Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2518/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 2 i 3, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 10 poz 76
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E.K. Spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARIMR w W. na rzecz E. K.Spółka jawna z siedzibą w W. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.przez E.K.sp. j. w W.(zwaną dalej Skarżącym, Spółką) decyzją nr [...]z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w W.utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W.Z.z siedzibą w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...].07.2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O. H.K., działający imieniu E.K.Spółka jawna, wystąpił z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów. Do wniosku zostały dołączone dokumenty w postaci umowy rachunku bankowego, odpisu z krajowego rejestru sądowego, decyzji w sprawie nadania numeru NIP, zaświadczenia o numerze REGON. Tego samego dnia Kierownik Biura Powiatowego w O.wydał Spółce zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym [...].

W dniu [...].11.2010 r. H.K. działający w imieniu spółki złożył zmianę danych wniosku o wpis do ewidencji producentów z uwagi na zmianę adresu siedziby spółki.

W dniu [...].11.2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O.zawiadomieniem Nr [...]powiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie anulowania wydanego w dniu [...].07.2009 r. zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego dla spółki. Reprezentujący spółkę H.K. złożył wyjaśnienia, w których wskazał m.in. że spółka jest wyłącznym posiadaczem gospodarstwa, które prowadzi na własny rachunek, ponadto spółka jest płatnikiem podatku rolnego a postępowanie w przedmiocie uchylenia numeru identyfikacyjnego zostało wszczęte bez podstawy prawnej.

Następnie, w związku informacją o zmianie siedziby spółki, postanowieniem z dnia [...].11.2010 r. przekazano wniosek spółki o wpis do ewidencji producentów wraz z aktami sprawy, według właściwości, Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR W.Z..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W.Z.w dniu [...].04.2011 r. wszczął postępowanie w sprawie anulowania spółce numeru identyfikacyjnego przyznanego na mocy zaświadczenia wydanego w dniu [...]..07.2009 r., uprzednio umorzywszy postępowanie prowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O.w sprawie anulowania spółce numeru identyfikacyjnego ze względu na brak właściwości do wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Spółka w toku wszczętego postępowania złożyła w dniu [...]..04.2011 r. wyjaśnienia, w których zarzuciła organowi naruszenie art. 145 § 1 oraz art. 8 i art. 16 k.p.a. Ponadto wskazała, iż nie jest współposiadaczem gospodarstwa z innym podmiotem, gdyż zawarta została umowa podziału quoad usum (do pisma dołączono kopię umowy zawartą dnia [...]..10.2009 r. dotyczącą działki nr [...]).

W dniu [...]..05.2011 r. decyzją Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W.Z.odmówił spółce wpisu do ewidencji producentów, Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji do Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...].07.2011 r. Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) wskazał na błędne procesowe rozstrzygnięcie sprawy, tj. odmowę wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego w sytuacji, gdy wcześniej numer ten nie został przez organ anulowany. Ponadto organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy wskazał m.in., iż przedmiotem analizy organu I instancji winno być ustalenie, czy ubiegająca się o wpis do ewidencji producentów spółka jawna nie powinna takiego numeru otrzymać jeśli jest współposiadaczem gospodarstwa z podmiotem posiadającym już numer ewidencyjny.

Dnia [...].12.2011 r. H.K. złożył do organu akt notarialny Rep A nr [...], z którego wynikało, że zniesiono współwłasność działki nr [...] wraz z wnioskiem o umorzenie z urzędu postępowania dotyczącego anulowania numeru producenta rolnego.

Postanowieniem z dnia [...].12.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.Z.z/s w W. postanowił odmówić umorzenia postępowania w przedmiocie anulowania numeru producenta rolnego, a następnie - rozpatrując ponownie sprawę - wydał decyzję nr [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów, mocą której anulował numer identyfikacyjny [...], nadany zaświadczeniem z dnia [...].07.2009 r. i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla E.K.Sp.j.

H.K., działający w imieniu Spółki, wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w W.Z. z/s w W..

Organ II instancji po analizie zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2012 r. postanowił uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powodem uchylenia decyzji było naruszenie przez organ I instancji art.7 oraz art. 77 § 1 kpa. Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, iż organ I instancji nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz że decyzja nie została wydana w oparciu o zgromadzony materiał w sprawie. Organ powinien bowiem ustalić, czy spółka była producentem rolnym w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów i czy była jedynym posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Rozpatrując ponownie sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.Z. z/s w W., w dniu [...].08.2012 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów, mocą której anulował numer identyfikacyjny [...], nadany zaświadczeniem z dnia [...].07.2009 r., i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla E.K.Sp. j.

W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, iż spółka E.K.Sp. j. nie jest i nie była posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego. Małżonkowie H. i P. K. (posiadający ustawową wspólność małżeńską), legitymujący się numerami w ewidencji producentów (ID [...] - P.K., ID [...] - H.K.), będący jednocześnie jedynymi właścicielami i udziałowcami spółki E.K.Sp. j., dodatkowo utworzyli 10 spółek jawnych, w których są jedynymi współwłaścicielami, bądź jeden ze współmałżonków (H.K.) jest współwłaścicielem spółki z innym członkiem rodziny (1 spółka). Działanie to umożliwiło małżonkom K. i ich spółkom zadeklarowanie do płatności "zalesieniowych" w 2010 roku łącznie 204,64 ha i tym samym ominięcie limitu powierzchni (wynoszącym 20 ha) przeznaczonych do zalesienia, o których mówi rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48., poz. 390 z późn. zm.).

Zdaniem organu I instancji Spółka składając wniosek o wpis do ewidencji producentów nie była producentem rolnym, gdyż nie posiadała gospodarstwa rolnego (grunty zostały nabyte przez spółkę na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]-10-2009 r., co stwierdzono na podstawie odpisu zwykłego z księgi wieczystej, stan z dnia [...]-08-2010 r. dla działki ewid. nr [...]). Natomiast na kolejnych etapach obsługi spraw prowadzonych przez jednostki terenowe ARiMR, spółka składając zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów (data wpływu: [...]-11-2010 r.) oraz wniosek zalesieniowy (data wpływu na kancelarię Biura [...].08.2010 r.) nie ujawniła, że spółka współposiada grunty wraz z podmiotami wpisanymi już do ewidencji producentów.

Działanie takie (tj. podział gospodarstwa na mniejsze jednostki) byłoby dopuszczalne zdaniem organu, jednak pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Organ wskazał, że przepisy posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, a wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego.

Odnosząc się do przedstawionej umowy quoad usum z dnia [...].09.2009 r., a następnie Aktu Notarialnego Rep. A Nr [...] r. złożonego w dniu [...].12.2011 r. (umowa o zniesieniu współwłasności działki nr [...]) w ocenie organu administracji dokumenty te nie przesądzają, że Spółka jawna E.K.faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. W ocenie organu działania podejmowane przez Spółkę miały doprowadzić do korzystnego rozpatrzenia sprawy, nie miały zaś i nadal nie mają nic wspólnego z faktycznym posiadaniem i prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Organ - po przeanalizowaniu zgromadzonych dokumentów i ich wzajemnych powiązań, w kontekście poruszanej kwestii sztucznego podziału gospodarstwa na mniejsze jednostki tak, by uzyskać określone świadczenia - odmówił wiarygodności i mocy dowodowej umowie quoad usum oraz uznał, iż przedłożony Akt Notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...].12.2011 r. nie stanowi dowodu na to, że Spółka jawna E.K.stała się faktycznym posiadaczem gospodarstwa rolnego nabywając grunty od Agencji Nieruchomości Rolnych w dniu [...].10.2009 r.

Kierownik Biura Powiatowego ustalił i za udowodnione uznał, iż na dzień złożenia wniosku a następnie zmiany do wniosku o wpis do ewidencji producentów, brak było zasadniczych elementów posiadania w postaci fizycznego władztwa nad rzeczą i czynnika woli. Konstatacja ta – zdaniem organu - znajduje oparcie w całokształcie materiału zgromadzonego w sprawie o nadanie numeru identyfikacyjnego oraz wniosku na zalesianie gruntów rolnych, ponadto ustalenia w rozpoznawanej sprawie nie zostały skutecznie podważone innymi dowodami. Wyłączenie możności uznania Spółki jawnej E.K.za posiadacza wykonującego fizyczne władztwo nad gruntami rolnymi (gospodarstwem) z zamiarem wykonywania go dla siebie sprawiło, że nie mógł i nie może być uznany za producenta rolnego, któremu przysługuje prawo do dopłat.

Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji, zarzucając organowi, iż ten nie uwzględnił w swej analizie faktu, że wskazane w treści decyzji podmioty wycofały wnioski zalesieniowe, ponadto poruszyła okoliczność złożenia przez nią dokumentów, które były wystarczające dla potwierdzenia odrębności gospodarstw.

Decyzją Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...]z dnia [...] września 2012 r., utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W.Z.o nr [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wpisu do ewidencji producentów.

Zdaniem organu odwoławczego decyzja jest słuszna, gdyż Skarżąca spółka w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów w ogóle nie była posiadaczem gruntów, a nabyte w terminie późniejszym były we współposiadaniu z innymi podmiotami, które miały nadane numery identyfikacyjne. Z akt sprawy wynika, iż Spółka jawna E. K., składając wniosek o wpis do ewidencji producentów, nie wskazała, czy jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego oraz nie wypełniła sekcji XIII wniosku dotyczącej zgody na wpis do ewidencji producentów pozostałych współposiadaczy. W tym miejscu organ II instancji zaznaczył, iż wiadomym mu jest z urzędu, iż osoby fizyczne: H.K. i P.K. (małżonkowie i jednocześnie jedyni wspólnicy spółki jawnej E.K.) są wpisani do ewidencji producentów rolnych.

Zdaniem organu odwoławczego Spółka E.K.składając wniosek o wpis do ewidencji producentów uzyskała numer identyfikacyjny w dniu [...].07.2009 r. , nie wskazując, czy jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego, mimo tego organ przeprowadzający postępowanie administracyjnego nadał numer identyfikacyjny bez wyjaśnienia powyższej kwestii.

Spółka E.K.- jak wskazał Dyrektor - była współwłaścicielem działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 15,17 ha położonej w obrębie D., gm. B., woj. Z. w części [...] zaś małżonkowie H.K. i P.K. w części [...]. Organ zauważył, iż dopiero w dniu [...].10.2009 r. nieruchomość o nr [...] została nabyta od Agencji Nieruchomości Rolnej (rep. A [...]), co wynikało zdaniem organu z przedstawionej przez Spółkę w dniu [...].04.2011 r. umowy podziału quoad usum z dnia [...].10.2009 r.

Organ wskazał, że dokonał przy tym analizy, czy w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. w dniu [...].07.2009 r., spółka była w posiadaniu gospodarstwa rolnego i czy była producentem rolnym. Istotne znaczenie dla organu miał przy tym fakt, iż organ wiedział z urzędu, że w latach poprzednich nieruchomość nie była zgłaszana we wnioskach o przyznanie płatności realizowanych przez Agencję.

Organ odwoławczy, analizując również treść dołączonej przez Stronę umowy podziału quoad usum z dnia [...].10.2009 r. zawartej w S. pomiędzy E.K.Sp. j. a z drugiej strony z małżeństwem K. zauważył, iż spółka na mocy niniejszej umowy otrzymała do wyłącznego korzystania przedmiotową nieruchomość w całości zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1 (załącznik do umowy). Z treści tego dokumentu zdaniem organu wynika, że przedmiotowa działka rolna weszła w skład odrębnego gospodarstwa rolnego prowadzonego autonomicznie przez E.K.Sp. j. z prawem do jej użytkowania z wyłączeniem drugiego ze współwłaścicieli. Organ stwierdził, iż zgodnie z niniejszą umową dopiero od dnia [...].10.2009 r. spółka była wyłącznym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a więc w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów tj. [...].07.2009 r., nie była w posiadaniu niniejszej nieruchomości lub działka ta była we współposiadaniu z małżeństwem K..

Organ wskazał przy tym, że ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w art. 18 ust. 2 wskazuje, że jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę, którą dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy. Zapis ten ma na celu wyeliminowanie "sztucznych podziałów gospodarstw" celem ominięcia modulacji w przypadku części programów pomocowych, czy też limitu zalesionych hektarów przez współwłaścicieli, a tym samym współposiadaczy.

Organ wydając decyzję w sprawie wpisu do ewidencji producentów sprawę niniejszą rozważał na gruncie przyznania płatności na zalesienie gruntów. Wskazał, iż w niniejszej kwestii doszło do "sztucznego podziału gospodarstwa", co pozwoliłoby Spółce ubiegać się o przyznanie płatności na zalesianie gruntów a ponadto szeroko przedstawił sprawy dotyczące złożonych wniosków o przyznanie płatności na zalesianie innych spółek jawnych, których wspólnikami lub współwłaścicielami są małżonkowie K., P. K., małżeństwo W. i T. K. lub I. i I.O.-B.

Wskazał ponadto, iż wniosek o wpis do ewidencji producentów podlega weryfikacji, czy podmiot jest uprawniony do takiego wpisu. Nie jest to jednak jednoznaczne z tym, czy podmiot jest uprawniony do przyznania płatności realizowanych przez Agencję. Ustalenia, czy i w jakiej wysokości przysługuje płatność podmiotowi, są dokonywane na mocy przepisów istniejących w zakresie konkretnych programów pomocowych.

Zdaniem organu odwoławczego: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po zbadaniu wszystkich okoliczności mających wpływ na wydanie decyzji, anulując nadany numer identyfikacyjny oraz odmawiając wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla E.K.Sp. j. pod uwagę wziął wszystkie dokumenty zgromadzone w toku postępowania administracyjnego m.in. w sprawie złożonego wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie [...] prowadzonych na wniosek spółki, jak również dokumenty zgromadzone w sprawach wniosków złożonych przez Pana H. K., Panią P.K." (cytat Sądu za decyzją z dnia [...].09.2012 r.).

Organ odwoławczy wskazał, że dokonując ponownej analizy zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych oraz analizując treść uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji przez organ I instancji miał podstawy do stwierdzenia, iż organ ten w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny.

Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR, w świetle całokształtu dokumentacji zgromadzonej w sprawie, podtrzymał w całości stanowisko organu I instancji. Stwierdził przy tym, iż w dniu wydania zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego organ I instancji przyjął oświadczenie Spółki, gdyż nie wiedział o pewnych okolicznościach, które wyszły na jaw w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w ramach kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy na zalesienie. Wskazał ponadto, iż Spółka nie jest i nie była posiadaczem odrębnego gospodarstwa rolnego. Małżonkowie H.i P.K. (posiadający ustawową wspólność małżeńską), posiadający dwa odrębne numery identyfikacyjne, będący jednocześnie jedynymi właścicielami i udziałowcami spółki E.K., dodatkowo utworzyli 10 spółek jawnych, w których są jedynymi współwłaścicielami bądź jedno ze współmałżonków (H.K.) jest współwłaścicielem spółki z innym członkiem rodziny (1 spółka). Działanie to umożliwiło małżonkom K. i ich spółkom zadeklarowanie do płatności zalesieniowych w 2010 r. łącznie 204,64 ha i tym samym ominięcie limitu powierzchni do 20 ha dla jednego gospodarstwa, przeznaczonych do zalesienia na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, Nr 48, poz. 390 ze zm.). Dyrektor stwierdził, że tym sposobem zostały utworzone spółki jawne: N. K., W. K., E.K., N. K., M. K., G. K., S. K., E. K., N. K., Z. K., S. K..

Ponadto odnosząc się do przedstawionej umowy quoad usum z dnia [...].09.2009 r., a następnie Aktu Notarialnego Rep. A Nr [...] r. (dot. zniesienia współwłasności działki nr [...]) podniósł, że w ocenie organu odwoławczego dokumenty te nie przesądzają, że spółka E.K.faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. W ocenie organu działania podejmowane przez spółkę miały doprowadzić do korzystnego rozpatrzenia sprawy, nie miały zaś i nadal nie mają nic wspólnego z faktycznym posiadaniem i prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Po przeprowadzeniu ponownej weryfikacji całokształtu materiału dowodowego, Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARIMR w W.stwierdził, iż na dzień złożenia wniosku oraz zmiany do wniosku o wpis do ewidencji producentów brak było zasadniczych elementów posiadania w postaci fizycznego władztwa nad rzeczą i czynnika woli. Konstatacja ta znajduje oparcie w całokształcie materiału zgromadzonego w sprawie o nadanie numeru identyfikacyjnego oraz wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie, ponadto ustalenia w rozpoznawanej sprawie nie zostały skutecznie podważone innymi dowodami.

Wyłączenie możności uznania spółki za posiadacza wykonującego fizyczne władztwo nad gruntami rolnymi (gospodarstwem) sprawiło, że nie mógł i nie może być uznany za producenta rolnego, któremu można nadać numer identyfikacyjny producenta. Tym bardziej, iż grunty nabyte w terminie późniejszym były we współposiadaniu z podmiotami zarejestrowanymi już w systemie ewidencji producentów, prowadzonego przez ARiMR, a które zostały stworzone "sztucznie" w celu ewentualnego otrzymania pomocy finansowej z programów realizowanych przez ARiMR.

W związku z powyższym Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR w W.stwierdził, że nadany numer identyfikacyjny [...] dla E.K.Sp.j. został nadany nieprawidłowo, wobec powyższego należało ten numer anulować i odmówić wpisu do ewidencji producentów oraz nadania takiego numeru.

Skargę na decyzję z dnia [...] września 2012 r. nr [...]wydaną przez Dyrektora M.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.z dnia [...] sierpnia 2012 r. o anulowaniu numeru identyfikacyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów skarżącemu skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.pełnomocnik Spółki.

W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora M.Oddziału Regionalnego ARiMR i uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR "z jednoczesnym wskazaniem na podstawie art. 153 k.p.a., że prawidłowym rozstrzygnięciem sprawy przez organ będzie umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość" (cyt. Sądu za treścią skargi) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Zarzucono naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na zapadłą decyzję, a polegające na:

naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 z późn. zm., dalej jako ustawa) poprzez dokonanie błędnej wykładni literalnej użytego w nim pojęcia posiadania;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że Skarżąca spółka była i w dalszym ciągu jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego z innymi podmiotami lub osobami fizycznymi;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia gospodarstwa rolnego i pominięcie definicji gospodarstwa rolnego z Załącznika I do Rozporządzenia Komisji AA/E Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r., zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L 2002.216.1);

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 4 ustawy poprzez jego zastosowanie i skreślenie Skarżącej z listy producentów, przez wzgląd na to, że Skarżącej spółce nie może zostać nadany numer identyfikacyjny w ewidencji producentów po nadaniu tego numeru wspólnikom Skarżącej spółki, co w oczywisty sposób naruszało interes pozostałych wspólników i prowadziło do ograniczenia swobody działalności gospodarczej, czy rolniczej tych ze wspólników chcących działać w grupie;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 4 ustawy poprzez wszczęcie sprawy z urzędu po fakcie wpisu przez wzgląd na wyjście na jaw nowych okoliczności nie znanych wcześniej organowi, gdy tymczasem wszystkie przywołane fakty, które organ uznał za istotne były mu znane z urzędu jako prowadzącemu ewidencję oraz braku wskazania w uzasadnieniu kiedy zdaniem organu owe fakty, po wpisaniu Skarżącej do rejestru producentów zostały ujawnione;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie i tym samym odmowę przyznania przymiotu producenta rolnego Skarżącej spółce jako potencjalnemu producentowi, będącej spółką jawną, jako jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, pomimo spełnienia przesłanki posiadania odrębnego organizacyjnie gospodarstwa rolnego;

naruszenie przepisu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że doszło do stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia;

naruszenia art. 16 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy w zw. z art. 12 ust 4 ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, którego bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem Nr [...] Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2011 r. zanim została ona wszczęta ponownie i prowadzona do chwili obecnej;

naruszenie art. 206 k.c. poprzez przyjęcie, że poprzez umowę quoad usum posiadanie rzeczy wspólnej nie może być wyłączone w zakresie umówionym przez strony ze skutkiem wobec pozostałych współwłaścicieli;

naruszenie art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., których naruszenie doprowadziło do deprecjacji umowy quoad usum, którą współwłaściciele odpowiednio wcześniej ustalili między sobą sposób wyłącznego użytkowania i posiadania działki ewidencyjnej;

naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności nie posiadania odrębnego gospodarstwa rolnego za udowodnioną mimo tego, że organ nie przedstawił żadnego dowodu na to, że spółka wespół z innym producentem jest we współposiadaniu gospodarstwa rolnego i przywołanie dla poparcia tezy faktu małżeństwa jedynych wspólników Skarżącej oraz tego, że małżonkowie K. są również producentami rolnymi;

naruszenia art. 4 ust.8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli wzajemnej zgodności poprzez jego zastosowanie jako podstawy dla uzasadnienia konieczności weryfikacji wniosku Skarżącej o wpis do ewidencji producentów oraz dla rozpatrywania sprawy której przedmiotem jest anulowanie i skreślenie z ewidencji producentów, gdy ów akt prawny nigdy nie stanowił i nie mógł stanowić podstawy procedowania odnośnie przedmiotu sprawy;

naruszenie przepisów art. 104 § 2 k.p.a. w zw. 105 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez rozpatrywanie sprawy w zakresie skreślenia z ewidencji producentów Skarżącej przy wzięciu i przywołaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy z chwili składnia wniosku o wpis, gdy momentem wiążącym organ w sprawie, który musi być brany pod uwagę przez organ odwoławczy dla podstawy faktycznej i prawnej decyzji jest ten z chwili wydawania decyzji administracyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż zawarte w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012r. Nr 86, dalej zwana ustawą), która stanowi w art. 3 pkt 3 ustawy, że za producenta rolnego uznaje się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia.

Z akt administracyjnych sprawy oraz zaskarżonych decyzji organów administracji nie wynika bowiem bezspornie, kto był posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego na działce ewidencyjnej Nr [...] o pow. 15,17 ha położonej w obrębie D. gm. B., woj. Z. (wskazanego we wniosku o wpis do ewidencji) w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów tj. w dniu [...] lipca 2009 r. i czy posiadanie to należało w tym dniu do Skarżącej spółki, która tym samym mogła wystąpić z wnioskiem o dokonanie wpisu do ewidencji producentów.

Szeroka analiza stanu prawnego i faktycznego zawarta w obydwu decyzjach dotyczy bowiem sytuacji, jaka wynika z umowy quad usum, zawartej przez Skarżącą spółkę w dniu [...].10.2009r., w którym to dniu nieruchomość wskazana wyżej jako gospodarstwo rolne została dopiero nabyta od Agencji Nieruchomości Rolnych (nr Rep. A [...]), a więc ponad trzy miesiące od dnia złożenia wniosku do Agencji.

Co prawda w treści zaskarżonych decyzji znalazły się stwierdzenia, w których organy podnoszą, iż organ dokonał analizy, czy w dniu złożenia wniosku spółka była w posiadaniu gospodarstwa rolnego, wskazując przy tym na to, że organ wiedział z urzędu, że w latach poprzednich przedmiotowa nieruchomość nie była zgłaszana we wnioskach o przyznanie płatności realizowanych przez Agencję. Taka konstatacja nie wskazuje jednakże bezspornie, kto był na dzień złożenia wniosku posiadaczem tej nieruchomości, a tym samym osobą uprawnioną do złożenia wniosku i uzyskania wpisu.

Organ winien zatem był uzyskać informację odnośnie osoby posiadacza tej nieruchomości, jeśli nie od Skarżącej spółki, to od Agencji Nieruchomości Rolnych, która była właścicielem nieruchomości na dzień złożenia wniosku.

W świetle powołanych przepisów kluczowego znaczenia w sprawie nabiera zatem ocena, jaka osoba była posiadaczem gospodarstwa rolnego, objętego wnioskiem o dokonanie wpisu, czyli kto był osobą uprawnioną do złożenia wniosku o wpis i czy posiadał w ogóle uprawnienie do złożenia takiego wniosku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, a Sąd orzekający w sprawie podziela ten pogląd, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, regulującej instytucję posiadania.

Stosownie do art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.).

Występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Jako stan faktyczny niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Zatem istnienie tytułu prawnego wywołującego skutki w zakresie regulowanym prawem cywilnym nie przesądza o posiadaniu.

Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz elementu psychicznego animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972 r., s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999 r., s. 681).

Element fizycznego władztwa nad rzeczą pozwala na korzystanie z rzeczy w szczególności w taki sposób, jak to mogą czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, dzięki czemu "to, co uprawnionemu wolno, to posiadacz faktycznie może". Czynnik faktycznego władztwa polega zatem na fizycznym opanowaniu rzeczy. Władztwo faktyczne musi być stanem trwałym, co oznacza, że związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub nawet sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (patrz: wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, LEX nr 44548).

Element psychiczny posiadania - zamiar władania rzeczą dla siebie - określany jest jako czynnik woli. Zgodnie z przeważającą w doktrynie koncepcją obiektywną, manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza (por. A. Kunicki [w:] System prawa cywilnego, tom II, Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, 1977 r., s. 829 - 830). Jeżeli czynnika woli władania rzeczą dla siebie brak, nie ma posiadania. Faktyczne władanie, w którym element corpus jest taki sam jak przy posiadaniu (władztwo faktyczne nad rzeczą), ale element animus zawiera wolę władania rzeczą za kogo innego (animus possidendi pro alieno), stanowi tylko dzierżenie (art. 338 k.c.).

Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów posiadania przesądza o braku posiadania. Zatem wyłączone jest uznanie za posiadacza osoby, która legitymuje się co prawda tytułem prawnym do władania rzeczą, ale uzyskała ten tytuł w innym zamiarze niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest też posiadaczem osoba, która choć ma tytuł prawny do władania rzeczą, nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą (patrz: wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2009r., sygn. akt II GSK 840/08, LEX Nr 564187, z dnia 31 marca 2009r., sygn. akt II GSK 837/08, LEX Nr 529878).

Ustalenia organów administracji publicznej nie wskazują, czy po stronie Skarżącej występowały obydwa z dwóch elementów składających się na posiadanie, bowiem organy nie ustaliły w ogóle, kto był posiadaczem gospodarstwa objętego wnioskiem na dzień jego złożenia, organy winny zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, kto był posiadaczem gospodarstwa w rozumieniu wystąpienia obydwu elementów składających się na istnienie posiadania, w rozumieniu 336 k.c.

Należy również stwierdzić, że z przepisów wspomnianej ustawy wynika, że producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego ARiMR każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany (art. 14 ust. 1 ustawy). Zgodnie z formularzem wniosku o wpis (a także przepisem art. 8 ustawy) do ewidencji zgłaszane są dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, z podaniem identyfikatorów oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne, które umożliwią identyfikację działek rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa.

Przepisy ustawy odsyłają przy tym do przepisów prawa wspólnotowego odnośnie określeń użytych w przepisach ustawy, a mianowicie:

1. gospodarstwo rolne - wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009);

2. producent - producenta rolnego, organizację producentów, przetwórcę, podmiot prowadzący zakład utylizacyjny oraz potencjalnego beneficjenta;

3. producent rolny - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą:

• posiadaczem gospodarstwa rolnego lub

• rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, lub

• posiadaczem zwierzęcia;

4. działka rolna - działkę rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009), o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Wskazane powyżej przepisu unijne określają odpowiednio, że:

• "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego - art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009,

• "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz która prowadzi działalność rolniczą - art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009,

• "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej - art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009.

W świetle wskazanych powyżej unormowań należy stwierdzić, że przepisy te wskazując na producenta rolnego mówią o posiadaczu gospodarstwa rolnego jako całości, w ogóle nie operując pojęciem działki rolnej. Pojęcie działki rolnej jest niezbędnym do prawidłowego określenia działek w systemie identyfikacji działek rolnych, określonego przepisami ustawy, nie jest zaś pojęciem niezbędnym dla dokonania wpisu do ewidencji producentów, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, są to bowiem dwa różne składniki całego systemu, na który składają się, oprócz tych dwóch elementów, jeszcze ewidencja gospodarstw rolnych, ewidencja wniosków o przyznanie płatności oraz oddzielnie dokumentacja związana z ewidencjami i systemem identyfikacji.

Powołana powyżej ustawa w art. 12 ust. 1 stanowi, iż jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się temu producentowi numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (ust. 3). Przepis dodatkowo w ust. 3 stanowi, że wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny, zaś ust. 4 uszczegóławia, iż w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, przy czym numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Dodatkowo w ust. 6 tego artykułu wskazano, że do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka lub współposiadacza gospodarstwa rolnego.

Następny przepis ustawy – art. 13 – stanowi w ust. 1, że kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy.

Ust. 2 tego przepisu określa, iż organ Agencji (kierownik biura powiatowego) wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12, a zaświadczenie to jest wydawane niezwłocznie po dokonaniu wpisu do ewidencji producentów, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis do ewidencji producentów (ust. 3).

Cytowane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują tym samym, iż ustawodawca nie przewidział w ustawie możliwości nadania małżonkom lub współposiadaczom gospodarstwa rolnego dwóch numerów ewidencyjnych, niezależnie od sytuacji majątkowej istniejącej między małżonkami (posiadanie odrębnej własności przez któregoś z małżonków, rozdzielność majątkowa między współmałżonkami, wspólność majątkowa małżeńska) lub różnych zależności istniejących pomiędzy współposiadaczami. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów sam fakt pozostawania w związku małżeńskim lub posiadania we współwłasności gospodarstwa powoduje, iż może nastąpić wpisanie do ewidencji i być nadany numer identyfikacyjny tylko jednemu z małżonków lub współposiadaczy. Należy zatem wywieść w tej sytuacji, że w przypadku złożenia wniosku przez oboje małżonków lub przez kilku współposiadaczy, jeden z wniosków powinien zakończyć się nadaniem numeru w drodze czynności materialno-technicznej (wpisanie do ewidencji oraz wydanie stosownego zaświadczenia), kolejne zaś z wniosków muszą skutkować wydaniem decyzji o odmowie wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego.

Na tle rozpatrywanej sprawy w kontekście przywołanych przepisów zagadnieniem wstępnym było zatem ustalenie, kto był posiadaczem gospodarstwa rolnego objętego wnioskiem o dokonanie wpisu do ewidencji na dzień złożenia wniosku, a dopiero później rozstrzyganie, czy numer mógł być nadany z uwagi na treść art. 12 ust. 3, 4 i 6 ustawy.

Sąd wskazuje ponadto, iż w sprawie dotyczącej wpisu do ewidencji producentów i uzyskania numeru identyfikacyjnego rozważania organu dotyczące dążenia spółki oraz jej wspólników do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w kontekście stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności było co najmniej przedwczesne.

Sąd nie stwierdził ponadto wskazanego w pkt 13 skargi naruszenia przez organ przepisów art. 104 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., bowiem organ dokonując wpisu do ewidencji musi brać pod uwagę stan faktyczny istniejący na dzień dokonania wpisu, jak również organy orzekające później w sprawie dotyczącej wpisu są obowiązane do uwzględniania tylko i wyłącznie stanu faktycznego istniejącego w dniu dokonania tego wpisu. Jakiekolwiek zmiany dotyczące stanu faktycznego zaistniałe po dniu dokonania wpisu będą miały bowiem wpływ na dokonywanie zmian do wpisu, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami art. 14 i art. 8 ustawy.

Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącej zawartego w pkt 8 zarzutów skargi, iż organ dopuścił się naruszenia art. 16 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów oraz art. 12 ust. 4 tej ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, której bezprzedmiotowość została stwierdzona postanowieniem organu zanim sprawa ta została wszczęta. Pomijając bezpodstawność przywołania art. 16 k.p.a. Sąd wyjaśnia, iż jak wynika z akt administracyjnych dołączonych do skargi zaświadczenie z dnia [...] lipca 2009 r. o nadanym Spółce numerze identyfikacyjnym wydane zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., który to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O.w dniu [...] listopada 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru identyfikacyjnego. Wobec złożenia przez Spółkę w dniu [...] listopada 2010 r. wniosku o wpis do ewidencji dotyczący zmiany danych w zakresie siedziby spółki właściwym organem stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W., dlatego postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego w O.przekazał wniosek Spółki o wpis do ewidencji wraz ze zgromadzoną dokumentacją do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., który decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., jako wszczęte przez organ niewłaściwy do prowadzenia sprawy dotyczącej wpisu, a następnie zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sam wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania numeru producenta rolnego przyznanego Skarżącej na mocy zaświadczenia z dnia [...] lipca 2009 r.

Tak więc umorzenie postępowania w sprawie anulowania numeru dotyczyło tylko i wyłącznie nieprawidłowego jego wszczęcia, zaś merytorycznie postępowanie to toczyło się na skutek prawidłowego wszczęcia z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Z tych wszystkich przyczyn organ winien ponownie rozpatrzyć sprawę z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu przeprowadzenia postępowania dowodowego istotnego dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku organu administracji istniejącego odnośnie wyczerpującego rozpatrzenia tegoż materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 litera a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.