Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1384/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.107 ust. 1 i3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: § 4 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: specjalista Edyta Pacewicz po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 593/13 w sprawie ze skargi P.S. na rozkaz personalny Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 16 lipca 2013 r. nr 1122 w przedmiocie ustalenia wysługi lat i nabycia prawa do wzrostu uposażenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 593/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi P.S. na rozkaz personalny Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 16 lipca 2013 r. nr 1122 w przedmiocie ustalenia do wysługi lat i nabycia prawa do wzrostu uposażenia, uchylił zaskarżony rozkaz personalny.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w raporcie z dnia 14 maja 2013 r. P.S. zwrócił się do tego organu z wnioskiem o zaliczenie do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym dziadków, to jest od dnia 15 października 2003 r. do dnia 1 października 2006 r.

Rozkazem personalnym z dnia 18 czerwca 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w Krasnymstawie określił skarżącemu na dzień przyjęcia do służby w Policji, to jest na 23 czerwca 2008 r. łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego policjantów 4 lata, 1 miesiąc, 23 dni i określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień złożenia raportu w wysokości 9 %.

Od powyższego rozkazu personalnego P.S. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę rozkazu personalnego w części określającej datę, od której przysługuje mu prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego, to jest z uwzględnieniem trzyletniego okresu przedawnienia od dnia złożenia raportu oraz wypłacenie zaległego uposażenia.

Lubelski Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, rozkazem personalnym z dnia 16 lipca 2013 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Krasnymstawie z dnia 18 czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ odwoławczy powołał treść przepisów: art. 101 ust. 1 ustawy o Policji; § 4 ust. 1 pkt 1-5; § 5 ust. 2-4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r.; art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310); art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1403).

Organ odwoławczy wskazał, że ze złożonych dokumentów jednoznacznie wynika, iż P.S. spełniał wszystkie przesłanki uznania go za domownika, to jest we wskazanym we wniosku okresie miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, stale pracował w tym gospodarstwie i nie był związany z rolnikiem stosunkiem pracy. W opinii organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w Krasnymstawie prawidłowo zmienił wysługę lat i ustalił zainteresowanemu funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby w Policji łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego: 4 lata, 1 miesiąc, 23 dni i określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień złożenia raportu, to jest 14 maja 2013 r. w wysokości 9 %.

Organ odwoławczy podkreślił, że funkcjonariusz dopiero w trakcie zatrudnienia złożył przełożonemu dokumenty potwierdzające okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które uprawniają do uposażenia zasadniczego w wyższej wysokości. Przy tym dzień złożenia wniosku jest momentem, od którego ogólny staż policjanta wzrasta.

Organ odwoławczy z analizy § 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. wywodził, że skutek w postaci powstania roszczenia policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje z chwilą złożenia we właściwej komórce organizacyjnej jednostki Policji dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą chwilą rozpoczyna się bieg terminu określonego w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast upływ tego terminu jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że policjantowi nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa uposażenia, czy innych należności pieniężnych. W tej sytuacji brak było podstaw do określenia policjantowi terminu nabycia prawa do procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi na dzień przypadający 3 lata wstecz od dnia złożenia przez niego wniosku o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym dziadków. Wobec tego organ uprawniony był do określenia procentowej wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi na dzień złożenia przez niego stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P.S. wniósł o uchylenie w całości rozkazu personalnego Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Krasnymstawie. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu skarżący zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, to jest § 5 ust. 2 w związku z § 5 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu prawnego, że skutek w postaci powstania roszczenia policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje z chwilą złożenia w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat i z tą chwilą rozpoczyna się bieg terminu przewidzianego w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat powstaje z mocy prawa w dacie przyjęcia do służby, z chwilą powstania tego prawa wymagalne staje się roszczenie o realizację przedmiotowego prawa, termin wymagalności roszczenia jest terminem początkowym dla rozpoczęcia biegu trzyletniego terminu przedawnienia, zaś złożenie wniosku oraz rozkaz personalny mają charakter czynności wyłącznie deklaratoryjnych, potwierdzających powstałe uprzednio uprawnienie.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że spór sprowadza się do różnej wykładni przepisów § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. oraz art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu.

Według § 5 ust. 3 tego rozporządzenia przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów zaliczanych do wysługi lat.

Z kolei przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. stanowi, że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Przepisy o przedawnieniu, do których nawiązuje się w § 5 ust. 4 rozporządzenia przewidują, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 107 ust. 1 ustawy o Policji) oraz, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa między innymi każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia (art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji).

Następnie Sąd I instancji wskazał, że analiza przywołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział możliwość późniejszego ustalenia niż podczas przyjęcia do służby jaki był istotny dla uposażenia policjanta rzeczywisty okres jego wysługi lat podczas przyjęcia do służby, czyli w konsekwencji możliwe jest późniejsze ustalenie, że na dzień przyjęcia policjanta do służby okres jego wysługi lat był inny niż przyjęty pierwotnie. Przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia przewiduje bowiem możliwość zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów. W takiej sytuacji (zaliczenia dotychczas nieudokumentowanych okresów) należy - zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia - w drodze decyzji zmienić wysługę lat (wraz z jej okresami składowymi) na dzień przyjęcia policjanta do służby, określając w tej decyzji termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Przy tym, zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia, dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji.

W ocenie Sądu, należy mieć jednak na uwadze kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że w § 5 ust. 4 in fine rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. użyto sformułowania "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Z treści przepisu wynika, że sformułowanie to dotyczy niewątpliwie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowej wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Potrzeba określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia jest konsekwencją tego, że prawo do uposażenia ulega przedawnieniu zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, według którego roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy rozpoczynaniu służby w Policji jest okolicznością obiektywną niezależną od tego, czy policjant powoła się na te okresy i je udokumentuje. Natomiast od udokumentowania okresów zaliczanych do wysługi lat zależy jedynie, czy wysługa lat zostanie w odpowiedni sposób ustalona w decyzji oraz czy policjant otrzyma odpowiedni wzrost uposażenia zasadniczego. Zaniechanie udokumentowania przez policjanta okresów zaliczanych do wysługi lat powoduje, że jego uposażenie zasadnicze jest ustalane w wysokości niższej niż mogłoby być ustalone, gdyby policjant prawidłowo udokumentował okresy zaliczane do wysługi lat. Nie oznacza to jednak - inaczej niż zdają się uważać organy obydwu instancji - że policjant bezpowrotnie traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy, albo przynajmniej na nowo udokumentowanej, wysługi lat za cały okres od rozpoczęcia służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat. Zapobiega temu treść przepisów § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., które przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego 3 letni termin przedawnienia, należy uwzględniać także przepis art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy, według którego bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia przerywa między innymi każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Z przepisu tego wynika zatem, że dzień złożenia udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr (tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r.) przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowych udokumentowanych okresów wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej.

W rezultacie policjant traci bezpowrotnie prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy, albo tylko na nowo udokumentowanej wysługi lat nie za cały okres od rozpoczęcia służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat, lecz jedynie za okres objęty przedawnieniem. Na skutek podjęcia przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia zasadniczego za nieprzedawniony, trzyletni okres.

Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowy jest pogląd przedstawiany przez skarżącego, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant nabywa z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzgledniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. Zatem gdy w dacie przyjęcia do służby policjant legitymuje się wymaganą wysługą lat to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nabywane jest z mocy prawa. W konsekwencji złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter jedynie potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie. Innymi słowy, wydana w tym zakresie decyzja ma charakter deklaratoryjny.

Zatem bezpodstawne jest twierdzenie organów obu instancji, że z chwilą złożenia wniosku o zmianę wysługi lat powstaje roszczenie policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu nowej wysługi lat.

Mając na uwadze powyższe stwierdzenia oraz treść przepisu art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, Sąd I instancji wskazał, że nieprawidłowe jest również stanowisko organów obu instancji, iż złożenie wniosku o zaliczenie do wysługi lat dodatkowego okresu, a więc podjęcie czynności, o jakiej mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, dopiero rozpoczynało bieg przedawnienia, a nie przerywało jego biegu. Sąd zwrócił uwagę, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat związane jest ze spełnieniem przesłanki w postaci zaliczenia do wysługi lat pewnych okresów, najczęściej z tytułu pracy w różnym charakterze, a decyzja określająca prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat ma charakter deklaratoryjny. Zaś okoliczność, że policjant składa dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, skutkuje tylko tym, że jego roszczenie za okres dłuższy niż 3 lata wstecz przedawnia się.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Lubelski Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylenie obu decyzji administracyjnych, w sytuacji gdy organy Policji w toku postępowania administracyjnego dokonały właściwej interpretacji przepisów art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że logiczna wykładnia regulacji § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 06 grudnia 2001 r., pozwala przyjąć, iż skutek w postaci powstania roszczenia policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat następuje z chwilą złożenia w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą chwilą rozpoczyna się bieg terminu określonego w art. 107 ust 1 ustawy o Policji, natomiast upływ tego terminu jest przesłanką materialnoprawną, która skutkuje tym, iż policjantowi nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Niniejsza analiza przepisów dotyczących przyznawania i wypłaty dodatku z tytułu wysługi lat, pozwala przyjąć, że policjant ma prawo do uposażenia w wysokości wyższej pod warunkiem nabycia do niego prawa. Następuje to w momencie udokumentowania przez policjanta dłuższego stażu pracy. W niniejszym stanie faktycznym, policjant dopiero w trakcie służby złożył dokumenty potwierdzające okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które uprawniają do uposażenia zasadniczego w wyższej wysokości. Jednocześnie data przedłożenia takich dokumentów, czyli dzień złożenia wniosku - jest dniem, od którego ogólny staż policjanta wzrasta. Tym samym logicznym jest, iż procentowy wzrost uposażenia z tytułu zmiany wysługi lat przysługuje od dnia złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania, enumeratywnie wymienionych w § 2 powołanego artykułu. Rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych zarzutami kasacyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

W myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Wysokość uposażenia zasadniczego zależy przy tym od grupy zaszeregowania stanowiska służbowego oraz od posiadanej przez funkcjonariusza wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji) Ustalenie posiadanej przez policjanta wysługi lat ma zatem istotne znaczenie dla wysokości jego uposażenia. Zasady obliczania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. W rozdziale 2 tego rozporządzenia wyszczególniono okresy zaliczane do przedmiotowej wysługi lat (§ 4 rozporządzenia) oraz określono tryb postępowania w tych sprawach (§ 5 rozporządzenia). Stosownie do treści § 5 ust. 2 rozporządzenia wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Treść powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjantowi ustala się okresy zaliczane do wysługi lat, od której zależy wysokość należnego uposażenia. Zasadą zatem jest, że podstawową wysługę ustala się na dzień przyjmowania policjanta do służby, zaliczając do tej wysługi wszystkie poprzednie okresy służby i inne równoważne okresy zatrudnienia. Realizacja tej zasady jest jednak możliwa tylko wówczas, gdy funkcjonariusz już w momencie podejmowania służby w Policji przedłoży wszystkie niezbędne w tym zakresie dokumenty. Natomiast jeżeli takie dokumenty policjant przedstawi dopiero w czasie pełnionej służby, to prawodawca w przepisach powołanego rozporządzenia dopuścił możliwość zmiany wysługi lat ustalonej na dzień przyjęcia do służby w Policji poprzez zaliczenie policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów pracy wykonywanej przed podjęciem służby w Policji (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Oznacza to, że policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał wszystkich zaliczanych okresów, może to uczynić później, nie tracąc prawa do ich uwzględnienia przy ustalaniu przedmiotowej wysługi. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które podlegają w Policji zaliczeniu do wysługi lat, funkcjonariusz może wnioskować o zaliczenie mu dalszych, dotychczas nieudokumentowanych okresów. Realizacja takiego żądania następuje w drodze decyzji modyfikującej ustaloną wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.

Na gruncie niniejszej sprawy zaistniał spór co do daty od jakiej przysługuje skarżącemu wyższe uposażenie, czy od daty złożenia udokumentowanego wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, czy też od daty ustalonej przy uwzględnieniu przepisów o przedawnieniu.

Istota sporu sprowadzała się zatem do wykładni § 5 ust. 4 rozporządzenia, tj. do określenia terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w sytuacji gdy udokumentowanie przez niego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie już w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później, czyli dopiero w czasie pełnionej służby.

W myśl wskazanego przepisu termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Przy dokonywaniu wykładni powołanego przepisu rozporządzenia konieczne jest zwrócenie uwagi na zawarte w nim określenie "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu". Dotyczy ono terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia wynika z treści art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z tym przepisem roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń, w myśl art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr - tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia - przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.

Policjant nabywa zatem prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. W przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa uprawnienie do wzrostu uposażenia. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa. Złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie nabycia prawa, a w konsekwencji roszczenie o jego realizację. Nie oznacza to jednak, że z tą chwilą powstaje po stronie organów Policji obowiązek realizacji świadczenia. Obowiązek ten istnieje potencjalnie i warunkowo. Uruchomienie przez policjanta jego prawa następuje poprzez złożenie wniosku, a następnie wydanie stosownej decyzji (rozkazu personalnego). Przy czym te czynności nie stanowią podstawy nabycia prawa do realizacji roszczenia, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów stanowi natomiast podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia.

Z powyższych względów prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że policjant nabył prawo do wzrostu uposażenia z tytułu większej wysługi lat, nie z dniem złożenia wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ale wcześniej. Prawo to istniało już w dniu przyjęcia do służby, a ponieważ przerwanie biegu przedawnienia tego prawa zostało dokonane w dniu 14 maja 2013r. tj. w dniu wpłynięcia wniosku do organu, to termin nabycia prawa należnego funkcjonariuszowi do wyższego uposażenia z tytułu wysługi lat winien uwzględniać okres nieprzedawniony - 3 lata przed złożeniem wniosku. Z tych powodów zarzuty naruszenia przez Sąd I powołanych w skardze kasacyjnej przepisów są chybione.

Z powyższych względów uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

11