Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1305/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 188, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art, 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. NSA Anna Żak ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2017r. sygn. akt VII SA/Wa 1520/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. w [...] na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 250,00 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 1305/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2017r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1520/16, po rozpoznaniu skargi [...]

Sp. z o.o w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] 2016 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w/w decyzją z dnia [...] 2016r. po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], nakazującą [...] Sp. z o.o. całkowitą rozbiórkę rusztowania stalowego z zamontowaną na nim siatką winylową z nadrukiem (o wymiarach od stronnych wschodniej ok. 15 x 9 m, zachodniej - 15 x 9 m, północnej — 22 x 9 m), wybudowanego wokół budynku mieszkalnego przy ul. [...] wraz z oświetleniem - 16 szt. lamp halogenowych, nadwieszonych nad sąsiednią nieruchomością - dz. ew. nr 6.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] nakazał [...] Sp. z o.o. całkowitą rozbiórkę w/w rusztowania stalowego biorąc pod uwagę, że realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a brak jest możliwości zalegalizowania zrealizowanej inwestycji zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ I instancji stwierdził, że w celu przeprowadzenia procesu legalizacji zobowiązany winien legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z pisma Zarządu Mienia Skarbu Państwa z dnia 21.10.2015 r. spółka [...] Sp. z o.o., będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] oraz prawdopodobnym inwestorem / właścicielem nośnika reklamowego, została wezwana do usunięcia nośnika, wobec zajmowania nieruchomości sąsiedniej - t.j. dz. ew. nr 6 w obrębie 1-10- 04, zarządzaną i administrowaną przez Zarząd Mienia Skarbu Państwa. Powyższe świadczy, że spółka nie posiada zgody na zajęcie terenu. Ponadto nośnik znajduje się na obszarze objętym Uchwałą Rady m.st. Warszawy NrXXXIV/819/2012 w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Kulturowy" (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 23.04.2012 r., poz. Nr 3566). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 ww. uchwały na powyższym terenie nie dopuszcza się funkcjonowania tego typu obiektów. Organ II instancji PINB [...] uznał, że orzeczenie rozbiórki w/w nośnika reklamowego było prawidłowe. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowe urządzenie reklamowe jest trwale związanie z gruntem, bowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Z akt sprawy wynika, że inwestor zrealizował w warunkach samowoli budowlanej nośnik reklamowy w postaci rusztowania stalowego z zamontowaną na im siatką winylową z nadrukiem. Organ wskazał, że okoliczność (podnoszona w odwołaniu), iż rusztowanie otacza budynek i funkcjonalnie służy przede wszystkim pracom konserwacyjnym polegającym na konserwacji bieżącej budynku nie wyklucza, tego, że przedmiotowa konstrukcja spełnia również funkcję reklamową, a zatem jest urządzeniem reklamowym. W ocenie organu odwoławczego organ powiatowy zasadnie nie wdrożył procesu legalizacyjnego skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wilanowski Park Kulturowy" uchwałą Radym.st. Warszawy Nr XXXIV/819/2012 w sprawie utworzenia partu kulturowego w § 2 ust. 1 pkt 3 na powyższym terenie nie dopuszcza funkcjonowania tego tupu obiektów. W związku z tym organ powiatowy był zwolniony z nakładania na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny wynikający z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zgodności obiektu z warunkami techniczno - budowlanymi oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 r. wniosła [...] Sp z o.o. zarzucając naruszenie : art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 1 b Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż rusztowanie elewacyjne o wysokości ok. 6 m. otaczające budynek i do niego zamontowane stanowi budowlę w szczególności jest wolnostojącym nośnikiem reklamowym trwale związanym z gruntem,

- art. 48 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiot postępowania nie jest obiektem budowlanym i dla jego montażu nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie we właściwym organie architektonicznym względnie poprzez nie rozważenie celowości ograniczenia obowiązku rozbiórki do części obiektu w zakresie powodującym zdaniem sądu konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku uznania, iż obiekt będący przedmiotem postępowania wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zastosowanie tego przepisu wobec możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego; art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez jego nie zastosowanie, w sytuacji gdy brak jest dla terenu, na którym usytuowany jest sporny obiekt planu zagospodarowania przestrzennego, oraz przyjęcie, iż uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXXIV/819/2012 o utworzeniu Wilanowskiego Parku Kulturowego stanowi plan zagospodarowania przestrzennego, zatem wobec faktu, iż nie istnieją negatywne przesłanki do zastosowania powołanego przepisu. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 28 K.p.a. w związku z art. 140, art. 7, art. 10,art. 77 §1 i art. 107 K.p.a. Skarżący wskazał, że w dniu 26 kwietnia 2016 roku sprzedał nieruchomość, na której posadowiony jest obiekt postępowania, a w dniu 2 maja 2016 roku w Sądzie Wieczystoksięgowym w KW nr WA2M/00109904/2 dokonano wpisu nowego właściciela obiektu. Wobec faktu, iż księgi wieczyste są jawne, a zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych istnieje domniemanie prawdziwości ujawnionych wpisów, to organ II instancji przed wydaniem decyzji w dniu 4 maja 2016r. dysponował wiedzą, lub powinien dysponować wiedzą o fakcie, iż zmianie uległ adresat decyzji. Ponadto, zdaniem Skarżącego, organ bezzasadnie uznał, że obiekt znajduje się na nieruchomości dla której obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazał , iż uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXXTV/819/2012 o utworzeniu Wilanowskiego Parku Kulturowego nie stanowi Miejscowego Planu Zagospodarowania i nie przewiduje bezwzględnego zakazu, lecz wyłącznie ograniczenie, co do sytuowania reklam.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem reklamowym, które zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zarówno organ I jak II instancji wykazały że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, że na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednak w ocenie Sądu brak było podstaw do przyjęcia, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest kompletny i nie budzi wątpliwości, że doszło do samowoli budowlanej, która zwalnia organ z nakładania na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, ponieważ nie został spełniony warunek konieczny, a wynikający z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli zgodności obiektu z warunkami techniczno - budowlanymi oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd wskazał, że przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, przy czym konieczne jest przy tym łączne spełnienie warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Dalej Sąd wskazał, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego powinna być wynikiem wszechstronnej analizy okoliczności danej sprawy, przy uwzględnieniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7 K.p.a. a także art. 75 §1, art.78 § 1 i 2 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd nie zaakceptował stanowiska organów o braku potrzeby prowadzenia dalszego postępowania dowodowego. Organy obu instancji wskazały ,że po przeanalizowaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wilanowski Park Kulturowy" uchwalonego przez Radę m.st. Warszawy ( uchwała Nr XXXIV/819/2012) w sprawie utworzenia parku kulturowego, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 na powyższym terenie nie dopuszcza się funkcjonowania tego typu obiektów.

Jak wynika jednak z treści § 2 ust. 1 pkt 3 tej uchwały z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Narodowy", "ogranicza się dopuszczalność umieszczania przy ciągach komunikacyjnych tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków do oznakowani związanych z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego oraz oznaczeń Systemu Informacji Miejskiej, z wyjątkiem znaków drogowych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego" Biorąc więc pod uwagę inną treść i charakter wskazanej uchwały zdaniem Sądu utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez organ II instancji było przedwczesne, gdyż nie można wykluczyć, że wynik przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego umożliwi legalizację obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej przy łącznym spełnieniu warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 i uiści opłatę legalizacyjną.

Sąd za konieczne uznał ponowne ustalenie stron postępowania, osoby inwestora i właściciela nieruchomości w świetle wskazanych nowych informacji Skarżącego o sprzedaży nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt postępowania.

Poczynione w tym zakresie ustalenia pozwolą dopiero dokonać prawnej kwalifikacji przeprowadzonych robót w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Z tych względów mając na uwadze, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, nie ustosunkowano się do twierdzeń strony, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. § 2 ust.1 pkt 3 aktu prawa miejscowego dla obszaru "Wilanowski Park Kultury" zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta stołecznego Warszawy numer XXXIV/819/2012 z dnia 29 marca 2012 roku w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Kultury" przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że treść i charakter tej uchwały nie wyklucza możliwości legalizacji nośnika reklamowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, podczas gdy z treści w/w zapisu wynika, że plan ten ogranicza dopuszczalność umieszczania w ciągach komunikacyjnych tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków do oznakowania (powinno być "oznakowań" – przyp. NSA) związanych z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego oraz oznaczeń Systemu Informacji Miejskiej Powyższy zapis uniemożliwia usytuowanie nośników reklamowych zawierających informację o innym charakterze niż to wynika z treści tego zapisu.

Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1.art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 48 ust.3 Prawa budowlanego oraz w związku z § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miasta stołecznego Warszawy numer XXXIV/819/2012 z dnia 29 marca 2012r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Kultury" przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej , co skutkowało uwzględnieniem skargi przez Sąd pierwszej instancji;

2. art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. art. 141 § 4 P.p.s.a. zw. z art. 7, 77 § 1, 78, 80 i art. 107 § 3 K.p.a w zw. z art. 48 ust.3 Prawa budowlanego oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 w/w uchwały Rady Miasta stołecznego Warszawy numer XXXIV/819/2012 przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego nie dokonał w wszechstronnej analizy okoliczności sprawy, podczas gdy z akt sprawy wynika, że organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z przepisanie zawartymi w K.p.a.;

3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. przez uwzględnienie skargi pod mimo tego, że organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne i podjęły decyzję zgodnie obowiązujący przepisami;

4.art. 141 § 4 P.p.s.a w zw. z art. 151 P.p.s.a .przez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające na dokonaniu nieprawidłowych ustaleń faktycznych, niezgodne ze stanem rzeczywistym, co nie pozwoliło na prześledzenie toku rozumowania Sądu oraz przez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazania, co do dalszego trybu postępowania pomimo tego, że istniały przesłanki do oddalenia skargi .

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi [...] Sp. z o.o. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a. (strony zrzekły się rozprawy).

Skarga kasacyjna, jako zawierająca usprawiedliwione podstawy, zasługuje na uwzględnienie. Podniesiono w niej zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania. Co do zasady, pierwszeństwo rozpoznania mają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania , bowiem dopiero ustalenie, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, pozwala na ocenę uchybień prawu materialnemu. Niekiedy jednak, jak w tej sprawie, rozpoznać należy w pierwszej kolejności zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, ponieważ dokonanie prawidłowej wykładni tego przepisu prawa materialnego ma zasadniczy wpływ na ocenę naruszeń w zakresie procedury.

W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego kasacyjnie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady m. st. Warszawy nr XXXIV/819/2012 z dnia 29 marca 2012r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Kultury" (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 23 kwietnia 2012r., poz.3566) przez przyjęcie, że treść i charakter tej uchwały nie wyklucza możliwości legalizacji nośnika reklamowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z tym stanowiskiem skarżącego organu należy się zgodzić.

Zgodnie z treścią w/w § 2 ust. 1 pkt 3 "na terenie Wilanowskiego Parku Kulturowego ogranicza się dopuszczalność umieszczania przy ciągach komunikacyjnych tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków do oznakowań związanych z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego oraz oznaczeń Systemu Informacji Miejskiej, z wyjątkiem znaków drogowych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego". Zapis ten, jak słusznie wskazuje się w uzasadnieniu tego zarzutu oznacza, że na terenie Wilanowskiego Parku Kulturowego bez ograniczeń można umieszczać znaki drogowe i znaki związane z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego, natomiast przy ciągach komunikacyjnych dopuszcza się umieszczenie tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków, ale tylko związanych z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego oraz dopuszcza się oznaczenia Systemu Informacji Miejskiej. Z dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach rozpoznawanej sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy nośnik reklamowy przedstawia informacje reklamowe nie związane z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego (np. dot. [...]).

Trafnie w tej sprawie organy nadzoru budowlanego, co Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował uznały, że przedmiotowy nośnik reklamowy został wybudowany na terenie Wilanowskiego Parku Kulturowego bez pozwolenia na budowę wymaganego na podstawie art.28 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.2016.290.t.j.)-dalej powoływanej jako ustawa Prawo budowlane, w związku z czym w sprawie ma zastosowanie art.48 tej ustawy.

Obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę podlegają rozbiórce, przy czym w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien zbadać, czy zaistniały przesłanki do legalizacji nielegalnego obiektu, mając na uwadze treść art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. tj. czy 1. budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo b)ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Pierwszym z etapów postępowania legalizacyjnego jest wstępna analiza, czy obiekt wybudowany w ramach samowoli budowlanej nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub czy jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy , a także czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Ocena co do tego, czy budowa nie narusza przepisów z dziedziny zagospodarowania przestrzennego niekoniecznie musi się opierać na treści unormowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czy też w decyzji o warunkach zabudowy, bowiem w razie braku takiego planu, a tak jest w tej sprawie, możliwe jest dokonanie stosownych ustaleń i stwierdzeń z zastosowaniem innych norm prawnych regulujących kwestie zapewnienia ładu przestrzennego. Użyty w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zwrot "w szczególności" oznacza, że następujące po nim wyliczenie nie jest wyczerpujące, ale ma jedynie charakter przykładowy. Uchwała o utworzeniu parku kulturowego jest aktem prawa miejscowego kształtującym sposób korzystania z nieruchomości. W tym zakresie skutki uchwały o utworzeniu parku kulturowego są analogiczne do skutków uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sprzeczność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje bezwzględnym nakazem rozbiórki obiektu budowlanego.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z ustaleń w/w uchwały dnia 29 marca 2012r. w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą "Wilanowski Park Kultury" na jego terenie nie jest dopuszczalne sytuowanie nośników reklamowych, których treść nie jest związana z ochroną i udostępnieniem Parku Kulturowego . Dlatego organ nadzoru budowlanego nie miał innej możliwości, jak tylko orzec nakaz rozbiórki tego obiektu w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to z uwagi na ich powtarzalność i prawie takie samo uzasadnienie stwierdzić należy, że sprowadzają się one do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, że organ nadzoru budowlanego nie dokonał wszechstronnej analizy okoliczności sprawy, podczas gdy zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, organy nadzoru budowlanego zgodnie z przepisami K.p.a. przeprowadziły postępowanie administracyjne i dokonały jego prawidłowej oceny.

Tak rozumiany zarzut naruszenia przepisów postępowania należy uznać za uzasadniony. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i jego prawna ocena dokonana przez organy nadzoru budowlanego zakończona wydaniem nakazu rozbiórki była prawidłowa. Brak było podstaw do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75§1, art.78 § 1 K.p.a. decyzji organów nadzoru budowlanego celem przeprowadzenia "dodatkowego" postępowania dowodowego dla wyjaśnienia, czy możliwa jest legalizacja nośnika reklamowego przy łącznym spełnieniu warunków: zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustaleniu że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Wskazana wyżej sprzeczność budowy nośnika reklamowego z przepisami obowiązującymi na terenie Wilanowskiego Parku Kulturowego, a więc sprzeczność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uniemożliwiała prowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art.48 ust.2 ustawy Prawo budowlane.

Nie było także podstaw do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji decyzji rozbiórkowej z uwagi na konieczność ustalenia osoby inwestora i właściciela nieruchomości , na której posadowiony jest sporny nośnik reklamowy. Z art. 52 ustawy Prawo budowlane wynika, że osobami, na których ciąży obowiązek dokonania, na swój koszt, rozbiórki obiektu (lub jego części), jest jego inwestor, właściciel lub zarządca. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki powinien być nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej i jednocześnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością, chodzi bowiem o zapewnienie legalnego wykonania obowiązku rozbiórki. Okolicznością niekwestionowaną w tej sprawie jest, że inwestorem przedmiotowego nośnika jest [...] Sp. z o.o. w [...]. [...] Sp. z o.o. w [...] w skardze do Sądu pierwszej instancji podnosiła jednak, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji sprzedała nieruchomość, na której wybudowała nośnik reklamowy. Należy jednak stwierdzić, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani też przed Sądem pierwszej instancji inwestor nie przedstawił żadnych dowodów np. wypisu z księgi wieczystej, na którą powoływał się w skardze do Sądu pierwszej instancji celem wykazania, że nie powinien być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę wzniesionego bez pozwolenia na budowę nośnika reklamowego. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego wynikający z art.77 § 1 K.p.a. i zasada prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego inwestora. Zasada ta nie zwalnia strony z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Z tych względów w okolicznościach tej sprawy, brak było podstaw do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji decyzji organów nadzoru budowlanego celem ustalenia adresata decyzji nakazującej rozbiórkę nośnika reklamowego. Stwierdzić należy, że w przypadku utraty przez inwestora prawa własności nieruchomości, dojdzie do przeniesienia prawa własności nośnika reklamowego na inny podmiot i w związku z tym obowiązek dokonania jego rozbiórki obciąży aktualnego właściciela obiektu budowlanego.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i uznając , że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona na podstawie art.188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok a na podstawie art.151 P.p.s.a. oddalił skargę. Na podstawie art. 203 pkt.2 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od [...] Sp. z o.o. w [...] na rzecz skarżącego kasacyjnie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego koszty postępowania sądowego, na które składają się wyłącznie koszty postępowania kasacyjnego w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00zł., ponieważ pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną – radca prawny pozostaje z nim w stosunku pracy.