Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1525/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1525/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Asesor WSA Maja Chodacka, Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr), Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2007r., sprawy ze skargi Komendanta Policji w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych)


UZASADNIENIE

Komenda Policji w K. wystawiła w dniu [...] tytuły wykonawcze Nr [...], nr [...] nr [...], obejmujące opłaty w z tytułu pobytu do wytrzeźwienia w jednostce policji i przesłała je do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego K.-P.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] wydał postanowienie o zwrocie tytułów wykonawczych Wierzycielowi, uzasadniając, iż nie może wszcząć postępowania egzekucyjnego w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze, bowiem do tego, aby należność z tytułu pobytu do wytrzeźwienia w jednostce policji mogła być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej, niezbędne jest spełnienie wymogów określonych w art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego winna być zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzja, w której ustala się (określa się) wysokość powstałego zobowiązania.

W zażaleniu Komenda Policji w K. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów: art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005 roku, Dz. U. Nr 229 poz. 1954) i art. 6 ust. 1 ustawy o Policji (tekst jednolity z 2002 roku Dz. U. Nr 7 poz. 58 ze zm.) oraz art. 42 ust. 5a ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (teks jednolity z 2002 roku Dz. U. Nr 147 poz. 1231 ze zm.), w związku z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca stwierdziła, iż obowiązek uiszczenia należności z tytułu pobytu do wytrzeźwienia w jednostce policji wynika bezpośrednio z przepisów prawa i mieści się w zakresie działania administracji rządowej, do której należą, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o Policji, komendanci wojewódzcy Policji.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż należności z tytułu pobytu do wytrzeźwienia w jednostce policji podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, gdyż są to należności pieniężne, niespełniające wymogów zobowiązań powołanych w pkt 1 i 2 tego przepisu, a pozostają one we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Art. 3 § 1 ustawy, w pierwszej części zdania dopuszcza możliwość egzekucji obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień, natomiast druga część zdania mówi o obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa i dotyczy obowiązków niepieniężnych wynikających z aktów generalnych. W art. 3a powołanej ustawy zostały wymienione inne dokumenty mogące być podstawą prawną egzekucji i nie ma wśród nich wezwania do zapłaty zamieszczonego w aktach egzekucyjnych sprawy. Zatem przedmiotowe tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów z art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Komendant Policji w K. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie:

• art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, że w części dotyczącej egzekwowania obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do obowiązków niepieniężnych, wynikających z aktów generalnych, a nie ma zastosowania do opłat za pobyt do wytrzeźwienia w jednostce Policji, pobieranych przez organ administracji rządowej na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,

• art. 42 ust. 5 w zw. z art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, i § 29 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 roku, w sprawie doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20 poz. 192), poprzez stwierdzenie, że podstawą prawną tytułu wykonawczego obejmującego opłatę za pobyt do wytrzeźwienia winna być decyzja administracyjna ustalająca wysokość i zakres zobowiązania.

Zdaniem strony skarżącej sądy administracyjne dokonując interpretacji art. 3 § 1 powołanej ustawy nie kwestionują zasadności stosowania w egzekucji obowiązków pieniężnych wynikających bezpośrednio z przepisów prawa bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej, ustalającej istnienie tego obowiązku. Ugruntowane w orzecznictwie jest jednie wyłączenie z dyspozycji tego przepisu zobowiązań podatkowych. Jednakże opłaty za pobyt do wytrzeźwienia nie stanowią zobowiązań podatkowych. Opłata ta nie stanowi, bowiem dochodu, ani daniny publicznoprawnej, będąc w istocie zwrotem kosztów poniesionych na utrzymanie i obsługę osoby nietrzeźwej. Jest ona obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z przepisu art. 45 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz wydanego na podstawie art. 45 ust. 5a tej ustawy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 powołanej ustawy, stwierdzić należy, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Zatem obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej można ze względu na źródło ich powstania podzielić na: obowiązki wynikające z aktów administracyjnych (np. decyzji lub postanowień właściwych organów), oraz na obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów prawa należące do administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego – niezależnie od aktów indywidualnych (decyzji, ugody lub postanowienia). W takim przypadku obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa i podlega wykonaniu bez potrzeby jego konkretyzacji w akcie indywidualnym.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z art. 42. ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 70 poz. 473 ze zm.), zgodnie z którym, za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Z treści ust. 5a, powołanego przepisu wynika, że egzekucja z tych należności, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie zawartej w art. 46 powołanej ustawy delegacji, Minister Zdrowia rozporządzeniem z dnia 4 lutego 2004 roku w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20 poz. 192 ze zm.) w § 29 określił maksymalną wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji.

Zatem, jak słusznie podniosła strona skarżąca, przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów prawa, a to art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 42 ust. 5a ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w związku z art. 2 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.