Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 980/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 28, art. 149 § 3 w zw. z art. 61a § 1, art. 61§1, art. 75
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L., P.L., M. P., P.P., M. B., A. B., J. B. i W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1760/18 w sprawie ze skargi A. L., P.L., M. P., P.P., M. B., A. B., J. B. i W. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r. (sygn. akt I SA/Wa 1760/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę: A. L., P.L., M. P., P.P., M. B., A. B., J. B. i W. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...]października 2015 r. nr [...] potwierdzającą prawo J. B. R. do rekompensaty ( w udziale wynoszącym 1/3 części majątku) z tytułu pozostawienia przez J. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, A. L., P.L., M. P., P.P., M. B., A. B., J. B. i W. B. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z2001 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – poprzez oddalenie przez WSA w Warszawie skargi, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], co odpowiada tym samym zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo naruszeń przepisów prawa procesowego, jak i materialnego,

2. art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1, art. 61 § 1 oraz art. 75 k.p.a. - polegające na przedwczesnym uznaniu za organami, że:

(i) skarżący nie mają przymiotu strony postępowania, a tym samym pozbawienie skarżących możliwości przedstawienia dowodów na okoliczność posiadania interesu prawnego,

(ii) uznaniu, że samo niewskazanie i nieudowodnienie przez skarżących interesu prawnego już w podaniu o wznowienie postępowania, wykluczało uznanie ich za stronę i uzasadniało odmowę wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy organ na wstępnym etapie postępowania nie mógł odmówić skarżącym przymiotu strony, a dopiero po formalnym wznowieniu postępowania powinien zbadać interes prawny skarżących, w tym umożliwić im przedłożenie dowodów na tę okoliczność, a następnie, w zależności od jego wyniku, odmówić wznowienia albo uwzględnić wniosek wznowieniowy i zmienić decyzję ostateczną,

(iii) organy błędnie uznały, że w sprawie nieruchomość [...] opisana w wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 15 kwietnia 1991 r. sygn. akt [...] stanowiła odrębną nieruchomość od majątku [...] bądź [...]A, albowiem w sprawie brak jest informacji potwierdzających o tym, że [...] stanowiły część majątku [...] bądź [...] A, pomimo, że skarżący przedłożyli wyciąg z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 1927 r. o ustaleniu na rok 1927 wykazu imiennego nieruchomości ziemskich, podlegających, podlegających wykupowi przymusowemu oraz wyciągu z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 1937 r. o ustaleniu na rok 1937 wykazie imiennego nieruchomości ziemskich, podlegających wykupowi przymusowemu (załącznik do zażalenia skarżących z 16.04.2018 r. na postanowienie Wojewody [...] o odmowie wznowienia postępowania), a zatem dokonały uprzywilejowania dowodów wbrew zasadzie wynikającej z art. 75 § 1 k.p.a.,

(iv) organy zaniechały prowadzenia postępowania wyjaśniającego, pomimo występujących w sprawie wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności zgłoszonych przez skarżących, dotyczących nieruchomości [...], a tym samym współspadkobrania, podczas gdy szczególnie w takim przypadku konieczne jest zebranie pełnego materiału dowodowego w celu ich wyjaśnienia i oceny w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego,

(v) organy błędnie przyjęły, że ustalenie w wyroku Sądu Rejonowego z dnia 16 kwietnia 1991, sygn. akt [...], iż właścicielem nieruchomości [...] był J. R. wyklucza przeprowadzenie kontrdowodu, w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 27.06.2014r. sygn. akt: V CSK 433/13, pub. Lex nr 1514746), stan związania prawomocnym wyrokiem, także gdy chodzi o rozstrzygnięcia prejudycjalne, odnosi się tylko do stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozpraw, po którym nastąpiło wydanie tego wyroku. Wobec tego stan związania prawomocnym wyrokiem w innym procesie z udziałem tych samych stron może uchylić pojawienie się nowych, istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Zatem prawomocny wyrok wiąże co do tego, co w nim ustalono. Jeśli natomiast po wydaniu tego wyroku pojawią się nowe okoliczności, to do tych nowych okoliczności nie ma zastosowania zakaz wynikający z art. 365 § 1 k.p.c.,

3. art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 k.p.a. - poprzez zaaprobowanie przez Sąd I instancji braku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania otwierającego organowi możliwość analizy interesu prawnego skarżących i spełnienia podstawy wznowieniowej, wskazanej we wniosku (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), pomimo, że organ administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie legitymacji skarżących i dokonał jej oceny co zostało odzwierciedlone w utrzymanym przez Sąd I instancji postanowieniu organu administracji, w sytuacji, gdy oceny takiej organ mógł dokonać dopiero po formalnym wszczęciu postępowania wznowieniowego, jeżeli uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu, a w takim przypadku powinien wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 albo 2 k.p.a.,

4. naruszenie art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku art. 7 i art. 8 k.p.a. – poprzez potraktowanie przez Sąd I instancji jako nieistotnego naruszenia przez organy administracji w/w zasad postępowania administracyjnego polegającego na:

(a) nieuwzględnieniu przez organy "słusznego interesu strony", skoro nie stał temu na przeszkodzie "interes społeczny", w szczególności w sprawach zabużańskich, w których ścisłe udowodnienie danego faktu jest szczególnie utrudnione, albowiem większość dokumentacji z okresu około wojennego nie została zachowana, a zgodnie z art. 7 k.p.a. organy obowiązane są zawsze załatwiać sprawy "mając na względzie słuszny interes strony";

(b) interpretowaniu uprawnień organu administracji, w ten sposób, że w razie wątpliwości należy sprawę rozstrzygnąć na niekorzyść strony, w sytuacji, gdy w myśl zasad "in dubio pro reo" oraz "in dubiis benigniora praeferenda sunt" wszelkie wątpliwości, których weryfikacja nie jest możliwa, należy interpretować na korzyść strony. Praktyki przeciwne, a takie zastosowały w niniejszej sprawie organy obu instancji, w prosty sposób prowadzą bowiem do naruszenia podstawowych praw strony w postępowaniu, która to sytuacja byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą państwa prawa (zob. wyrok NSA z dnia 23 września 1982 Sygn. akt: II SA 1031/82);

II. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a to:

1. art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. - obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm., dalej również jako "ustawa zabużańska") - poprzez błędną ich wykładnię sprowadzającą się do stwierdzenia, że skarżący — pomimo, że są spadkobiercami pozostałych współwłaścicieli majątku [...] — nie są stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji przyznającej rekompensatę zabużańską innemu spadkobiercy współwłaściciela — J.R., w sytuacji, gdy zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarto w uchwale 7 Sędziów NSA wydanej w dniu 09 października 2017 r. I OPS 3/17:

"współwłaściciel albo jeden ze spadkobierców, składając wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, powoduje wszczęcie, postępowania, w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a., nie tylko w sprawie przysługującego mu, w razie realizacji, udziału w prawie do rekompensaty, ale wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty przysługującego wszystkim współwłaścicielom albo wszystkim spadkobiercom,

2. art. 6 ust. 4 ustawy zabużańskiej - poprzez błędną jego wykładnię sprowadzającą się do bezzasadnego uprzywilejowania dowodów, w szczególności wyroku sądu cywilnego, w sytuacji, gdy z innych dowodów w zgłoszonych przez skarżących okoliczności związane z powierzchnią i własności przedstawiają się odmiennie.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi – w każdym przypadku wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Ponadto skarżący wnosili o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału - wydanym na zasadzie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) – sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, gdyż przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących a nie można było jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., to jest na: obrazie prawa materialnego, w postaci: art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) oraz na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, takich jak: art. 151 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 61a § 1, art. 61 § 1 i art. 75 k.p.a., art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 8 k.p.a. – i okazały się nieuprawnione.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niezasadnie skarżący zarzucili Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych gdyż przepisy te mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżących, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć bowiem należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.

W związku z powyższym podkreślić wypada, iż przepisy te mogłyby być naruszone tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, albo rozpoznanie jej opierałoby się na innych kryteriach, niż są one określone w art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Oparcie natomiast w analizowanej sprawie wyroku na przepisie art. 151 p.p.s.a., a nie na sugerowanym w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. było uwarunkowane jedynie oceną prawną, którą wyraził Sąd pierwszej instancji. Wspomniane wyżej przepisy mają bowiem wyłącznie charakter blankietowy.

Nie można też było twierdzić, że Sąd Wojewódzki w istotny sposób uchybił treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, uzasadnienie wyroku (oddalającego skargę ) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Te wymagania zaskarżony wyrok spełniał a przyjęcie przez Sąd Wojewódzki poglądu, że zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z wniosku J. R. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w majątku [...] w województwie [...] nie naruszało art. 61a § 1, art. 61 § 1 oraz art. 75 k.p.a. było trafne.

Z treści materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynikało, że po rozpoznaniu wniosku J. R. z dnia 30 października 1987 r. o ekwiwalent za minie pozostawione przez niego na byłym terytorium Państwa Polskiego, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...]potwierdził, że J.R. (syn wnioskodawcy) posiada prawo do rekompensaty ( w udziale wynoszącym 1/3 części majątku) z tytułu pozostawienia przez J. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to jest w miejscowości [...], w gminie [...], w powiecie [...] w województwie [...].

Decyzja ta została wydana w oparciu m. in. o postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa o stwierdzeniu nabycia spadku po J.R. synu B. (postanowienie z dnia 28 marca 1996 r. sygn. akt [...]) i o stwierdzeniu nabycia spadku po J.R. (postanowienie z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt [...]). Z postanowień tych wynikało zaś, że spadek po J. R. synu B. nabyli: żona M.R. oraz synowie – J. R. i J. R. po 1/3 spadku. Natomiast spadek po J. R. nabył w całości J.R..

Istotne w sprawie tej było także to, że ustalenie prawa do mienia pozostawionego przez repatrianta poza obecnymi granicami Państwa Polskiego oraz ustalenie jego składu nastąpiło w oparciu o treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 16 kwietnia 1991r. (sygn. akt [...]). W wyroku tym zaś Sąd powszechny ustalił, że J. R. pozostawił na dawnych terenach państwa polskiego w miejscowości [...], pow. [...], gmina [...], woj. [...] mienie: ziemie orne o pow. [...] ha, dwór drewniany kryty papą wybudowany w latach 50-60 tych XIX wieku składający się z 12 pokoi o pow. [...] m2, budynków gospodarczych w tym; stodoły drewnianej krytej gontem o pow. [...] m2, maneżu drewnianego, drewutni, domku administracyjnego drewnianego krytego blachą o pow. [...] m2, obory drewnianej, stajni krytej blachą drewnianą ze stanowiskami dla 12 koni, spichlerza drewnianego, chlewni drewnianej krytej papą z 11 klatkami na około 20 sztuk trzody chlewnej, kurnika drewnianego krytego gontem o pow. [...]m 2, oficyny drewnianej krytej gontem o pow. [...] m2, domku ogrodnika drewnianego krytego papą o pow. [...] m2, cewszaków drewnianych na cztery rodziny krytych papą o pow. około [...]m2.

Wydając zatem zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że w takiej sytuacji, wnioskujący – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., to jest: A.L., P.L., M. P., P.P., M.B., J.B.i W.B., nie mieli w tym postępowaniu interesu prawnego. Nie byli oni bowiem ani spadkobiercami J. R. też z treści w/w wyroku Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 16 kwietnia 1991r. (sygn. akt [...]), wiążącego organ w tej sprawie, nie wynikało, aby J.R. był jedynie współwłaścicielem opisanego w tym wyroku mienia.

Pogląd ten podzielił następnie Sąd Wojewódzki, akcentując, że (cyt.): "Już z samego wniosku o wznowienie postępowania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w kwestionowanym postępowaniu, a w takiej sytuacji zbędne byłoby wznowienie postępowania w celu przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Prowadzenie zaś postępowania przez organ administracji publicznej zmierzające do podważenia treści prawomocnego wyroku sądu jest niedopuszczalne. Prowadziłoby bowiem do naruszenia art. 365§ 1 k.p.c."

Pogląd ten podziela w pełni skład orzekający.

Fakt wydania przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy prawomocnego wyroku z dnia z dnia 16 kwietnia 1991r. (sygn. akt [...]) był – zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. – w tym wypadku dla organów wiążący. Po myśli bowiem tego przepisu, prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uregulowana w art. 365 §1 k.p.c. prawomocność materialnoprawna orzeczenia sądu cywilnego charakteryzuje się bowiem dwoma aspektami. Pierwszy z nich odnosi się do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, drugi zaś przejawia się w jego mocy wiążącej jako określonym walorze prawnym rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści orzeczenia. Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne (Kodeks Postępowania Cywilnego – Komentarz pod red. prof. dr hab. Kazimierza Piaseckiego, wyd. C.H.BECK, Warszawa 1996, tom I str. 1085 i nast.).

W doktrynie zatem zgodnie przyjmuje się, że podstawowym celem regulacji z art. 365 § 1 k.p.c. jest zapewnienie orzeczeniom prawomocnym formalnie cech niewzruszalności i stabilności w celu uniemożliwienia ich wzruszenia i zapewnienia należytej ochrony prawnej zawartym w nich rozstrzygnięciom.

W ocenie składu orzekającego, dodać też trzeba, że funkcjonujący w państwie system prawa musi być traktowany jako jednolita, spójna całość, która daje pewność poszanowania treści orzeczeń wydanych przez uprawnione do tego organy władzy publicznej, w tym sądy powszechne. W rezultacie zaakceptowanie stanowiska skarżących, iż w niniejszej sprawie organ miałby wznowić postępowanie i prowadzić je w kierunku ustalenia praw rodziny [...] do mienia, które – zgodnie z treścią w/w wyroku z dnia 16 kwietnia 1991 r. - stanowiło (wyłączną) własność J. R., oznaczałoby, że fakt wydania przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w/w prawomocnego wyroku nie miał żadnego, prawnego znaczenia. Ponadto w ten sposób doszłoby w istocie rzeczy do weryfikacji w trybie administracyjnym rozstrzygnięcia zawartego w prawomocnym wyroku sądu powszechnego. To zaś z całą pewnością naruszałoby regulację zawartą w art. 365 § 1k.p.c.

Powyższe w żaden sposób nie pozostaje przy tym w kolizji z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy, w przywołanym w skardze kasacyjnej wyroku z dnia 27 czerwca 2014 r. (sygn. akt: V CSK 433/13, pub. Lex nr 1514746), a w którym stwierdzono, że gdy chodzi o rozstrzygnięcia prejudycjalne, to odnosi się to tylko do stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, po którym nastąpiło wydanie wyroku. Wobec tego stan związania prawomocnym wyrokiem w innym procesie z udziałem tych samych stron może uchylić pojawienie się nowych, istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Zdaniem składu orzekającego, zgodzić się bowiem należy ze skarżącymi, że jeśli dysponują oni dowodami, iż ostatnimi właścicielami mienia, ustalonego w omawianym wyroku Sądu Rejonowego dla m st. Warszawy z dnia 16 kwietnia 1991 r., byli członkowie rodziny [...], to okoliczności te mogłyby być podstawą do wzruszenia rozstrzygnięcia zawartego w tym wyroku, ale fakt ten mógłby nastąpić tylko w trybie postępowania cywilnego. Jak wyżej wspomniano, wyrok sądu powszechnego ustalający skład mienia zabużańskiego nie ma bowiem w postępowaniu administracyjnym charakteru opiniującego a ma moc wiążącą organ (por. również wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2041/11).

Z tych powodów nie można było też zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że zaskarżony wyrok naruszał (i to w sposób istotny) art. 7 i 8 k.p.a.

Przepisy procedury administracyjnej, tak jak zresztą każdej procedury, powinny być wykładane w sposób ścisły i dokładny. Jest to bowiem uwarunkowane zarówno koniecznością zapewnienia jednakowego traktowania wszystkich uczestników danego postępowania, jak i wymogiem by przepisy te były dla wszystkich czytelne i jednoznaczne. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że przepisy proceduralne utraciły by w zasadzie swoje jakiekolwiek znaczenie.

Skoro też zaskarżone postanowienie miało charakter procesowy (bo postanowieniem tym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego) i – jak z powyższego wynika – postanowienie to odpowiadało prawu, to nie można było - już co do zasady – twierdzić, że naruszało ono art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 i art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2015 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te nie były bowiem w tym przypadku ani wykładane ani stosowane. Postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty zabużańskiej nie zostało bowiem wznowione.

Biorąc powyższe pod uwagę – Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.