Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1652/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Konieczna (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: staż. Inga Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi na postanowienie z dnia [...] w przedmiocie 16 marca 2004 r. S.G. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. nr [...] zawieszenia postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Przewodniczącego Zarządu Miejskiego w Z. z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżącego S.G. kwotę lOzł tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/ K. Pawlicki /-/ I. Konieczna /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 lutego 2002r. Przewodniczący Zarządu Miejskiego w Z.ustalił S. G. wymiar zobowiązania w podatku rolnym za budynek mieszkalny i grunty o łącznej powierzchni [...], w tym grunty własne [...]i grunty dzierżawione od gminy [...]za rok 2002.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., podnosząc w uzasadnieniu, że ww. decyzją błędnie naliczono mu podatek rolny od nieruchomości stanowiących własność podatnika oraz od gruntów dzierżawionych przez niego od Gminy. Gmina Z. z dniem [...] wypowiedziała umowę dzierżawy zawartą z podatnikiem. Zdaniem podatnika fakt wypowiedzenia przez Gminę dzierżawy stanowi podstawę do odliczenia od należnego podatku zobowiązania z tytułu podatku rolnego od dzierżawionego gruntu i do żądania przez niego zwrotu nadpłaty ww. podatku .

Decyzją z dnia[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art.121 § 1 i art.123 § 1 oraz art.200 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art.3 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1985r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U.93.94 poz.431 ) obowiązek uiszczania podatku rolnego spoczywa m.in. na osobach fizycznych posiadających na podstawie umowy albo innego tytułu prawnego, bądź bezumownie grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Organ podatkowy I instancji w zaskarżonej decyzji nie ustalił w sposób jednoznaczny czy przedmiotowe grunty pomimo rozwiązania umowy dzierżawy znajdują się w dalszym ciągu w posiadaniu podatnika. Jedynie taki stan faktyczny uzasadniałby nałożenie na S. G. podatku rolnego także za grunty objęte rozwiązaną umową dzierżawy. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za celowe przeprowadzenie oględzin ww. gruntów.

Zgodnie z decyzją organu odwoławczego organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę przeprowadził oględziny, w wyniku których stwierdził, że na przedmiotowym gruncie znajdują się samosiejki nie nadające się, zdaniem podatnika do dalszej uprawy.

Następnie postanowieniem z dnia [...]Przewodniczący Zarządu Miejskiego w Z. działając na podstawie art.201 § 1 pkt. 2 i §3, art.216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz.926 ze zm.), zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego od dzierżawionego przez S. G. gruntu do czasu wydania wyroku przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w Ś. w sprawie o sygn.akt [...]o unieważnienie aktu notarialnego z dnia [...]Nr [...]dotyczącego sprzedaży działek dzierżawionych do dnia[...]. przez podatnika.

Na postanowienie to S. G. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podatnik, powołując się na art.123 § 1 Ordynacji podatkowej podnosi, że w toku postępowania przed organem podatkowym I instancji wbrew obowiązującym przepisom, został pozbawiony prawa czynnego udziału w tym postępowaniu, a także nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art.39 ust.5 ustawy z dnia 08 marca 1990 o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz.1591), art. 1i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 79 poz. 856), art. 233 § 1 w związku z art.201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2002r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ podatkowy I instancji zgodnie z prawem zawiesił postępowanie, gdyż wydanie decyzji w sprawie podatku rolnego uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Ś. - Wydział Cywilny. Podatnik bowiem wystąpił do Sądu Rejonowego z pozwem o uznanie umowy sprzedaży nieruchomości oraz dzierżawy tejże nieruchomości za nieważne i przywrócenie mu posiadania dzierżawionego gruntu.

Na powyższe postanowienie S. G.złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podatnik zarzuca organowi podatkowemu I instancji wadliwe postępowanie co do przeznaczenia przedmiotowych gruntów, a nadto kwestionuje naliczenie podatku rolnego od wcześniej dzierżawionych przez niego działek za czas, w którym sporne grunty znajdowały się we władaniu Gminy Z.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy II instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę uznać należy za uzasadnioną.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia zauważyć należy zgodnie z art.201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej zawieszenie postępowania podatkowego następuje w sytuacji, gdy wydanie decyzji przez organ podatkowy uzależnione jest od rozpatrzenia zagadnienia wstępnego (zwanego też kwestią wstępną lub prejudycjalną) przez sąd lub inny organ.

Miano kwestii wstępnej obejmuje zaś zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie (wyrok NSA w Lublinie sygn.akt I SA/Lu 1199/96 z dnia 28 lutego 1997r. nie publ. LEX nr 32663 oraz postanowienie NSA w Krakowie sygn.akt I SA/Kr 519/96 z dnia 21 listopada 1996r. nie publ. LEX nr 28934 ) wszelkie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie toczącej się przed organem podatkowym uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego należącego z istoty swojej do kompetencji innego sądu lub organu.

Organ podatkowy władny jest zawiesić toczące się przed nim postępowanie podatkowe opierając się na art.201 § 1 pkt. 2 jeżeli łącznie wystąpią następujące przesłanki:

1. postępowanie podatkowe jest w toku,

2. rozstrzygnięcie sprawy podatkowej będącej jego przedmiotem uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ

3. zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

Ww. przepis może więc stanowić podstawę zawieszenia postępowania podatkowego, jeżeli między wydaniem deczyji w sprawie, a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego zachodzi związek przyczynowy.

W przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe zostało zawieszone ze względu na toczące się przed Sądem Rejonowym w Ś. postępowanie cywilne w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży gruntów dzierżawionych przez skarżącego, z którym gmina rozwiązała umowę dzierżawy. Według przyjętego przez organy podatkowe tak I jak i II instancji poglądu rozstrzygnięcie kwestii ważności ww. aktu stanowi w przedmiotowej sprawie kwestię prejudycjalną, której rozstrzygnięcie jest konieczne celem wydania decyzji rozstrzygającej o wysokości zobowiązania podatkowego S. G. w podatku rolnym za rok 2002.

Pogląd ten uznać należy za błędny. Celem toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania jest rozstrzygnięcie sporu między Gminą Z., a skarżącym dotyczącego bezpodstawnego - zdaniem S. G. - rozwiązania z nim umowy dzierżawy i następnie sprzedaży gruntów stanowiących przedmiot tej umowy. Postępowanie podatkowe ma zaś na celu ustalenie czy na S.G. ciąży zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i określenie wysokości podatku. Warunkiem koniecznym dla określenia wysokości podatku rolnego należnego od skarżącego jest jedynie, zgodnie z art.3 ust.1 pkt. 2 ustawy o podatku rolnym wykazanie, że skarżący - i w jakim okresie - posiadał na podstawie umowy lub bezumownie przedmiotowy grunt w roku podatkowym 2002.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy podatkowe bezzasadnie zawiesiły postępowanie podatkowe w sytuacji, gdy kwestia będąca przedmiotem postępowania sądowego wszczętego z powództwa S. G, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy ustalenia mu podatku rolnego za rok 2002.

W niniejszej sprawie organy podatkowe winny prawidłowo ustalić w jakim okresie i w jakim rozmiarze skarżący posiadał dzierżawione grunty i ustalić

( uwzględniając grunty własne podatnika) S. G. podatek rolny za rok 2002r, a nie zawieszać postępowanie podatkowe.

Z wyżej wskazanych względów, skoro zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji naruszają przepis art.201 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnai 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.12670) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271). O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

/-/K.Pawlicki /-/I.Konieczna /-/B.Koś