Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 526/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 74
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia del. WSA Joanna Zabłocka Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 519/12 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 519/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), uwzględnił skargę "A." Spółki z o.o. z siedzibą w [...], uchylając zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], a także utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej spółce jednolitej (JPO) i uzupełniającej (UPO) płatności do gruntów rolnych na 2007 r. odnośnie do części zgłoszonych gruntów oraz - w zakresie pozostałych zgłoszonych działek rolnych - o odmowie przyznania wspomnianych płatności i nałożeniu sankcji. Ponadto Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od Dyrektor OR ARiMR na rzecz skarżącej spółki 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchylone rozstrzygnięcia zapadły w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, bowiem poprzednia decyzja organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r. została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2009 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te stwierdziły, że w dniu [...] maja 2007 r. "A." Spółka z o.o. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich na 2007 r., deklarując do tychże płatności określone działki rolne (położone na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). W toku postępowania organ I instancji ustalił, że z dniem [...] kwietnia 2008 r. posiadanie znacznej część gruntów zadeklarowanych przez wnioskodawcę zostało przeniesione na innych producentów rolnych w wyniku zawartych porozumień. Jeden z tych producentów ("D." s.c.) złożył w dniu [...] września 2008 r. wniosek o przyznanie płatności na 2007 r. do przejętych gruntów (działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), objętych także wnioskiem skarżącej spółki (jako działki rolne: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Ponadto organ uznał za nieskuteczne dokonane w dniu [...] stycznia 2008 r. wycofanie przez skarżącą wniosku w części dotyczącej działek obejmujących uprawy przeznaczone na produkcję suszu paszowego, bowiem uznał, że wycofanie to nastąpiło po powiadomieniu spółki o nieprawidłowościach we wniosku dotyczących tychże upraw, czego potwierdzeniem były notatki pracownika organu z dnia [...] i [...] stycznia 2008 r. W konsekwencji powyższego organ I instancji uznał, że skoro wnioskodawca przekazał część posiadanego gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, to tym samym przekazał również uprawnienia i obowiązki z tym związane, rezygnując z przyznania płatności na swoją rzecz. Wykluczenie z płatności na 2007 r. gruntów przekazanych z dniem [...] kwietnia 2008 r. innym producentom rolnym sprawiło, że różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez skarżącą spółkę we wniosku o przyznanie płatności ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli (JPO - [...] ha; UPO - [...] ha) wyniosła 732,61% (w przypadku JPO) i 13606,28% (w przypadku UPO). W konsekwencji, powołując się m.in. na treść art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej określanej jako "k.p.a."), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z dnia 20 listopada 2004 r., s. 1; dalej powoływane jako: "rozporządzenie nr 1973/2004") oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 18; polska wersja językowa: Dz. Urz. UE Wydanie Specjalne – Rozdział 3, Tom 44, str. 243; dalej powoływane jako: "rozporządzenie nr 796/2004"), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie w zakresie wskazanych we wniosku skarżącej gruntów przekazanych "D." s.c., zaś do pozostałych gruntów wskazanych we wniosku odmówił przyznania JPO i UPO oraz nałożył sankcje (odpowiednio: [...] zł i [...] zł), które miały być potrącane z płatności przyznanych rolnikowi wciągu trzech kolejnych latach kalendarzowych. Po rozpoznaniu odwołania strony, Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielając wyrażone tam stanowisko. Organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym zarzutów strony, wskazujących że przekazanie gruntów innym producentom w 2008 r. nie miało znaczenia dla rozpoznania sprawy, bowiem nastąpiło po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczyła płatność, a także zarzutów kwestionujących zgodność z prawem sposobu powiadomienia spółki o nieprawidłowościach we wniosku.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, co skutkowało wyeliminowaniem tych decyzji z obrotu prawnego.

Sąd uznał, że organ administracji nie miał podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku skarżącej dotyczącym płatności bezpośrednich za 2007 r. a przejętych w 2008 r. przez inny podmiot, tj. "D." s.c., który w dniu [...] września 2008 r. złożył wniosek o przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego. Okoliczność, że skarżąca w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem w sprawie decyzji organu, przekazała część gruntów zadeklarowanych we wniosku za 2007 r. nie oznacza bowiem, że postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, przedmiot postępowania (tj. kwestia przysługujących skarżącej płatności z tytułu użytkowania przez nią gruntów w 2007 r.) nadal istnieje, a zatem organ administracji naruszył wspomniany przepis postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Powołując się na treść art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 796/2004, a także art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że płatności realizowane w ramach wsparcia bezpośredniego przysługują za dany rok kalendarzowy, a zatem stan posiadania połączony z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Wobec tego decyzja w sprawie płatności bezpośrednich powinna co do zasady uwzględniać stan faktyczny zaistniały do końca roku kalendarzowego, którego płatność dotyczy. Z żadnego przepisu prawa nie wynika natomiast, że producent rolny musi być posiadaczem gruntów rolnych aż do dnia wydana decyzji przez organ.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek skarżącej spółki dotyczył płatności za 2007 r., natomiast zmiana stanu faktycznego została dokonana w kwietniu 2008 r., czyli po zakończeniu roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek producenta. Za okoliczność bezsporną uznał Sąd fakt, że spółka była posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku za 2007 r. w dacie jego złożenia, jak i przed dniem [...] kwietnia 2008 r., kiedy to posiadanie znacznej części nieruchomości rolnych zadeklarowanych we wniosku na 2007 r. zostało przeniesione na rzecz innych podmiotów. W ocenie Sądu, do daty przeniesienia posiadania działek skarżąca co do zasady spełniała zatem przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie prawa do płatności bezpośrednich na 2007 r. Natomiast zmiana stanu faktycznego sprawy, jaka zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, oceniana w dniu wydania w sprawie decyzji - nie może stanowić negatywnej posłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez skarżącą palności. W konsekwencji Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej interpretacji prawa materialnego, która skutkowała odmową przyznania skarżącej wnioskowanych płatności bezpośrednich oraz nałożeniem sankcji.

Za trafny uznał Sąd pierwszej instancji również zarzut braku poinformowania skarżącej o nieprawidłowościach w jej wniosku przed dniem wycofania części tegoż wniosku w zakresie deklaracji upraw przeznaczonych na produkcję suszu paszowego. Sąd stwierdził, że z przekazanych akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem, aby organ I instancji zawiadomił skarżącą o tych nieprawidłowościach w formie pisemnej, przy czym znajdujące się w aktach sprawy notatki czy adnotacje sporządzone przez pracownika organu nie spełniają wymogów takiego zawiadomienia. W konsekwencji Sąd uznał, że wspomniane wycofanie wniosku przez skarżącą było skuteczne.

Sąd zobligował organy administracji, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy miały na uwadze stanowisku wyrażone w wyroku i by przyjęły jako miarodajny moment stan posiadania spornych gruntów z końca 2007 r., bowiem dopiero wówczas możliwe będzie ustalenie, czy i ewentualnie w jakiej wysokości przysługują skarżącej płatności bezpośrednie.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor OR ARIMR. Organ administracji zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 74 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 - poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędnym uznaniem, że prawa i obowiązki nie przeszły z przekazującej spółki na rzecz podmiotów przejmujących płatności,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie,

3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w części, jako bezprzedmiotowego, podczas gdy wskutek przeniesienia części działek, do których złożono wniosek o płatności na inny podmiot i przejęcie przez niego ww. działek, postępowanie w sprawie płatności na część przejętych działek stało się bezprzedmiotowe,

4) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - poprzez niezasadne przyjęcie, że przepis ten uzależniał w 2007 r. otrzymanie przez rolników dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych od warunku pozostawania tych gruntów w dyspozycji rolników przez okres co najmniej 10 miesięcy od daty, która miała być określona przez wewnętrzne przepisy prawa polskiego (której to daty jednak nie wprowadzono do prawa polskiego),

5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że organy obu instancji wzięły pod uwagę stan faktyczny istniejący w roku kalendarzowym 2007, w którym to skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Organy wzięły jednak pod uwagę również to, że do dnia wydania decyzji skarżąca przekazała grunty rolne spółce cywilnej, która wystąpiła z wnioskiem transferowym, a więc wstąpiła w miejsce skarżącej w toczącym się postępowaniu, wszczętym przez "A." Sp. z o.o. wnioskiem z 2007 r.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 74 ust. 2, 3 oraz 4a rozporządzenia nr 796/2004, bowiem zignorował zapisy mówiące, że jeśli "przejmujący" poinformuje właściwe władze i zwróci się o wypłacenie pomocy, to wszystkie prawa i obowiązki "przekazującego" wynikające ze stosunku prawnego między "przekazującym" a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc przechodzą na "przejmującego", a ponadto wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez "przekazującego" przed przekazaniem są przypisane "przejmującemu" do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Natomiast "przejmujący" nie wstępuje w miejsce "przekazującego" w toczącym się postępowaniu, jeśli nie złoży wniosku transferowego. Zatem skoro w niniejszej sprawie skarżąca przekazała grunty "D." s.c., zaś ten podmiot wystąpił z wnioskiem transferowym, to znaczy, że wstąpił tym samym w miejsce skarżącej do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności za 2007 r.

W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2013 r. pełnomocnik Dyrektora OR ARiMR zawarł dodatkowe wyjaśnienia dotyczące stanu faktycznego sprawy.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej wyznaczył poprzez zarzucenie Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 74 ust. 2, 3, 4 i "4a" rozporządzenia nr 796/2004, art. 7 Konstytucji RP, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 105 § 1 k.p.a., art. 7 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Uchybienie tym przepisom miało polegać na: 1) uznaniu, że prawa i obowiązki nie przeszły z przekazującej spółki na rzecz podmiotów, którym skarżąca w dniu [...] kwietnia 2008 r. przekazała część gruntów objętych wnioskiem o płatność na 2007 r. i które złożyły następnie wniosek transferowy, 2) przyjęciu, że nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w części, w jakiej dotyczyło działek przekazanych innemu podmiotowi w dniu [...] kwietnia 2008 r., 3) uznaniu, że w 2007 r. otrzymanie przez rolników dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych było uzależnione od warunku pozostawania tych gruntów w dyspozycji rolników przez okres co najmniej 10 miesięcy od daty, która miała być określona przez wewnętrzne przepisy prawa polskiego, 4) przyjęciu, że organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.

Odniesienie się do części zarzutów sformułowanych w rozpoznawanym obecnie środku odwoławczym wymaga poczynienia pewnych uwag natury ogólnej. Podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest skierowana przeciwko orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, które zostało oparte na określonej podstawie faktycznej i prawnej. Kwestionując stanowisko sądu pierwszej instancji, autor skargi kasacyjnej powinien wyraźnie wskazać, na czym polegało naruszenie przez sąd przepisów postępowania i/lub prawa materialnego, a także określić, czy naruszenie to polegało na błędnej wykładni określonych norm prawnych, czy też na wadliwym ich zastosowaniu. W przypadku zarzucenia sądowi pierwszej instancji dokonania błędnej wykładni prawa, konieczne jest wskazanie na czym ten błąd miał polegać i jak - w ocenie autora skargi kasacyjnej - należało rozumieć określoną normę. Powinno być oczywistym, że zarzut dokonania błędnej wykładni prawa musi odnosić się do stanowiska sądu, które zostało wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, że autor tego środka odwoławczego nie kwestionuje podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na gruncie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji.

Sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazuje - mimo braku wyraźnego wyeksponowania - że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o uchybienie polegające na dokonaniu błędnej wykładni normy wynikającej z tego przepisu. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR, Sąd pierwszej instancji niezasadne przyjął, że przepis ten uzależniał w 2007 r. otrzymanie przez rolników dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych od warunku pozostawania tych gruntów w dyspozycji rolników przez okres co najmniej 10 miesięcy od daty, która miała być określona przez wewnętrzne przepisy prawa polskiego (której to daty jednak nie wprowadzono do prawa polskiego). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest całkowicie bezzasadny, bowiem polemizuje z poglądem, który nie wynika z żadnego fragmentu zaskarżonego wyroku. Taka konstrukcja omawianego zarzutu sprawia, że nie może on zostać uznany za skuteczny.

Wskazując na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 7 Konstytucji RP, art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że polegało ono na błędnej wykładni i w konsekwencji niezastosowaniu tych przepisów.

Podkreślić jednak należy, że Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni wskazanych wyżej przepisów. Zatem omawiany zarzut w tym zakresie jest całkowicie nieusprawiedliwiony.

Z kolei zarzut niezastosowania wspomnianych przepisów został oparty na argumentach zbliżonych do tych, jakie autor skargi kasacyjnej przedstawił zarzucając brak zastosowania art. 74 ust. 2, 3, 4 i "4a" rozporządzenia nr 796/2004. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał odniesienie się do obu tych zarzutów łącznie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu obowiązującym w odniesieniu do płatności za 2007 r.), w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu: 1) jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności; 2) na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności. Z kolei art. 74 rozporządzenia nr 796/2004 określał reguły przyznawania płatności w przypadku przekazania gospodarstwa. Zgodnie z powołanymi w skardze kasacyjnej ustępami tego artykułu, w przypadku gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa (art. 74 ust. 2), natomiast pomoc, o którą ubiega się przekazujący, przyznawana jest przejmującemu w przypadku gdy: a) w czasie przekazywania ustalanym przez Państwa Członkowskie przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy; b) przejmujący przedstawia wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwe władze; c) zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa (art. 74 ust. 3), zaś po tym, jak przejmujący informuje właściwe władze i zwraca się o wypłacenie pomocy zgodnie z ust. 3 lit. a): a) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc przechodzą na przejmującego; b) wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych; c) gospodarstwo przekazane uważa się, tam gdzie ma to zastosowanie, za odrębne gospodarstwo w odniesieniu do roku gospodarczego lub danego okresu premiowego (art. 74 ust. 4). W art. 74 rozporządzenia n 796/2004 nie ma natomiast ust. 4a, jaki również został wskazany przez autora skargi kasacyjnej jako naruszony.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR, wskazane przepisy powinny zostać zastosowane w niniejszej sprawie, bowiem przed wydaniem decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności za 2007 r. skarżąca przekazała (w dniu [...] kwietnia 2008 r.) znaczną część wskazanych w tym wniosku gruntów innemu producentowi rolnemu ("D." s.c.), zaś podmiot ten złożył następnie ([...] września 2008 r.) wniosek transferowy - o przejęcie płatności do tych gruntów za 2007 r. przysługujących uprzednio przekazującemu, czyli skarżącej spółce.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną jest nietrafne, bowiem ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że nie wystąpiła zasadnicza przesłanka zastosowania cytowanych wyżej przepisów, to jest przekazanie gospodarstwa.

W art. 74 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 796/2004 "przekazanie gospodarstwa" zostało zdefiniowane (dla potrzeb tego artykułu) jako sprzedaż, dzierżawa lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Do tej definicji przekazania gospodarstwa odsyła również treść zacytowanego wyżej art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednocześnie z art. 2 pkt 2 tej ustawy wynika, że gospodarstwo rolne należy pojmować tak, jak gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia nr 1782/2003, znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji w niniejszej sprawie i przyjętych następnie jako podstawa wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżąca spółka w dniu [...] kwietnia 2008 r. przekazała posiadanie znacznej części gruntów wskazanych we wniosku o płatność za 2007 r. Jednocześnie stwierdzić należy, że spółka nie przekazała całego swojego gospodarstwa ("wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez rolnika"), skoro w zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż w trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono posiadanie przez spółkę [...] ha gruntów (spośród [...] ha zadeklarowanych we wniosku o płatność za 2007 r.). Z tego względu w niniejszej sprawie art. 74 rozporządzenia nr 796/2004 oraz art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie miały zastosowania. W konsekwencji nie można także uznać, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 7 Konstytucji RP, a także art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., które to przepisy autor skargi kasacyjnej powiązał z zarzutem niezastosowania art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Określony w tych przepisach wymóg działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa i w sposób praworządny oraz pogłębiający zaufanie nie obligował organów ARiMR do stosowania art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, skoro stan faktyczny ustalony w sprawie nie wypełniał hipotezy normy prawej wynikającej z tego przepisu.

Powyższa ocena sprawia, że nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowił w dacie orzekania przez organ odwoławczy, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przekazanie przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2008 r. posiadania części gruntów zgłoszonych do płatności za 2007 r. nie sprawiło, że postępowanie dotyczące wniosku o płatność złożonego przez "A." Sp. z o.o. stało się bezprzedmiotowe w części odnoszącej się do tychże gruntów. Autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował bowiem skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, że - mimo wspomnianego przeniesienia posiadania - przedmiot postępowania (tj. kwestia przysługujących skarżącej płatności z tytułu użytkowania przez nią gruntów w 2007 r.) nadal istniał.

Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że omawiany zarzut został nieprawidłowo skonstruowany. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym składanym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, a zatem zarzucając w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania należy wskazać przepisy postępowania sądowego, a nie jedynie przepisy postępowania administracyjnego, których sąd administracyjny nie stosuje. Chcąc zakwestionować sposób prowadzenia postępowania przez organy administracji, autor skargi kasacyjnej winien powiązać odpowiednie zarzuty naruszenia procedury administracyjnej z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie sądowoadministracyjne – a więc w istocie zarzucić, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zastosowanie przez organ przepisu postępowania administracyjnego. Mimo wadliwej konstrukcji omawianego zarzutu w przedmiotowej skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił tenże zarzut, mając na względzie uzasadnienie uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Za bezzasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji jedynie przytoczył ten przepis jako postawę prawną rozstrzygnięcia. Wobec braku szczegółowego przedstawienia przez Sąd pierwszej instancji procesu wykładni tego przepisu i mając jednocześnie na względzie całokształt wywodów wynikających z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie ma podstaw przyjęcia, że Sąd rozumiał ten przepis w sposób inny niż wynika to z jego literalnej treści ("Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy"). Zatem skoro Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organy administracji naruszyły prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy, to był uprawniony (i zobligowany) do uchylenia decyzji.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, co skutkowało oddaleniem tego środka odwoławczego na podstawie art. 184 p.p.s.a.

PG