Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 215/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 85, art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 39 ust. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...], nr [...] stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1515) dalej jako: u.s.g.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Wójt Gminy, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) dalej jako: u.s.o., zarządzeniem z dnia [...] odwołał B.F. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych. W uzasadnieniu zarządzenia jako przyczyny odwołania Dyrektor wskazano:

- pilną potrzebę związaną z organizacją Zespołu Placówek Oświatowych w M., uwarunkowaną brakiem kontaktu organu prowadzącego i Rady Pedagogicznej z Dyrektorem Zespołu, trwającym od ponad dwóch tygodni;

- nieprzedstawianie aktualnych informacji związanych z jednostką na prośby i wezwania organu prowadzącego oraz niestawianie się na spotkania inicjowane przez

organ prowadzący, podczas których omawiane miały być m.in. kwestie organizacji

Zespołu Placówek Oświatowych w M. (w okresie miesiąca);

- poważny konflikt z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców, coraz gorsze wyniki kształcenia, bardzo złą atmosferę w szkole, skutkujące zmniejszającą się ilością uczniów;

- niezrealizowanie zaleceń kontrolnych Kuratora Oświaty, nienależyte wykonywanie przez Dyrektor obowiązków nauczyciela języka polskiego;

- regularne spóźnianie się na prowadzone zajęcia i powierzanie opieki nad dziećmi, podczas jej nieobecności, pracownikom fizycznym obsługi szkoły, za co organ

prowadzący nałożył na Dyrektor karę nagany.

Zdaniem organu nadzoru, powody odwołania Dyrektor, wymienione w uzasadnieniu wskazanego zarządzenia Wójta Gminy nie stanowią podstawy do odwołania B.F. z zajmowanego stanowiska w trybie natychmiastowym, w trakcie trwania roku szkolnego, tj. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Wojewoda wskazał, że z przedłożonych w ramach postępowania nadzorczego dokumentów wynika, iż od [...] 2015r. B.F. nieprzerwanie, co najmniej do dnia [...] 2015r., przebywała na zwolnieniu lekarskim. Zgodnie natomiast z art. 39 ust. 7 u.s.o., w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. W Zespole Placówek Oświatowych w M. jest utworzone stanowisko wicedyrektora, które w okresie, którego dotyczy przedmiotowe zarządzenie, sprawowała A.K. Zatem osobą odpowiedzialną za kontakt (w tym przekazywanie aktualnych informacji dotyczących Zespołu) z organem prowadzącym szkołę, jak również Radą Pedagogiczną powinien być wicedyrektor, a nie przebywająca na zwolnieniu lekarskim B.F. Nadto odwołana Dyrektor przedstawiła wydruki wiadomości mailowych wysyłanych do A.K. w dniach 27 i 29 sierpnia 2015r. oraz w dniach 1 i 4 września 2015r. związanych z kierowaniem Zespołem, jak również kopię upoważnienia z dnia 18 sierpnia 2015r. udzielonego A.K. do kierowania szkołą podczas nieobecności Dyrektora oraz podpisywania sprawozdań finansowych, faktur, dyspozycji składanych za pośrednictwem systemu bankowości elektronicznej, przyjęte przez A.K. w dniu 27 sierpnia 2015r. Poza tym z protokołu Rady Pedagogicznej z dnia 28 sierpnia 2015r. wynika, iż A.K. przekazała Radzie Pedagogicznej informacje Dyrektor o sprawowanym nadzorze pedagogicznym.

Odnośnie braku stawiennictwa Dyrektor na spotkania inicjowane przez organ

prowadzący szkołę, Wojewoda wskazał, że ich daty tj. [...] 2015r. zbiegają się z datami kolejnych zwolnień lekarskich, na których przebywała B.F. Odnośnie zaś zarzutu niewykonywania zaleceń Kuratora Oświaty, organ nadzoru podniósł, że z pisma Kuratora Oświaty datowanego na dzień 6 sierpnia 2015r. wynika, że termin wydanych zaleceń pokontrolnych związanych z doprowadzeniem statutu Zespołu Placówek Oświatowych w M. do zgodności z przepisami prawa, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. Nr 61, poz. 624 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 83, poz. 562 ze zm.) został wydłużony do dnia 1 września 2015r. Nadto zgodnie z przekazanymi protokołami z posiedzeń Rady Pedagogicznej wynika, że na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2015r. została podjęta stosowna uchwała, o której podjęciu, zgodnie z oświadczeniem B.F., został poinformowany Kurator Oświaty przy piśmie z dnia 10 lipca 2015r.

Odnosząc się do kolejnych przedstawionych B.F. zarzutów, Wojewoda wskazał na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego jednoznacznie wynika, że do "przypadków szczególnie uzasadnionych" nie można zaliczyć: uchybień w zakresie organizacji pracy szkoły, negatywnej oceny wykonywanych przez dyrektora szkoły zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej, niewywiązanie się przez dyrektora z wcześniejszych ustaleń organizacji pracy i porozumień z organem prowadzącym dotyczących ilości zatrudnionych nauczycieli i pracowników obsługi, podziału godzin lekcyjnych, ilości godzin nauczania indywidualnego itp. oraz konieczność ponoszenia w związku z tym dodatkowych nieprzewidzianych przez organ prowadzący wydatków, a także istniejącego bezsprzecznie konfliktu pomiędzy dyrektorem szkoły a organem prowadzącym, jak również skonfliktowania dyrektora szkoły z gronem pedagogicznym. Użyte w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego. W ocenie Wojewody, podnoszone przez organ prowadzący szkołę zarzuty nie mogą być uznane za należące do kategorii "przypadków szczególnie uzasadnionych". Organ nadzoru wskazał, że w uzasadnieniu zarządzenia z dnia [...] Wójt Gminy nie wykazał, by zarzucane zaniedbania i nieprawidłowości były na tyle istotne aby zachodziła konieczność odwołania Dyrektor z zajmowanego stanowiska bez wypowiedzenia, w czasie roku szkolnego.

Na to rozstrzygnięcie nadzorcze pełnomocnik Gminy M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

- art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. poprzez uznanie, że podniesione przez organ prowadzący zarzuty w zarządzeniu Wójta Gminy z dnia [...] nie należą do kategorii szczególnie uzasadnionych przypadków warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia;

- art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 23) dalej jako: k.p.a. w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g. poprzez uniemożliwienie organom Gminy czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym;

- art. 7 k.p.a. w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g. poprzez niedostateczne zbadanie przez organ nadzoru okoliczności faktycznych związanych z odwołaniem przez organ prowadzący Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń odnośnie wystąpienia przesłanek dla uznania istnienia szczególnie uzasadnionych przypadków warunkujących możliwość odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu podniesiono, że fakt przebywania przez B.F. na zwolnieniu lekarskim nie może być podstawą do uznania, że osobą odpowiedzialną za kontakt z organem prowadzącym i Radą Pedagogiczną powinien być wicedyrektor szkoły. Zarówno organ prowadzący, jak i wicedyrektor szkoły nie byli informowani o przyczynach nieobecności Dyrektor na organizowanych spotkaniach oraz w placówce oświatowej. Dyrektor od dłuższego czasu nie stawiała się na proponowanych terminach spotkań w celu omówienia bieżącej sytuacji w Zespole Placówek Oświatowych w M., nie przedstawiła również aneksu do arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2015/2016. W dniu 20 sierpnia 2015r. zostało przedstawione zwolnienie lekarskie B.F. od [...] do [...] 2015r. Dyrektor udając się na zwolnienie nie przekazała obowiązków wicedyrektor szkoły, nie pojawiła się na spotkaniu zaplanowanym na [...] 2015r., tj. po zakończeniu zwolnienia. Jakikolwiek kontakt z Dyrektor w tym okresie był niemożliwy. B.F. nie poinformowała o planowanym powrocie do pracy, formalnie wicedyrektor szkoły nie otrzymał stosownych upoważnień oraz kluczy do pokoju dyrektora. Natomiast upoważnienie udzielone 18 sierpnia 2015r. A.K. do kierowania szkołą podczas nieobecności dyrektora Wicedyrektor otrzymała 27 sierpnia 2015r. B.F. wprawdzie przekazała Radzie Pedagogicznej informacje o sprawowanym nadzorze pedagogicznym, jednakże na 15 minut przed rozpoczęciem Rady, a nie co najmniej dzień wcześniej. Poza tym 5 dni roboczych przed rozpoczęciem roku szkolnego Dyrektor zmieniła wytyczne dotyczące przydziału godzin, co spowodowało zmianę planu zajęć. W dniu 29 sierpnia 2015r. Dyrektor przesłała aneks do arkusza zajęć zawierający błędy dotyczące braku przydziału godzin j. polskiego oraz j. angielskiego dla dodatkowej klasy gimnazjum, błędnej liczby przyznanych godzin geografii i w-f. B.F. nie ujawniła daty zakończenia zwolnienia lekarskiego, co spowodowało utrudnienie organizacji pracy, uniemożliwiła również dostęp do dokumentacji szkoły w związku z nieprzekazaniem odpowiednich kluczy. Działania te uniemożliwiały wicedyrektorowi szkoły sprawne zarządzanie placówką podczas nieobecności Dyrektor.

Strona skarżąca wskazała, że Dyrektor była w konflikcie z większością nauczycieli i pracownikami obsługi placówki. Nauczyciele zatrudnienie w szkole dwukrotnie zwracali się do organu prowadzącego z wnioskiem o odwołanie Dyrektor z zajmowanego stanowiska. Rada Pedagogiczna zarzuciła Dyrektor m.in. poniżanie, zastraszanie pracowników, praktyki lobbingowe, brak właściwej organizacji zarządzanej placówki. Dalsze sprawowanie funkcji dyrektora szkoły w sytuacji otwartego i poważnego konfliktu z ogółem pracowników zagrażało prawidłowemu funkcjonowaniu placówki. Ponadto powtarzały się skargi rodziców na działania dyrektora placówki. W czerwcu 2015r. Kurator Oświaty przeprowadził w przedmiotowej placówce kontrolę doraźną. Dyrektor nie poinformowała organu prowadzącego o jej wynikach, pomimo otrzymania wniosku od organu prowadzącego.

Zdaniem strony skarżącej stwierdzenie nieważności uchwały Wójta Gminy, odwołującej dyrektora szkoły, godzi w samodzielność Wójta, zapewnioną w art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g. i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP. Bowiem to Wójt posiada kompetencję do oceny, czy zachodzą przypadki "szczególnie uzasadnione" przemawiające za odwołaniem dyrektora szkoły. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały rady gminy może być wydane przez wojewodę tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym i gdy wynika to wprost z treści tego przepisu. Sprzeczności takiej nie ma, jeżeli rozstrzygnięcie podjęte przez organ nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach swobodnego uznania. Decyzja o odwołaniu dyrektora z pełnionej funkcji ma charakter uznaniowy. Zatem rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w niniejszej sprawie nie powinno zostać wydane.

Strona skarżąca podniosła, że w toku postępowania został naruszony art. 7 i art. 10 ust. 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze powinno prowadzić do wyjaśnienia z udziałem organu prowadzącego wszelkich wątpliwości istniejących w sprawie. Tymczasem organ nadzoru oparł się na przedłożonych przez Dyrektor dokumentach i jej jednostronnej relacji. Organ prowadzący nie miał możliwości złożenia odpowiednich wyjaśnień, w których mógłby przedstawić całokształt okoliczności związanych z odwołaniem Dyrektor.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016r. pełnomocnik strony skarżącej, na pytanie Sądu dotyczące danych, z których wynikało obniżenie poziomu nauczania w szkole, wyjaśnił, że nie jest w stanie wskazać takich danych, ale były one ewidentne. Pełnomocnik Wojewody wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego podlegają kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 148 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt nadzoru, uchyla ten akt.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem.

Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, którym stwierdzono nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych.

Na wstępie należy odnieść się do zarzutów strony skarżącej wskazującej na naruszenie skarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, wynikającej z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Należy zwrócić uwagę, że samodzielność jednostek samorządu terytorialnego jest ograniczona przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Według zaś art. 171 ust. 2 Konstytucji RP, organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są m.in. wojewodowie. Uzupełnieniem regulacji zawartych w art. 171 Konstytucji jest art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, w świetle którego nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, i art. 91 ust. 1 u.s.g., stanowiący, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

W kontekście powyższych przepisów stwierdzić pozostaje, wbrew zarzutowi skargi, że Wojewoda posiadał uprawnienia do kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia. Nie ma znaczenia przy tym, że odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły ma charakter kompetencji władczej organu jednostki samorządu terytorialnego, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty. Akt odwołania dyrektora szkoły z funkcji kierowniczej ma charakter administracyjnoprawny i jako taki podlega kontroli w trybie nadzoru (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. OPS 6/96, ONSA 1997/2/48).

Oceniając natomiast legalność rozstrzygnięcia nadzorczego sąd administracyjny zobligowany był do zbadania zgodności z prawem aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, której nieważność stwierdził organ nadzoru.

Zarządzenie, którego nieważność stwierdził Wojewoda, zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w której zostały określone przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.o., organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem;

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia;

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a.

Natomiast na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., organ w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W rzeczonej sprawie dyrektora szkoły odwołano ze stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., a więc z uwagi na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły) i powinien być w związku z tym interpretowany ściśle, co jednoznacznie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014r., sygn. akt II SA/Wa 929/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt IV SA/Po 1047/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro bowiem ustawodawca do zwrotu "uzasadniony przypadek" - używanego w innych normach prawnych ustawy o systemie oświaty - dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że w art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy położył nacisk na to właśnie określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn jest nie do przyjęcia. Użyte w omawianym przepisie pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być rozumiane wąsko. Oznaczać ono może albo nagłe zdarzenia powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2015r., sygn. I OSK 1942/15, dostępne CBOSA). Zatem szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast, przed zakończeniem okresu na który został powołany na to stanowisko (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2014 r., sygn. II SA/Bd 1566/13, CBOSA). Okolicznościami uzasadniającym zwolnienie dyrektora szkoły w tym trybie nie mogą być zatem w szczególności przypadki określone w art. 38 ust. 1 pkt 1 u.s.o.

Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi taka przesłanka, należy niewątpliwie do organu, który zamierza pozbawić nauczyciela dotychczasowej funkcji kierowniczej. Jednakże z uwagi na to, że art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. przewiduje możliwość odwołania tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych, to zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie zamierza odwołać go z tej funkcji, nie mogą mieć charakteru dowolnego ani arbitralnego. Organ, opierając się na materiale dowodowym, powinien w sposób wyczerpujący wskazać okoliczności uzasadniające zastosowanie omawianego trybu nadzwyczajnego i umotywować rozstrzygnięcie tak, aby wywód i argumentacja prawna mogły podlegać wnikliwej analizie zarówno organu nadzoru, jak i sądu.

W niniejszej sprawie Wójt Gminy jako okoliczności uzasadniające odwołanie dyrektora szkoły w trybie nadzwyczajnym wskazał:

- pilną potrzebę związaną z organizacją Zespołu Placówek Oświatowych w M., uwarunkowaną brakiem kontaktu organu prowadzącego i Rady Pedagogicznej z Dyrektorem Zespołu, trwającym od ponad dwóch tygodni;

- nieprzedstawianie aktualnych informacji związanych z jednostką na prośby i

wezwania organu prowadzącego oraz niestawianie się na spotkania inicjowane przez

organ prowadzący, podczas których omawiane miały być m.in. kwestie organizacji

Zespołu Placówek Oświatowych w M. (w okresie miesiąca);

- poważny konflikt z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców, coraz gorsze wyniki kształcenia, bardzo złą atmosferę w szkole, skutkujące zmniejszającą się ilością uczniów;

- niezrealizowanie zaleceń kontrolnych Kuratora Oświaty, nienależyte wykonywanie przez Dyrektor obowiązków nauczyciela języka polskiego;

- regularne spóźnianie się na prowadzone zajęcia i powierzanie opieki nad dziećmi, podczas jej nieobecności, pracownikom fizycznym obsługi szkoły, za co organ

prowadzący nałożył na Dyrektor karę nagany.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, zgodzić się należy z Wojewodą, że nie są to okoliczności uzasadniające zwolnienie dyrektora w trybie nadzwyczajnym. Zarzuty te sprowadzają się przede wszystkim do niewłaściwej organizacji pracy szkoły, co mogło by stanowić jedynie przesłankę do odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.o. Nie sposób jednak uznać je za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o.

Z akt administracyjnych przekazanych przez Wójta Gminy do organu nadzoru wynika, że Dyrektor B.F. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim, choć nie na podstawie jednego zwolnienia, od dnia [...] do [...] 2015r. (k. 2, 3 i 5 akt adm.). W tej sytuacji powinien ją zastępować wicedyrektor, zgodnie bowiem z art. 39 ust. 7 u.s.o., w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki zastępuje go wicedyrektor, a w szkołach i placówkach, w których nie utworzono stanowiska wicedyrektora - inny nauczyciel tej szkoły lub placówki, wyznaczony przez organ prowadzący. W Zespole Placówek Oświatowych w M. zostało utworzone stanowisko wicedyrektora, które w okresie przebywania Dyrektor na zwolnieniu lekarskim, sprawowała A.K. Zatem, jak słusznie zauważył Wojewoda, osobą odpowiedzialną za kontakt z organem prowadzącym szkołę i Radą Pedagogiczną w tym okresie była Wicedyrektor. Stawiany natomiast zarzut, że odwołana Dyrektor nie poinformowała organu prowadzącego szkołę o planowanym powrocie ze zwolnienia lekarskiego, jest co najmniej niezrozumiały i bezpodstawny, zwłaszcza ze względu na charakter niedyspozycji przebywającej na zwolnieniu. Żaden przepis ustawy o systemie oświaty, czy też innego obowiązującego aktu prawnego nie obliguje osoby korzystającej ze zwolnienia lekarskiego w czasie choroby do informowania o długości planowanego pobytu na zwolnieniu lekarskim i planowanym powrocie do pracy. Nadto z akt nie wynika, aby poza próbą doręczenia wezwania na spotkanie z organem prowadzącym szkołę podjęto próbę skontaktowania się z nią w miejscu jej zamieszkania celem uzyskania stosownych upoważnień oraz kluczy do pokoju dyrektora. Nadto stwierdzeniu dotyczącemu braku kontaktu z dyrektorem w okresie jego pobytu na zwolnieniu pod koniec sierpnia 2015r. przeczą nadesłane do organu nadzorczego wydruki ze skrzynki mailowej odwołanej dyrektor, z których to informacji jednoznacznie wynika, że to Wicedyrektor nie odbierała od swojej przełożonej telefonów, jak również nie odpowiadała na wiadomości mailowe.

Należy także zauważyć, że wyznaczone przez organ prowadzący szkołę daty spotkań z Dyrektor na dzień [...] 2015r. pokrywają się z datami kolejnych zwolnień lekarskich, na których przebywała odwołana. Zatem, podczas przebywania Dyrektor na zwolnieniu lekarskim, to Wicedyrektor A.K. powinna była przedstawiać aktualne informacje dotyczące Zespołu Placówek organowi prowadzącemu szkołę.

Odnośnie kolejnego zarzutu dotyczącego niezrealizowania zaleceń kontrolnych Kuratora Oświaty pozostaje zauważyć, że z pisma Kuratora Oświaty z dnia 6 sierpnia 2015r. wynika, iż termin wydanych zaleceń pokontrolnych związanych z doprowadzeniem statutu Zespołu Placówek Oświatowych w M. do zgodności z przepisami prawa został wydłużony do dnia 1 września 2015r. Na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 1 lipca 2015r. została podjęta stosowna uchwała (k. 17-18 akt administracyjnych), o której podjęciu, zgodnie z oświadczeniem B.F., został poinformowany Kurator Oświaty przy piśmie z dnia 10 lipca 2015r.

W uzasadnieniu zarządzenia o odwołaniu, Dyrektor zarzucono również poważny konflikt z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców, coraz gorsze wyniki kształcenia, bardzo złą atmosferę w szkole, skutkujące zmniejszającą się ilością uczniów. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że część z postawionych tak zarzutów jest gołosłowna, gdyż w żadnym z dokumentów stanowiących podstawę podjętego stanowiska przez Wójta Gminy nie wynika, czy to fakt coraz gorszych wyników w nauce oraz zmniejszenie się liczby uczniów będącej wynikiem takiego stanu rzeczy. W tym zakresie pełnomocnik Gminy nie była w stanie przedstawić Sądowi żadnych informacji wskazała jedynie, że okoliczności te były ewidentne. W ocenie Sądu taka ocena nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy, co oznacza, że Wójt nie przedstawił uzasadnienia dla takiego stwierdzenia, nie poparte bowiem zostało ono żadnymi okolicznościami. Poza tym zarzuty dotyczące poważnego konfliktu z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców nawet, jeżeli miały one miejsce, to nie mieszczą się jednak w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków". Konflikty w pracy i skargi na pracodawcę nie są bowiem okolicznościami wyjątkowymi i jako takie mogą co najwyżej stanowić ewentualną podstawę do zastosowania trybu odwołania dyrektora określonego w art. 38 ust.1 pkt 1 lit. b u.s.o. Zarzuty takie pojawiają się zwłaszcza wówczas, gdy brak młodzieży stanowi o konieczności zmniejszania liczby godzin lekcyjnych wyznaczanych poszczególnym nauczycielom, co przy małej społeczności lokalnej i braku innych możliwości zatrudnienia rodzi konflikty i nieporozumienia.

Także wskazywane w skardze kolejne uchybienia dotyczące m.in. dokonywanych przez Dyrektor zmian w planie zajęć przed rozpoczęciem roku szkolnego czy nieprzekazania kluczy i tym samym uniemożliwienie dostępu do dokumentacji szkoły, nie mogą być uznane za przypadek szczególnie uzasadniony. Nie można bowiem uznać ich za wyjątkowe, mogące prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Mogłyby one co najwyżej stanowić jeden z argumentów za negatywną oceną pracy i wykonywania zadań przez dyrektora i w konsekwencji zwolnieniem go w trybie zwyczajnym.

Podobnie sytuacja wygląda, jeśli chodzi o zarzucanie Dyrektor nienależytego wykonywania przez nią obowiązków nauczyciela języka polskiego, a także regularnego spóźniania się na prowadzone zajęcia i powierzania opieki nad dziećmi, podczas jej nieobecności, pracownikom fizycznym obsługi szkoły. Uchybienia te, jeżeli faktycznie miały miejsce, gdyż ocena w tym zakresie nie należy do sądu administracyjnego, dotyczą sposobu prowadzenia zajęć przez nauczyciela i nie mogą być podstawą do odwołania dyrektora w trybie nadzwyczajnym z pełnionej funkcji.

Reasumując, zgodzić się należy z Wojewodą, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 38 ust.1 pkt 2 u.s.o. do odwołania Dyrektora z pełnionej funkcji. Tym samym Wojewoda prawidłowo stwierdził, że zarządzenie Wójta Gminy jest sprzeczne z prawem i na mocy 91 ust. 1 u.s.g. jest nieważne.

Za nietrafny należało uznać również zarzut dotyczący naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 7 i art. 10 k.p.a. w związku z art. 91 ust. 5 u.s.g. Wojewoda w wydanym rozstrzygnięciu w sposób wyczerpujący odniósł się do argumentacji Wójta Gminy zawartej w uzasadnieniu zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły z zajmowanego stanowiska i do zebranego materiału dowodowego. Zajęte zaś przez niego stanowisko jest spójne i logiczne, oparte na ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Sąd nie podziela również twierdzeń strony skarżącej, że uniemożliwiono jej wzięcie czynnego udziału w postępowaniu. Z przekazanych akt wynika, że Wojewoda pismem z dnia 29 października 2015r. zawiadomił Wójta Gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego wobec zarządzenia Wójta z dnia [...] o dowołaniu Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych zwracając się jednocześnie, w parciu o art. 88 u.s.g., o nadesłanie wskazanego zarządzenia oraz dokumentów, które stanowiły podstawę do wydania ww. zarządzenia, w szczególności protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej w okresie od czerwca do sierpnia 20015r., opinii Rady Pedagogicznej ZPO w M. dotyczącej przedłużenia powierzenia stanowiska Dyrektora B.F., skarg dotyczących działalności Dyrektora oraz udzielenia informacji o okresach przebywania w 2015r. na zwolnieniach lekarskich. Jak z powyższego wynika Wójt miał obowiązek i uprawnienie do przedłożenia wszelkich dokumentów i dowodów, które stanowiły podstawę do podjęcia przez niego zarządzenia o odwołaniu dyrektora. Zatem podnoszenie obecnie, że nie umożliwiono mu udziału w postępowaniu, jest niezrozumiałe. Postępowanie nadzorcze nie stanowi bowiem typowego postępowania administracyjnego, dlatego też umożliwienie Wójtowi przedłożenia wszelkich dowodów i dokumentów nie stanowi o naruszeniu jego prawa do udziału w postępowaniu nadzorczym,.

W ocenie Sądu, organ nadzoru prawidłowo zastosował przepis art. 91 ust. 1 u.s.g., a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, nie dopatrzył się uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.