Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 917/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 44, art. 59, art. 127 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 83 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA del. Tadeusz Lipiński /spr./ Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1004/12 w sprawie ze skargi J. A. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu 1004/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. A. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2012r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania J. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], nakazującej J. A. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku położonego na działce nr ewid. [...] w K., użytkowanego jako obora na chów krów mlecznych, bez wymaganego prawem zgłoszenia.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że wymieniona na wstępie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] maja 2012 r., uznana została za doręczoną w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skutek doręczenia nastąpił w dniu [...] maja 2012 r., a przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął w dniu [...] czerwca 2012 r.

W dniu 13 sierpnia 2012 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu. Podkreślił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero z upomnienia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją (w dniu 4 lipca 2012 r.), a z treścią decyzji zapoznał się 30 lipca 2012 r. Przyczyną, z powodu której nie odebrał kierowanej do niego decyzji z dnia [...] maja 2012 r. była jego nieobecność w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdów służbowych W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podniesione przez odwołującego się okoliczności nie świadczą o braku jego winy w uchybieniu powyższego terminu, co skutkowało wydaniem przez ten organ postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, iż konsekwencją wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest konieczność wydania, na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na postanowienie skargę do Sądu złożył J. A., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza tego, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania,

- art. 134 K.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie ponosi winy w niedochowaniu wskazanego terminu.

Skarżący podkreślił, iż nie miał obowiązku ustanowienia pełnomocnika do reprezentowania strony w niniejszym postępowaniu ani pełnomocnika do doręczeń. Nie był także zobligowany do podawania nowego adresu zamieszkania, bo adres się nie zmienił, a skarżący jedynie okresowo nie był obecny w miejscu zamieszkania. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżący nie był obowiązany do nieustannego monitorowania czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji w sprawie. Skarżący zarzucił również, że postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie przywrócenia terminu jest nieważne, gdyż organem właściwym do jego wydania, zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chełmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu .Nie jest natomiast naruszeniem przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy, połączenie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez jego odmowę ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Daje to pełną podstawę do oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz zasadności odmowy jego przywrócenia. Odrębny przedmiot rozstrzygnięcia oraz różnica trybu weryfikacji uzasadnia wykładnię art. 134 k.p.a., która przesądza o obowiązku organu odwoławczego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż prawną konsekwencją wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które jest ostateczne w myśl art. 59 § 2 k.p.a., stanowi konieczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Skoro Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, to w konsekwencji, jak zasadnie podkreślił ten organ, był on zobowiązany stwierdzić zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J. A., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a., poprzez brak zastosowania dwóch pierwszych przepisów oraz wadliwą wykładnię trzeciego przepisu oraz błędne przyjęcie, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie był uprawniony do wydania orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w Chełmie z [...] maja 2012r., podczas gdy nie doszło do prawidłowego ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...].

Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.

W motywach skargi podkreślono, że o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sprawie orzekał organ niewłaściwy. Kwestia ta jest przedmiotem odrębnej skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego kasacyjnie jeśli wspomniana skarga kasacyjna okaże się skuteczna, to automatycznie niniejsza skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący obrazy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 59 § 1 i 2 k.p.a., opiera się w zasadzie wyłącznie na stwierdzeniu, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chełmie, a nie Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie i w związku z tym jeżeli wniosek o przywrócenie terminu nie został rozpoznany przez organ właściwy, to błędne jest również wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Powyższy zarzut jest błędny, dlatego też wniosku z niego wyprowadzonego nie można zaakceptować. Natomiast w związku z zarzutem niewłaściwości organu orzekającego w sprawie dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należy odnieść się do kwestii właściwości organu do rozpoznania takiego wniosku, pomimo tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy wyłącznie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że w zależności od rodzaju czynności, której terminowi uchybiono, różna jest właściwość organów do rozpoznania takiego wniosku. Powyższą kwestię reguluje przepis art. 59 k.p.a., który w § 1 stwierdza, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Natomiast przepis § 2 tego artykułu stanowi unormowanie szczególne, bo dotyczące organu właściwego do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, w takim przypadku ostatecznie rozstrzyga organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Skoro więc wniosek o przywrócenie terminu dotyczył odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie, to stosownie do treści art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, którym zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlane w tym przypadku Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego postanowienie było ostateczne. W związku z tym nie mogło na nie przysługiwać zażalenie, a skarga do sądu administracyjnego.

Zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej, że jeżeli skarga kasacyjna dotycząca odmowy przywrócenia termu stałaby się skuteczna to również skarga kasacyjna dotycząca wyroku potwierdzającego zasadność stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zasługuje na uwzględnienie. Podzielenie słuszności powyższego stwierdzenia może jednak nastąpić przy teoretycznym rozważaniu zagadnień dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W realiach rozpoznawanej sprawy, tak jak wyżej zaznaczono, może to być wyłącznie zagadnienie teoretyczne gdyż skarga kasacyjna dotycząca wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oddalającego skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została oddalona w postępowaniu o sygnaturze akt II OSK 916/13.

W tej sytuacji jeżeli doręczenie decyzji organu administracji w trybie określonym w art. 44 k.p.a. nastąpiło w dniu [...] maja 2012 r. to termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] czerwca 2012 r. Natomiast odwołanie w rozpoznawanej sprawie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 13 sierpnia 2012 r., czyli znacznie po upływie 14-dniowego terminu zakreślonego przepisem prawa do złożenia odwołania. Skarżący kasacyjnie powyższych dat nie neguje, dlatego też słusznie postąpił Sąd I instancji oddalając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.