Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 245/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 3b
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 268 poz 2663
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki oraz granic nowo utworzonych działek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...].06.2011 r., nr [...] Burmistrz Miasta [...], na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i art. 100 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 zm.) – dalej w skrócie: "u.g.n." w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 07.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r., Nr 268, poz. 2663), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek T. K., zatwierdził podział działki nr [...], położonej w [...] oraz granice nowoutworzonych działek nr [...] i nr [...]. Sposób podziału nieruchomości przedstawiono na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji.

Wnioskiem z [...].08.2018 r., uzupełnionym przez pełnomocnika pismem z [...].10.2018 r., T. K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (SKO) o stwierdzenie nieważności w całości ww. decyzji. W ocenie wnioskodawcy decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] (podzielonej na działki nr [...] i nr [...]) nie został podzielony ani wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego ani wzdłuż ścian usytuowanych na całej wysokości budynku od fundamentów do dachu. Wskazano, że przypadku podziału działki obejmującego również posadowiony na niej budynek, zastosowanie znajduje art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz przepis § 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Według wnioskodawcy dokonany podział działki nie spełnia opisanych w tych przepisach wymogów. O ile bowiem planowany był wzdłuż pionowej ściany budynku, o tyle w wykonaniu tego podziału nie powstały dwie odrębne, regularne i samodzielne części, stanowiące odrębne budynki. Lokalizacja izb znajdujących się w tej nieruchomości lokali mieszkalnych nie przystaje do przeprowadzonego podziału nieruchomości, albowiem część pomieszczeń składających się na samodzielną część lokalu wykorzystywanego przez T. K. znajduje się za projektowaną linią podziału, którą geodeta wyznaczył wzdłuż ściany pionowej budynku. Tak samo pokój wykorzystywany przez córkę K. K., a stanowiący jedną z izb lokalu mieszkalnego wykorzystywanego przez K. K., znajduje się za ścianą stanowiącą zaprojektowaną przez geodetę linię podziału nieruchomości. Dodatkowo wskazano na brak odrębnych instalacji elektrycznych, grzewczych, sanitarnych dla części budynku powstałych po podziale. Wskazano również, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, podział jest dopuszczalny, gdy projektowane do wyodrębnienia części budynku mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. Ponadto § 4 ust. 2 rozporządzenia nakłada na projektującego podział geodetę obowiązek przedstawienia odcinka granicy podziału na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. Takich rzutów brak. W związku z przywołanymi wątpliwościami, jak również brakami w dokumentacji stanowiącej podstawę podziału, zdaniem wnioskodawcy, zasadne jest przeprowadzenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości, celem weryfikacji poprawności poprowadzonej linii podziału, a w tym w szczególności lokalizacji poszczególnych izb lokali zajmowanych przez wnioskodawcę i jego brata K. K.

Rozpoznając tak sformułowany wniosek SKO, decyzją z [...].10.2018 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrz Miasta [...] z [...].06.2011 r., nr [...]. Uzasadniając bezasadność wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Kolegium wskazało, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem, którego istotą nie jest rozstrzyganie co do meritum sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, ale jest postępowaniem, które w swoim przedmiocie ma kwestię wyłącznie nieważności decyzji lub niezgodności jej z prawem. Zatem rozpatrując kwestię istnienia przesłanek nieważności decyzji administracyjnej, nie można badać merytorycznych przesłanek wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], natomiast możliwym jest jedynie, rozstrzygnięcie o ewentualnym istnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i to w zakresie ściśle nakreślonym w art.156 k.p.a. Kolegium w uzasadnieniu decyzji szczegółowo rozważyło każdą z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, odnosząc się do realiów niniejszej sprawy i stwierdzając brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na spełnienie wszystkich przesłanek dla wydania decyzji zatwierdzającej podział działki. Podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Załączony do wniosku, a także do decyzji projekt podziału działki uwzględnia w/w zasady i nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Proponowany i zatwierdzony projekt podziału budynku znajdującego się na działce nr [...], przebiega wzdłuż pionowej ściany ogniowej, co jest oznaczone na załączniku mapowym do decyzji z [...].06.2011 r. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną a jedynie ustalenie czy zostały spełnione przesłania wynikające wprost z przepisu prawa, w tym przypadku ustawy o gospodarce nieruchomościami, Kolegium stwierdziło, że przesłanki takie zostały spełnione i wobec tego nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zdaniem Kolegium, kwestia braku wykonania określonych założeń dotyczących podziału budynku znajdującego się na nieruchomości będącej przedmiotem podziału, ale już w trakcie wykonania decyzji Burmistrza Miasta [...], a zwłaszcza faktyczny podział nieruchomości do korzystania, nie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i decydować o usunięciu ostatecznej decyzji z obrotu prawnego, w sytuacji, gdy decyzja ta nie jest dotknięta wadą kwalifikowaną.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...].12.2018 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z [...].10.2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powtórzono stanowisko zawarte w utrzymanej w mocy decyzji.

Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżył T. K. Skarżący zarzucił Kolegium naruszenie przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, poprzez zatwierdzenie projektu podziału działki nr [...] mimo tego, że granice projektowanych nowych działek nie przebiegają ani wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do pokrycia dachu, ani wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje.

2) art. 7 § 1, art. 8 § 2 (a contrario), art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości celem weryfikacji poprawności linii podziału, w tym w szczególności poszczególnych izb lokalu zajmowanych przez wnioskodawcę i jego brata na poszczególnych kondygnacjach budynku, podczas gdy dowód taki powinien być przeprowadzony, wobec kwestionowania przez wnioskodawcę poprawności przeprowadzenia podziału, a także istnienia wyraźnych braków w dokumentacji przedłożonej do decyzji z [...].06.2011 r. w postaci braku dołączenia do dokumentacji rzutów poszczególnych kondygnacji budynku, co w konsekwencji uniemożliwiło ustalenie zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego.

Na podstawie tak skonstruowanych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności obu decyzji wydanych przez SKO oraz decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...].06.2011 r. ewentualnie o uchylenie decyzji Kolegium i przekazanie sprawy temu organowi celem jej ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi jej autor podtrzymał dotychczasowe stanowisko na temat lokalizacji izb znajdujących się w budynku objętym skarżoną decyzją podziałową. Wskazał, że dokonany podział działki nieruchomości nr [...] na działki [...] i [...] nie przebiega wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o której mowa w art. 93 ust. 3b zdanie pierwsze u.g.n. Podział ten nie przebiega również wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, bowiem w wykonaniu tego podziału nie powstały dwie odrębne, regularne i samodzielne części, stanowiące odrębne budynki (art. 93 ust. 3b zdanie drugie u.g.n.). Rozszerzeniem tego przepisy jest § 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, w którym wskazano dodatkowo, że omawiany podział jest dopuszczalny, gdy projektowane do wyodrębnienia części budynku mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. O ile te wyodrębnione części budynku posiadają osobne wejścia to powstałe po podziale części budynku nie są samodzielne, nie mają odrębnych instalacji elektrycznych, grzewczych, sanitarnych. Te instalacje bowiem utrzymywane były przez obu z zamieszkujących nieruchomość braci w częściach odpowiadających zajmowanym przez nich pomieszczeniach. Z powyższego wynika, że geodeta, który dokonywał podziału nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, dokonał podziału bez większej refleksji z pominięciem ww. przepisów, nadto dokonując podziału nie sporządził rzutu poszczególnych kondygnacji budynku i dokonał podział wzdłuż ściany, którą uznał bezpodstawnie za ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie przygotowawczym z dnia [...].07.2019 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci - Opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii — inż. P. K. z dnia [...].06.2019 r., sporządzonej do sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w [...] z powództwa K. K. przeciwko T. K., J. i E., małżeństwu M. - o przywrócenie stanu poprzedniego nieruchomości poprzez odbudowę komina - na okoliczność jej treści, zakresu oraz charakteru dostrzeżonych przez biegłego nieprawidłowości w przeprowadzonym podziale nieruchomości, jak również braków dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę przeprowadzonego podziału.

W piśmie z [...].07.2019 r. uczestnik postępowania – K. K. wniósł o oddalenie tego wniosku dowodowego, wskazując, że skarżący nie wykazał, aby dowód był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. W ocenie uczestnika, konstrukcja dzielonego budynku umożliwiała racjonalny podział wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Krzywizna ściany i jej niejednolita szerokość uniemożliwia jednak precyzyjne wyznaczenie podziału wzdłuż płaszczyzny przebiegającej prostopadle do podłoża w odniesieniu do wszystkich kondygnacji budynku. W jego przekonaniu, realia, w których był dokonywany podział, nie mogą przesądzać o nieprawidłowości jego przeprowadzenia - tym bardziej w stopniu kwalifikowanym, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na rozprawie w dniu 24.07.2019 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uwzględnił wniosek dowodowy zgłoszony w piśmie z [...].07.2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Badając legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia trzeba mieć na uwadze fakt, że zostało ono wydane w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 i nast. k.p.a.). Powinnością SKO, jako organu działającego w trybie ekstraordynaryjnym, było zatem ustalenie istnienia lub nieistnienia przesłanek do prowadzenia takiego postępowania i ewentualnie wzruszenie ostatecznej decyzji podziałowej. Z tych też powodów niedopuszczalnym było przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, celem weryfikacji poprawności linii podziału zatwierdzonego taką decyzją, co czyni niezasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7 § 1, art. 8 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie Sąd podziela natomiast stanowisko skarżącego, co do konieczności uwzględnienia przy dokonywaniu podziału nieruchomości zabudowanej - oznaczonej jako działka nr [...] - warunków określonych w § 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. W tym konkretnym przypadku, rzeczona nieruchomość była zabudowana budynkiem mieszkalnym, przez który przebiega granica wydzielonych działek nr [...] i nr [...]. Z objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].06.2011 r., wbrew stanowisku Burmistrza Miasta [...], wyrażonemu w pismach kierowanych do Kolegium z dnia [...].09.2018 r. i [...].09.2018 r., nie wynika, aby podział nastąpił wzdłuż ogniomuru (ściany ognioodpornej), zaznaczonej przez geodetę zygzakiem na mapce. Zaprzecza temu nie tylko skarżący ale również uczestnik postępowania – K. K., który w piśmie z [...].07.2019 r. utrzymuje, że podział nastąpił wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. W tym zakresie wątpliwości potwierdza dopuszczony przez Sąd dowód z opinii biegłego.

W tych okolicznościach sprawy, wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonej decyzji Kolegium, ostateczna decyzja podziałowa Burmistrza Miasta [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ ten – dokonując podziału nieruchomości w warunkach określonych w § 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości – zaniechał zebrania wymaganej przepisami prawa dokumentacji niezbędnej do prawidłowego podziału nieruchomości zabudowanej z jednoczesnym podziałem budynku.

Stosownie do dyspozycji § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje.

Według § 4 ust. 2 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w ust. 1, odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku.

Skoro wskazanym w § 4 ust. 2 rozporządzenia dokumentem obrazującym przebieg odcinka granicy wewnątrz budynku są rzuty poszczególnych kondygnacji budynku, to taki dokument był niezbędny w postępowaniu podziałowym mającym za przedmiot nieruchomość z jednoczesnym podziałem budynku. Burmistrz Miasta [...] wydał zatem decyzję bez przeprowadzenia niezbędnych, obligatoryjnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a mianowicie nie przedstawił odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku, choć jasno sformułowany i niewymagający szczególnej wykładni przepis wprost do tego zobowiązywał. Tym samym, wbrew stanowisku Kolegium, doszło przy wydaniu decyzji podziałowej do rażącego naruszenia unormowania zawartego w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w związku z art. 93 ust. 3b u.g.n., co powinno skutkować stwierdzeniem zaistnienia pozytywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji według art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Z tych też powodów obie decyzje Kolegium były nie tylko przedwczesne ze względu na pobieżną ocenę materiału aktowego ale także wadliwe w stopniu zobowiązującym Sąd do ich uchylenia.

Ocena kwalifikowanej wadliwości decyzji podziałowej ze względu na brak dokumentu obrazującego przebieg odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku została wyrażona przez tut. Sąd w prawomocnych wyrokach z 28.07.2015 r., sygn. akt II SA/Wr 276/15 oraz z 26.03.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 77/19.

Nie podlega dyskusji fakt, że rozpoznawana sprawa jest sprawą z kategorii postępowań nadzwyczajnych i przyjmuje się, że w takim przypadku przy badaniu przesłanki nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący. Niemniej jednak, w razie naruszenia normatywnego wzorca działania opisanego w § 4 ust. 2 wymienionego rozporządzenia, oceniać należy charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa musi być konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale również z daty orzekania przez organ nadzorczy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem Kolegium będzie zatem rozważyć i ocenić zastosowanie w sprawie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 k.p.a. w postaci przeszkody prawnej w wyeliminowaniu decyzji podziałowej z obrotu prawnego w sytuacji, gdy własność powstałej z podziału działki nr [...] została przeniesiona w drodze umowy darowizny przez T. K. na brata K. K. (KW nr [...]). Z kolei nieruchomość składająca się z działki nr [...] stała się na podstawie umowy sprzedaży własnością E. M. (K.) i J. M. (KW nr [...]). Zatem osoba wnioskująca o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie nr [...]- T. K. - nie jest już właścicielem jakiejkolwiek części działki powstałej po jej podziale.

Nieodwracalność skutków prawnych oznacza bowiem sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż: przestał istnieć podmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania (wykonywania) prawa (odpadło dane prawo po stronie tego podmiotu) albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa (vide: wyrok NSA z 13.01.2016 r. sygn. akt I OSK 2074/14).

Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, bo skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. Tak samo skutek prawny decyzji, który może być odwrócony na podstawie norm prawa prywatnego przez sąd, będzie nieodwracalny (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 28.05.1992 r. sygn. akt III AZP 4/92). Nieodwracalność skutków prawnych decyzji podziałowej nie dotyczy skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz wynika z podjęcia kolejnych czynności prawnych dokonanych w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2.08.2016 r. sygn. akt I OSK 848/16, bezpośrednim skutkiem prawnym podziału nieruchomości jest utworzenie nowych bytów ewidencyjnych - nowych odrębnych działek gruntu o określonych numerach i granicach. Dopóki właścicielem nowotworzonych działek pozostaje jedynie właściciel (lub współwłaściciele) działki podlegającej podziałowi, nie ma podstaw, aby przyjąć, że skutek prawny decyzji podziałowej ma charakter nieodwracalny. Ewentualne wycofanie decyzji podziałowej z obiegu prawnego prowadzi bowiem do przywrócenia poprzedniej numeracji oraz poprzedniego wpisu do ewidencji podziałowej działki, bez wpływu na istotę przysługującemu właścicielowi prawa własności. Jednak jak wskazał NSA, odmiennie należy ocenić skutki prawne decyzji podziałowej, jeżeli w efekcie dalszego obrotu prawnego poszczególne działki stały się własnością różnych podmiotów, zwłaszcza jeśli nabywców chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przyjęcie, że stwierdzając nieważność decyzji podziałowej, organ administracji publicznej mógłby pozbawić nowych właścicieli własności nabytych przez nich konkretnych działek i ewentualnie uczynić z nich współwłaścicieli w bliżej nieokreślonych udziałach działki pierwotnej (nr [...]), stanowi oczywiste naruszenie konstytucyjnie chronionego prawa własności, którego nie sposób uzasadnić na gruncie zasady praworządności. Dlatego w przypadku zmiany stosunków własnościowych dotyczących podzielonych działek, skutek prawny decyzji podziałowej należy uznać za nieodwracalny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Brak jest, bowiem możliwości odwrócenia skutków prawnych decyzji podziałowej i powrotu do sytuacji, w której przedmiotowe nieruchomości stanowiły jedną nieruchomość (tak też WSA w Bydgoszczy w wyroku z 8.08.2018 r., sygn. akt II SA/Bd 156/18).

Zdaniem składu orzekającego, taki właśnie przypadek ma miejsce w niniejszej sprawie. Doszło bowiem do podziału prawnego nieruchomości, a więc powstania nie tylko nowych rzeczy nieruchomych, ale również do przeniesienia prawa własności do nich na rzecz osób trzecich.

Wydane przez Kolegium decyzje są również wadliwe z innej przyczyny. Powszechnie panującym poglądem jest ten, wedle którego stronami postępowania nieważnościowego są strony postępowania zwykłego, w którym zapadła decyzja dotychczasowa, oraz osoby, które odpowiadają dyspozycji art. 28 k.p.a., a więc podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo które żądają czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednolicie interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek generalnie o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego (może też należeć do innej gałęzi prawa), a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Zagadnienie interesu prawnego, warunkującego przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wiązać należy - w przypadku decyzji podziałowej - z prawem własności nieruchomości objętej takim rozstrzygnięciem. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej powinno wówczas toczyć się z udziałem stron postępowania zwykłego, ewentualnie podmiotów, które nie brały udziału w tym postępowaniu, ale wywodzą swój interes prawny z treści ostatecznej decyzji (przy czym należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażone jest stanowisko odmawiające przymiotu strony w postępowaniu niezwinnościowym dotyczącym decyzji podziałowej nabywcom nowoutworzonych działek – zob. wyrok NSA z 19.05.2016 r., sygn. akt I OSK 1781/14 i prezentowane tam orzeczenia). Nie zawsze więc krąg stron w postępowaniu nadzwyczajnym będzie się pokrywał z kręgiem stron postępowania zakończonego w postępowaniu zwykłym. Istotny jest stan faktyczny rozpatrywanej sprawy.

Poza sporem pozostaje zatem fakt, że obecni właściciele działki nr [...] – E. M. (K.) i J. M., nie brali udziału w postępowaniu nieważnościom. Kolegium uznało za stronę wyłączenie T. K. (wnioskodawcę i podmiot na rzecz którego została wydana decyzja podziałowa) oraz K. K. (właściciela działki nr [...]). Tym samym jako niewystarczające należy ocenić ustalenie kręgu stron w niniejszym postępowaniu. Podstawowym kryterium ustalenia stron takiego postępowania powinien być interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 28, art. 77, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości w związku z art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz art. 156 § 2, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...].10.2018 r. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.