Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1386/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4, par.9
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... czerwca 2009 r. nr ... w przedmiocie: przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2008r. E. Z. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (w skrócie Biuro Powiatowe ARiMR) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Wnioskodawczyni zadeklarowała użytkowanie w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - wariant 2.4. trwałe użytki zielone na powierzchni [...] ha położonej na czterech działkach ewidencyjnych, na terenie gmin B. i G. w województwie [...]. Do wniosku dołączyła zgłoszenie działalności w Rolnictwie Ekologicznym.

Organ prowadzący postępowanie wskazał, iż w dniu [...] września 2008r., po przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawczyni kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej został sporządzony protokół z czynności kontrolnych. W protokole stwierdzono kod GR5, oznaczający wystąpienie na działkach nieprawidłowości oznaczonych kodami DR.

Na podstawie zgromadzonego materiału Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] lutego 2009r. wydał decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Decyzja ta została wydana na podstawie określonych w jej podstawie prawnej przepisów wspólnotowych w oparciu o art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007r., nr 64, poz. 427), jak również wskazanych w decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2008r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działalności "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 34 poz. 200). Decyzją tą Kierownik Biura stwierdził, iż terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania jest 1 marca 2008r.

E. Z. nie zgodziła się z tak przyjętym rozstrzygnięciem organu, złożyła odwołanie, w którym wskazała, że wspomniane grunty leżą na obszarze NATURA 2000, w związku z tym zadeklarowała do płatności użytki zielone jako trwałe w pakiecie nr 2.4 w dobrej wierze. Jednocześnie autorka odwołania, wniosła o możliwość złożenia korekty zadeklarowania powierzchni tych użytków do wariantu 2.2.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (w skrócie Dyrektor ARiMR) decyzją z [...] czerwca 2009r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przywołał w treści uzasadnienia, art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 (DZ.U.L 141 30/04/2004) ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników oraz art. 1 pkt 3 lit. a i b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 239/2005 z 11 lutego 2005r., zmieniające i sprostowujące rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Organ wskazał, iż faktycznie istnieje możliwość zatwierdzenia trwałego użytku zielonego z góry niemniej jednak zapis ten dotyczy przypadku, gdy stosunek ilości trwałych użytków zielonych do całkowitego obszaru rolnego zmniejszy się o więcej niż 10% w skali krajowej w stosunku do odpowiedniego roku referencyjnego. Wtedy, jak podkreślił organ II instancji zgodnie z art. 4 w związku z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 to państwo członkowskie na poziomie regionalnym lub krajowym ustala zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych bez uprzedniej autoryzacji. Ponadto nakłada na rolników ubiegających się o pomoc w ramach jakichkolwiek systemów płatności bezpośrednich ujętych w załączniku I do Rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 obowiązek ponownego przekształcenia ziemi na trwałe użytki zielone dla rolników, którzy posiadają ziemie przekształcone z trwałych użytków zielonych w ziemie pod inne użytkowanie.

Wówczas, jak podał Dyrektor ARiMR odmiennie od przepisów powołanego art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obszary ponownie przekształcone lub ponownie ustanowione jako trwałe użytki zielone, z pierwszym dniem ich ponownego przekształcenia lub ustalenia będą uważane za trwałe użytki zielone. Obszary te służą do uprawy traw lub innych upraw zielonych przez pięć kolejnych lat następujących po ich przekształceniu. Jest to, jak wskazał organ odwoławczy sytuacja warunkowa, nie można zatem definiować trwałych użytków zielonych pod kątem Rozporządzenia nr 239/2005, albowiem definicja znajdująca się w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 nie została zmieniona innym rozporządzeniem.

Natomiast, jak podał Dyrektor ARiMR jeżeli chodzi o złożenie korekty zgłoszonej przez beneficjentkę w odwołaniu ze zmianą wariantu z 2.4 trwałe użytki zielone w okresie przestawiania na wariant 2.2 uprawy rolnicze w okresie przestawiania to zgodnie z art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zmianę do pojedynczego wniosku można złożyć do 31 maja roku, w którym był składany wniosek lub od 1-9 czerwca licząc się z sankcjami 1% za każdy dzień roboczy.

Organ odwoławczy wskazał również, iż po wyłączeniu powierzchni, która nie spełnia definicji trwałego użytku zielonego płatność ostatecznie została przyznana do powierzchni [...] ha. W związku z faktem, iż przedeklarowanie stwierdzone podczas kontroli na miejscu nie przekracza 3% powierzchni zgłoszonej do płatności sankcje nie zostały zastosowane.

Decyzja Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2009r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której producentka rolna podkreśliła, iż jest właścicielką deklarowanych działek od 2005r., od tego też roku był to ugór zielony, koszony w stosownych terminach, wypasany w miejscach niedostępnych. Zdaniem wnoszącej skargę podczas postępowania administracyjnego wykazała niezbicie, że deklarowane powierzchnie są trwałymi użytkami zielonymi i na tę okoliczność przedstawiła stosowne dokumenty i ustne wyjaśnienia, jak również raporty pokontrolne potwierdzające, iż jest to ugór zielony. Producentka rolna podkreśliła, iż wydana decyzja o pomniejszeniu płatności rolno-środowiskowej jest dla niej krzywdząca i zasługuje na ponowne wnikliwe rozpatrzenie i pozytywne załatwienie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga producentki rolnej nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji tut. Sąd stwierdził, iż decyzja odpowiada przepisom prawa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości powierzchni zadeklarowanej przez stronę w ramach płatności rolnośrodowiskowej, poprzez pryzmat przyjętej definicji "trwałego użytku zielonego". Definicja przyjęta przez organ rozpatrujący sprawę, nie spotkała się z aprobatą skarżącej, która przypisuje jej inne znaczenie, jest to ważna kwestia, gdyż od przyjętej definicji zależy powierzchnia w stosunku do której organ naliczy płatność.

Skarżąca w dniu [...] maja 2008r., złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do obszaru [...] ha położonego na czterech działkach ewidencyjnych. W sprawie niniejszej, po przeprowadzonej kontroli organy administracji ustaliły, iż objęta wnioskiem działka nie spełnia wymogów do przyznania płatności do tej powierzchni, albowiem powierzchnia zadeklarowana przez skarżącą różniła się od powierzchni ustalonej w trakcie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej (kody nieprawidłowości: DR 13+, DR 14, DR 22).

W złożonej skardze producentka nie zgodziła się, z przyjętą przez organ powierzchnią gospodarstwa objętego płatnością twierdząc, że podczas postępowania administracyjnego wykazała niezbicie, iż deklarowane powierzchnie tj. 94,13 ha są trwałymi użytkami zielonymi, co powoduje jej zdaniem, że decyzja o pomniejszeniu płatności jest krzywdząca.

Zdaniem Sądu, zarzuty producentki rolnej są bezzasadne.

Wskazać należy, iż przepisy prawa wspólnotowego, tj. art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz.U. L 141, 30 kwietnia 2004) ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników - definiuje "trwałe użytki zielone" jako grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu w gospodarstwie przez pięć lat lub dłużej.

Zapisy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 239/2005 z 11 lutego 2005r. zmieniające i sprostowujące rozporządzenie (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L. 2005 nr 42, poz. 3) - na które powołuje się skarżąca - stanowią, że w przypadku zmniejszenia ilości trwałych użytków zielonych w danym regionie lub w całym kraju, a grunty rolnika indywidualnego podlegają wymogowi ponownego ustanowienia trwałych użytków zielonych, grunt ten już pierwszego dnia po jego przekształceniu będzie uznany za trwały użytek zielony bez uszczerbku dla definicji podanej w art. 2 pkt 2. Ponadto w art. 4 ust. 2 akapit 5 znajduje się zapis, że obszary te służą do uprawy traw lub innych upraw zielonych przez pięć kolejnych lat następujących po ich przekształceniu.

Skarżąca odwołując się do zapisu Rozporządzenia Komisji nr 239/2005, starała się wykazać, że w każdym przypadku założenia trwałych użytków zielonych pięcioletni okres zaczyna się od chwili założenia użytku zielonego, z czym nie można się zgodzić. Wprawdzie w prawie wspólnotowym jest wyjątek wskazujący, że istnieje możliwość zatwierdzenia trwałego użytku zielonego z góry, niemniej jednak zapis ten dotyczy przypadku, gdy stosunek ilości trwałych użytków zielonych do całkowitego obszaru rolnego zmniejszy się do odpowiedniego roku referencyjnego. W takim przypadku zgodnie z art. 4 w związku z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 państwo członkowskie na poziomie regionalnym lub krajowym ustala zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych bez uprzedniej autoryzacji. Jednak ta sytuacja jest warunkowa i nie można wywodzić definicji "trwałych użytków zielonych", definicji kluczowej w przedmiotowej sprawie z Rozporządzenia Komisji (WE) nr 239/2005, gdyż definicja znajdująca się w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 nie została zmieniona tym rozporządzeniem.

Na gruncie krajowego ustawodawstwa, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2008r. dotyczącego szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2008r. nr 34 poz. 200), przyjmuje się bezpośrednie odesłanie do definicji "trwałych użytków zielonych" z art. 2 pkt Rozporządzenia nr 796/2004, która obowiązuje rolnika realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach m.in. pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, którego beneficjentką jest skarżąca. Przepis § 9 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone.

Słusznie zatem uznały organy administracji, iż beneficjentka programu rolnośrodowiskowego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 z pakietu 2.4. winna spełniać wymagania definicji przyjętej w art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, co powoduje, iż powierzchnia [...] ha uwzględniona w płatności została ustalona zgodnie z wynikami przeprowadzonej w dniu [...] września 2008r. kontroli oraz z obowiązującymi przepisami prawnymi.

Odniesienia się wymaga również stanowisko wnioskodawczyni co do tego, że organ sam po dokonaniu kontroli i stwierdzeniu stanu na gruncie powinien zakwalifikować grunty zgłoszone, przez nią jako użytki zielone do wariantu 2.4 jako spełniające wymagania wariantu 2.2 - pakiet 2.

Stanowisko to w ocenie Sądu nie jest słuszne. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 lutego 2008r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z ust. 3 tego §, we wniosku tym mogą być także dokonywane zmiany zgodnie z art. 7 i art. 8 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006r.ustanawiajacego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 368 z 23 grudnia 2006r.). Art. 7 rozporządzenia (WE) 1975/2006 określa stosowanie rozporządzenia (WE) nr 796/2004 w odniesieniu do poszczególnych jego przepisów, zaś art. 8 dotyczy zobowiązań podjętych po dniu 1 stycznia 2007r. i odnosi się m.in. do terminu składania wniosków o płatność i zmian do tych wniosków. M.in. ten art. rozporządzenia przewiduje stosowanie art. 22 i art. 23 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.

Art. 15 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 dotyczy poprawek do pojedynczych wniosków, z jego treści wynika, że m.in. po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku można dokonać zmian dotyczących np. uprawnień do płatności pod warunkiem, że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych, z tym że znajduje to ograniczenie czasowe przewidziane w ust. 2 tego artykułu oraz przedmiotowe przewidziane w ust. 3.

Odnosząc się do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, ze zgłoszenie przez wnioskodawczynię innego wariantu przewidzianego do płatności dopiero w odwołaniu tj. [...] lutego 2009r. i to również w sytuacji przeprowadzonej kontroli na miejscu prowadzi do wniosku, ze zmiana ta została zgłoszona za późno ażeby można było ją uwzględnić. Jeżeli zaś chodzi o kontrole to zgodnie z art. 23a Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 mogą one być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to ich celowi. Bez wątpienia natomiast skoro organ związany jest żądaniem zgłoszonym we wniosku beneficjenta brak jest podstaw do jego działania z urzędu i do rozpatrywania innej ewentualnej płatności niż zgłoszona jako należna.

Zatem w związku z powyższym, wobec zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym, skargę E. Z. należało na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako niezasadną oddalić.