Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1487/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 9 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dobrostanowej na 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K. (dalej: Dyrektor MOR, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia 9 września 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze. zm.; dalej: K.p.a.), w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.; dalej: ustawa o ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z dnia 11 maja 2021 r. nr [...] w sprawie umorzenia postępowania wszczętego z wniosku W.G. (dalej: Strona, Skarżący) o przyznanie płatności dobrostanowej w wariancie 2.3. (dobrostan krów mamek) na 2020 r.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Strona w dniu 15 czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: BPARiMR) złożyła na formularzu W-1/01 "Wniosek o przyznanie płatności na rok 2020". We wniosku zakreślił pola dotyczące następujących płatności:

- jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie oraz płatności dla krów,

- płatności dla krów,

- płatności dla bydła,

- płatności dobrostanowej – pakiet 2 Dobrostan dla krów – wariant 2.3. Dobrostan krów mamek.

Kierownik BP wezwaniem z dnia 13 lipca 2020 r. wezwał Stronę do usunięcia braków we wniosku (załącznika: Plan poprawy dobrostanu zwierząt) w terminie nie później niż do dnia 10 lipca 2020 r.

Strona w dniu 21 lipca 2021 r. złożyła wniosek o częściowe wycofanie wniosku zakreślając w formularzu następujące pola: płatność dobrostanowa - wariant 2.3. Dobrostan krów mamek. Strona pominęła zakreślenie pola: Dobrostan dla krów.

Kierownik BP decyzją z dnia 11 maja 2021 r. działając na podstawie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie "w sprawie wniosku W.G. (...) o przyznanie płatności dobrostanowej w wariancie 2.3. (dobrostan krów mamek) na 2020 r. dla strony".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dnia 21 lipca 2020 r. Strona złożyła wycofanie "całego wniosku dot. wspomnianych płatności". Dalej organ I instancji wskazał, że "Brzmienie art. 3 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. U. L 227 z 31.7.2014, s. 69 z późn. zm.) wskazuje, że w przypadku wycofania całości wniosku producent znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku, którego dotyczy wycofanie. W związku z tym, wnioskodawca będzie traktowany jak producent, który nie składał wniosku o pomoc finansową. Złożenie wycofania całego wniosku oznacza w tym wypadku że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, której ów wniosek dotyczy przez rozstrzygnięcie, co do jej istoty. Konsekwencją tego jest bezprzedmiotowość postępowania dotyczącego ewentualnego przyznania ww. płatności."

Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie, w którym stwierdziła, że "Decyzja organu I instancji jest co najmniej nie rzetelna. W/w Decyzji brak jest odniesienia do błędnie udzielonej informacji w zakresie pakietu dobrostanowego z jakiego mogłem skorzystać w Kampani dopłat w ubiegłym roku 2020. Należy zwrócić uwagę, że działając w dobrej wierze, złożyłem wniosek o Pakiet dobrostanowy, zostałem wezwany do usunięcia braków formalnych tzn Planu poprawy dobrostanu. Przy wycofywaniu pakietu dobrostanowego w dniu 20 lipca, urzędnik poinformował mnie, że w moim przypadku mogłem składać o 2.1 Pakiet dobrostanowy krów mlecznych - wypas. Na moją słowną deklaracje o chęci dopisania dobrostanu do krów mlecznych, otrzymałem negatywną odpowiedź Pani Naczelnik, chociaż kwalifikowałem się do tej płatności, i nie rozumiem dlaczego w czerwcu Pani Naczelnik udzieliła mi informacji, że do tej płatności nie podlegam i cała sprawa opiera się na błędnej informacji udzielonej w czerwcu, co spowodowało utratę dochodu przez moje gospodarstwo."

Końcowo Strona wyraziła nadzieję, że Odział Regionalny bardziej rzetelnie przyjrzy się sprawie niż biuro Powiatowe, a jeżeli nie da się wpisać tej Płatności za 2020 r. w system dopłat, to może Biuro Regionalne wskaże kto i w jakim trybie powinien wziąć odpowiedzialność i wypłacić należność za pakiet 2.1 dobrostan krów mlecznych – wypas, do którego gospodarstwo w 2020 r. kwalifikowało się w 100%.

Organ II instancji pismem z dnia 20 czerwca 2020 r. wezwał stronę do przedstawienia czasu i okoliczności oraz treści kontaktów strony z pracownikami ARiMR lub doradztwa rolniczego w związku z ww. wnioskiem, a także miejsca składania ww. wniosku i pism z nim związanych.

Strona pismem z dnia 13 lipca 2021 r. odpowiedziała na wezwanie, w którym podniosła m.in.: "Na początku czerwca 2020 roku przy okazji wymiany paszportów, a jeszcze przed złożeniem eWniosku w obecności dwóch Pań Inspektor przy rejestracji zwierząt (m.in. p. B., i drugiej, której w tej chwili nie mogę sobie przywołać z pamięci, ale w tym czasie na rejestracji pracowały cztery Panie m.in. obecna Pani Kierownik Biura Powiatowego w B.), które nie brały udziału w rozmowie, rozmawiałem z ówczesną Panią Naczelnik p. U.D. Zapytałem się czy w związku z kontrolą, która się odbyła w moim gospodarstwie i sprawą sądową, która była w toku, mogę korzystać z dopłat dobrostanowych do bydła. Na co p. D. bez głębszego zastanowienia czy wglądu w specyfikacje mojego stada odpowiedziała, że w mojej sytuacji mogę wnioskować tylko o płatność dobrostanową do krów mamek. A ja bazując na wiedzy i doświadczeniu Pani Naczelnik uznałem, że to jedyny wariant z jakiego mogę skorzystać, skoro tak mówi osoba na stanowisku kierowniczym. Zatem wypełniając eWniosek bazowałem na wypowiedzi Pani Naczelnik D..

9 lipca 2020 r około 14:00 na telefonie zauważyłem połączenie z Agencji, więc oddzwoniłem na numer. Odebrał p. P. i poinformował, że kończy mi się termin na złożenie planu poprawy dobrostanu do pakietu 2.3. czyli mamki i jeżeli nie złożę, to będą mnie wzywać do wycofania tej płatności. W czasie tej rozmowy zostałem zapytany dlaczego składam tylko o krowy mamki, skoro w moim stadzie są też krowy mleczne, wytłumaczyłem, że taką otrzymałem informacje od Pani Naczelnik, na co usłyszałem, że jeżeli zdobędę plan poprawy dobrostanu do krów mlecznych to zostanie to uwzględnione w Płatnościach. Z doświadczenia tegorocznego i sytuacji w ubiegłym roku czyli opóźnionego o ponad miesiąc sezonu zbioru sian i innych pilnych spraw w gospodarstwie, nie było możliwością zdobycie takiego planu w dwa dni. W tym roku miesiąc przed terminem ostatecznym na składanie uzupełnień do wniosków dostałem odmowę wykonania takiego planu ze względu na brak sił przerobowych w Ośrodku Doradztwa, dopiero po interwencji w Centrali Doradztwa Rolniczego podjęto się wykonania tego planu. Z tego mogę domniemać, że w ubiegłym roku zgłaszając się 10 lipca do Doradztwa byłbym zapewne odprawiony z kwitkiem.

20 lipca, po wezwaniu mnie przez Panią Kierownik A.K. do uzupełnienia/wycofania wniosku o dobrostan w Pakiecie 2.3., rozmawiałem z współpracownikiem z pokoju p. P., którego nazwiska nie znam, który przyniósł wniosek w formie papierowej i oświadczył mi, że najprościej w sytuacji braku planu poprawy dobrostanu do krów mamek najlepiej będzie wycofać cały Pakiet dobrostanowy. Ten pracownik wytłumaczył mi, że w przypadku mojego stada są też krowy w typie RW w paszporcie, a takie krowy są zaliczane do krów mlecznych, dopytał czy są wypasane i skoro są to mogłem również wnioskować o wypas do tych krów. Na moje zapytanie, czy do wypasu krów też jest potrzebny plan poprawy dobrostanu opracowany przez pracownika ODR, poinformował mnie, że wystarczy moje oświadczenie o wypasie. Po czym zapytałem, czy w tej sytuacji można by było zamienić Pakiet mamki na Pakiet wypas ze względu np na błąd pisarski, wprowadzenie w błąd lub pomyłkę. Nie będąc do końca pewnym czy takie rozwiązanie mogłoby mieć miejsce zważając na korzyść rolnika, postanowił dopytać Naczelnika. Po chwili wrócił i oświadczył, że skoro nie złożyłem od razu to teraz już nie ma takiej możliwości i zaproponował wycofanie wniosku w całości. Nie informując mnie, że wycofanie jest równoznaczne ze zrzeczeniem się jakichkolwiek roszczeń co do płatności dobrostanowej. (...)

Odnosząc się do całej sytuacji uważam, że Pani Naczelnik D., kiedy dowiedziała się, że jej "porada" była nie do końca trafiona czy wręcz błędna, powinna podjąć kroki w celu naprawienia sytuacji bo choć terminy są nie przywracalne to jednak Kierownik Biura Powiatowego rozpatrując sprawę indywidualnie, może uznać jakąś sytuacje nadzwyczajną i dopuścić wniosek po terminie. Nie wiedziałem o tym wcześniej, dowiedziałem się dopiero na infolinii ARiMR, że taka sytuacja była możliwa i nawet w miesiącu sierpniu można było naprawić błąd p. Naczelnik. Moim zdaniem, Pakiet wypas można było dopisać, nawet przy wycofaniu lub później przy dobrej woli Biura Powiatowego ARMiR w B.. W ubiegłym roku mogłem także skorzystać z Pakietu dobrostan o podwyższonej powierzchni budynków dla krów mlecznych, gdybym był w należyty sposób poinformowany o zasadach przyznawania płatności i kryteriach które muszą być spełnione. Co też w moim przypadku mogłoby stanowić kwotę, około 7000 zł, które utraciłem w wyniku błędnych informacji, a być może zawirowań około sądowych. Może była jakaś zła wola pod moim adresem, ze względu na nie zgadzanie się z interpretacją przepisów przez p. Naczelnik D..

Sprawa dobrostanowa odciągnęła się przez zmianę na stanowisku Kierownika Biura Powiatowego, ponieważ następcy p. K. mogli się zasłaniać niewiedzą, nie znajomością a p. K. była zapoznana ze sprawą udzielonej mi porady przez p. D.. Nie próbując naprawić sytuacji również wzięła odpowiedzialność za dalszy tok wydarzeń."

Organ II instancji przekazał do organu I instancji pismo Strony z dnia 13 lipca 2020 r. celem odniesienia się do tego pisma na użytek postępowania odwoławczego oraz wskazał, że "Jeżeli będzie to możliwe wskazane jest pozyskanie notatek służbowych od wzmiankowanych w ww. piśmie strony osób pracujących w Biurze Powiatowym ARiMR w B. odnośnie kontaktu/ów ze stroną w sprawie płatności".

Kierownik BP pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r. "przedstawił opinię w przedmiotowej sprawie" m.in. wskazując: "W nawiązaniu do wypowiedzi P. W.G. dot. nie udzielania porad przez ARiMR informuję, iż w trakcie rozmowy, w której uczestniczyłam, przekazałam P. W.G., że ARiMR jedynie udziela informacji, ale nie jest instytucją doradczą i to on sam podejmuje decyzje, m.in. który wariant dobrostanu powinien wybrać. Zasugerowałam P. W.G. wizytę w ODR aby wraz z doradcą przeanalizował jego sytuację w gospodarstwie i na przyszłość pomógł w trakcie składania wniosku obszarowego wybrać najbardziej optymalne opcje. W przypadku dostarczenia planu dobrostanowego w 2020 r. P. W.G. składając eWniosek w dniu 15.06.2020 z zaznaczonym checkbox 2.3 - wskazujący, że ubiega się o płatność Dobrostan krów mamek, już wtedy powinien być świadomy, a nawet zdecydowanie wcześniej jakie wymogi musi spełnić, aby otrzymać płatność za wnioskowany wariant. Wątpliwym wydaje się także stwierdzenie P. W. G.. że dopiero w dniu 09.07.2020 dowiedział się z rozmowy telefonicznej, że powinien dostarczyć plan poprawy dobrostanu. Po otrzymanym wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych w dniu 15.07.2020 miał kolejne 7 dni na dostarczenie wymaganego planu - Dz.U.2020.382 § 8. pkt 7."(...)

Odnośnie pierwszego i głównego zarzutu P. W.G. - błędnego poinformowania przez P. U.D.; nie byłam świadkiem tej rozmowy, nie jestem w stanie wypowiedzieć się odnośnie sytuacji o której mówi P. G. W związku z powyższym moja opinia zostanie uzupełniona wypowiedzią P. Urszuli D.. Oprócz w/w notatek BP nie dysponuje innymi notatkami z tamtego okresu. Nadmieniam także, iż stanowisko Kierownika BP objęłam w dniu 01.11.2020 i nie uczestniczyłam we wcześniejszych ustaleniach dot. P. W.G."

Dyrektor MOR opisaną na wstępie decyzją z dnia 9 września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP z dnia 11 maja 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał siedem aktów prawnych, które jego zdaniem regulują "podstawowe warunki przyznania płatności" (wymienionych na str. 4 decyzji) i wskazał, że "Podstawowe warunki przyznania płatności dobrostanowej zawiera § 3 krajowego rozporządzenia".

Dalej organ II instancji wskazał, że "Wycofywania wniosków o płatności lub ich części dotyczy art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 227 z 31.7.2014, s. 69 z późn. zm.)". Natomiast składanie zmian do wniosków o płatności reguluje art. 15 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 227 z 31.7.2014, str. 69 z późn. zm.) i powiązany z nim art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. (Dz. U. L181 z 20.6.2014, s. 48 z późn. zm.). Dyrektor MOR przytoczył treść ww. przepisów.

Następnie organ II instancji wskazał, że w jego ocenie decyzja kierownika BP jest decyzją prawidłową. Zaskarżona decyzja uwzględnia wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne sprawy, którą rozstrzygała. W związku z tym ww. odwołanie nie mogło zostać i nie zostało uwzględnione. Nie stwierdzono także innych powodów uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia innego od zawartego w niniejszej decyzji. Odnośnie stanu faktycznego sprawy, dotyczących jej regulacji prawnych oraz konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości, organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i uznał je za własne.

Organ II instancji wskazał okoliczności faktyczne, które jego zdaniem są najważniejsze. Mianowicie Strona we wniosku złożonym dnia 15 czerwca 2020 r. wniosła o przyznanie płatności dobrostanowej w wariancie 2.3 nie załączając wymaganego przy tym wariancie planu poprawy dobrostanu zwierząt, co stało się powodem wysłania przez organ I instancji wezwania do usunięcia braków. W dniu 21 lipca 2020 r. Strona wycofała się z deklarowania płatności dobrostanowej w wariancie 2.3. Wycofanie wniosku o ww. płatność dobrostanową spowodowało umorzenie postępowania w sprawie tego wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego bezspornym pozostaje w niniejszej sprawie wycofanie przez stronę wniosku o płatność dobrostanową w wariancie 2.3. Okoliczności tej nie przeczy sama strona, a organy ARiMR dysponują jednoznacznym potwierdzeniem tego faktu (por. str. 1 i str. 2-6 formularza, który wpłynął do organu I instancji w dniu 21 lipca 2021 r.). Nie zaistniały także żadne okoliczności faktyczne czy prawne uniemożliwiające stronie złożenie takiego wycofania wskazane w art. 3 ust. 2 rozporządzenia wspólnotowego nr 809/2014. Ponieważ ww. wycofanie było dopuszczalne, zgodnie z art. 3 ust. 3 ww. rozporządzenia wycofane elementy wniosku nie brały udziału w naliczeniu płatności, a strona została potraktowana jak producent, który nie składał wniosku o przyznanie płatności w odniesieniu do prawidłowo wycofanych części tego wniosku. Złożenie skutecznego wycofania części wniosku dot. płatności dobrostanowej 2.3 oznacza w tym wypadku, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę dot. tej płatności, tj. co do jej istoty, odnośnie wycofanej części wniosku. Po ww. wycofaniu brak tu bowiem samego żądania (podania) strony dot. ww. płatności, które zostało wycofane i z tego powodu jest traktowane jako nigdy nie złożone. Konsekwencją tego jest bezprzedmiotowość postępowania dotyczącego ewentualnego przyznania ww. płatności. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Uwzględniając powyższe organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę płatności dobrostanowej dla strony w wariancie 2.3 wydając decyzję o umorzeniu tego postępowania.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że zawarte w odwołaniu zastrzeżenia strony dot. ww. rozstrzygnięcia zostały uznane za niezasadne. Wycofanie się z deklarowania ww. płatności determinowało umorzenie postępowania w sprawie tych płatności. Organ I instancji nie mógł w takiej sytuacji wydać innego rozstrzygnięcia niż wskazane w art. 105 K.p.a. i z tego obowiązku się wywiązał. Wbrew twierdzeniom Strony, w niniejszej sprawie niemożliwa była zamiana wnioskowania wariantu płatności dobrostanowej 2.3 na wariant 2.1. Powodem takiej sytuacji był upływ terminu na składanie zmian do wniosku dot. ww. płatnościach. Uwzględniając brzmienie art. 15 rozporządzenia wspólnotowego nr 809/2014 oraz art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia wspólnotowego nr 640/2014, § 7 ust. 3 rozporządzenia dobrostanowego oraz brak szczególnych regulacji dla 2020 r. odnośnie ww. kwestii, termin na składanie zmian do wniosku o płatności za 2020 r. upływałby 25 dni po 15 maja 2020 r. Ponieważ jednak rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 maja 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 835) – w uzgodnieniu z Komisją Europejską - przesunięto standardowy koniec terminu na składanie wniosków o płatności za 2020 r. na 15 czerwca 2020 r. Uwzględniając zapisy art. 12 i 13 rozporz. 640/2014 oznaczało to, że definitywny koniec przyjmowania ww. wniosków przypadał na 10 lipca 2020 r. Termin ten dotyczył też składania zmian do wniosków, ponieważ i tak przekraczał ramy czasowe wyznaczone przez rozporządzenia wspólnotowe nr 809/2014 i 640/2014.

Dalej organ przywołał przepisy art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 217, ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu) i wskazał, że regulacje powyższej ustawy wymagają od zainteresowanych ww. płatnościami większej aktywności niż wynika to z regulacji zawartych w K.p.a. Postępowanie dowodowe dot. ww. płatności opiera się w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, w którym stara się ona o płatności. Znajduje to uzasadnienie w związku z ilością wniosków o wsparcie tego rodzaju i dążeniem do sprawnego ich załatwiania, a więc ekonomiką prowadzonych postępowań, tj. celem wspomnianym m.in. w art. 12 K.p.a. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem w postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków.

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wyprowadzany z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. - jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto to nie organ administracji publicznej, lecz wnioskujący o przyznanie płatności ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego załatwienia sprawy. Zatem to strona powołująca się na określone okoliczności faktyczne lub kwestionująca walor i doniosłość już zgromadzonych w sprawie dowodów jest zobowiązana do przeciwstawienia im konkretnych przeciwdowodów lub odpowiednich wniosków dowodowych. Do obowiązków organów ARiMR nie należy wskazywanie wprost, jakie dowody powinna przedłożyć osoba zainteresowana uzyskaniem płatności, aby te płatności uzyskać. Na poparcie powyższych tez organ odwoławczy przywołał szereg wyroków sądów administracyjnych.

Organy ARiMR nie mają również obowiązku czuwania nad tym, aby zainteresowani płatnościami nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa (poprzez udzielanie odpowiednich wyjaśnień i wskazówek). Obowiązki organów ARiMR wynikające z przepisów postępowania w sprawie ww. płatności i K.p.a., nie obejmują bowiem wyręczania strony w dowodzeniu kwestii związanych z wnioskowanym wsparciem i wyborze sposobu takiego dowodzenia. Tym bardziej obowiązki te nie obejmują sugerowania treści wniosku o płatności, jego ewentualnych zmian itp. działań ze strony pracowników ARiMR. Wynika to m.in. z tego, że ci sami pracownicy (tych samych organów) rozpatrują potem te wnioski. W takiej sytuacji trudno o dochowanie wymogom praworządności i bezstronności oraz równego traktowania wnioskodawców w podobnych sytuacjach. Zadaniem organów ARiMR i pracowników tych organów nie jest odgadywanie intencji osób zainteresowanych płatnościami ani sugerowanie zakresu wnioskowania o płatności. Skoro płatność dobrostanowa jest przyznawana na wniosek, zakłada się, że osoba wnosząca o takie płatności jest świadoma o co wnosi oraz jakie wymogi i konsekwencje są z tym związane. Takie założenie jest o tyle uzasadnione, że to starający się o płatność najlepiej wie jak przedstawia się aktualna sytuacja jego gospodarstwa. Ta wiedza jest niezbędna do ustalenia do jakich płatności dane gospodarstwo można zgłosić i czy będzie możliwe spełnienie warunków związanych z tymi płatnościami.

Okoliczności sprawy wskazują właśnie na brak wystarczającej wiedzy Strony o płatności dobrostanowej. Strona w chwili wnioskowania o płatność:

- nie była pewna o jaki rodzaj płatności dobrostanowej mogła wnioskować w swojej sytuacji (i generalnie od kiedy wprowadzono taką płatność);

- nie wiedziała z jakimi obowiązkami wiąże się wnioskowanie o dany rodzaj płatności dobrostanowej, a zwłaszcza tego, że do części wariantów wymagane jest posiadanie planu poprawy dobrostanu zwierząt;

- nie znała dokładnie typu użytkowego sztuk posiadanego przez siebie bydła, co również ma znaczenie przy poszczególnych rodzajach ww. płatności (np. do wariantu 2.3 kwalifikują się tylko zwierzęta o mięsnym typie użytkowania),

- nie wiedziała, kto sporządza ww. plan dobrostanu, ile zajmuje to czasu i ile kosztuje,

- nie wiedziała do kiedy możliwa jest zmiana ew. deklaracji (np. odnośnie wariantów płatności dobrostanowej) bez negatywnych skutków dla wnioskującego o taką zmianę.

Strona nie sprawdziła ww. kwestii:

- ani poprzez kontakt z ośrodkami doradztwa rolniczego (osobisty, telefoniczny),

- ani poprzez zapoznanie się z informacjami dostępnymi na ten temat w biurach powiatowych ARiMR (broszury, ew. wydruk rozporządzenia dot. ww. płatności),

- ani poprzez zapoznanie się z informacjami dostępnymi na stronie internetowej ARiMR (przy pomocy osoby dysponującej komputerem z dostępem do internetu).

Organ II instancji wskazał, że "Ww. sprawdzenia zabrakło zarówno przed złożeniem wniosku o płatność dobrostanową 2.3 (15-06-2020 r.), jak i w okresie między złożeniem tego wniosku a końcem terminu na składanie zmiany do wniosków (10-07-2020 r.). Uwzględniając to, że wnioski o płatność dobrostanową za 2020 r. można było składać od 15 marca 2020 r. uznać należy, że strona dysponowała wystarczająco długim czasem na zorientowanie się odnośnie rodzaju ww. płatności mogących jej przysługiwać i na dokonanie możliwie racjonalnego (wynikającego np. z kalkulacji możliwej wys. wsparcia i kosztów z tym związanych) wyboru ostatecznej deklaracji w tym zakresie lub dokonania zmiany wariantu 2.3 na wariant niewymagający planu poprawy dobrostanu zwierząt. Tym bardziej, że strona odwiedzała Biuro Powiatowe ARiMR w od marca do lipca stosunkowo często, w dniach 27-03-2020 r., 25-05-2020 r., 12-06-2020 r., 18-06-2020 r., 26-06-2020 r., 03-07-2020 r., głównie w związku ze sprawami dot. zgłoszeń przemieszczeń swojego bydła. Zaznaczyć należy, że powzięcie i uporządkowanie wiedzy nt. danej płatności, oraz spełnienie wymogów związanych z tą płatnością (np. odnośnie posiadania planu dobrostanu zwierząt, stanu gruntów czy gospodarstwa) powinno mieć miejsce przed ubieganiem się o tą płatność a nie po jej ew. uzyskaniu. Wsparcie istotne w niniejszej sprawie jest przyznawane za spełnianie ww. wymogów a nie w celu ich późniejszego spełnienia.

Jak strona sama wskazuje, ewentualna sugestia dot. deklarowania wariantu 2.3 padła ze strony pracownika ARiMR doraźnie, przy okazji wizyty strony w Biurze dot. innej kwestii (zgłaszania przemieszczeń bydła) i w praktyce bez sprawdzenia sytuacji strony. Bezrefleksyjne poleganie na takiej sugestii (jeśli przyjąć, że ona faktycznie nastąpiła) wskazuje na brak dochowania przez stronę wymogów staranności związanych z wnioskowaniem o ww. płatności".

Dyrektor MOR podniósł, że "Nie sposób ponadto zignorować tego, że strona złożyła wniosek o ww. płatność samodzielnie i nie uczyniła tego w siedzibie organu ARiMR ani w punkcie doradztwa rolniczego. Nawet jeżeli strona złożyła wniosek o ww. płatność sugerując się informacjami przekazywanymi przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w B., to ostateczną decyzję także w tej kwestii podjęła i zrealizowała sama strona. Dotyczy to także wycofania się z deklarowania ww. wariantu - nikt za stronę tego wycofania nie złożył. Bez względu na różnice w relacjach strony i organu I instancji dot. kontaktów między stroną a pracownikami tego organu, to strona chciała się ubiegać o płatność dobrostanową, to strona podpisała się zarówno pod ww. wnioskiem jak i ww. wycofaniem i to strona przede wszystkim odpowiada za treść i sposób wnioskowania o ww. płatności.

W okolicznościach niniejszej sprawy uznanie, że to pracownicy ARiMR (a w każdym razie nie strona) odpowiadają za niezgodną z wolą strony deklarację zawartą w jej wniosku a potem brak odpowiednio szybkiego skorygowania tej deklaracji, było niemożliwe. Uznanie takie oznaczałoby, że strona podczas składania własnego wniosku o płatności była w praktyce niesamodzielna i zupełnie nie odpowiadała za to, kiedy i w jaki sposób wnioskuje o płatności (o jakie płatności wnioskuje). Albo że strona była całkowicie usprawiedliwiona odnośnie swojego braku kontroli nad deklaracją przedkładaną organom ARiMR w swoim wniosku i jej późniejszym wycofaniem mimo sposobu w jaki ten wniosek złożyła i w części wycofała.

Brak wypełnienia przez stronę wniosku w sposób zgodny z wolą strony (pomijając już formalne ujawnienie tej woli dopiero po terminie na zmiany do wniosków), nie mógł być również zakwalifikowany jako błąd oczywisty w oparciu o art. 4 rozporządzenia wspólnotowego nr 809/2014. Było to niemożliwe, ponieważ wniosek strony był wypełniony poprawnie (także odnośnie płatności dobrostanowej), a jego zawartość nie wskazywała na cokolwiek mającego charakter błędu oczywistego. Nie stwierdzono w szczególności takiego błędu, który byłby możliwy do dostrzeżenia już podczas wstępnej analizy (np. rejestrowania) wniosku strony lub poprzez porównanie tego wniosku z innym, który wypełniony inaczej, tj. bardziej prawidłowo (wniosek strony nie zawierał w praktyce błędów). Ponadto zawartość wniosku strony nie odznaczała się takimi cechami (niespójnością, sprzecznościami, przeoczeniami), które uniemożliwiałyby jednoznacznego ustalenia zakresu i rodzaju wsparcia, o jaki strona wnioskowała. Na etapie wstępnej weryfikacji wniosku organ administracyjny nie był np. w stanie ocenić, czy strona na pewno nie doniesie planu poprawy dobrostanu związanego z wariantem 2.3 i czy np. nie złoży zmiany do wniosku korygującej żądanie płatności. Ponieważ tego planu nie załączono, do strony wystosowano odpowiednie wezwanie w tej mierze, co było działaniem prawidłowym. Ponieważ niezgodności deklaracji z wolą strony nie dało się ustalić na podstawie samej zawartości wniosku strony, sytuacja taka nie mogła być potraktowana jako błąd oczywisty.

W sytuacji, w której strona mogła się ubiegać o płatność w wariancie 2.3 decydujące znaczenie miała deklaracja strony a nie potencjalna możliwość wnioskowania przez stronę o inny wariant płatności dobrostanowej (np. 2.1). Tym samym w przedmiotowej sprawie nie mogło chodzić o oczywiste braki we wniosku, a tylko o jego ewentualnie poprzez zmianę. Okoliczności sprawy wskazują, że zmiany takiej strona nie dokonała, poprzestając jedynie na wycofaniu się wnioskowania o ww. wariant.

Nieodpowiadająca woli strony zawartość wniosku nie mogła być także potraktowana jako brak formalny możliwy do uzupełnienia w trybie art. 25 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...] z 2015 r. albo w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisami, stwierdzenie braków tego rodzaju nakłada na organ administracyjny obowiązek wezwania wnoszącego wniosek, do ich usunięcia. Chodzi tu zatem o takie braki we wniosku strony, które sprawiają, że nie spełnia on wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wniosek obarczony takimi brakami jest niekompletny, co w przypadku nieuzupełnienia takich braków w terminie wskazanym w ww. przepisie, uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie takiego wniosku. Przepisy dot. płatności wymagają jednak, żeby uzupełnienie braków zostało dokonane najpóźniej w terminie przeznaczonym na dopisywanie danych do wniosków (tj. w terminie na składanie zmian). Jednak wniosek strony z 15-06-2020 r. nie naruszał wymogów ustalonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Nie czynił także wniosku strony niekompletnym i umożliwiał dalsze prowadzenie związanego z nim postępowania. Dodatkowo strona sama wycofała potencjalnie wątpliwą deklarację, dot. płatności dobrostanowej w wariancie 2.3. Konsekwencją tego był brak możliwości wystosowania do strony wezwania do usunięcia braków formalnych.

W niniejszej sprawie niemożliwe byłoby także skorygowanie wniosku strony w oparciu o art. 15 rozporządzenia wspólnotowego nr 640/2014. Ten przepis umożliwia dostosowanie wniosku do sytuacji faktycznej, ale aby było to możliwe rolnik powinien o ew. niezgodnościach w swym wniosku poinformować organy ARiMR zanim one wykryją te niezgodności; Brak możliwości wykorzystania ww. regulacji w sytuacji strony wynikał z tego, że ww. przepis dot. zaniechania stosowania sankcji - tymczasem w sprawie strony żadne sankcje nie zostały zastosowane, ponieważ we wniosku nie stwierdzono nieprawidłowej deklaracji a poza tym deklaracja dobrostanowa za 2020 r. została ostatecznie przez stronę wycofana."

Organ II instancji wskazał, że twierdzenia Strony o tym, że nieprawidłowa deklaracja ws. płatności dobrostanowej była wynikiem nieuprawnionych wskazań pracowników organu ARiMR, zostały uznane za niewiarygodne, lecz nawet przeciwne ustalenia w tym zakresie nie miałyby wpływu na treść rozstrzygnięcia. To strona jako wnioskodawca odpowiada za treść swojego wniosku. Nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie, obciążają producenta. Brak okoliczności, które pozwoliłyby ocenić tą kwestię inaczej. Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARiMR, w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać.

Podsumowując organ II instancji wskazał, że po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Nie stwierdzono w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź naruszeń K.p.a. lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone odnośnie wniosku Strony uznano za wystarczająco wnikliwe i zgodne z zasadami regulującymi przebieg takiego postępowania. Organ I instancji rozpatrzył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie zaniedbując czynności związanych z zebraniem tego materiału. Również wybór i zastosowanie przepisów odnoszących się do sprawy Strony organ odwoławczy uznał za prawidłowe.

Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniósł, że wydana decyzja opiera się na błędnych twierdzeniach dotyczących przebiegu zdarzeń podczas składania dopłat w 2020 r. Skarżący wskazał m.in., że "Organ II instancji wezwał mnie do złożenia wyjaśnień w sprawie zgłoszonych przeze mnie zastrzeżeń, ale moje wypowiedzi w Decyzji zostały przekręcone, zmanipulowane, dostosowane do tezy, że ARiMR nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałą sytuację. Kolejność zdarzeń z tamtego okresu jest zamieniona np. wizyta w ODR, która w rzeczywistości odbyła się po złożeniu eWniosku w czerwcu, a Organ twierdzi, że udałem się do ODR po wycofaniu wniosku, co jest nieprawdą. W żadnym z pism nie twierdziłem, że do czasu rozmowy z urzędnikiem Powiatowego Biura ARiMR w B. w dniu 09.07.2020 nie wiedziałem o obowiązku dołączenia do Wniosku Planu poprawy dobrostanu - jak twierdzi Organ II instancji, co więcej o Planie wiedziałem i podejmowałem kroki zdobycia tego dokumentu. Z mojego oświadczenia do wydania Decyzji użyto tylko fragmenty wygodne dla Agencji, natomiast część w której opisywałem, błędną informację udzieloną przez urzędnika w czasie toczącego się postępowania administracyjnego; o konieczności zdobycia Planu poprawy dobrostanu do Wypasu (który okazało się nie był konieczny), została pominięta, bez odniesienia się przez Organ, choć miało to istotny wpływ na uzyskanie tej płatności. Co więcej na podstawie wyjaśnień Kierownik Biura Powiatowego w B. p. K.M. Organ II instancji oparł uzasadnienie swojej Decyzji twierdząc, że nie miałem wiedzy i świadomości dotyczącej składania Wniosku o Płatność dobrostanową do krów mlecznych w 2020 r, a w rzeczywistości bazowałem na informacji od Naczelnik IRZ p. U. D., która zapytana czy mogę składać o Dopłatę dobrostanową, udzieliła mi odpowiedzi, że "tylko krowy mamki". Przy wglądzie do zebranych materiałów w dniu 31 sierpnia w placówce Organu II Instancji nie pokazano mi wykazu moich wizyt w Biurze Powiatowym w B., które wykazano w Decyzji, twierdząc, że miałem wystarczająco dużo czasu na zdobycie wiedzy o Płatnościach m.in. dobrostanowych. Takie załatwianie spraw narusza art. 10 ust. 1 KPA, ponieważ gdybym wiedział, że Organ będzie badał moje wizyty w Biurze Powiatowym w B., mógłbym się odnieść do podnoszonych w Decyzji twierdzeń i mogłoby to mieć realny wpływ na wynik Decyzji, mógłbym wskazać wizytę podczas której p. Kierownik w czasie zgłaszania wystąpienia powodzi na mojej działce, widziała mój wniosek i zaznaczone warianty zgłaszane do dopłaty oraz rejestr mojego stada, w którym jest przewaga krów o typie mlecznym. Ponadto w Decyzji nie wykazano wszystkich moich wizyt w Biurze Powiatowym zwłaszcza tych przed 15 czerwca, w mojej ocenie chodzi tu o podważenie mojej wiarygodności, ponieważ 12.06.2020 r piątek, a pamiętam, że podczas jednej z moich wizyt chciałem uzyskać decyzję potrzebną do zamówienia duplikatów kolczyków, której mi nie wydano bo nie miał jej kto podbić w imieniu Kierownik Biura Powiatowego, czyli nie było ani Pani Kierownik, ani Pani Naczelnik. Wykazanie mniejszej ilości dat wizyt w Biurze i ewentualne moje wskazanie na datę 12.06.2020 r w którym to dniu mogło nie być w Urzędzie osób decyzyjnych, Organ mógłby mnie przedstawić jako osobę niewiarygodną i opisującą nieprawdę, podważając w ten sposób moją tezę o informacji uzyskanej od Pani Naczelnik i o zapewnieniu mnie przez Panią Kierownik, że ta informacja jest rzetelna. Opisaną sytuację pamiętam, że to był piątek ponieważ w poniedziałek musiałem ponownie udać się do Urzędu po decyzję (z tym zastrzeżeniem, czy to na pewno było w piątek 12 czerwca 2020 r, ponieważ Organ nie wykazał wszystkich moich wizyt). Pamiętam również wizytę przed 10 czerwca, która nie jest ujęta w wykazie moich wizyt w Biurze Powiatowym w B., a podczas której rozmawiałem z Kierownik Biura p. A.K. gdzie m.in. pytałem kiedy dostanę odpowiedź na pismo złożone przeze mnie 25 maja 2020 r. Uzyskałem od p. Kierownik informację, że moje pismo zostało wysłane do Krakowa. Po moim telefonie do Oddziału Regionalnego w K. otrzymałem informacje, że moje pismo zostało odesłane do Warszawy, a Warszawa po moim telefonie, zadeklarowała, że odpiszą na pismo jak najszybciej i pismo to było datowane na 10 czerwca 2020 r, na tej podstawie twierdzę, że niewykazana wizyta w Biurze Powiatowym w B. odbyła się przed 10 czerwca.

Pragnę zaznaczyć, że osoba pisząca Decyzję nie miała wiedzy jak w okresie zeszłorocznej pandemii wyglądały wizyty w Biurze Powiatowym w ARiMR. W dniu 27.03.2020 r nie było w ogóle możliwości wejścia do budynku, a tylko wystawiono wrzutnik, więc uzyskanie jakichkolwiek informacji choćby z ulotek było niemożliwe. W dniu 25.05.2020 r stałem 2 godziny w kolejce żeby dostać się do Biura, nie było możliwości swobodnego poruszania się po Urzędzie i uzyskiwania informacji. W mojej ocenie takiej możliwości do 15 czerwca nie było, tak więc rozmowa z P. Naczelnik o sprawie sądowej mogła być jedyną okazją do uzyskania rzetelnej informacji na temat dopłat w sytuacji w jakiej Biuro pracowało i przyjmowało petentów.

Decyzja z Biura Powiatowego w B. zawiera informacje, że głównym powodem nie uznania mi zastrzeżenia było przekroczenie terminu w lipcu 2020 r na składanie poprawek/zmian we wniosku. Tymczasem Organ odwoławczy otrzymując 25.05.2021 r moje pismo, uznane za odwołanie od Decyzji, wysyła do mnie 11 sierpnia (datowane na 6.08.2021r) zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy, w mojej ocenie skoro pismo wpłynęło 25.05.2021r to termin na rozpatrzenie sprawy upływa 25.07.2021 r; tak więc Urząd także nie zachował terminu.

W mojej ocenie Organ I instancji niewystarczająco zbadał sprawę udzielenia mi błędnej informacji o obowiązku posiadania Planu poprawy dobrostanu do wypasu, udzielonej mi 9.07.2020 r, nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, a osobę odpowiedzialną za zaistniałą sytuację awansowano. Tej kwestii Organ II Instancji nie podjął, a w Decyzji czytam, że "postępowanie wyjaśniające przeprowadzone odnośnie wniosku strony, uznano za wystarczająco wnikliwe i zgodne z zasadami takiego postępowania". To stwierdzenie jest niezgodne ze stanem faktycznym skoro wykazuję tyle zastrzeżeń.

Po przeczytaniu Decyzji otrzymanej od Organu II instancji telefonicznie zgłaszałem osobie, która jest podpisana na Decyzji, że treść Decyzji nie odzwierciedla stanu faktycznego moich wyjaśnień, a nawet je przekręca. Otrzymałem informacje, że Organ nie będzie nic zmieniał, "bo to jest jego wersja" i żebym ewentualnie składał zastrzeżenia na piśmie to wtedy się odniosą, co też wykonałem, napisałem pismo adresowane do z-cy Dyrektora I.S. W otrzymanej odpowiedzi w miejscu Nasz znak widnieje numer i inicjały osoby, która pisała wydaną Decyzję. Takie załatwianie sprawy w mojej ocenie naruszają przepisy postępowania administracyjnego ponieważ jeżeli strona zgłasza zastrzeżenia co do prawidłowości wydania Decyzji, to osoba sporządzająca wątpliwą Decyzję jest odsuwana od tej sprawy, a nie daje się jej możliwości odpowiedzenia stronie na stawiane zastrzeżenia i wszczyna się ewentualną kontrolę w tej sprawie.

Sednem sprawy jest błędne informowanie mnie, że w sytuacji mojego gospodarstwa możliwe było składanie Pakietu 2.3., a nie 2.1 i 2.2. do którego bardziej się kwalifikowałem. Zarzucana mi jest niewiedza, tymczasem bazowałem na informacji udzielonej mi przez osoby kierujące Biurem Powiatowym w B.. Informowałem poprzednią Kierownik p. K. o trudnościach ze zdobyciem Planu poprawy dobrostanu, a więc wiedziałem, że Plan jest potrzebny, tak więc twierdzenia obecnej Kierownik p. M. jest nieprawdą.

Uważam, że Organ zbyt długo prowadził sprawę, nie uwzględnił wszystkich istotnych dla strony argumentów, takie prowadzenie spraw narusza w pewnym sensie dwuinstancyjność postępowania administracyjnego i narusza zasadę zaufania do organów Państwa".

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Skarżący w obszernym piśmie procesowym (bez daty, wpływ do Sądu w dniu 30 listopada 2021 r.) będącym repliką do odpowiedzi na skargę, stwierdził m.in., że "Stanowisko przedstawione przez Dyrektora Regionalnego w odpowiedzi na skargę z dnia 29.10.2021 r w mojej ocenie zostało zafałszowane i wszystkie zarzuty wypunktowane wobec mojej skargi nie odzwierciedlają dokładnie stanu faktycznego i tak naprawdę nie są zgodne z moimi wypowiedziami, pismami ani wyjaśnieniami".

Zwrócił uwagę na "rozmowę z Panem R.P., gdzie wskazywałem, że ten pracownik w czasie rozmowy telefonicznej udzielił mi informacji, że co prawda mógłbym składać pakiety mleczne 2.1, 2.2., pod warunkiem, że do obydwóch uzyskam Plan poprawy dobrostanu, a jak się okazało do Pakietu 2.1.- Wypas, nie sporządza się planu lecz prowadzi się tylko rejestr, a więc ta informacja miała także kluczowe znaczenie, ponieważ wiedziałem, że w jeden dzień nie mam szans zdobyć Plan. Gdyby p. P. udzielił mi prawidłowej informacji, miałem realną szansę na zmianę Wniosku i uzyskania tej Płatności. W wyjaśnieniach udzielonych przez Organ, ta kwestia nie jest w ogóle poruszana. Informuję, też, że podczas wycofania Wniosku zadałem pracownikowi Agencji konkretne pytanie. Co tak niezwykłego jest w sposobie wypasu bydła, że musi być do tego sporządzony odpowiedni Plan, na co pan przyjmujący dokument wycofania, powiedział, że wystarczy tylko oświadczenie o wypasie - ta kwestia też nie została poruszona i wyjaśniona przez Organ, a miała także istotny wpływ, ponieważ Organ ma obowiązek wyczerpująco informować stronę o sprawie i o skutkach określonego działania - to na Organie spoczywa obowiązek pieczy nad stroną, by w wyniku niedostatecznej znajomości przepisów prawa, nie ponosiła strat czy konsekwencji prawnych swoich działań. Brak jest oświadczenia tego urzędnika".

Dodatkowo podniósł, że "Pani K. podczas jednej z rozmów wskazała na p. P. i p. D., użyła sformuowania Tych dwoje, oddelegowałam do pomocy rolnikom w wypełnianiu wniosków. Na co odpowiedziałem, że przed chwilą rozmawiałem z p. D., która wskazała mi o który Pakiet mogę wnioskować, na co p. K. oświadczyła, że to też dobrze bo ta Pani też zna zasady przyznawania dopłat, płatności. Zatem zarzucanie mi lekkomyślności lub bezwiedne poleganie na tego typu sugestiach informacjach od pracowników ARiMR uważam, za nie zasadne ponieważ są to urzędnicy, osoby na stanowiskach zaufania publicznego, które są zobowiązane zachować rzetelność urzędniczą czyżbym miał rozumieć, że pracownik urzędu może wprowadzać w błąd i nie ponosić za to żadnych konsekwencji".

Ponadto Skarżący zarzucił, że "Zasłanianie się niepamięcią akurat w rozmowie z tym rolnikiem, uważam, za próbę ucieczki od odpowiedzialności, ponieważ uważam, że p. D. bardzo dobrze pamięta moją osobę ponieważ byłem rolnikiem, który według uzyskanych informacji z Departamentu Ewidencji Producentów i Rejestracji Zwierząt w Warszawie, byłem jedynym rolnikiem wobec którego Agencja nie zastosowała procedur dotyczących kontaktów pomiędzy stronami a Agencją, co doprowadziło do wydania błędnych Decyzji, które to Decyzje były skarżone w Sądzie Administracyjnym (sygn. Akt IV SAAVa 1809/20), gdzie Sąd unieważnił Decyzję, a na poziomie Powiatu pełną odpowiedzialność za przekazanie błędnych informacji ponosi p. D. jako ówczesny Naczelnik IRS. Według informacji uzyskanych od p. z-cy Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji w czasie spotkania z 31.08.2021, był to jeden z powodów degradacji p. D. ze stanowiska Naczelnika. Tak więc, stwierdzenie, że sugerowałem awans p. D. także, jest kłamstwem, ponieważ ja sugerowałem awans p. P.".

Podniósł, że dzwonił "do pana B., który to poinformował mnie, że u mnie do Wypasu kwalifikowałoby się 10 krów a 3 dodatkowe sztuki miały brak tygodnia do 120 przepisowych dni, ale byłyby zaliczone procentowo".

Zarzucił, że "w czasie pandemii covid, ja tymczasem wskazywałem na duże utrudnienia w przyjmowaniu interesantów i tak naprawdę nie było swobodnej możliwości chodzenia po Biurze i czytania rzekomych ulotek, których nikt tez mi nie proponował".

Dalej Skarżący wskazał, że "Podczas kolejnej rozmowy z p. K. tym razem już o sprawie dobrostanowej, p. K. stwierdził, że w jego ocenie kwestie wypasu powinno dać się załatwić pozytywnie, kwestie dobrostanu budynku 2.2., będzie ciężko bo nie ma planu poprawy dobrostanu i tu będzie ciężko. I stwierdził, że do miesiąca powinien się z tym wyrobić. Jak czas pokazał p. K. tylko w rozmowach telefonicznych obiecuje interesantom pozytywne załatwienie sprawy, tylko po to by rolnicy pisali odwołania z nadzieją na pozytywne załatwienie spraw, a później w pismach zarzuca konfliktowość".

Stwierdził, że "w Agencji powiedziano mi, że u mnie jest stado opasowe i w moim przypadku tylko krowy mamki są podstawą do płatności dobrostanowej, dowiedziałem się, że plan poprawy dobrostanu będzie kosztował minimum 1500 zł, że nie mają czasu tego robić, później po fakcie dowiedziałem się, gdy już było za późno na wnioski i plan poprawy, że tak naprawdę przy stanie stada jaki był wtedy, byłoby to około 400 zł za plan a gdybym dokonał zmian typu użytkowania z mleczych na mamki pozostałych krów, kosztowałoby to około 400 zł. Trzeba też zauważyć, że informacje jakie uzyskałem w tym roku w Doradztwie jak i ARiMR, taka zmiana jest niezbędna do uzyskania pakietu 2.3. albo 2.2., a ja tego w ubiegłym roku nie robiłem, co już wskazuje, że ta informacja uzyskana w Agencji, nie była rzetelna, ponieważ nie przeprowadziłem szeregu zmian, które mi sugerowano w tym roku. Zarzucanie mi niestaranności i bezwarunkowego zaufania informacjom od pracowników Biura, jest dla mnie niezrozumiałe. Należy też zwrócić uwagę, że pracownik ODR także nie kwestionował przekazanej ode mnie informacji, bo skoro w Agencji powiedzieli, że mamki, to widocznie tak jest. I nie tłumaczył mi żadnych zawiłości tych programów, ani czym te programy się od siebie różnią. Oczywiście niesłusznie przerzuca się całą odpowiedzialność za zaistniałą sytuację, na mnie".

Końcowo zarzucił, że "w mojej ocenie w całej sprawie chodzi o zmiany personalne jakie zaszły w ARiMR w B.. Mamy nową p. Kierownik, która nie bierze odpowiedzialności za działania swojej poprzedniczki, nie chce wyjaśnić sprawy w rzetelny sposób, zasłania się niewiedzą i że jeszcze wtedy Kierowniczką nie była. Pani D., co prawda została zdegradowana, ale zastąpiła p. P. na stanowisku Głównego specjalisty działu dopłat, a p. P. zastąpił p. D. na stanowisku Naczelnik IRS. W związku z tym uznając moją sprawę, jak wyjaśnić nominację na głównego specjalistę do spraw dopłat osobę, która wcześniejszymi działaniami doprowadziła do strat u konkretnego rolnika. Tezę, że ARiMR broni przede wszystkim pracowników, w rozmowie telefonicznej potwierdziła p. W., która użyła sformułowania, "... ja w pierwszej kolejności będę broniła pracownika...".

Skarżący wniósł, żeby "Sąd nakazał wyznaczenie nowego terminu na złożenie nowego wniosku, ewentualnie uznać sprawę za nadzwyczajną i umożliwić uzyskanie płatności przez rolnika za 2020 r.".

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2022 r. Skarżący rozwinął wcześniej podnoszoną argumentację wyliczając straty, które poniósł w wyniku nieporozumień z pracownikami Agencji. Zarzucił nieprawidłowości w działaniu poszczególnych pracowników organu.

W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2022 r. organ II instancji wskazał, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do sytuacji opisanych przez Skarżącego organ odwoławczy podniósł, że zrelacjonował On przebieg kontaktów z aktualnym kierownictwem Biura Powiatowego ARiMR w B. w sposób nieprawdziwy. Wskazał, że nietrafnie odniósł się do funkcjonowania Biura w czasie obostrzeń epidemicznych. Stwierdził, że opis rozpatrywania sprawy zawarty w zaskarżonej decyzji oparto zarówno o zeznania pracowników BP jak i relację tych kwestii uzyskaną od strony.

Wyjaśnił kwestię telefonu z dnia 10 lipca 2020 r. R.P. dotyczącego wariantu krów mamek. Odniósł się do zarzucanej treści sporządzanych w sprawie notatek służbowych.

Zaznaczył, że wbrew sugestiom Skarżącego okoliczności związane z wprowadzeniem płatności dobrostanowej i epidemią koronawirusa nie zmieniły w żadnym stopniu możliwości pracowników odnośnie pomocy rolnikom przy wypełnianiu wniosków. Pani D. nie była osobą, która zajmowała się wówczas i obecnie płatnością dobrostanową.

Twierdzenia Skarżącego dotyczące zmian personalnych w organie są bezpodstawne. Organ odwoławczy opisał i wyjaśnił kolejne zachodzące zmiany personalne. Wskazał, że Skarżący nie zwracał się do wymienianych osób o pomoc techniczną w wypełnianiu wniosku.

Organ II instancji wskazał, że podnoszona przez Skarżącego, sprawa dotycząca płatności bezpośrednich za 2019 r. jest ostatecznie zakończona i nie ma żadnego związku ze sprawą dobrostanową.

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił kwestie dotyczące delegowania poszczególnych pracowników Agencji do określonych zadań i prowadzenia spraw. Stwierdzając bezzasadność zarzutów wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2022 r. do sprawy zgłosił udział w sprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej K..

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 4 maja 2022 r. Skarżący stwierdził, że pismo organu z dnia 18 lutego 2022 r. "tak naprawdę potwierdza moje stanowisko, że przedstawiony przebieg sprawy przez Organ w Decyzji, jest zafałszowany i ukierunkowany z góry założoną tezą, że tylko i wyłączne rolnicy są sobie sami winni, jeżeli występują jakieś kłopoty, ale nigdy odpowiedzialności nie może ponosić żaden z pracowników Agencji".

Odniósł się m.in. do oświadczenia p. D., notatek służbowych p. M., p. P. i p. B., zeznań pracowników, rozmowy telefonicznej z dnia 9 lipca 2020 r. i rozmowy z p. S. Skarżący wniósł o przesłuchanie p. P. i odsłuchanie nagrania od operatora telefonii komórkowej. Opisał dalsze szczegóły dotyczące rozmów z poszczególnymi pracownikami z 2020 r. Wskazał na okoliczności współdziałania z Agencją w 2015 i 2016 r., twierdząc, że nieporozumienia z poprzednich lat rzutują na negatywny stosunek pracowników Agencji do Skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Skarżący złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym ze względu na brak możliwości technicznych. Natomiast Dyrektor MOR nie odpowiedział na informację Sądu o możliwości rozpoznania sprawy na rozprawie zdalnej.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 28 grudnia 2021 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 13 stycznia 2022 r.

Z uwagi na wniesienie przez Skarżącego pisma procesowego Sąd zdjął sprawę z wokandy posiedzenia niejawnego, celem przekazania pisma organowi II instancji umożliwiającego ewentualne zajęcie stanowiska.

Po wpłynięciu pisma procesowego organu odwoławczego z dnia 17 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 9 maja 2022 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 19 maja 2022 r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Takie rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej kończy ją bez merytorycznego załatwienia, na skutek wystąpienia przeszkody natury podmiotowej lub przedmiotowej. Umarzając postępowanie organ administracji publicznej komunikuje stronie (stronom) zakończenie prowadzonego przez siebie postępowania bez jego rozstrzygnięcia, co do istoty. Od bezprzedmiotowości postępowania wywołanej brakiem substratu sprawy o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym (brakiem podstaw prawnych i faktycznych) odróżnić należy niezasadność żądania strony. Jest to sytuacja, w której żądanie nie może być uwzględnione, ponieważ nie zostały spełnione określone w przepisach warunki (przesłanki) do uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ winien wydać decyzję, o jakiej mowa w art. 104 § 1 K.p.a., rozstrzygającą sprawę co do istoty, wyjaśniając powody odmowy uwzględnienia żądania.

Skutkiem wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jest zamknięcie drogi do konkretyzacji praw lub obowiązków strony i zakończenie biegu postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania płatności rolnych wszczynane jest wyłącznie na wniosek podmiotu. Oznacza to, że z chwilą cofnięcia wniosku zachodzi obiektywna przeszkoda w dalszym prowadzeniu postępowania polegająca na braku wniosku uprawnionego podmiotu, czyli właściwy organ załatwiający taką sprawę zobligowany jest wydać decyzję o umorzeniu danego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 K.p.a.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie przedwcześnie umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącego o przyznanie płatności dobrostanowej w wariancie 2.3. (dobrostan krów mamek) na rok 2020.

Zdaniem orzekających w sprawie organów bezprzedmiotowość postępowania wystąpiła, gdyż Skarżący wycofał wniosek o przyznanie powyższej płatności w dniu 21 lipca 2020 r.

Z akt sprawy wynika, że oświadczenie woli w tym zakresie Skarżący wyraził w formularzu "Wniosek o przyznanie płatności na rok 2020". (karta nr 109-114 akt administracyjnych). W formularzu tym jako "Cel złożenia" wniosku Skarżący zakreślił pole "wycofanie części wniosku" oraz pola: "płatności dobrostanowe (PROW 2014-2014)"; "wariant 2.3. "Dobrostan krów mamek". Na drugiej stronie wniosku w miejscu przeznaczonym na wskazywanie powierzchni działek Skarżący dokonał wpisu o treści "Wycofanie płatności dobrostanowej". Na stronie 6 w poz. 15 widnieje podpis W.G., jednocześnie w pozycji tej nie wypełniono pola "data wypełnienia wniosku". Oceniając powyższy dowód samodzielnie w istocie orzekające w sprawie organy mogły ocenić złożone oświadczenie woli jako dające podstawę do umorzenia postępowania. Natomiast oceniając powyższe oświadczenie w zestawieniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie, kwalifikacja taka zdaniem Sądu jest co najmniej przedwczesna.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu, organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl art. 80 K.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W przedmiotowej sprawie organ II instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego wezwał Skarżącego pismem z dnia 20 czerwca 2021 r. (karta nr 89 akt administracyjnych) do udzielenia odpowiedzi na pięć pytań, w tym na pytanie w wezwaniu oznaczone nr 3 "kiedy i z kim z pracowników organu I instancji strona rozmawiała przy okazji złożenia wycofania z deklarowania płatności dobrostanowej 2.3. za 2020 r. oraz jakie pytania zadała wówczas strona i jakie uzyskała odpowiedzi."

Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 13 lipca 2021 r. odniósł się do zadanych pytań (karta nr 83 akt administracyjnych). W piśmie tym Skarżący stwierdził:

"20 lipca po wezwaniu mnie przez Panią Kierownik A.K. do uzupełnienia/wycofania wniosku o dobrostan w Pakiecie 2.3 rozmawiałem ze współpracownikiem z pokoju p. P., którego nazwiska nie znam, który przyniósł wniosek w formie papierowej i oświadczył mi, że najprościej w sytuacji braku planu poprawy dobrostanu do krów mamek najlepiej będzie wycofać cały Pakiet dobrostanowy. Ten pracownik wytłumaczył mi, że w przypadku mojego stada są też krowy w typie RW w paszporcie, a takie krowy są zaliczane do krów mlecznych, dopytał czy są wypasane i skoro są to mogłem również wnioskować o wypas do tych krów. Na moje zapytanie czy do wypasu krów też jest potrzebny plan poprawy dobrostanu opracowany przez pracownika ODR, poinformował mnie, że wystarczy moje oświadczenie o wypasie. Po czym zapytałem, czy w tej sytuacji można by było zamienić Pakiet mamki na Pakiet wypas ze względu np na błąd pisarski, wprowadzenie w błąd lub pomyłkę. Nie będąc do końca pewnym czy takie rozwiązanie mogłoby mieć miejsce zwarzając na korzyść rolnika, postanowił dopytać Naczelnika. Po chwili wrócił i oświadczył, że skoro nie złożyłem od razu to teraz już nie ma takiej możliwości i zaproponował wycofanie wniosku w całości. Nie informując mnie, że wycofanie jest równoznaczne ze zrzeczenia się jakichkolwiek roszczeń co do płatności dobrostanowej." (podkreślenie Sądu).

Powyższe wyjaśnienia Skarżącego organ II instancji przekazał przy piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. do organu I instancji "celem odniesienia się do nich na użytek ww. postępowania odwoławczego. Jeżeli będzie to możliwe wskazane jest pozyskanie notatek służbowych od wzmiankowanych w w.w. piśmie strony osób pracujących w Biurze Powiatowym ARiMR w B. odnośnie kontaktu/ów ze strona w sprawie płatności".

W odpowiedzi z dnia 2 sierpnia 2021 r. organ I instancji nie odniósł się do przedstawionego w powyższym piśmie stanowiska Skarżącego odnośnie wycofania wniosku. Pomimo braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, organ II instancji na powyższą okoliczność nie przeprowadził, żadnego postępowania i nie odniósł się do powyższej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Jest to kwestia istotna z punktu widzenia wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż Skarżący w swoich wyjaśnieniach wprost wskazuje, że w czasie, gdy podejmował decyzję o wycofaniu wniosku w części dotyczącej dopłat w zakresie Wariantu ("Pakietu") 2.3, pytając o jej skutki nie uzyskał pełnej informacji w tym zakresie.

Nie wyjaśniając powyższej kwestii organ nie wykluczył, że Skarżący mógł uzyskać nieprawidłową lub niepełną informację, co do skutków złożonego oświadczenia o wycofaniu wniosku. Aby można było mówić o bezprzedmiotowości postępowania, strona powinna świadomie wycofać wniosek. Jeżeli strona twierdzi, że jej intencją nie było całkowite wycofanie wniosku o płatność dobrostanową, to nie można przyjąć, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania (podkreślenie Sądu).

Dlatego w sprawie konieczne było drobiazgowe przeprowadzenie postępowania w kwestii zbadania jak wyglądały okoliczności wycofania wniosku przez Skarżącego. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika nawet kiedy Skarżący podjął decyzję o sporządzeniu formularza o wycofaniu wniosku. Jak Sąd wskazywał powyżej w dokumencie tym brak jest daty jego wypełnienia, widnieje jedynie data wpływu do BP ARIMR w B. tj. 21 lipca 2020 r., podczas gdy z pisma Skarżącego z dnia 13 lipca 2021 r. wynika, że wniosek ten został wypełniony i złożony w dniu 20 lipca 2020 r. ("20 lipca po wezwaniu mnie przez Panią Kierownik A.K. do uzupełnienia/wycofania wniosku o dobrostan w Pakiecie 2.3 rozmawiałem ze współpracownikiem z pokoju p. P., którego nazwiska nie znam, który przyniósł wniosek w formie papierowej i oświadczył mi, że najprościej w sytuacji braku planu poprawy dobrostanu do krów mamek najlepiej będzie wycofać cały Pakiet dobrostanowy").

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Sąd wskazuje, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.

W ocenie Sądu organ II instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie przeprowadził prawidłowo postępowania odwoławczego, czym naruszył przepisy art. 15 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. W rozpatrywanej sprawie Skarżący w odwołaniu skierował zarzuty przede wszystkim w stosunku do działań pracowników Biura Powiatowego ARiMR, zatem organ odwoławczy w takiej sytuacji powinien samodzielnie podjąć próbę wyjaśnienia stawianych zarzutów. Tymczasem działania organu II instancji sprowadziły się do przekazania do wyjaśnienia stawianych zarzutów do organu I instancji, co do pracowników do których obiektywności i bezstronności Skarżący wyrażał wątpliwości. Zgodnie więc z zasadą "nieorzekania we własnej sprawie" słusznym i prawnie uzasadnionym było w trakcie postępowania odwoławczego przeprowadzenie samodzielnego postępowania przez organ II instancji z zachowaniem praw procesowych Strony. W sprawie należało przesłuchać w charakterze świadków pracowników Biura Powiatowego, z którymi rozmowy na okoliczność wycofania wniosku prowadził Skarżący, oczywiście uprzednio zgodnie z art. 79 § 1 K.p.a. zawiadamiając Stronę o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów ze świadków. Zawiadomienie o przesłuchaniu ma doniosłe znaczenie dla prawidłowości przeprowadzenia tego dowodu. Prawo do udziału w przeprowadzeniu dowodu oznacza zarazem obowiązek organu podatkowego dopuszczenia strony do tej czynności.

W kontekście powyższego Sąd wskazuje, że polecenie wydane przez Dyrektora ARiMR w piśmie z dnia 21 lipca 2021 r. Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR sprowadzające się do stwierdzenia "Jeżeli będzie to możliwe wskazane jest pozyskanie notatek służbowych od wzmiankowanych w ww. piśmie strony osób pracujących w Biurze Powiatowym ARiMR w B. odnośnie kontaktu/ów ze stroną w sprawie płatności" nakazuje utrwalić w formie notatek służbowych treść spotkań z pracownikami Biura Powiatowego po upływie po roku od spotkań pracowników ze Skarżącym m.in. w kwestii wycofania wniosku. Tymczasem notatkę służbową, sporządza się bezpośrednio po dokonaniu określonej czynności, w celu udokumentowania określonego działania prowadzącego postępowanie.

Sąd wskazuje, że nie można uznać odręcznych notatek pracowników organu za dowody w sprawie dokumentujące dla sprawy istotne okoliczności. Dokumenty w postaci notatek służbowych nie odpowiadają dyspozycji art. 67 § 1 oraz art. 72 K.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być utrwalone w drodze protokołu, który powinien spełniać wymogi formalne określone w przepisach art. 68-71 K.p.a. Notatka służbowa sporządzana może być jedynie w odniesieniu do tych czynności, które nie mają charakteru istotnego. Na kwestię powyższą zwrócił uwagę NSA m.in. wyroku z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1597/09: wskazując, że: "W świetle art. 75 § 1 k.p.a. notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 k.p.a." Tymczasem okoliczności wycofania wniosku w rozpatrywanej sprawie są podstawowymi okolicznościami, jakie powinien ustalić organ II instancji.

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że dokonana przez Sąd analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że przy rozpatrywaniu odwołania organ nie działał w sposób bezstronny i obiektywny. Świadczy o tym treść wiadomości email z dnia 22 sierpnia 2021 r. przesłanej przez G.K. - Naczelnika Wydziału ds. Odwołań w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR do K.M. – Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (karta nr 62 akt administracyjnych). Mianowicie, w rzeczonej wiadomości wskazano: "Dzień dobry. Tworzę decyzję dot. odwołania dobrostan 2020 dla ww. rolnika. On najprawdopodobniej odwiedzi 27-08-2021 r. OR06 (zapowiedział się), więc ta decyzja byłaby wydana niedługo później. Pomocne byłoby podesłanie mailem informacji w jakich dniach ww. rolnik odwiedzał fizycznie BP między 15 marca 2020 r. a 10 lipca 2020 r. i w jakim celu (np. zgłoszenia IRZ itp.). Te informacje przydałby się do odparcia argumentów rolnika zawartych w odwołaniu i zakończenia na poziomie ARiMR tej sprawy (pewnie złoży skargę do WSA, ale tym to już BP nie będzie się martwić)."

Sąd wskazuje, że istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Zasada ta służy realizacji prawa strony do dwukrotnego rozpatrzenia tej samej sprawy, przez dwa niezależne podmioty – organy administracji publicznej, co sprowadza się nie tylko do obowiązku wydania dwóch rozstrzygnięć w tej samej sprawie przez dwa różne organy, ale także do dwukrotnego bezstronnego i obiektywnego zbadania tej sprawy co do jej meritum i to przez dwa niezależne i samodzielnie działające organy (podkreślenie Sądu).

Tymczasem przytoczona powyżej treść korespondencji w sposób jednoznaczny świadczy o z góry przyjętym przez organ II instancji założeniu, że w sprawie może być wydana tyko decyzja niekorzystna dla Skarżącego. Oczywiście nie ma najmniejszych przeciwskazań, aby organ II instancji zwracał się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego, czy udzielenie informacji, co zresztą przewiduje przepis art. 136 § 1 K.p.a. Po pierwsze jednak organ II instancji powinien to zrobić w odpowiedniej formie procesowej (wydanie stosownego postanowienia podpisanego przez uprawniona osobę). Po drugie naganne jest wskazywanie w jakim celu te dowody są potrzebne organowi II instancji, w tym wypadku "odparcia argumentów rolnika zawartych w odwołaniu". Z niniejszej korespondencji wynika wprost, że pracownik organu przygotowujący decyzję, zanim dowody (informacje) zostały przekazane przez organ I instancji i organ odwoławczy poddał je ocenie, nie znając ich treści, przyjął z góry, że będą świadczyć na niekorzyść Skarżącego.

Kolejno Sąd wskazuje, że zupełnie niezrozumiałym było wezwanie Skarżącego przez organ I instancji do usunięcia braków we wniosku z dnia 15 czerwca 2020 r. (załącznika Plan poprawy dobrostanu zwierząt - z wyłączeniem lochy"), wezwaniem którego podstawą prawną był przepis art. 25 ust. 1 ustawy o wsparciu, datowanym na dzień 13 lipca 2020 r. (doręczonym Skarżącemu w dniu 15 lipca 2020 r.), podczas gdy w tym wezwaniu powołując się na przepis "art. 13 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia (UE) Nr 640/2014" organ wskazał termin uzupełnienia braków "nie później niż do dnia 10 lipca 2020 r." Jednocześnie pouczył Skarżącego "że nieusunięcie powyżej wymienionych braków formalnych w terminie wskazanym w niniejszym wezwaniu spowoduje rozpatrzenie wniosku w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego dokumentów" (karta nr 115 akt administracyjnych).

Organ wypełniając w podany sposób obowiązek informacyjny nałożony na organ przepisem art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu, naruszył w sposób oczywisty ten przepis. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12a, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie (podkreślenie Sądu), w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie z ust. 2 art. 25 ustawy o wspieraniu, w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Ustawodawca krajowy nałożył więc na organy ARiMR, nieustanowiony w przepisach unijnych obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach. Jednocześnie ustawodawca nie określił bliżej pojęcia "niezwłocznie". Dokonując interpretacji tego pojęcia należy podzielić wyrażany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie pogląd zgodnie z którym określenie niezwłocznie oznacza "bez zbędnej zwłoki". Zdaniem Sądu ustawodawca celowo użył sformowania "niezwłocznie po otrzymaniu wniosku", aby umożliwić uzupełnienie ewentualnych braków, bowiem procedura składania wniosków jest skomplikowana, a braki formalne nie powinny uniemożliwiać otrzymania płatności.

Zatem dla ustalenia, czy organ dokonał wymaganej czynności niezwłocznie, niezbędne jest badanie, czy nie dopuścił się w tym zakresie zwłoki, a więc nagannego opóźnienia. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie zbadał powyższej kwestii, a przecież organ I instancji wykonując obowiązek informacyjny nałożony przepisem art. 25 ust. 1 ustawy o wspieraniu, w sposób opisany powyżej, de facto pozbawił Skarżącego możliwości uzupełnienia wniosku.

W kontekście powyższego znamienne jest, że organ I instancji cytując w uzasadnieniu wezwania z dnia 13 lipca 2020 r. omawiany przepis, intencjonalnie zmodyfikował jego treść, poprzez pominięcie fragmentu tego przepisu o treści "niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku". W uzasadnieniu wezwania stosowny fragment tego przepisu brzmi "...Kierownik Biura Powiatowego Agencji, informuje...", podczas gdy fragment tego przepisu powinien brzmieć "...kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje...". Oznacza to, zdaniem Sądu, że organ I instancji usiłował ukryć swoje zaniechanie w zakresie wykonania obowiązku informacyjnego w stosunku do Skarżącego.

Ponadto Sąd wskazuje na niekonsekwentne stanowisko organu II instancji w zakresie wezwania z dnia 13 lipca 2020 r. Organ odwoławczy raz ocenia fakt "wystosowania odpowiedniego wezwania" jako działania prawidłowego (str. 10 decyzji), by na 11 stronie wskazać, że zawartość wniosku nie kwalifikowała się do uzupełnienia w trybie art. 25 ustawy o wspieraniu, a na takiej przecież podstawie prawnej zostało wystawione przedmiotowe wezwanie.

Kolejno Sąd wskazuje, że Kierownik BP w piśmie z dnia 2 sierpnia 2021 r., będącym odpowiedzią na stanowisko Skarżącego z dnia 13 lipca 2021 r., wskazał "Po otrzymanym wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych w dniu 15 lipca 2020 r. miał kolejne 7 dni na dostarczenie wymaganego planu – DZ.U.2020.382 § 8 pkt 7." Organ II instancji nie odniósł się do powyższej bardzo istotnej kwestii, czy w istocie jak wskazuje organ I instancji, wezwanie z dnia 13 lipca 2020 r. uprawniało Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pomimo nie wskazania w nim tego terminu.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie istotne są jedynie okoliczności związane ze złożeniem oświadczenia o wycofaniu wniosku. Jak już Sąd wskazywał, decyzje organów oparte są na podstawie przepisu art. 105 § 1 K.p.a., a to oznacza zawężenie rozpatrywanej sprawy jedynie do prawidłowości umorzenia postępowania w zakresie płatności dobrostanowej. Z powyższych względów Sąd pozostawił poza zakresem rozważań wszystkie zdarzenia opisywane w skardze i pozostałych pismach procesowych, na które wskazuje Skarżący, a nie związane z kwestią wycofania wniosku.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a., organ odwoławczy zobowiązany będzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uwzględnienia przedstawionej przez Sąd oceny prawnej. W szczególności organ II instancji dokonana ustaleń, jaką informację od pracowników organu I instancji Skarżący otrzymał co do skutków złożenia oświadczenia woli o wycofaniu wniosku w zakresie płatności dobrostanowej. Na powyższą okoliczność organ przesłucha w charakterze świadków pracowników Biura Powiatowego ARiMR w B. wskazywanych przez Skarżącego w piśmie z dnia 13 lipca 2020 r., z którymi jak podaje prowadził rozmowy w kwestii wycofania wniosku.

Czynności procesowe dokonywane w trakcie postępowania organ II instancji udokumentuje w formie procesowej przewidzianej w przepisach art. 67 - art. 72 K.p.a. Po zgromadzeniu materiału dowodowego organ dokona jego oceny w świetle art. 80 K.p.a., uwzględniając przy tej ocenie jedynie okoliczności istotne z punktu widzenia art. 105 § 1 K.p.a. oraz przedstawi motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200,00 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.