Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 862/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1, art. 11 a, art. 7 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 638
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2021 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów transportu, koniecznego leczenia oraz utrzymania zwierząt w schronisku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 862/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A.O. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2021 r. nr [...] dotycząca ustalenia kosztów transportu, koniecznego leczenia oraz utrzymania zwierząt w schronisku.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] – wydaną na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 638, dalej: u.o.z.) - ustalił koszty transportu, koniecznego leczenia oraz utrzymania w schronisku dla zwierząt psów odebranych czasowo z posesji nr 3

w miejscowości [...] na kwotę 79 147,50 zł i obciążył tymi kosztami dotychczasowego właściciela zwierząt A.O.

W odwołaniu od decyzji Wójta A.O. wskazał, iż decyzja o odebraniu mu psów była uargumentowana stwierdzeniem, że psy były w bardzo złym stanie. On sam nie został jednak pouczony o przysługujących mu prawach i obowiązkach oraz innych możliwościach załatwienia sprawy. Nie miał wpływu na wysokość kosztów, które wykazywało schronisko. Kwota którą został obciążony jest dla niego niewyobrażalnie wysoka i będzie wiązała się z popadnięciem w zadłużenie.

SKO opisaną na wstępie decyzją - na podstawie art. 138 § 1

pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 1a stanowiącej materialnoprawną podstawę rozstrzygania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2020 r., poz. 638, dalej: u.o.z.)., zabronione jest znęcanie się nad zwierzętami. Zgodnie

z art. 7 ust. 3 tej ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę właścicielowi lub opiekunowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] orzekł o czasowym odebraniu A.O. z posesji zlokalizowanej pod nr 3 w [...] 11 psów i przekazaniu ich do schroniska dla zwierząt "[...]" w [...] z uwagi na utrzymywanie tych zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. Od tej decyzji A.O. nie wnosił odwołania i stała się ona ostateczna.

W postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami transportu, kwarantanny oraz utrzymania zwierząt nie ocenia się zasadności odebrania zwierząt skarżącemu, gdyż decyzja ta była przedmiotem innego postępowania.

Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny wyrokiem

z [...] października 2020 r. sygn. akt [...] uznał A.O. winnego przestępstwa z art. 35 ust. 1a u.o.z. (znęcania się nad zwierzętami) i orzekł

o przepadku 10 psów przekazanych do Schroniska dla zwierząt "[...]"

w [...]. Stosownie do art. 7 ust. 4 w/w ustawy, w przypadkach

o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna, to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Ustawodawca obliguje właściwy organ do wydania rozstrzygnięcia o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, w sytuacji gdy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, co spowodowało jego czasowe odebranie. Ustawa nie stanowi o konieczności wydania decyzji w zakresie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt, ale przyjmując, że rozstrzygnięcie takie stanowi konkretyzację obowiązku ciążącego na właścicielu lub opiekunie zwierząt do poniesienia ww. kosztów, zaakceptować trzeba pogląd o celowości wydania w tym zakresie odrębnej decyzji administracyjnej. Określenie w decyzji o odebraniu czasowym zwierząt konkretnej wysokości kosztów utrzymania i koniecznego ich leczenia nie jest z reguły możliwe, bowiem nie sposób na tym etapie rozstrzygania przewidzieć okresu wymaganego np. do leczenia poszczególnych zwierząt i rzeczywistych kosztów z tym związanych.

Orzeczone koszty transportu, utrzymania zwierząt w schronisku oraz zapewnienia im koniecznego leczenia wynoszą łącznie 79 147,50 zł. Podstawę do ich wyliczenia stanowiły wyszczególnione przez organ faktury obejmujące badanie lekarskie oraz wstępną ocenę stanu zdrowia psów w dacie interwencji Policji i Powiatowego Lekarza Weterynarii, czipowanie i rejestrację psów, opiekę tymczasową w szpitalu

w przychodni, transport zwierząt z [...] do [...] a następnie do [...], koszty załadunku i rozładunku zwierząt, dezynfekcję samochodu, wynagrodzenie konwojenta, usługi lekarsko - weterynaryjne, utylizację zwłok, koszty wyżywienia i utrzymania, szczepienie, odrobaczanie, odpchlenie, leczenie, kastrację

i sterylizację. Z akt sprawy wynika sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania

i koniecznego leczenia odebranych zwierząt. Koszty którymi został więc obciążony dotychczasowy właściciel znajdują więc faktyczne uzasadnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z [...] marca 2021 r. A.O. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wyrażające się zwłaszcza

w niezweryfikowaniu wysokości i zasadności opłat przedstawionych przez schronisko, przewlekłości postępowania, braku pouczeń orangów administracji publicznej, co doprowadziło do znacznego zagrożenia jego sytuacji materialnej

i niepodjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy,

- art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy przedmiotowej decyzji i ograniczenie się jedynie do ponownego przytoczenia stanowiska organu I instancji,

- art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w sposób szczegółowy

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób doszło do wyliczenia przedmiotowych kosztów, skoro strona na wysokość tych kosztów nie miała żadnego wpływu i nie mogła ich zweryfikować,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r. pomimo naruszenia przez ten organ art. 7, art. 77

§ 1 i art. 80 k.p.a.,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 7 ust. 4 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i obciążanie skarżącego

w całości przedmiotowymi kosztami.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji, zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat i kosztów sądowych w całości oraz przeprowadzanie rozprawy.

W ocenie skarżącego, nie sposób podzielić stanowiska Kolegium. Na przestrzeni całego postępowania doszło do szeregu naruszeń. Przede wszystkim

w przedmiotowej sprawie ze strony organów brak było jakiegokolwiek pouczenia

o możliwości rozwiązania sprawy w inny sposób. Ponadto obecnie panujące warunki epidemiologiczne również miały wpływ na przewlekłość sprawy. Zważając na upływ czasu wysokość kosztów rosła, a sam organ w żaden sposób nie zweryfikował ich zasadności i wysokości, mając na względzie, iż skarżący będzie zobowiązany do ich poniesienia. Skarżący nie miał też zapewnionego prawa, aby w jakikolwiek sposób zbadać, czy owe koszty są rzeczywiście poniesione oraz dlaczego są tak wysokie.

W przedmiocie ustalenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia psów wyliczenia zaprezentowane przez Schronisko "[...]" w [...] są niemożliwe do zweryfikowania. W prawomocnym wyroku WSA w Opolu

z 24 października 2013 r. II SA/Op 348/13 stwierdzono, że z treści art. 7 ust. 4 ustawy wynika jednoznacznie, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi ustalić konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić właściciel lub dotychczasowy opiekun zwierząt. W okolicznościach sprawy stan dotyczący owych kosztów nie został wyjaśniony w sposób jednoznaczny. Niemożliwe jest zweryfikowanie rozliczeń za poszczególne miesiące wystawionych przez Schronisko w [...], które to rozliczenia były podstawami do wystawienia faktur. Ponadto niezasadnym jest zastosowanie przez Schronisko "[...]"

w [...] sposobu obliczenia kosztu pobytu przedmiotowych psów, który naliczany był jako iloczyn kosztów utrzymania zwierzęcia wraz z wyżywieniem

w danym miesiącu, mnożonych przez ilość dni w miesiącu oraz ilość psów. Taki sposób ustalenia wysokości opłaty za transport, utrzymanie i konieczne leczenie zwierzęcia nie spełnia wymogu podstawowej określoności i nie sposób dokonać oceny jego merytorycznej zasadności. Odesłanie do miesięcznych nieszczegółowo wskazanych i niezweryfikowanych kosztów utrzymania psów jako podstawy ustalenia opłaty praktycznie uniemożliwia stronom postępowania zapoznanie się z nimi i ich zweryfikowanie. Rzeczą organów było przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego oraz weryfikacji wskazanych przez schronisko kosztów

i właściwe uzasadnienie podjętych decyzji. To nie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania nieprawidłowości obliczeń będących podstawą ustalenia kwoty figurującej w decyzji, lecz na organie ciąży obowiązek wykazania w sposób logiczny, przekonujący i poddający się kontroli, dlaczego właśnie taką kwotą obciążył skarżącego. Za takie właściwe postępowanie nie może być uznane ustalenie wysokości opłaty wskazane powyżej.

Obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny. Nie sposób uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano. W związku z powyższym, z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia wysokości kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt i wyliczenie to musi poddawać się weryfikacji. Takich dowodów brak w aktach sprawy, przez co zachodzą uzasadnione przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu I instancji. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy jednoznacznie stwierdzić, iż po stronie organów administracji publicznej doszło do szeregu naruszeń, których konsekwencje jednoznacznie spoczęły na skarżącym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania

z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji SKO z [...] marca 2021 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi, skutkując stwierdzeniem, że wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę orzekania przez te organy stanowił art. 7 ust. 4 u.o.z., zgodnie z którym w przypadkach o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Powyższe decyzje stanowiły następstwo ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2020 r., którą organ ten na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z. orzekł o czasowym odebraniu skarżącemu 11 psów i przekazaniu ich do schroniska dla zwierząt "[...]" w [...] (przyczyną odebrania psów było trzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego uzaniedbania lub niechlujstwa oraz bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku).

W związku z powyższym należy podkreślić, że jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna, to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami ich transportu, utrzymania i koniecznego leczenia dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Dopuszczalność odrębnego orzekania w tych kwestiach wynika z tego, że z reguły na etapie wydawania decyzji o odebraniu zwierząt nie jest jeszcze możliwe określenie konkretnej wysokości kosztów ich utrzymania

i koniecznego leczenia (rozstrzygnięciem nie są objęte koszty hipotetyczne bądź szacowane, ale rzeczywiste, tj. faktycznie poniesione koszty transportu, utrzymania

i koniecznego leczenia).

W rozpoznawanej sprawie podstawę do ustalenia tych kosztów i obciążenia nimi skarżącego stanowiło 14 faktur, wyszczególnionych tak w decyzji organu I jak

i II instancji, wystawionych w okresie od 3 stycznia do 2 grudnia 2020 r. na łączną kwotę 79 147,50 zł. Obejmowały one koszty badań przy wstępnej ocenie stanu zdrowia psów w dniu interwencji, transportu (w tym załadunku, rozładunku, dezynfekcji pojazdu, wynagrodzenia konwojenta), leczenia zwierząt i związanej z tym opieki nad nimi podczas przebywania w lecznicy od 24 grudnia 2019 r. do 2 stycznia 2020 r. oraz późniejszych usług lekarsko – weterynaryjnych (m.in. leczenie, szczepienie, odrobaczanie, odpchlanie), utylizacji zwłok 1 psa, czipowania i rejestracji psów, sterylizacji i kastracji, wyżywienia i utrzymania w schronisku.

Mimo umieszczonych na tych fakturach (z wyjątkiem ostatniej z 2 grudnia 2020 r.) adnotacji "sprawdzono pod względem formalnym i rachunkowym" oraz "sprawdzono pod względem merytorycznym", w ocenie Sądu nie daje to – wbrew stanowisku organów – wystarczających podstaw do uznania, że całość wynikających z nich należności wpisuje się w koszty transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt o jakich mowa w art. 7 ust. 4 u.o.z., a tym samym że zachodzą przesłanki do obciążenia nimi w pełni skarżącego jako dotychczasowego ich właściciela.

1. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na ramy czasowe, za jakie możliwe jest obciążenie dotychczasowego właściciela lub opiekuna kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt.

U.o.z. nie określa ich wprost, ale nie budzi wątpliwości, że ich początek wyznacza moment (data) odebrania zwierząt.

Dla ustalenia momentu końcowego pomocna jest zaś regulacja art. 7 ust. 6 u.o.z., zgodnie z którą "odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone". W tym zakresie organy administracji muszą więc uwzględnić toczące się przeciwko dotychczasowemu właścicielowi /opiekunowi postępowanie karne o przestępstwo znęcania się nad zwierzęciem (art. 35 ust. 1a w zw. z ust. 1 i 2 tego artykułu). Jak wynika z akt administracyjnych organu I instancji, [...] października 2020 r. przed Sądem Rejonowym w [...] zapadł wyrok o sygn. [...] skazujący skarżącego za popełnienie przestępstwa z art. 35 ust. 1a u.o.z., na mocy którego orzeczono przepadek 10 odebranych mu psów, przekazanych do Schroniska dla Zwierząt "[...]" w [...]. Wyrok ten uprawomocnił się

20 października 2020 r. i z tą datą należałoby zatem wiązać końcowy moment wyznaczający naliczanie skarżącemu kosztów o jakich mowa w art. 7 ust. 4 u.o.z.

(por. Kuszlewicz K., Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, WKP 2021: "z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu, w którym orzeczono przepadek zwierzęcia, dotychczasowy właściciel automatycznie traci "własność" zwierzęcia, a ta przechodzi z mocy prawa na Skarb Państwa, zaś decyzja administracyjna w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia wydana na podstawie art. 7 ust. 1 albo art. 7

ust. 3 traci moc").

Dodatkowo należy zauważyć, iż na mocy art. 38 ust. 8 u.o.z. skazany ponosi także koszty wykonania orzeczenia o przepadku zwierzęcia, co nie jest jednak objęte zakresem orzekania na podstawie jej art. 7 ust. 4.

W tej sytuacji niedopuszczalne było obciążenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie kosztami utrzymania i koniecznego leczenia odebranych mu psów po uprawomocnieniu się wyroku o ich przepadku, które to koszty w realiach sprawy objęte zostały częściowo wystawioną [...] listopada 2020 r. fakturą nr [...] na kwotę 5 719,50 zł z tytułu opieki tymczasowej nad zwierzęciem w schronisku w okresie od 4 października do 3 listopada 2020 r. oraz fakturą nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. na kwotę 12 444 zł z tytułu usług lekarsko – weterynaryjnych.

Ubocznie, w kontekście powyższego oraz w związku z zarzutami skarżącego zbyt długiego prowadzenia postępowania w sprawie przez organy administracji generującego dla niego z każdym miesiącem dodatkowe koszty - mimo że rozpoznawana sprawa nie dotyczy przewlekłości - należy stwierdzić, że skoro końcowy moment naliczania kosztów wynikających z art. 7 ust. 4 u.o.z. powiązany jest z postępowaniem karnym ws. znęcania się nad odebranymi zwierzętami, to organy orzekające w sprawie obciążenia skarżącego tymi kosztami nie mogły abstrahować od wcześniejszego zakończenia postępowania karnego;

2. Kolejno należy podkreślić, iż w ukształtowanym na tle art. 7 ust. 4 u.o.z. orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż z wydawanej w tym trybie decyzji powinna wynikać nie tylko wysokość rzeczywiście poniesionych kosztów transportu, koniecznego utrzymania i leczenia zwierzęcia (w tym zakresie Sąd nie kwestionuje, że należności wynikające z faktur zostały przez Urząd Gminy w [...] opłacone), niemniej także organ administracji publicznej powinien obciążenie nimi strony każdorazowo szczegółowo uzasadnić, a ich wysokość powinna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie sposób uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 13 maja 2021 r.

II SA/Sz 35/21 - LEX nr 3197671, WSA w Krakowie z 21 lutego 2018 r. II SA/Kr 1566/17 - LEX nr 2462777 i WSA w Olsztynie z 21 listopada 2013 r. II SA/Ol 815/13 - LEX nr 1504554).

Pogląd ten Sąd orzekający w sprawie całkowicie akceptuje i wskazuje, że wynika to nie tylko z należytej dbałości o interes publiczny związany z tymczasowym ponoszeniem tych wydatków przez podmiot publiczny (gminę), ale także z ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym wynikającego z art. 7 k.p.a. wymogu uwzględniania przy podejmowaniu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy nie tylko interesu społecznego ale i słusznego interesu obywateli, a także wywodzonej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Jest to szczególnie istotne w sytuacji nałożenia obowiązku o charakterze finansowym, a takim jest wymóg uiszczenia kosztów o jakich mowa w art. 7 ust. 4 u.o.z. Ponieważ na wysokość tych kosztów w toku ich ponoszenia zobowiązany nie ma praktycznie żadnego wpływu, tym większe znaczenie należy przypisać konieczności wykluczenia jakiejkolwiek arbitralności innych podmiotów w tym zakresie (w niniejszej sprawie tych, którym przekazano odebrane zwierzęta), co aktualizuje po stronie organów obowiązek szczególnie wnikliwej ich weryfikacji i kontroli. Okoliczności z tym związane słusznie podnosił w odwołaniu i w skardze skarżący, dla którego znaczenie tego obowiązku wzmacnia regulacja zawarta w ust. 5 tego artykułu, wg której do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wymogom tym orzekające w sprawie organy uchybiły, co wynika już chociażby z tego, że jak wskazano w notatce urzędowej Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...], odebrane skarżącemu tego dnia psy nie trafiły do schroniska w [...] z którym Gmina [...] miała podpisaną umowę na rok 2019, ale do innych podmiotów. Organy administracji nie dokonały jakiejkolwiek weryfikacji cen usług stanowiących podstawę naliczenia przez te podmioty należności i wystawienia faktur oraz nie odniosły się do tego w uzasadnieniach wydanych decyzji, ograniczając się do enumeratywnego ich wyszczególnienia i zsumowania kwot; wymogu tego nie spełniają załączone do faktur (z wyjątkiem ostatniej z 2 grudnia 2020 r.) specyfikacje, które co prawda wskazują bądź na jednostkową cenę danej usługi bądź jej udział w ogólnej kwocie wynikającej z danej faktury, niemniej nie pozwalają na stwierdzenie, czy miały one chociażby odzwierciedlenie w aktualnych cennikach usług świadczonych przez podmioty wystawiające ani (w większości) na ich odniesienie do poszczególnych osobników.

W tym zakresie należy np. zauważyć, że o ile w kartach informacyjnych sporządzonych przez lekarza weterynarii podczas wstępnej oceny stanu zdrowia odebranych psów (pozostających w związku z wystawieniem pierwszej z faktur na kwotę 2 500 zł) względem każdego z nich wskazano przynajmniej koszt wizyty i zastosowanych leków, to już np. w drugiej z faktur z 3 stycznia 2020 r. na ogólną kwotę 8 022,50 zł i specyfikacji do niej, same koszty leczenia wszystkich psów (niezależnie od opłat za ich przebywanie w lecznicy /schronisku) za okres 24 grudnia 2019 r. – 2 stycznia 2020 r. ujęto już zbiorczo na 3 888 zł. Nie negując wysokości tych kosztów, to jednak z punktu widzenia opisanych wyżej przepisów nasuwa to wątpliwości, jakie koszty względem konkretnego osobnika zostały rzeczywiście poniesione.

Uwagi te - abstrahując od wskazanych już powyżej (w pkt 1) zastrzeżeń – w pełni odnoszą się także do faktury nr [...] z [...] grudnia 2020 r., opiewającej na kwotę 12 444 zł z tytułu usług lekarsko – weterynaryjnych. Oprócz ogólnego wskazania, że "dotyczy 10 szt. zwierząt z interwencji w [...], w tym leczenie, szczepienie, odrobaczanie, odpchlanie, zabiegi, sterylizacja 1 szt., przyjęcie do schroniska – kwota pomniejszona o fakturę Vat nr [...]" nie wynika z niej i nie zostało ustalone, jakie konkretnie zabiegi, w jakich jednostkowo kwotach, w stosunku do których zwierząt i kiedy zostały przeprowadzone. W połączeniu z sygnalizowanym wyżej faktem wystawienia tej faktury prawie 1,5 miesiąca po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego względem skarżącego przepadek odebranych mu psów, nasuwa to nieodparte wrażenie generowania dodatkowych kosztów i bezzasadnego dążenia do obciążenia nimi skarżącego;

3. Z powyższym – niezależnie od wymogu wykazania sposobu obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt - ściśle wiąże się po stronie organów administracji wymóg ich weryfikacji pod względem uznania wydatków którymi ma zostać obciążony dotychczasowy właściciel lub opiekun za takie koszty (stosownie do wyroku NSA z 9 września 2015 r. II OSK 100/14 - LEX nr 2091925, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 4 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt, właściciela obciążają jedynie koszty "transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia", a nie jakiekolwiek inne opłaty, na przykład odrębna opłata za przyjęcie psa do schroniska). Tylko zatem znajdującymi faktyczne uzasadnienie kosztami w rozumieniu art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt może zostać obciążony dotychczasowy właściciel lub opiekun; orzekające w sprawie organy w ramach uzasadniania wydawanych decyzji powinny zatem wykazać w myśl art. 107 § 3 k.p.a., że wszystkie koszty naliczone przez nie dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi za takie się kwalifikują.

W tym kontekście w okolicznościach sprawy zachodzą wątpliwości co do uznania za takie w szczególności kosztów czipowania oraz sterylizacji i kastracji (faktura

nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. na kwotę 2 675 zł oraz częściowo faktury nr [...] z [...] stycznia 2020 r. i nr [...] z [...] grudnia 2020 r.). Zwrócenia uwagi wymaga, że obligatoryjna sterylizacja albo kastracja zwierząt w schroniskach dla zwierząt stanowi element określanego corocznie przez radę gminy programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (art. 11a

ust. 1 i ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt), który może także obejmować plan znakowania zwierząt w gminie (art. 11a ust. 3) oraz plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają (art. 11a ust. 3a). Mimo że zgodnie z art. 11a ust. 4, realizacja zadań o których mowa w ust. 2 pkt 3-6 /a więc m.in. obligatoryjnej sterylizacji albo kastracji zwierząt w schroniskach/ może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt, to po pierwsze, koszty realizacji programu ponosi gmina (art. 11a ust. 5), a po drugie – co

w okolicznościach sprawy jawi się jako jeszcze bardziej doniosłe – dotyczy to wyłącznie zwierząt bezdomnych, za które z pewnością nie mogły być uznane psy odebrane skarżącemu, który pozostawał ich właścicielem do dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego ich przepadek. Ponieważ zabiegów sterylizacji /kastracji oraz czipowania nie sposób uznać w opisanym przypadku za koszty utrzymania czy koniecznego leczenia a organy nie wykazały podstawy prawnej do przeprowadzenia tych zabiegów i obciążenia ich kosztami skarżącego, prowadzi to do wniosku

o nieuprawnionym przeprowadzeniu tych zabiegów, a w konsekwencji niezasadnym obciążeniu skarżącego ich kosztami.

W kontekście opisanych powyżej uchybień wpisujących się w brak pełnych ustaleń faktycznych oraz ich właściwej oceny prawnej, mimo że faktycznie dotknięta jest nimi tak decyzja organu administracji I jak i II instancji, to jednak mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz fakt wyraźnego sformułowania w odwołaniu korelujących z tymi uchybieniami zarzutów do których organ odwoławczy w żaden sposób się nie odniósł ("nie miałem żadnego wpływu na wysokość kosztów które wskazywało schronisko, a sam organ w żaden sposób nie badał lub sprawdzał ich zasadności i wysokości"), zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie tak przepisów prawa materialnego (art. 7 ust. 4 u.o.z.) jak i przepisów postępowania (art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają wprost z poczynionych wyżej rozważań.