Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 803/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a, art. 7,  art. 36, art. 59, art. 64c, art. 89, art. 96j, art. 96k
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 15, art. 124, art. 138, art. 144
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej: NUS, organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku T. - Sp. z o.o. (dalej: Spółka, Skarżąca) na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. w wysokości należności głównej 108.534,80 zł.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. nr [...] organ egzekucyjny umorzył na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczego z uwagi na stwierdzenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W uzasadnieniu NUS podał, że w toku podjętych czynności egzekucyjnych dokonano zajęć wierzytelności z rachunków bankowych w Banku Zachodnim WBK S.A. (skuteczne, w chwili obecnej brak środków) oraz Banku Polska Kasa Opieki S.A. (skuteczne jednak do chwili obecnej nie uzyskano żadnych środków) oraz zajęć innych wierzytelności w: T. P. Sp. z o.o., B. , Urzędzie Marszałkowskim Województwa Z. oraz w Wojskowej Akademii Technicznej [...] Uzyskano odpowiedzi ww. podmiotów wskazujące na brak zobowiązań wobec Spółki.

Dalej NUS wskazał, że według informacji uzyskanych z baz Urzędu Skarbowego zobowiązana Spółka nie posiada innych wierzytelności, wobec powyższego wezwano prezesa Spółki P. S. do wskazania majątku przedmiotowej Spółki. W odpowiedzi uzyskano informację, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków trwałych, nie posiada wierzytelności, nie posiada innych rachunków bankowych poza rachunkami zajętymi przez NUS.

Ustalono, że Spółka posiada w T. I. Sp z o.o. udziały, jednak w następstwie przeprowadzonej analizy (analiza środków trwałych, majątku, zeznań podatkowych) odstąpiono od egzekucji z udziałów.

Następnie organ egzekucyjny wskazał, że tytuły były wielokrotnie przydzielane do służby.

W toku podjętych czynności egzekucyjnych spisano protokół o stanie majątkowym z prokurentem J. M.. Ustalono, że Spółka nie posiada żadnego majątku mogącego podlegać zajęciu, nie zatrudnia pracowników, nie wykonuje działalności gospodarczej, pod adresem siedziby Spółki tj. K. ul. [...] Spółka wynajmuje dwa pokoje, wyposażenie stanowią drobne sprzęty i urządzenia biurowe bez większej wartości handlowej nie podlegające egzekucji administracyjnej, ustalono w służbie o różnych porach dnia, że w chwili obecnej lokal nieczynny, kontakt korespondencyjny jedynie poprzez skrzynkę znajdująca się przy wejściu do lokalu.

Dalej organ egzekucyjny wskazał, że wielokrotnie wystosowano wnioski do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Ewidencji Ksiąg Wieczystych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – wszystkie odpowiedzi były negatywne. Spółka do NUS składała deklaracje CIT8. Od 2015 r. do 2018 r. były to deklaracje "zerowe".

Podsumowując organ egzekucyjny wskazał, że nie posiada żadnych informacji o składnikach majątkowych zobowiązanej Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji, zatem zgodnie z przepisem art. 59 § 2 u.p.e.a., zasadnym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do majątku Spółki.

Na powyższe postanowienie T. - sp. z o.o. pismem z dnia 17 lutego 2020 r., wniosła zażalenie w ustawowym terminie, w uzasadnieniu którego zarzuciła naruszenie:

1. art. 59 § 2 i § 3 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo że zdaniem spółki istniała możliwość podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych,

2. art. 89 § 1 u.p.e.a., poprzez zaniechanie prowadzenia egzekucji z wierzytelności przysługującej Spółce od Województwa Z. ,

3. art. 96j w zw. z art. 96k u.p.e.a., poprzez zaniechanie prowadzenia egzekucji z udziałów w T. I. Sp. z o.o.,

4. art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i niezastosowanie wszelkich środków egzekucyjnych, w szczególności egzekucji z udziałów w sp. z o.o. oraz niezajęcia wszelkich przysługujących Spółce wierzytelności,

5. art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia postanowienia, z którego (zdaniem Spółki) nie wynika w pełni, jakimi przesłankami kierował się organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie.

Spółka w uzasadnieniu zażalenia podniosła, że organ nie przeprowadził dostatecznie dokładnego badania składników majątkowych Spółki więc umorzenie postępowania egzekucyjnego należy uznać za przedwczesne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał, że organ egzekucyjny podejmował próby poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji, zastosował szereg środków egzekucyjnych przewidzianych w u.p.e.a., które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. oraz Bank Pekao S.A., a także dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w B. w R. . Z zajętego rachunku w Banku Zachodnim WBK S.A. uzyskano niewielką kwotę, która tylko w części zaspokoiła należne koszty egzekucyjne. W toku czynności podejmowanych przez pracowników organów egzekucyjnych w terenie, pod adresem przy ul. [...] [...] w K., również nie udało się ustalić majątku spółki. Podobnie odpowiedzi uzyskane w wyniku zapytań organu egzekucyjnego w trybie art. 36 u.p.e.a., od poszczególnych organów i podmiotów, nie ujawniły majątku spółki umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Organ egzekucyjny wzywał osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki do udzielenia informacji niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a w szczególności wskazania majątku Spółki. Uzyskano informację, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, jak również nie posiada środków trwałych.

Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż organ egzekucyjny dopełnił ciążącego na nim obowiązku dołożenia wszelkich niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy wykazując, iż zobowiązana Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji, tym samym zarzut odwołania naruszenia art. 59 § 2 i § 3 u.p.e.a. jest bezzasadny.

Dalej DIAS odniósł się do zarzutu zażalenia dotyczącego zaniechania prowadzenia egzekucji z wierzytelności w kwocie 1.186.920,58 zł, przysługującej Spółce od Województwa Z. , wskazując, że organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności pieniężnej u wskazanego kontrahenta, lecz w odpowiedzi Urząd Marszałkowski Województwa Z. poinformował, że nie ma zobowiązań wobec Spółki. DIAS wyjaśnił, że organ egzekucyjny uzyskał informację, że z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i uchybienia w pracach wykonanych przez zobowiązaną Spółkę, Urząd Marszałkowski Województwa Z. nie wypłacił Spółce całej kwoty wynikającej z umowy. W związku z brakiem zapłaty całej kwoty, Spółka złożyła skargę do sądu. Sprawa toczyła się pod sygnaturą [...] Z uzyskanych informacji od organu egzekucyjnego wynika, że wyrok sądu jest korzystny dla Województwa Z. . Spółka zobowiązana jest oddać uzyskane wcześniej środki. Zarzut Spółki jest więc również niezasadny.

DIAS odpowiadając na zarzut naruszenia art. 96j w zw. z art. 96k oraz art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny wyjaśnił, że dokonał szczegółowej analizy zasadności prowadzenia egzekucji z udziałów w T. I. Sp. z o.o. Z danych wynikających z bilansu Spółki za ostatnie trzy lata, tj. 2016 - 2018 r. wynika, że Spółka generowała tylko straty. Składane w urzędzie deklaracje CIT-8 były "zerowe". Wartość udziałów w T. I. Sp. z o.o. jest znikoma i nie przyczyni się do zaspokojenia dochodzonej należności. DIAS podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że dokonanie zajęcia egzekucyjnego spowodowałoby jedynie wygenerowanie kosztów i wydatków egzekucyjnych, które nie zostałyby zaspokojone w toku postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie obciążałyby tylko Skarb Państwa. Zatem organ II instancji uznał ww. zarzut za niezasadny.

DIAS odnosząc się do zarzutu naruszenia 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przytoczył treść art. 124 § 2 i art.107 § 3 K.p.a. i wskazał, że wbrew twierdzeniom Spółki, NUS w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo przedstawił powody umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wskazał wszystkie dokonane czynności egzekucyjne. Przedstawił, że wielokrotnie podejmował próby poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji oraz zaznaczył, że egzekucja prowadzona z rachunków bankowych oraz wierzytelności okazała się nieskuteczna. NUS wydając zaskarżone postanowienie działał m.in. w oparciu o przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., który został powołany w jego sentencji. Treść tego przepisu wskazuje tylko na jedną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego tj. stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zaistnienie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a. zostało przez organ egzekucyjny uzasadnione w treści zaskarżonego postanowienia.

Z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wyegzekwowano znikomą kwotę, która nie pozwoliła nawet pokryć należnych kosztów egzekucyjnych. Zobowiązana Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Organ egzekucyjny zasadnie zatem umorzył postępowanie egzekucyjne w oparciu o przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. uznając, iż w toku niniejszego postępowania nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Dalej DIAS zauważył, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jest postanowieniem korzystnym dla Spółki. Z tego względu próba obalenia tego postanowienia poprzez zażalenie jest sytuacją nietypową. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zwiększa więc szansę Spółki na to, że jej długi zostaną pokryte (ściągnięte) przez członków zarządu. Spółka kwestionując umorzenie postępowania egzekucyjnego winna przede wszystkim wskazać majątek pozwalający na dalsze skuteczne prowadzenie i zakończenie egzekucji. Zażalenie, w którym Spółka nie wskazuje takiego majątku, nie może obalić rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji podkreślił, że wskazane przez zobowiązaną Spółkę wierzytelności nie istnieją.

Podsumowując DIAS stwierdził, że NUS zasadnie podjął "decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego".

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając postanowieniu naruszenie:

- art. 59 § 2 i 3 u.p.e.a. w brzmieniu z przed 30 lipca 2020 r., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod znakiem sprawy [...] w stosunku do Spółki, pomimo że na gruncie sprawy istniała możliwość podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych, w szczególności egzekucji z udziałów przysługujących Skarżącej w innej spółce prawa handlowego oraz zajęcia wierzytelności przysługujących wierzycielom Skarżącej;

- art. 89 § 1 u.p.e.a., poprzez zaniechanie prowadzenia egzekucji z wierzytelności przysługującej Skarżącej od jej dłużnika, tj. należności w wysokości 1.186.920,58 zł przysługującej Skarżącej od Województwa Z. , pomimo że wysokość tej wierzytelności byłaby wystarczająca do wyegzekwowania całości dochodzonej należności;

- art. 96j w zw. z art. 96k u.p.e.a., poprzez zaniechanie prowadzenia egzekucji z udziałów Skarżącej w spółce prawa handlowego T. I. Sp. z o.o., pomimo że zajęcie tych udziałów oraz ich sprzedaż pozwoliłyby na częściowe zaspokojenie dochodzonej przez organ należności;

- art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieskorzystanie przez organ egzekucyjny z przysługujących mu na gruncie sprawy kompetencji, tj. poprzez niezastosowanie wszelkich dopuszczalnych prawem środków egzekucyjnych, które mogłyby prowadzić do zaspokojenia dochodzonej należności, w szczególności egzekucji z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz niezajęcia wszelkich przysługujących Skarżącej wierzytelności

- art. 15 K.p.a., poprzez niezachowanie na gruncie niniejszej sprawy zasady dwuinstancyjności i nieprawidłowe rozważenie przez organ II instancji okoliczności podniesionych przez Skarżącą w zażaleniu, a także podniesionych na wcześniejszych etapach postępowania, a także poprzez brak odpowiedniej analizy sprawy przez organ II instancji,

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 16 stycznia 2020 r., podczas gdy postanowienie to powinno zostać zmienione zgodnie z żądaniem zażalenia.

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego do postanowienia organu egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.

DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sporna kwestia w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy organy prawidłowo umorzyły postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie wystawionego przez NUS tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. w wysokości należności głównej 108.534,80 zł.

Zdaniem organów, w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dokonano w stosunku do Skarżącej szeregu czynności w celu ustalenia posiadanych przez nią składników majątkowych i źródeł dochodów, wykorzystując w tym zakresie wszelkie dostępne możliwości, adekwatne do złożoności sprawy oraz rodzaju i wysokości egzekwowanej należności, w wyniku których ustalono, że Spółka nie posiada majątku, z którego może być prowadzona egzekucja i w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. To skutkowało umorzeniem tego postępowania na zasadzie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zdaniem Skarżącej, przedmiotowe postepowanie egzekucyjne zostało umorzone przedwcześnie, a organ egzekucyjny nie wykorzystał wszelkich dostępnych mu możliwości do wyegzekwowania należności, bowiem Skarżąca posiada wierzytelność wobec Województwa Z. oraz organ nie przystąpił do egzekucji posiadanych przez Skarżącą udziałów w T. I. Sp. z o.o.

Zdaniem Sądu rację w tym sporze mają organ egzekucyjny i organ II instancji, a zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, wbrew twierdzeniom Skarżącej nie naruszają prawa.

Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie prowadzi zatem egzekucji należności pieniężnej, gdy wiadomo, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a więc jeżeli w toku postępowania okaże się, iż zobowiązany nie posiada majątku, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja (majątku ruchomego, nieruchomego, wierzytelności pieniężnych, praw majątkowych), przy zastosowaniu określonych w ustawie środków egzekucyjnych.

Podkreślić także należy, że założeniem powyższej regulacji jest również ochrona zobowiązanego i wierzyciela przed dalszym ponoszeniem (generowaniem) kosztów egzekucyjnych poprzez podejmowanie kolejnych nieskutecznych czynności egzekucyjnych. Oczywistym jest, że w pierwszej kolejności zgodnie art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, jednak stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. pokrywa je również wierzyciel, jeżeli koszty postępowania egzekucyjnego nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W sytuacji gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, również powstają koszty egzekucyjne (w skład kosztów wchodzą wydatki egzekucyjne), które pokrywane są z budżetu państwa.

Warunkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest zbadanie okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn braku możliwości zaspokojenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzono szereg czynności zmierzających do ustalenia majątku Skarżącej, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Ustalono majątek, z którego udało się zaspokoić zaledwie zaspokoić część należnych kosztów egzekucyjne w wysokości 10.042,91 zł (suma nieściągniętych kosztów egzekucyjnych 2.035,66 zł).

Z akt sprawy wynika, że organ podejmował działania w celu poszukiwania majątku Skarżącej jak i dokonywał czynności egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania należności. Przykładowo można wskazać, że dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. i właśnie z tego zajęcia uzyskano jedynie kwotę pozwalającą w części zaspokoić koszty egzekucyjne, o której Sąd wspominał powyżej. Nie przyniosło żadnych rezultatów zajęcie rachunku bankowego w Banku Pekao S.A. Dokonano również zajęcia innych wierzytelności pieniężnych w B. w R. , Urzędzie Marszałkowskim Województwa Z. oraz Wojskowej Akademii Technicznej i również z tych zajęć nie uzyskano wpływów.

Wystosowano szereg zapytań w trybie art. 36 u.p.e.a. do różnych organów i podmiotów (m.in. Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). Działania te nie ujawniły majątku Spółki umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji.

Ponadto z akt sprawy wynika, że organ dokonał szeregu ustaleń, które zdaniem Sądu rzutują na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podjęto czynności w terenie pod adresem siedziby Skarżącej. Stwierdzono w trakcie tych czynności, że Skarżąca wynajmuje lokal (dwa pokoje) przy ul. [...] [...] w K.. Wyposażenie stanowią drobne sprzęty i urządzenia biurowe bez większej wartości handlowej, nie podlegające egzekucji administracyjnej. Z dowodów tych wynika, że Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków trwałych, jak również nie zatrudnia pracowników.

Pomimo tak szeroko zakrojonych działań egzekucyjnych nie została ściągnięta, choćby w części kwota należności głównej w wysokości 108.534,80 zł, ani przypadające od tej kwoty odsetki za zwłokę liczone od dnia 27 grudnia 2017 r., które już na dzień wystawienia tytułu, to jest 5 marca 2018 r., wynosiły 1.617,60 zł.

Skarżąca zarzuciła, że organ egzekucyjny po pierwsze nie zajął wierzytelności Jej zdaniem należnej od Województwa Z., po drugie nie zastosował środka egzekucyjnego w postaci zajęcia posiadanych przez Skarżąca udziałów w spółce z o.o. w celu wyegzekwowania od Niej zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. i bezzasadnie umorzył postepowanie egzekucyjne.

Sąd odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów, czyli zarzutu naruszenia 89 § 1 u.p.e.a. i związanej z nim argumentacji Skarżącej zawartej uprzednio w zażaleniu, a następnie powielonej w skardze, w pierwszej kolejności przytoczy fragment argumentacji zawartej w skardze odnośnie powyższej kwestii. Skarżąca podniosła że: "Po raz kolejny spółka wskazuje, że przysługuje jej wierzytelność od Województwa Z. w kwocie 1.186.920,58 zł. Wskazuję, że skarżąca zawarła z Województwem Z. w dniu 21 grudnia 2010 r. umowę o dofinansowanie nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. na lata 2007-2013. Środki z tej umowy miały być przekazane na dofinansowanie projektu "Z. Centrum Obliczeniowe oparte na systemie stacji referencyjnych". Województwo Z. początkowo wywiązywało się z wypłacania poszczególnych transz dofinansowania. Województwo Z. nie zapłaciło jednakże spółce T. Sp. z o.o. różnicy pomiędzy kwotami wypłaconymi zgodnie ze złożonymi przez spółkę wnioskami, a kwotą, która miała zostać przekazana zgodnie z umową. Z tego tytułu spółce T. Sp. z o.o. przysługuje wierzytelność względem Województwa Z. o zapłatę pozostałej części dofinansowania, tj. kwoty 1.186.920,58 zł. Aktualnie, skarżąca dochodzi zapłaty tej kwoty na drodze postępowania cywilnego prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, Wydziałem I Cywilnym, sygn. akt [...] Faktem jest, że na obecnym etapie postępowania rozstrzygnięcie sądowe wydane zostało na korzyść Województwa Z., jednakże wyrok ten jest w nieprawomocny. Trudno na obecnym etapie postępowania przesądzać jakie będzie rozstrzygnięcie sądu II instancji, albowiem wyrok zaskarżony został przez spółkę T. Sp. z o.o. apelacją. W tych okolicznościach sprawy brak było przeszkód do zajęcia tej wierzytelności, zwłaszcza że obecnie trudno jest przewidzieć jak długo toczyć się będzie postępowanie apelacyjne".

Odnosząc się do przedstawionej argumentacji Sąd zwraca uwagę, że po wskazaniu przez Skarżąca, że ma wierzytelność u kontrahenta, którym jest Województwo Z., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności u wskazanego kontrahenta. W odpowiedzi na to zajęcie Urząd Województwa Marszałkowskiego Z. pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. poinformował organ egzekucyjny, że nie ma zobowiązań wobec T. sp. z o.o.

Zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.

Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

Przewidziane w art. 89 u.p.e.a. prawo organu egzekucyjnego do zajęcia wierzytelności zobowiązanego odnosi się wyłącznie do wierzytelności istniejących. Wynika to z treści powyższego przepisu, a w szczególności z § 2 i zawartego w nim wyjątku. Przewidziano bowiem w § 2, że "Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług". Skoro zatem wyjątek, polegający na możliwości zajęcia "przyszłych" wierzytelności, odnosi się do przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, to wierzytelność musi istnieć w dniu dokonania tego zajęcia. Wyraźnie wskazał na to Piotr Przybysz w Komentarzu "Postępowanie egzekucyjne w administracji" (wydanie VIII, 2018 r. pub. Lex, komentarz do art. 89 u.p.e.a.) stwierdzając, że "Zajęcie przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług jest konsekwencją zajęcia istniejącej już wierzytelności (podkreślenie Sądu). Oznacza to, że zostaną zajęte wszystkie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług przysługujące zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, niezależnie od tego, czy w chwili doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności istniał stosunek prawny, z którego wynikałyby owe wierzytelności. Warunkiem powstania tego skutku jest jednak istnienie w chwili zajęcia chociaż jednej wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług. Mówiąc inaczej, nie można prewencyjnie kierować zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług".

Powyższy sposób wykładni przepisu art. 89 § 2 Sąd w pełni aprobuje i przyjmuje jako własny, tym bardziej, że jest on ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 608/09; w Krakowie z dnia: 9 października 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 459/18 oraz 31 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1204/19 r.).

Wobec powyższego jeszcze raz Sąd podkreśla, że zasadą jest, iż egzekucję administracyjną z innej wierzytelności, o której mowa w art. 89 § 1 i § 2 u.p.e.a., można prowadzić wyłącznie gdy wierzytelność istnieje. Nie ulega wątpliwości, iż wierzytelność istniejąca to wierzytelność konkretna, osadzona w ramach określonego stosunku zobowiązaniowego pomiędzy zindywidualizowanymi podmiotami, mająca sprecyzowaną treść. Oczywiste jest zatem, że tylko tak skonkretyzowana wierzytelność może być w świetle art. 89 § 1 i § 2 u.p.e.a. przedmiotem egzekucji (podkreślenie Sądu). W niniejszej sprawie organ egzekucyjny wykazał na dzień wydawania postanowienia z dnia 16 stycznia 2020 r., że tak rozumiana wierzytelność nie istniała. Zacytowany fragment uzasadnienia skargi zdaniem Sądu jedynie potwierdza stanowisko organu egzekucyjnego, że wierzytelność ta nie istnieje i nie mogła być przedmiotem prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne na dzień podejmowania postanowienia. Zatem na dzień podejmowania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że wierzytelność powyższa nie mogła być uznana jako realnie istniejący majątek Spółki podlegający egzekucji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 96j w zw. z art. 96k oraz art. 7 § 1 u.p.e.a., Sąd wskazuje, że organ orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że

zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością po pierwsze nie przyczyni się do zaspokojenia dochodzonej należności, po drugie dokonanie zajęcia egzekucyjnego spowodowałoby jedynie wygenerowanie kosztów i wydatków egzekucyjnych, które nie zostałyby zaspokojone w toku postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie obciążałyby tylko Skarb Państwa. Przeprowadzona analiza słusznie doprowadziła organy orzekające w sprawie do konkluzji, że wartość przedmiotowych udziałów jest znikoma i że są trudno zbywalne. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie tego środka egzekucyjnego rodzi wysokie koszty egzekucyjne przede wszystkim związane z koniecznością wyceny udziałów przez biegłego sądowego lub skarbowego (w zależności kto zlecałby wycenę, czy sąd rejestrowy, czy organ egzekucyjny), które w sytuacji braku majątku zobowiązanej Spółki musiałby ponieść Skarb Państwa. Skoro Skarżąca twierdzi, iż wartość przedmiotowych udziałów w T. I. Sp. z o.o. pozwoliłaby częściowo zaspokoić należność objętą tytułem wykonawczym ("na częściowe zaspokojenie dochodzonej przez organ należności"), Sąd nie widzi żadnych przeciwskazań, aby Skarżąca dokonała samodzielnie sprzedaży tych udziałów bez ponoszenia kosztów egzekucyjnych i wykonała dobrowolnie ustawowy obowiązek zapłaty zaległości podatkowych.

Sąd wskazuje, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, w związku z czym postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne, zatem stosowanie środków egzekucyjnych, które są nieskuteczne, tak jak oczekuje tego od organu egzekucyjnego Skarżąca nie realizuje wskazanego celu postępowania egzekucyjnego. Sąd podkreśla, że organ egzekucyjny ma stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do zabezpieczenia wykonania obowiązku. Zasada ta jest również określana mianem zasady racjonalnego działania. Zatem czynienie zarzutu organowi, że nie zastosował określonego środka egzekucyjnego, bo uznał go za nieskuteczny, jest nieracjonalne. Dlatego też Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Na marginesie niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że Skarżąca oczywiście może mieć określony interes faktyczny i prawny, aby postępowanie egzekucyjne trwało, jednak jest to w kontekście interesów Spółki działanie wywołujące dla Skarżącej niekorzystne konsekwencje finansowe, w postaci generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, których Skarżąca mogłaby uniknąć podejmując działania w celu dobrowolnej zapłaty zaległości.

Wobec powyższych rozważań Sąd uznał za całkowicie bezpodstawne zarzuty naruszenia art. 59 § 2, art. 89 § 1, art. 96j w zw. z art. 96k oraz art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów K.p.a., a przede wszystkim naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a., poprzez nieprawidłowe rozważenie przez organ II instancji okoliczności podniesionych przez Skarżącą w zażaleniu, Sąd wskazuje, że nie można uznać za naruszenie zasady dwuinstancyjności dokonania przez organ II instancji takich samych, a przy tym równie trafnych ustaleń, jak organ egzekucyjny. DIAS w niniejszej sprawie dokonał ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Nie ograniczył się do kasacyjnej kontroli, a rozpoznał i rozstrzygnął ponownie sprawę administracyjną tożsamą przedmiotowo i podmiotowo w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu I instancji. Powtórzyć należy, że aprobowanie przez organ II instancji ustaleń organu I instancji nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności, jeżeli w ślad za tym idzie, jak w niniejszej sprawie, przekonywająca argumentacja wyjaśniająca motywy akceptacji takiego zapadłego na wcześniejszym etapie stanowiska. Zgodnie zaś z art. 124 § 2 K.p.a. w postanowieniu zawarto wszystkie przewidziane prawem podstawowe elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. DIAS w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa i wbrew zarzutowi skargi odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów Skarżącej zawartych w zażaleniu.

Podsumowując całość rozważań należy wskazać, że zdaniem Sądu, analiza rezultatów wskazanych wyżej działań, które były adekwatne do złożoności sprawy oraz rodzaju i wysokości egzekwowanej należności, uprawniła w pełni organy obu instancji do stwierdzenia, iż brak jest majątku, z którego można by prowadzić dalszą skuteczną egzekucję. Słusznie zatem organy doszły do przekonania, iż zasadnym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego dotyczącego podatku od towarów i usług, w oparciu o przepis art. 59 § 2 u.p.e.a.

Sad stwierdza, że zarówno postanowienie NUS jak i postanowienie DIAS odpowiadają prawu. Z tych też względów za niezasadne Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi łącznie z ostatnim, dotyczącym naruszenia przez DIAS, przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., do którego Sąd jeszcze się szczegółowo nie odniósł w niniejszym uzasadnieniu. Skoro postanowienia odpowiadają prawu to również i ten zarzut nie mógł być uwzględniony. Organ II instancji prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a, utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Końcowo Sąd jeszcze raz podkreśla, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o sytuację majątkową Skarżącej w dacie jego podejmowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego obecnie nie zamyka drogi do ponownego wszczęcia egzekucji w sytuacji, gdyby stan majątkowy Skarżącej uległ zmianie, choćby w wyniku uzyskania prawa do wierzytelności od Województwa Z., a Skarżąca dobrowolnie nie uiściłaby zaległości w podatku od towarów i usług. Stosownie bowiem do treści art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Z powodów wyżej opisanych Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.