Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 920/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 270 ust. 1, ust. 11, art. 272 ust. 5, ust. 10, ust. 17, art. 273 ust. 6, art. 552 ust. 2 lit. a
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzenie wód opadowo - roztopowych oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Pismem nadanym 18 października 2021 r. A Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. (dalej: "A S.A.") wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Ł. z [...]r. nr [...], określającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za III kwartał 2018 r., doręczoną stronie skarżącej w dniu 17 września 2021 roku.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł., na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021r. poz. 1540 ze zm., dalej jako: "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 273 ust. 6 i art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021r. poz. 624 ze zm., dalej jako: "Prawo wodne") oraz art. 272 ust. 5, a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), określił A S.A., za okres III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 2923,00 PLN za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do rowu melioracyjnego mającego ujście do cieku A (prawidłowa nazwa: A).

Organ wyjaśnił, że w dniu 11 stycznia 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ł. (dalej jako: "PGWWP Zarząd Zlewni w Ł.") na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy Prawo wodne ustaliło, w formie informacji nr [...], A S.A., za okres III kwartału 2018r. opłatę zmienną w wysokości 789,00 PLN za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A.

Jednocześnie PGWWP Zarząd Zlewni w Ł. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie") w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji.

Powołana informacja roczna została doręczona A S.A. w dniu 25 stycznia 2019 r.,

A S.A., nie dokonała płatności i w dniu 8 lutego 2019 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 ustawy Prawo wodne, A S.A. złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty zmiennej za okres III kwartału 2018r. za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A.

PGWWP Zarząd Zlewni w Ł. nie uznał reklamacji A S.A., określając, zgodnie z art. 273 ust. 6 Prawa wodnego opłatę A S.A. w drodze decyzji z dnia [...] lutego 2019r., znak: [...].

A S.A. nie zgodziło się ze stanowiskiem PGW WP Zarząd Zlewni w Ł., składając w dniu 3 kwietnia 2019r., za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną przez A S.A. decyzję a organ zobowiązany został do ponownego rozpoznania sprawy i ustalenia wysokości opłaty, kierując się przy tym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

W toku nowego postępowania organ ustalił, że decyzją, na podstawie której ustalono sporną opłatę, tj. decyzją Starosty [...] z dnia [...]r., znak: [...], A S.A. uzyskały pozwolenie na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A.

Ustalając sporną opłatę Zarząd Zlewni w Ł. PGW WP przyjął wartość 8516m3/rok, podzieloną przez ilość kwartałów w roku, wskazaną przez A S.A. w złożonym w formie tabeli, "wykazie zawierającym informacje o wodach opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód" z dnia 10 grudnia 2018r.

Zarząd Zlewni w Ł. PGW WP, stosując się do wyroku sądu, pismem z dnia 9 października 2020r. zwrócił się do A S.A. z prośbą o wskazanie ilości odprowadzanych wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A w III kwartale 2018r. i podanie ich w m3. Pismo zostało odebrane w dn. 20 października 2020r., ale A S.A. nie udzieliły na nie odpowiedzi.

Dokładając należytej staranności, zmierzając do wyjaśnienia i ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód do wód, Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł. PGW WP, tym razem wezwał A S.A. pismem z dnia 15 kwietnia 2021r. do wskazania ilości odprowadzanych wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A w III kwartale 2018r. i podanie ich w m3. Poinformował również, że w przypadku niedochowania wskazanego terminu Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ł. do określenia wysokości opłaty posłuży się, jako wiążącymi danymi, danymi udostępnianymi publicznie przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, w celu wykonania przywołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2019r. A S.A. pozostawiła te wezwanie również bez odpowiedzi. W związku z tym do określenia ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych Organ posłużył się danymi udostępnianymi publicznie przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Pismem z dnia 19 maja 2021r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł. PGW WP zwrócił się z do Starostwa Powiatowego w Ł. z prośbą o udostępnienie kopii operatu wodnoprawnego będącego podstawą do wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...]r., znak: [...] udzielonego A S.A.

W dniu 2 czerwca 2021 Starostwo Powiatowe w Ł. przekazało Organowi kopię operatu wodnoprawnego. Organ, korzystając z, dostępnych publicznie, informacji zawartych na stronie internetowej: https://danepubliczne.imgw.pI/#dane-pomiarowo-obserwacyjne, sprawdził i zweryfikował w zasobach Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, miesięczną sumę opadów, która niezbędna jest do określenia wysokości opłaty zmiennej, będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

Do ustalenia ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych Organ posłużył się danymi zawartymi w operacie wodnoprawnym, który stanowi integralną część decyzji pozwolenia wodnoprawnego oraz danymi publicznymi udostępnianymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, dotyczącymi sumy ilości opadów miesięcznych w 2018. Przy czym organ podkreślił, że dane dotyczące sumy ilości opadów miesięcznych w 2018r. zostały odczytane ze stacji posiadającej wymagane dane, położonej w najbliższej odległości od Ł., tj. stacji Walewice (kod stacji: [...]).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazał że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. PGW WP do wydania decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za III kwartał 2018 r. a przeprowadzone postępowanie potwierdziło, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej. Organ podkreślił, że kierując się w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Zarząd Zlewni w Ł. PGW WP ponownie określił wysokość opłaty zmiennej za III kwartał 2018 r. dla A S. A. za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do rowu melioracyjnego mającego ujście do cieku A (prawidłowa nazwa: A).

Organ podniósł, że A S.A. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...]r., znak: [...] na odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do rowu melioracyjnego mającego ujście do cieku A, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.

Organ wskazał, że określenia wysokości opłaty zmiennej dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 z późn. zm.). Organ podniósł, że opłata za III kwartał 2018r. za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do rowu melioracyjnego mającego ujście do cieku A (prawidłowa nazwa: A) została określona zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3 ), ilości odprowadzanych wód (3896,8471 m3) i czasu (jeden kwartał). Do ustalenia wysokości opłat przyjęto jednostkową stawkę opłaty za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Ilość odprowadzanych wód w kwartale została obliczona, jako iloczyn sumy opadów w miesiącu lipcu, sierpniu i wrześniu 2018r. wyrażonych w m3, tj. 0,2567m3, współczynnika spływu dla zlewni z powierzchni terenów uszczelnionych, wskazanych w operacie wodnoprawnym, tj. 0,77 oraz powierzchni zlewni, tj. 19715 m2 (5262 m2 + 5850 m2 + 8600 m2). Na podstawie zapisów znajdujących się w operacie wodnoprawnym ustalono również, że A S.A nie retencjonuje ujmowanym systemem kanalizacji deszczowej wód opadowych lub roztopowych.

Dalej organ, powołując się na przepisy ordynacji podatkowej, wskazał, że jego zdaniem bez wpływu na datę powstania wskazanej zaległości oraz datę, od której naliczane są odsetki za zwłokę pozostaje podany wyżej termin zapłaty wymienionej raty. Nadto wskazał, że zgodnie z pkt 1 obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 4 stycznia 2016 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz podwyższonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym (M.P. z 2016 r. poz. 20).

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z dnia [...] r. A Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji podnosząc zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, tj.:

• art. 268 ust. 1 pkt 3, art. 270 ust. 11a, art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne i zastosowanie tych przepisów w stosunku do skarżącej w sytuacji, w której brak było ku temu przesłanek.

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie , w tym w szczególności:

- niewyjaśnienie wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie, czy wody opadowo-roztopowe są odprowadzane do ziemi i czy faktycznie ma miejsce odprowadzanie wód opadowo-roztopowych do wód;

• art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodu, tj: pozwolenia wodno prawnego Starosty [...] znak: [...] z dnia [...]r bez uwzględnienia pozwolenie wodno prawnego Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE [...] z dnia 6 czerwca 2019r.;

• art. 80 KPA poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ustalenie, że wody opadowo-roztopowe

odprowadzane są do wody a nie jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego do ziemi co wynika z pozwolenia wodno prawnego Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE [...] z dnia 6 czerwca 2019r.

• art. 7a, art. 81a k.p.a., poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony

- co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż wody opadowo-roztopowe są odprowadzane do wód, a nie do ziemi i ustalenie błędnej opłaty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni PGWWP w Ł. podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowiodła, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - dalej: ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie dnia 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej, jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że zarówno skarżąca jaki i organ administracji nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni PGWWP w Ł. z dnia [...]r., którą określono A S.A., za okres III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 2923,00 zł, za odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do rowu melioracyjnego mającego ujście do cieku A (prawidłowa nazwa: A).

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 21 § 3 ordynacji podatkowej w związku z art. 273 ust. 6 i art. 300 ust. 1 oraz art. 272 ust. 5 Pr.wod., a także art. 104 k.p.a.

Na wstępie przypomnieć wypada, że ostateczna decyzja o merytorycznym charakterze w sprawie określenia A S.A. opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowo-roztopowych poprzez kanalizację deszczową do zalewu miejskiego uchodzącego do cieku A za okres III kwartału 2018 roku, była już przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 356/19 uchylił decyzję organu.

Wyjaśnić zatem trzeba, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem.

Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku, Sąd za przedwczesne uznał przyjęte przez organ ustalenia dotyczące ilości rzeczywiście odprowadzonych przez skarżącą spółkę wód roztopowych lub opadowych w danym kwartale, zwłaszcza, że ilość kwartalną wód opadowo-roztopowych podano jako wartość roczną, co nakazywało przypuszczać, że nie jest to wielkość wód rzeczywiście odprowadzonych w danym okresie. W konsekwencji wydanie przez organ decyzji, o której mowa w art. 273 ust. 6 Pr.wod., powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, spełniającego rygory przewidziane w szczególności w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80 i art. 81 k.p.a. - a to zgodnie z art. 14 ust. 2 Pr.wod., w myśl którego do postępowania przed organami Wód Polskich stosuje się przepisy k.p.a.

Sąd przyznał, że znane jest mu z urzędu, iż w protokole z kontroli gospodarowania wodami przez A S.A. za okres III kwartału 2018 r., przeprowadzonej w dniu 23 stycznia 2019 r. pojawiło się stwierdzenie "niewłaściwe ustalenie ilości odprowadzanych wód". Zdaniem Sądu, wskazana okoliczność winna być wyjaśniona tym bardziej, że ma ona wpływ na wynik postępowania i treść rozstrzygnięcia a tylko w ramach prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego, organ może zobowiązać stronę do wyjaśnienia wskazanej kwestii, czy też poszukać dowodów we własnym zakresie. Sąd wskazał, że może to nastąpić chociażby poprzez wystąpienie do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej o podanie informacji dotyczących ilości opadów w danym kwartale, które to dane pozwoliłyby organowi zweryfikować, czy też obliczyć, choćby przybliżoną ilość faktycznie odprowadzonych przez A S.A. wód opadowych lub roztopowych.

Sąd uznał, że informacje przekazane przez skarżącą i bezkrytycznie przyjęte przez organ administracji publicznej były niewystarczające do wyliczenia opłaty zmiennej. Na podstawie wykazu załączonego do pisma z dnia 21 września 2018 r. oraz protokołu z dnia 28 września 2018 r. nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do otwartego lub zamkniętego systemu kanalizacji deszczowej. Wartość tego parametru jest natomiast kluczowa dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej.

Jednocześnie Sąd wskazał, że niezasadny jest zarzut strony skarżącej, dotyczący niewyjaśnienia przez organ czy wody opadowo-roztopowe są odprowadzane do ziemi czy do wód oraz czy rów, do którego jest odprowadzana woda opadowa lub roztopowa stanowi urządzenie kanalizacji deszczowej bądź kanalizacji zbiorczej. Przesądzając, że organ prawidłowo uznał, że rów melioracyjny uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 Pr.wod., skoro umożliwia on odprowadzanie wód opadowych do zalewu, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego, jest elementem tego systemu.

Kierując się obowiązkiem wynikającym z art. 153 p.p.s.a., aktualnie orzekający skład Sądu stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ zastosował się do obowiązków wynikających z oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z dnia 9 sierpnia 2019 r., czego skutkiem było wydanie zaskarżonej decyzji.

Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych stanowi usługę wodną, która podlega opłacie stałej oraz opłacie zmiennej (art. 35 ust. 3 pkt 7 oraz art. 270 ust. 1 Pr.wod.). W myśl art. 270 ust. 11 tej ustawy opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Sposób wyliczenia opłaty stałej reguluje art. 271 ust. 4, natomiast opłaty zmiennej - art. 272 ust. 5 Pr. wod. Stosownie do treści ostatniego z wymienionych przepisów ustawy wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności.

Przepis art. 272 ust. 10 wskazanej ustawy stanowi, że ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. Zgodnie z art. 272 ust. 17 tej ustawy wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Zauważyć należy, że na wysokość opłaty zmiennej będą mieć wpływ wielkości specyficzne, związane z konkretnym podmiotem oraz konkretną ilością wód, nadto istniejącymi urządzeniami do retencjonowania wody. Jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, o których mowa w art. 272 ust. 5 Pr. wod., określone zostały w § 8 rozporządzenia, a ich konkretna wysokość jest uzależniona od istnienia urządzeń do retencjonowania wody oraz od ich pojemności. Kolejnym czynnikiem koniecznym dla ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługę wodą, zgodnie z treścią przepisu ustawy, jest rzeczywista ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód, co odróżnia omawianą opłatę od opłaty stałej za usługę wodną.

Przepis art. 552 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. następuje na podstawie:

1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód;

2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych;

3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych.

Z dniem 20 września 2018 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo wodne, która uzupełniła katalog podstaw ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2020 r. o zawarte w art. 552 ust. 2 lit. a ustawy:

1) odczyty z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo,

2) oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.

Organ w ramach postępowania wyjaśniającego, dnia 9 października 2020r. oraz 15 kwietnia 2021r. zwrócił się do A S.A. z prośbą o wskazanie ilości odprowadzanych wód opadowo-roztopowych z terenów części działki o nr ewidencyjnym 399/57 poprzez kanalizację deszczową ujmującą wody opadowe z rynien hali oraz kratek ściekowych utwardzonego placu manewrowego do zalewu miejskiego mającego ujście do cieku A w III kwartale 2018r. i podanie ich w m3. Z uwagi jednak na brak odpowiedzi podmiotu, organ posłużył się jako wiążącymi danymi, danymi udostępnianymi publicznie przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. A nadto dnia 19 maja 2021r. Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w Ł. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ł. z prośbą o udostępnienie kopii operatu wodnoprawnego będącego podstawą do wydania decyzji pozwolenia wodnoprawnego Starosty [...] z dnia [...]r., znak: [...] udzielonego A S.A., w wyniku czego organ otrzymał kopię operatu wodnoprawnego. Następnie organ, korzystając z informacji zawartych na stronie internetowej: https://danepubliczne.imgw.pI/#dane-pomiarowo-obserwacvin sprawdził i zweryfikował w zasobach Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej dostępnych publicznie, miesięczną sumę opadów, która niezbędna była do określenia wysokości opłaty zmiennej, będącej przedmiotem postępowania. Natomiast do ustalenia ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych organ posłużył się danymi zawartymi w operacie wodnoprawnym, który stanowi integralną część decyzji pozwolenia wodnoprawnego oraz danymi publicznym udostępnianymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, dotyczącymi sumy ilości opadów miesięcznych w 2018. Dane dotyczące sumy ilości opadów miesięcznych w 2018r. zostały odczytane ze stacji posiadającej wymagane dane, położonej w najbliższej odległości od Ł., tj. stacji Walewice (kod stacji: 252190160).

W ten sposób organ ostatecznie ustalił ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzonych przez stronę do systemów kanalizacji deszczowej i dopiero na tej podstawie określił poprawną wysokość opłaty zmiennej, wskazując że ilość odprowadzanych wód w III kwartale została obliczona jako iloczyn sumy opadów w miesiącu lipcu, sierpniu i wrześniu 2018r. wyrażonych w m3, tj. 0,2567m3, współczynnika spływu dla zlewni z powierzchni terenów uszczelnionych, wskazanych w operacie wodnoprawnym, tj. 0,77 oraz powierzchni zlewni, tj. 19715 m2 (5262 m2 + 5850 m2 + 8600 m2). Na podstawie zapisów znajdujących się w operacie wodnoprawnym ustalono również, że A S.A nie retencjonuje ujmowanym systemem kanalizacji deszczowej wód opadowych lub roztopowych.

W ocenie Sądu, uzupełnione w ten sposób braki w ocenie materiału dowodowego w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania w tej sprawie, dawały organowi odwoławczemu podstawę do wydania ponownej decyzji ustalającej opłatę.

Odnosząc się do głównego zarzutu skarżącej, należy jeszcze raz podkreślić, że z uwagi na związanie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 357/19, zobowiązany jest stwierdzić, że organ prawidłowo uznał, że rów melioracyjny uznać należy za otwarty system kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 272 ust. 5 Pr.wod., jeśli umożliwia on odprowadzanie wód opadowych do zalewu, a zatem w świetle pozwolenia wodnoprawnego, jest elementem tego systemu. W tych warunkach bezcelowe stały się argumenty skarżącej, którymi starano się dowieść, że wody są odprowadzane do ziemi a nie - do wód. Sytuacja, w której skarżąca posiada systemy kanalizacji stanowiące dla skarżącej potencjalną możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód, stanowi bowiem podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, gdyż istnieje u niej faktyczna możliwość "zanieczyszczania" środowiska. (por. NSA w wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r. II OSK 232/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie mógł znaleźć aprobaty Sądu także zarzut skarżącej dotyczący dokonania przez organ dowolnej oceny dowodu, tj: "pozwolenia wodno prawnego Starosty [...] znak: [...] z dnia [...]r. bez uwzględnienia pozwolenie wodno prawnego Dyrektora Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego WODY POLSKIE [...] z dnia 6 czerwca 2019r.". Pierwotnie wydane pozwolenie wodno prawne Starosty [...] znak: [...] z dnia [...]r. nie straciło bowiem na aktualności na dzień, w którym sporządzana była informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne (nr 540 ZZ Łowicz OZ/III kwartał/2018). W tych warunkach zastosowanie bowiem znajduje zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art.16 k.p.a. związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych, stanowiącą element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego.

W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, rację ma organ i prawidłowo zastosował on przepisy materialnoprawne, poczynił także prawidłowe ustalenia faktyczne a w konsekwencji w sprawie wystąpiły podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze, w tym art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a., nie podważyły prawidłowości rozstrzygnięcia organu.

Z tych przyczyn należało, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalić.

A. P.