Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 588/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust.1
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska, , Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi małoletniego B. W. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową L. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania renty rodzinnej, po zmarłym W. W. dla małoletniego B. W.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2006 r. małoletni B. W., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego L. C., skierował do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie, w trybie 83 ustawy z

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) renty rodzinnej po zmarłym ojcu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia wskazując, że zmarły posiadał łącznie udowodniony okres składkowy wynoszący 14 lat, 7 miesięcy i 27 dni. Natomiast w latach 1985-1987, 1991-1993, 1995-1996, 1997-1998 oraz w okresie od ustania ostatniego okresu zatrudnienia w dniu 31 grudnia 2003 r., do dnia zgonu nie został udowodniony żaden okres pracy poparty opłacaniem składki na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Ponadto organ nie dostrzegł

w sprawie szczególnych okoliczności, które uniemożliwiałyby przezwyciężenie przeszkód w zatrudnieniu oraz nabyciu uprawnień do świadczenia ustawowego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W dniu 25 listopada 2013 r., małoletni B. W. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego L. C., ponowił do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie w trybie 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

renty rodzinnej po zmarłym ojcu.

Wnioskodawca wskazał, że jego ojciec ma potwierdzone 5 lat pracy

w okresie 10 lat przed śmiercią. Zaznaczył, że Prezes ZUS nie zaliczył mu stażu pracy m. in. w okresie od 14 listopada 1985 r. do 8 września 1987 r. gdzie był zatrudniony

w Przedsiębiorstwie [...] w [...], bo nie przedstawił świadectwa pracy, które było nie do zdobycia. Dodał, że jego brat jest trwale chory, co wiąże się z kosztownym leczeniem. Matka ma przepracowane w wieku 52 lat 33 lata pracy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznał małoletniemu B. W. rentę rodzinną w drodze wyjątku do ukończenia 16 roku życia.

Kolejnym wnioskiem z dnia 15 grudnia 2015 r., L. C. przedstawiciel ustawowy małoletniego B. W. zwróciła się do organu z kolejnym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia w trybie wyjątkowym.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ojciec B. W. zmarł na skutek [...]. Wyjaśniła, że złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej, jednak organ rentowy rozpoznał go odmownie w dniu [...] lipca 2006 r., wskazując, że śmierć wnioskodawcy nie nastąpiła w ciągu 18 miesięcy od ustania okresów składkowych lub nieskładkowych. Strona zakwestionowała to stanowisko. Stwierdziła, że ojciec B. W. udokumentował 20 lat i 1 miesiąc okresów składkowych, tym samym posiadał wymagany staż do uzyskania renty rodzinnej. Wnioskodawca uznał, że w sprawie występują szczególne okoliczności, bowiem pożar w prowadzonej firmie, w wyniku czego przedsiębiorstwo popadło w długi doprowadziło do tragicznej sytuacji życiowej ojca i rodziny.

Po rozpoznaniu wniosku z dnia 15 grudnia 2015 r., o ponowne ustalenie prawa do świadczenia w trybie wyjątkowym Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] odmówił przyznania renty rodzinnej po zmarłym W. W.

W uzasadnieniu wniosku organ, powołując się na treść przepisu art. 83 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS wskazał, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

Prezes ZUS wyjaśnił, że renta rodzinna w drodze wyjątku dla małoletniego B. W. nie może być przyznana, ponieważ nie jest spełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania, które to pojęcie odnosi się do kryterium posiadanych środków utrzymania na tle wysokości najniższej emerytury, która od 1 marca 2016 r. wynosi 882,56 zł. Ponadto przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania.

Prezes ZUS uznał, że posiadane środki utrzymania, to pobierane przez matkę wnioskodawcy wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 4117,36 zł brutto (średnia z 3 miesięcy) oraz renta R. C. w kwocie 83,98 zł. Wykazany dochód przypadający na jednego członka 3 osobowej rodziny w wysokości 1400,45 zł miesięcznie, przekracza kwotę najniższego świadczenia emerytalnego, co nie pozwala na uznanie, iż małoletnie dziecko nie posiada niezbędnych środków utrzymania.

Wobec powyższego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał odmowną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...].

Od decyzji tej strona wniosła odwołanie kwestionując stanowisko w niej zawarte.

Nie zgodziła się z oceną, że rodzina posiada wystarczające środki na utrzymanie. Wskazała, że synowie chorują, co wiąże się z konicznością ponoszenia dodatkowych kosztów, również L. C. cierpi na szereg schorzeń, dlatego jej zdaniem należałoby uzupełnić materiał dowodowy o dodatkową dokumentację. Przyznała, że starszy syn otrzymuje świadczenie w [...] jednak jest to świadczenie okresowe i

w każdej chwili może je utracić.

W toku postępowania odwoławczego organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że z przedstawionej dokumentacji rentowej wynika, że

z uwagi na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności małoletniemu dziecku przyznano rentę rodzinną w drodze wyjątku. Wypłata tego świadczenia była realizowana do 30 listopada 2015 r. Wyjaśnił, że świadczenia w drodze wyjątku nie są przyznawane raz na całe życie. Świadczenia, o których mowa wyżej pozostawione zostało uznaniu Prezesa ZUS, który uznał, że aktualny stan faktyczny wskazuje, że okoliczności przyznania świadczenia w drodze wyjątku uległy zmianie. Z dokumentacji wynika, że średni dochód rodziny wynosi 3156,99 zł brutto, a wykazany średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 1080,32 zł brutto i jest wyższy od kwoty najniższej emerytury, która od dnia 1 marca 2015 r. wynosi 880,45 zł brutto. Dochód przypadający na osobę w rodzinie może nie zaspokajać wszystkich potrzeb życiowych, jednakże trudno uznać, iż nie pozwala na zaspokojenie potrzeb niezbędnych, podstawowych, zatem nie można uznać, że małoletnie dziecko pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania.

W związku z powyższym, w stanie faktycznym przedstawionym w sprawie, brak jest podstaw do przyznania małoletniemu dziecku renty rodzinnej w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wobec powyższego organ wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2016 r.

Na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] L. C., działając w imieniu małoletniego B. W., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na ich niezastosowaniu

i w konsekwencji na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy, poprzez uznanie, że małoletnie dziecko nie spełnia przesłanki nie posiadania niezbędnych środków utrzymania i przyrównanie jego osobistych potrzeb do przeciętnego dziecka podczas, gdy jego sytuacja zdrowotna i osobista powodują, że ma on zwiększone potrzeby, a organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ich rozpoznania i oceny. Skarżąca podniosła, że organ oceniając sytuację materialną rodziny nie uwzględnił sytuacji materialnej i życiowej drugiego syna - kosztów jego utrzymania, leczenia, opieki - co ma istotny wpływ na ocenę sytuacji materialnej rodziny,

2. art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w uznaniu, że kwota 4.117,36 PLN to stałe dochody matki małoletniego skarżącego bez szczegółowego zbadania skąd one wynikają, oraz jaka jest możliwość ich utrzymania na dotychczasowym poziomie w przyszłości, co składa się na tak wyliczone wynagrodzenie, za jaki okres zostało ono wyliczone. Skarżąca wskazała, że

wynagrodzenie średniomiesięcznie policzone zostało za okres 3 miesięcy, a nie średniorocznie - a więc uwzględniono: wypłatę trzynastej pensji, zapomogę z funduszu socjalnego, wypłatę wynagrodzenia za nadgodziny za okres kilku miesięcy.

3. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania podczas gdy przesłanka ta została spełniona - a konstatacja organu w tym zakresie wynika z braku przeprowadzenia pełnego i wszechstronnego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie.

Sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, które zostały wskazane przez ustawodawcę w treści art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach

i rentach z FUS.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ w podjętej przez siebie decyzji automatycznie bez dokładnego zbadania sprawy uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki nie posiadania niezbędnych środków utrzymania przyrównując jego sytuację do przeciętnego dziecka. Organ w ogóle nie wziął pod uwagę szczególnej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego oraz jego rodziny, nie zbadał dokładnie jakie składniki wpływają na wysokość wynagrodzenia ustalonego jako średnie - a wzięte

z okresu 3 miesięcy, kiedy to matka skarżącego otrzymuje: trzynastą pensję, wypłatę za godziny nadliczbowe za okres kilku miesięcy, zapomoga z funduszu socjalnego. Małoletni wnioskodawca choruje na przewlekłe zapalenie zatoki nosowej. Na

to schorzenie był sześciokrotnie operowany. Jego starszy brat jest osobą wymagającą stałej opieki. Przyjmuje leki, ale niezbędnym w jego sytuacji jest także leczenie psychiatryczne, oraz stała opieka. Z uwagi na stan jego zdrowia jego potrzeby związane z niezbędnym utrzymaniem są większe od przeciętnych. Organ nie zbadał dokładnej struktury dochodów przypadających na członka rodziny skarżącego.

Skarżąca zauważyła również, że organ błędnie przyjął, iż skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ wydający decyzje podkreślił, że dochód przypadający na jednego członka rodziny nie wskazuje, aby skarżący pozostawał bez niezbędnych środków utrzymania. przedmiotowym stanie faktycznym. W jej ocenie organ odniósł się jedynie

do wskazanego przez skarżącego dochodu na członka rodziny. Nie dokonał jednak analizy sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego, z której wynika, że

w związku z chorobą samego skarżącego oraz jego brata minimalne potrzeby rodziny odbiegają od standardowych potrzeb przeciętnej rodziny.

W odpowiedzi na skargę Prezesa ZUS wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił,

że renta rodzinna jest pochodną świadczenia osoby zmarłej. W związku z tym

w pierwszej kolejności bada się uprawnienia, jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. Również szczególna okoliczność, o której mowa w przepisie, odnosi się do osoby zmarłej. Ponadto powtórzył argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, bowiem dochód w rodzinie znacznie przewyższa wysokość najniższego świadczenia emerytalnego z FUS, a zatem nie można przyjąć, by obecnie małoletni B. pozbawiony był niezbędnych środków utrzymania. Oznacza to, że niewątpliwie trudna sytuacja materialna w gospodarstwie domowym skarżącej nie jest tożsama z brakiem środków utrzymania. Najniższe świadczenie emerytalne z FUS to obecnie zaś 882,56 zł brutto a z dodatkiem pielęgnacyjnym, kierowanym do osób o zwiększonych, ze wglądu na stan zdrowia, potrzebach materialnych, 1091,23 zł brutto. Niewątpliwie kwota, jaka ma na potrzeby swoje i synów skarżąca, przewyższa wartość najniższej emerytury, nawet wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Ze wskazanej powyżej wysokości świadczenia, w ocenie ustawodawcy, osoba pobierająca je ma możliwość utrzymania się samodzielnie, w stopniu podstawowym - zatem za ustawodawcą także organ rentowy przyjmuje tę kwotę - wyrażoną w wartości brutto - za niezbędne minimalne środki utrzymania. Dotyczy to także osób ubezpieczonych o długim stażu ubezpieczeniowym, które same wypracowały sobie prawo do świadczenia ustawowego, a także osób w złym stanie zdrowia, legitymujących się całkowitą niezdolnością do pracy czy też osób w podeszłym wieku. Kryterium dochodu jest przez organ przyjmowane zgodnie z ustalonym ustawowo najniższym świadczeniem emerytalnym i rentowym - nie ma możności oparcia się natomiast na kryterium wydatków, te bowiem każdy z wnioskodawców ustala inaczej. Nie ma zatem żadnej podstawy by organ czynił jakiekolwiek ustalenia w kwestii stanu zdrowia któregokolwiek z synów skarżącej - przedmiotem postępowania nie jest świadczenie dla pełnoletniego R., małoletni B. zaś jest z tytułu swego wieku i tak traktowany jako osoba niezdolna do pracy. Skoro zaś dochód na osobę w rodzinie przewyższa wysokość świadczenia emerytalnego wraz dodatkiem pielęgnacyjnym, to nawet eksponowane przez skarżącą zwiększone potrzeby finansowe jej synów są - w stopniu podstawowym - zaspokojone. Tym samym nie ma podstaw do uznania, że - przy dochodzie 1.400 zł brutto na osobę w rodzinie miesięcznie - małoletni B. (a tylko jego ewentualne uprawnienia, a tym samym sytuacja bytowa, były przedmiotem postępowania) pozbawiony jest środków utrzymania w wymiarze nie zbędnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga podlega oddaleniu.

Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 83 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.).

Z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość, co w przedmiotowej sprawie wystąpiło, bowiem skarżąca nie spełniała przesłanki braku posiadania niezbędnych środków utrzymania, co skutkowało odmową przyznania świadczenia w postaci renty rodzinnej

Na wstępie należy podkreślić, że w odróżnieniu od ogólnych zasad określających warunki przyznawania prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego

(tj. świadczeń finansowanych i zależnych od zgromadzonych na ten cel na indywidualnych kontach ubezpieczonych środków pochodzących ze składek ubezpieczeniowych), art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest regulacją szczególną. Pozwala ona na uzyskanie świadczenia odpowiadającego świadczeniu ubezpieczeniowemu przez osoby, które nie spełniają warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty w trybie zwykłym. Przewidziane w powołanym przepisie świadczenia finansowane są z budżetu państwa (art. 84 ustawy), nie zaś z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, kwestia ich przyznania pozostawiona została uznaniu Prezesa ZUS. Omawiany przepis posługuje się bowiem sformułowaniem "Prezes Zakładu może przyznać..." świadczenie w drodze wyjątku, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w tym trybie. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest więc ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem tylko badać, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Jakkolwiek przesłanka braku posiadania niezbędnych środków utrzymania nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że należy

ją ocenić porównując sytuację materialną ubiegającego się o świadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne (por. wyrok NSA 15 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2248/12, publ. Lex nr 1291381, wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. I OSK 292/11, publ. LEX nr 1081017, wyrok NSA z dnia 27 września 2006 r., sygn. I OSK 1112/06, publ. LEX nr 321169).

Z uwagi więc na brak ustawowej definicji owej przesłanki organ podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, ma obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej – art. 7 k.p.a, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego – art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a

W ocenie Sądu Prezes ZUS przeprowadził taką analizę w kontrolowanej sprawie. Organ przytoczył wysokość minimalnej emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renty rodzinnej, która od 1 marca 2015 r. wynosiła 880,45 zł brutto. Porównanie wysokości tego świadczenia, uznanego przepisami za takie, które służy zaspokajaniu niezbędnych potrzeb, a wysokością dochodu matki małoletniego skarżącego (z załączonej dokumentacji wynika, że średni dochód skarżącej w okresie od stycznia 2015 r., do kwietnia 2015 r., mieścił się w przedziale kwotowym 2.307,53 zł (marzec 2015 r.) do 3.890,09 zł (październik 2015 r.) prawidłowo doprowadziło do stwierdzenia, że nie pozostaje on w sytuacji, która nie pozwala na zaspokojenie tych potrzeb. Wskazać należy, że chodzi tu o brak niezbędnych, a nie niewystarczających środków utrzymania. Ocenie podlega zatem, czy środki utrzymania jakimi dysponuje rodzina są wystarczające do zaspokojenia najbardziej podstawowych, a nie wszystkich potrzeb. Z notatki służbowej z dnia 21 stycznia 2016 r., wynika ponadto, że organ nie uwzględnił przy ustalaniu wysokości dochodu świadczenia pobieranego z [...] przez starszego syna wnioskodawczyni. Gdyby to zrobił dochód rodziny byłby jeszcze wyższy.

Sąd nie zgodził się z zarzutem, iż dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego należało uwzględnić potrzeby rodziny, które odbiegały od standardowych potrzeb przeciętnej rodziny z uwagi na chorobę skarżącego. W orzecznictwie przyjmuje się, iż właśnie zastosowanie miernika dochodów pozwala na najbardziej obiektywną ocenę sytuacji materialnej strony. Zastosowanie innego kryterium do dokonania takiej oceny, np. kryterium wydatków strony, nie zapewniłoby obiektywizmu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1541/16 dostępny w bazie CBOIS www.nsa.gov.pl).

Takiej ocenie organu nie można więc zarzucić błędu. I w tym stanie rzeczy argumenty podniesione w skardze takie jak pominięcie stanu zdrowia skarżącego, niedokładne zbadanie struktury dochodów przypadających na członka rodziny nie mogły mieć wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Skarżący, bezspornie posiada niezbędne środki utrzymania w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem nie może skutecznie ubiegać się o świadczenie o charakterze wyjątkowym.

Nietrafny jest więc zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Nie można również podzielić prezentowanego w skardze stanowiska, że Prezes ZUS nie ocenił sytuacji materialnej strony wnioskującej o przyznanie świadczenia, gdyż wziął pod uwagę jedynie dochód przypadający na członka rodziny i uznał automatycznie, że wykazane przez skarżącą środki nie pozwalają uznać, że jest ona pozbawiona niezbędnych środków utrzymania. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dostrzegł, iż sytuacja skarżącej i jej syna może być trudna. Jednak prawidłowo wywiódł, że w przypadku B. C. niespełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczeń nie nastąpiło wskutek szczególnych okoliczności.

Sąd z pełnym zrozumieniem podchodzi do sytuacji życiowej rodziny. Podkreślić jednak należy, że świadczenie w drodze wyjątku nie stanowi odszkodowania za zgon rodzica, który w przedmiotowej sprawie nie stanowi szczególnych okoliczności

w rozumieniu przepisu art. 83 ww. ustawy.

W tej sytuacji słusznie Prezes ZUS odmówił skarżącemu przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał indywidulanej oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, nie ograniczył się jedynie do kryterium dochodowego. Rozstrzygnięcie jest prawidłowe, w wystarczający sposób uzasadnione

i nie jest dowolne, znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa, jak

i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd nie stwierdził zaś takiego naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogłoby uzasadniać uchylenie wydanej decyzji.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2016 r. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.