Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 21/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 163 poz 1302
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego.
article: art. 36 (4) ust. 1 w zw. z ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w O. z dnia [...] lipca 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego na rzecz skarżącego T. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego działając na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. K. od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w O., w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w O. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że T. K., uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Jej zdaniem zdający z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dostateczną z drugiej części egzaminu ocenę dostateczną, z trzeciej części ocenę niedostateczną z czwartej części ocenę dobrą oraz z piątej części ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną Komisja wskazała, iż zdający –T. K. uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Odwołanie od w/w uchwały wniósł zdający T. K. Uchwale tej zarzucił naruszenie:

1. art. 364 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy o radcach prawnych, poprzez niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy sprawdzenie przygotowania prawniczego skarżącego - w zakresie trzeciej części egzaminu radcowskiego, tj. prawa cywilnego, w tym materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego - do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

2. art. 365 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych:

a) w zakresie wymogów formalnych apelacji, poprzez przyjęcie, że zdający winien był oznaczyć inną wartość przedmiotu zaskarżenia.

b) w zakresie prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji., poprzez uznanie że:

- sądu cywilnego, przy ustalaniu faktu przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, nie wiążą ustalenia wyroku skazującego, ponieważ dotyczy on sprawcy i nie ma bezpośredniego związku ze sprawą przyczynienia się poszkodowanego,

- zarzut naruszenia art. 233 k.p.c., w kontekście pominięcia dowodu stanowiącego skazujący wyrok karny, został podniesiony przez zdającego wadliwie,

- brak podniesienia przez zdającego w apelacji zarzutu naruszenia art. 455 § 1 k.c.,

c) w zakresie poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje poprzez przyjęcie, że:

- pominięcie w apelacji zarzutów dotyczących odsetek i naruszenia prawa materialnego jest jednoznaczne z uzyskaniem oceny negatywnej z egzaminu. Jego zdaniem oceniana praca zawierała wszystkie zarzuty konieczne w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,

- zdający nie zakwestionował wyroku w przedmiocie wysokości zadośćuczynienia, w sytuacji gdy w w.p.z. zdający wyraźnie wskazał dochodzoną kwotę a apelacja zdającego zarówno w zarzutach jak i w uzasadnieniu zmierza do obalenia stanowiska sądu zawartego w zaskarżonym wyroku co do wysokości zadośćuczynienia,

- skarżący pominął zbyt wiele kwestii lub błędnie zarzucił, bez dookreślenia przez egzaminującego o jakie to kwestie konkretnie chodziło, poza zarzutem podniesienia naruszenia art. 11 k.p.c., który w ocenie zdającego, przy przyjęciu, iż sąd cywilny dokonując samodzielnie oceny faktu przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, naruszył ustalenia wyroku skazującego co do istotnych elementów przestępstwa, znajdował zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

d) w sposób niezgodny z "Opisem istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa cywilnego" (trzecia część egzaminu radcowskiego - [...]06.2011 r.), przyjęcie że podniesienie przez zdającego wszystkich koniecznych według oceny zarzutów w zakresie podstawy faktycznej w tym: zakwestionowanie przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody a więc naruszenie art. 362 k.c., podważenie opinii biegłego na podstawie, której sąd oparł swoją ocenę w powyższym zakresie, jako sprzecznej w swej treści, zawnioskowanie o wydanie wyroku reformatoryjnego, uzasadnia wystawienie oceny negatywnej z tej części egzaminu, a w konsekwencji błędne przyznanie niedostatecznej oceny cząstkowej, podczas gdy zadanie skarżącego polegające na przygotowaniu apelacji z zakresu prawa cywilnego zawierało elementy konieczne do uzyskania pozytywnej oceny, zgodnie z "Opisem istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa cywilnego" i powinno było zostać sprawdzone przez egzaminatora pod kątem wymogów z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych z uwzględnieniem powyższego opisu.

W uzasadnieniu odwołania zdający podniósł m.in., że jego apelacja zawierała wszystkie wskazane jw. elementy. Jego zdaniem trafne jest twierdzenie sprawdzającego, że nie zawarł w apelacji wszystkich zarzutów na poparcie konieczności wypłaty powodowi pozostałej kwoty 20 tys. zł., jednak zgodnie z przyjętą zasadą prawną sformułowaną w w/w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 "Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania". Wskazał, że nie można uznać za uzasadnione twierdzenie sprawdzającego, iż winien żądać 10 tys. a nie 20 tys. zł, ponieważ kształtując w ten sposób zakres zaskarżenia, a tym samym wyznaczając granice apelacji, związałby sąd apelacyjny wyłącznie tym zakresem jednocześnie pozbawiając klienta możliwości dochodzenia w postępowaniu apelacyjnym pozostałych 10 tys. zł, działając tym samym na jego szkodę.

Zdający podniósł zarzuty apelacyjne konieczne do uznania apelacji za skuteczną, a tym samym uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu. W szczególności sformułował również zarzuty odpowiadające zarzutom co do podstawy faktycznej z opisu zespołu wskazując m.in.: naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 362 k.c.

W ocenie odwołującego w wyroku karnym ustalono, że to sprawca uderzył w rower drzwiami samochodu, co potwierdza, że uczynił to nagle, bez możliwości uniknięcia uderzenia przez poszkodowaną. Natomiast sąd cywilny wskazuje, że to poszkodowana wjechała w otwarte drzwi samochodu, sugerując, że miała czas na ominięcie samochodu. Stosownie do powyższego sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dopuścił się naruszenia art. 11 k.p.c., stąd zarzut apelacyjny zdającego (nr 2) naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 11 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie wiążących Sąd ustaleń wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego. Sąd I instancji nie dokonując analizy treści wyroku karnego, dokonując ustaleń sprzecznych z tym wyrokiem, dokonał dowolnej, wybiórczej, opartej wyłącznie na sprzecznej opinii biegłego, oceny materiału dowodowego sprawy, naruszając tym samym przepis art. 233 k.p.c.

Jako dodatkowy argument przemawiający za należytym przygotowaniem zdającego z części trzeciej egzaminu tj. prawa cywilnego, podniósł okoliczność, iż drugi z egzaminujących z tej części postawił ocenę pozytywną.

Dla poparcia powyższego twierdzenia, iż zdający wykazał należyte przygotowanie z części trzeciej egzaminu radcowskiego - prawa cywilnego, wskazania (na marginesie) wymaga również fakt, iż zdający już w ubiegłym roku otrzymał ocenę pozytywną z tej części egzaminu.

Ponadto wskazał, że nie bez znaczenia dla obszerności pracy z III części egzaminu były problemy techniczne związane z pojawianiem się w krótkich odstępach czasu czerwonego ekranu komputera odwołującego się, podczas rozwiązywania zadania z prawa cywilnego. Odwołujący podnosi, że zgłaszał ten problem wielokrotnie, ale obsługa informatyczna nie mogła do końca ustalić przyczyny tego zjawiska przy zachowaniu wszystkich wymogów sprzętu komputerowego oraz sprawdzeniu wyłączenia wszelkich aplikacji na laptopie odwołującego. Czas przestojów w pisaniu pracy powodowany pojawianiem się czerwonego ekranu komputera w sumie uszczuplił odwołującemu wymagany czas 6 godzin na rozwiązanie zadania o ponad 30 minut, co zdaniem odwołującego jest dużą utratą potrzebnego czasu na rozwiązanie zdania egzaminacyjnego polegającego na napisaniu apelacji z prawa cywilnego.

Mając na uwadze powyższe zdający wniósł o uchylenie uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w O. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego i rozstrzygnięcie co do istoty poprzez wydanie uchwały stwierdzającej wynik pozytywny z części III egzaminu radcowskiego - zadania z zakresu prawa cywilnego oraz całego egzaminu radcowskiego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, uznała, że egzaminatorzy dokonując oceny sporządzonej apelacji stwierdzili m.in., że prawidłowo i w terminie wniesiona apelacja, choć jedynie w części oddalającej powództwo (pkt III wyroku). Jednoznaczny brak zaskarżenia wyroku w zakresie odsetek przyjętych przez sąd co do kwoty uwzględnionej części powództwa ( pkt. I wyroku ). Trafnie oznaczona wartość przedmiotu zaskarżenia (20 000 zł). Wskazany zakres zaskarżenia nie koresponduje z zarzutami kwestionującymi jedynie przyczynienie. Wskazano na nieprecyzyjny wniosek apelacji o zmianę zaskarżonego wyroku "poprzez uwzględnienie powództwa powódki w całości". Uznano, że wywód w uzasadnieniu ograniczony jest faktycznie tylko do jedynego zarzutu, tj. do kwestii przyczynienia, błędnie nawiązuje do wyroku skazującego (art. 11 k.p.c.), który dotyczy sprawcy i nie ma bezpośredniego związku ze sprawą przyczynienia, które jest możliwe nawet przy istnieniu wyroku karnego obciążającego tylko sprawcę. Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. zgłoszony został wadliwie tylko w kontekście pominięcia "kluczowego dowodu" i zaniechania zajęcia stanowiska przez sąd wobec wyroku skazującego. Uznano, że brak zakwestionowania, w oparciu o zarzut naruszenia art. 445 § 1 k.c., ustalonej przez sąd wysokości zadośćuczynienia, było niezbędne, gdy zmiana miałaby dotyczyć 20 000 zł. Pominięta została kwestia odsetek, brak zarzutu naruszenia art. 481 § 1 k.c.

Drugi z egzaminatorów, który ocenił pracę pozytywnie stwierdził, że apelacja spełnia wymogi formalne. Zbyt szerokie jest uzasadnienie zarzutów dotyczących związania sądu wyrokiem karnym oraz zbyt ogólnie przedstawiono problem, pod kątem interesu strony.

W ocenie Komisji II stopnia trafnie zdający sporządził apelację, a nie opinię prawną o niezasadności jej wnoszenia, co świadczy o prawidłowym kierunku działania autora apelacji w interesie reprezentowanej strony. Nie może budzić wątpliwości fakt, że w stanie faktycznym przedstawionym w kazusie egzaminacyjnym należało wnieść apelację od wyroku Sądu Rejonowego w R. Tylko bowiem wnosząc apelację opartą na prawidłowo skonstruowanych zarzutach (w tym wypadku naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego) interes powodów zostałby należycie zabezpieczony.

W przedstawionym stanie faktycznym należało zaskarżyć pkt III wyroku (oddalenie powództwa w pozostałej części) oraz pkt V (koszty procesu). W ocenie Komisji dopuszczalne było również zaskarżenie wyroku w pkt I w powiązaniu z zaskarżeniem pkt III, ale tylko w zakresie dotyczącym nieprawidłowej daty zasądzenia odsetek ustawowych. Jest to nie w pełni poprawna konstrukcja apelacji, ale uznawana i dopuszczona przez praktykę sądową (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.11.2009 r., sygn. akt III CZP 83/09), a co za tym idzie przyjęcie przez zadających takiej formuły zaskarżenia wyroku nie jest uchybieniem decydującym o dyskwalifikacji pracy.

Zdający w sporządzonej apelacji poprawnie zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w R. w części tj. co do pkt III wyroku. Poprawnie została określona wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 20 000 złotych. Autor apelacji pominął jednak zaskarżenie wyroku w zakresie błędnego rozstrzygnięcia o kosztach procesu (kosztach zastępstwa procesowego) - pkt V wyroku.

W stanie faktycznym sprawy należało podnieść następujące zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego tj. a) art. 362 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że powódka przyczyniła się do powstania szkody, b) art. 445 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd I instancji, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest "sumą odpowiednią" w rozumieniu tego przepisu, c) art. 481 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą zasądzeniem odsetek od zadośćuczynienia od daty późniejszej niż żądała powódka; 2) naruszenia prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie wadliwej oceny dowodu z opinii biegłego, z której wbrew stanowisku I instancji nie wynika okoliczność i zakres przyczynienia się powódki do powstałej szkody. Dodatkowo możliwe było podniesienie zarzutu naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. z uwagi na niewzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy w chwili zamknięcia rozprawy.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogłyby zostać dodatkowo powiązane z art. 6 k.c., a w szczególności dotyczy to zarzutu naruszenia art. 362 k.c. poprzez błędne uznanie, że pozwany wykazał, iż powódka przyczyniła się do powstania szkody.

Zdaniem Komisji uzasadnienie apelacji nie zawiera istotnych wywodów jurydycznych oraz argumentacji prawnej dotyczącej kwestii zakresu przyznanego zadośćuczynienia oraz przyczynienia się powódki do powstania szkody. Poza tym w uzasadnieniu zdający nie odwołuje się do poglądów doktryny prawa, ani orzecznictwa sądowego, w tym szerokiego stanowiska Sądu Najwyższego dotyczącego art. 445 § 1 k.c. w zakresie pojęcia "sumy odpowiedniej zadośćuczynienia" oraz przesłanek świadczących o przyczynieniu się powoda do powstałej szkody (art. 362 k.c.), co uczynił w uzasadnieniu odwołania.

Zdaniem Komisji to że skarżący w ubiegłym roku otrzymał ocenę pozytywną z trzeciej części egzaminu radcowskiego oraz zasygnalizowane problemy techniczne podczas pisania pracy egzaminacyjnej (taką formę zdawania egzaminu radcowskiego, na własną odpowiedzialność, wybrał sam zdający) nie mają znaczenia dla uwzględnienia złożonego odwołania.

Mając na uwadze powyżej omówione uchybienia i mankamenty pracy zdającego (w szczególności ich wagę gatunkową), a nadto kierując się celem jaki ma spełniać egzamin radcowski, Komisja uznała podniesione w odwołaniu zarzuty za chybione i stwierdziła brak podstaw do uwzględnienia odwołania w tej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości utrzymującą w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w O., w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie i błędną wykładnię.

Wskazał na naruszenie przepisu prawa materialnego: art. 364 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy o radcach prawnych, w szczególności poprzez niedookreślenie kryteriów ocennych, niezastosowanie stopniowego systemu ocen i niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy sprawdzenie przygotowania prawniczego skarżącego - w zakresie trzeciej części egzaminu radcowskiego, tj. prawa cywilnego, w tym materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego - do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania, polegające na uznaniu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że przygotowanie apelacji, której nadany zostanie bieg i w praktyce może odnieść pożądany skutek, nie jest wystarczające do sprawdzenia wiedzy i umiejętności osoby egzaminowanej, pretendującej do wykonywania zawodu radcy prawnego. Jego zdaniem organ II instancji w żaden sposób nie zakwestionował oceny pozytywnej, nie odniósł się do argumentacji tego egzaminującego, nie wskazał czy i z jakich przyczyn ocena tego egzaminatora jest błędna. Zdający uznał, że wskazał, iż spełnił wszystkie przesłanki konieczne, do uznania apelacji za skuteczną a tym samym uzyskania oceny pozytywnej z egzaminu.

Uznał, że apelacja spełniała wszystkie wymogi formalne, zawierała wymagane zarzuty naruszenia w zakresie podstawy faktycznej tj.: konieczne zarzuty naruszenia prawa procesowego i wymagany zgodnie z oceną zarzut naruszenia prawa materialnego art. 362 kc, poparty w uzasadnieniu poglądami z orzecznictwa i judykatury. Podniósł wszystkie zarzuty konieczne do realizacji interesu prawnego klienta (zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie błędnej weryfikacji oceny biegłego i zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie przyjęcia przyczynienia się poszkodowanej do powstania szkody) wskazał właściwy zakres zaskarżenia korespondujący z wpz a zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 445 § 1 kc.

Skarżący w niniejszej skardze sformułował zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie w procesie dowodzenia zasady prawdy obiektywnej i przekroczenie granic tzw. uznania administracyjnego poprzez przyjęcie, że praca zdającego powinna zostać oceniona na ocenę negatywną podczas gdy zawiera zgodnie z opisem istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa cywilnego ( trzecia część egzaminu radcowskiego - 16.06.2011 r. ) elementy, których ujęcie uzasadnia otrzymanie oceny pozytywnej przez zdającego oraz apelacja odniosłaby w praktyce pożądany skutek, tym samym zdający dostatecznie zabezpieczył interes klienta. W związku z tym wnosił o uchylenie uchwał.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w całej rozciągłości podtrzymuje zaprezentowaną w zaskarżonej uchwale argumentację, wskazującą na zasadność wystawionej oceny niedostatecznej z prawa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpatrzenia jest uchwała nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego utrzymująca w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w O.

Celem egzaminu jest m.in. sprawdzenie wiedzy i stopnia przygotowania do

wykonywania zawodu radcy prawnego, o czym stanowi przepis art. 364 ust.1 w zw. z

ust. 5 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z art. 36 1 ust.16. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi w drodze Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości (Dz.U. z 2009, Nr 163, poz.1302 z póź.zm.) sprawie przeprowadzania egzaminu Radcowskiego. W rozporządzeniu m.in. w § 1 pkt. 4) przewiduje szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu radcowskiego, w szczególności:

b) czas trwania poszczególnych części egzaminu radcowskiego,

- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu, zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji egzaminacyjnej oraz konieczność uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości (Dz. U. z 2011 r., Nr.103, poz. 600) z dnia 17 maja 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego "... w trzecim dniu egzaminu zadanie z zakresu prawa cywilnego. Czas na rozwiązanie ... zadań wynosi 360 minut, liczonych od wskazanego przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej lub jego zastępcę momentu przystąpienia do rozwiązywania zadania ... .

W tym miejscu należy zauważyć, że rację ma skarżący uznając, że nie bez znaczenia dla obszerności pracy z III części egzaminu były problemy techniczne związane z pojawianiem się w krótkich odstępach czasu czerwonego ekranu komputera odwołującego się, podczas rozwiązywania zadania z prawa cywilnego. Wskazał, że zgłaszał ten problem wielokrotnie, ale obsługa informatyczna nie mogła do końca ustalić przyczyny tego zjawiska przy zachowaniu wszystkich wymogów sprzętu komputerowego oraz sprawdzeniu wyłączenia wszelkich aplikacji na laptopie odwołującego. Czas przestojów w pisaniu pracy powodowany pojawianiem się czerwonego ekranu komputera w sumie uszczuplił odwołującemu wymagany czas na rozwiązanie zadania o ponad 30 minut, co zdaniem odwołującego jest dużą utratą potrzebnego czasu na rozwiązanie zadania egzaminacyjnego polegającego na napisaniu apelacji z prawa cywilnego.

Zdaniem Sądu stanowisko Komisji, że zasygnalizowane problemy techniczne podczas pisania pracy egzaminacyjnej (taką formę zdawania egzaminu radcowskiego, na własną odpowiedzialność, wybrał sam zdający) nie mają znaczenia dla uwzględnienia złożonego odwołania jest błędne. Z art.36 i następnych ustawy o radcach prawnych wynika, że to organy mają obowiązek zapewnić zdającym bezawaryjność sprzętu lub podjąć decyzję umożliwiającą stronie zrealizowanie jej uprawnień.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów uchwała, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej uchwały.

Przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. c. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonych uchwał do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.