Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 330/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-05-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego
Powołane przepisy: article: art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 25 maja 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 postanawia: I. zwolnić H. P. od wpisu sądowego od skargi, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, III. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.


UZASADNIENIE

H. P. złożyła w dniu 21.V.2012 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.

Skarżąca podała w formularzu, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zajmuje mieszkanie lokatorskie wielkości 21 m² w K. i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w szkole w wysokości 2800 zł brutto miesięcznie. Do 1.IX.2012 r. wnioskodawczyni przechodzi na emeryturę. Wnioskodawczyni własność wykazała gospodarstwa rolnego wielkości 5,9 ha w gminie B. oraz domu w rozbudowie. Skarżąca oświadczyła, że jest poważnie chora, od 2006 r. leczy się w [...], przeszła dwie poważne operacje chirurgiczne oraz radioterapię. Stan jej zdrowia wymaga kosztownego leczenia oraz wydatków finansowych związanych z kosztami dojazdów do lekarzy specjalistów. Wnioskodawczyni stwierdziła, że ze względu na zły stan zdrowia i brak maszyn rolniczych musi wynajmować pracowników do uprawy działek rolnych, co wiąże się z dużymi nakładami finansowymi.

Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.

Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.

W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę wysokość dochodu osiąganego przez skarżącą oraz zły stan zdrowia wiążący się z wydatkami na zakup leków i leczenie, uznano, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Umożliwi to rozpoznanie skargi H. P. przez wojewódzki sąd administracyjny. Jednocześnie należy podkreślić, że wnioskodawczyni jest obecnie zatrudniona, osiąga z tego tytułu stałe miesięczne dochody przewyższające ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, w przyszłości będzie pobierać emeryturę, ponadto planuje rozbudowę domu. Uznano zatem, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem i posiadanym majątkiem skarżąca ma możliwość, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł) oraz wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego z wyboru.

Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych.

Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżąca może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonek, dorosłe dziecko lub rodzeństwo. Należy podkreślić, że z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że H.P. nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów.

Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.