Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1001/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Aleksandra Tokarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej jako SKO w O.) decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr SKO.[...], wydaną na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.) oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm. – dalej jako u.d.i.p.), utrzymało w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającą udostępnienia J.C. informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji SKO w O. podniosło, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. J.C. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w P. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii:

1. aneksów do umowy podpisanej w ramach zamówienia publicznego o nazwie: [...] (etap III) z podmiotem o nazwie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. ul.[...], [...] oraz informację w powyższym trybie, w jakiej wysokości kary umowne i z jakiego tytułu zostały zapłacone przez ww. wykonawcę;

2. aneksów do umowy podpisanej w ramach zamówienia publicznego o nazwie: [...] (etap I) z podmiotem o nazwie Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. ul.[...], [...] oraz informację w powyższym trybie, w jakiej wysokości kary umowne i z jakiego tytułu zostały zapłacone przez ww. wykonawcę.

Wnioskodawca zwrócił się również o udostępnienie kserokopii wszystkich aneksów do umowy lub umów (bez załączników) obejmującej/cych realizację dwóch powyższych zadań podpisanych z [...] Jednostką Wdrażania Programów Unijnych w W.

Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., odmówił udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] lutego 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wnioskodawca doprecyzował swoje żądanie modyfikując sposób udostępnienia informacji publicznej poprzez jej wyłożenie w siedzibie Starostwa Powiatowego. Jednakże analiza przedmiotowej sprawy doprowadziła Starostę do wniosku, że zakres objęty żądaniem udostępnienia informacji publicznej stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i wobec tego wnioskowana informacja jest bezwzględnie chroniona przez prawo. Co prawda nie posiada ona charakteru technologicznego lub technicznego, jednakże jest informacją posiadającą wartość gospodarczą i z uwagi na tę wartość może zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Wnioskowana informacja o treści umowy i warunków jej wykonania, powiązanych tam elementów o charakterze ekonomicznym, gospodarczym, technicznym i technologicznym, ogólnych warunków umów, naliczonych kar umownych i przyczyn ich naliczenia bez wątpienia posiada wartość gospodarczą. Stanowi, bowiem cenne źródło informacji dla konkurencji i może wpływać na pozycję rynkową przedsiębiorcy. Udostępnienie przedmiotowych informacji, z wyżej wymienionych przyczyn może skutkować odpowiedzialnością udostępniającego.

Starosta P. wskazał, iż pojęcie informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w doktrynie i orzecznictwie ma charakter liberalny, zgodnie z którym za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków, stanowić dla niego zagrożenie ekonomiczne lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu (por. orzeczenie WSA w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1599/12). Stosując analogicznie przedmiotowe orzeczenie nie sposób uznać odmiennie, że żądane przez J.C. informacje taki właśnie charakter maja i wpisują się w definicję informacji prawnie chronionej. Wprawdzie przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz.885 ze zm.) wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż przepis ten dopuszcza wyłączenie jawności informacji zawartych w takich umowach z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (por. orzeczenie NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Starosta zauważył, że przedmiotem wniosku jest w istocie informacja o treści aneksów i wysokości naliczonych kar umownych związanych z konkretnymi podmiotami gospodarczymi. Tego typu informacja mieści się w sferze ich prywatności i tajemnicy przedsiębiorstwa oraz ma także wartość o charakterze gospodarczym, której ujawnienie mogłoby skutkować odpowiedzialnością udostępniającego.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że ujawnienie informacji w żądanym zakresie mogłoby narazić Starostę Powiatowego na odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych (art. 23 i 24 k.c.), w ocenie organu I instancji, zaszła konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

We wniesionym odwołaniu J.C. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie przy rozpatrywaniu złożonego wniosku oraz naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust.4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i wydanie decyzji odmownej. Z tych względów odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

SKO w O. wskazanym na wstępie rozstrzygnięciem utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podzielił zasadność argumentacji przedstawionej przez Starostę P.

Organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie jest okolicznością niesporną, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. Niemniej uzasadnione jest również stanowisko Starosty P., że żądna przez J.C. informacja ma dla wskazanych we wniosku przedsiębiorstw wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z uwagi na tę wartość mogła zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Informacja o warunkach, na jakich zostały zawarte umowy, wynegocjowanej cenie oraz ewentualnych zastosowanych karach umownych, posiada wartość negocjacyjną. Stanowi, zatem cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych przedsiębiorstw i może wpływać na pozycję rynkową Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.

SKO w O. wskazało, iż wprawdzie art. 3 ustawy o finansach publicznych wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż przepis ten dopuszcza wyłączenie jawności informacji zawartych w takich umowach, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku, gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Organ II instancji stwierdził, iż wbrew zarzutom odwołania, dopuszczalne było wyłączenie jawności treści wnioskowanych przez J.C. informacji, w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy, tj. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy oraz uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zaś powołane przez odwołującego orzeczenia sądowe nie będą miały zastosowania w tej konkretnej sprawie, gdyż stany faktyczne przedstawione w tych orzeczeniach i rozstrzygnięcia prawne w tym zakresie nie będą miały analogicznego zastosowania.

Decyzja SKO w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty P. w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił kwestionowanym decyzjom naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niezastosowanie oraz błędne zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jak też naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi, powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa, skarżący podniósł, że żaden z organów orzekających w niniejszej sprawie nie wykazał, aby przedsiębiorcy zabiegali o utajnienie informacji zawartych w aneksach do umów, co wynika z treści samego art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Organ, by uznać konkretne informacje za tajemnice przedsiębiorcy, powinien wskazać działania podjęte przez przedsiębiorcę w celu zachowania poufności takiej informacji. Wspomniane organy nie wykazując działań ze strony przedsiębiorcy w celu zachowania poufności danych zawartych w aneksach, nie wiedzieć czemu, samodzielnie uznały aneksy za tajemnicę przedsiębiorcy, uznając je za poufne wbrew przedstawionym poglądom orzecznictwa. Wprawdzie SKO w O. dostrzegło, iż tajemnicę przedsiębiorca stanowi informacja poufna, czyli taka, wobec której przedsiębiorca podjął niezbędne działania celem zachowania jej poufności, informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna, jednakże ani w aktach administracyjnych, ani sądowych nie znajdują się informacje, które zostały opatrzone klauzulą tajności. Brak ten uniemożliwiał ocenę materialnych przesłanek utajnienia informacji, a tym samym i ocenę, czy wszystkie z tych przesłanek mieściły się w określeniu "tajemnica przedsiębiorstwa". Organ nie ustaliły na ile przedsiębiorcy wskazani we wniosku zabiegali o utajnienie aneksów umów.

W odpowiedzi na skargę SKO w O. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wniosek J.C. z dnia [...] lutego 2016 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 34 ze zm.).

Analiza przepisów tej ustawy uprawnia zaś do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły podmiotowe i przedmiotowe przesłanki warunkujące udostępnienie żądanej przez skarżącego informacji. Przede wszystkim uznać należy, że Starosta Powiatu P. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanej przez siebie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), zaś informacja w postaci umów zawieranych w trybie zamówień publicznych wraz z aneksami do tych umów oraz wysokości kar umownych wynikających z niedotrzymania warunków przedmiotowych umów (jako środki zasilające finanse publiczne) stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i pkt 5 lit. c i g u.d.i.p).

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że informacją publiczną jest treść umów cywilnych, jak i ugody oraz treść orzeczeń sądów w sprawach publicznych, w których jedną ze stron była jednostka samorządu terytorialnego lub jej organ (zob. P. Brzozowski, Pojęcie informacji publicznej, LEX/el 2010 r.). Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są zatem umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym (zob. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego stanowi informację publiczną (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 224/06, Wspólnota 2007, nr 39, str. 44). Udostępnieniu podlegają przy tym wszystkie umowy cywilnoprawne, których jedną ze stron jest podmiot wykonujący zadania władzy publicznej, nawet jeżeli ich wykonywanie nie skutkuje wydatkowaniem środków publicznych. Jeżeli zatem jest faktem zawarcie umowy przez podmiot publiczny to treść tej umowy z całą pewnością stanowi informację publiczną (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory pism, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 274 – 275).

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Starosty P. i decyzja SKO w O. w przekonaniu Sądu nie zawiera uzasadnienia dla zastosowania ograniczenia skarżącemu w dostępie do żądanych przez niego informacji publicznych z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Analizując użyte w tym przepisie pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy, należy odwołać się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1503 ze zm.), zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z powołanego przepisu wynika, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: poufności, braku ujawnienia i zabezpieczenia informacji. Przy czym, jeżeli przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2108/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże, aby można było mówić o skutecznym zastrzeżeniu danych informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, muszą być spełnione dwa warunki: a) sam przedsiębiorca musi podejmować działania mające na celu zachowanie określonych danych w poufności; b) musza to być działania usystematyzowane, które obiektywnie dowodzą chęci zachowania w poufności określonych informacji i działania te nie mogą być wyłącznie reakcją na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz powinny mieć charakter stały (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory Pism, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 278).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2112/13 wyjaśnił, że aby dana informacja podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 4 musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna jak i materialna. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim bowiem spoczywa, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Ponadto musi zostać spełniona przesłanka materialna tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą, ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa (zob. LEX nr 1456979).

Przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) stanowi zaś, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa. Z uwagi na powyższe, jak wskazuje się w doktrynie, przedsiębiorca nie może zastrzec tajemnicą przedsiębiorstwa informacji dotyczącej ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji warunków płatności, nawet jeżeli dana umowa nie jest realizowana w obszarze zamówień publicznych, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych, w tym m.in. jawności umów, których przedmiotem jest dyspozycja środkami publicznymi. Wyłączenie tych informacji z obszaru jawności podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma prawo uznać za niezastrzeżone, oceniając granice zastrzeżenia poczynionego przez przedsiębiorcę (zob. P. Sitniewski, Dostęp do informacji publicznej. Pytania i odpowiedzi. Wzory Pism, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 280).

W orzecznictwie na tym tle ustalono, że z uwagi na to, iż zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa stanowi wyjątek od zasady jawności to jednostka sektora publicznego nie może polegać wyłącznie na oświadczeniu przedsiębiorcy co do jej istnienia, ale powinna samodzielnie dokonać oceny złożonego przez przedsiębiorcę zastrzeżenia pod kątem istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W przeciwnym razie o dostępie do informacji publicznej ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, decydowałby sam przedsiębiorca (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1639/145, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć ponadto należy, że z samej treści art. 5 ust. 2 ustawy wynika, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w ściśle określonym zakresie, tj. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis ten nie mówi o całkowitym wyłączeniu prawa do informacji publicznej, ale o jego ograniczeniu w takim zakresie, w jakim wymaga tego ochrona prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ma zatem prawnych przeszkód, ażeby wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł zostać równocześnie rozpatrzony poprzez częściowe udostępnienie danych oraz w pozostałej części załatwiony odmownie z powołaniem się na ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy. Wydanie decyzji odmownej z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga przy tym wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, iż organy orzekające w sprawie nie wykazały, aby aneksy umów, o których mowa we wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r. z woli stron umów, tj. Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedziba w O. oraz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. były traktowane jako poufne. Po pierwsze, żaden z organów orzekających w sprawie nie zwrócił się do wymienionych spółek z zapytaniem, czy i w jakim zakresie uznają one treści aneksów przedmiotowych umów za zastrzeżone. Po wtóre, organy te nie wskazały z jakich ustaleń i okoliczności sprawy wywodzą, iż spełniona została formalna przesłanka podjęcia przez wymienione podmioty działań zmierzających do zachowania informacji w poufności. Po trzecie, Sądowa kontrola treści spornych aneksów do umów nie wykazała aby dokumenty źródłowe, o który udostępnienie wnioskował skarżący zostały opatrzone klauzulą poufności lub jakikolwiek inny sposób zastrzeżone przed ujawnieniem osobom postronnym. Bez wykazania, iż zainteresowane strony przedmiotowych umów same traktują wnioskowaną przez skarżącego informację jako poufną, przedwczesne jest wykazywanie, iż informacja przedstawia istotną wartość gospodarczą. Choć i w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia kryterium przekonywania strony do słuszności podjętego rozstrzygnięcia, bowiem odmowę uzasadniono jedynie wartością negocjacyjną, bez podania szerszej argumentacji na czym konkretnie miałby polegać wpływ ujawnienia żądanej informacji, w tym wysokości kar umownych, na pozycję rynkową ww. przedsiębiorstw. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, iż zadania będące przedmiotem spornych umów, zostały sfinansowane ze środków Wdrażania Programów Unijnych, a więc informacje o wydatkowanych środkach z tego programu, sposób realizacji projektu, jego terminowość i rekompensaty finansowe za niedotrzymanie tych terminów, co do zasady powinny podlegać kontroli społecznej. Odstępstwo zaś od tej zasady wymaga szczegółowego uzasadnienia, dlaczego organ daje prymat ochronie prawnej interesom przedsiębiorstwa przed interesem obywatela domagającego się przejrzystości realizacji projektów publicznych.

Podkreślić należy, że tajemnica przedsiębiorcy, będąca wyjątkiem od zasady jawności umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, gdyż naruszałoby to przewidziane w art. 61 Konstytucji RP oraz ustawie o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji o działaniach władzy publicznej organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, które to prawo obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, bez wyczerpującego uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, świadczy o wydaniu jej z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszeniem przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności ustali, czy ww. spółki wyraziły wolę zachowania żądnej przez skarżącego informacji publicznej w poufności, czy uczyniły to w sposób skuteczny i dopiero wówczas oceni, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję SKO w O. z dnia [...] kwietnia 2016 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] marca 2016 r. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).