Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 158/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 153, art. 250 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 32 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 25 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Samcik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi A. I. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. oddala skargę. II. przyznaje radcy prawnemu J. A. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...] zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym [...] zł należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. (nr 17/2018) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania A. I. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] czerwca 2015 r. A. I. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Powołując się na treść art. 61a § 1 k.p.a. oraz § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") organ wyjaśnił, że wniosek o przyznanie płatności złożono z uchybieniem siedmiomiesięcznego terminu określonego w § 32 ust. 2 tego rozporządzenia. Niezachowanie terminu wynikało z tego, że strona jako następca prawny dotychczasowego beneficjenta płatności rolnośrodowiskowej objęła grunty rolne w posiadanie w dniu [...] września 2014 r., co wynikało z dołączonej do wniosku umowy dzierżawy, a zatem upłynął ustawowy termin na złożenie tego rodzaju wniosku. W takich okolicznościach – na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. – postępowanie nie mogło być wszczęte, bowiem wniosek nie został złożony w terminie 7 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gruntów.

Skarżący A. I. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, które Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) – utrzymał w mocy. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku przewidzianego w § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Naruszenie terminu prawa materialnego spowodowało, że organ nie mógł rozstrzygać sprawy co do jej istoty.

Na skutek skargi wniesionej przez A. I., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Lu 1638/15, uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyjaśnił, że postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego Agencji w B. P. z dnia [...] września 2015 r. zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego (art. 61 a § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (§ 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy podniósł, że składając wniosek skarżący uchybił terminowi trzech miesięcy, o którym mowa w § 29 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2014 r. J. I. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W dniu [...] października 2014 r. organ pierwszej instancji – Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Wskazaną decyzją przyznano J. I. płatność w ramach pakietu: Ochrona gleb i wód, wariant: Międzyplon ozimy (8.2.1) w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] października 2014 r. Natomiast w dniu [...] czerwca 2015 r. A. I. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 wobec przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych albo śmierci rolnika albo następstwa prawnego. Zgodnie z załączoną do wniosku umową dzierżawy przeniesienie posiadania gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło w dniu [...] września 2014 r. Wynika z tego, że składając wniosek A. I. uchybił terminowi trzech miesięcy, o którym mowa w § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w roku gospodarczym 2015 tylko rolnicy, którzy objęci byli zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym w latach ubiegłych, mogli ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w tym o zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach pakietu 4 (Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych, poza Natura 2000) oraz pakietu 5 (Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych Natura 2000). W konsekwencji – w ocenie organu odwoławczego – A. I. nie spełnił warunków niezbędnych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym.

Skarżący A. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r., domagając się jego uchylenia w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 66/17, uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę winien był uwzględnić przytoczoną ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku WSA wydanego w sprawie sygn. akt III SA/Lu 1638/15. Obowiązkiem organu było poczynienie ustaleń w zakresie wskazanych przez Sąd istotnych okoliczności sprawy i dokonanie oceny całokształtu ustalonych okoliczności sprawy w świetle odpowiednich przepisów prawa. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika, że ponownie rozpatrując sprawę organ nie wykonał wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 14 lipca 2016 r. Nie ustalił bowiem kiedy i komu przyznana została pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, jak również nie dokonał oceny dopuszczalności wniosku w świetle przepisu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w świetle przepisów unijnych regulujących kwestie płatności rolnośrodowiskowych. Organ odwołał się natomiast do przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stwierdzając, że A. I. uchybił trzymiesięcznemu terminowi do złożenia wniosku przewidzianemu w § 29 ust. 2 tego rozporządzenia. Tymczasem skoro przepisy § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. dotyczą sytuacji przeniesienia posiadania gruntów w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej a doręczeniem decyzji w sprawie przyznania tej pierwszej płatności, budzi zasadnicze wątpliwości ich zastosowanie w niniejszej sprawie w przypadku jednoczesnego ustalenia przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w 2014 r. płatność rolnośrodowiskowa została przyznana J. I. w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Ostatnio wymieniona okoliczność wskazuje bowiem, że prawdopodobnie pierwsza płatność rolnośrodowiskowa została przyznana już wcześniej, a decyzja o przyznaniu płatności na rok 2014 była już kolejną, a nie pierwszą decyzją w tym przedmiocie. Także w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] lipca 2016 r. WSA zwrócił uwagę, że skoro we wniosku o kontynuację zobowiązania rolnośrodowiskowego wskazano jako datę jego zakończenia [...] marca 2016 r., to pierwsza płatność rolnośrodowiskowa (w ramach programu rozpoczętego w 2011 r.), prawdopodobnie została już przyznana poprzedniemu posiadaczowi gruntów rolnych.

Uchylając uprzednio wydane postanowienie z dnia [...] września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał ustalenie kiedy i komu została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w kontekście treści § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. oraz zbadanie dopuszczalności wniesienia wniosku o płatność w aspekcie warunków określonych w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, do którego odsyła § 32 ust. 1 rozporządzenia, a także w świetle przepisów unijnych regulujących kwestie płatności rolnośrodowiskowych. Organ z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., nie wykonał dotychczas tych wskazań co do dalszego postępowania.

Sąd zauważył także, że organ nie przedstawił uzasadnienia wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska, iż w roku gospodarczym 2015 tylko rolnicy, którzy objęci byli zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym w latach ubiegłych, mogli ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). Organ wymienił wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 4 (Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza Natura 2000) oraz pakietu 5 (Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych Natura 2000), podczas gdy wniosek A. I. dotyczył pakietu 8 (Ochrona gleb i wód).

Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor [...] Oddziału ARiMR postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że do wniosku złożonego w dniu [...] czerwca 2015 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) A. I. dołączył oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) oraz umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] września 2014 r. pomiędzy nim a jego rodzicami J. i I. I.. Z załączonej umowy dzierżawy wynika, że przeniesienie posiadania gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło w dniu [...] września 2014 r. Natomiast w dniu [...] maja 2014 r. to J. I. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o przyznaniu mu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Przedmiotową decyzją przyznano J. I. płatność rolnośrodowiskową w zakresie: Ochrona gleb i wód, wariant Międzyplon ozimy (8.2.1) w wysokości [...] zł.

Jednakże w dniu [...] września 2014 r. została sporządzona umowa dzierżawy, na mocy której J. i I. I. przekazali synowi A. I. grunty rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez J. I.. Według § 4 umowy przeniesienie posiadania wskazanych działek ewidencyjnych nastąpiło w dniu [...] września 2014 r., a więc w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności J. I.. Mając na uwadze wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz normę § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., który mówi o tym, iż w przypadku przeniesienia, w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika, które nastąpiło po doręczeniu decyzji w sprawie przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, nowemu posiadaczowi tych gruntów lub stada mogą być przyznane kolejne płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy, organ rozważył ponownie okoliczności niniejszej sprawy.

W dniu [...] czerwca 2015 r. A. I. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych albo śmierci rolnika albo następstwa prawnego. Z załączonej do wniosku umowy dzierżawy wynika, że przeniesienie posiadania gruntów objętych wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło w dniu [...] września 2014 r. Wniosek A. I. o przyznanie płatności wynikał ze zgłoszonego zamiaru kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, które miało zakończyć się [...] marca 2016 r. Oznaczało to, że pierwsza płatność rolnośrodowiskowa (w ramach tego programu rozpoczętego w roku 2011) została przyznana J. I. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W związku z tym odnośnie przyznania A. I. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 w aspekcie warunków określonych w art. 25 ust. 2 ustawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego w [...] stanął na stanowisku, iż A. I. ich nie spełnił.

Analiza wniosku A. I. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015 wskazuje, że strona nie ubiegała się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013) w ubiegłych latach, jednakże złożyła w dniu [...] czerwca 2015 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) wobec przeniesienia posiadania gruntów lub stada zwierząt ras lokalnych albo śmierci rolnika albo następstwa prawnego, z zamiarem kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez poprzedniego posiadacza gruntów rolnych, ale nie weszła w toczące się postępowanie (od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności), w związku z czym uchybiła terminowi 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania (czyli od dnia [...] września 2014 r.) zgodnie z art. 32 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 i w drodze decyzji administracyjnych nie zostały przyznane stronie żadne płatności rolnośrodowiskowe.

W związku z tym nie zostało podjęte przez stronę zobowiązanie rolnośrodowiskowe, tj. działki rolne, do których ubiegano się o przyznanie płatności nie zostały objęte 5-letnim zobowiązaniem rolnośrodowiskowym (nie została przyznana do nich płatność rolnośrodowiskowa w drodze decyzji administracyjnej). A. I. nie przysługiwały płatności rolnośrodowiskowe jako nowemu beneficjentowi z uwagi na fakt, iż w nowym okresie programowania (PROW 2014- 2020) zobowiązania rolnośrodowiskowe we wszystkich krajach członkowskich będą dostosowane do wymogów prawnych nowego okresu programowania. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 nie przewiduje możliwości podjęcia przez rolnika nowego zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzez złożenie w roku 2015 po raz pierwszy wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). Zgodnie z pkt 19.1 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 "Opis warunków przejściowych dot. poszczególnych działań" z budżetu PROW 2014-2020 realizowane są zobowiązania programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, ale jedynie do kampanii wniosków kontynuacyjnych w 2018 r. włącznie.

Ponadto w roku gospodarczym 2015 tylko rolnicy, którzy objęci byli zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym w latach ubiegłych mogli ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), w tym do wariantu Międzyplon ozimy. A. I. nie spełnił warunków niezbędnych do przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015 określonych w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1387, ze zm.): tj. nie wszedł skutecznie w toczące się zobowiązanie na rok 2014, przez co nie zostało skutecznie przejęte zobowiązanie i nie spełnia warunków przyznania pomocy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, ze zm.). W związku z tym zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania stronie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odnosząc się do treści zażalenia zwrócił uwagę, że organ rozpatrując powyższą sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonego rozstrzygnięcia. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania niektórych przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania słusznego interesu strony możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. Przepisy prawa w tej sytuacji tego nie przewidują.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie skarżący się z nim nie zgodził. Wyjaśnił, że po przejęciu gruntów w dniu [...] września 2014 r. złożył wniosek o nadanie numeru identyfikacyjnego w Biurze Powiatowym ARiMR w B. P.. Pracownicy Biura nie dopełnili formalności przy przekazaniu zobowiązania z tytułu płatności rolnośrodowiskowej. W dniu [...] czerwca 2015 r. złożył wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich i płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 (w ustawowym terminie). Pracownik biura sprawdził w systemie stan faktyczny i przyjął wniosek. Wnioskodawca działając w dobrej wierze faktycznie przejął zobowiązanie z tytułu płatności rolnośrodowiskowej i zasiał poplony. Agencja powołując się na odpowiednie rozporządzenie nie dostrzega, że było ono zmieniane i jest sprzeczne z aktami wyższego rzędu i przenosi odpowiedzialność tylko na wnioskodawcę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że sprawa była już przedmiotem dwukrotnego rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, ostatnio wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 66/17, którym uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Tym samym w świetle przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej jako "p.p.s.a."), obowiązkiem organu było ponowne rozstrzygnięcie sprawy przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w zapadłych w sprawie wyrokach, w tym również w powołanym wyroku z dnia [...] sierpnia 2018 r.

Przechodząc do istoty sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia jego nieważności. W ocenie Sądu, przy kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy z określonego wyżej obowiązku wywiązał się należycie.

W badanej sprawie problematyczna była możliwość wszczęcia postępowania w sprawie przyznania A. I. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 w sytuacji, kiedy był on następcą prawnym pierwotnego beneficjenta realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe od roku 2011. Przypomnieć trzeba, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r. poz. 361, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe").

Zgodnie z § 32 ust. 6 tego rozporządzenia, jeżeli przeniesienie posiadania gruntów lub stada objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika nastąpiło w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za dany rok do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, nowy posiadacz gruntów lub stada wstępuje do toczącego się postępowania w sprawie przyznania tej płatności na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania.

To uregulowanie jest dla sprawy kluczowe, przewiduje bowiem inny termin na skuteczne złożenie wniosku w zakresie kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego przez następcę prawnego dotychczasowego beneficjenta płatności rolnośrodowiskowej na skutek przeniesienia posiadania nieruchomości objętych płatnością. Organ odwoławczy mając na uwadze treść powyższego przepisu oraz wcześniejsze wytyczne WSA, zawarte również w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 66/17 niewadliwie ustalił, że w dniu [...] maja 2011 r. to J. I. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pierwszym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznał wnioskowaną płatność. W kolejnym roku wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. J. I. również wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Płatność rolnośrodowiskowa w pomniejszonej wysokości została mu przyznana decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] listopada 2012 r. W trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego również J. I. wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. zwrócił się ponownie do organu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. przyznał stronie wnioskowaną płatność. W dniu [...] maja 2014 r. także J. I. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. P. decyzją z dnia [...] października 2014 r. orzekł o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Organ ustalił również, że dopiero w dniu [...] czerwca 2015 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR wniosek skarżącego A. I. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) wobec przeniesienia na niego posiadania gruntów albo następstwa prawnego. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) oraz umowa dzierżawy zawarta w dniu [...] września 2014 r. pomiędzy wydzierżawiającymi J. i I. I. a dzierżawcą A. I.. Według § 4 tej umowy, przeniesienie posiadania działek ewidencyjnych nastąpiło w dniu jej sporządzenia, to jest [...] września 2014 r.

W opisanym stanie faktycznym niesporne jest więc to, że skarżący A. I. nie ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (PROW 2007-2013) w latach wcześniejszych, a jego wniosek z dnia [...] czerwca 2015 r. o przyznanie płatności, choć wynikał ze zgłoszonego zamiaru kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzedniego posiadacza nieruchomości objętych zobowiązaniem, które miało zakończyć się w dniu [...] marca 2016 r. – nie został złożony w przewidzianym prawem terminie materialnoprawnym.

Jak trafnie zauważył organ, skarżący A. I. nie stał się producentem rolnym skutecznie kontynuującym zobowiązanie rolnośrodowiskowe swojego ojca, przez co nie wszedł w to zobowiązanie i nie nabył skutecznie roszczeń o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, bowiem przeniesienie posiadania gruntów objętych wnioskiem strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło w dniu [...] września 2014 r., natomiast sam wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2015 r. (blisko 9 miesięcy po przeniesieniu posiadania gruntów). W takiej sytuacji doszło do uchybienia terminowi 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania, o którym mowa w art. 32 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. Termin ten ma charakter materialnoprawny, co skutkuje tym, że uchybienie przez rolnika zamierzającego kontynuować zobowiązanie rolnośrodowiskowe swojego poprzednika prawnego (poprzedniego posiadacza i beneficjenta wcześniejszych płatności rolnośrodowiskowych) w złożeniu wniosku o przyznanie omawianej płatności w terminie 3 miesięcy od czasu zmiany posiadacza – powoduje wygaśnięcie roszczenia o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Tym samym skarżący uchybił w złożeniu wniosku w terminie, choć skutecznie mógł złożyć taki wniosek, ale tylko do dnia [...] grudnia 2014 r. Ponieważ jednak wniosek złożony został po upływie tego terminu ([...] czerwca 2015 r.) oznacza to, że nie mógł zostać uwzględniony, a postępowanie w przedmiocie tego wniosku nie mogło się toczyć.

Organ odwoławczy ocenił także możliwość przyznania płatności rolnośrodowiskowej skarżącemu jako ewentualnie nowemu beneficjentowi, wyjaśniając jednak zasadnie w tym zakresie, że z uwagi na fakt, iż w nowym okresie programowania (PROW 2014-2020) zobowiązania rolnośrodowiskowe we wszystkich krajach członkowskich są dostosowane do wymogów prawnych nowego okresu programowania, a Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 nie przewiduje możliwości podjęcia przez rolnika nowego zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzez złożenie w roku 2015 po raz pierwszy wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), to zgodnie z pkt 19.1 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 "Opis warunków przejściowych dot. poszczególnych działań" z budżetu PROW 2014-2020, realizowane są wprawdzie zobowiązania programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, ale jedynie do kampanii wniosków kontynuacyjnych, w 2018 roku włącznie.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 61a § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przez inne uzasadnione przyczyny z powodu których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte rozumie się takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżący nie spełnił warunków niezbędnych do przyznania mu płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015, określonych w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 1387, z późn. zm.), bowiem nie wszedł skutecznie w realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe z terminem końcowym w 2016 roku, przez co nie zostało skutecznie przejęte przez niego to zobowiązanie. Tym samym skarżący nie spełnił warunków przyznania mu pomocy zgodnie z rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z dnia [...] marca 2013 r.

W konsekwencji ustalonych faktów, w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015. Dlatego wobec stwierdzenia, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wykonał wszystkie wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 66/17, i sprawę rozstrzygnął przy ich uwzględnieniu, to zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadniają przepisy art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715, z późn. zm.).