Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 172/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 95, art. 98, art. 129 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. A. na bezczynność Starosty w przedmiocie odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę; oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 15 września 2017 r. do Starosty wpłynęła, adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu), skarga J. A. na bezczynność Starosty w sprawie ustalenia w drodze decyzji, o której mowa jest w art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 121, dalej u.g.n), odszkodowania za działkę gruntu nr [...] wydzieloną pod drogę publiczną - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela gruntu. Skarżący wniósł o:

1. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: "P.p.s.a") i wydanie stosownego orzeczenia w przedmiotowej sprawie przez Starostę,

2. uwzględnienie skargi i zobowiązanie Starosty do załatwienia sprawy tj. do wydania decyzji o odszkodowaniu za działkę nr [...] wydzieloną pod drogę publiczną,

3. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie - bezczynność - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4. wymierzenie Staroście grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a,

5. przyznanie od Starosty na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a (art. 149 § 2 P.p.s.a),

6. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

W uzasadnieniu podniesiono, iż podaniem z dnia 09 października 2009 r. J. A. wystąpił o odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną należącą do niego nieruchomość. Z tego tytułu przysługuje mu odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, a także odszkodowanie za bezumowne korzystanie z niej.

Skarżący zauważył, iz WSA w Poznaniu w postanowieniu odrzucającym skargę sygn. akt II SAB/Po 77/17 z dnia 14 czerwca 2017 r. wadliwie uznał, że sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SAB/Po 67/11 z dnia 7 grudnia 2011 r. jest tożsama z przedmiotową sprawą, a tak nie jest. Skarga z dnia 22 września 2011 r. dotyczyła bowiem bezczynności Starosty:

- polegającej na niewydaniu decyzji, o jakiej mowa jest w art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi,

- polegającej na niewydaniu decyzji, o której mowa jest w art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego w celu realizacji inwestycji drogowej.

Natomiast skarga z dnia 1 grudnia 2016 r. dotyczyła bezczynności Starosty polegającej na niewydaniu decyzji, o której mowa jest w art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n., tj. odrębnej decyzji o odszkodowaniu za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela gruntu, co potwierdzają załączone do wniesionej skargi dowody:

1. wniosek o podział nieruchomości J. A. z dnia 24 maja 2010 r.,

2. pismo Burmistrza [...]. znak: [...] z dnia 4 lipca 2017 r.

Skarżący wskazał, iż przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie, które nie zostało rozpoznane przez Wojewodę W. w ustawowym terminie.

Odpowiadajc na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, względnienie o jej oddalenie.

Zdaniem Starosty wskazany w skardze art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie znajduje zastosowania. Nie istnieje również żadna inna norma prawna, która zobowiązywałaby ten organ do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...], położoną w obrębie B. W.., która nadal stanowi własność J. A.. Tym samym Starosta nie może pozostawać w bezczynności, o której można mówić wyłącznie w przypadku, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, do wydania którego obligują go obowiązujące przepisy prawne.

Dalej wyjaśniono, iż Burmistrz [...]. na wniosek J. A. wydał w dniu 22 września 2010 r. decyzję znak [...], zatwierdzającą projekt podziału działki nr [...], położonej w obrębie Z., gmina B. W.. W wyniku tego podziału została m.in. wydzielona działka nr [...] o powierzchni 0,0163 ha, stanowiąca wg projektu podziału grunty orne - RIVa. W decyzji tej nie został przywołany przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. Nadto, na dzień wydania przez Burmistrza [...]. decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...], położonej w obrębie Z., Gmina B. W.. nie posiadała obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Staroście nie jest też wiadomym, aby w obrocie prawnym funkcjonowała wówczas decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmująca działki [...] lub [...], obręb Z.. W dniu 4 lipca 2006 r. Burmistrz [...]. wydał decyzję Nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie chodnika przy drodze powiatowej 4929P wieś Z. z elementami kanalizacji deszczowej, jednak dotyczyła ona tylko działek nr: 66, 118 i 121, obręb Z..

Zaznaczono także, że Wojewoda W. w postanowieniach: znak [...] z dnia 27 września 2016 r. oraz znak [...] z dnia 19 stycznia 2017 r., uznających za nieuzasadnione zażalenia J. A. na bezczynność Starosty w sprawie wypłaty odszkodowania za działkę nr [...], wyraził stanowisko, że w przypadku działki nr [...] nie doszło do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 98 u.g.n., a więc nie doszło do zmiany własności nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na rzecz powiatu. Pogląd taki wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postępowaniu o sygn. II SAB/Po 67/11.

Starosta zauważył nadto, że Wojewoda W. decyzją z dnia 13 września 2017 r. odmówił potwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie Z. - na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zatem działka nr [...], położona w obrębie Z. nadal pozostaje własnością skarżącego.

Organ wskazał, iż J. A. w piśmie z dnia 9 października 2009 r. poinformował Powiatowy Zarząd Dróg w G., że na części nieruchomości stanowiącej jego własność trwa inwestycja polegająca na budowie chodnika i zawnioskował o "odszkodowanie i rekompensatę" za część działki nr [...], położonej w Z.. P. zostało przekazane do Starostwa Powiatowego w G.. Starosta działający jako członek Zarządu Powiatu Gostyńskiego - organu reprezentującego Powiat G., podjął czynności zmierzające do nabycia nieruchomości od skarżącego, a Rada Powiatu G. w dniu 26 sierpnia 2010 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na nabycie przez Powiat G. m.in., działki nr [...], położonej w obrębie Z.. Następnie organ opisał przebieg negocjacji, jakie prowadził z J. A. od października 2010 r do lipca 2011 r., dotyczących zakupu przedmiotowej działki. Prowadzone ze skarżącym negocjacje nie doprowadziły do wykupu nieruchomości, gdyż cena, jakiej on zażądał, przewyższała kwotę ustaloną w sporządzonym na potrzeby prowadzonego postępowania operacie szacunkowym. Zdaniem Starosty istota wniesionej skargi jest nadal taka sama jak skarg, które J. A. złożył w dniu 23 września 2011 r. oraz w dniu 1 grudnia 2016 r., tj. żądania wykupu nieruchomości przez Starostę - czy raczej przez Powiat G., w imieniu którego w tej sprawie Starosta działa - które to żądanie stanowi roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, nie podlegające kontroli sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017r. poz. 1369, ze zm.) dalej: P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8, obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punkcie 1 – 4a, a więc w sprawach, gdy organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu sprawy i jej zakończeniu w formie procesowej. W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1257), zwanej dalej: k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy ustalić, czy na organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (decyzji - czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia.

Nadto, stosownie do art. 149 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy P.p.s.a.).

W przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 ustawy P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b P.p.s.a., że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarga poprzedzona została ponagleniem, które reprezentujący skarżącego pełnomocnik wniósł do Wojewody W. w dniu 8 sierpnia 2017 r. (k. 27-28 akt sadowych), tym samym spełnione zostały formalne przesłanki do wniesienia skargi.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił Staroście bezczynność w załatwieniu sprawy – wniosku skarżącego z dnia 09 października 2009 r. "o odszkodowanie i rekompensatę" za zajęcie pod drogę publiczną części nieruchomości skarżącego stanowiącej działkę nr [...] obręb Z..

Zarzut bezczynności organu w rozpatrzeniu tego wniosku skarżący stawia po raz kolejny, wnosząc trzecią już skargę w tym przedmiocie. Wcześniejsze skargi J. A. na bezczynność Starosty rozstrzygnięte zostały wyrokiem tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II SAB/Po 67/11 oraz postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 77/17.

Przedmiotem skargi rozpatrzonej prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 67/11 był zarzut bezczynności polegającej na niewydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi w trybie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm.), oraz decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość, która w opinii skarżącego z mocy prawa stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego w celu realizacji inwestycji drogowej, w oparciu o przepis art. 12 ust. 4a ww. ustawy. Oddalając skargę Sąd stwierdził, że zarzut bezczynności rozpatrywany w odniesieniu do przepisów ww. ustawy jest niezasadny, bowiem decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie chodnika w ciągu drogi powiatowej nr 4[...] na terenie wsi Z. nie obejmowała działki skarżącego nr [...], inwestor (Zarząd Powiatu G. ) wstrzymał dalsze roboty budowlane i nie zamierza ich kontynuować, tak z uwagi na brak środków finansowych, jak i nie uregulowanych spraw własnościowych. Sąd wskazał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wyłącznie zarządca drogi może złożyć wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 11a ust. 1 tej ustawy, tak więc nie można w drodze skargi na bezczynność żądać stwierdzenia po stronie organu obowiązku wydania decyzji, które umożliwiłyby realizację inwestycji. Zarząd Powiatu G. podjął działania w celu wykupienia od skarżącego zajętego pasa gruntu, który obecnie stanowi obszar wydzielonej w 2010 roku działki nr [...] obr. Z., a który nie był objęty decyzją Burmistrza [...]. z dnia 4 lipca 2006 r. Nr [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie chodnika przy drodze powiatowej 4929P wieś Z. z elementami kanalizacji deszczowej. Jednocześnie Sąd uznał, w oparciu o przekazane przez organ akta administracyjne sprawy, że wydzielenie działki nr [...] nie nastąpiło w trybie art. 98 u.g.n., a spór pomiędzy skarżącym i inwestorem co do przejścia własności działki na rzecz Powiatu oraz wypłaty odszkodowania ma charakter cywilnoprawny.

Z kolei przedmiotem skargi rozpatrzonej prawomocnym postanowieniem w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 77/17 był zarzut bezczynności polegającej na nie wydaniu decyzji o odszkodowaniu za działkę nr [...] w trybie art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odrzucając skargę postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. Sąd ponownie argumentował, że decyzja podziałowa Burmistrza [...]. z 22 września 2010 r. znak OŚGK [...]/2010, na mocy której doszło do wydzielenia działki nr [...], nie została wydana w trybie art. 98 u.g.n., a zawarte w rubrum decyzji podziałowej stwierdzenie, iż została wydana na wniosek J. A., nie ma żadnego znaczenia. W oparciu o akta sprawy Sąd przyjął, że podmiotem wnioskującym o podział był Zarząd Powiatu G. , to Powiat ponosił jego koszty oraz zawarł umowę z uprawnionym geodetą na wykonanie operatu technicznego i dokumentów przewłaszczeniowych z czynności podziału między innymi działki nr [...]. Skoro w przypadku działki nr [...] nie doszło do wydania decyzji, o jakiej jest mowa w art. 98 u.g.n., to nie doszło do zmiany własności tej działki na rzecz powiatu. Mając to na uwadze Sąd przyjął, że nie istnieje norma prawna materialnego prawa administracyjnego zobowiązująca Starostę do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...], a spór pomiędzy skarżącym a Starostą jest sporem cywilnym, dotyczącym ceny wykupu działki. Sprawa objęta skargą zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Po [...] była zatem tożsama – w części dotyczącej zarzutu braku ustalenia i wypłaty odszkodowania - ze sprawą o sygn. akt II SAB/Po [...]. Skarżący bowiem ponownie wniósł skargę na bezczynność tego samego organu w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...], co oznacza, że pomiędzy wskazywanymi sprawami zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, jak również tożsamość przedmiotowa. Mając to na uwadze Sąd uznał, że kolejna skarga na bezczynność Starosty w sprawie tego samego wniosku skarżącego, zainicjowanego pismem z dnia 09 października 2009 roku, była niedopuszczalna, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

W tym miejscu wskazać należy, że opisane postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 77/17, jest prawomocne, bowiem skarżący nie dochował terminu do wniesienia środka zaskarżenia, co skutkowało odrzuceniem zażalenia, a Sąd nie przywrócił terminu na dokonanie tej czynności (postanowienia z dnia 24 lipca 2017 r. oraz z 7 września 2017 r. – nie zaskarżone).

Przechodząc w takich uwarunkowaniach do oceny skargi, która jest przedmiotem niniejszej sprawy (sygn. akt II SAB/Po 172/17), Sąd miał na uwadze, że w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt II SAB/Po 77/17) skarżący wywodził i dokumentował, iż decyzja o podziale działki nr [...] obr. Z. z dnia 22 września 2010 r., Nr [...], wydana została na wniosek skarżącego. W opinii Sądu powyższe okoliczności nakazują przyjąć, że ocena stanu faktycznego sprawy wyrażona w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 77/17 nie wiąże w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest skarga oparta na dokumencie, który nie został załączony do akt administracyjnych sprawy przekazanej Sądowi. Ponadto należy mieć na uwadze, że z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi o rozstrzygnięcie sporu co do legalności działania organu administracji, a więc sporu pomiędzy osobą kwestionującą to działanie a organem, którego działania (niedziałania) skarga dotyczy. Orzeczenie proceduralne nie rozstrzyga tego sporu. W przypadku odrzucenia skargi, co nastąpiło postanowieniem wydanym w sprawie II SAB/Po 77/17, sąd administracyjny nie badał jej zasadności, lecz jedynie stwierdził okoliczność uzasadniającą to odrzucenie – wniesienie skargi w sprawie prawomocnie osądzonej. Wobec powyższego, przenosząc powyższe uwagi odpowiednio do spraw ze skarg na bezczynność organu, brak było podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi z uwagi na stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 77/17.

Rozważając natomiast, czy w niniejszej sprawie Sąd związany jest wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Po 67/11 i wyrażonym tam poglądem o cywilnoprawnym charakterze odszkodowania, które skarżący próbuje uzyskać, należy podzielić stanowisko skarżącego, że związanie to dotyczy wyłącznie braku stwierdzenia bezczynności Starosty w zakresie wydania decyzji w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego w celu realizacji inwestycji drogowej. Mając na uwadze konstytucyjne prawo obywatela do osądzenia jego sprawy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego administracyjnego, Sąd w składzie obecnie orzekającym stanął na stanowisku, że skarżący miał prawo dochodzić swoich praw do uzyskania odszkodowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – art. 129 ust. 1 pkt 5. W konsekwencji przedmiotowa skarga podlega merytorycznego rozpoznaniu.

Jak wyżej wskazano skarga w sprawie niniejszej ponownie dotyczy bezczynności Starosty w wydaniu decyzji o ustaleniu odszkodowania za działkę nr [...], położoną w obrębie Z., gmina B. W.., której właścicielem – zgodnie z wpisami w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G., jest skarżący J. A..

Skarżący J. A. złożył do Powiatowego Zarządu Dróg w G. wniosek z 09 października 2009 r. "o odszkodowanie i rekompensatę" za stanowiące jego własność grunty (część działki nr [...] położonej w Z.), przejęte pod budowę chodnika. Zarząd Powiatu wyraził wolę nabycia tej działki, lecz przeprowadzone negocjacje pomiędzy Powiatem G. a J. A. z uwagi nie doprowadziły do wynegocjowania ceny zakupu z uwagi na rozbieżne stanowiska stron w tym zakresie.

Zarzucając Staroście bezczynność polegającą na nie wydaniu decyzji w trybie art. 129 u.g.n. skarżący wywodzi, że decyzja podziałowa w wyniku której wydzielona została działka nr [...] obr. Z., wydana została w trybie art. 98 u.g.n. Zgodnie z art. 98 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (ust. 1). Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział (ust. 2). Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (ust. 3).

Przepis art. 98 u.g.n. dotyczy wyłącznie wydzielania działek pod drogi publiczne i wprowadza istotne skutki dokonania podziału ewidencyjnego nieruchomości w postaci odebrania własności lub prawa użytkowania wieczystego do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne. Przepis dotyczy wyłącznie podziałów dokonywanych na wniosek właściciela nieruchomości lub na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości. Jeśli podziału nieruchomości dokonuje się z urzędu, to nawet wtedy, gdy projekt podziału przewiduje wydzielenie działek pod drogę publiczną, nie przechodzi ona na własność Skarbu Państwa ani też jednostek samorządu terytorialnego. W takim przypadku jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa mogą uzyskać własność tych działek w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2008 r., III SA/Po 198/08, LEX nr 566274). Wydzielenie działki pod drogę publiczną może w omawianym przypadku nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2009 r., II SA/Gd 413/08, LEX nr 602032). Jak wynika z akt sprawy w odniesieniu do terenu na którym położona jest działka nr [...] brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Zauważyć również należy, że cel podziału nieruchomości powinien być ustalony na podstawie wniosku, w którym należy określić taki cel – jeżeli podział ma zostać dokonany dla celów określonych w art. 95 u.g.n. Określenie celu podziału we wniosku o podział nieruchomości nie musi wskazywać na konkretny punkt art. 95 u.g.n., ale konieczne jest, aby na podstawie wniosku możliwa była ocena, czy jest to podział dla któregokolwiek z celów wymienionych w tym przepisie. Wątpliwości na ten temat organ orzekający powinien wyjaśnić w drodze korespondencji z wnioskodawcą. Z akt sprawy, w tym korespondencji jaka została wytworzona w okresie do wydania decyzji podziałowej (22.09.2010 r.), jednoznacznie wynika, że działka wydzielona została na potrzeby drogowe, celem dalszego prowadzenia inwestycji w postaci budowy chodnika. Jednocześnie z materiałów tych wynika, że decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie obejmowała działki nr [...] obr. Z., a podział tej działki miał na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem odcinka obejmującego tę jej część która nie została ujęta w decyzji lokalizacyjnej inwestycji celu publicznego, a która objęta została robotami w ramach realizacji tej inwestycji. Zarówno z pisma skarżącego z dnia 9 października 2009 r., jak i z treści protokołów z posiedzeń Zarządu Powiatu Gostyńskiego na których kwestia ta była omawiana, jednoznacznie wynika, że Zarząd Powiatu zamierzał odkupić od skarżącego cz. działki nr [...] – po jej wydzieleniu, a skarżący godził się na to. W takich uwarunkowaniach przeprowadzony został podział działki nr [...] obr. Z.. Zatem żadnego znaczenia dla oceny w jakim trybie doszło do wydzielenia działki nr [...] nie ma okoliczność, że skarżący złożył wniosek o podział nieruchomości, jak i to, że w rubrum decyzji podziałowej wskazano, że podziału dokonano na jego wniosek. Istotnym jest, że w podstawie prawnej tej decyzji nie wymieniono przepisu art. 98 u.g.n., jak i to, w jakim celu podział nastąpił – celem tym było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem zajęcia nieruchomości na potrzeby drogowe. Wskazać zatem należy, że celem podziału wymienionego w art. 95 pkt 4 u.g.n. jest wydzielenie takiej części nieruchomości, do której w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami lub innych ustaw, przyznano określonemu podmiotowi roszczenie o nabycie praw.

Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, że skoro nie doszło do wydzielenia działki nr [...] obr. Z. w trybie art. 98 u.g.n., to nie ma możliwości ustalenia odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 5 u.g.n. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone we wcześniejszych rozstrzygnięciach wydanych w sprawach ze skarg J. A. na bezczynność Starosty, że zaistniały spór ma charakter cywilnoprawny.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. warunkiem wszczęcia postępowania w wyniku którego może dojść do ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną po drogę publiczną, jest złożenie stosowanego wniosku do właściwego starosty. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby taki wniosek skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – złożył. Co prawda bezspornym jest, że skarżący domaga się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] i jest to okoliczność Staroście wiadoma, lecz w wyżej opisanych uwarunkowaniach skarżący powinien złożyć skonkretyzowany wniosek do Starosty o ustalenie odszkodowania w trybie art. 129 u.g.n. Zatem i z tej przyczyny wniesiona skarga nie mogłaby odnieść zamierzonego skutku.

Ponadto do dnia dzisiejszego nie została wydana pozytywna decyzja w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Decyzje wydawane w tym trybie mają charakter deklaratoryjny, tj. nie tworzą nowej sytuacji prawnej, a jedynie stwierdzają i sankcjonują istniejący już stan rzeczy. Jej wydanie potwierdzałoby fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną już w dacie 31 grudnia 1998 r. Decyzji o stwierdzenia nabycia przez Powiat G. z mocy prawa działki nr [...] w trybie ww. przepisów dotąd nie wydano. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Starosta wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...], Wojewoda W. ponownie odmówił potwierdzenia przejścia na własnosć Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w obrębie Z.. Niewątpliwie ostateczny wynik tego postępowania miałby wpływ na sposób rozpatrzenia żądania skarżącego o wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], dochodzonego na drodze postępowania administracyjnego, jak i przed sądem cywilnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.