Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 578/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 23a, art. 5, art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej: "organ I instancji") z dnia [...].02.2020r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko: R.W..

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art.138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 256) a także art. 21, art. 23a ust. 5, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r., o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 111; dalej: "u.ś.r.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: na wniosek M.D. (obecnie W.; dalej: "skarżąca") z dnia 05.07.2016r., Wójt Gminy decyzją z dnia [...].07.2016r., nr [...], przyznał prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko: R.W.. Decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z dnia 27.02.2019r. Kierownik GOPS wystąpił do Wojewody z zapytaniem czy w sprawie M.D. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Załączono również oświadczenie M.D. z dnia 14.02.2019r., dotyczące ustalenia państwa właściwego do wypłaty świadczeń rodzinnych.

Pismem z dnia 23.07.2019r. Wojewoda poinformował, że P.W. prowadzi działalność gospodarczą na terenie Wielkiej Brytanii w okresie od 28.02.2014r. do nadal. W związku z powyższym w niniejszej sprawie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od 01.02.2014r. do nadal.

Dnia 13.01.2020r. Wójt Gminy działając z urzędu, podjął postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...].07.2016r., nr [...], a następnie decyzją z dnia [...].02.2020r. nr [...] uchylił opisaną wyżej decyzję w okresie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że ojciec dziecka nie prowadzi działalności gospodarczej za granicą, cały czas przebywa w Polsce, nie ma żadnej aktywności zawodowej na terenie Wielkiej Brytanii. Działalność gospodarczą zarejestrował w Wielkiej Brytanii, ale tam nie przebywał i nie osiągał żadnych dochodów. Podniosła, że nie zamieszkiwała wówczas z ojcem dziecka, nie byli małżeństwem, formalnie nie stanowili rodziny i nie tworzyli gospodarstwa domowego. Związek małżeński został zawarty w dniu [...].08.2019r. P.W. mieszkał ze swoimi rodzicami w L. i tam pracował w gospodarstwie swoich rodziców, nie podejmował żadnej aktywności zawodowej za granicą w tamtym czasie, zatem regulacja zawarta w treści art. 23a ust. 2 oraz ust. 4 u.ś.r. nie ma zastosowania. Na dowód powyższego przedłożyła oświadczenie K.W. Nadto odwołująca podniosła zarzuty dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, polegające na nie przesłuchaniu ojca dzieci, nie pouczeniu jej o prawie składania dowodów i nie przeprowadzenie w związku z tym wszechstronnego postępowania dowodowego.

Kolegium nie podzieliło powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Powołując się na art. 23 a u.ś.r. wskazało, że wojewoda jest organem właściwym do ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenie przez wojewodę, że w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przesądza o jego właściwości rzeczowej w sprawach świadczeń objętych tymi przepisami. W następstwie dokonanych ustaleń, wojewoda orzeka w sprawach świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz decyduje w sprawach ustalania i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres, w którym dana osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji 9 art. 23a ust. 4-9 ustawy w zw. odpowiednio z art. 21 oraz art. 21 oraz art. 30).

W przedmiotowej sprawie Wojewoda poinformował Wójta Gminy, że w przypadku rodziny M.W. przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia 01.02.2014r. do nadal, co wynika z faktu, że P.W. prowadzi działalność gospodarczą na terenie Wielkiej Brytanii w okresie od 28.02.2014r. do nadal. W oparciu o powyższą informację Wójt Gminy zobowiązany był, w trybie powołanego wyżej art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...].07.2016r., nr [...] przyznającej stronie prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko: R.W..

Pismo Wojewody z dnia 23.07.2019r. stanowiło, zdaniem Kolegium, wystarczającą przesłankę do wydania przez Wójta Gminy zaskarżonej decyzji, a podniesione w odwołaniu kwestie związane z ewentualnym zatrudnieniem ojca dziecka na terenie Wielkiej Brytanii i jego dochodów nie mają znaczenia prawnego w przedmiotowej sprawie. Kwestie te nie mogą być badane przez Wójta Gminy ani Kolegium, z tego względu, że organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Wojewoda.

Końcowo wyjaśniło, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zasiłku rodzinnego na rzecz innego organu, w tym przypadku wojewody.

W skardze od sądu skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. :

- art. 23a ust. 1 , ust. 2 oraz ust. 4 u.ś.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, iż decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] uchylająca decyzję z dnia [...] czerwca 2015r. przyznająca prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko G.W. jest prawidłowa i że Wójt Gminy prawidłowo ustalił, że członek rodziny (ojciec dziecka) podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym przepisy o koordynacji nie miały zastosowania, a świadczenie zostało przyznane prawidłowo.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy , tj.:

- art. 28 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stron postępowania, niezawiadomienie wszystkich stron postępowania o toczącej się sprawie i wydanie decyzji bez przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, tj. bez udziału ojca dziecka P.W. , zarzucając jednocześnie nieważność postępowania.

- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie, a wręcz bezzasadne pominięcie przy orzekaniu dowodów złożonych w sprawie, w szczególności tych dołączonych do odwołania oraz prowadzenie postępowania bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu stron postępowania a zwłaszcza dobra rodziny dla której rzeczone świadczenia zostały przyznane i wypłacone.

3. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ administracji, że w tym konkretnym przypadku mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy żaden członek rodziny nie miał aktywności na terenie innego kraju, ani też nie uzyskiwał żadnych dochodów za granicą, ojciec dzieci mieszkał i przebywał przez cały czas w kraju.

Na tych podstawach wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy,

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniosła, że ojciec dziecka w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia, jak i w okresie jego pobierania przebywał na terenie Polski, nie miał żadnej aktywności zawodowej za granicą, nie pracował za granicą, nie miał żadnych dochodów za granicą, w związku z powyższym koordynacja systemów zabezpieczenie nie ma zastosowania w tym przypadku, a świadczenia które otrzymała były przyznane zgodnie z prawem i były należne.

Pracownicy GOPS mieli możliwość zbadania sprawy w 2015r. i po przeprowadzonym postępowaniu wydali decyzję przyznającą świadczenia na dzieci. Po 5 latach z dnia na dzień pozbawili ją zasiłków i świadczeń na dzieci, w sytuacji gdy powszechnie wiadomo, że weryfikacja międzynarodowa trwa bardzo długo od 2 do 3 lat, przez który jej dzieci zostaną pozbawione świadczeń, które im się należą zgodnie z przepisami. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieprzekonywujące, brak w nim dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą, w szczególności nie odniósł się do dokumentów dołączonych do odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 23a ust. 2 tej ustawy, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei w myśl art. 23a ust. 5 cytowanej ustawy, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy ojciec dzieci skarżącej może być uznany za członka "rodziny" osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych, w rozumieniu ww. przepisów. Z tego względu koniecznym jest przywołanie definicji legalnej rodziny zawartej w art. 3 pkt 16 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Kwestia interpretacji definicji "rodziny" (członka rodziny) była już przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych, które zwracały uwagę na kontekstowość tej swoistej definicji. Sądy wypowiadały się wprawdzie nie tylko na gruncie art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale również w odniesieniu do rozumienia pojęcia rodziny z archiwalnego już art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 ze zm.). Z uwagi na zbieżność obu definicji, prezentowane w tym zakresie stanowiska można odnieść do każdej z tych ustaw.

W wyroku z dnia 13 września 2017 r., sygn. I OSK 2955/16, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdyby intencją ustawodawcy było obligatoryjne zaliczenie do tak rozumianej "rodziny" wszystkich wymienionych w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych osób, to w przepisie tym nie umieszczono by słowa "odpowiednio". Z jego treści nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie poprzez użycie słowa "odpowiednio", uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie. W konsekwencji pod pojęciem "rodziny" rozumie się osoby wymienione w powyższej definicji legalnej, jednakże w zależności od sprawy w skład rodziny nie muszą wchodzić wszystkie osoby wymienione w tej definicji.

Jakkolwiek rodzice lub jedno z rodziców (art. 4 ust. 2 pkt 2 u.ś.r.) są uprawnieni do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, to jednak nie wolno zapominać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a zatem przysługuje tylko jednemu z rodziców, który nie tylko uiszcza wymagane środki pieniężne na utrzymanie dziecka, ale – jako członek rodziny dziecka – łączy wszystkie swoje dochody z dochodami pozostałych członków rodziny (w tym np. matki dziecka lub samego dziecka), wchodząc w ten sposób w skład "rodziny" w rozumieniu art. 3 pkt 16 u.ś.r. Nie jest zatem tak, że rodzic dziecka (w tym np. nie będący wówczas mężem matki ojciec dziecka) niezamieszkujący wspólnie z dzieckiem i ograniczający się jedynie do uiszczania zasądzonych przez sąd świadczeń alimentacyjnych może zostać uznany za osobę uprawnioną do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku lub za członka rodziny osoby uprawnionej do tego rodzaju świadczeń. Rodzic dziecka w opisanej sytuacji nie tworzy bowiem z dzieckiem oraz z pozostałymi członkami rodziny "wspólnoty dochodowej", o której mowa w definicji legalnej z art. 3 pkt 16 w zw. z art. 3 pkt 12 u.ś.r. Stosownie do art. 3 pkt 16 u.ś.r. w skład rodziny wchodzą jedynie rodzice, na których utrzymaniu pozostają dzieci spełniające warunki określone w tym przepisie, natomiast z treści art. 3 pkt 12 wynika, że "osobami pozostającymi na utrzymaniu" są tylko te osoby, które utrzymują się z połączonych dochodów wszystkich członków rodziny. Oznacza to, że warunkiem uznania rodzica dziecka (w tym ojca dziecka niebędącego mężem matki i nietworzącego wspólnego gospodarstwa domowego z dzieckiem) za osobę uprawnioną do zasiłku rodzinnego (z dodatkami) i członka rodziny jest tworzenie z dzieckiem, o którym mowa w art. 3 pkt 16 u.ś.r., wspólnoty dochodów, o której mowa w art. 3 pkt 12 u.ś.r.

W świetle przedstawionych dotychczas rozważań należy wskazać, że organy pominęły podnoszone w toku postępowania przez skarżącą okoliczności, które w jej przekonaniu wykluczają zaliczenie ojca dziecka do rodziny skarżącej i jej dzieci (w rozumieniu u.ś.r.). Skarżąca np. w odwołaniu podnosiła, że ojciec dziecka nie prowadzi działalności gospodarczej za granicą, cały czas przebywa w Polsce, nie ma żadnej aktywności zawodowej na terenie Wielkiej Brytanii. Działalność gospodarczą zarejestrował w Wielkiej Brytanii, ale tam nie przebywał i nie osiągał żadnych dochodów. Podniosła, że nie zamieszkiwała wówczas z ojcem dziecka, nie byli małżeństwem, formalnie nie stanowili rodziny i nie tworzyli gospodarstwa domowego. Związek małżeński został zawarty w dniu 17.08.2019r. P.W. mieszkał ze swoimi rodzicami w L. i tam pracował w gospodarstwie swoich rodziców.

Wykluczając z góry możliwość, aby ojciec dzieci nie został uznany za wchodzącego w skład rodziny, organy nie poczyniły prawidłowych ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych podnoszonych w tym zakresie przez stronę. Doprowadziło to do naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a., przy czym ww. naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym, że organy obu instancji przywołały uzyskaną od Wojewody informację, iż w sprawach dotyczących uprawnień skarżącej do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na jej dzieci przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie we wskazanym w niej okresie, należy wskazać, że przekazując taką informację Wojewoda nie weryfikuje, czy osoba wskazana przez organ, jako członek rodziny osoby uprawnionej przebywający poza granicami kraju faktycznie posiada status członka rodziny. W tym zakresie Wojewoda polega na informacji zawartej we wniosku organu o ustalenie zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W konsekwencji stanowisko Wojewody może być uznane za wiążące wyłącznie wtedy, gdy informacja zawarta we wniosku organu dotycząca tego, że osobę przebywającą za granicą uznano za członka rodziny osoby uprawnionej, jest prawidłowa.

Zaprezentowana interpretacja oraz sposób zastosowania wskazanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych pozostają w zgodzie z relewantnym prawodawstwem Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 1 lit. i pkt 1 i) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co do zasady, termin "członek rodziny" oznacza "każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego przyznawane są świadczenia". W zakresie zatem definiowania powyższego pojęcia regulacje unijne odsyłają do prawa krajowego (w tym przypadku – polskiego). Ponadto art. 67 cyt. rozporządzenia wyraźnie stanowi, że osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Z przepisu tego wynika zatem, że przebywający na terytorium innego państwa członkowskiego obywatel własnego państwa członkowskiego może być uprawniony do świadczeń rodzinnych na terytorium tego pierwszego państwa tylko pod warunkiem, że na terytorium własnego państwa jest on uznawany za członka rodziny beneficjentów świadczeń. Dodatkowej wskazówki interpretacyjnej dostarcza art. 68a rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny, właściwa instytucja wywiązuje się ze swoich prawnych obowiązków poprzez udzielenie tych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania. Istotnym zatem warunkiem udzielenia świadczeń rodzinnych jest faktyczne i realne utrzymywanie członków rodziny przez osobę, której świadczenia mają zostać udzielone.

W ostatniej kolejności należy zwrócić uwagę właściwym organom, że jeśli w ramach podstawy prawnej decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenia rodzinne w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powiązano przepis art. 23a ust. 5 z art. 32 ust. 1 u.ś.r. – co jest uzasadnionym podejściem – to warunkiem zastosowania kompetencji wynikającej z powyższych przepisów jest uzyskanie od wojewody informacji ustalającej (art. 23a ust. 5 w zw. z art. 23a ust. 2 u.ś.r.) nie tylko, że podmiot, o którym mowa w art. 23a ust. 2 u.ś.r., podlega ustawodawstwu innego państwa członkowskiego (a więc w sprawie mają potencjalnie zastosowanie przepisy Unii Europejskiej o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), lecz dodatkowo, że potencjalnie uprawniony nabył w innym państwie prawo do świadczeń rodzinnych w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Takie podejście jest jedynie prawidłowym rozwiązaniem spornej korelacji pomiędzy przepisami art. 23a ust. 5 i art. 32 ust. 1 u.ś.r. O ile bowiem przepis art. 23a ust. 5 cyt. ustawy wymaga jedynie ustalenia przez wojewodę – jako przesłanki uchylenia przez właściwy organ decyzji o nabyciu prawa do świadczeń rodzinnych – że w sprawie mają zastosowanie (choćby potencjalne, gdyż do sytuacji kolizji regulacji krajowych lub kumulacji wypłaty świadczeń może nie dojść) przepisy Unii Europejskiej o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o tyle art. 32 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przesłanką uchylenia decyzji jest ustalenie, że członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewoda powinien zatem w takiej sytuacji ustalić nie tylko, czy i w jakim zakresie w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, lecz dodatkowo – czy, kiedy i w jakim zakresie członek rodziny nabył prawo do świadczenia w innym państwie, w którym stosuje się antykolizyjne przepisy prawa Unii Europejskiej o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dopiero na podstawie tego rodzaju pełnej informacji wojewody dopuszczalne jest wzruszenie przez właściwy organ decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 23a ust. 5 u.ś.r.

Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł pełnej wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu.

Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a.

Organy poczynią ustalenia faktyczne i prawne z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy j.w. Ustalony w powyższy sposób stan faktyczny zostanie następnie poddany ocenie z punktu widzenia podstaw do zastosowania art. 23a ust. 5 u.ś.r., przy uwzględnieniu ww. stanowiska Sądu, dotyczącego wykładni pojęcia rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 16 u.ś.r.