Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1097/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Z. K. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2019 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek wynikających z decyzji z [...] listopada 2018 r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności za zobowiązania płatnika "[...]" sp. z o.o.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. Skarżący zwrócił się do ZUS z prośbą o umorzenie zadłużenia.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie [...] zł, w tym na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał m. in. art. 28 ust. 2 i 3 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.).

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lutego 2020 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2019 r. akceptując ją pod względem faktycznym i prawnym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej przeniósł na Skarżącego jako członka zarządu odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek figurujące na koncie "[...]" sp. z o.o.

Na podstawie wszystkich uzyskanych i przedłożonych do sprawy dokumentów organ ustalił, że Skarżący jest wdowcem, który nie pracuje zarobkowo. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości brutto [...] zł - netto [...] zł, nie posiada dochodu z innych źródeł, ani nie korzysta z żadnych form pomocy. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem to: z tytułu miesięcznych opłat - [...] zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych - [...] zł, z tytułu kosztów związanych z utrzymaniem - [...] zł.

Organ wskazał, iż Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów i wobec banku wynoszą odpowiednio: [...] zł (spłacane w miesięcznej ratach po [...] zł) oraz [...] zł (spłacane w miesięcznej ratach po [...] zł. Skarżący nie posiada nieruchomości, ani wierzytelności. Na rachunku bankowym posiada środki w wysokości [...] zł oraz telewizor o wartości [...] zł. Organ wskazał, że Skarżący ze względu na wiek oraz stan zdrowia nie widzi możliwości poprawy swojej sytuacji. Skarżący przebył [...] , [...] [...] , [...] , [...] oraz [...] . ZUS podniósł, że Skarżący oświadczyl, że jest w stanie spłacać zaległości z części emerytury, chociaż nie poczuwa się do winy i odpowiedzialności za powstanie zaległości. Tak jak państwo stał się ofiarą swojej nieżyjącej już wspólniczki.

Organ wskazał, że z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że w "[...]" Sp. z o.o. Skarżący pełni funkcję wiceprezesa i posiada 20 udziałów o łącznej wartości [...] zł. Z oświadczenia Skarżącego wynika, że [...] grudnia 2016 r. złożył skuteczną rezygnację z funkcji członka zarządu; nie posiada on żadnego samochodu, ani nieruchomości i w stosunku do niego nie było dotychczas prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ rozpatrzył wniosek Skarżącego w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie, tj.: art. 28 ust. 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.) – dalej "u.s.u.s.".

Stwierdził, że w stosunku do Skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zachodzą w sprawie. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.

Zadłużenie Skarżącego jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s również nie ma zastosowania.

Odnosząc się do przesłanki z ust. 5 organ stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ponieważ wobec Skarżącego nie było dotychczas prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ podniósł, że ze względu na uzyskiwanie przez Skarżącego dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości pozwalającej na prowadzenie z niego egzekucji nie można stwierdzić, że w przypadku wszczęcia postępowania okaże się ono nieskuteczne. W związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (brak przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.)

ZUS wyjaśnił również, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszcza w uzasadnionych przypadkach możliwość umorzenia należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności, kierując się w tym względzie ważnym interesem osoby zobowiązanej do ich opłacania. Wskazał, że przepis ten może zostać zastosowany tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek, tj. osób opłacających składki na własne ubezpieczenia. Organ podkreślił, że zadłużenie, które widnieje na koncie "[...]: Sp. z o.o., jako płatnika składek, dotyczy składek finansowanych przez płatnika za osoby ubezpieczone oraz w części finansowanych przez ubezpieczonych pracowników. Organ wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2007 r. sygn. akt. Il GSK 244/07 wskazał, że art. 28 ust. 3a u.s.u,s. ma zastosowanie do ubezpieczonego, który jednocześnie jest zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenie społeczne oraz jest płatnikiem składek jako pracodawca. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis wyraźnie określa, jaki jest zakres podmiotowy i przedmiotowy ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek. Jeśli chodzi o stronę podmiotową, nie ogranicza się tylko do samego ubezpieczonego. Użyte w przepisie pojęcie "ubezpieczonych będących również płatnikami składek" wyraźnie wskazuje także na płatników jako pracodawców. Oznacza to, że płatnik składek to także podmiot z dwóch tytułów: jako pracodawca i jako osoba ubezpieczona, zobowiązana wyłącznie do opłacenia składek na własne ubezpieczenie społeczne. Gdyby ustawodawca zamierzał ograniczyć stosowanie tego przepisu wyłącznie do zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika, to niewątpliwie zamieściłby takie wyraźne zastrzeżenie w omawianym przepisie.

Organ wyjaśnił, iż nie kwestionuje możliwego negatywnego wpływu obowiązku uregulowania zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę na sytuację finansową Skarżącego, ale jego zdaniem jest to niewystarczające do umorzenia. Wskazał, że podstawa umorzenia należności została stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika).

Odnosząc się do podnoszonej kwestii niewiedzy Skarżącego o powstałym zadłużeniu, z uwagi na działania obecnie nieżyjącej wspólniczki, która była odpowiedzialna za kwestie finansowe spółki organ wyjaśnił, że regulacja wewnętrzna w spółce, w zakresie dotyczącym rozdziału kompetencji na poszczególnych członków zarządu, może usprawniać działanie spółki, wpływać na komunikację wewnątrz spółki i uławiać proces kierowania procesami wewnątrz spółki, jednak rozdział taki nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności w relacjach zewnętrznych, w szczególności gdy odpowiedzialność taka w oparciu o przepisy prawa - ponoszona jest przez wszystkich członków zarządu spółki. Podkreślił, że płatnik składek odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym jak i przyszłym.

Organ przypomniał, że Skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości brutto [...] zł - netto [...] zł. Podkreślił, że kwota wolna od potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami o opłatami egzekucyjnymi wynosi [...] zł. Zdaniem organu w związku z tym istnieje możliwość prowadzenia w stosunku do Skarżącego skutecznego postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ZUS dostrzegł możliwości wyegzekwowania długu w dalszej perspektywie czasowej.

W skardze do skierowanej do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie opisanej decyzji jaki decyzji wydanej w I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego:

Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego zbadania i niewyjaśnienie w sposób dostateczny w treści uzasadnienia decyzji z jakiego powodu organ uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka przemawiająca za umorzeniem należności Skarżącego z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. że wydatki egzekucyjne przekroczą sumy uzyskane z egzekucji,

2. art. 7, art. 11, art. 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia przez organ w sposób samodzielny (przywołanie w głównej mierze orzeczeń sądów) dlaczego art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie znajdzie w stosunku do Skarżącego zastosowania, w szczególności sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób ze sobą sprzeczny oraz brak rozważenia mimo podnoszonych w tym zakresie przez Skarżącego twierdzeń, czy możliwe jest zastosowanie do niego tego przepisu w drodze per analogiam,

3. art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieumorzenie należności z tytułu składek dochodzonych od Skarżącego, mimo że jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne;

4. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieumorzenie należności z tytułu składek dochodzonych od Skarżącego, mimo że przepis ten wbrew twierdzeniom organu winien również znaleźć zastosowanie do Skarżącego.

ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objęcie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Sąd wskazuje, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13).

Sądowa kontrola legalności takich decyzji jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, że w stosunku do Skarżącego nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a i 4b u.s.u.s. Ustalenia ZUS w tym zakresie Sąd uznaje za prawidłowe.

W ocenie Sądu zgodzić należy się z ZUS, że nie można stwierdzić, że Skarżący nie posiada majątku, z którego można egzekwować należności. W odniesieniu do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. ZUS prawidłowo wskazał, że żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można egzekwować należności.

Jak już wskazywano Skarżącego otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości brutto [...] zł, netto [...] zł Organ prawidłowo wskazał, że w przypadku przymusowej egzekucji składek, kwota wolna od potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami o opłatami egzekucyjnymi wynosi [...] zł. Sąd wskazuje, że wysokość kosztów dochodzenia i egzekucji należności ustalane są procentowo i stosownie do art. 64 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm.), wynoszą:

- za pobranie pieniędzy na miejscu u zobowiązanego - 5% kwoty pobranej należności, nie mniej jednak niż 2 zł 50 gr;

- za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego - 4% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr;

Tym samym, wbrew zarzutom skargi, ZUS zasadnie stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia należności, bowiem bezspornie istnieje duże prawdopodobieństwo uzyskania kwoty wyższej od kosztów jej dochodzenia, w związku z otrzymywaniem przez Skarżącego świadczeń emerytalnych. Oznacza to brak przesłanki z art. 28 ust 3 pkt 6 u.s.u.s. Tym samym Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przyjął, że w sprawie nie występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Przechodząc do oceny możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Sąd wskazuje, że określone w nim przesłanki umorzenia zostały uszczegółowione w wydanym na podstawie art. 23 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Należy jednak wskazać, że przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. może zostać zastosowany tylko do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek, tj. osób opłacających składki na własne ubezpieczenia. Natomiast zadłużenie, które widnieje na koncie [...]: Sp. z o.o., jako płatnika składek, dotyczy składek finansowanych przez płatnika za osoby ubezpieczone oraz w części finansowanych przez ubezpieczonych pracowników. Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2007 r. sygn. akt. Il GSK 244/07 wskazał, że art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ma zastosowanie do ubezpieczonego, który jednocześnie jest zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenie społeczne oraz jest płatnikiem składek jako pracodawca. Według NSA, przepis wyraźnie określa, jaki jest zakres podmiotowy i przedmiotowy ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek. Przepis ten, jeśli chodzi o stronę podmiotową, nie ogranicza się tylko do samego ubezpieczonego. Użyte w przepisie pojęcie "ubezpieczonych będących również płatnikami składek" wyraźnie wskazuje także na płatników jako pracodawców. Oznacza to, że płatnik składek to także podmiot z dwóch tytułów: jako pracodawca i jako osoba ubezpieczona, zobowiązana wyłącznie do opłacenia składek na własne ubezpieczenie społeczne.

Zgodnie z rozporządzeniem (§ 3) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem sam Skarżący nie podnosił, by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Odnosząc się do przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia należy zauważyć, że Skarżący wskazał, że przebył trzy zawały serca, cierpi na cukrzycę typu 2, reumatoidalne zapalenie stawów, nadciśnienie oraz zaćmę. Okoliczności te nie wpływają jednak na dochód Skarżącego, ponieważ utrzymuje się on że świadczenia emerytalnego. W przypadku ewentualnej egzekucji składek, należy wskazać, że kwota wolna od potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami o opłatami egzekucyjnymi wynosi [...] zł.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że z treści wcześniej przywołanych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności jest jej uznaniowy charakter. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).

W świetle orzecznictwa sądowego decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli podlega to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Należy zatem stwierdzić, że decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Organ ustalił i zbadał wszystkie okoliczności istotne dla oceny wystąpienia przesłanek umorzenia należności. Zebrał i rzetelnie ocenił materiał dowodowy. Skarżący dysponuje stałym dochodem, który stwarza możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji.

Sąd stwierdza zatem brak podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ orzekający przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, a także dokonał wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.