Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 208/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2002-2005 wraz z odsetkami, ustalonego w formie karty podatkowej 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. K. Ł. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w S. zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.ie decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., znak: [...] , odmawiającą A. P. umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za lata 2002-2005 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 4 maja 2009 r. A.P. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych za lata 2002 - 2005 (przekazany według właściwości do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.), powstałych w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, którą zakończył 1 marca 2005 r. z uwagi na kłopoty z jej rentownością. Dalej wskazał, że pozostał bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Przez 4 lata nie otrzymał żadnej propozycji pracy, żył z żebractwa. Ma emeryturę w wysokości [...] zł, opiekuje się chorym synem – rencistą, z którym wspólnie mieszka w mieszkaniu jego matki, za jej zgodą, co wynika z uzupełniającego pisma strony z dnia 21.07.2009 r.

Z ustaleń organu wynika, że na dzień 8 maja 2009 r. strona posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2003-2004 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za lata 2002, 2003 i 2005 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwlokę w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, należności z tytułu karty podatkowej dotyczące 2004 roku przedawniły się, a zatem wyżej wskazane kwoty zaległości podatkowej nie obejmują tego roku. Nadto, ustalono, że obecnie strona pobiera emeryturę w wysokości [...] zł, otrzymuje od córki alimenty w wysokości [...] zł (zasądzone z inicjatywy strony wyrokiem Sądu Rejonowego S.-Centrum VIII Wydział Rodzinnych i Nieletnich dnia 2 listopada 2010 r.). Ustalono również, że strona ponosi koszty utrzymania średnio ok. [...] zł, co wynika z oświadczenia strony, gdyż nie wykazała tego dowodami. Obecnie A.. P. ma [...] lat. Organ podniósł także, że strona oświadczyła, iż jest schorowana, ale z uwagi na brak środków przerwała leczenie. Nadto ustalono, że strona oświadczyła, iż wydatki związane z jej leczeniem i badaniami nie są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, nie wykazując jednak wymiaru tych wydatków. Ustalono, że strona oświadczyła, iż ma trudną sytuację rodzinną, nie posiada żadnego majątku, ponosi zaś ciężary finansowe związane ze spłatą pożyczek zaciągniętych u znajomych w okresie pozostawania bez pracy, nie dokumentując tej okoliczności. Ustalono, że udokumentowana w niniejszej sprawie spłata kredytu nie dotyczy zobowiązania kredytowego podjętego przez stronę, lecz przez syna strony, W. P..

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S., po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 207 i art. 209 w związku z art. 67 a § 1pkt 3 Ordynacji podatkowej, opierając się na braku zgody na umorzenie wnioskowanej zaległości wyrażonej w postanowieniu Prezydenta Miasta S. z dnia 12 sierpnia 2011 r., uznał, że w stosunku do podatnika nie zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku i umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Odmawiając umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za lata 2002-2005, organ I instancji wskazał na dobrą i stabilną sytuację finansową strony, ma bowiem stałe źródło dochodów w postaci emerytury pobieranej w kwocie [...] zł miesięcznie oraz przyznanych sądownie alimentów w kwocie [...] zł, a także, że wspólnie z synem – rencistą prowadzi gospodarstwo domowe, podnosząc, że strona nie wskazała wysokości renty pobieranej przez syna, a także nie wykazała, jakie ponosi stałe koszty utrzymania, poprzestając jedynie na oświadczeniu w tym zakresie. Organ wskazał, że po odliczeniu stałych wydatków, stronie pozostaje kwota [...] zł miesięcznie, która pozwala na uregulowanie zobowiązania w układzie ratalnym, co uzasadnia, że rezygnacja z wnioskowanej o umorzenie zaległości byłaby przedwczesna. Również odnośnie stanu zdrowia, strona również nie udokumentowała ponoszonych w tym względzie wydatków.

Nadto, organ wskazał, że zaległość podatkowa w przedmiotowej sprawie stanowi dochód własny gminy (art. 4 ust.1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 80, poz. 526 ze zm.), zwanej dalej " ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego", o zaś stosownie do art. 18 ust. 2 tej ustawy do udzielania ulg podatkowych m. in. w postaci umorzenia należności z tytułu podatków i opłat, naczelnik urzędu skarbowego może te należności m. in. umarzać wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.

Jak wynika z akt, postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta S. odmówił A. P. zgody na umorzenie ww. zaległości podatkowej, wskazując, że jego sytuacja finansowa nie uzasadnia udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości. Wskazał, że ma stałe źródło dochodu (emerytura pobierana w kwocie [...] zł oraz alimenty płacone przez córkę w kocie [...] zł), i po odjęciu stałych wydatków na utrzymanie w kwocie średnio [...] zł, na bieżące utrzymanie pozostaje stronie kwota [...] zł, która pozwala na zapłatę zobowiązania w układzie ratalnym, pouczając przy tym stronę, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej A.. P. może złożyć wniosek do tego organu o rozłożenie zaległości na raty, brak bowiem środków na jednorazową spłatę zobowiązania nie może stanowić przeszkody w jego sukcesywnej spłacie. Zdaniem Prezydenta możliwość spłaty zaległości w systemie ratalnym świadczyła, że przedwczesne byłoby umorzenie zaległości podatkowej.

A.. P., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S., żądając umorzenia całej zaległości w podatku od towarów i usług, wskazując, że są to bardzo odległe lata, bo 2002-2005, a obecnie ma już 68 lat.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, powołując się

na art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", wskazał, że decyzje w sprawie umorzenia zaległości podatkowych są decyzjami uznaniowymi, zaś umorzenie zaległości jest jednym ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy i ma charakter wyjątkowy, można bowiem ten sposób zastosować w uzasadnionym przypadku. Dodał, że ocena ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego rozpatrywana jest na bazie indywidualnej, konkretnej sprawy. Po rozpatrzeniu zaś indywidualnej sytuacji strony w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji stwierdzając, że w okolicznościach faktycznych występujących w analizowanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia żądania strony, wskazując również za organem I instancji, że na umorzenie zaległości z tytułu podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej jest niezbędna zgoda Prezydenta Miasta S., stosownie do art. 18 ust. 2 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

W ocenie organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna została podjęta po pełnej ocenie okoliczności sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w S. podzielił pogląd organu pierwszej instancji co do zasadności odmowy umorzenia zaległości podatkowej i stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wydana decyzja nie narusza prawa.

A.. P., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, nie podnosząc zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, jedynie wskazał na przebieg zdarzeń odnośnie czynności egzekucyjnych dotyczących zajęcia mebli w dniu 10 grudnia 2004 r. przez poborcę skarbowego na poczet zadłużeń podatkowych, które to jednak meble nie zostały zabrane.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując, że trudna sytuacja materialna strony nie może być sama w sobie uznana za przesłankę uzasadniającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, i nie może być utożsamiana z ważnym interesem podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał nadto, że zajęcie ruchomości nie jest tożsame z częściową spłatą zaległości, gdyż do zajęcia i sprzedaży ruchomości w egzekucji administracyjnej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dopiero po sprzedaży zajętych ruchomości, organ egzekucyjny przekazuje uzyskaną kwotę na poczet egzekwowanych należności. Nadto, organ zwrócił uwagę, że strona nie skarżyła tych czynności w toku postępowania egzekucyjnego, jak również przewlekłości postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik strony ustanowiony z urzędu, pismem procesowym złożonym w dniu 18 lipca 2012 r. dodatkowo wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazując, że organ podatkowy wydał decyzję z naruszeniem reguł postępowania administracyjnego, poprzestał bowiem jedynie na przychylenie się do stanowiska Prezydenta Miasta S. wyrażonego w ww. postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2011 r., który całkowicie pominął trudną sytuację materialną skarżącego. Wskazał nadto, że zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, czy gminy, gdyż nie będzie w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych, na co przytoczył wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/2000.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:

Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a) – c) p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie, podjęte w ramach tzw. "uznania administracyjnego", które cechuje specyficzna konstrukcja prawna, pozwalająca organowi na wybór konsekwencji prawnych w konkretnej sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej. Zatem, sąd administracyjny jest zobowiązany do sprawdzenia, czy decyzja została wydana w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania, z zachowaniem przepisów procedury, a także, czy organ zbadał wszystkie okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek umorzenia oraz powinności ujęcia tej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania, czy pobór podatku powinien być zaniechany wskutek umorzenia zaległości podatkowej. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia lub zmienić to rozstrzygnięcie. To bowiem jest wyłączną kompetencją organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono powyżej - może je umorzyć. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.01.2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1354/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem sporu jest zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za lata 2002 -2005, wydana w oparciu o brak zgody na umorzenie wnioskowanej zaległości wyrażonej w postanowieniu Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., przy czym jak wynika z akt sprawy kwota zaległości nie obejmuje należności za rok 2004 wobec jej przedawnienia, czego w istocie skargi, skarżący jak i jego pełnomocnik nie kwestionują w tym względzie ustaleń organu, a jedynie, że organy całkowicie pominęły trudną sytuację materialną skarżącego, poprzestając na niezaskarżalnym stanowisku Prezydenta Miasta S.. Nadto, wskazano w skardze, że zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, czy gminy, gdyż nie będzie w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych, na co przytoczono wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/2000.

Zgodzić się należy z organem podatkowym, że w myśl art. 4 ust.1 pkt 1 lit. e) ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zaległość podatkowa w przedmiotowej sprawie stanowi dochód własny gminy, według zaś art. 18 ust. 2 tejże ustawy naczelnik urzędu skarbowego może te zaległości m. in. umarzać wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, tutaj Prezydenta Miasta S.. Nie budzi zatem wątpliwości, że do umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej niezbędne było uzyskanie zgody Prezydenta. Stanowisko organu samorządowego w tym względzie jest wiążące dla organu podatkowego, a tym spełnienie tego formalnego warunku (uzyskanie tylko pozytywnej decyzji – zgody) było konieczne do umorzenia wnioskowanej należności, a uzasadnia to użyty w tym przepisie zwrot "(...), naczelnik (...) może umarzać (...) należności (...) wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego". Warunek ten został dochowany przez organ podatkowy.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta S. odmówił A. P. zgody na umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych opłacanego w formie karty podatkowej za lata 2002-2005, szczegółowo wyjaśniając faktyczną sytuację skarżącego, wskazując, że jego sytuacja finansowa nie uzasadnia udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości, ma bowiem stałe źródło dochodu (emerytura pobierana w kwocie [...] zł oraz alimenty płacone przez córkę w kwocie [...] zł), i po odjęciu stałych wydatków na utrzymanie w kwocie średnio [...] zł, na bieżące utrzymanie pozostaje stronie kwota [...] zł, która pozwala na zapłatę zobowiązania w układzie ratalnym, pouczając przy tym stronę, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej A.. P. może złożyć wniosek do tego organu o rozłożenie zaległości na raty, brak bowiem środków na jednorazową spłatę zobowiązania nie może stanowić przeszkody w jego sukcesywnej spłacie. Zdaniem Prezydenta możliwość spłaty zaległości w systemie ratalnym świadczyła, że przedwczesne byłoby umorzenie zaległości podatkowej.

Skoro Prezydent Miasta S. nie wyraził zgody na umorzenie wnioskowanej zaległości podatkowej, co jasno i wyczerpująco umotywował w uzasadnieniu wydanego postanowienia, brak było tym samym podstaw do jej umorzenia ze strony organu podatkowego..

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, mając na uwadze uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., II FPS 9/09, w której Sąd uznał, że "Postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm.) nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powinien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)", dokonując kontroli co do zgodności z prawem ww. postanowienia Prezydenta Miasta S., nie stwierdził jego naruszenia, mającego wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Sądu, zarzuty skarżącego, że organy podatkowe błędnie przyjęły, że stanowisko Prezydenta jest dla nich wiążące, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzeanalizowania zebranego materiału dowodowego i poprzestaniu jedynie na przychyleniu się do stanowiska Prezydenta Miasta S., nie są trafne. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprost wskazuje na ograniczenia organów podatkowych w zakresie podejmowanego rozstrzygnięcia, tutaj w przedmiocie wnioskowanej ulgi o umorzenie zaległości podatkowej. Użyty w tym przepisie zwrot "wyłącznie za zgodą" jednoznacznie przesądzał, że wynikające z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej uprawnienia do udzielania ulg w spłacie podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego mogą być realizowane przez organy podatkowe tylko z uwzględnieniem stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że brak zgody tego organu wyłączał możliwość pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi przez umorzenie.

Jak już wyżej wskazano, Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. odmówił wyrażenia zgody na umorzenie zaległości skarżącemu w podatku dochodowym od osób fizycznych płaconym w formie karty podatkowej za lata 2002 -2005. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, w stosunku do tych zaległości podatkowych, które stanowiły własne dochody jednostek samorządu terytorialnego, co do których nie było zgody beneficjanta (Prezydenta Miasta) na ich umorzenie, bez względu na własną ocenę organu podatkowego co do zasadności argumentacji podnoszonej przez podatnika, organy podatkowe - rozstrzygając w granicach swoich uprawnień na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej - mogły jedynie podjąć decyzję o odmowie ich umorzenia. Taki bowiem zakres uprawnień został wyraźnie przyznany organom podatkowym przez ustawodawcę i to wolą ustawodawcy było w świetle ww. przepisów, by stanowisko, tutaj Prezydenta Miasta S. było dla organów podatkowych wiążące.

Oceny tej nie może też zmienić, podnoszony przez skarżącego zarzut związany z niezaskarżalnością wiążącego dla organów podatkowych postanowienia Prezydenta Miasta S. Przede wszystkim jest to okoliczność wynikająca z przepisu prawa, tj. art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu tertorailnego. Przepis ten wyłączał jedynie możliwość złożenia zażalenia, nie wykluczając wniesienia skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu trybu tzw. "wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa" (art. 52 p.p.s.a.), przy czym zasadność wyrażonego w postanowieniu organu jednostki samorządu terytorialnego stanowiska o odmowie wyrażenia zgody na udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych mogła być kwestionowana tylko przez stronę, nie zaś przez organ podatkowy. Związanie stanowiskiem organu jednostki samorządu terytorialnego (wyrażonym w formie postanowienia) skutkuje tym, że nawet gdyby w ocenie organów podatkowych sytuacja podatnika uzasadniała przyznanie ulgi, nie mogły one jej udzielić, jeżeli zgody na to nie wyraził uprawniony do tego podmiot, przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego.

Tak ukształtowany przez ustawodawcę system współdziałania organów w procesie wydawania decyzji ulgowych dotyczących podatków stanowiących dochód samorządu (art. 209 Ordynacji podatkowej.) warunkował możliwość udzielenia przez organy podatkowe ulgi w decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej od uzyskania zgody przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego wyrażonej w formie wydanego na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie. Podnoszone przez skarżącego w toku całego postępowania okoliczności dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, o ile nie zostały uwzględnione przez współdziałającego przy wydaniu decyzji ulgowej beneficjanta (tu Prezydenta Miasta S.), nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia zarówno organów podatkowych, jak też Sądu. Dlatego też w zakresie, w jakim odmowa udzielenia wnioskowanej przez skarżącą ulgi znajdowała oparcie w stanowisku Prezydenta Miasta, decyzje organów podatkowych zawierały prawidłowe rozstrzygnięcie, jedyne możliwe do podjęcia przez nie na gruncie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r, II FSK 293/07, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten z mocy art. 18 ust.1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma zastosowanie do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, przy czym podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej stanowi w całości dochód gminy (art. 4 ust.1 pkt 1 lit e) ww. ustawy). Przepis art. 67a Ordynacji podatkowej jest to przepis prawa materialnego, który konkretyzuje się w ustaleniach faktycznych dotyczących interesu publicznego i ważnego interesu strony. Jego zatem powołanie w ustaleniach faktycznych, zarówno przez organ samorządowy jak i podatkowy, w takim właśnie kontekście nie było wadliwe.

Z ww. regulacji art. 67 a § 1 pkt 3 wynika, że wniosek podatnika wszczyna postępowanie w sprawie ulgi w spłacie podatków. Należy jednak zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy, rozstrzygając wniosek skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej, był związany stanowiskiem organu samorządowego (Prezydenta Miasta S.). Brak zgody tego organu na zaniechanie pobrania przez organ podatkowy zaległej należności podatkowej, a zatem na jej umorzenie, skutkowało dla organu koniecznością podjęcia decyzji odmawiającej umorzenia. Taki też pogląd dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd ten podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, organy w oparciu o przedłożone przez stronę dowody, a także na podstawie zebranych przez organy informacji, wszechstronnie wyjaśniły okoliczności faktyczne sprawy i prawidłowo ustaliły sytuację materialną skarżącego, uznając, że aktualnie, tj. w dacie wydawania decyzji A. P. był w stanie uregulować istniejącą zaległość w podatku od towarów i usług.

Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu ulgi przez zwolnienie go z obowiązku uiszczenia zaległości podatkowej jak i odsetek. Ze zgromadzonego materiału wynika bezsprzecznie, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci emerytury pobieranej w kwocie [...] zł miesięcznie, od listopada 2010 r. alimentami w kwocie [...] zł (nie podlegającymi egzekucji z mocy prawa), mieszka wspólnie z synem – rencistą w mieszkaniu jego matki, nie wskazując w oświadczeniu wysokości renty syna, a jedynie, że średnio ponosi stale koszty za media (gaz, energia i RTV) ok. [...] zł. A zatem. skarżącemu pozostaje na własne utrzymanie kwota ok. [...] zł. Mimo kilkakrotnych wezwań organu do wykazania dowodami faktycznej swojej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej, strona skarżąca jedynie poprzestała na oświadczeniu, w tym co do sytuacji zdrowotnej. Na tej podstawie Sąd uznał, że skarżący dysponuje wystarczającymi składnikami majątkowymi, z których wierzyciel może zaspokoić swoje roszczenie bez uszczerbku dla egzystencji skarżącego i jego rodziny, co w pełni uzasadnia stanowisko organu podatkowego, że brak podstaw do przyznania ulgi przez umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W obecnej sytuacji skarżącego przedwczesne byłoby udzielenie takiej ulgi, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jeszcze inną dogodną dla podatnika formę ulgi, np. rozłożenie istniejącej zaległości na raty (na wniosek podatnika).

Nadto, zdaniem Sądu, likwidacja działalności gospodarczej nie może być powodem przyznania zwolnienia podatkowego. Każdy podmiot, który podejmuje się prowadzenia działalności gospodarczej powinien mieć świadomość, że wiąże się

to także z ponoszeniem ryzyka niepowodzenia przedsięwzięcia. Każdy podatnik, w tym skarżący, prowadząc działalność gospodarczą, ponosi ryzyko z tym związane, a zdarzenia takie jak m. in. niskie zyski i niewielka opłacalność (w ocenie skarżącego), nie są nadzwyczajną okolicznością, która uzasadnia udzielenie zwolnienia, gdyż są to zdarzenia zwykle towarzyszące prowadzonej jakiejkolwiek działalności gospodarczej.

Odnosząc się zatem istoty skargi w zakresie wniosku skarżącego o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy w tym zakresie.

W ocenie Sądu, sytuacja osobista skarżącego jest złożona, jednak jego sytuacja finansowa jest stabilna. Ma bowiem skarżący stałe źródło dochodów w postaci emerytury, alimentów (wyłączonych z mocy prawa spod zajęcia egzekucyjnego). Uregulowanie zatem zaległych należności podatkowych nie odbyłoby się kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencjalnych strony i jego rodziny. Brak tym samym podstaw do uznania, że wystąpiła przesłanka umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej, a mianowicie "ważny interes podatnika" w rozumieniu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, konieczna do jej umorzenia. Podkreślić przy tym należy, że skoro stałe źródło dochodu pozwala skarżącemu na bieżące regulowanie innych zobowiązań pozapublicznoprawnych (jak wynika to z oświadczenie strony skarżącej), to sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyjątkowo trudna, że nie pozwala na uregulowanie wnioskowanej o umorzenie zaległości podatkowej, np. w układzie ratalnym, na co przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa również pozwalają (art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zwolnienie od płacenia podatków jest przyznawane wyjątkowo, w sytuacji gdy podatnik z powodu szczególnie trudnej sytuacji materialnej i z przyczyn od niego niezależnych nie jest w stanie uiścić zaległego podatku, a jego zapłata odbyłaby się kosztem podstawowych potrzeb życiowych strony.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Kwota, jaka pozostaje skarżącemu na utrzymanie, już po odjęciu stałych kosztów utrzymania, tj. ponad [...] zł, jest kwotą wyższą od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (od 01.01.2012 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi [...] zł, stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę - Dz. U. Nr 192, poz. 1141).), zaś prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł, a osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza [...] zł (art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 2175, poz. 1362 ze zm.). Spłata zatem wnioskowanej o umorzenie zaległości (np. w systemie ratalnym) niewątpliwie nie powodowała by konieczności skorzystania z innej formy pomocy publicznej, jak wynika bowiem z dokładnej analizy sytuacji finansowej skarżącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie spełniała ona wymogów niezbędnych do udzielenia pomocy publicznej w innej formie.

Podsumowując powyższe rozważania, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia oceny zawartej w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, organ wyczerpująco wyjaśnił okoliczności faktyczne sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie zebranego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny, zarówno co do stanu faktycznego i jak prawnego sprawy. Organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, przy czym o kosztach pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit c) w związku z § 2 ust. 3 w związku § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).