Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2925/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 61, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 3, ust. 4, art. 140-ab ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 76, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2012 poz 1061
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg  wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których  mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
article: art. 41 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2008 nr 26 poz 152
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi  nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów  pomiarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] nałożył na A. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Z., z siedzibą: ul. N. [...], [...] P., (nazywanego dalej: "skarżącym" lub "stroną") karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. W trakcie kontroli, w dniu [...] kwietnia 2015r., o godz. [...], w miejscowości T., na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował C. P., który w imieniu skarżącego wykonywał przewóz drogowy rzeczy w postaci butelkowanej wody mineralnej na paletach, z T. do B., na podstawie wypisu nr [...] z krajowej licencji na zarobkowy przewóz drogowy rzeczy nr [...].

Poddanym kontroli pojazdem członowym realizowany był przewóz drogowy ładunku innego niż niepodzielny niebędącego drewnem (surowcem drzewnym) lub ładunkiem w postaci sypkiej. Przewożony ładunek został załadowany na kontrolowany pojazd członowy przez pracowników załadowcy w firmie: C. sp. z o.o. z siedzibą w T., skąd wyjechał na drogę publiczną.

W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu członowego, dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w miejscowości T., przy drodze krajowej nr [...], wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...], [...] posiadających świadectwo legalizacji ponownej.

W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono: rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego: 11 t, zatem przekraczający wartość dopuszczalną dla dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym do 10 t, o wartość 1 t. Powyższe przekroczenie stanowi naruszenie dopuszczalnych wartości wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2015 r. poz. 305 j.t.) oraz w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 460 j.t.), co było podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.

2. W odwołaniu pełnomocnik strony wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i zarzucił jej, naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego oraz, że nie została podana podstawa prawna procedury ważenia za pomocą wag użytych w trakcie kontroli.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podnosił ponadto, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie przeprowadził postępowania dowodowego, którego celem byłoby zbadanie możliwości zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej również: Prd. Wskazuje on także, że kierowca nie miał wpływu na proces załadunku oraz, że zgodnie z ustawą prawo przewozowe odpowiedzialnym za prawidłowe dokonanie czynności załadunkowych jest nadawca (załadowca).

Zdaniem pełnomocnika z uwagi, że kontrolowany pojazd członowy przekroczył, z przyczyn niezależnych od przewoźnika, wyłącznie dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej, postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd. Podkreśla on ponadto, że droga krajowa nr [...] nie została oznakowana za pomocą znaku B-19 oraz, że ma on wątpliwości, czy za pomocą użytych w trakcie kontroli wag, można było dokonać pomiaru masy całkowitej oraz nacisku poszczególnych osi pojazdu.

3. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

4. Pismem z dnia 6 października 2015 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] sierpnia 2015 r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- § 20 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych w związku z art. 7 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym; w zakresie nieprzedłożenia oraz nieudostepnienia w celu weryfikacji "instrukcji obsługi" wag za pomocą których dokonano pomiarów podczas kontroli, a które to wagi są przeznaczone zgodnie z instrukcją do pomiarów o maksymalnym obciążeniu do 10.000 kg (10 ton);

- wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na uchybieniu obowiązkom wynikającym z ustawy poprzez zaniechanie przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego w sposób wnikliwy i szczegółowy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia okoliczności i osób odpowiedzialnych za przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, okoliczności w jakich doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu, co skutkowało uchybieniami w zakresie ustalenia prawdy obiektywnej i powodowało, że zapadłe rozstrzygnięcie oparte zostało na niepełnym i niekompletnym materiale dowodowym, co w konsekwencji mogło prowadzić do nieuzasadnionego nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdził, że już w początkowym etapie postępowania Organ kontroli dopuścił się szeregu naruszeń, które mogły mieć istotny wpływ zarówno na przebieg przedmiotowego postępowania, jak i na jego końcowy wynik, a co za tym idzie na prawne konsekwencje kontrolowanego podmiotu.

Skarżący wskazywał, że w przedmiotowym protokole kontroli nie podano jakiegokolwiek powodu, dla którego kierowca nie został zapoznany z instrukcjami obsługi urządzeń pomiarowych, dzięki czemu mógłby zweryfikować poprawność przeprowadzonego ważenia.

Skarżący dalej wywodził ponadto, że przy wjeździe na drodze krajowej nr [...] na której doszło do zatrzymania nie znajdywały się żadne oznaczenia ograniczające ruch pojazdów o nacisku na pojedynczą oś powyżej 8 t, czy do 10 t, w tym znak B19 przewidujący zakaz wjazdu takich pojazdów.

5. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Przedmiotem skargi jest decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

5. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a ustawy Prd pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd). W myśl art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260), dalej również: udp, po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

6. Jak wynika z akt sprawy w trakcie kontroli, w dniu [...] kwietnia 2015 r., o godz. [...], w miejscowości T., na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan C. P., który wykonywał przejazd w imieniu skarżącego przewóz drogowy rzeczy w postaci butelkowanej wody mineralnej na paletach, z T. do B., na podstawie wypisu nr [...] z krajowej licencji na zarobkowy przewóz drogowy rzeczy nr [...]. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu członowego, dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w miejscowości T., przy drodze krajowej nr [...], wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych typu SAW 10C o numerach fabrycznych [...], [...] posiadających świadectwo legalizacji ponownej.

W wyniku przeprowadzonego ważenia stwierdzono: rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego: 11 t, zatem przekraczający wartość dopuszczalną dla dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym do 10 t, o wartość 1 t.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi o 1 t. W przedmiotowej sprawie wykonywany był przewóz ładunku podzielnego (butelki z wodą) zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 Prd nie było więc możliwe uzyskanie zezwolenia na taki przejazd. Zgodnie natomiast z art. 140ab Prd w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W załączniku nr 1 do Prd określono warunki jakie spełniać musi pojazd nienormatywny aby uzyskać zezwolenie odpowiedniej kategorii. I tak zezwolenie kategorii IV (zał. nr 1 lp. 4) uzyskać może pojazd nienormatywny:

a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.

7. Wbrew zarzutom skargi procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, tj. wag SAW 10C, była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] kwietnia 2015 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z terminami ważności do [...] października 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., protokołu z przesłuchania świadka, dokumentacji fotograficznej oraz kopii okazanych w trakcie kontroli przez kierowcę dokumentów.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

8. Wbrew stanowisku strony skarżącej dopuszczalność dokonywania pomiarów masy całkowitej kontrolowanych pojazdów, jak również pomiaru nacisku osi wynika nie tylko z instrukcji, ale potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 w sprawie dotyczącej ważenia za pomocą wag SAW 10C stwierdził: "Analiza akt niniejszej sprawy (sądowych i administracyjnych) oraz akt sądowych bliźniaczej sprawy, oznaczonych sygnaturą VI SA/Wa 402/11, pozwala stwierdzić, iż do ważenia pojazdu użyto wag posiadających deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG.

Uwzględniając zatem stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie z [...] lipca 2010 r., podzielić należy pogląd WSA, iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r., użyte w sprawie wagi nieautomatyczne umożliwiały określenie masy będącej podstawą obliczenia kar. Wagi te mogły więc służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi.

Z kolei w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2280/11 NSA stwierdzi, że także pomiar DMC przy użyciu 1 pary wag został wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, ustawienia pomiarów w zależności od typów pojazdów, określono szczegółowo w punkcie 2.5 instrukcji obsługi wagi SA W/Seria II (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2281/11 oraz z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 62/13).

9. Odnośnie zarzutu skarżącego co do braku okazania kierowcy w trakcie kontroli instrukcji obsługi wag SAW 10C, żaden przepis prawa na organ takiego obowiązku nie nakłada. Natomiast wszelkie gwarancje procesowe strony w trakcie postępowania zostały zachowane. W zawiadomieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. została pouczona o przysługujących jej prawach, w tym o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłaszania żądań, wniosków dowodowych oraz o prawie do wypowiedzenia się co do istnienia przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. Skarżący został w zawiadomieniu pouczony ponadto o uprawnieniu do złożenia wniosku o wydanie kserokopii dokumentów oraz o prawie do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Z powyższych uprawnień nie skorzystał on jednak i nie podjął żadnych działań w celu zapoznania się z instrukcją obsługi wag SAW 10C.

Należy także nadmienić, że w trakcie samej kontroli, kierowca został pouczony o procedurze pomiaru pojazdu, o czym świadczy podpisane przez niego "oświadczenie kierującego pojazdem". Zgodnie z nim, przed rozpoczęciem czynności kontrolnych został on poinformowany o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag samochodowych, tj. między innymi, że na wagi do pomiarów statycznych, podkładane pod koła pojazdu albo umieszczone w dołach, najeżdża się jednocześnie, bez gwałtownych przyśpieszeń, że pomiary przeprowadza się na biegu jałowym, z zaciągniętym hamulcem postojowym itp. Zarzut strony w tym zakresie należy zatem uznać za nieuzasadniony.

10. Wskazać ponadto należy, że zgodnie ze znajdującą się w aktach niniejszej sprawy, kopią świadectwa zgodności wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o o nr fabrycznych [...] i [...], stanowią one wagi IIII klasy dokładności, przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" wynosi 50 kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152), w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne, wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów.

Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę, tj. przynajmniej 200 kg. Reasumując w ocenie sądu procedura ważenia przebiegała prawidłowo.

11. Zdaniem Sądu strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 Prd. W niniejszej sprawie przewożono ładunek podzielny, który nie jest ani ładunkiem sypkim ani też drewnem. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prd. Obowiązki, które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposoby przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi.

Jak słusznie wskazał organ obowiązki w zakresie przewozu ładunku określa przepis art. 61 Prd. Podmioty wykonujące przejazdy mają obowiązek przestrzegania nakazów płynących z normy prawnej określonej w art. 61 Prd. Brzmienie ust. 1 tegoż artykułu stanowi, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Treść ust. 2 i 3, 5 art. 61 Prd jasno wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę. Podmiot, wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.

Organ zasadnie uznał, że pomiędzy zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy, a strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

12. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i uwzględniał wszystkie istotne okoliczności sprawy. Podstawowym dowodem w sprawie jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, protokół kontroli, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca nie skorzystał. Nie wniósł też on żadnych uwag i zastrzeżeń do treści zawartych w protokole.

W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącego. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust.1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r. sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, organy nie naruszyły przepisów k.p.a., a ponadto wypełniły obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadziły w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i opisany w protokole kontroli, którego to wiarygodności skarżący innymi dowodami nie obalił. Reasumując zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

13. Skarżący wskazywał na nieprawidłowe oznakowanie drogi krajowej nr [...], a w szczególności na nieumieszczenie na niej przez zarządcę drogi znaku B19, a także nadrzędność przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nad przepisami Rozporządzenia.

Powyższe zarzuty należało uznać za niezasadne. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Zgodnie z powyższą regulacją odcinek drogi krajowej nr [...], na którym przeprowadzono kontrolę, został ujęty w ww. rozporządzeniu jako odcinek drogi krajowej, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Wspomniane rozporządzenie było w dniu przeprowadzenia kontroli aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem na jego podstawie, jako aktu wykonawczego w stosunku do ustawy o drogach publicznych, skarżąca mogła powziąć informację o dopuszczalnym nacisku osi na konkretnej drodze.

Należy przy tym wskazać, że skarżący jako podmiot profesjonalnie zajmujący się wykonywaniem przewozów musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa, a jakakolwiek niewiedza stanowi jedynie okoliczność obciążającą. Przed przystąpieniem do przewozu określonego towaru skarżący winien zapoznać się z obowiązującymi ograniczeniami na planowanej trasie przejazdu. Brak umieszczenia przez zarządcę drogi oznakowania na drodze krajowej nr [...], w tym w szczególności znaku B19 zakazującego wjazdu na drogę pojazdów, których nacisk na pojedynczą oś wynosi do 10 t nie może zwalniać przewoźnika z obowiązku respektowania powszechnie obowiązujących norm prawa. Powyższe uchybienie organu nie stanowi tym samym okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy profesjonalnie zajmującego się usługami transportowymi.

Skarżący jako podmiot trudniący się wykonywaniem profesjonalnych przewozów powinien mieć świadomość obowiązujących przepisów rozporządzenia, pouczyć zatrudnianych przez siebie kierowców o obowiązujących ograniczeniach na drogach i zorganizować przewóz w ten sposób by zapewnić jego normatywność na całej trasie przejazdu. Może to się odbywać zarówno poprzez zmianę trasy przejazdu, rozłożenie w inny sposób przewożonego ładunku, tak aby nie doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi, jak również przez ograniczenie ilości przewożonego "na raz" towaru. Tym bardziej, że w dniu kontroli skarżący przewoził ładunek podzielny jakim były butelki z wodą na paletach, a zatem zmniejszenie jego ilości nie stanowiło dla skarżącej problemu.

14. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów strony za uzasadnione. Mając powyższe na uwadze WSA w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.