Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 231/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 64e par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2013r. sprawy ze skargi J.Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2012r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 231/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966. r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.559,80 zł w ramach pomocy de minimis.

Z uzasadnienia decyzji i akt postępowania wynika, że wobec J.Ł. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na rzecz Urzędu Skarbowego na łączną kwotę 78.22,56 zł (należność główna: 38.213,40 zł, odsetki: 28.302,28 zł, koszty upomnienia: 281,60 zł, koszty egzekucyjne: 11.625,28 zł).

W piśmie z dnia 17.07.2012 r., J.Ł., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.559,80 zł

w ramach pomocy de minimis. Koszty te wynikają z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej "A" R.K., J.Ł. Zatem pomoc, o którą ubiega się zobowiązany, dotyczy działalności związanej z ww. spółką, polegającej na sprzedaży paliw.

Uzasadniając swe żądanie J.Ł. wskazał, że jego zadłużenie powstało na skutek wydania decyzji, dotyczącej nieprawidłowości w zakresie sprzedaży oleju opałowego. Mimo, że sąd administracyjny "odrzucił" decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, konto bankowe firmy było przez cały czas zablokowane, co wpłynęło na ograniczenie możliwości handlowych. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że

w wyniku pożaru samochodu, uległa zniszczeniu dokumentacja, związana

z działalnością spółki za lata 2004 – 2006. W konsekwencji Urząd Kontroli Skarbowej zastosował metodę szacowania, niekorzystną dla zobowiązanego. J.Ł. podniósł również, że aktualnie nie pracuje, gdyż sytuacja na rynku jest bardzo trudna.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek, Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...].11.2012 r., nr [...], odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.559,80 zł w ramach pomocy de minimis.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że do udzielania ulgi, o której mowa w art. 64e p.e.a., tj. umorzenia kosztów egzekucyjnych, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie udzielania ulg w ramach pomocy de minimis (Dz. U. Nr 76, poz. 498) zastosowanie mają przepisy dotyczące pomocy de minimis, w tym przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r.

w sprawie stosowania art. 87 i art. 88 Traktatu (Dz. Urz. UE L 379 z dnia 28 grudnia 2006 r.).

Rozpoznając ww. wniosek pod względem przesłanek przyznania pomocy de minimis, określonych w ww. Rozporządzeniu, organ I instancji stwierdził, że "A" s.c. otrzymał pomoc de minimis w wysokości 47.610,15 zł, decyzją z dnia [...].03.2012 r., wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zatem łączna wartość udzielonej ww. spółce pomocy w ciągu ostatnich trzech lat budżetowych, wraz z wnioskowaną preferencją nie przekroczy limitu 200 tyś. euro, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006.

Z oświadczeń przedstawionych przez wnioskodawcę wynika również, że ten nie prowadzi działalności w sektorach, określonych w art. 1 ust. 1 lit. a-g ww. Rozporządzenia nr 1998/2006. W dalszej kolejności organ rozważał, czy w sprawie zachodzi przesłanka wyłączająca przyznanie pomocy de minimis, o której mowa

w art. 1 ust. 1 lit. h ww. Rozporządzenia nr 1998/2006, tj. czy spółka znajduje się

w trudnej sytuacji finansowej. Analizując powyższe organ egzekucyjny wziął pod uwagę w szczególności treść Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw ( Dz. Urz. UE C 244/2 z dnia 01.10.2004 r.). Organ egzekucyjny stwierdził, że spółka w okresie trzech ostatnich lat nie wygenerowała straty, gdyż w zeznaniach PIT-36L wspólnicy deklarowali dochód. Natomiast fakt zmniejszania się zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie jest tożsamy z wystąpieniem strat, prowadzących potencjalnie do zniknięcia przedsiębiorstwa. Zgodnie z oświadczeniem zawartym

w formularzu informacji, spółka nie odnotowała w latach ubiegłych straty przewyższającej 50 % wartości kapitału zakładowego, jak również w ostatnim roku obrotowym strata nie przewyższała 25 % wartości kapitału zakładowego.

Ponadto, zobowiązania nie przewyższają majątku spółki, zatem w myśl art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U.

z 2006 r. Nr 60, poz. 535 ze zm.) dłużnik nie jest niewypłacalny. Wnioskodawca nie wskazywał, by on lub inny wierzyciel składał wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. W złożonym formularzu informacji zobowiązany wskazał natomiast, że w odniesieniu do ostatnich 3 lat, poprzedzających dzień złożenia ww. wnioskiem, spółka nie odnotowała rosnących strat, nie ulegają zwiększeniu zapasy, natomiast zwiększa się suma zadłużenia, zmniejsza się przepływ środków finansowych, rosną kwoty odsetek od zobowiązań. Ponadto spółka odnotowała słabe wyniki sprzedaży. Pomimo ww. okoliczności, spółka zamierza odzyskać płynność finansową. Spółka nie posiada zdolności płatniczych, jednak po sprzedaży nieruchomości zmierza rozszerzyć prowadzoną działalność o sprzedaż hurtową.

Organ egzekucyjny ustalił, że spółka w badanym okresie nie odnotowała straty, jednak jej zadłużenie wobec Banku Spółdzielczego w B., ZUS

i kontrahentów rośnie. Wzrasta również zadłużenie wspólników wobec Urzędu Skarbowego. Na podstawie deklaracji VAT-7 ustalono, że maleje obrót spółki. Organ nie ustalił natomiast, czy następuje wzrost zapasów, zmniejsza się płynność finansowa, maleje wartość aktywów netto.

W związku z powyższym organ egzekucyjny doszedł do wniosku, że

w niniejszej sprawie nie ma zastosowania pkt 9 i 10 oraz pkt 11 ww. Wytycznych a spółkę nie można uznać za przedsiębiorstwo zagrożone.

W dalszej kolejności ustalono, że J.Ł. zawiesił działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług koparką, odśnieżaniu dróg a także działalność

w zakresie sprzedaży detalicznej paliw, od dnia 01.01.2011 r. na 24 miesiące.

Z ww. źródeł zobowiązany nie osiąga więc dochodów. Rodzina wnioskodawcy otrzymuje świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 330 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny (w skład której wchodzą żona i trójka dzieci w wieku szkolnym

i przedszkolnym) wynosi łącznie 1730,20 zł, wliczając oprócz zasiłków, wynagrodzenie żony, które po potrąceniu wynosi 1400,20 zł. Na zobowiązanym ciąży spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętego kredytu z ratą miesięczną w wysokości ok. 1.200,00 zł, spłacanego na bieżąco, kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie

z żoną w 2006 r., w wysokości 725,72 zł miesięcznie. Ponadto, zobowiązanemu do spłaty pozostały dwie raty po 165 zł z tytułu należności sądowych. Wnioskodawca wskazał również, że nie posiada oszczędności ani kapitałów pieniężnych.

Wnioskodawca ponosi wydatki: opłata za gaz - 167,18zł za dwa miesiące, za energię elektryczną - 235,78zł za dwa miesiące za telefon - 80zł miesięcznie, obiady dzieci w szkole - 354zł miesięcznie, zakup żywności 2 tys. zł miesięcznie, 140,40zł - odpady komunalne za rok, podatek rolny 128 zł za rok, ubezpieczenie domu - 167 zł, opał - 1800zł.

W pokrywaniu wydatków na bieżące utrzymanie pomagają rodzice wnioskodawcy, którzy zapewniają dzieciom posiłki oraz matka żony, która wspomaga rodzinę finansowo.

W oparciu o powyższe dane organ egzekucyjny uznał, że po zbilansowaniu dochodów wraz z niezbędnymi kosztami utrzymania, które wynoszą 3713,62 zł

(w tym spłata rat zaciągniętych kredytów), występuje niedobór środków finansowych.

Organ egzekucyjny wziął również pod uwagę, że J.Ł. jest właścicielem dwóch nieruchomości położonych w S., obciążonych hipotekami na łączną wysokość 259.201,12 zł oraz współwłaścicielem nieruchomości położonej

w Ł., na której prowadzona jest działalność gospodarcza "A" s.c., również obciążonej hipotekami na kwotę 1.187.591,56 zł. Ponadto, jak wyjaśnił

w toku postępowania zobowiązany, aktualnie nie pracuje, gdyż nie widzi sensu podejmowania zatrudnienia przy takim zadłużeniu. Nie przebywa w kraju, gdyż wyjeżdża do Włoch, lecz pobyty te nie mają charakteru zarobkowego. M.Ł. oświadczyła natomiast, że mąż J.Ł. wyjeżdża do Włoch na prace sezonowe.

Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Powołane przez zobowiązanego okoliczności nie mają charakter wyjątkowego, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi. J.Ł. nie wykazał także znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Obecnie pomimo podjętych czynności, organ egzekucyjny nie wyegzekwował należnych kosztów egzekucyjnych. Jednak majątek nieruchomy zobowiązanego i dokonane na nim zabezpieczenia pozwalają na skuteczne wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych. Ponadto zobowiązany nie utracił możliwości zarobkowania, gdyż nie powoływał się na kłopoty ze zdrowiem.

J.Ł. wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie art. 64e § 2 p.e.a., jednocześnie wnosząc o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie wnioskodawcy kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.559,80 zł. ewentualnie o:

2. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Podatnik nie zgodził się, że w jego sytuacji finansowej nie zostały spełnione przesłanki warunkujące umorzenie kosztów egzekucyjnych. J.Ł. argumentował, że nie jest w stanie uregulować ww. kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Wskazał, że nieruchomości gruntowe jakie posiada, obciążone są wieloma zobowiązaniami na łączną kwotę przekraczającą milion złotych. Podał, że nie może sprzedać żadnej części swojego majątku dla zaspokojenia należności podatkowych, ponieważ nieruchomości są obciążone hipotekami.

Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego znajdującego się w aktach niniejszej sprawy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ nadzoru wskazał, że umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e p.e.a. jest możliwe, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Przyznanie takiej ulgi ma jednak charakter uznaniowy.

Dyrektor Izby Skarbowej przyjął ustalenia organu egzekucyjnego, iż w odniesieniu do działalności prowadzonej przez J.Ł. nie występują przesłanki, zawarte w art. 1 ust. 1 lit. a - g rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006, wyłączające ubieganie się o preferencję w formule de minimis. Natomiast by ocenić, czy wnioskodawca jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 9-11 "Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw", Dyrektor Izby Skarbowej, w ślad za organem egzekucyjnym, przeprowadził analizę uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo przychodów i kosztów oraz dochodu zadeklarowanego przez J.Ł. w zeznaniach rocznych PIT-36L za lata 2008-2010. Z dokumentów tych wynika, że wnioskodawca w ww. przedziale czasowym deklarował dochód. Analizy obrotów przedsiębiorstwa dokonano natomiast na podstawie zestawienia danych z deklaracji VAT-7, złożonych przez "A" s.c. R.K., J.Ł.

Na podstawie powyższych informacji stwierdzono, że typowe oznaki przedsiębiorstwa zagrożonego takie jak: rosnące straty, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, rosnące zadłużenie, zmniejszająca się wartość aktywów netto - nie charakteryzują działalności gospodarczej prowadzonej przez zobowiązanego. Organ nadzoru stwierdził jednak spadek sprzedaży netto na podstawie zestawienia danych z deklaracji VAT-7 za okres od 2008 r. do 2010 r.

Z analizy uzyskiwanych wyników finansowych organ nadzoru wywiódł, że przedsiębiorstwo s.c. "A" nie odnotowywało rosnących strat, lecz uzyskiwało systematycznie dochody za poszczególne lata. Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił przy tym oświadczenie wnioskodawcy, iż spółka nie spełnia kryteriów, kwalifikujących do objęcia postępowaniem upadłościowym w rozumieniu ustawy

Prawo upadłościowe i naprawcze.

W związku z powyższym uznano, że przedsiębiorstwo prowadzone przez J.Ł. nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 tj. znajdującym się w trudnej sytuacji, w rozumieniu "Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw". Zatem wyłączenia, zawarte w treści art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nie występują w niniejszej sprawie. Wnioskodawca spełnia więc, wynikające z ww. rozporządzenia Komisji (WE), warunki do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie wsparcia w ramach pomocy de minimis, w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.559,80 zł.

Organ nadzoru przyjął również ustalenia organu egzekucyjnego, że żądana pomoc, wraz z pomocą uzyskaną w okresie trzech lat budżetowych, nie przekroczy obowiązującego limitu 200.000 euro, bowiem fakt ten znajduje potwierdzenie

w "Raporcie o udzielonej pomocy publicznej" za wskazany wyżej okres, z którego wynika, że pomoc udzielona spółce stanowi kwotę 47.610,15 zł, co w przeliczeniu na euro stanowi kwotę 11.440,36.

W świetle powyższych ustaleń, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że ewentualna pomoc udzielona J.Ł. nie naruszy warunków rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15.12.2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z dnia 28.12.2006).

Oceniając, czy zostało spełnione kryterium nieściągalności dochodzonego obowiązku (art. 64e § 2 pkt 1 zd. pierwsze p.e.a.) organ nadzoru wskazał, że przesłanka ta nie występuje w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie egzekucyjne względem dochodzonych kosztów egzekucyjnych jest realizowane. Skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone, nie można mówić o nieściągalności dochodzonego obowiązku. Ponadto koszty objęte wnioskiem zostały zabezpieczone hipotekami przymusowymi ustanowionymi na nieruchomościach stanowiących własność lub współwłasność zobowiązanego (księgi wieczyste nr [...], nr [...], nr [...]).

Dyrektor Izby Skarbowej rozważył również, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty egzekucyjne bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ egzekucyjny organ nadzoru, w przeciwieństwie do organu egzekucyjnego stwierdził, że sytuacja zobowiązanego wyczerpuje znamiona określone w art. 64e § 2 pkt 1 zd. drugie p.e.a. Zdaniem organu nadzoru, w analizowanej sprawie zapłata kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.559,80 zł mogłaby spowodować znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej zobowiązanego i jego rodziny, gdyż ustalone dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania i konieczne jest wsparcie ze strony rodziny (rodzice, teściowie). Zatem zapłata nawet części kosztów egzekucyjnych mogłaby spowodować znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej zobowiązanego i jego rodziny. Dyrektor Izby Skarbowej wziął również pod uwagę ciążące na J.Ł. zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 26.035,60 zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 22.936,00 zł oraz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od 2008 r. do 2009r. w kwocie 10.848,00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości za okres od 2008 r. do 2010 r. w kwocie 4.930,00 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu publicznego. W ślad za organem egzekucyjnym organ nadzoru uznał, że nie zachodzi również przesłanka określona w art. 64e § 2 pkt 3 p.e.a.. Okoliczności sprawy nie wskazują, by ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowało niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Jednak Dyrektor Izby Skarbowej, oceniając okoliczności niniejszej sprawy w zakresie możliwości przyznania wnioskowanej ulgi w ramach uznania administracyjnego stwierdził, iż w analizowanej sprawie, pomimo wystąpienia przesłanki wskazanej w treści art. 64e § 2 pkt 1 zd. drugie p.e.a., istnieją okoliczności przemawiające za odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych

w wysokości 8.559,80 zł.

Po pierwsze koszty egzekucyjne objęte wnioskiem w znacznej części zostały zabezpieczone hipotekami przymusowymi, ustanowionymi na nieruchomościach położonych w Ł. i w S. Uregulowanie należnych budżetowi państwa przedmiotowych należności w części zabezpieczonej hipotekami przymusowymi jest możliwe bez ich umarzania.

Po drugie, jak podał J.Ł. w piśmie z dnia 28.08.2012 r., spółka zmierza sprzedać stację paliw. Kontrahent spółki uiścił zaliczkę w wysokości 102 680,69 zł, którą wpłacono na poczet zadłużenia spółki. Dopóki więc istnieją możliwości wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych, ich umorzenie jest nieuzasadnione.

Odmawiając umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, Dyrektor Izby Skarbowej wziął również pod uwagę, iż J.Ł. po sprzedaży stacji paliw zamierza kontynuować prowadzenie działalności gospodarczej na zasadzie najmu stacji paliw oraz podjąć działalność w zakresie obrotu hurtowego paliwami. Skoro wnioskodawca nie utracił możliwości zarobkowania, (zwłaszcza, że w latach 2008 – 2010 uzyskiwał systematyczne dochody m.in. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej)l nie można wykluczyć, że w przyszłości uzyska dochód pozwalający na zapłatę kosztów egzekucyjnych. Ponadto Państwo Ł. posiadają samochody osobowe (Volksvagen Passat, Ford Galaxy i Seat Alhambra), które mogłyby stanowić, poprzez sprzedaż, źródło środków finansowych, pozwalających na choćby częściową spłatę ciążących na zobowiązanym kosztów egzekucyjnych.

J.Ł. w skardze na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie

i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 64e § 2 p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą podstawy do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego na rozstrzygnięcie sprawy nie może mieć wpływu okoliczność posiadania przez skarżącego prawa własności nieruchomości, bowiem są one obciążone hipotekami na łączną kwotę przekraczającą milion złotych. Wartość tych nieruchomości jest ujemna, przy czym nie mogą one zostać zbyte inaczej, jak tylko na pokrycie obciążających je hipotek. Wbrew twierdzeniu organu, skarżący nie może ich sprzedać w celu zaspokojenia kosztów egzekucyjnych.

W ocenie skarżącego, za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia również interes publiczny. Naliczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.559,80 zł

w stosunku do kilku czynności, pozostaje w sprzeczności do zasady proporcjonalności, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady celowości i zasady gospodarnego prowadzenia egzekucji. Interes publiczny wyraża się natomiast w powiązaniu kosztów egzekucyjnych z realnymi nakładami pracy organu egzekucyjnego, które nie mogą przekształcać się w dokuczliwą sankcję dla zobowiązanego.

Skarżący powtórzył również, że okoliczności postania kosztów egzekucyjnych miały charakter wyjątkowy, bowiem były konsekwencją zastosowania wobec skarżącego nieprecyzyjnych przepisów, dotyczących podatku akcyzowego. "Skarżący stał się ofiarą złego prawa, co w żaden sposób nie można uznać za okoliczność zależną od skarżącego, czy też okoliczność zwyczajną".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z wnioskiem Skarżącego jego żądanie umorzenia kosztów egzekucyjnych rozpatrzone zostało w ramach pomocy de minimis.

§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. s spawie udzielenia niektórych ulg w ramach pomocy de minimis (Dz.U. Nr 76, poz. 418) stanowi, że do udzielania przysporzeń w postaci ulg określonych w art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają zastosowanie przepisy dotyczące pomocy de minimis.

Ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna we własnym zakresie, a także w ramach Spółki cywilnej "A" R.K., J.Ł., jego wiosek był rozpatrzony w ramach prawa krajowego jak i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego, dotyczących pomocy w ramach de minimis. Przepisy prawa krajowego zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 59, poz. 404 ze zm.). Natomiast przepisy prawa wspólnotowego, to rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379), a także Wytyczne Wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw C 2004/C299/02. Art. 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1998/2006 określa wyjątki, kiedy przepisy tegoż rozporządzenia nie mają zastosowania do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym i organy stwierdziły, iż powyższe wyjątki nie zachodzą, a więc nie zachodzi wyłącznie do zastosowania pomocy de minimis.

Art. 2 ust. 2 powyższego rozporządzenia komisji (WE) stanowi, że ogólna kwota pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie może przekroczyć 200 000 EURO w dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych, zaś całkowita wartość tej pomocy przyznanej podmiotowy gospodarczemu działającemu w sektorze transportu drogowego przez dowolny okres 3 lat budżetowych nie może przekroczyć 100 000 EURO. Okres trzech lat budżetowych obejmuje bieżący rok budżetowy i dwa poprzedzające go lata.

Organy ustaliły, że s.c. "A" R.K., J.Ł. w okresie od 1 I 2010r. do dnia 24 X 2012r. tj. w okresie ostatnich 3 lat budżetowych poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie ulgi, otrzymała pomoc de minimis w kwocie 47 610,15 zł, co w przeliczeniu na EURO stanowi kwotę 11.440,36zł, a więc powyższa pomoc nie przekroczyła dozwolonej pomocy określonej w art. 2 ust. 2 wyżej cyt. rozporządzenia Komisji (WE).

Powyższy przepis Komisji (WE) pozostaje w związku z art. 37 ust. 1 wyżej cyt. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który określa jakie dokumenty oraz dane powinien przedstawić podmiot ubiegający się o pomoc de minimis a to:

1) wszystkie zaświadczenia o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie;

2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczania pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis.

Art. 1 ust. 1 lit. h wyżej cyt. rozporządzenia komisji (WE) Nr 1998/2006 wyłącza przyznanie pomocy de minimis podmiotowi gospodarczemu znajdującemu się w trudnej sytuacji. Definicję przedsiębiorstwa zagrożonego zawierają punkty: 9, 10 i 11 wyżej cytowanych Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw ( 2004/C 244/02). Punkt 9 powyższych Wytycznych stanowi, że Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko lub średnioterminowej.

Zgodnie natomiast z punktem 10 tych Wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach:

a) w przypadku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad ¼ tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub

b) w przypadku Spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi Spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad ¼ w okresie poprzedzających 12 miesięcy lub

c) niezależnie od rodzaju Spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Punkt 11 powyższych Wytycznych stanowi, że nawet, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności, gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększenie się zapasów, nadwyżka produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym.

W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli (akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych).

Ponadto czy uzasadnione jest zastosowanie powyższej ulgi organy zobowiązane były zbadać czy zachodzą przesłanki określone w art. 64e § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012r. w poz. 105 ze zm.). Powyższy przepis stanowi, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,

2) za umorzeniem przemawia interes publiczny,

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Organy ustaliły, że koszty egzekucyjne objęte przedmiotowym wnioskiem wynikają z działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę cywilną "A" R.K., J.Ł.

Organy badały czy przedmiotowa Spółka cywilna nie jest podmiotem w trudnej sytuacji w rozmienieniu art. 1 ust. 1 lit. h wyżej cyt. rozporządzenia Komisji (WE) nhr 1998/2006 oraz w rozumieniu pkt 9-11 wyżej cyt. Wytycznych wspólnotowych, co wykluczałoby możliwość przyznania pomocy de minimis. Organy stwierdziły, że Spółka w okresie ostatnich trzech lat nie wygenerowała straty. Natomiast fakt zmniejszania się zysku z prowadzonej działalności gospodarczej nie jest tożsamy z wystąpieniem strat.

Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu, Spółka nie odnotowała w latach ubiegłych straty przewyższającej 50% wartości kapitału zakładowego, jak również w ostatnim roku obrotowym strata nie przewyższała 25% wartości kapitału zakładowego.

Zobowiązania Spółki nie przewyższają też jej majątku, wobec czego zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2006r. Nr 60, poz. 535 ze zm.) dłużnik nie jest niewypłacalny.

Wnioskodawca nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organy ustaliły, że w odniesieniu do ostatnich 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku, zwiększył się stan zadłużenia Spółki, ,maleje obrót. Nie ustalono natomiast czy następuje wzrost zapasów, zmniejsza się płynność finansowa, maleje wartość aktywów netto.

Ostatecznie organy uznały, że w stosunku do Spółki nie zostały spełnione warunki z art. 9-11 w/w Wytycznych i nie można jej uznać za przedsiębiorstwo zagrożone. J.Ł. od 1 I 2011r. zawiesił własną działalność gospodarczą, jak również od tej daty została zawieszona działalność gospodarcza Spółki. Dochody rodziny J.Ł. w skład której wchodzi również żona i troje dzieci składają się z zasiłku rodzinnego w wysokości 330zł, oraz zarobków żony w wysokości 1730,20zł które po potrąceniu wynoszą 1400,20zł. Niezależnie od typowych wydatków na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa domowego, na skarżącym ciąży spłata zobowiązań z tytułu kredytu z ratą miesięczną około 1200zł spłaconego na bieżąco, kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie z żoną, spłacanego w wysokości 725,72zł miesięcznie. Ponadto pozostały mu do spłaty jeszcze dwie raty należności sądowych po 165zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności.

Po zbilansowaniu dochodów z kosztami utrzymania, występuje niedobór środków finansowych. Skarżący jest właścicielem dwóch nieruchomości położonych w S., jedna o pow. 1,26 ha i druga o pow. 0,2348 ha, obie obciążone hipotekami na łączną wysokość 259.201,12zł oraz współwłaścicielem nieruchomości położonej w Ł. o pow. 0,2885 ha, na której prowadzona jest działalność gospodarcza Spółki, która również obciążona jest hipotekami na kwotę 1187 591,56zł.

Organ I instancji uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 64e § 2 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w sprawie zachodzi przesłanka zawarta w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie drugie, tj. iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Jednakże organ odwoławczy uznał, że nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu publicznego z art. 64 § 2 pkt 2 wyżej cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy nie stwierdził natomiast wystąpienia żadnej innej przesłanki poza wyżej wymienioną, z art. 64e § 2 pkt 1, 2 i 3 wskazującej na celowość umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Zauważyć należy, że stanowisko organu odwoławczego jest niekonsekwentne. Organ odwoławczy przyjmuje, że po zbilansowaniu dochodów rodziny podatnika oraz kosztów utrzymania występuje niedobór środków finansowych, jak również przyjmuje że skarżący nie jest w stanie uregulować choćby części kosztów egzekucyjnych, gdyż spowodowałoby to znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej jego oraz rodziny, a nie dostrzega przesłanki interesu publicznego przemawiającej za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Logicznym jest, że jeżeli skarżący spłaciłby powyższe koszty egzekucyjne, to w tak trudnej sytuacji finansowej jego rodziny musiałby zwrócić się do opieki społecznej o udzielenie mu pomocy w utrzymaniu rodziny.

Tymczasem w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18.02.2008r. o sygn. akt III SA/Wa 1707/07 zawarto tezę, że interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, ale także ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc z opieki społecznej. Przy ocenie "interesu publicznego" należy uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa.

Tut. Sąd w pełni podziela powyższy pogląd.

W niniejszej sprawie wystąpił więc ważny interes publiczny, który przemawia za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Ponieważ nastąpiło naruszenie prawa materialnego w postaci art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegały w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa przy zastosowaniu art. 135 Ppsa uchyleniu.

W oparciu o art. 152 Ppsa orzeczono, iż uchylone postanowienie nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.