Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1628/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Beata Sobocha, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] marca 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej: "Skarżący") od decyzji Wójta Gminy R. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 176 zł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że Wójt Gminy R. wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalającą Państwu O. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 176,00 zł. jako podstawę opodatkowania przyjął powierzchnię gruntu - 1.300 m oraz powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego - 72,79 m . Wyjaśnił, że wysokość zobowiązania wynika z zastosowania do opodatkowania gruntu stawki odnoszącej się do gruntów pozostałych i wynoszącej 0,11 zł/m² oraz do budynku mieszkalnego stawki wynoszącej 0,45 zł/m².

Pismem z dnia 29 stycznia 2012 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o "zwolnienie w całości kwoty 176 zł PLN." Wyjaśnił, iż jest samoistnym współposiadaczem nieruchomości. Aktualnie nie ma środków finansowych aby zapłacić należny podatek. Ponieważ pracuje poza miejscem zamieszkania są prowadzone dwa oddzielne gospodarstwa domowe. Ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci w wieku 12 i 18 lat. Żona jest bez pracy i bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Skarżący złożył w dniu 3 sierpnia 2011 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, uzupełnioną w dniu 8 sierpnia 2011 r. Informacja została złożona przez Skarżącego jako samoistnego współposiadacza nieruchomości, po śmierci współwłaścicielki H. S. Organ podatkowy ustalił osobę podatnika podatku od nieruchomości na podstawie danych zawartych w Informacji z uwzględnieniem treści art. 3 ust 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 dalej u.p.o.l.).

W złożonej Informacji Skarżący podał nr działki i powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego - 72,79 m². Powierzchnia gruntu wynika z wypisu z rejestru gruntów i wynosi 1.300 m². Działka nr [...] położona w miejscowości R. jest sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe i oznaczona symbolem "B".

Organ podatkowy wskazał, że przy wymiarze podatku organy podatkowe są zobowiązane do kierowania się treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.), który stanowi, iż podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku i innej klasyfikacji gruntu lub budynku niż te, które zostały wskazane w ewidencji.

Zasada ta znajduje potwierdzenie w przepisach ustaw podatkowych odnoszących się do podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości.

Organ podatkowy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości, od gruntów sklasyfikowanych jako B oraz od budynku mieszkalnego, stosując do wymiaru stawki podatku określone w uchwale Rady Gminy R. z dnia 13 grudnia 2011 r. nr XI/59/2011. Wskazał, że wymiar podatku wynika z następującego wyliczenia:

- grunt o pow. 1.300,00 m2 x 0,11 zł/m2 = 143,00 zł,

- budynek mieszkalny o pow. 72,79 m2 x 0,45 zł/m2 = 32,76 zł.

Biorąc powyższe pod uwagę organ podatkowy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie 176,00 zł.

Organ podatkowy odnosząc się do wniosku strony o "zwolnienie w całości kwoty 176 zł PLN." wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 6 ust. 7 u.p.o.l., podatek od nieruchomości dla osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie właściwym organem jest Wójt Gminy R..

Zobowiązanie podatkowe powstaje zatem - w myśl przepisu art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej "O.p.") z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość zobowiązania.

Podatek od nieruchomości ustala się na rok podatkowy. Oznacza to, że organ podatkowy corocznie wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku, a tym samym powodującą powstanie zobowiązania podatkowego. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego musi być wydana. Z decyzji tej wynika, ile i kiedy podatnik jest zobowiązany zapłacić podatku.

Okoliczności podnoszone w odwołaniu, odnoszące się do trudnej sytuacji materialnej i niemożności zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2012 przez podatnika, nie mogą skutkować zwolnieniem z obowiązku zapłaty tego podatku w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Organ podatkowy podkreślił, że wysokość podatku od nieruchomości nie zależy od sytuacji osobistej podatnika lecz od powierzchni gruntu czy budynków oraz od ich klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków. Wskazując na swoją sytuację podatnik może w odrębnym postępowaniu, na podstawie art. 67a O.p., złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty.

Jeżeli sytuacja materialna nie pozwoli podatnikowi na uregulowanie należności powstanie zaległość podatkowa i wówczas może złożyć wniosek o odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2012 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie w całości.

Skarżący kwestionuje przyjętą przez organy podatkowe podstawę opodatkowania gruntu – 1.300 m². Zdaniem Skarżącego w rzeczywistości powierzchnia gruntu jest mniejsza i stanowi ok. 9 a i od tej powierzchni Skarżący chciałby płacić podatek.

Odnośnie podstawy opodatkowania budynku mieszkalnego, jaką jest powierzchnia użytkowa budynku stwierdził, że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego jest zgodna z danymi, które są uwzględnione w uzasadnieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C..

Jednocześnie Skarżący wniósł o zobowiązanie Urzędu Gminy R. do podania właściwej powierzchni, która dotyczy samego budynku mieszkalnego. Skarżący dodał, że powierzchnia ta musi wynikać z właściwej dokumentacji, na podstawie której została wydana decyzja zezwalająca na budowę nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając skargę w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia podstawy opodatkowania gruntu o powierzchni 1.300 m2, która w ocenie Skarżącego w rzeczywistości jest mniejsza i stanowi ok. 900 m2, od której to powierzchni organy winny wymierzyć podatek od nieruchomości na 2012 r. Niezależnie od tego Skarżący domaga się zobowiązania Urzędu Gminy R. do podania "właściwej powierzchni budynku mieszkalnego", który "musi wynikać z właściwej dokumentacji" na podstawie której wydano pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego.

Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W praktyce, osoba podatnika podatku od nieruchomości jest ustalana przez organ podatkowy na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. Dopiero w sytuacji gdy nie ma tych dokumentów, organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wymierza podatek na podstawie posiadanych i uzyskanych w wyniku postępowania informacji. Przy opodatkowaniu gruntów wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie danych zawartych w ewidencji, co należy podkreślić, ustalany jest tylko właściciel lub władający gruntem. Natomiast określenie podatnika następuje na podstawie wskazanego artykułu u.p.o.l. Dane tych podmiotów zamieszczone w ewidencji nie korzystają oczywiście, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 15 listopada 1994 r. (SA/Ka 2592/93, Monitor Podatkowy 1995, nr 6, s. 179) z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej) ani też rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Jeżeli istnieją niezgodności między informacjami zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela (władającego), działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Jednakże w sprawach oczywistych, kiedy podatnik uprawdopodobni, przedkładając stosowne dokumenty, że nie jest (bądź też jest) właścicielem nieruchomości, organy podatkowe powinny ten fakt uwzględnić.

Sytuacja taka jednak nie występuje w przedmiotowej sprawie.

W rozstrzyganej sprawie, ponieważ Skarżący w korekcie Informacji w sprawie od podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, wpisał powierzchnię gruntu w sposób trudny do odczytania, organ podatkowy przyjął w postępowaniu podatkowym do opodatkowania gruntu podatkiem od nieruchomości "sporną" powierzchnie 1.300 m 2, wynikającą z danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2011r. (k. 5 akt adm. sprawy).

W tym miejscu podkreślić należy, że taki tryb postępowania jest zgodny z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), który stanowi, że podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostwa powiatowe. Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania, zaś ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji.

Dodać można, że także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Innymi słowy mówiąc, ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika, jak w realiach niniejszej sprawy, są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt II FSK 533/10, z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 836/08, z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II FSK 854/08, z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II FSK 652/08, z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1586/08, wojewódzkich sądów administracyjnych: WSA w K. z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 461/10, WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 955/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Po 363/09, /dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Podkreślić również należy, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów; kompetencje takie (oraz w określonych sytuacjach – obowiązki), jak już wyjaśniono wcześniej, spoczywają na organach prowadzących ewidencję gruntów.

Należy też zauważyć, odnosząc się w szczególności do wniosku Skarżącego dotyczącego "zapewnienia właściwej dokumentacji", że organy właściwe do prowadzenia ewidencji oraz sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 Nr 38 poz. 454).

Na podstawie art. 22 ust. 1 tej ustawy, ewidencje gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli więc strona kwestionuje zgodność danych wynikających z ewidencji gruntów, to powinna wystąpić o ich korektę, a następnie w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w oparciu o ewidencję gruntów i budynków.

Rekapitulując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zarzuty Skarżącego, iż organ podatkowy w sposób nieprawidłowy przyjął podstawę opodatkowania (zwłaszcza w odniesieniu do gruntu) są, w świetle przywołanych przepisów bezpodstawne.

Analiza akt sprawy wskazuje, że także ustalenia dotyczące przedmiotu opodatkowania, jak i samego podatnika są prawidłowe.

Skarżący w złożonej korekcie Informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego, podał powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego – 72,79 m². Podkreślić należy, że powierzchnia ta jest tożsama, jak w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1988r. Dlatego też organ podatkowy uwzględnił właśnie tą powierzchnię użytkową budynku, analogicznie jak w decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od nieruchomości na 2011 r. Z kolei powierzchnia gruntu, wobec nieczytelnego wpisu w tym zakresie, została ustalona – jak już wyjaśniono wcześniej – na podstawie wypisu z aktualnego rejestru gruntów, która to powierzchnia wynosi 1.300 m 2.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. odpowiada prawu, zaś stan faktyczny stanowiący podstawę do wydania tejże decyzji, w tym w zakresie "spornego" przedmiotu opodatkowania gruntu, zgodny jest z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.