Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1317/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 22, art. 16a, art. 5,20,23,24,25,26,27 ust. 4, art. 33 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 138  par. 1 pkt 1, art. 6,7,11,75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 135,152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 pkt 22 i art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.K. od decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 267) oraz art. 3 pkt 16, pkt. 22, art. 5, art. 16a, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 27 ust 4, art. 33 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013r. poz.3) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012r. poz. 959) oraz zarządzenia Nr [...] Burmistrza Miasta z dnia [...] r w sprawie upoważnienia Zastępcy Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do prowadzenia postępowań w sprawie świadczeń rodzinnych odmówił przyznania S.K. specjalnego zasiłku opiekuńczy z tytułu opieki nad matką: K.K. w okresie od [...] do [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wywiódł, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad matką.

Z ustaleń organu wynika, że w dniu [...] roku S.K. złożył

w tutejszym Ośrodku wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K.K.

Z dołączonych do wniosku dokumentów oraz przeprowadzonego przez pracownika socjalnego tut Ośrodka wywiadu środowiskowego, wynika że K.K. zamieszkała ul [...] ma lat [...], jest wdową, pobiera świadczenia emerytalno - rentowe z ZUS, zaliczona została do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] na stałe

S.K. zamieszkuje wraz z matką, nie posiada prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów, nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy (tj. osób niezatrudnionych i niewykonujących innej pracy zarobkowej, zdolnych i gotowych do podjęcia zatrudnienia) ostatnia rejestracja w PUP miała miejsce [...]).

Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że do [...] roku S.K. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, a na dzień rozpatrzenia wniosku nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Do dnia [...] roku posiadał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką.

Z akt sprawy wynika, że przeciętny miesięczny dochód rodziny z roku bazowego [...] r. wyniósł [...] zł., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł.

W ocenie organu I instancji wyżej wyliczony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę jest niższy od kwoty [...] zł, i powoduje spełniony został warunek kryterium dochodowego do przyznania ww. świadczenia, jednak z uwagi na to, że wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie spełnił drugiej ustawowej przesłanki wpływającej na przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ I instancji uznał bowiem, że warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest łączne spełnienie obu ww. przesłanek.

Odwołanie od tej decyzji złożył S.K. wnosząc o jej uchylenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na ustalenia organu I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest możliwości zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskodawcy zasiłku.

Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony przez organ I instancji

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium instytucja specjalnego

zasiłku opiekuńczego uregulowana jest w przepisach art. 16a ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Artykuł ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium wskazało, że definicja zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej znajduje się w art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z nią przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową rozumieć należy wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zatem zdaniem organu rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz rezygnacja z wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych,

a także rezygnacja z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy uznał, że jedną z koniecznych przesłanek do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uprawnienie wnioskodawcy do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest ściśle związane z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium szczególnego podkreślenia wymaga okoliczność, że sam fakt wcześniejszego niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego, bez względu na jego powód, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w przypadku, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, jest niewystarczający do przyznania wnioskodawcy wnioskowanego świadczenia. Specjalny zasiłek opiekuńczy jest bowiem świadczeniem, które ma na celu rekompensatę za rezygnacje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki na osobą tej opieki wymagającą.

W myśl art. 16a ust. 2 powołanej wyżej ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego, tj. w przeliczeniu na osobę 623,00zł. Jako niebudzący wątpliwości uznano, że wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe. Nie spełnia jednak drugiej przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.

Z akt sprawy wynika, iż ostatni jego stosunek pracy ustał z dniem

[...] r. Z dniem [...] r. uzyskał natomiast prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoją matką. Tym samym uznać należy, że obecnie - ubiegając się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego - nie zrezygnował on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu brak jest związku pomiędzy zakończeniem zatrudnienia (w [...]r.) a sprawowaniem opieki. Przyczyna rezygnacji z zatrudnienia, jak też fakt niepodejmowania pracy w celu otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego nie miały istotnego znaczenia.

Na powyższa decyzję S.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

1. rażące naruszenie podstawowych przepisów prawa, regulujących postępowanie administracyjne, wynikających w szczególności z art. 6 oraz art 7 k.p.a. w zw.

z art. 77 § 1 k.p.a. i 75 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ II instancji podjęcia z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania w niej wymaganego materiału dowodowego,

w tym - na skutek zaniechania przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącego;

2. rażące naruszenie przepisów art. 9,10 § 1 oraz 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ I instancji należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału

w postępowaniu;

3. rażące naruszenie przepisów art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych poprzez ich błędną interpretację oraz bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący "nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oraz przez to "nie spełnia ustawowej przesłanki wpływającej na przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego ".

Mając powyższe na uwadze – wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO;

2. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu;

3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według tychże norm.

Skarżący wskazał, że z zaskarżoną decyzją SKO nie sposób się zgodzić. W jego ocenie SKO, błędnie przyjęło, że "rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności", wskazaną w przywołanych przez organy przepisach (w tym - w przypadku osób, które z owego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zrezygnowały już przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 grudnia 2012r.

o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw) należy rozumieć jako działanie polegające na dokonaniu takowej rezygnacji na czas ubiegania się o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego". Zdaniem skarżącego na przesłankę "rezygnacji" w każdej sprawie należy patrzeć indywidualnie, w szczególności - zbadać ową okoliczność z punktu widzenia już zaistniałych faktów, w tym - zaistniałych w czasie poprzedzającym wejście w życie przywołanej ustawy. Przy odmiennym założeniu, tj. założeniu zaprezentowanym w sprawie przez SKO, w przypadku osób ubiegających się o przyznanie im przedmiotowego świadczenia, które to osoby z owego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zrezygnowały już przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., i to zrezygnowały właśnie z przyczyn podanych we wprowadzonych tą że ustawą przepisach art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, nałożono by nie znajdujący uzasadnienia w tychże przepisach oraz zasadach logiki (rządzących racjonalnością ustawodawcy) obowiązek, polegający na 1/ rezygnacji z "koniecznego sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności" w celu 2/ de facto - pozornego (czysto formalistycznego) podjęcia, a następnie 3/ rezygnacji ze wzmiankowanego "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" i to tylko dla tego, aby 4/ owe "konieczne sprawowanie stałej opieki" podjąć od nowa po przyznaniu im przedmiotowego świadczenia. Dokonawszy błędnej interpretacji przywołanych przepisów, SKO nie dostrzegło następnie (a równie błędnie) potrzeby dalszego zbadania sprawy, w tym - poprzez przeprowadzenia dowodu z zeznań skarżącego na okoliczność przyczyn jego rezygnacji z "zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej" przed niemal 16 laty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie jest zgodny z prawem.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja, odmawiająca skarżącemu przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na niepełnosprawną matkę.

Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego uregulowane zostało w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który dodano do ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). W wyniku powołanej nowelizacji wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie dokonano wskazania kryteriów specjalnego zasiłku opiekuńczego i istotnej zmiany kryteriów przyznania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego.

W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których - zgodnie z przepisami ustawy z dnia

25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) -ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie nie budzi i nie budziło wątpliwości, że matka skarżącego na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, który to stopień datuje się od dnia [...] r., ze wskazaniem, że zachodzi konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jak również, że skarżący jest osobą zobowiązaną do alimentacji, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego warunkującego przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Kwestię sporną stanowi natomiast okoliczność, czy organy obu instancji w sposób prawidłowy uznały, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji

z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Z analizy akt administracyjnych wynika, że do [...]. był zarejesrtowany w PUP, a od [...]r. otrzymał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieka nad matką.

Również z akt sprawy wynika natomiast, że przed wejściem w życie ustawy

z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, S.K. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką K.K., przyznane mu na podstawie art. 17

ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Występując zatem z wnioskiem o przyznanie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący pozostawał osobą niepodejmującą zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Powyższe okoliczności nie zostały w ogóle rozważone przez organy,

w kontekście spełnienia przesłanki do nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem pominięcie faktu przyznania w poprzednim stanie prawnym świadczenia pielęgnacyjnego przesądza o dokonaniu nieprawidłowej oceny spełnienia powyższej przesłanki, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie Sądu nie zasługuje na akceptację stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć szeroko, mając na względzie zarówno cel ustawy, jak i wartości wynikające z Konstytucji. Wartością konstytucyjną, jak i celem ustawy jest ochrona i opieka nad osobą niepełnosprawną. Faktyczne sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, potwierdza okoliczność rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Tak więc, przy ocenie przesłanki z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie bez znaczenia pozostaje fakt, że ubieganie się o przyznanie odpowiedniego świadczenia na nowych zasadach służy zachowaniu ciągłości uzyskiwania świadczeń w ramach kontynuowania udzielanej pomocy niepełnosprawnej osobie bliskiej. Tym samym wskazuje, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego poprzedzono uzyskaniem, w poprzednim stanie prawnym, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przyjęcie rozumienia przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób sugerowany przez Kolegium, prowadziłoby do wniosku, na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącego, że skarżący chcąc uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego musiałby, po wygaśnięciu świadczenia pielęgnacyjnego, uciekać się do działań polegających na podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co z kolei związane byłoby z zaniechaniem opieki, wyłącznie po to, by następnie rozwiązać stosunek zatrudnienia w celu ponownego zajęcia się opieką nad osobą niepełnosprawną. Dokonywanie interpretacji wymuszającej takie działania nie daje się pogodzić z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż taki sposób wykładni nie służy dobru osoby niepełnosprawnej.

W pełni zasługuje na aprobatę stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 408/13 stwierdzające, że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniała przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest wprawdzie wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia", nie miej jednak celem nowelizacji tej ustawy nie było pozbawienie beneficjentów świadczeń pielęgnacyjnych funkcji opiekuna i związanego z tą funkcją prawa do świadczenia pieniężnego w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do naruszenia zasad wynikających z art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady ochrony praw nabytych, jak i zasady sprawiedliwości społecznej.

Zdaniem Sądu, osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., mają prawo oczekiwać, po zmianie stanu prawnego, ciągłości przyznawania świadczeń związanych ze sprawowaniem opieki, tym bardziej, że istota świadczenia pielęgnacyjnego (zarówno przed jak i po nowelizacji) oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego jest taka sama i polega na rekompensacie osobie rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi na niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem.

Fakt przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

w poprzednim stanie prawnym, w realiach niniejszej sprawy, wyczerpuje przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tak więc związku przyczynowego nie należy upatrywać, jak to czynią organy, w powiązaniu z ostatnim zatrudnieniem skarżącego, lecz w nabyciu - na podstawie decyzji - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 523/13, zgodnie z którym osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trafny jest również pogląd tego Sądu wyrażony w wyroku z dnia

26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 458/13, że stwierdzenie przez organ,

iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (wyroki dostępne na stronie internetowej: ww.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W toku postępowania skarżący wyjaśnił, w oświadczeniu z dnia [...] r.

że ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawną mamą nie pracuje i nie może podjąć zatrudnienia ostatni raz był zarejestrowany w PUP

do dnia [...] r., zaś w [...]r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Podkreślić trzeba, że okoliczność ta była już przedmiotem zainteresowania organów i przesądziła o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do dokonywania ponownej jej oceny w aspekcie obowiązujących przepisów prawa. Trudno bowiem wymagać od skarżącego spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, tj. odstąpienia od czynności zawodowych w sytuacji, gdy wcześniej przyznane miał świadczenie pielęgnacyjne, czego jednym z warunków była właśnie uprzednia rezygnacja z zatrudnienia.

Podkreślić również trzeba, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, iż K.K. wymaga stałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a ponadto korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Dlatego też, w ocenie Sądu, nieuprawniony jest wniosek Kolegium, jakoby niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego w związku z zapewnieniem matce prawidłowego funkcjonowania poprzez wykonywanie czynności życia codziennego, nie jest wystarczający do przyznania mu wnioskowanego świadczenia.

Mając powyższe rozważania na uwadze, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, celem dokonania ponownej oceny spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu.

W tym stanie rzeczy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak

w sentencji. W kwestii niewykonalności zaskarżonej decyzji (pkt II) orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.