Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 677/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  65 par. 5, art. 13 par. 1, art. 56
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 180 par. 1, art. 194 par. 3, art. 233 par 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 153, art. 145 par 1 pkt 1a, art. 200, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi RP sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 175 zł (sto siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 31 października 2006 r. RP Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] uchylającą decyzję Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w części dotyczącej podstawy prawnej - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz. U. Nr 158, poz.1047) i utrzymującą w mocy w pozostałej części.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W kwietniu 1998 r. skarżąca złożyła do Dyrektora Urzędu Celnego wniosek o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego w systemie wymiany 3.000 sztuk kratek działowych do samochodu R [...]. Jako produkt zamienny miały zostać przywiezione samochody ciężarowe R [...] ze ścianką działową również w ilości 3.000 sztuk. Urząd Celny w dniu [...] maja 1998 r. wydał skarżącej pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego do końca 1998 r. Na wniosek skarżącej aneksem z dnia [...] lipca 1999 r. Urząd Celny przedłużył termin stosowania w/w procedury do końca 1999 r. i rozszerzył je o 4.500 kratek działowych do samochodów R [...].

Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...] Agencja Celna, jako przedstawiciel skarżącej, dokonała zgłoszenia celnego pojazdu samochodowego R [...] do transportu towarowego o ładowności do 1 tony zbudowanego na bazie samochodu osobowego, który objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 8704 31 91 1. Z dokumentu wynika, iż krajem pochodzenia towaru jest [...], a krajem wysyłki (eksportu) [...]. Do zgłoszenia dołączono m. in. sporządzoną w języku francuskim fakturę z dnia [...] lipca 1998 r. wystawioną na rzecz skarżącej przez R (bez wskazania pełnej nazwy), a dotyczącą odprawianego samochodu oraz wystawiony w języku niemieckim przez C rachunek z dnia [...] lipca 1998 r. dotyczący w/w pojazdu.

Postanowieniem z dnia [...] luty 2000 r. Urząd Celny wszczął w sprawie [...] postępowanie celne dotyczące w/w zgłoszenia celnego w zakresie kodu PCN odprawianego towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Jednocześnie organ wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów, które mogą służyć do wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na wezwanie organu celnego skarżąca poinformowała, iż wskazany w zgłoszeniu celnym kod towaru zgodnie z Taryfą celną oznacza "pojazdy samochodowe nowe o ładowności do 1000 kg, zbudowane na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo – towarowych (kombi)" oraz, że posiada na typy samochodów, odpowiadające sprowadzanym samochodom, stosowne świadectwo homologacji, zgodnie z którym samochody te są samochodami ciężarowymi. Do swojego pisma skarżąca dołączyła wydane w dniu [...] października 1997 r. przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej świadectwo homologacji typu pojazdu nr 1792-04 oraz opis techniczny pojazdu jako załącznik do świadectwa homologacji. W przedłożonym świadectwie homologacji Minister stwierdził na podstawie badań przeprowadzonych w Instytucie Transportu Samochodowego (praca nr 5517-1), iż samochód ciężarowy marki R typ KCODAF (1,9D, RN55U) jest zgodny z załączonym opisem technicznym i odpowiada warunkom, o których mowa w § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów.

Urząd Celny decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...] za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji importowanego towaru, zmieniając klasyfikację towarową na kod 8703 22 19 0 jako pojazdu samochodowego przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób. W uzasadnieniu decyzji organ celny wskazał, iż z reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej wynika, iż brzmienie pozycji stanowi fundamentalną przesłankę każdorazowo braną pod uwagę przy określaniu klasyfikacji taryfowej, ponieważ określa jej zakres towarowy. Treść pozycji 8703 jednoznacznie wskazuje, iż obejmuje ona zarówno samochody osobowe, jak również samochody dwufunkcyjne tzn. osobowo – towarowe (kombi). Importowany model samochodu stanowi pojazd osobowy konstrukcyjnie przystosowany do przewozu osób, co wyklucza go z grupy pojazdów przeznaczonych wyłącznie do transportu towarowego, o których mowa w pozycji 8704. Różne może być wykorzystanie wnętrza tych samochodów, ale zwiększona przestrzeń ładunkowa w rozumieniu taryfy celnej nie przesądza o zmianie kategorii pojazdów, które nadal zachowują status samochodów przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób. Natomiast definicje pewnych pojęć zawarte w ustawie – Prawo o ruchu drogowym nie mogą automatycznie przekładać się na język taryfy celnej i nie mają zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Art. 5 Kodeksu celnego stworzył podmiotom dokonującym obrotu towarowego z zagranicą zwrócenia się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji towaru wg kodu taryfy celnej, ale skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. Nadto organ stwierdził, iż zamontowanie kratki działowej w samochodzie osobowym w ramach procedury uszlachetnienia biernego, nie zmieniło rodzaju tego samochodu. Wskutek tego zabiegu powstała zwiększona przestrzeń ładunkowa, co w rozumieniu taryfy celnej nie przesądza o zmianie kategorii pojazdów. Importowany samochód jest samochodem osobowo – towarowym klasyfikowanym do kodu PCN 8703.

O decyzji tej skarżąca złożyła w ustawowym terminie odwołanie, a Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej powołania w podstawie prawnej § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy i w to miejsce wskazał § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047), utrzymując w pozostałej części zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 marca 2005 r. wydanym w sprawie 3/I SA/Po 3335/01 decyzja ta została uchylona. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organy celne nie przeprowadziły dowodu z przedłożonego świadectwa homologacji typu pojazdu 1792-04, stwierdzającego, że omawiany samochód jest samochodem ciężarowym. Świadectwo to jest dokumentem urzędowym, a z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organy celne przeprowadziły kontrdowody podważające wiarygodność przedłożonego świadectwa homologacji.

W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej wezwał skarżącą do przedłożenia umowy zawartej z dostawcą towarów firmą C, w wyniku której firma dokonywała przeróbek konstrukcyjnych w pojazdach, oryginał świadectwa homologacji wydanego przez w/w producenta na samochody po dokonanych przeróbkach konstrukcyjnych oraz oryginał świadectwa homologacji dla samochodu ciężarowego marki R [...] produkcji [...] R wydanego przez właściwe władze kraju producenta. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wskazał, iż żądana umowa została dołączona do akt postępowania celnego w sprawie taryfikacji przywożonych samochodów R, a obecnie znajduje się w archiwach firmy i po jej odszukaniu zostanie przedłożona. Co do żądanych świadectwa homologacji skarżąca wskazała, iż według jej wiedzy nie istnieją.

Decyzja z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w części dotyczącej powołania w podstawie prawnej § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy i w to miejsce wskazał § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047), utrzymując ją w pozostałej części w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stan fizyczny towaru pozostaje poza sporem. Niespornym jest, że przedmiotem importu były samochody marki R [...] eksportowane przez firmę R jako samochody osobowe, do których – po ich wydaniu przez eksportera, wmontowane zostały kratki oddzielające przestrzeń pasażerską od bagażowej, a skarżąca przedłożyła nie potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię świadectwa homologacji typu pojazdu nr 1792-04 z dnia 23 października 1997 r. wraz z kopią opisu technicznego typu pojazdu stanowiącego załącznik do tego świadectwa. Kwestię sporną stanowi natomiast ocena stanu faktycznego i skutków materialno – prawnych jakie ten stan rodzi.

Zdaniem organu przedmiotem importu były samochody osobowe klasyfikowane do pozycji 8703 Taryfy celnej, a właściwą procedurą celną jest dopuszczenie do obrotu, a nie przywóz towarów po uszlachetnieniu biernym.

Organ stwierdził, iż skarżąca przedłożyła jedynie kserokopię świadectwa homologacji, która nie posiada cech oryginału, a to poddaje w wątpliwość moc dowodową tego świadectwa i jego znaczenie w sprawie. Także z materialnego, a nie tylko formalnego, punktu widzenia dokument ten w niniejszej sprawie należy odrzucić. Zgodnie z pracą ITS nr 5517-02 badaniom poddano samochód o określonych numerach identyfikacyjnych nadwozia nr [...], rok produkcji 1997, a więc pojazd zupełnie inny niż będący przedmiotem importu w niniejszej sprawie. Świadectwo potwierdza zgodność z opisem samochodu ciężarowego, a nie samochodu ciężarowego zbudowanego na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg.

Nadto zgodnie z pracą ITS, badania miały na celu sprawdzenie zgodności wykonania pojazdu z wymaganiami obowiązujących przepisów, a w aktach brak dokumentacji technicznej czy dokumentacji dotyczącej badań homologacyjnych samej kratki oraz punktów jej mocowania.

Organ wskazał także, iż przeprowadził kontrdowód z Certyfikatu Homologacji uzyskanego z Wydziału Świadectw R ([...]). Wynika z niego, iż samochody R [...] należą do rodzaju samochodów osobowych wersja kombi z pięcioma miejscami do siedzenia. W dokumencie tym jako rodzaj pojazdu określono: osobowy. Zatem zgodnie z zamysłem producenta pojazdy te były pojazdami osobowymi.

Organ odwoławczy, powołując się na pismo Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury dotyczące upoważnień do montażu przegrody w pojeździe faktycznie nowym, stwierdził iż z materiału dowodowego nie wynika, aby firma R kiedykolwiek udzieliła takiego upoważnienia jakiejkolwiek firmie. Brak jest jakiegokolwiek świadectwa homologacji wystawionego dla firmy C dokonującej przeróbek. Nawet gdyby uzyskano indywidualne świadectwa homologacji, takie świadectwo nie mogłoby skutecznie zmienić zasad stosowania prawa celnego.

Dodatkowo organ stwierdził, iż przyjęcie klasyfikacji zgodnie ze stanowiskiem skarżącej naruszałoby art. 13 Kodeksu celnego oraz przepisy Taryfy celnej i prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania skarżącej w stosunku do innych importerów prowadzących działalność gospodarczą o podobnym charakterze.

Skoro zatem w dniu dokonania zgłoszenia celnego przedmiotem importu były samochody osobowe, zmianie musiała ulec również procedura celna. Opis produktów kompensacyjnych zawarty w zgłoszeniu celnym o dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych, powinien być zgodny z opisem tych produktów zawartym w pozwoleniu. Ponieważ, jak wykazano w niniejszej sprawie, produktem kompensacyjnym zgłaszanym przez skarżącą nie były określone w pozwoleniu na uszlachetnianie pojazdy z pozycji 8704 lecz samochody osobowe z pozycji 8703, organ I instancji zasadnie wydał decyzję o objęciu przedmiotowych samochodów procedurą dopuszczenia do obrotu.

Nadto, zdaniem organu odwoławczego, z załączonych dokumentów nie wynika, by firma C (producent towaru) dokonywała przebudowy pojazdów importowanych przez skarżącą, ani występowała do władz homologacyjnych z wnioskiem o wydanie nowego świadectwa homologacji – mimo ciążącego na niej obowiązku jego uzyskania. Mimo wezwania skarżącej do przedłożenia takiej umowy, umowa ta nie została organom celnym udostępniona na żadnym etapie postępowania. Zgodnie z deklarowanym w dokumencie SAD kodem transakcji faktura powinna pochodzić od podmiotu, który dokonywał w procesie uszlachetnienia zmian w pojazdach pozwalających je uznać za ciężarowe. Tymczasem z dokumentu SAD wynika, iż eksporterem towaru była firma R ([...]), a nie firma C i to ona złożyła oświadczenie o pochodzeniu towaru, na podstawie, którego importer zadeklarował w przedmiotowym zgłoszeniu obniżone stawki celne.

Powyższą decyzję Spółka otrzymała w dniu 5 października 2006 r., a w dniu 31c października tegoż roku zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podstawę stwierdzenia nieważności obu decyzji miały stanowić przepisy art. 247 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Alternatywnie skarżąca domagała się uchylenia obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego oraz zasądzenie wobec skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, poprzez błędną klasyfikację importowanego samochodu do pozycji PCN 8703, art. 156 Kodeksu celnego przez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetnienia biernego oraz § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zupełnym pominięciu uprawnień i obowiązków importera w zakresie uzyskiwania świadectw homologacyjnych, art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP przez negowanie mocy wiążącej ustawy Prawo o ruchu drogowym na rzecz bliżej nie określonych przepisów prawa francuskiego. Natomiast w zakresie przepisów prawa procesowego w/w decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu w z dnia 26 stycznia 2005 r. oraz art. 121 § 1, 122, 125, 180 § 1, 187 § 1, 191, 194 § 1 i 3, 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego. Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi (uwierzytelnionej kopii świadectwa homologacji z załącznikami) celem wyjaśnieni a istotnych wątpliwości podniesionych przez organ odwoławczy odnośnie poprawnej formalności dowodu na istnienie przedmiotowego świadectwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Udzielając odpowiedzi powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów, a także wykazywała, iż zarzut przedawnienia zgłoszony w skardze jest chybiony.

Sąd zważył:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.

Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuję się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu [...] lipca 1998 r.

Badając podniesiony przez skarżącą zarzut przedawnienia, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia prawa do jej wydania.

W myśl art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja, o której mowa w § 4 tego artykułu , nie może być wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na wniosek strony wydaje lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części, rozstrzygając o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, określając kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub zmieniając inne elementy zawarte w zgłoszeniu celnym.

Z treści przytoczonych regulacji prawnych wynika, że wskazany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego trzyletni termin do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe dotyczy – jak słusznie podniósł organ celny w odpowiedzi na skargę – wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego.

W ocenie Sądu, przyjęcie odmiennego założenia nie jest uprawnione choćby z uwagi na fakt, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego. Prezentowany zaś przez skarżącą pogląd w tej materii skutkowałby niekiedy brakiem możliwości skorygowania w postępowaniu odwoławczym, na korzyść dłużnika celnego, błędnie ustalonej przez organ celny pierwszej instancji kwoty wynikającej z długu celnego, w sytuacji gdyby decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2005 r., GSK 1392/2004; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2005 r., GSK 1295/2004)

W niniejszej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte [...] lipca 1998 r., a decyzja organu celnego I instancji została wydana [...] maja 2001 r. a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Przed podjęciem rozważań merytorycznych Sąd zobowiązany jest odnieść się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 ze zm.) poprzez odrzucenie z przyczyn formalnych dowodu w postaci świadectwa homologacji. Zarzut ten jest o tyle chybiony, iż organ celny nie "odrzucił" kategorycznie tego dowodu z uwagi na brak jego oryginału, a jedynie "poddał w wątpliwość jego moc dowodową i znaczenie w niniejszej sprawie", nie rozwijając tej kwestii bardziej szczegółowo. Należy jednak podkreślić, iż w przypadku gdyby organ celny kwestionował autentyczność przedłożonego świadectwa homologacji, winien był zobowiązać skarżącą do jego przedłożenia w oryginale, a skoro tego nie zrobił oznacza, iż autentyczności świadectwa nie kwestionował, traktując je jako dokument urzędowy.

Natomiast jako nietrafione należy uznać rozważania organu odwoławczego dotyczące merytorycznej zawartości przedstawionego świadectwa homologacji, które doprowadziły do naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. Wydany w przedmiotowej sprawie, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok wskazywał, iż świadectwo homologacji, jako dokument urzędowy, wiązało organy celne w zakresie uznania za udowodnione tego co wynikało z jego treści. Dowód ten obalić mógł jedynie inny dowód, przeprowadzony w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, przeciwko prawdziwości zawartych w tym świadectwie informacji. Za taki kontrdowód nie można uznać Certyfikatu Homologacji z Wydziału Świadectw R we [...]. Fakt określenia w tym świadectwie samochodu R (brak w nim wskazania "[...]") typ: KCOAAF EG jako samochód osobowy w żaden sposób nie może prowadzić do obalenia domniemania prawdziwości informacji zawartej w polskim świadectwie homologacji, iż samochód R [...] o różnych typach w nim wymienionych (nie tylko KCOAAF) jest samochodem ciężarowym. Przede wszystkim brak jakichkolwiek przepisów, które pozwalałyby na obalanie prawdziwości wydawanych w oparciu o obowiązujące w polskim ustawodawstwie regulacje świadectw homologacyjnych certyfikatami wydawanymi przez producentów z innych państw. Nadto należy podkreślić, iż francuski certyfikat dotyczył samochodu bez kratki (przegrody) działowej, a wydając polskie świadectwo homologacji przeprowadzono badania homologowanych pojazdów, w których taką przegrodę zamontowano i w protokole z tych badań opisano – na str. 20. Podobnie przedstawia się sytuacja przy żądaniu przez organ przedstawienia świadectwa homologacji wydanego przez firmę C montującą kratki, ponieważ jest to firma niemiecka i wydanie przez nią ewentualnego certyfikatu (np. podobnego do Certyfikatu firmy R) nie miałoby znaczenia w niniejszej sprawie. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) w art. 68 ust. 1 zobowiązywały producenta lub importera nowego typu pojazdu samochodowego do uzyskania na ten pojazd świadectwa homologacji typu wydanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. I Minister ten miał uprawnienia do cofnięcia świadectwa homologacji na dany typ pojazdu w razie stwierdzenia, że pojazd nie odpowiada warunkom określonym w świadectwie homologacji (ust. 10 art. 68). Organ celny nie wykazał, aby Minister taką decyzję podjął.

Nie sposób zgodzić się także z twierdzeniem organu odwoławczego, iż badaniom poddano zupełnie inny typ samochodu niż pojazd będący przedmiotem importu w niniejszej sprawie, ponieważ świadectwo homologacji wydano na samochód ciężarowy R typ KCOCAF ([...] 1,4 RN75U), a zbadano samochód o określonych numerach nadwozia wyprodukowany w 1997 r. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynika, iż wydane w październiku 1997 r. świadectwo homologacji dotyczące R [...] o określonym typie rozszerzono o kilka innych typów tego pojazdu jeszcze w październiku 1997 r., maju 1998 r. i marcu 1999 r. na podstawie aneksów do pierwszej pracy nr 5517. Aneksy te zawierają protokoły z badań homologacyjnych pojazdów, o które rozszerzono świadectwo homologacji. Skoro organ celny kwestionował przedłożone świadectwo homologacji i jego zmiany jako nie dotyczące sprowadzonego w niniejszej sprawie pojazdu o określonym typie winien precyzyjnie wezwać skarżącą do przedłożenia oryginału świadectwa homologacji odnoszącego się do typu pojazdu sprowadzonego w niniejszej sprawie, choć z dołączonych przez skarżącą do akt administracyjnych kserokopii tych dokumentów, zdaniem Sądu, wynika, iż na sprowadzony w niniejszej sprawie typ pojazdu skarżąca świadectwo homologacji posiadała. Należy także zwrócić uwagę, iż przepisy dotyczące homologacji mają swoje źródło w cyt. wyżej ustawie – Prawo o ruchu drogowym, które zawiera definicje samochodu osobowego i samochodu ciężarowego, natomiast nie definiuje samochodu ciężarowego zbudowanego na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg. To ostatnie pojęcie jest pojęciem taryfy celnej, a nie prawa o ruchu drogowym.

Nie można zgodzić się z organem celnym, iż świadectwo homologacji wydano w 1998 r. na typ sprowadzanego pojazdu, a pojazd ten został wyprodukowany w 1999 r., skoro importu spornego pojazdu dokonano w 1998 r. W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącą, iż świadectwo homologacji otrzymuje się na typ pojazdu, a nie na każdy jego egzemplarz.

Jako nie mające znaczenia w niniejszej sprawie należy wskazać rozważania organu odwoławczego dotyczące braku ewentualnej zgody producenta na przeróbki sprowadzanych pojazdów samochodowych. Rozważania te znajdują oparcie w treści pisma Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury, ale organ odwoławczy nie wskazał z jakich przepisów wynika obowiązek wyrażenia zgody przez producenta i jak ewentualny brak takiej zgody wpływa na informacje zawarte w świadectwie homologacji. Natomiast ani z przepisów Prawa o ruchu drogowym, ani rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Nr 155, poz. 772 ze zm.) nie wynika obowiązek uzyskania przez firmę montującą kratki świadectwa homologacji. Świadectwo takie uzyskała w oparciu o obowiązujące przepisy skarżąca.

Pozostałe rozważania organu celnego w przedmiocie klasyfikacji taryfowej dotyczą w zasadzie autonomii prawa celnego choć pojęcie to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie występuje. W aktach administracyjnych znajduje się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2004 r. wydany w sprawie GSK 371/04. Z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylającego poprzednią decyzje organu odwoławczego wynika, iż kierował się motywami przyjętymi przez NSA w w/w wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania nie zostały przez organ odwoławczy wykonane, mimo szerokiego odniesienia się do świadectwa homologacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z art. 13 § 1 i 6 ustawy Kodeks celny, obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Klasyfikację towarów w taryfie celnej określa kod taryfy celnej (art. 13 § 5), a minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza wyjaśnienia do taryfy celnej. Taryfa celna obejmuje m. in. Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego PCN. Jednakże w dacie powstania długu celnego obowiązywało wprawdzie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1047 ze zm.), ale także jeszcze zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 września 1997 r. Wyjaśnienia do taryfy celnej (M.P. Nr 76, poz. 715).

Z powyższych przepisów wynika, iż dział 87 sekcji XVII (pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz współdziałające urządzenia transportowe) obejmuje pojazdy nieszynowe i ich części i akcesoria.

Pozycja 8703 obejmuje pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji 8702 czyli pojazdy samochodowe do przewozu dziesięciu lub więcej osób razem z kierowcą), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Pozycja 8704 obejmuje pojazdy samochodowe do transportu towarowego, przy czym kod PCN 8704 21 91 1 mówi o pojazdach samochodowych nowych o ładowności do 1000 kg , zbudowanych na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo – towarowych (kombi).

W obu powołanych wyżej wyrokach Sądy (NSA i WSA) stwierdziły, iż Taryfa celna klasyfikuje pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia, ale nie ustala (podobnie jak i inne przepisy prawa celnego) żadnych kryteriów (czy środków dowodowych) pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej, zatem dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru nie można uznać za jedynie wiążących i wystarczających postanowień dotyczących nomenklatury taryfowej Taryfy celnej. Mimo tych wyroków organ odwoławczy wadliwie interpretując świadectwo homologacji (ze względów wyżej omówionych), jako nie mające żadnej wartości dowodowej w niniejszej sprawie, ponownie wziął pod uwagę jedynie przepisy prawa celnego. Obowiązkiem organu celnego w niniejszej sprawie było (w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe) ustalenie, czy sprowadzony samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, czy też do transportu towarowego, przy czym w dokonywaniu tych ustaleń organ celny nie mógł pominąć przedłożonego przez skarżącą świadectwa homologacji. Zdaniem Sądu obowiązku tego organ odwoławczy nie wykonał, co spowodowało wskazane wyżej naruszenie art. 153 p.p.s.a., a zaklasyfikowanie w tej sytuacji sprowadzonego towaru do pozycji PCN 8703 - naruszenie przepisów cyt. wyżej rozporządzenia o ustanowieniu Taryfy celnej i Wyjaśnień do tej Taryfy.

Zważywszy powyższe, Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Wobec powyższych ustaleń, Sąd pominął w swoich rozważaniach poruszoną w zaskarżonej decyzji kwestię procedury celnej uszlachetnienia biernego, która została przez organ celny zmieniona w oparciu ustalenie, iż przedmiotem importu były samochody osobowe.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ celny winien ponownie odnieść się do świadectwa homologacji, a w przypadku uznania, iż objęty zgłoszeniem celnym samochód jest samochodem ciężarowym, którego definicję zawierają przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie tych przepisów oraz przepisów Taryfy celnej i Wyjaśnień do niej ustalić czy dokonane przez skarżącą w niniejszej sprawie zgłoszenie celne jest prawidłowe. Ustalenia te powinien czynić rozważając jednocześnie przepisy dotyczące procedury uszlachetniania biernego, na którą to procedurę w niniejszej sprawie wydały pozwolenie organy celne. Należy wziąć pod uwagę, iż z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, iż R [...] wyprodukowało samochó osobowy, który w [...], po dokonaniu przeróbek stał się samochodem ciężarowym, co wynika ze świadectwa homologacji. W tej sytuacji należy ocenić jakie przeznaczenie miał ten samochód w chwili dokonania zgłoszenia celnego, a ocenę tę oprzeć o przepisy Taryfy celnej i Wyjaśnień do niej. Strona winna wykazać na czym polegała "przeróbka" tego samochodu dokonana przez firmę C (w tym może być pomocna umowa łącząca skarżącą z tą firmą) i w jakim stopniu przeróbka ta decyduje o klasyfikacji taryfowej sprowadzonego samochodu. Zdaniem Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby samochód homologowany jako samochód ciężarowy miał przeznaczenie zasadniczo do przewozu osób albo przeznaczenie do transportu drogowego.

Sąd nie podzielił natomiast poglądu skarżącej, iż powodem eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego winno być naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a Ordynacji podatkowej. Istotnie organ I instancji błędnie powołał jeden z przepisów będących podstawą wydanej przez siebie decyzji. Błąd ten został naprawiony przez organ odwoławczy i w tym zakresie w zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, które skutkowałoby uchyleniem tej decyzji. W tej kwestii występuje rozbieżność w orzecznictwie i piśmiennictwie dotycząca sposobu postępowania organu odwoławczego, ale przyjęcie którejkolwiek z koncepcji nie prowadzi do uchylenia decyzji. Pierwsza koncepcja (wybrana przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie) mówi o potrzebie uchylenia decyzji organu I instancji w części błędnie powołanej podstawy prawnej i wskazania w to miejsce właściwego przepisu. Druga zaś uważa, iż organ odwoławczy nie powinien uchylać decyzji, od której złożono odwołanie, a jedynie wskazać w wydawanej przez siebie decyzji prawidłową podstawę prawną i ustosunkować się do tej zmiany w uzasadnieniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Jacek Jaśkiewicz ( - ) Joanna Wierchowicz