Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 26/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant referent stażysta Justyna Guzman po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz odsetek za zwłokę. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w B. odmówił Z. N. umorzenia należności z tytułu składek, z powodu niestwierdzenia całkowitej nieściągalności, o której stanowi art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) dalej jako u.s.u.s., oraz braku podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a tej ustawy.

Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał, że opłacał składki za okres od 01-04/2000, tj. do chwili zaprzestania działalności gospodarczej. Zaznaczył, że gdyby wymienionych składek nie opłacił, to już w momencie zgłoszenia zaprzestania działalności gospodarczej (w połowie kwietnia 2000 r.) ZUS miałby wiedzę o ich nieopłaceniu i uruchomiłby procedurę windykacyjną. Skoro organ tego nie uczynił, oznacza to, że składki zostały opłacone. W ocenie skarżącego okoliczność, że nie odnotowano zapłaty składek w systemie elektronicznym, nie oznacza braku wpłaty. Zobowiązany wyjaśnił, że dokumentację po rozwodzie zniszczyła jego żona, co uniemożliwia wykazanie, iż składki zostały opłacone. Ponadto zarzucił, że w okresie od kwietnia 2000 r. do listopada 2009 r. ZUS nie poinformował o zaległościach figurujących na jego koncie. Skarżący powołał się także na trudną sytuację finansową, albowiem po zajęciu przez komornika sądowego kwoty 325 zł i po opłaceniu stałych wydatków

w kwocie 506 zł oraz opłaceniu lekarstw w kwocie nieraz przekraczającej 200 zł, pozostaje mu na utrzymanie nieco powyżej 200 zł.

Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w B. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności składkowych. W uzasadnieniu podał, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalono,

iż wobec majątku skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonano zajęcia świadczenia rentowego. Tym samym, zdaniem organu, nie można stwierdzić, że zachodzi ustawowa przesłanka umorzenia należności w postaci całkowitej nieściągalności w formie określonej brzmieniem art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub

w części przez Zakład w przypadku, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto organ nie stwierdził przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., albowiem właściwy w sprawie organ egzekucyjny nie przyjął za zasadne umorzenia postępowania w oparciu o art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 229, poz. 1954 ze zm.). W konsekwencji, zdaniem organu, nie było podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Zakład wskazał również na możliwość umorzenia należności z tytułu składek

z uwagi na ważny interes zobowiązanego wynikający z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydanego na podstawie z art. 28 ust. 3b u.s.u.s. Podkreślił jednak, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania, iż zachodzi okoliczność stwarzająca możliwość umorzenia należności z tytułu składek.

ZUS podał, że z kwestionariusza z dnia [...] r. o stanie rodzinnym

i majątkowym wynika, iż zobowiązany jest osobą rozwiedzioną, utrzymuje się

z renty inwalidzkiej w kwocie 1.300,92 zł brutto/m-c, nie korzysta z finansowego wsparcia ośrodka pomocy społecznej, nie posiada majątku ruchomego o znacznej wartości handlowej, jak również nieruchomości. Poza zadłużeniem na rzecz ZUS nie ma innych zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych. Wskazał, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą: czynsz-wynajem mieszkania – 350 zł, energia elektryczna – 60 zł, gaz – 56 zł, wywóz śmieci – 15 zł, woda – 25 zł, czyli łącznie

506 zł/m-c, zaś koszty leczenia wynoszą ok. 200 zł.

Organ zaznaczył, że skarżący otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie brutto 1.300,92 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 195,67 zł/m-c. Wyjaśnił, że zgodnie

z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) kryterium dochodowe, poniżej którego pojawia się uprawnienie do korzystania z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej, jest określone

w wysokości nie przekraczającej 542 zł (brutto). Zatem, w jego ocenie, nie ma podstaw do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Odnosząc się do złego stanu zdrowia zobowiązanego, Zakład wskazał, iż w myśl

§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na przewlekłą chorobę pozbawiającą go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacanie należności, nie jest

w stanie spłacić zobowiązań wobec ZUS. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja jednak nie ma miejsca, gdyż skarżący otrzymuje stałe świadczenie

w postaci renty socjalnej, zatem stan jego zdrowia nie ma wpływu na wysokość osiąganego dochodu.

W kwestii informacji, że zobowiązany opłacił składki za okres 01-04/2000, lecz nie może tego udowodnić, ZUS wyjaśnił, iż stosownie do postanowień art. 46 u.s.u.s. podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest do samodzielnego obliczania, rozliczania oraz opłacania w określonych terminach należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Wszystkie podmioty będące płatnikami składek samodzielnie muszą ponosić ciężar pełnego finansowania swojej działalności, w związku z tym są zobowiązane do terminowego oraz regularnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Organ podkreślił, że nie ciąży na nim obowiązek informowania płatników składek o figurującym na ich koncie rozliczeniowym zadłużeniu. Ponadto płatnicy składek mogą w każdym czasie, tj. w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, jak i po jej zakończeniu, zwrócić się do ZUS o podanie stanu konta. W świetle powyższego, zdaniem Zakładu, skarżący po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej mógł złożyć wniosek o rozliczenie swojego konta, czego jednak nie uczynił. Dla organu niezrozumiałym jest fakt, skąd zobowiązany ma pewność, że opłacił składki za ww. okres. Ponadto ZUS podniósł, że w sierpniu 2012 r. nastąpił zbieg egzekucji do prawa majątkowego zobowiązanego, aktualnie środki potrącane z jego świadczenia rentowego w kwocie 325,23 zł są przekazywane do depozytu, aż do momentu rozstrzygnięcia, kto będzie łącznie prowadził postępowanie egzekucyjne. Organ podniósł, że Zakład nie jest jedynym wierzycielem, czego skarżący nie ujawnił

w kwestionariuszu o stanie rodzinnym i majątkowym. Ponadto organ poinformował, że przepisy dotyczące zajęć komorniczych z emerytur i rent są zawarte w ustawie

z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) – w art. 139-141. W myśl tych przepisów komornik może zająć do wysokości 25% świadczenia na pokrycie innych wierzytelności. W związku z tym Zakład wyjaśnił, że skarżący ma prawo zwrócić się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zmniejszenie wysokości potrąceń ze świadczenia rentowego. W świetle powyższych ustaleń Zakład stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki niezbędne do zastosowania przepisów umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na powyższą decyzję Z. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą we wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, że fakt, iż nie odnotowano

w elektronicznym systemie ZUS okoliczności opłacenia przez niego przedmiotowych składek nie oznacza, że tego nie uczynił. Zarzucił, że pozbawiono go technicznych możliwości udowodnienia, iż składki były opłacane. Skarżący podniósł, że winę za powstałe zaległości ponosi ZUS, bowiem nie wypełnił on swojego ustawowego obowiązku w zakresie kontroli realizacji obowiązku opłacania składek przez płatnika. Strona podniosła, że pracownicy Inspektoratu w N. odmówili sprawdzenia dokumentacji papierowej w archiwum ZUS. Skarżący stwierdził, że ZUS wykorzystując swoją dominującą pozycję, poprzez brak podstawowej staranności

w pozyskaniu dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji, utrwala sytuację, w której on się znalazł, a którą niedługo będzie można nazwać ubóstwem. Podkreślił,

że w wyniku działań Zakładu jest całkowicie zadłużony. Wskazał, że po zawale serca

w kwietniu 2010 r. złożył wniosek o przyznanie renty, jednakże otrzymał decyzję odmowną, którą uzasadniono powołując się na przepisy odnoszące się do osób poniżej 25 roku życia. Po skierowaniu sprawy do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dokumenty były przekazywane ponad 3 miesiące. Wskutek tych działań ZUS dopiero po roku, tj. w maju 2011 r. wypłacił skarżącemu pierwsze świadczenie. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji majątkowej, strona załączyła plik kopii dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podniósł, że ZUS pomimo wiedzy o jego miejscu pracy i dochodach, nie wysłał informacji umożliwiającej wyjaśnienie sytuacji dotyczącej zapłaty składek. Podał, że gdyby sam nie uruchomił badania okresów składkowych i nie wystąpił o rentę inwalidzką, to ZUS nie zauważyłby niezgodności w swojej ewidencji. Wymienił pisma, które dołączył do skargi oraz załączył kopię świadectwa pracy, decyzji o ustaleniu kapitału początkowego oraz informacji

o stanie konta w ZUS z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oraz FGŚP wraz

z odsetkami za zwłokę.

W pierwszej kolejności należy podać, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 ww. ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, iż decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takiej sytuacji mogą być one umorzone.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisu tego wynika, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie ma obowiązku umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący otrzymuje rentę (inwalidzką) w kwocie 1.300,92 zł (brutto) oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 195,67 zł/m-c. Organ ustalił, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą miesięcznie 506 zł (na które to składają się wydatki z tytułu czynszu-wynajmu mieszkania, energii elektrycznej, gazu, wywozu śmieci, wody). Ponadto skarżący oświadczył, że ponosi koszty z tytułu leczenia w wysokości

ok. 200zł/m-c. Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości, nie dysponuje wartościowymi rzeczami ruchomymi, oszczędnościami, papierami wartościowymi

(d.: k. 2-10 akt administracyjnych). Organ egzekucyjny potrąca ze świadczenia rentowego kwotę 325,23 zł, która jest przekazywana do depozytu, z uwagi na zbieg egzekucji i konieczność wyznaczenia jednego organu egzekucyjnego. Mając na uwadze okoliczności wynikające z materiału dowodowego, organ stwierdził, że nie występuje żadna przesłanka z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., tj. brak stanu całkowitej nieściągalności, bowiem skarżący uzyskuje stały dochód (w postaci renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego), z którego prowadzona jest egzekucja. Wskazał, że tym samym nie konkretyzuje się przesłanka choćby z art. 28 ust. 3 pkt 5, 6, i 4a u.s.u.s. Mając na uwadze przywołane okoliczności organ ustalił, że naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a przeciwnie potrącana jest kwota na zobowiązania, wysokość zaległych składek przekracza kwoty kosztów upomnienia oraz nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Należy stwierdzić, że powyższe ustalenia i postawione przez organ wnioski są zgodne z zebranym materiałem dowodowym oraz przepisami prawa.

Uwzględniając opisaną sytuację strony Zakład uznał, że w sprawie nie konkretyzują się także przesłanki umorzenia określone w § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca

2003 r., bowiem zobowiązany nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W ocenie organu z materiału dowodowego nie wynika, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesiono straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności czy też wystąpiła przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zdaniem tut. Sądu stanowisko organu w zakresie nie wystąpienia przesłanki umorzenia określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. jest wadliwe. Zauważyć należy,

że z decyzji ZUS w B. z dnia [...] r. wynika, iż przyznano rentę

z tytułu całkowitej niezdolności do pracy Z. N., ustaloną wyrokiem Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (d.: k. 8-9 akt administracyjnych). Powyższe wskazuje, że skarżący jako osoba całkowicie niezdolna do pracy (skarżący powołuje się na przebyty rozległy zawał serca) nie ma praktycznie możliwości, aby osiągnąć dochód umożliwiający opłacenie należności z tytułu składek, poza uzyskiwanym świadczeniem rentowym i zasiłkiem pielęgnacyjnym. Niewątpliwie choroba stanowi przeszkodę do uzyskania przez skarżącego dochodu z tytułu np. zatrudnienia w charakterze pracownika czy prowadzenia działalności gospodarczej i nie ma ona charakteru tymczasowego. Podnieść należy, że skarżący otrzymuje także zasiłek pielęgnacyjny, a zatem świadczenie opiekuńcze. Z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) wynika, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osobie w związku

z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Podać należy, że wprawdzie skarżący otrzymuje rentę, jednakże w wysokości 1.300,92 zł (brutto), gdy zadłużenie wraz

z odsetkami wynosi 5.206,06 zł. W tej sytuacji twierdzenie organu o niewystąpieniu przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. należy ocenić jako pozostające w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym.

W konsekwencji zdaniem tut. Sądu występuje w sprawie przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia i z uwzględnieniem tej okoliczności sprawa powinna być oceniona. Powyższe nie oznacza, że po stronie ZUS-u istnieje automatycznie obowiązek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległych składek wraz z odsetkami za zwłokę. Nie zwalnia to jednak organu od prawidłowej oceny materiału dowodowego i wyciągnięcia wniosków, które nie pozostawałyby z nim w sprzeczności. Zauważyć należy, że trudną sytuację materialną skarżącego postrzega także Zakład, który w zaskarżonej decyzji wskazuje na możliwość ograniczenia kwot potrącanych w postępowaniu egzekucyjnym.

Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Odnośnie kwestii dotyczącej niewykazania przez organ, że składki nie zostały zapłacone, zauważyć należy, iż pomimo kategorycznego twierdzenia o ich zapłaceniu, skarżący nie dysponuje dowodami potwierdzającymi ich zapłatę. Organ stwierdza natomiast, że składki nie zostały uiszczone. Żadna zatem ze stron nie dysponuje dowodami zapłaty składek. Nie ma znaczenia, czy ewidencja ma charakter elektroniczny czy papierowy, istotne jest, że organ nie odnotował wpłaty,

a skarżący nie jest w stanie wykazać, iż organ pozostaje w błędzie ani poprzeć swojej argumentacji jakimkolwiek dowodem, np. przelewem bankowym, przekazem pocztowym. Podkreślić należy, że – co do zasady – podmioty zobowiązane do zapłaty składek nie mają żadnych problemów, aby wykazać wypełnienie obowiązku, jeżeli ZUS kwestionuje zapłatę składek. W przypadku, gdy żadna ze stron nie dysponuje dowodami, że składki zostały zapłacone, to twierdzenie o wypełnieniu obowiązków

w tym zakresie należy ocenić jako gołosłowne. Każdy mógłby powołać się na zapłatę składek, pomimo nie legitymowania się dowodem zapłaty, przy stanowisku organu

o braku zapłaty. Z uwagi jednak, że strona wskazuje na ewidencję papierową, organ obowiązany jest jednoznacznie sprecyzować, czy "konto", na które powołuje się, jest pełnym odzwierciedleniem danych o wpłatach przez skarżącego i czy nie zachodzi rozbieżność pomiędzy nim, a dokumentacją papierową.

Ponownie rozpatrując sprawę organ obowiązany jest także w uzasadnieniu decyzji wykazać (i poprzeć stosownymi dokumentami włączonymi do akt sprawy administracyjnej), że składki nie uległy przedawnieniu. Zauważyć należy, że składki dotyczą 2000 r., zatem upłynął już termin podstawowy 10-letni. W tej sytuacji zagadnienie to wymaga rozstrzygnięcia i wykazania sposobu liczenia terminu, podania czy i kiedy miało miejsce np. zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Organ oceni także sprawę z punktu widzenia zmiany ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mocą ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378). Na podstawie art. 11 pkt 1 tej ostatniej ustawy nadano nowe brzmienie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. wprowadzając w miejsce 10-letniego okresu przedawnienia, 5-letni okres przedawnienia. Zgodnie jednakże z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków (...), "Do przedawnienia należności

z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz

w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem

1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r." Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, "Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu."

Reasumując należy stwierdzić, że analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji wskazuje, iż ZUS nie wykonał należycie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego

w sposób wyczerpujący. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie

z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma uprawnienia do umorzenia zaległych składek, jak również nie może nakazać organowi udzielenia ulgi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

H.Adamczewska-Wasilewicz D.Dudra L .Kleczkowski