Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 357/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 157 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Koła Łowieckiego nr [...] [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wygaśnięcia decyzji w sprawie przekazania w użytkowanie nieruchomości rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 i art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23) w związku z art. 16 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1491, dalej powoływanej jako "ustawa"), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] października 2012r., znak [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r., znak: [...].

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, decyzją z dnia [...] października 2012 r. Starosta stwierdził wygaśnięcie decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r., w której przekazano Kołu z siedzibą we W. nieodpłatnie, na czas nieoznaczony nieruchomość rolną o pow. 1,55 ha nr [...] położoną w J. gm. C., na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy, do dnia 30 czerwca 2000 r. nie nastąpiła bowiem zmiana warunków użytkowania, wobec czego użytkowanie to wygasło. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] października 2012 r.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. Koło złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] października 2012 r. oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Jak podstawę stwierdzenia nieważności wnioskodawca wskazał rażące naruszeniem prawa, bowiem nieruchomość znajdująca się w użytkowaniu Koła [...] nie stanowi aktualnie nieruchomości Skarbu Państwa, lecz jest to własność Ośrodka. We wniosku podniesiony został również zarzut wydania przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem art. 107 kpa, bowiem decyzja ta nie zawiera podpisu osoby upoważnionej.

Wskazując na przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, Kolegium stwierdziło, że w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa. Organ uznał również, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Kolegium podniosło, że decyzją z dnia [...] września 1986 r. Naczelnik Gminy przekazał nieodpłatnie na czas nieoznaczony nieruchomość rolną nr [...] o pow. 1,55 ha położoną w J. gmina C. na rzecz Koła z siedzibą we W. Nieruchomość wcześniej była użytkowana przez Gospodarstwo, które zrzekło się dotychczasowego użytkowania. Wygaśnięcie ww. decyzji w związku z brakiem zmiany warunków dotychczasowego użytkowania nieruchomości do dnia 30 czerwca 2000 r., o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Organ zwrócił uwagę, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 16 ustawy następuje w odniesieniu do nieruchomości rolnej Skarbu Państwa znajdującej się w użytkowaniu określonych przepisem podmiotów, jeśli do dnia 30 czerwca 2000 r. nie została zawarta nowa umowa użytkowania nieruchomości. Kolegium wskazało, że w sprawie niniejszej niesporne jest, że nieruchomość rolna nr [...] o pow. 1,55 ha położona w J. gmina C., znajduje się w użytkowaniu określonego przepisem podmiotu – Koła (niepaństwowa jednostka organizacyjna) oraz, że do dnia 30 czerwca 2000 r. nie została zawarta nowa umowa użytkowania nieruchomości. Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał natomiast, że nieruchomość rolna, o której mowa, nie stanowiła nieruchomości rolnej Skarbu Państwa.

Organ, kwestionując stanowisko pełnomocnika wnioskodawcy, podniósł, że w dacie wydania decyzji z dnia [...].10.2012r. w obrocie prawnym pozostawała decyzja z [...].09.1986 r. w której Naczelnik Gminy przekazał w użytkowanie Kołu nieruchomość, która wcześniej była użytkowana przez Gospodarstwo. Przekazanie nastąpiło w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach, które, co wynika z § 1 tego rozporządzenia, dotyczyło przekazania na cele produkcji rolniczej i leśnej państwowych nieruchomości.

W ocenie Kolegium, jeśli zdaniem wnioskodawcy występują rozbieżności między stanem rzeczywistym, a stanem ujawnionym w księdze wieczystej, to istnieje możliwość uregulowania tego stanu w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Organ stwierdził ponadto, że nie można w niniejszej sprawie stwierdzić ponadto, że decyzja z [...].10.2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 kpa., bowiem zawiera ona podpis i pieczątkę Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem wyżej opisanej decyzji wniosło Koło z siedzibą we W., reprezentowane przez pełnomocnika.

W ocenie wnioskującego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sprawie niniejszej

nie został spełniony zasadniczy warunek, o którym mowa w art. 16 ustawy, jakim jest okoliczność, że nieruchomość musi stanowić własność Skarbu Państwa. Nieruchomość bowiem, o której mowa nie stanowiła własności Skarbu Państwa, lecz państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej - Ośrodka, co wynika z odpisu zupełnego z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości.

Jak wskazał wnioskujący o ponowne rozpatrzenie sprawy, nieruchomości stanowiące składniki majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (a zatem także Ośrodka) nie stanowią nieruchomości rolnych Skarbu Państwa w rozumieniu ustawy. Organ natomiast nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Wnioskujący o ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił uwagę, że sformułowanie "nieruchomość państwowa" nie jest równoznaczne ze sformułowaniem "nieruchomość Skarbu Państwa" i może mieścić w sobie również nieruchomości należące do państwowych ośrodków hodowli zwierząt hodowli zarodowej, a ponadto, że o charakterze nieruchomości nie decyduje fakt zastosowania do niej przez określony organ określonego aktu prawnego, lecz status nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej.

Wnioskujący o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł także, że organ nie odniósł się do okoliczności wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], odmawiającej stwierdzenia, że Gmina z dniem [...] lipca 2000 r. nabyła nieruchomość z mocy prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak [...], odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody. Z uzasadnienia w/w decyzji wynika natomiast, że neruchomość nie stanowiła nieruchomości Skarbu Państwa.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156, art. 157 § 1 i 2 , art. 158 § 1 kpa, w zw. z art. 16 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1491), utrzymało w nocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

Organ działając w drugiej instancji stwierdził, że sporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła nieruchomość rolną Skarbu Państwa, a tym samym czy była możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1986 r. na podstawie ustawy. Organ w pierwszej kolejności podniósł okoliczność, że analiza ustawy wskazuje, że nieruchomość będąca przedmiotem analizowanej decyzji Starosty stanowiła nieruchomość rolną Skarbu Państwa. Ponadto, w dacie wydania decyzji z dnia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności w obrocie prawnym pozostawała decyzja z [...] września 1986 r. przekazująca Kołu nieruchomość, która wcześniej była użytkowana przez Gospodarstwo w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z 7 kwietnia 1986 r.

Kolegium stwierdziło brak podstaw do uznania, że nieruchomość stanowiąca składnik majątku państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej - Ośrodka nie stanowi nieruchomości rolnej Skarbu Państwa w rozumieniu ustawy. Organ podkreślił, że własność w systemie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej należała do państwa, a nie do osoby prawnej jaką jest Skarb Państwa. Co więcej, takie podmioty jak państwowe ośrodki hodowli zwierząt, nie stanowiły oddzielnych osób prawnych, które mogły być oddzielnymi od państwa właścicielami nieruchomości.

W ocenie Kolegium stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika Skarżącego nie potwierdza decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r., [...].

SKO podniosło, że Kolegium w składzie uprzednio rozpoznającym niniejszą sprawę obszernie przeprowadziło i uzasadniło ocenę prawną konkludując, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że nieruchomość rolna nr [...] o pow. 1,55 ha położona w J. gmina C. nie stanowiła nieruchomości rolnej Skarbu Państwa. Decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r. do czasu uprawomocnienia się decyzji Starosty z dnia [...] października 2012 r. pozostawała w obrocie prawnym, co oznacza, że wywoływała skutki prawne, oraz w sposób wiążący i trwały ustanawiała stosunki administracyjne. Rozpoznając sprawę ponownie, Kolegium powtórnie zbadało, czy zaistniały przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 a także pkt 3-7 k.p.a., a które potencjalnie warunkowałyby stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] października 2012 r. i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji również w oparciu o te przyczyny.

Organ zwrócił również uwagę, że decyzja Starosty z dnia [...] października 2012 r. złożona wraz z kompletem dokumentów Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zawiera podpis i pieczątkę Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami – U. R., a tym samym brak jest podstaw dla stwierdzenia, że decyzja obarczona jest wadą powodującą jej nieważność.

Skargę na powyższą decyzję złożyło Koło z siedzibą we W., reprezentowane przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 13 ust. 1 i ust. 2 i art. 1 ustawy.

Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniu organu, przeprowadzona przezeń analiza ustawy, nie wskazuje na to, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji stanowiła nieruchomość rolną Skarbu Państwa. W ocenie skarżącego nieruchomość stanowiła składnik majątku państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej - Ośrodka Hodowli, co oznacza, że nie może ona zostać uznana za nieruchomość rolną Skarbu Państwa w rozumieniu art. 1 ustawy. Powyższe oznacza brak spełnienia przesłanek ustawowych dla nabycia przez Gminę nieruchomości z mocy prawa, a tym samym brak przesłanek ustawowych dla stwierdzenia przez Starostę wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r. Zdaniem skarżącego, organ nie wykazał, że nieruchomość powinna zostać uznana za nieruchomość rolną Skarbu Państwa w rozumieniu ustawy.

Jak wskazał skarżący, Ośrodek został wpisany do księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości, zartem zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, powinno to oznaczać, że własność nieruchomości znajduje się po stronie tego podmiotu. Skarżący zwrócił również uwagę, że skoro stan prawny działki, na której znajduje się nieruchomość, jest nieuregulowany, to nie można z całą pewnością przyjmować, że nieruchomość stanowi mienie Skarbu Państwa.

W ocenie skarżącego Starosta wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy przy braku spełnienia wszystkich przesłanek do jej wydania wynikających z ustawy, a tym samym wydał ją z rażącym naruszeniem prawa, to jest z rażącym naruszeniem przepisów ustawy.

Skarżący podniósł również, że Wojewoda decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak [...], odmówił stwierdzenia, że Gmina z dniem [...] lipca 2000 r. nabyła nieruchomość z mocy prawa, zaś stanowisko Wojewody potwierdzone zostało decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - który decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak [...], odmówił stwierdzenia - na wniosek Gminy C. - nieważności w/w decyzji Wojewody.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Sądy administracyjne, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zaskarżona decyzja administracyjna może zostać uchylona jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej "P.p.s.a.". Sąd, zgodnie z art.134 § 1 P.p.s.a, rozpoznając sprawę, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W sprawie niniejszej Sąd, rozpoznając sprawę na podstawie akt administracyjnych, w których zebrano cały materiał dowodowy stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, odpowiadają prawu.

Zaskarżeniu podlegała w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzję tego organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] października 2012r., znak [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r., znak: [...]. Decyzją z dnia [...] września 1986r., wydaną na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach, stronie skarżącej w niniejszej sprawie przekazana została nieodpłatnie, na czas nieoznaczony, nieruchomość rolna o pow. 1,55 ha, oznaczona numerem geodezyjnym [...] położona w J. gm. C., będąca w użytkowaniu G.

Decyzją z dnia [...] października 2012r. znak [...], Starosta stwierdził wygaśnięcie decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] września 1986 r., znak: [...] na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa (t. jedn. na dzień wydania ww. decyzji - Dz. U. z 2007 r., poz. 231, poz. 1700 ze zm.). Decyzja powyższa, co wynika z akt sprawy, nie została zaskarżona do organu wyższego stopnia i stała się ostateczna z dniem [...] października 2012 r.

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2012r. złożyła strona skarżąca w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. Jako podstawę wniosku skarżąca wskazała art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W pierwszej kolejności zatem wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa. Tryb ten służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wadliwych, nie chodzi jednak bynajmniej o każdą wadę decyzji, ale o wady kwalifikowane, mające postać najcięższą, których nie da się konwalidować w żaden sposób. Enumeratywny katalog wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zawarty został w art. 156 § 1 kpa. Jedynie stwierdzenie którejś z wymienionych w tym przepisie wad spowodować może usunięcie decyzji z obrotu w drodze stwierdzenia jej nieważności. Wskazać należy, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1. Organ orzekający o nieważności nie może zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty.

Zgodnie z art. 157 § 1 kpa, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jak natomiast stanowi art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Rażące naruszenie prawa, wskazane, jako podstawa stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji we wniosku wszczynającym postępowanie nieważnościowe, jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. Przyjmuje się, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem. Rażące naruszenie prawa stanowi oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Przepis prawa materialnego, rażącego naruszenia którego, w ocenie skarżącego, dopuścił się organ orzekający o wygaśnięciu decyzji, stanowi przepis stanowiące materialnoprawną podstawę tego wygaśnięcia, art. 16 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1491, dalej powoływanej jako "ustawa"). Ustawa ta, jak wynika z jej art. 1, reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu państwa do określonych w tym przepisie nieruchomości i lasów, w tym do innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń (art. 1 pkt 2 ustawy).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, nieruchomości rolne Skarbu Państwa znajdujące się w użytkowaniu spółdzielni, osób fizycznych, a także innych niepaństwowych jednostek organizacyjnych, pozostają nadal w ich władaniu na dotychczasowych warunkach do chwili zawarcia z Krajowym Ośrodkiem nowych umów, o których mowa w rozdziałach 6 i 8. Jeżeli zmiana warunków dotychczasowego użytkowania nieruchomości nie nastąpi w terminie określonym w art. 13 ust. 1, wygasa dotychczasowe użytkowanie ustanowione na podstawie umowy lub decyzji administracyjnej (ust. 2). Stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowych decyzji oraz przekazanie mienia do Zasobu następuje w drodze decyzji właściwego ze względu na położenie nieruchomości starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej (ust. 3). Jak natomiast stanowi wspomniany w art. 16 ust. 2 ustawy art. 13 ust. 1, przejęcie przez Krajowy Ośrodek praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. Z treści przytoczonego art. 16 ustawt wynika zatem, że dotyczy on znajdującego się w użytkowaniu spółdzielni, osób fizycznych, także innych niepaństwowych jednostek organizacyjnych mienia Skarbu Państwa będącego "nieruchomościami rolnymi" w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy, więc zarówno nieruchomościami rolnymi według kodeksu cywilnego jak i też "innymi nieruchomościami" nie wyłączając gruntów zabudowanych, położnych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Właściwy organ stwierdził wygaśniecie decyzji o przekazaniu nieruchomości z uwagi na brak ziszczenia się warunku zmiany warunków dotychczasowego użytkowania we wskazanym terminie, co nie jest w niniejszej sprawie sporne. Spór natomiast sprowadza się do niespełnienia w niniejszej sprawie warunku określonego w art. 16 ust. 1 ustawy, iż przedmiotem tego przepisu pozostają nieruchomości rolne Skarbu Państwa. Własność Skarbu Państwa w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej numerem geodezyjnym [...] położonej w J. gm. C., kwestionowana jest przez stronę skarżącą z uwagi na okoliczność, że księga wieczysta prowadzona dla rzeczonej nieruchomości nie ujawnia we właściwej podrubryce 2.2.2 własności Skarbu Państwa, ujawniając natomiast w podrubryce 2.2.4. (inna osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędaca osobą prawną), własność Ośrodka z siedzibą w J. gm. C.

Dla rozstrzygnięcia tej kwestii, do czego zobligowany jest Sąd w niniejszym postępowaniu, sięgnąć należy do danych już historycznych.

Art. 128 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny miał brzmienie: Socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu (§ 1). W granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywają w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowe (§ 2). Pod rządami obowiązywania ówczesnego Kodeksu cywilnego, uprzywilejowującego własność państwową, funkcjonowała zasada, że Skarb Państwa nie wyzbywa się własności nieruchomości, własność państwowa jest niepodzielna, nie było możliwości oddania nieruchomości na właścicielskie formy władania. Własność państwowa niepodzielnie przysługiwała Skarbowi Państwa, natomiast państwowe jednostki organizacyjne w imieniu Skarbu Państwa władały należącymi do niego nieruchomościami.

Stan taki trwał aż do wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, poz. 11), mocą której zniesiona została zasada, że jedynie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność.

Nie ma zatem racji skarżący, że po pierwsze sam fakt oparcia decyzji z dnia 5 września 1986r. o przekazaniu nieruchomości na przepisie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolniczej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach, stanowi o tym, że przekazana nieruchomość nie stanowiła nieruchomość Skarbu Państwa, nie ma również racji skarżący, że mienie państwowe nie jest równoznaczne z mieniem Skarbu Państwa, bowiem w czasie obowiązywania jednolitej własności państwowej taki stan właśnie był usankcjonowany. Cechą jednolitej własności państwowej było posiadanie gruntów przez jednostki będące statio fiscis Skarbu Państwa, jak wynika z decyzji o przekazaniu nieruchomości, nieruchomość rolna o pow. 1,55 ha, oznaczona numerem geodezyjnym [...] położona w J. gm. C., była w czasie przekazania jej skarżącej w użytkowaniu Gospodarstwa, funkcjonującego jako Ośrodek. Ośrodek zlikwidowany został zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 27 lipca 1993r. z dniem 31 lipca 1993r. a majątek tej jednostki wraz z wierzytelnościami i zobowiązaniami przekazany został Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość zarówno w dacie przekazania jej stronie skarżącej, gdy obowiązywała jednolita własność państwowa, jak i do dnia dzisiejszego stanowi nieruchomość Skarbu Państwa, przy czym w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości w dziale II wpisany jest, jako podmiot wykonujący zarząd, Ośrodek.

Do dnia 1 lutego 1989 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny obowiązywała – jak już zostało to powiedziane –zasada jednolitej własności państwowej, a przedsiębiorstwa państwowe będące osobami prawnymi sprawowały jedynie zarząd nad mieniem należącym do Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 128 k.c., w brzmieniu do dnia 31 stycznia 1989 r., własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, a w granicach swej zdolności prawnej państwowe osoby prawne wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej (tzw. zasada jedności mienia ogólnonarodowego).

Zapis znajdujący się w księdze wieczystej wzbudza wątpliwości względem dokonanych powyżej ustaleń. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że sporna nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny, uregulowanie którego stanowi kwestię, która musiałaby zostać rozstrzygnięta przed orzeczeniem o stwierdzeniu lub nie nieważności decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przekazaniu nieruchomości.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły. Przypomnieć należy, że o rażącym naruszeniu prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej można mówić wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem. W sprawie niniejszej natomiast nie można mówić o oczywistej sprzeczności, bowiem istnieją rozbieżności pomiędzy stanem ujawnionym w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości a okolicznościami ustalonymi w drodze analizy przepisów dotyczących własności na przestrzeni lat. Rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, na którą powołuje się skarżący, nie można utożsamić z domniemaniem niewzruszalnym, ewentualnego wzruszenia nie może jednak dokonać sąd administracyjny w prowadzonym postępowaniu, pozostaje to bowiem poza jego kompetencją. Właściwy w tej sprawie będzie sąd cywilny.

Biorąc pod uwagę powyższe, uznając, że kontrolowana decyzja odpowiada prawu, Sąd, podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.