Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 303/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Magdalena Tyniec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej B.K. sprawy ze skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.F. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku Burmistrz - wyznaczony postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2006 roku jako organ właściwy do załatwienia wniosku - działając na podstawie przepisu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 roku , Nr 98 , poz. 1071 ze zm . – dalej jako Kpa ) oraz art. 4 ust. 2 pkt 1 , art. 50 ust. 1 pkt 2, oraz art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2003 roku , Nr 80 poz. 717 ze zm. ) po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie ścieżki pieszo-rowerowej o nawierzchni utwardzonej, na działkac : nr ewid. [...] i nr [...], wskazując między innymi, iż w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich obowiązują warunki wynikające z art. 5 ustawy Prawo budowlane, a projektowana inwestycja nie może utrudniać dostępu i normalnego użytkowania nieruchomości wzdłuż planowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek o ustalenie lokalizacji wskazanej inwestycji celu publicznego złożony przez Burmistrza odpowiadał wymogom określonym w art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi stosownie do wymogów procedury administracyjnej wszystkie strony postępowania zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania i o przysługujących im uprawnieniach oraz zgodnie z przepisem art. 53 ust.1 ustawy poprzez obwieszczenie. Wskazał, iż teren na którym planowana jest inwestycja nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, projekt decyzji został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów i uzgodniony zgodnie z przepisem art. 53 ust. 4 pkt 6 i 9 ustawy .

W dniu [...] stycznia 2007 roku do organu I instancji wpłynęło odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 roku złożone przez M.F.. W uzasadnieniu podnosił, iż stosownie do przepisu art. 28 Kpa powinien być uznany za stronę postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w postacji ścieżki pieszo-rowerowej. Wywodził, iż od [...] maja 1995 roku jest posiadaczem działki nr [...] w oparciu o umowę dzierżawy zawartą z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, potwierdzoną aneksem z dnia [...] lutego 2006 roku, podpisanym z Agencją Nieruchomości Rolnych. Na gruncie stanowiącym wskazaną działkę prowadzi uprawy rolnicze i dokonuje specjalistycznych zabiegów agrotechnicznych, ukształtował też regularną granicę upraw. Z mocy pozwolenia wodno-prawnego z dnia [...] sierpnia 2003 roku wydanego przez Starostę Powiatu nabył też prawo do poboru wody ze stawu położonego na działce [...] w celu nawadniania gruntów rolnych. Przytoczone okoliczności wskazują, iż nie powinien być pominięty w procedurze administracyjnej wydawania wskazanej decyzji bowiem lokalizacja inwestycji narusza jego interes prawny przez uniemożliwienie mu lub co najmniej znaczące utrudnienie korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób. Do odwołania M.F. dołączył min. kopie: umowy dzierżawy z dnia [...] maja 1995 roku i aneksu do tej umowy z dnia [...] lutego 2006 roku, z którego wynika przedłużenie umowy dzierżawy do [...] kwietnia 2016 roku oraz pozwolenia wodno –prawnego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn: Dz.U.z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ) i art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28 Kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powyższy przepis posługuje się kategorią interesu prawnego i obowiązku prawnego. O tym zaś, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza z kolei treść przepisów prawa materialnego. Chodzi przy tym o takie przepisy prawa materialnego, z których dla konkretnego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowaniu odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Organ II instancji wskazał, iż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu było przedmiotem uchwały 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 roku w sprawie VI SA 13/95 (ONSA 1995/4/154 ) jak i uchwały 5 sędziów NSA z 4 grudnia 1995 roku - sygn. akt VI SA 20/95 (ONSA 1996/2/54). Wyjaśniał je też NSA w wyroku NSA z 17 maja 1999 roku - sygn. akt IV SA 858/97, w wyroku NSA z 13 lipca 1999 roku- sygn.akt IV SA 703/97, w wyrok u NSA z 7 marca 2000 roku - sygn. akt IV SA 364/99. W wyroku z dnia 8 października 1998 roku ( sygn. akt II SA/Gd 1095/98 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stronami postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będą: zainteresowany inwestor, właściciel nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz inne podmioty, które powołując się na konkretny przepis prawa wykażą interes prawny do udziału w tym postępowaniu. Powyższe poglądy- zdaniem organu II instancji- zachowują aktualność na gruncie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odwołujący się M.F. nie wykazał swojego interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Z akt sprawy bezspornie wynika, co zresztą wskazuje również sam odwołujący się, że jest dzierżawcą jednej z nieruchomości objętych zamiarem inwestycyjnym. Odwołujący się jako uprawniony z umowy dzierżawy ma więc jedynie interes faktyczny w tym postępowaniu. Uprawnienia skarżącego są uprawnieniami pochodnymi od praw rzeczowych właściciela nieruchomości. Skarżący nie ma więc możliwości wpływu i kształtowania sytuacji prawnej podmiotów, których dotyczy decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Interes faktyczny nie jest bowiem tożsamy z interesem prawnym.

W dniu [...] marca 2007 roku M.F. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2007 roku oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Burmistrza z dnia [...] grudnia 2006 roku, zarzucając im bezprawność i domagając się ich uchylenia oraz nakazania by wskazane organy ponownie rozpatrzyły sprawę z jego udziałem jako strony postępowania oraz by uwzględniły jego żądania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi zarzucał, iż organy obu instancji dopuściły się w toku postępowania administracyjnego rażącego naruszenia prawa. W szczególności naruszone zostały przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1960 r. - Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 19 z 1964 r. póz. 93 z późn. zm.), ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 z 2002 r. póz. 1271 z późn. zm.). Wywodził, iż jako dzierżawca działki rolnej nr [...] jest posiadaczem zależnym i stosownie do przepisu art. 342 Kc stan ten podlega ochronie. Wskazywał też na przepis art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 156 z 2006 r. póz. 1118), zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Art. 3 pkt 11 ww. ustawy wskazuje, że prawem do dysponowania nieruchomości na cele budowlane jest również stosunek zobowiązaniowy czyli w szczególności prawo dzierżawy. Powołując się na treść umowy dzierżawy wywodził, iż w jej ramach ma więc prawo do podejmowania na nieruchomości wszelkich działań, w tym realizacji obiektów budowlanych w ramach prawidłowej gospodarki, pod warunkiem, iż nie zmieni przeznaczenia nieruchomości, nie będzie się domagał od wydzierżawiającego zwrotu równowartości nakładów poczynionych na nieruchomości, a grunt zwróci w stanie niepogorszonym . Jeżeli zatem ma prawo inwestować na nieruchomości, a w szczególności realizować obiekty budowlane, to posiada również prawo i obowiązek ochrony posiadanego gruntu i prowadzonej na tym gruncie działalności gospodarczej przed szkodliwymi, nieracjonalnymi działaniami inwestycyjnymi mogącymi negatywnie wpływać na prowadzoną na gruncie produkcję jak i mogącymi pogarszać przedmiot dzierżawy. W sytuacji, gdy stosownie do art. 52 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może uzyskać każdy, to działania jakiegokolwiek inwestora mogą narazić go na straty w postaci zdewastowania i pogorszyć stanu gruntu nie tylko fizycznie, ale również w formie układu granic, rozłogu, ukształtowania terenu. Podnosił , iż przepis art. 696 Kc pozwala mu dokonywać wszelkich działań na nieruchomości i wokół niej zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki byleby nie doprowadzały one do zmiany przeznaczania. Zaś art. 697 Kc obliguje go do działań niezbędnych do zachowania nieruchomości w stanie niepogorszonym. W szczególności w ramach naprawy ( ochrony) przed wyjałowieniem i degradacją gleby dzierżawiony grunt w okresie wegetacji roślin podlega regularnemu nawadnianiu. W tym celu uzyskał decyzję - pozwolenie wodno-prawne Starosty Nr [...] na pobór wody ze stawu na dz. nr [...] i na [...]. Realizacja zaskarżonej inwestycji przez środek działki [...] nie pozwoli mu na nawadnianie tego gruntu po południowej stronie projektowanej ścieżki pieszo jezdnej. Podnoszone okoliczności , zdaniem skarżącego, wskazują, iż stosownie do art. 28 Kpa posiada interes prawny i obowiązek ochrony prowadzonej na gruncie działalności gospodarczej i samej ochrony dzierżawionego gruntu. Organ administracji publicznej II-instancji odmawiając mu udziału w postępowaniu administracyjnym polegającym na lokowaniu na posiadanym przez niego gruncie inwestycji celu publicznego na zasadzie strony, w rażący sposób naruszył jego prawa wynikające z art. 34 ,696, 697 Kc, art. 28 Kpa i aneksowanej umowy dzierżawy .

Nadto zarzucał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze bez dokładnego wyjaśnienia sprawy umorzyło postępowanie odwoławcze uznając za wiążące wcześniejsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o które ustaliło, że nie ma on interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Dopuściło się tym samym rażącego naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wyraźnie wskazuje, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadzając postępowanie odwoławcze naruszyło także przepisy prawa w zakresie art. 7-10 Kpa prowadząc postępowanie bez dostatecznej wnikliwości, nie podejmując nawet próby wyjaśnienia z jego udziałem wszystkich wątpliwości związanych z niniejszym postępowaniem administracyjnym. W szczególności nie wyjaśniło jakie czynniki zdecydowały by lokować inwestycję przez środek działki rolnej niszcząc tym samym jej rozłóg, ukształtowanie granic i obniżając jej wartość. Wynikającemu z art. 7 Kpa obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jak i prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 Kpa) uchybił też organ I instancji. Organ ten naruszył również przepis art. 53 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do tego przepisu organ administracji publicznej w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizacje inwestycji. Decyzja Burmistrza nie zawiera nawet śladu analizy i wynikających z niej wniosków, chociaż przepis prawa obligatoryjnie tego wymaga. Skarżący wywodził, iż nie ma zastrzeżeń co do konieczności realizacji ścieżki jednak wskazywana przez niego lokalizacja wzdłuż drogi nie znalazła u inwestora i organu I-ej instancji zrozumienia. Burmistrz nie wyjaśnił stanu faktycznego i nie uzasadnił dlaczego wydał decyzję o jej lokalizacji przez środek gruntu rolnego o znacznej powierzchni, niszcząc tym samym jego układ granic, rozłóg i utrudniając warunki gospodarowania .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagało się jej oddalenia wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .

Z akt administracyjnych wynika ( k – 6 ), iż organ I instancji przyjął, iż stronami postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są Agencja Nieruchomości Rolnych jako właściciel działek o numerach ewiden. [...] oraz Gmina jako właściciel działki o numerze ewiden. [...]. Nadto z akt tych wynika ( k – 10 ), że odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2006 roku złożył również J.Z. - Administrator Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem Agencji Nieruchomości Rolnych. Z ustaleń Sądu wynika natomiast, iż decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie wywołanie wskazanym odwołaniem wobec uznania, iż wnoszący odwołanie nie był stroną ani pełnomocnikiem Oddziału Terenowego Agencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję administracyjną bada więc jedynie to, czy organ administracyjny wydając decyzję naruszył prawo. Zakres rozstrzygnięć wojewódzkich sądów administracyjnych w wypadku uwzględnienia takiej skargi określa art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm._ dalej jako: ppsa, i jest podporządkowany celowi postępowania – kontroli legalności decyzji administracyjnych. W razie uwzględnienia skargi sąd administracyjny uchyla decyzję, stwierdza jej nieważność bądź stwierdza naruszenie prawa.

W rozpoznawanej sprawie zbadanie legalności zaskarżonej decyzji sprowadzało się do oceny czy skarżącemu przysługuje legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, w którym decyzja ta została wydana. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem decyzji organu I instancji była lokalizacja inwestycji celu publicznego. Postępowanie toczyło się w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta nie zawiera szczególnej regulacji określającej komu przysługuje status strony tego postępowania. Zatem przymiot strony tego postępowania jest nadawany podmiotom spełniającym kryteria określone w art. 28 Kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego wnioskodawcą może być każdy podmiot ( osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej) bowiem w tym zakresie ustawa planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera żadnych ograniczeń. Oprócz wnioskodawcy ( przyszłego inwestora żądającego ustalenia lokalizacji ) w tym postępowaniu jako strony mogą występować inne podmioty, których interesy prawne są przedmiotem ustaleń i oceny w decyzji kończącej postępowanie. W związku tym decyzja uwzględniająca wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może być kwestionowana w postępowaniu odwoławczym przez każdego, kto uzna, iż zawarte w niej rozstrzygnięcie narusza jego interes prawny. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu II-instancji, wywodzonym z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stronami postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego będą również właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości na których planowana jest inwestycja, jak też właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych na obszarze na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Zgodnie z przepisem art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obszar oddziaływania inwestycji powinien być określony we wniosku i zaznaczony na mapie będącej załącznikiem graficznym do wniosku, przy czym obowiązkiem organu jest jego zweryfikowanie na podstawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, takie określenie kręgu stron postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest wyczerpujące. Zgodzić się bowiem należy z poglądami wyrażanymi w doktrynie (vide: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Z. Niewiadomskiego – Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 2006 ), iż ze względu na szczególne okoliczności konkretnej sprawy za stronę takiego postępowania może być uznana osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości: ograniczonym prawem rzeczowym ( np. osoba korzystająca ze służebności ), prawem obligacyjnym ( np. dzierżawca ) czy trwałym zarządem. Na problem ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy lub lokalizacji inwestycji celu publicznego patrzeć należy w kontekście przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Dotyczy to właścicieli i użytkowników wieczystych, ale nie można z góry wykluczać i innych uprawnionych z tytułu legitymowania się ograniczonymi prawami rzeczowymi lub obligacyjnymi jeżeli czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę ich uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości. W prawie do zagospodarowania terenu z właścicielem zrównany jest każdy, kto ma tytuł prawny do terenu. Tytuł ten powinie być oceniany wg przepisów prawa cywilnego. Może on wynikać nie tylko z prawa własności, ale i innych praw rzeczowych, ale też z umowy dzierżawy lub najmu czy innych stosunków zobowiązaniowych - jeżeli ich przedmiotem jest prawo do zagospodarowania nieruchomości na określone cele np. budowlane. Warunkiem uznania za stronę takich postępowań podmiotów innych niż właściciele i użytkownicy wieczyści jest wykazanie interesu prawnego. Wykazanie interesu prawnego przez uprawnionego do nieruchomości polega na wskazaniu wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z rzeczy.

W ocenie Sądu, postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy interesu prawnego M.F.. Skarżący wykazał bowiem, iż jest dzierżawcą nieruchomości obejmującej działkę o numerze ewiden. [...]. Treścią umowy dzierżawy jest prawo używania rzeczy ( np. nieruchomości ) i pobierania z niej pożytków zamian za umówiony czynsz. Jako dzierżawca skarżący jest posiadaczem zależnym i stan ten podlega prawnej ochronie bowiem w przypadku jego naruszenia służy mu roszczenie o ochronę naruszonego lub utraconego posiadania. Z mocy przepisu art. 694 w zw. a art. 690 Kodeksu cywilnego do ochrony praw dzierżawcy w zakresie korzystania przez niego z przedmiotu dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Wskazać też należy na przepis art. 695 § 2 Kc zgodnie z którym jeżeli dzierżawa nieruchomości rolnej była zawarta na okres dłuższy niż 3 lata dzierżawcy przysługuje z mocy ustawy prawo pierwokupu w razie sprzedaży tej nieruchomości. Wskazać też należy, iż stosownie do przepisu art. 3 pk1 11ustawy – Prawo budowlane stosunek zobowiązaniowy może stanowić tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z umowy dzierżawy przedłożonej organowi II-instancji przez skarżącego wynika, że jej przedmiotem jest działka o powierzchni ok. 124 ha stanowiąca nieruchomość rolną obejmującą 115 ha gruntów ornych, 1,8 ha dróg i 7,4 ha nieużytków. Z odwołania wynika, iż na działce prowadzona jest produkcja rolna. Nadto skarżący uprawniony jest na mocy pozwolenia wodno-prawnego do poboru wody ze stawu położonego na działce [...] w celu nawadniania gruntów rolnych. W takich okolicznościach jest oczywistym, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego narusza interes prawny skarżącego. Zamierzenie inwestycyjne w postaci ścieżki rowerowo- pieszej, zlokalizowanej w taki sposób, iż na znacznym odcinku przecina działkę nr [...], wpływa na sferę uprawnień skarżącego związanych z korzystaniem przez niego z tej nieruchomości i ogranicza jego możliwości w tym zakresie.

Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, przesądzają o zasadności przyjęcia iż skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym wywołanym wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja, umarzająca na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, podlegała uchyleniu ze względu na stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało na podstawie art. 145 §1 pkt 1, lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję.

Za nieuzasadniony uznać natomiast należało zarzut skarżącego naruszenia przepisu art. 153 ppsa ze względu na fakt, iż organy go nie stosowały. Jest to bowiem przepis, który obliguje organ administracji do podporządkowania się ocenie prawnej i wskazaniom sądu, zawartym w uzasadnieniu wyroku, przy ponownym rozpoznaniu sprawy w której poprzednio wydana decyzja została przez sąd wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wskazać także należy, iż skarżącemu nie przysługiwało skuteczne prawo domagania się uchylenia przez Sąd Administracyjny również decyzji organu I instancji, co nie wyłącza prawa Sądu do uchylenia tej decyzji z mocy przepisu art. 135 ppsa. Skarga jest bowiem środkiem prawnym do zwalczania decyzji organu II-instancji. Natomiast konsekwencją uchylenia przez Sąd decyzji organu II instancji jest zasadniczo obowiązek rozpoznania przez ten organ odwołania od decyzji organu I-instancji, co w konsekwencji oznacza obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Poprzedzone to jednak być musi badaniem przez organ II – instancji spełnienia przez odwołanie warunków formalnych w tym i terminowości jego złożenia. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikający z przepisu art. 129 § 2 Kpa 14 - dniowy termin do złożenia odwołania liczony od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, obowiązuje także osobę, która, mając uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 Kpa, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. W razie nieskorzystania przez stronę z odwołania w powyższym terminie decyzja w myśl art. 16 § 1 Kpa staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Stronie która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa ( vide: wyrok NSA 13 lipca 1999 roku- IV SA703/97 – LEX 47299, wyrok NSA II OSK363/05 LEX 190955 ).

Orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji Sąd, w oparciu o przepis art. 152 ppsa, określił jednocześnie zakres w jakim nie podlega ona wykonaniu. Koszty postępowania sądowego zasądzone zostały na rzecz skarżącego stosownie do art. 200 ppsa.

Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA

Aleksandra Wieczorek Ireneusz Fornalik Michał Ruszyński