Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1313/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 33 par. 1 pkt 1 i 10, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 54 par. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi A. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent [...]W. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] listopada [...] r. określił A. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwana "Stroną", "Spółką" lub "Skarżącą") wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 358.049 zł.

Następnie Prezydent postanowieniem z dnia [...]grudnia 2010 r. nadał ww. decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. rygor natychmiastowej wykonalności.

Prezydent na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] z dnia [...] grudnia [...] r. (doręczone Stronie 15 grudnia 2010 r.) zajął wierzytelność z rachunku bankowego (zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia 13 grudnia 2010 r.). Realizując zajęcie rachunku bankowego, w dniu 17 grudnia 2010 r. [...] BANK S.A. przekazał na konto organu egzekucyjnego kwotę 623.396,48 zł.

Po przeanalizowaniu sprawy organ egzekucyjny stwierdził, że kwota odsetek w zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 13 grudnia 2010 r. została błędnie wskazana. Nadwyżka w kwocie 220.606,48 zł została zwrócona w dniu 21 grudnia 2010 r. na rachunek Spółki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane "SKO") po rozpoznaniu wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. uchyliło na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p.") decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie wobec przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Skarżąca w dniu 21 grudnia 2010 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego orzeczenia (decyzji), poprzez wskazanie kwoty odsetek za zwłokę w błędnej wysokości, odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane za okres od 2 września 2005 r., co spowodowało zawyżenie kwoty odsetek za zwlokę.

Prezydent postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. uznając wniesione zarzuty za nieuzasadnione, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

SKO po rozpoznaniu zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia [...] marca [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Prezydent postanowieniem z dnia [...] października [...] r.:

– nie uznał za zasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") dotyczący określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada 2010 r. określającej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r.,

– uznał za zasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2 września 2005 r. do 9 listopada 2005 r. i umorzył postępowanie egzekucyjne w tej części.

Skarżąca w zażaleniu wniesionym 5 listopada 2015 r., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz zwrot wszelkich wyegzekwowanych kwot w podatku od nieruchomości za 2005 r. wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto podniosła, iż podstawę do umorzenia postępowania stanowi określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada [...] r. W jej ocenie podstawą do umorzenia postępowania jest uchylenie przez SKO decyzją z dnia [...] stycznia [...] r. decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada [...] r. i umorzenie postępowania w sprawie.

SKO postanowieniem z dnia [...] marca [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło co do istoty sprawy:

– uznając za niezasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. dotyczący określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada [...] r. określającej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r.,

– uznając za zasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2 września 2005 r. do 9 listopada 2010 r. i umarzając postępowanie egzekucyjne w tej części.

Uzasadniając rozstrzygnięcie stanęło na stanowisku, że z pisma złożonego przez Spółkę w dniu 21 grudnia 2010 r. stanowiącego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wynika, iż zarzuty oparto na przesłance z art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tj. zarzucie określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Z kolei Skarżąca wyjaśniła, iż błędnie określono egzekwowany obowiązek tj. odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane za okres od 2 września 2005 r.

Mając powyższe na uwadze wskazało, iż w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2 września 2005 r. do 9 listopada 2010 r. organ uznał zarzuty za uzasadnione i umorzył w tym zakresie postępowanie, wskazując w uzasadnieniu postanowienia "Okres za który nie są naliczane odsetki za zwłokę powinien zostać wskazany w tytule wykonawczym od 02.09.2005r. do 09.11.2010 r., nie zaś jak wskazano w tytule wykonawczym od 10.11.2005r. do 09.11.2010r., doszło zatem do egzekucji nieistniejącego obowiązku". Przy czym w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia okres ten został błędnie wskazany jako "od 02.09.2005r. do 09.11.2005r."

Według SKO skoro postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wobec Spółki zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., doręczonym w dniu 2 września 2005 r., decyzja podatkowa w sprawie została doręczona w dniu [...] listopada 2010 r., to odsetki nie powinny być naliczane za okres od 2 września 2005 r. do dnia 9 listopada 2010 r.

Tym samym mając na względzie błąd zawarty w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, za zasadne uznało uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie za zasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2 września 2005 r. do 9 listopada 2010 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego w tej części.

Organ drugiej instancji nie zgadzając się z zarzutem określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada 2010 r., stwierdził, że sam obowiązek został w tytułach wykonawczych wskazany prawidłowo, nieprawidłowe określenie okresu naliczania odsetek mieści się w zarzucie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który został uwzględniony.

Natomiast odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania wyjaśnił, iż jak wynika z akt sprawy decyzja Prezydenta z dnia [...] listopada 2010 r. określająca zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. a postępowanie umorzono. Po wniesieniu sprzeciwu przez Prokuratora od tej decyzji SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. uwzględniło skargę i uchyliło własną decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] listopada 2010 r. Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2702/12, oddalił skargę Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2480/13 oddalił skargę kasacyjną Spółki od wyroku z dnia 22 kwietnia 2013 r.

W przekonaniu SKO powyższe potwierdza, iż decyzja Prezydenta z dnia [...] listopada 2010 r. pozostaje w obrocie prawnym i może być egzekwowana, a tym samym brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania.

Strona w skardze z dnia 2 maja 2019 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a w szczególności:

1) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu Skarżącej wskazującego na nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do obowiązku który nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

2) art. 8 i 11 w zw. z art. 9, 15 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1950 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.: dalej zwana "K.p.a.") poprzez niedoniesienie się do zarzutu Spółki co do braku pouczenia o dopuszczalności zażalenia w postanowieniu Prezydenta wydanym w pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Skarżąca upatruje zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w tym, że decyzja z dnia [...] listopada [...] r., nr [...] określająca Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. (której decyzją z dnia [...] listopada [...] r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności), na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze i dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Bank S.A. została uchylona decyzją z dnia [...] stycznia [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] a postępowanie podatkowe zostało umorzone wobec przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie z art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 368/10 "Uchylenie decyzji, na podstawie której został wystawiony tytuł wykonawczy, uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego wskutek wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku "z innego powodu" (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), a nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego.".

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma jednak to, że wskazana decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylająca decyzję z dnia [...] listopada 2010 r, na podstawie której zostały wystawione tytuły wykonawcze, została, jak wskazuje SKO w W. w zaskarżonym postanowieniu, po wniesieniu sprzeciwu przez Prokuratora do tej decyzji, decyzją z dnia [...] r., sygn. akt [...], uchylona. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca [...] r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy przedmiotową decyzję z dnia [...] listopada 2010 r określająca Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. , sygn. akt III SA/Wa 2702/12 oddalił skargę na tę decyzję z [...] czerwca [...] r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2480/13 oddalił skargę kasacyjną. Mając na uwadze to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2013 r. oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., należy uznać – biorąc pod uwagę wynikającą z art. 134 §1 p.p.s.a. konieczność orzekania przez sąd w granicach danej sprawy, przy braku jednak związania zarzutami i wnioskami skargi – że Sąd ten uznał za prawidłową wskazaną decyzję z dnia [...] listopada [...] r., w tym nie uznał wystąpienia przesłanki przedawnienia zobowiązania podatkowego. W efekcie, jak zasadnie wskazuje SKO w Warszawie, decyzja Prezydenta [...]W. z dnia [...] listopada [...] r. pozostawała w obrocie prawnym i mogła być egzekwowana (wskazana decyzja, zweryfikowana przez Sąd jako zgodna z prawem, była podstawą zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności Skarżącej w Banku [...] S.A).

W tym kontekście nie ma znaczenia podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że na dzień wydawania pierwszego postanowienia w sprawie zarzutów egzekucyjnych z dnia [...] stycznia [...] r. nie istniała w obrocie prawnym decyzja będąca podstawą prawną do dokonywania egzekucji administracyjnej (i w takiej sytuacji Prezydent powinien wydać decyzję umarzającą przedmiotowe postępowanie egzekucyjne w całości). Przedmiotowe postanowienie zostało bowiem uchylone postanowieniem SKO w W. z dnia [...] marca [...] r., sygn. akt [...] w wyniku czego sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W konsekwencji w dniu [...] października [...] r. wydane zostało postanowienie w sprawie zarzutów, a w wyniku złożenia na nie zażalenia, zostało wydane zaskarżone postanowienie gdzie przedmiotem oceny Sądu jest jego prawidłowość. W tym zakresie, jak wskazano wcześniej, zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, ponieważ decyzja Prezydenta [...]W. z dnia [...] listopada [...] r. pozostawała w obrocie prawnym i mogła być egzekwowana (wskutek uprzedniego uchylenia wadliwej decyzji uchylającej tę prawidłową decyzję), w szczególności nie było podstaw do jej uchylenia z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego (o czym przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2013 r. , sygn. akt III SA/Wa 2702/12 oddalając skargę – o czym była mowa wyżej). Na dzień wydawania zaskarżanego postanowienia, którego prawidłowość jest oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie było zatem podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania z tego tytułu. W tym zakresie zarzut naruszenia art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutu Skarżącej wskazującego na nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do obowiązku który nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał jest zatem niezasadny.

Skarżąca w skardze podnosi również to, że w tytułach wykonawczych nieprawidłowo ustalono odsetki, co wynika z błędnego określenia przez organ egzekucyjny okresu przerw w naliczaniu odsetek. Zgodnie bowiem z art. 54 §1 pkt 7 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Skarżąca w tym względzie podnosi, że postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało na podstawie postanowienia Prezydenta z dnia [...] sierpnia [...] r. doręczonego Skarżącej w dniu 2 września 2005 r., zaś decyzja wymiarowa została doręczona dopiero w dniu [...] listopada 2010 r., co oznacza, że ww. trzymiesięczny termin nie został zachowany i odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane za okres od 2 września 2005 r. W tym względzie należy jednak zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadny zarzut złożony na podstawie art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2 września 2005 r. do 9 listopada 2010 r. i umorzyło postępowanie egzekucyjne w tej części.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1810/15 "Wskazanie przerw w naliczaniu odsetek za poszczególne okresy w zależności od okoliczności sprawy może być bowiem kwalifikowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarówno do zarzutu opartego o art. 33 pkt 1 u.p.e.a., jak i o art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Istotne jest przede wszystkim stanowisko wierzyciela prezentowane już na etapie wystawiania tytułu wykonawczego. (...) Jeśli wierzyciel uważa, że odsetki obliczane są nieprzerwanie to wówczas brak jest podstaw do wypełniania stosownych rubryk tytułu wykonawczego wskazujących na okresy przerwy w ich naliczaniu. Kwestionowanie zaś tej okoliczności przez zobowiązanego możliwe jest jako zarzut nieistnienia w tej części obowiązku, czyli z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Jeśli jednak wierzyciel jedynie wadliwie wypełnił w tej części tytuł egzekucyjny i nie jest obiektywnie kwestionowana okoliczność istnienia okresów przerwy w naliczaniu odsetek, to wówczas zobowiązany może zwalczać to zarzutem wynikającym z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. dotyczącym niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.".

Mając na uwadze nieprawidłowe określenie w tytułach wykonawczych okresu za jaki nie nalicza się odsetek, zasadnie Organ uznał zarzut nieistnienia w tej części obowiązku, czyli zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. ("w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres od 2.09.2005 r. do 09.11.2010 r." – a więc za okres który wskazuje sama Skarżąca) i w tej części umorzył postępowanie egzekucyjne.

Skarżąca upatruje również wadliwość zaskarżonego postanowienia w tym, że postanowienie Prezydenta [...]W. z dnia [...] października [...] r. nie zawierało pouczenia o dopuszczalności i trybie wniesienia zażalenia, na co Skarżąca zwróciła uwagę w zażalenia i do czego nie odniósł się organ w zaskarżonym postanowieniu. W tym względzie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 124 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) postanowienie powinno zawierać m.in. pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie. Postanowienie Prezydenta [...]W. z dnia [...] października [...] r., jak zasadnie podnosi Skarżąca, nie zawiera takiego pouczenia. W ocenie Sądu jednak brak pouczenia o środku zaskarżenia nie wywołał dla strony żadnych negatywnych konsekwencji. Skarżąca wniosła zażalenia na ww. postanowienie z dnia [...] października [...] r., które zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Uchybienie to nie mogło skutkować uchyleniem postanowienia pierwszej instancji. W konsekwencji również brak odniesienia się przez Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu do podniesionego w zażaleniu zarzutu, mimo że stanowił naruszenie wskazanych przez Skarżącą w skardze przepisów (i wynikających z nich m.in. zasady pogłębiania zaufania, zasady informowania, zasady przekonywania), nie miał wpływu na wynik sprawy – co uniemożliwia uchylenie zaskarżonego postanowienia z tego tylko powodu (por. art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd zgodnie z art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.