Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 706/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35 par. 1, 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Danuta Kania (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie udostępnienia danych osobowych 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych, 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz T. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. T. B. (dalej: "skarżący") wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Generalny Inspektor") ze skargą na przetwarzanie jego danych osobowych przez Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w K.

Działając na podstawie art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), Generalny Inspektor pismem z dnia [...] maja 2014 r. wystąpił do Proboszcza Parafii o złożenie wyjaśnień co do okoliczności podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r., w szczególności o wskazanie: (1) w jakich celach są przetwarzane dane osobowe skarżącego i na jakiej podstawie prawnej, (2) czy do parafii wpłynęło "oświadczenie woli" skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. a jeżeli tak, to kiedy i jakie było stanowisko Księdza Proboszcza, (3) czy Ksiądz Proboszcz jest proboszczem parafii chrztu skarżącego, czy też miejsca zamieszkania skarżącego.

O powyższym wystąpieniu Generalny Inspektor poinformował skarżącego pismem z dnia [...] maja 2014 r.

Wyjaśnienia Proboszcza Parafii wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora w dniu 5 czerwca 2014 r. Proboszcz Oświadczył, iż dane osobowe skarżącego nie są przetwarzane w tutejszej parafii, nie zna oświadczenia woli skarżącego z dnia [...] marca 2011 r., bowiem objął urząd proboszcza w 2012 r., jest proboszczem parafii chrztu skarżącego.

Pismem z dnia 10 października 2014 r. T. B. wezwał Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", polegającego na niezałatwieniu skargi z dnia 28 stycznia 2014 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Generalny Inspektor zwrócił się do Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w K. o precyzyjne wyjaśnienie, czy skarżący (wobec złożenia oświadczenia w obecności Proboszcza parafii miejsca chrztu z udziałem dwóch świadków, które są opatrzone podpisem i adnotacją "przyjąłem" przez ówczesnego Proboszcza) pozostaje nadal członkiem Kościoła. Jeśli tak, to jakie działania skarżący powinien podjąć, aby jego oświadczenie woli o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego było skuteczne. Jeśli nie, to czy dane osobowe skarżącego zostały uaktualnione zgodnie z jego żądaniem poprzez zamieszczenie adnotacji w księdze chrztu o jego wystąpieniu z Kościoła Katolickiego.

O powyższym, ponownym wystąpieniu do Proboszcza Parafii Generalny Inspektor poinformował skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2014 r.

W piśmie z dnia 6 listopada 2014 r. (data wpływu do organu - 12 listopada 2014 r.) Proboszcz Parafii wyjaśnił, iż skarżący powinien przyjechać do kancelarii parafialnej w K., ul. [...], w celu przeprowadzenia rozmowy, aby następnie sprawa wystąpienia ww. z Kościoła Katolickiego mogła być przekazana do Kurii K.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2015 r. T. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Generalnego Inspektora wnosząc o:

- wyznaczenie organowi terminu wydania decyzji w sprawie [...] na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.",

- stwierdzenie, że bezczynność organu oraz przewlekłość postępowania miały charakter rażącego naruszenia prawa i wymierzenie Generalnemu Inspektorowi grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 ww. ustawy,

- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi skarżący powołał art. 12 i 35 k.p.a. wskazując, iż przepisy te nakazują organowi wydanie decyzji niezwłocznie, najpóźniej w terminie miesięcznym. Piętnaście miesięcy oczekiwania na wydanie decyzji w sprawie, w której wszelkie dowody pozwalające na rozstrzygnięcie zostały przedłożone ze skargą, pozwala na żądanie uznania naruszenia prawa za rażące oraz zastosowanie przewidzianych sankcji finansowych.

Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał fragmenty orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie bezczynności oraz przewlekłości postępowania. Wskazał, iż sytuacja napiętnowana w powołanych orzeczeniach ma miejsce w przedmiotowym postępowaniu. Podejmowanie co kilka miesięcy tej samej czynności przez organ jest działaniem pozornym, mającym maskować faktyczną bezczynność organu i niczym nieuzasadnioną przewlekłość postępowania. Zdaniem skarżącego, opisane w skardze praktyki Generalnego Inspektora pozostają w jaskrawej sprzeczności z zasadą wrażoną w art. 8 k.p.a. Usprawiedliwianie infantylnym argumentem przewlekłości procedury i praktycznej bezczynności stanowi dowód lekceważenia obywatela i nie budzi zaufania do organu ochrony danych osobowych.

Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Generalny Inspektor wystosował do stron postępowania pisma informujące o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej w sprawie oraz o przysługującym stronom uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę datowanej na 7 maja 2015 r. Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi, jako oczywiście bezzasadnej. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie, lecz przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych i zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek dokładnego zbadania okoliczności faktycznych oraz zebrania kompletnego materiału dowodowego wynika z art. 7, 77 § 1 k.p.a.

Organ podejmował wszelkie czynności w przedmiotowej sprawie, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne, przyznane mu przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Na każdym etapie postępowania skarżący był i jest informowany o czynnościach podejmowanych w sprawie oraz ich wynikach. Na obecnym etapie postępowania skarżący został poinformowany, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji, jak również o prawach wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a. Obecnie organ oczekuje na zwrotne potwierdzenie odbioru ww. powiadomienia oraz ewentualną realizację uprawnień strony.

Organ zauważył również, że Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Organ w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Liczba skarg, które wpłynęły do Biura Generalnego Inspektora w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100%. Obecnie na jednego pracownika Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg przypada średnio ponad 300 spraw.

W dniu [...] lipca 2015 r. Generalny Inspektor wydał decyzję nr [...] nakazującą Proboszczowi Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w K. przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez uaktualnienie danych osobowych T. B., polegające na naniesieniu w księdze chrztów adnotacji wskazującej na złożenie przez ww. informacji o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 lipca 2015 r., zaś Proboszczowi Parafii w dniu 17 lipca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, przy czym o bezczynności lub przewlekłości postępowania sąd orzeka według stanu na dzień wyrokowania.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, dokonania czynności, stwierdzenia lub uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.).

W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na bezczynność bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na bezczynność. W szczególności skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza wezwanie Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu skargi z dnia 28 stycznia 2014 r., zawarte w piśmie z dnia 10 października 2014 r.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił "bezczynność i przewlekłość" postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora w sprawie zainicjowanej skargą na przetwarzanie danych osobowych z dnia 28 stycznia 2014 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny. Z kolei przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na "bezczynność" oraz "przewlekłość" jest zasadniczo ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia określonej czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz powołanej podstawy prawnej (por. wyroki NSA z dnia: 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 709/12; 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2225/14, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15, publ. j.w.).

Nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec dodania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", poprzez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Tak wyodrębniona skarga na przewlekłość postępowania, dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu, rozumiana jako niewydanie w przewidzianym w ustawie terminie rozstrzygnięcia w sprawie.

Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Bezczynność natomiast oznacza brak jakiejkolwiek aktywności organu administracji w danej sprawie (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 42/11, publ. j.w.).

Dla stwierdzenia przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (określanej również jako kwalifikowana bezczynność organu w zakresie niewydania stosownego aktu), nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z jego podjęciem, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się obstrukcji w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia ustawowych terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na przewlekłość w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, gdyż złożona przez skarżącego w dniu 28 stycznia 2014 r. skarga na przetwarzanie jego danych osobowych została zrealizowana poprzez wydanie decyzji dopiero w dniu [...] lipca 2015 r., a więc już po wniesieniu skargi do Sądu.

Jakkolwiek organ w okresie od dnia skierowania powyższej skargi na przetwarzanie danych osobowych do dnia podjęcia ww. decyzji prowadził postępowanie, niemniej jednak analiza czynności przeprowadzonych przez Generalnego Inspektora w toku tego postępowania nie pozwala przyjąć, że czynił to efektywnie, sprawnie oraz bez zbędnej zwłoki. Przedstawiony chronologicznie w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia przebieg procedowania organu wykazuje, iż już od daty złożenia wniosku - tj. 28 stycznia 2014 r. do dnia podjęcia przez Generalnego Inspektora pierwszej czynności w sprawie – [...] maja 2014 r. tj. wezwania Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] w K. do złożenia wyjaśnień w sprawie - upłynął okres ponad trzech miesięcy. Wyjaśnienia Proboszcza Parafii wpłynęły do organu w dniu 9 czerwca 2014 r. Jednakże dopiero po upływie niemal czterech miesięcy, w następstwie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Generalny Inspektor pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wezwał Proboszcza Parafii o złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Kolejne wyjaśnienia wpłynęły do organu w dniu 12 listopada 2014 r. Od tej daty organ zaniechał podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie i nie prowadził ich aż do dnia [...] maja 2015 r., w którym to dniu sformułował pismo informujące strony postępowania, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz że mają one prawo zaznajomienia się z tym materiałem, a także, że przysługuje im prawo wglądu do akt postępowania. Z kolei od dnia skierowania i doręczenia tego pisma zainteresowanemu do dnia wydania decyzji upłynęły kolejne dwa miesiące.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazaniem nowego terminu jej załatwienia.

Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie godzi w zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Wszak nie można zaaprobować stanu, w którym czynności wyjaśniające w sprawie organ podejmował co kilka miesięcy, a jednocześnie zaniechał realizacji obowiązku powiadomienia skarżącego o przedłużeniu postępowania ze wskazaniem daty jego zakończenia, wyjaśnienia przyczyn przedłużenia postępowania, a przede wszystkim podjęcia decyzji w rozsądnym terminie. Nie ulega wątpliwości, że organ działał nieefektywnie i opieszale, zaś przyczyny tej opieszałości pozostały nieusprawiedliwione.

Zważywszy, że skarga na przewlekłość postępowania w dacie wystąpienia ze skargą była uzasadniona, Sąd obowiązany był ocenić - stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OSK 463/14, publ. j.w.). Taki stan, w ocenie Sądu, wystąpił w niniejszej sprawie, co wprost wynika z przebiegu postępowania i sposobu procedowania organu.

Podkreślić należy, że decyzja w sprawie została wydana przez organ po upływie ponad siedemnastu miesięcy od daty złożenia przez skarżącego skargi inicjującej postępowanie administracyjne. Tak istotna opieszałość w prowadzeniu postępowania musi zostać poczytana za rażącą, zwłaszcza w sytuacji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia nie była sprawa o szczególnym stopniu skomplikowania, ani też wymagająca prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. Dwukrotne wystąpienie przez organ do Proboszcza Parafii o udzielenie wyjaśnień w sprawie nie może wskazywać na "szczególnie skomplikowany" charakter sprawy i choćby w pewnym zakresie stanowić usprawiedliwienia tak istotnej zwłoki w załatwieniu sprawy.

Odnośnie podniesionej w odpowiedzi na skargę okoliczności, że Biuro Generalnego Inspektora jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych, a liczba skarg wpływających do Biura z każdym rokiem się zwiększa, wskazać należy, że nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca opóźnienie w załatwieniu sprawy. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem zorganizowanie pracy w taki sposób, aby możliwe było wypełnianie przez organ terminowego i sprawnego rozstrzygania spraw (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1538/14, publ. j.w.).

Mając na względzie obowiązki organu wskazane w art. 35 i 36 w związku z art. 12 k.p.a. oraz wynikające z zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), wskazać należy, że w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania, bowiem organ uchybił cytowanym normom proceduralnym, a biorąc pod uwagę, że zwłoka, w podjęciu decyzji miała charakter kwalifikowany, naruszenie tych norm ma charakter rażący. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził przewlekłość prowadzonego postępowania, uznając przy tym, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku).

Podkreślić przy tym należy, że przewlekłość w działaniu organu musi wywołać określone skutki, które - w postaci wymierzenia Generalnemu Inspektorowi grzywny - mają na celu zdyscyplinowanie w przyszłości tego organu do terminowego załatwiania spraw obywateli. Wymierzona w wyroku grzywna (pkt 2 sentencji) mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jej wysokość zarówno miarkuje rozmiar uchybień organu, jak i uwzględnia rolę i znaczenie jaką Generalny Inspektor pełni w grupie organów centralnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak zostało zaznaczone, skarga na przewlekłość ma nie tylko służyć zweryfikowaniu prawidłowości procedowania organu pod względem zachowania norm określających dopuszczalny czas trwania takiego postępowania, ale także ma doprowadzić do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Uwzględnienie takiej skargi skutkuje bowiem wydaniem wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku strony. Jednakże Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku strony, jeżeli po wniesieniu skargi doszło do wydania przez organ decyzji - co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, Generalny Inspektor wydał i doręczył skarżącemu oczekiwany przez niego akt administracyjny, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji).

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w pkt 4 sentencji.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie powołanych wyżej przepisów - orzekł jak w sentencji wyroku.