 31 lipca 2013r. oraz w dniach 7,14 i 20 sierpnia 2013r. przeprowadził czynności kontrolne w "[...]" należącym do skarżącej, które zostały podjęte w związku z otrzymywanymi każdorazowo informacjami z Wydziału Zdrowia W. Urzędu Wojewódzkiego w O. o hospitalizacji młodocianych osób, które wskazywały, że przyczyną ich złego samopoczucia jest nabycie i zażycie produktów zakupionych we wskazanym wyżej sklepie należącym do skarżącej. W wyniku przeprowadzonych kontroli organ stwierdził wprowadzanie do obrotu produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi. W związku z powyższym zasadnie organ I instancji wstrzymał wprowadzanie do obrotu zakwestionowanych decyzją produktów.

Organ II instancji nie podzielił zarzutu strony w zakresie naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji produkty stanowią środki zastępcze, wskazując, że przepis ten nie odnosi się do określonych właściwości chemicznych, toksykologicznych itp., lecz definiuje środek zastępczy w aspekcie sposobu w jaki się go wykorzystuje. W sprawie niniejszej stwierdzone przypadki zatruć młodych ludzi po zażyciu produktu "[...]" są dowodem na to, że użyty on został w celu odurzenia, zatem spełniona została definicja środka zastępczego, określona w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Organ II instancji podkreślił ponadto, że przeprowadzone badania były konieczne i potwierdziły wprowadzanie przez stronę środków zastępczych do obrotu. Uzyskane wyniki potwierdziły szkodliwe działanie na zdrowie i życie ludzi produktów wprowadzanych przez spółkę. Wobec powyższego zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o PIS (art. 27c ust. 4), koszty za przeprowadzenie badań powinna ponieść strona.

Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do § 2 - 5 rozporządzenia wykonawczego, wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Dalej organ odwoławczy wskazał obowiązujące w tym zakresie przepisy rozporządzenia wykonawczego i podkreślił że szczegółową kalkulację kosztów organ I instancji zawarł w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego należy uznać, że decyzja organu I instancji zawiera właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto organ II instancji wskazał, iż niezasadny jest również zarzut naruszenia art.108 k.p.a., albowiem wbrew stanowisku skarżącej, określenie w decyzji 14-dniowego terminu na przekazanie wskazanej decyzją kwoty na rachunek PSSE w Olsztynie nie jest równoznaczne z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w rozumieniu art. 108 k.p.a. Termin ten wynika bowiem z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa i ma również zastosowanie do ustalonej decyzją opłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie "[...]" wniosła o uchylenie w całości decyzji W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014r. znak : "[...]" oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 12 listopada 2013 r. Organowi wydającemu zaskarżoną decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania : art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do nich; art. 7, 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności poprzez nie wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", a także nie wyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżąca zarzuciła też nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, nie wykazanie przesłanek wskazujących na to, że strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze i bezpodstawne wskazanie, że wymienione w decyzji produkty są środkami zastępczymi, a także poprzez nie wyjaśnienie zasadności wysokości nałożonej kary. Zarzucono również naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku ku temu podstaw, a także art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu powołanej ustawy, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca wskazała, że w toku kontroli bezprawnie zatrzymano próbki produktów. Kontrola oraz postępowanie były prowadzone z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w tym ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wyniki przeprowadzonych badań winny zostać uznane za nieważne i kosztami tych badań nie powinien zostać obciążony przedsiębiorca, skoro wyniki tych badań nie mogą być dalej wykorzystywane, dlatego w żadnym stopniu nie można nazwać ich niezbędnymi, na co wskazuje art. 27c ust. 4 ustawy o PIS..

Sposób określenia terminu płatności, jak i nieokreślenie przedmiotu badania, którego koszty ma pokryć strona, jest niejasne i budzi wątpliwości. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał dowodów, na których oparł swoje wnioski. Skarżąca podkreśliła ponadto, że organ I instancji nie uzasadnił w sposób właściwy wydanej decyzji i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponadto wprawdzie organ nie wskazał wprost, że nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, jednakże organ powinien z niego korzystać ze szczególną rozwagą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje :

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji

w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanym dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., poz. 270) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 stycznia 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty w łącznej wysokości 916,00 zł. za przeprowadzone badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i obciążenia nią skarżącej.

Problem sprowadza się do oceny zasadności i prawidłowości obciążenia strony skarżącej kosztami poniesionymi za czynności kontrolne oraz badanie składu próbek produktów pobranych i zatrzymanych w trakcie kontroli sanitarnych dokonanych w dniach 31 lipca 2013r., 7, 14 i 20 sierpnia 2013r., co do których organ powziął wątpliwość, że mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Podstawę prawną skarżonych rozstrzygnięć stanowią zatem przepisy ustawy o PIS. Zgodnie z art. 1 pkt 6 cyt. ustawy, Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami m.in. zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku. Wykonywanie zadań przez PIS polega, jak stanowi art. 2 ustawy, na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemiologicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo - zdrowotnej. Katalog sposobów realizacji zadań nałożonych na PIS nie ma charakteru zamkniętego, co wynika ze sformułowania "w szczególności".

Zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o PIS, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje w drodze decyzji jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Wiadomym jest, że środki zastępcze zwane potocznie "dopalaczami" są szkodliwe dla zdrowia i życia ludzi. W obowiązującym porządku prawnym w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii zdefiniowano jako "środek zastępczy" substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów (art. 4 pkt 27). Celem realizacji przeciwdziałania narkomanii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustawodawca zakazał wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych (art. 44b). W świetle wyników badania próbek produktów zatrzymanych w analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości to, że stanowiły one środki zastępcze, których działanie jest, również w świetle okoliczności znanych powszechnie, zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi. Zatem zarzut skarżącej, że organy nie ustaliły, czy takie zagrożenie istnieje, jest niewątpliwie bezzasadny. Podkreślenia wymaga, że sporne produkty nie zawierały oznaczenia ich składu, uniemożliwiały zatem jakąkolwiek weryfikację bez przeprowadzenia odpowiednich badań i dokonania ocen ich bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi. Równie powszechnie znany jest fakt trudności w egzekwowaniu zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych i mimo podejmowanych przez właściwe organy działań, notorycznie powtarzające się przypadki potwierdzające realne zagrożenie dla zdrowia i życia, zwłaszcza młodych ludzi po spożyciu tego rodzaju substancji. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości to, że ochrona zdrowia i życia obywateli wymaga od ustawodawcy, jak również organów realizujących funkcje kontrolne, podjęcia niezwłocznych i skutecznych działań zapobiegawczych w przypadku powzięcia podejrzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu takich substancji.

Wobec powyższego, zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o PIS. Zwrócić należy uwagę, że odmiennie niż w regulacji art. 27c ust. 1 ustawy o PIS, dla zastosowania przewidzianych tam sankcji wystarczające jest samo podejrzenie, że konkretny produkt jest środkiem zastępczym, ustawodawca zrezygnował w takiej sytuacji od kwalifikowanej formy "podejrzenia uzasadnionego".

W ocenie Sądu wykładnia systemowa i celowościowa przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca świadomie tego typu zagrożenie związane z wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych uregulował odmiennie i nie zawarł tu odesłania stosowania przepisów dotyczących kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, określonych w rozdziale 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447), tak jak uczynił to wprost w art. 44a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wobec kontroli i czynności określonych w art. 35, 36 i 40 tej ustawy. Odnosząc się w związku z tym do zarzutów podniesionych w skardze związanych z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej podkreślić należy, że przepisy tej ustawy nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie, uwzględniając jej okoliczności faktyczne, a zwłaszcza znany wynik składu poddanych badaniom produktów, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prawidłowo przyjęły, że należy obciążyć stronę skarżącą kosztami czynności kontrolnych oraz badania składu próbek produktów, co do których w wyniku ekspertyzy wykonanej przez Centrum Badań Kryminalistycznych zostało stwierdzone, że można je zakwalifikować jako środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 o przeciwdziałaniu narkomanii. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie zastosował art. 27c ust. 4 ustawy o PIS, zgodnie z którym, koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania. Powołany przepis art. 27c w ust. 1 stanowi zaś, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W tym właśnie trybie toczyło się postępowanie w niniejszej sprawie. Podnieść należy, że organ miał podstawy do przyjęcia, iż zachodzi podejrzenie, że produkty sprzedawane w sklepie "[...]" mogą być środkami zastępczymi, a więc zachodziło podejrzenie, że produkty te stwarzają zagrożenie życia i zdrowia ludzi. W tej zaś sytuacji koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, czy oferowane i wprowadzane do obrotu produkty nie stanowią środków zastępczych, o których mowa w art. 44b w zw. z art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, powinna niewątpliwie ponieść strona skarżąca. Przesłanką obciążenia strony postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa produktu, które mają wyjaśnić, czy produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, jest tylko wystąpienie uzasadnionego podejrzenia (a w przypadku środków zastępczych podejrzenia), że produkt takie zagrożenie stwarza. W przypadku bowiem stwierdzenia, że podejrzenia, iż produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nie potwierdziły się, zgodnie z art. 27c ust. 5 ustawy o PIS, koszty poniesione przez stronę są jej zwracane.

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca została obciążona kosztami badań co do 5 prób badania produktów, co do których zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że stanowią one środki zastępcze. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, by strona skarżąca kwestionowała prawidłowość przeprowadzonych badań, ani też by przedłożyła przeciwdowody zmierzające do wykazania, że sporne produkty nie stanowią środków zastępczych bądź że nie stwarzają one zagrożenia zdrowia lub życia ludzi. Na obecnym etapie sprawy istnieją zatem podstawy do obciążenia skarżącej kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów, o których mowa w art. 27c ust. 1 i 4 ustawy o PIS w zw. z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Kolejnym zarzutem kierowanym wobec treści rozstrzygnięcia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O., zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, był zarzut naruszenia art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych. W rozstrzygnięciu swojej decyzji organ I instancji zobowiązał skarżącą spółkę do uiszczenia ustalonej decyzją opłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zasadnie wskazał zatem organ odwoławczy, że decyzji organu I instancji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 108 k.p.a. Wynika to jednoznacznie z treści decyzji. W takim zatem rozumieniu zarzut zarówno odwołania, jak i skargi jest niezasadny. Organ nie wskazał jako postawy prawnej art. 108 k.p.a , a przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.).

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez nieustalenie, czy zabezpieczone substancje były używane w rozumieniu tego przepisu. Zgodnie z cyt. przepisem, środek zastępczy to substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Dla prawidłowego zrozumienia analizowanego przepisu wystarczy bowiem sama możliwość użycia wskazanych w nim substancji, nie jest zatem konieczne stwierdzenie ich faktycznego używania. Celem ustawy jest bowiem przeciwdziałanie narkomanii i wykluczenie z terytorium kraju substancji w niej określonych jeszcze przed ich użyciem, które może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W odmiennym przypadku należałoby stwierdzić, że w przypadku ustalenia przez organy występowania takich produktów musiałyby one czekać na ich użycie przez osobę, co powodowałoby narażenie jej życia i zdrowia. Zadaniem organów jest właśnie przeciwdziałanie takim zdarzeniom, a nie czekanie na skutki działania zakazanych substancji (vide cyt. wcześniej art. 1 i art. 2 ustawy o PIS).

Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania wskazanych skargą w zakresie dotyczącym niewskazania podstawy faktycznej i prawnej w zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji. Organy w sposób jasny i wyczerpujący wyjaśniły podstawę faktyczną i prawną decyzji, jak i decyzje te zawierają wszystkie wymagane prawem elementy (art. 7,11,12,77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a.). Również nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony przez organ I instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, skoro na etapie postępowania odwoławczego pismem z dnia 19.12.2013r. pełnomocnik skarżącej powiadomiony został o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie wniesionego odwołania od decyzji organu I instancji. Zawiadomienie to odebrane zostało 8.01.2014r. i pełnomocnik skarżącej nie skorzystał z prawa wypowiedzenia się we wskazanej wyżej kwestii.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13.03.2013r. , II SA/Gd 592/12 wskazał, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Tekst orzeczenia pochodzi z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Takiego zaś związku zarzucanego uchybienia dotyczącego postępowania przed organem I instancji strona nie wykazała. Nie wskazała bowiem jakie konkretnie czynności procesowe zostały jej uniemożliwione poprzez niezawiadomienie jej przez organ I instancji o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do niego.

Zważywszy na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, z mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną należało oddalić.