Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 716/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor Sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 października 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz K. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. K. P. (dalej również jako: "skarżąca") wniosła skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "WWINB", "organ II instancji") znak: [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej również jako "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], którym organ nakazał skarżącej wstrzymanie budowy ogrodzenia otaczającego nieruchomość zlokalizowaną w S. D. przy ul. [...], dz. Nr [...] w zakresie odcinka otaczającego skrzyżowanie od strony południowo-zachodniej drogi gminnej publicznej relacji G.-W.-L.. Postanowienie WWINB zostało doręczone skarżącej w dniu [...] czerwca 2021 roku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. działając jako organ I instancji w dniu [...] lutego 2021 r., wydał postanowienie znak: [...], którym nakazał skarżącej wstrzymanie budowy ogrodzenia otaczającego nieruchomość zlokalizowaną w S. D. przy ul. [...], dz. Nr [...] w zakresie odcinka otaczającego skrzyżowanie od strony południowo-zachodniej drogi gminnej publicznej relacji G.-W.-L. – k. 24 akt PINB.

Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lutego 2021 r. (czwartek), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru podpisanego osobiście przez skarżącą – w aktach PINB w G. znajduje się kopia poświadczona za zgodność z oryginałem - k. 27 akt PINB.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. PINB w G. przekazał zażalenie skarżącej do organu II instancji i podał, że nie zgadza się z zarzutami stawianymi w zażaleniu. W piśmie tym organ nie podał daty sporządzenia zażalenia przez skarżącą, ani nie podał w jakim dniu zażalenie to zostało wniesione. Nie wskazał również aby skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia – k. 5 akt WWINB.

Zażalenie skarżącej datowane jest na dzień [...] lutego 2021 r. (środa), znajduje się na nim prezentata PINB w G. z datą [...] lutego 2021 r. (piątek), a na niej adnotacja nr [...] – k. 1-4 akt WWINB.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. WWINB zwrócił się do PINB w G. o przesłanie informacji (kopii dokumentów) czy ww. zażalenie skarżąca wniosła bezpośrednio do organu powiatowego czy też zażalenie zostało wysłane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej (przesłanie koperty, w której zostało wysłane) – k. 7 akt WWINB.

W odpowiedzi PINB w G. pismem z dnia [...] marca 2021 r. poinformował WWINB, że zażalenie wpłynęło bezpośrednio do tut. organu, akta sprawy zostały wysłane za pośrednictwem placówki pocztowej oraz przekazał potwierdzenie odbioru, k. 9 akt WWINB.

Następnie, pismem z dnia [...] marca 2021 r. WWINB na podstawie art. 50 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. z dnia [...] marca 2021 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – dalej jako k.p.a.) skierował do skarżącej wezwanie do wyjaśnienia i udowodnienia, czy i kiedy podanie zostało wysłane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej (z prośbą o przesłanie poświadczonej kserokopii dowodu nadania podania z dnia [...] lutego 2021 r., ewentualnie poświadczonej kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w podania przez PINB w G.), czy też złożone bezpośrednio w PINB w G. pod rygorem rozpatrzenia wniesionego podania na podstawie dotychczas zebranych w sprawie dowodów. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że do podania (zażalenia) nie dołączono koperty jak również brak adnotacji organu powiatowego, iż podanie wniesiono do organu osobiście, co uniemożliwia organowi wojewódzkiemu ustalenie czy odwołanie wpłynęło w terminie – k. 10 akt WWINB. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] marca 2021 r. – k. 12 akt WWINB. Skarżąca nie odniosła się do tego wezwania.

W związku z powyższym pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. WWINB zawiadomił skarżącą o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (podanie z dnia [...] lutego 2021 r.) na postanowienie PINB w G. z dnia [...] lutego 2021 r. oraz wyznaczył skarżącej termin 30 dni na złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ wskazał, że ustalił, że zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lutego 2021 r. (czwartek), co oznacza, że ustawowy siedmiodniowy termin przysługujący na złożenie zażalenie na postanowienie PINB upływał w dniu [...] lutego 2021 r. (czwartek). Rozpatrywane zażalenie zostało zaś wniesione w dniu [...] lutego 2021 r. (piątek), a zatem z naruszeniem ustawowego terminu. WWINB poinformował o treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 (ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm., dalej jako "ustawa COVID-19"), zgodnie z którym na WWINB ciąży obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu przez nią terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 przewiduje obowiązek wezwania skarżącej do złożenia w terminie 30 dni prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Pismo to nie zostało odebrane przez skarżącą – adnotacja na zwróconej korespondencji z dnia [...] maja 2021 r. – zwrot nie podjęto w terminie – k. 15 akt WWINB.

Zaskarżonym postanowieniem znak: [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. WWINB stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ wskazał w uzasadnieniu, że wezwał skarżącą jak i PINB w G. do wniesienia wyjaśnień w kwestii sposobu wniesienia przez skarżącą zażalenia. Skarżąca nie złożyła żadnych wyjaśnień, natomiast PINB w G. w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. wskazał, że zażalenie wpłynęło bezpośrednio do organu. WWINB wskazał, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu [...] lutego 2021 roku (czwartek). Zażalenie skarżącej zostało sporządzone w dniu [...] lutego 2021 r., niemniej jednak zostało złożone bezpośrednio w organie powiatowym w dniu [...] lutego 2021 r., to jest po upływie terminu do wniesienia zażalenia. Organ podkreślił, że poinformował skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia zażalenia i o możliwości złożenia prośby w przywrócenie tego terminu w trybie ustawy COVID-19, jednakże korespondencja ta nie została podjęta przez skarżącą, a więc nastąpiła fikcja doręczenia, skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ powołał również w uzasadnieniu treść przepisów art. 134 k.p.a., art. 144 k.p.a. wskazując, że po upływie terminu do wniesienia zażalenia postanowienie organu I instancji staje się ostateczne, a wniesione zażalenie z mocy prawa jest bezskuteczne bez względu na przyczyny spóźnienia. W związku ze stwierdzeniem złożenia zażalenia z przekroczeniem terminu ustawowego oraz brakiem wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia WWINB obowiązany był orzec o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia przez skarżącą.

W skardze postanowieniu WWINB zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 134 k.p.a. polegające na stwierdzeniu, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 05 lutego 2021 r. pomimo, że organ dysponował wystarczającymi informacjami dla prawidłowego określenia terminu, w którym skarżąca wniosła zażalenie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 k.p.a. polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z wymienionych przepisów przez niepodjęcie działań zmierzających do prawidłowego ustalenia w jakim terminie zostało złożone zażalenie przez skarżącą w sytuacji, gdy organ powiatowy był zamknięty dla osób z zewnątrz i skarżąca nie mogła złożyć zażalenia bezpośrednio w biurze podawczym PINB w G., a w przypadku złożenia korespondencji w skrzynce podawczej organu powiatowego, jakie procedury i działania podjęte przez PINB w G. umożliwiają prawidłowe określenie daty wpływu korespondencji złożonej za pośrednictwem skrzynki podawczej znajdującej się przed budynkiem organu powiatowego i w jaki sposób organ powiatowy ustalił termin złożenia zażalenia przez skarżącą.

W skardze wniesiono o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od WWINB zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że w dniu [...] lutego 2021 roku sporządziła zażalenie, a w dniu następnym tj. w dniu [...] lutego 2021 roku udała się osobiście do siedziby PINB w G. przy ulicy [...], w celu złożenia zażalenia. Drzwi budynku były zamknięte, a od pracownika innej firmy zlokalizowanej obok uzyskała informację, że korespondencję może wrzucić do skrzynki podawczej znajdującej się przed drzwiami budynku. W akcie zaufania do urzędu skarżąca wrzuciła w dniu [...] lutego 2021 r., po godzinie [...] pismo zawierające zażalenie do skrzynki podawczej PINB licząc, że organ powiatowy każdego dnia oznacza przesyłki datą i prawidłowo ewidencjonuje korespondencję. Jest faktem powszechnie znanym, że z uwagi na bezpieczeństwo i stan epidemii w Polsce wnioski i inne dokumenty złożone w skrzynkach ustawionych przed urzędami przechodzą, zależnie od urzędu, 1-3 dniową kwarantannę. Dopiero po tym czasie skrzynki zostają otwarte, a znajdujące się w nich dokumenty rejestrowane przez pracowników.

Skarżąca wskazała również w uzasadnieniu skargi, że na stronie internetowej PINB w G., w zakładce kontakt figuruje informacja, że od dnia [...] marca 2020 r. PINB będzie nieczynny dla osób z zewnątrz. Korespondencję należy kierować za pomocą poczty tradycyjnej, elektronicznej oraz platformy e-puap lub poprzez wrzucenie do skrzynki podawczej wystawionej przed siedzibą urzędu. Wbrew twierdzeniom PINB w G. skarżąca nie złożyła, bo nie mogła złożyć zażalenia bezpośrednio w organie powiatowym (biuro podawcze), a jedynie mogła wrzucić korespondencję do skrzynki podawczej przed siedzibą PINB. Do skargi skarżąca załączyła wygenerowany elektronicznie w dniu [...] lipca 2021 r. dokument ze strony internetowej PINB w G..

W uzasadnieniu skargi skarżąca argumentowała, że strona składająca pismo w skrzynce podawczej nie powinna być narażona na negatywne konsekwencje związane z niemożnością ustalenia terminu do ich złożenia. O terminie wniesienia pisma do urzędu decyduje prezentata na tym piśmie, a przyjęty w organie proceder uniemożliwiał otrzymanie prezentaty na kopii pisma. Po stronie PINB istniała potrzeba opracowania procedur umożliwiających określenie terminu złożenia korespondencji w skrzynce podawczej. Organ powiatowy powinien wykazać i udokumentować na jakiej podstawie ustalił, że pismo wpłynęło w dniu [...] lutego, a w szczególności, czy został sporządzony protokół z otwarcia skrzynki podawczej. Skarżąca zarzuciła, że wydając zaskarżone postanowienie WWINB był zobowiązany dokonać oceny oświadczenia PINB, że zażalenie skarżącej wpłynęło w dniu [...] lutego 2021 r., w sytuacji, gdy faktem powszechnie znanym jest, że urzędy były zamknięte dla osób z zewnątrz, a złożenie pisma bezpośrednio w biurze podawczym nie było możliwe, a także powinien wyjaśnić jakie procedury i działania podjął PINB w celu prawidłowego określenia daty wpływu korespondencji złożonej za pośrednictwem skrzynki podawczej. WWINB nie wyjaśnił tych okoliczności i bez sprawdzenia zaakceptował oświadczenie PINB. Zdaniem skarżącej okoliczność tę WWINB powinien badać z urzędu.

Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, gdyż pismo zawierające zażalenie złożyła [...] lutego 2021 r. tj. z zachowaniem 7 dniowego terminu, a działając w zaufaniu do organu była przeświadczona, że jest on w stanie prawidłowo określić termin złożenia korespondencji wniesionej za pomocą skrzynki podawczej znajdującej się przed budynkiem.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że zawiadomił skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia zażalenia oraz wyznaczył dodatkowy termin do na złożenie terminu do wniesienia zażalenia zgodnie z regulacją ustawy COVID-19, z czego skarżąca nie skorzystała, za czym podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie – takim właśnie postanowieniem jest zaskarżone postanowienie WWINB.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie tj. postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] Stosowanie do art. 120 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem sprawy jest zagadnienie zachowania terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji, gdy takie zażalenie (podanie) zostało wrzucone przez stronę postępowania administracyjnego do skrzynki podawczej (pojemnika) znajdującego się przed siedzibą organu I instancji (przed siedzibą urzędu), a urząd był jednocześnie zamknięty dla osób z zewnątrz z powodu trwającej epidemii Covid-19.

Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych powstałe od początku trwania epidemii dotyczyło w głównej mierze sytuacji, gdy pojemnik (urna) przeznaczony do składania dokumentów znajdował się w siedzibie organu i powstało na tle spraw dotyczących należności z tytułu składek ZUS, jednakże zachowuje ono swoją aktualność również w niniejszej sprawie (por. m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 7/2; wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2324/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2021 r.; III SA/Po 817/20 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 154/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 154/21;a a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 309/21, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

W rozpoznawanej sprawie na uwzględnienie zasługuje zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 k.p.a.

Sąd zauważa, że organ jedynie zwrócił się pisemnym zapytaniem do PINB w G. pismem z dnia [...] marca 2021 r. o przesłanie informacji (kopii dokumentów) czy zażalenie skarżąca wniosła bezpośrednio do organu powiatowego czy też zażalenie zostało wysłane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej (przesłanie koperty, w której zostało wysłane) – k. 7 akt WWINB. W odpowiedzi PINB w G. pismem z dnia [...] marca 2021 r. poinformował WWINB, jedynie, że zażalenie wpłynęło bezpośrednio do tut. organu, akta sprawy zostały wysłane za pośrednictwem placówki pocztowej oraz przekazał potwierdzenie odbioru – dotyczące wysłania akt do WWINB, k. 9 akt WWINB. Tymczasem z informacji umieszczonych na stronie internetowej PINB w G. – w zakładce kontakt, które skarżąca załączyła do skargi, a także znanych Sądowi z urzędu, wynika, że "w związku z wprowadzonymi ograniczeniami związanymi z pandemią, od dnia [...].03.2020 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w G. będzie nieczynny dla osób z zewnątrz. Korespondencję prosimy kierować za pomocą poczty tradycyjnej, elektronicznej, oraz platformy e-puap lub poprzez wrzucienie (wrzucenie) do skrzynki podawczej wystawionej przed siedzibą urzędu".

Weryfikacji przez WWINB powinna zatem podlegać informacja podana przez PINB w G., że skarżąca wniosła swoje pismo bezpośrednio do organu (na prezentacie nie widnieje natomiast adnotacja złożono osobiście) w sytuacji gdy z informacji znajdującej się na stronie internetowej PINB w G., na którą powołuję się skarżąca wynika, że organ był zamknięty dla osób z zewnątrz.

Zatem WWINB nie weryfikował w toku postępowania w żaden sposób czy w ogóle możliwym było złożenie dokumentów przez stronę w organie, a w dalszej kolejności nie weryfikował procedury składania dokumentów do skrzynki podawczej (pojemnika) znajdującej się przed siedzibą PINB w G.. WWINB nie zwrócił się z kolejnym zapytaniem do PINB w G., czy wobec faktu, że na odwołaniu (podaniu) widnieje tylko pieczęć organu I instancji i kolejny numer, a nie ma adnotacji, że pismo złożono osobiście, to czy zgodnie z informacją zawartą na stronie internetowej nie istniała możliwość składania pism bezpośrednio w siedzibie organu I instancji w biurze podawczym, a tylko do skrzynki znajdującej się na zewnątrz budynku urzędu.

W szczególności WWINB nie sprawdził i nie zweryfikował zatem w jaki sposób i kiedy tj. w jakich porach dnia wyjmowana jest korespondencja, która jest wrzucana do skrzynki znajdującej się przed organem (czy korespondencja jest wyjmowana ze skrzynki tego samego dnia – w dniu zakończenia pracy urzędu, czy następnego dnia w dniu rozpoczęciu pracy urzędu), czy istnieje procedura ewidencjonowania tej korespondencji, a jeżeli tak, to w jakim trybie odbywa się ewidencjonowanie i kto (jaki uprawniony pracownik czy pracownicy) tego dokonuje, czy istnieją księgi zawierające ewidencję takiej korespondencji, w oparciu o jakie zasady został nadany numer ewidencyjny [...] widniejący na pieczęci PINB w G. z dnia [...] lutego 2021 r. WWINB nie wyjaśnił także, ani nie zwrócił się z zapytaniem do PINB w G. jakie i czy w ogóle jakiekolwiek informacje były umieszczone na pojemniku przeznaczonym do składania pism, np. godziny w których pojemnik jest wystawiony przed organem, informacja – pouczenie dla składającego pismo, czy też informacje tego rodzaju, że składający nie otrzyma potwierdzenia odbioru tego pisma. Nie wyjaśniono też czy na skrzynce (pojemniku) znajdowały się informacje np. tego rodzaju, że pismo uważa się za złożone z dniem wrzucenia go do pojemnika, który jest przykładowo codziennie na koniec dnia opróżniany. (Jako przykład można podać, że tego typu informacje tj. tabliczka informująca, że skrzynka jest opróżniania od poniedziałku do piątku wraz z podaniem godziny opróżnienia znajdują się na skrzynkach pocztowych operatora publicznego). A zatem WWINB nie zweryfikował jakie procedury zastosował PINB w G. odnośnie opróżniania i ewidencjonowania korespondencji wrzucanej do pojemnika wystawionego przed jego siedzibą, w obliczu tego, że sam urząd (budynek) był zamknięty dla osób z zewnątrz.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) organ powinien był wyjaśnić, czy w organie I instancji istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji. Próby zasięgnięcia takich informacji i dokonania tego typu ustaleń w niniejszej sprawie WWINB w ogóle nie podjął.

Trafnie wskazała więc skarżąca, że WWINB nie określił i nie zweryfikował w jaki sposób PINB w G. ustalił termin złożenia zażalenia przez skarżącą, co stanowiło naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz w zw. z art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu za niewystarczające należy także uznać próby podjęte przez WWINB (na podstawie art. 50 k.p.a.) ustalenia okoliczności istotnych dla ustalenia terminu w którym skarżąca złożyła odwołanie za pomocą wysłanego do skarżącej wezwania z dnia [...] marca 2021 r. wzywającego ją do wyjaśnienia i udowodnienia, czy i kiedy podanie zostało wysłane za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej (z prośbą o przesłanie poświadczonej kserokopii dowodu nadania podania z dnia [...] lutego 2021 r., ewentualnie poświadczonej kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w podania przez PINB w G.), czy też złożone bezpośrednio w PINB w G. pod rygorem rozpatrzenia wniesionego podania na podstawie dotychczas zebranych w sprawie dowodów. Nawet jeżeli skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie organu, to i tak nie miała możliwości uczynić mu zadość, bowiem wrzucając swoje podanie (zatytułowane odwołanie) do pojemnika znajdującego się przed siedzibą urzędu, który był zamknięty dla osób z zewnątrz, nie otrzymała pieczęci potwierdzającej na kopii swego pisma. Ponadto, na podstawie powołanego już art. 7 k.p.a., w toku postępowania to organ administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czego organ nie dopełnił.

Podobnie należy ocenić działanie WWINB polegające na skierowaniu do skarżącej pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. zawiadomienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (podanie z dnia [...] lutego 2021 r.) oraz wyznaczenia skarżącej terminu 30 dni na złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia – w trybie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.). Jeżeli organ nie zasięgnął, a przede wszystkim nie otrzymał kompletnych i wyczerpujących informacji od PINB w G. a więc nie wyjaśnił procedury składania i ewidencjonowania korespondencji, to nie mógł prawidłowo ustalić stanu faktycznego a w konsekwencji nie mógł przyjąć, że skarżąca uchybiła o jeden dzień terminowi do wniesienia zażalenia. W tej sytuacji nawet jeżeli w odniesieniu do pisma WWINB z dnia [...] kwietnia 2021 r. nastąpiła w stosunku do skarżącej fikcja doręczenia, to i tak organ nieprawidłowo ustalił, że miało miejsce uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie ustaliwszy w pierwszej kolejności w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, tj. spornej daty w której skarżąca umieściła swoje pismo zatytułowane odwołanie w skrzynce podawczej, szczególnie gdy w skardze skarżąca twierdzi, że nie złoży wniosku o przywrócenie terminu, gdyż swoje zażalenie złożyła w terminie, tj. sporządziła je w dniu [...] lutego 2021 r., a wrzuciła do skrzynki przed siedzibą PINB w G. w dniu następnym, tj. w [...] lutego 2021 r. – w siódmym dniu od otrzymania postanowienia PINB w G..

Należy podzielić stanowisko wyrażone w powołanym już wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 817/20, że jeżeli organ nie skorzystał z możliwości odebrania od skarżącej oświadczenia, nie wziął pod uwagę, że z uwagi na brak potwierdzenia złożenia dokumentów do pojemnika nie miała ona możliwości uzyskania potwierdzenia i nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony, to takie naruszenie nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji w jakiej znalazł się również organ I instancji w dobie ograniczeń, mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia WWINB.

Ponadto, w sytuacji, w której PINB w G. zorganizował składanie korespondencji w sposób nie zapewniający interesantom możliwości potwierdzenia faktu i daty jej odbioru, a skarżąca w zaufaniu do organu wrzuciła swoje podanie do pojemnika znajdującego się przed jego siedzibą to wobec zarzutów skarżącej o dochowaniu terminu do złożenia dokumentów, do organu należy wykazanie, że sporny dokument - w sposób i w dacie wskazanej przez skarżącej - do organu nie wpłynął (por. cytowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 7/2, CBOiS).

W sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. nie dające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. WWINB nie zastosował się jednak do tej zasady.

To na WWINB ciążył obowiązek ustalenia stanu faktycznego, w tym zebrania materiału dowodowego, co organ mógł uczynić w postaci chociażby wysłania kolejnego zapytania do PINB w G., w którym zażądałby wyjasnień czy budynek urzędu był faktycznie zamknięty dla osób z zewnątrz, a także dokładnego przedstawienia procedury składania pism do skrzynki (pojemnika) znajdującego się przed siedzibą PINB w G.. Organ nie podjął jednak takich czynności i poprzestał na przyjęciu zdawkowego wyjaśnienia PINB w G., że zażalenie wpłynęło bezpośrednio do organu (co wymagało szczególnie wnikliwego zanalizowania przez WWINB, jeśli organ I instancji pozostawał zamknięty dla osób z zewnątrz, co jednak nie nastąpiło).

Jednakże, w sytuacji, gdy nie można uznać, że organ prawidłowo zweryfikował i ustalił jak przebiegała procedura wrzucania i ewidencjonowania podań do pojemnika ustawionego przed siedzibą PINB w G., to nie było możliwe dokonanie przez organ II instancji prawidłowej oceny daty złożenia pisma przez skarżącą i w konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Stąd też trafny okazał się także pierwszy zarzut skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a., z uwagi na to, że organ przedwcześnie, nie ustalając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkowało koniecznością jego uchylenia.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy WWINB powinien podjąć czynności mające na celu ustalenie jaka procedura miała zastosowanie w obliczu zamknięcia budynku urzędu dla interesantów w organie I instancji w odniesieniu do składania przez nich dokumentów do skrzynki podawczej (pojemnika) znajdującego się przed siedzibą urzędu. Organ rozważy również celowość odebrania od skarżącej oświadczenia o złożeniu dokumentów i weźmie pod uwagę, że niezależnie od dokonanych w tym zakresie ustaleń niedające się usunąć wątpliwości w zakresie koniecznym dla załatwienia sprawy organ rozstrzygnie na korzyść skarżącej - art. 81a § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę okoliczności towarzyszące złożeniu pisma zatytułowanego odwołanie – tj. stan epidemii COVID-19. W dalszej kolejności po dokonaniu pogłębionych ustaleń faktycznych organ rozważy ponowne zastosowanie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od WWINB na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.