Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1453/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 808
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2021 r. sprawy ze skargi I.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...], odmawiającą umorzenia I.J. (dalej zwanemu "skarżącym") w części (tj. 90%) należności z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odmówiło rozłożenia na raty 10 % całego zadłużenia.

Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Prezydenta Miasta G. o całkowite umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami oraz odsetkami za opóźnienie na rzecz osób uprawnionych tj. A.J. P.J. oraz K.J., za okres 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017 oraz 2017/2018. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]. organ I instancji odmówił umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach – co nastąpiło w drodze decyzji tego organu z dnia [...] r nr [...]. Jednak po rozpatrzeniu skargi od tej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r sygn. akt IV SA/Gl 528/18 uchylił decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Następnie w dniu [...]. organ I instancji wydał decyzję nr [...], w której odmówiono umorzenia w całości oraz w części (tj. 90%) należności z tytułu wypłaconego funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami oraz odsetkami za opóźnienie, a ponadto odmówiono rozłożenia na raty kwoty 24 517,74 zł. (tj. 10 % całego zadłużenia na dzień [...] stycznia 2020 r. ). Jednak na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji Kolegium uchyliło ją, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (decyzją z dnia [...] r. nr [...]).

Kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G., działając na podstawie art. 2 pkt 3, 9, 10, art. 12 ust. 1 i 2, art. 27, art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2020 r., poz. 808 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 41, 104, 110, 127 i 127a k.p.a. postanowił odmówić umorzenia w części (tj. 90%) należności z tytułu wypłaconego funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami oraz odsetkami za opóźnienie, a także postanowił odmówić rozłożenia na raty 10% całego zadłużenia.

Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń organu I instancji, skarżący mieszka w mieszkaniu użyczonym mu przez siostrę, utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1630,55 zł, z której potrąceniu na poczet alimentów przez Komornika pozostaje kwota podlega kwota 514,30 zł. Zaś wydatki skarżącego stanowią: opłata za mieszkanie (248,40 zł), butla gazowa (50 zł/netto), energia elektryczna (75 zł/netto), baterie do aparatu słuchowego (20 zł/netto), telefon (30 zł/netto), odzież (50 zł/netto), artykuły chemiczne oraz wyżywienie (396 zł/netto). Skarżący w 2003 r. uległ wypadkowi [...]. Orzeczono wobec niego niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym na stałe. Organ stwierdził, że obiektywnie ze względu na stan zdrowia oraz podeszły wiek nie jest w stanie podjąć zatrudnienia nawet w warunkach chronionych.

Jednocześnie organ stwierdził, że od momentu rozpoczęcia wypłat z funduszu alimentacyjnego skarżący rzadko współpracował z organem, nie można było z nim przeprowadzić wywiadu alimentacyjnego i odebrać oświadczenia majątkowego, co skutkowało skierowaniem wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 kodeksu karnego. Z kolei z wnioskiem o obniżenie alimentów skarżący wystąpił dopiero wtedy, gdy jego zadłużenie było już bardzo wysokie.

Organ uznał, że skarżący posiada stały dochód w postaci emerytury, a egzekucja należności alimentacyjnych jest przynajmniej częściowo skuteczna i z tego względu brak jest przesłanek do umorzenia w całości lub w części zadłużenia. Mimo, że skarżący nie jest w stanie jednorazowo spłacić swoich zobowiązań, to nie przesądza to o trwałym braku możliwości chociażby stopniowej spłaty zadłużenia, zwłaszcza, że skarżący pobiera stałą emeryturę.

Według organu I instancji szczególnie uzasadniony przypadek, dający możliwość umorzenia należności wobec funduszu alimentacyjnego, musi dotyczyć wyjątkowo trudnej sytuacji, w której znalazł się zobowiązany do alimentacji. W przeciwnym wypadku, gdyby uznać, że każda trudna sytuacja majątkowa zobowiązanego jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności wobec funduszu, ochrona środków tego funduszu byłaby iluzoryczna. Zaś sam fakt, że zadłużenie jest większe niż możliwości zarobkowe i majątkowe nie wyczerpuje przesłanki do umorzenia należności na rzecz funduszu. Ponadto trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie może być samoistną podstawą do wydania decyzji uwzględniającej wniosek dłużnika, gdyż nie chodzi o przypadki "uzasadnione" lecz "szczególnie uzasadnione".

Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją organu I instancji. W odwołaniu, wniesionym w jego imieniu przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucono naruszenie art. 7, art.11, art. 77, art. 80 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego opisał szeroko sytuację życiową skarżącego i zarzucił brak uwzględnienia tej sytuacji w rozstrzygnięciu organu I instancji.

Odwołanie nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium nakreśliło przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczyło art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ocenie Kolegium, prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji wnikliwie ocenił stan faktyczny sprawy odnoszący się do sytuacji życiowej strony postępowania, w tym uzyskiwanych przez nią dochodów i kosztów utrzymania oraz prowadzonej w stosunku do strony egzekucji administracyjnej. W rozbudowanym i spójnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji ponownie ocenił, że w przypadku skarżącego nie zachodzą szczególne okoliczności, dotyczące jej sytuacji życiowej, ponieważ strona osiąga stały dochód w postaci emerytury i egzekucja jest częściowo skuteczna. Tym samym brak jest możliwości umorzenia zobowiązań skarżącego w części wynoszącej zgodnie z jego wnioskiem 90 % całkowitej kwoty zadłużenia i rozłożenia pozostałej części zadłużenia na raty na 10 lat.

Kolegium przywołało także stanowisko organu instancji, zgodnie z którym rozłożenie na raty 10 % całkowitej kwoty zadłużenia mogłoby pogorszyć jeszcze bardziej sytuację skarżącego, ponieważ komornik nadal będzie egzekwował należności z uwagi na inne jej zobowiązania, a dodatkowo skarżący będzie musiał płacić raty. Ponadto działanie strony w zakresie powstania tak znacznego zadłużenia w zakresie wypłat z funduszu alimentacyjnego było działaniem nieodpowiedzialnym, gdyż strona była osobą aktywną zawodowo. Z uwagi na szczególny obowiązek alimentacji w stosunku do osób uprawnionych oraz charakter należności z funduszu alimentacyjnego należy, w ramach decyzji uznaniowej, jaką niewątpliwie jest decyzja oparta o normę wynikającą z art. 30 ust. 2 ustawy pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zachować szczególną ostrożność w zakresie umarzania takich należności, ograniczając ją do sytuacji szczególnych i absolutnie wyjątkowych. Kolegium uznało, iż w świetle złożonego przez stronę skonkretyzowanego wniosku co do wysokości umorzenia zaległości z tytułu wypłaconego funduszu alimentacyjnego oraz wnikliwej analizy sytuacji życiowej strony, połączonej z oceną realnej możliwości spłaty zadłużenia i prowadzonej w stosunku do skarżącego egzekucji administracyjnej, decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i powinna pozostać w obiegu prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zarzucił naruszenie art. 7, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji odmawiającej umorzenia należności alimentacyjnych, gdy nadal nie wyjaśniono stanu faktycznego w kontekście przepisu prawa, stanowiącego podstawę materialną wniosku, nie zapewniono nie zagwarantowano stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, nie zapoznano ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, przyjęto, że ponad 72 letni dłużnik bez majątku, bez wykształcenia, bez zawodu, z licznymi schorzeniami, z ustalonym stałym stopniem niepełnosprawności i bez perspektyw na osiągnięcie poprawy takiego stanu ma możliwość spłaty zadłużenia alimentacyjnego, wynoszącego około 250 000,00 zł., celowo pominięto zasadnicze dla sprawy okoliczności dotyczące właśnie wieku strony, chorób i niepełnosprawności skarżącego, faktycznego dochodu w kwocie 524,00 zł miesięcznie, co stanowi jaskrawy przykład życia poniżej progu ubóstwa i to bez pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej.

W skardze zarzucono również naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, umożliwiającego wyprowadzenie prawidłowej decyzji uznaniowej.

Ponadto w skardze zarzucono obrazę art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w związku z art. 6 pkt. 7 ustawy o pomocy społecznej i w związku z art. 24 ust. 1 a, 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (zdaniem pełnomocnika skarżącego przepisy te stanowią spójny system źródeł prawa, także w aspekcie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez całkowicie dowolne i wadliwe przyjęcie, że ponad 72 letni skarżący, z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, z rozpoznanym poważnym [...], bez zawodu, posiadający prawo do emerytury w kwocie 1600,00 złotych, z której to dokonywane są potrącenia alimentacyjne na dzieci ok. 900 złotych- ma nadal możliwość dokonania spłaty zadłużenia alimentacyjnego wynoszącego około 250 000 złotych, ma nadal możliwość pracy i że nie jest to wyjątkowy, szczególny przypadek, o jakim stanowi wskazany przepis prawa materialnego.

Zarzucono także w skardze całkowicie dowolne przyjęcie, że skarżący jako dłużnik alimentacyjny, pomimo podeszłego wieku, bez zawodu, złego stanu zdrowia, orzeczonego stopnia niepełnosprawności, otrzymywania faktycznie emerytury w kwocie 553,00 zł ma nadal możliwości spłaty zadłużenia (łącznie około 250 000,00 złotych) w przyszłości, gdy oczywiście jest to niemożliwe i nierealne. Ponadto zarzucono nie wyjaśnienie w zaskarżonym, uznaniowym orzeczeniu faktycznej sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, z oparciem rozstrzygnięcia na powierzchownych i niepełnych ustaleniach organu I instancji, bez uczynienia własnych ustaleń i oceny.

Zarzucono ponadto nie dokonanie wyważenia interesu indywidualnego obywatela i całkowicie dowolne prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania władzy publicznej do obywatela (art. 8 k.p.a.) i nadal nie wyjaśnienie przesłanek odmowy także częściowego umorzenia należności i rozłożenia na raty z ewentualnym wstrzymaniem naliczania odsetek, zgodnie z wytycznymi zawartymi we wcześniejszym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2019r., sygn. IV SA/Gl 528/18 i to w okresie stanu epidemii z powodu SARS-CoV2 (COVID-19) ze wszystkimi ograniczeniami wynikającymi z tego stanu.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący domaga uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji celem przeprowadzenia przez organ właściwego, pełnego i wszechstronnego postępowania administracyjnego w kierunku umorzenia wskazanych należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowi przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (obecnie: t.j. Dz.U. z 2020, poz. 808 ze zm). Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Decyzja wydawana na jego podstawie zapada w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty przez ustawodawcę zwrot: "organ może umorzyć". W związku z tym należy zaakcentować, że kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich uznaniowych decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do zbadania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem, czy prowadząc postępowanie w sprawie organ ją rozpoznający nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym oraz wnikliwym rozważeniu owego materiału dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu owego uprawnienia (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2011 r., I OSK 1794/10; wyroki WSA: w Opolu z 15 października 2019 r., II SA/Op 289/19; w Gliwicach z 14 czerwca 2019 r., II SA/Gl 400/19). Innymi słowy ta ograniczona kontrola sprowadza się do tego, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc - w ujęciu procesowym - kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jej zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 27 października 2020 r. sygn. I OSK 1011/20).

W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaakcentować przy tym należy, że sformułowany w tym zakresie zarzut pełnomocnika skarżącego jest gołosłowny. Nie wskazał bowiem pełnomocnik skarżącego, jakich konkretnych okoliczności faktycznych organy nie ustaliły. Natomiast w zakresie okoliczności ustalonych, wbrew zarzutom skargi, organy nie pominęły ani wieku skarżącego, ani chorób, czy jego niepełnosprawności. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Kolegium wskazało, że organ I instancji prowadząc ponowne postępowanie stwierdził, że skarżący nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań z uwagi na wiek i stan zdrowia. Z kolei organ I instancji przedstawił szczegółowe ustalenia, wskazując na to, że skarżący w 2003 r. uległ wypadkowi [...], posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wydane na stałe. Obiektywnie zaś z uwagi na wiek skarżącego i stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy nawet w warunkach chronionych. Organ I instancji dokonał też szczegółowych ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej skarżącego, kosztów utrzymania oraz prowadzonej w stosunku do skarżącego egzekucji administracyjnej. Takie ustalenia zostały zaaprobowane w zaskarżonej decyzji przez Kolegium. Zaakcentować przy tym należy, że w przeciwieństwie do poprzednio kontrolowanej przez Sąd decyzji obecnie organy nie stawiają już tezy, że orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego nie wyklucza podjęcia przez niego pracy oraz nie wskazują, że skarżący dysponuje możliwością polepszenia swojej sytuacji majątkowej. Odpadła zatem, wskazana poprzednio przez tutejszy Sąd, konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego zdolności do pracy skarżącego.

W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny organy dokonały oceny, czy w odniesieniu do skarżącego zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za umorzeniem jego zobowiązań w części wynoszącej zgodnie z wnioskiem strony 90 % całkowitej kwoty zadłużenia. Podstawę prawną tej oceny stanowił przywołany powyżej art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawniony do alimentów. Przepis ten wskazuje kryteria brane pod uwagę przez organ (sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy), ale uwzględnienie wniosku pozostawia do uznania organu, zobowiązanego do uwzględnienia zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego.

Kontrolując prawidłowość przeprowadzonej w tym zakresie oceny wskazać należy na stanowisko ukształtowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i podzielane przez skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym umorzenie na podstawie powołanego wyżej przepisu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy. Zachodzi on jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Ponadto jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 stycznia 2020 r., IV SA/Po 1180/18).

Nie można również pominąć, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być odebrane jako forma zachęcenia innych osób do unikania partycypowania w kosztach utrzymania własnych dzieci, w sytuacji gdy sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje (por. wyrok WSA w Gliwicach z 3 grudnia 2019 r., II SA/Gl 1049/19).

Przeprowadzenie kontroli decyzji uznaniowej w oparciu o kryterium legalności sprowadza się do oceny, czy wskazane powyżej względy zostały rozważone przez organy. W związku z tym należy stwierdzić, że organy rozważyły, czy w odniesieniu do skarżącego zachodzą szczególne okoliczności wyróżniające go z pośród innych dłużników alimentacyjnych. W tym zakresie uznały, że osiąganie stałego dochodu oraz częściowa skuteczności egzekucji wyklucza istnienie takich szczególnych okoliczności. Stanowisku takiemu nie sposób zarzucić dowolności. Wśród dłużników alimentacyjnych bez wątpienia można bowiem wyróżnić grupę, która nie osiąga dochodów i wobec których egzekucja jest całkowicie bezskuteczna. Taka cecha wyróżniająca mogła zatem zostać uznana przez organ jako wyznacznik szczególnych okoliczności. Wobec zaś stwierdzenia, że skarżący tej cechy nie posiada organ, działając w granicach uznania, mógł potraktować to jako argument za odmową umorzenia zobowiązań.

Zgodzić się trzeba z pełnomocnikiem skarżącego, że kwota, jaka z otrzymywanej przez skarżącego emerytury pozostaje po potrąceniu, może być traktowana jako "jaskrawy przykład życia poniżej progu ubóstwa". Jednak, czego nie dostrzeżono w skardze, cecha ta wyróżnia skarżącego na tle całego społeczeństwa. Natomiast na tle dłużników alimentacyjnych, którzy nie rzadko nie osiągają żadnych dochodów, sytuacja skarżącego nie ma charakteru szczególnego. Szczególny charakter sytuacji skarżącego odnosić trzeba bowiem do ogółu dłużników alimentacyjnych, a nie do ogółu społeczeństwa.

W skardze eksponowany jest również brak możliwości spłaty zadłużenia wynoszącego około 250 000 zł. Pełnomocnik skarżącego podnosi, że nie istnieją żadne przesłanki dochodowe, życiowe, majątkowe, rodzinne skarżącego, które umożliwiłby spłatę należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego – obecnie, jak i w przyszłości. Tezę taką zaś wywodzi z przytoczonych w skardze okoliczności faktycznych (pkt VI uzasadnienia) w istocie pokrywających z okolicznościami opisanymi w decyzji organu I instancji, których istnienie zaaprobowało Kolegium. Nie mogło to jednak odnieść żadnego skutku, gdyż odmowę umorzenia zaległości organy wywodzą nie z możliwości spłaty całego zadłużenia lecz z faktu częściowo skutecznej egzekucji, która na tle ogółu dłużników alimentacyjnych nie pozwala sytuacji skarżącego przypisać szczególnego charakteru.

Jednocześnie należy zaakcentować, że tutejszy Sąd już raz kontrolował decyzję Kolegium utrzymującą w mocy odmowę umorzenia skarżącemu całości zadłużenia. W ramach tej kontroli Sąd ocenił, że w sytuacji, gdy skarżący dysponuje stałym dochodem w postaci emerytury i egzekucja należności alimentacyjnych odbywa się przynajmniej częściowo skutecznie, to rzeczywiście brak jest przesłanek do całkowitego umorzenia zadłużenia skarżącego. Zwłaszcza, że zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze przyznał, iż z pomocą sióstr zaspokaja swoje bieżące potrzeby. Na zasadzie art. 153 p.p.s.a. zostało zatem w realiach rozpoznawanej sprawy przesądzone, że w sprawie brak podstaw do całkowitego umorzenia zadłużenia skarżącego. Tak więc w aktualnym stanie rzeczy w grę wchodziło jedynie częściowe umorzenie przedmiotowych należności. Zasadności takiego częściowego umorzenia Sąd, poprzednio orzekający w niniejszej sprawie, nie wykluczył i nakazał dokonanie w tym zakresie oceny. Jednocześnie wyników tej oceny nie przesądził. Po uchyleniu zatem poprzednich decyzji kwestia częściowego umorzenia zaległości alimentacyjnych skarżącego pozostawała otwarta. Zauważyć przy tym należy, że skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika skonkretyzował wniosek wskazując, że wnosi o umorzenie zadłużenia w 90%. Wobec takiej konkretyzacji zasadnie organy skoncentrowały się na ocenie zasadności umorzenie właśnie takiej części zadłużenia.

W kontekście wydanego poprzednio w niniejszej sprawie wyroku odnotować należy, że Sąd wypowiedział się już w kwestii innych ulg, które mogą zostać udzielone w świetle art. 30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawniony do alimentów wskazując jednoznacznie, że ogromna suma zadłużenia i wiek skarżącego świadczą przeciwko racjonalności zastosowania obu tych ulg. Stanowiskiem tym organy były na zasadzie art. 153 p.p.s.a. związane ponownie rozpoznając sprawę, co już z samej zasady czyni bezzasadnymi zarzuty dotyczące odmowy rozłożenia części zaległości na raty. Dodatkowo już poprzednio Sąd dostrzegł, że rozłożenie na raty jest praktycznie realizowane przez przewidziane prawem ograniczenia egzekucji świadczeń alimentacyjnych, powodujące, że zajęciu komorniczemu nie podlega cała emerytura skarżącego. W tym kontekście należy odnotować, że na skarżącym ciążą także inne zobowiązania, na co zwróciło uwagę Kolegium, a co szczegółowo wyjaśnił organ I instancji wskazując na kwotę 3 529,25 zł względem ZUS – jako dawnego likwidatora funduszu alimentacyjnego, 7560 zł z tytułu zaliczki alimentacyjnej, które pomimo rozłożenia na raty zaległości wobec funduszu alimentacyjnego będą w dalszym ciągu egzekwowane. Słusznie zatem dostrzegło Kolegium, że rozłożenie na raty mogłoby jeszcze bardziej pogorszyć sytuację strony.

Nie mogły odnieść także skutku zarzuty skarżącego dotyczącego tego, że organy nie wykonały wobec niego obowiązków w zakresie aktywizacji zawodowej. Obowiązki alimentacyjne ciążą na skarżącym osobiście i ze zdecydowaną dezaprobatą należy odnieść się do próby powiązania faktu ich niewykonywania przez skarżącego z brakiem należytego wsparcia dla skarżącego ze strony instytucji pomocy społecznej. To, że ustawodawca przewidział określone instrumenty wsparcia dla dłużników alimentacyjnych nie oznacza, że ich odpowiedzialność za realizację ciążących na nich obowiązków alimentacyjnych została powiązana z zastosowaniem takich środków, czy ich skutecznością.

W zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zawarta została informacja o możliwości skorzystania z instytucji umorzenia, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.

Pełnomocnik skarżącego formułuje na tym tle zarzut, że organ prowadzący postępowanie próbuje przerzucić umorzenie należności na inny podmiot i jednocześnie popada w sprzeczność odmawiając umorzenia w niniejszej sprawie. Zarzut ten jest jednak chybiony, gdyż pełnomocnik skarżącego nie dostrzegł, że przepis art. 30 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy dotyczy umorzenia zaliczki alimentacyjnej, której nie dotyczy obecne postępowania, a ponadto, że przepis ten uzależnia umorzenie od innych przesłanek, które nie mają charakteru uznaniowego i związane są wyłącznie ze skutecznością egzekucji w ściśle określonym okresie.

Nie mógł także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie wykazał, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to wynik sprawy byłby odmienny. Tymczasem zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1767/18).

Skoro zatem żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie okazał się skuteczny, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), w związku z § 1 zarządzenia nr 31 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach dalszych działań profilaktycznych przeciwdziałających rozprzestrzenianiu się wirusa SARS-CoV-2.