Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 327/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W 1991 roku Minister Przemysłu i Handlu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności trzech aktów administracyjnych:

- orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B., pow. W. ,

- zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P.

- orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. Minister Przemysłu i Handlu nie stwierdził nieważności: orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B., pow. W. , zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. w części dotyczącej mienia ściśle związanego z funkcjonowaniem tego zakładu, przejętego na własność Państwa a objętego protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniach od [...] października do [...] listopada 1948 r.

Jednocześnie Minister Przemysłu i Handlu w decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. w części dotyczącej przejęcia protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] października do [...] listopada 1948 r. nieruchomości B. B. zabudowanej domem mieszkalnym nr kataster [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 1996 r. uchylił w całości decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] kwietnia 1995 r. wskazując, że w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności nie ustalono ilu pracowników podlegający nacjonalizacji zakład zatrudniał na jednej zmianie i to wyłącznie przy produkcji.

Po ponownym rozP. sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Minister Gospodarki ustalił, że na dzień 5 lutego 1946 r. zakład zatrudniał przy produkcji na jednej zmianie ponad 200 pracowników i decyzją z dnia [...] października 1998 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. Odmówił także stwierdzenia nieważności zarządzenia z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy P. wydanego na podstawie § 59 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm.) oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. w części dotyczącej mienia ściśle związanego z funkcjonowaniem zakładu przejętego na własność Państwa a objętego protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] października do [...] listopada1948 r., natomiast stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] marca1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo odbiorczego w części dotyczącej przejęcia nieruchomości B. B. zabudowanej domem mieszkalnym Nr kataster [...].

W uzasadnieniu tej decyzji Minister Gospodarki wskazał, że protokołem zdawczo-odbiorczym objęto również działkę [...] z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym, która to działka wyłączona została spod upaństwowienia na podstawie postanowienia Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw z dnia [...] października 1947 r. Organ orzekający wskazał, że nieruchomość oznaczona numerem [...] nie stanowiła integralnej części składowej przejmowanego zakładu, a zatem orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy obejmujący, jako przejętą także tę nieruchomość rażąco narusza prawo.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. Minister Gospodarki nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji z dnia [...] października1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2001 r. uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 1999 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 1998 r. wskazując, że decyzje te podjęte zostały bez jednoznacznego, całościowego ustalenia relacji pomiędzy majątkiem przedsiębiorstwa a majątkiem osobistym rodziny B. ch oraz bez ustosunkowania się do licznych zarzutów stron formułowanych w postępowaniu administracyjnym.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r., natomiast na podstawie art.156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art.157 § 1 i 2 kpa stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia, będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że orzeczenie Nr [...] z dnia [...] czerwca1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. wydane zostało zgodnie z dyspozycją art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), natomiast z rażącym naruszeniem prawa wydane zostało zarządzenie z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. jak również orzeczenie z dnia [...] marca1950 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej. Przedsiębiorstwo stanowiące wyłączną własność B. B. zostało w dniu 1 grudnia 1945 r. zlikwidowane. Na wniosek właściciela firma została wykreślona z rejestru handlowego. Skoro zatem przedsiębiorstwo nie istniało w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej (5 lutego 1946 r.) to nie mogło być przejęte na własność Państwa. Fakt wydzierżawienia tego przedsiębiorstwa (będącego po tej dacie wyłączną własnością B. B. jako osoby fizycznej) - W. Sp. Komandytowa, nie może przesądzać, że była to kontynuacja firmy.

Skoro zatem orzeczenie z dnia [...] marca1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego obejmowało swym zakresem mienie nie będące własnością Wspólnoty, to w tej części zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa.

Minister Gospodarki decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2003 r. wydanym w sprawie sygn. akt IV SA 3107/02, po rozP. skargi O. w O., uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2002 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2002 r. w części dotyczącej nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 sierpnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, a nie firma. Fakt wykreślenia z rejestru handlowego firmy Z. O. o pow. W. i zarejestrowanie tego przedsiębiorstwa pod firmą W. nie był równoznaczny z likwidacją przedsiębiorstwa i błędnie uznał organ, że przedsiębiorstwo to przestało istnieć. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że " przedsiębiorstwo to, w znaczeniu przedmiotowym (jako zorganizowany, wyodrębniony pod względem organizacyjnym i ekonomicznym zespół urządzeń technicznych i przedmiotów majątkowych, który w połączeniu z pracą ludzką służył osiąganiu celu w postaci produkcji towarowej lub wykonywaniu usług produkcyjnych) istniało nadal i mimo zmiany nazwy (firmy) stanowiło nadal własność B. B. , który - po wykreśleniu własnej firmy z rejestru handlowego - wydzierżawił to przedsiębiorstwo spółce komandytowej. Istniejące w O. przedsiębiorstwo przemysłowe stanowiące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej zdolne było zatrudniać przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Zgodnie zatem z art.3 ust. 1 lit. B pow. ustawy podlegało przejęciu na własność Państwa za odszkodowaniem. Okoliczność, iż w orzeczeniach administracyjnych wydawanych w sprawie nacjonalizacji tego przedsiębiorstwa oznaczano przedsiębiorstwo to jako W. Spółka Komandytowa dawniej B. lub jako przedsiębiorstwo firmy Z. (dzierżawca: W. Spółka Komandytowa) O. nie zmienia faktu, że wszystkie te orzeczenia dotyczyły jednego przedsiębiorstwa przemysłowego, znajdującego się w O. pow. W. i stanowiącego własność B. B. . Stosownie do § 66 ust. 2 w związku z § 25 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16, póz.62 ze zm.) nie miały znaczenia prawnego niedokładności w określeniu nazwy lub przedmiotu przedsiębiorstwa jeżeli oznaczenie to nie budziło wątpliwości co do tego, o jakie przedsiębiorstwo chodzi.

W sprawie wątpliwości takie nie zachodziły. Całkowicie błędne więc i bezzasadne jest stanowisko wyrażone przez organ orzekający w zaskarżonej decyzji, że orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego wydane zostało w odniesieniu do przedsiębiorstwa nieistniejącego. Organ orzekający w sprawie przeoczył, że rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji wzajemnie się wykluczają. Decyzja pozostawiała bowiem w obrocie prawnym (odmówiono stwierdzenia nieważności) orzeczenie o Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. O. , które to przedsiębiorstwo, jak wyżej wskazano stanowiło w dacie przejęcia własność B. B. , a jednocześnie stwierdziło nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego tego przedsiębiorstwa w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie nacjonalizacji własnością osoby fizycznej, stwierdzając w motywach, że przedsiębiorstwo stanowiące własność B. B. nie mogło być przejęte, bo nie istniało, zaś orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, bowiem obejmowało swym zakresem mienie nie będące własnością Wspólnoty. Jest oczywiste, że Wspólnota, jako dzierżawca przedsiębiorstwa nie była właścicielem mienia wchodzącego w skład dzierżawionego przedsiębiorstwa. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy, który w myśl art. 75a ust. 2 stanowił integralną część orzeczenia o nacjonalizacji przedsiębiorstwa miał znaczenie deklaratoryjne, określał składniki przedsiębiorstwa, które z mocy ustawy nacjonalizacyjnej przeszło na własność Państwa. Skoro zatem przedsiębiorstwo stanowiło własność B. B. i to jego poszczególne składniki stanowiły własność osoby fizycznej B. B. i przypisanie orzeczeniu zatwierdzającemu protokół zdawczo-odbiorczy wady w postaci rażącego naruszenia prawa z przyczyn podanych w motywach zaskarżonej decyzji jest oczywiście bezzasadne. Należy przy tym zwrócić uwagę, że jak wynika z akt, spór dotyczył tego, czy działka [...] wchodziła w skład przedsiębiorstwa, czy też była odrębną nieruchomością, która nie była funkcjonalnie związana z przedsiębiorstwem."

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że z art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946 r. nie wynikało uprawnienie do przejęcia całego majątku właściciela nacjonalizowanego przedsiębiorstwa ale wyłącznie tej jego części, która należała do przedsiębiorstwa.

B. dziewięciu komandytariuszy w imieniu W. Spółka Komandytowa w O. pow. W. zgłosili zastrzeżenia do protokołu zdawczo-odbiorczego, które w orzeczeniu zatwierdzającym ten protokół nie zostały uwzględnione.

W toku postępowania nieważnościowego podnoszony był zarzut, że działka Nr [...], która wymieniona została na str. 3 protokołu jako wchodzącą w skład terenu zakładu i podlegająca przejęciu, jest tą samą działką, na której istnieje budynek mieszkalny właściciela (willa), który został wymieniony w załączniku Nr 33 do protokołu, oznaczonym jako "wyłączone spod nacjonalizacji". Wskazywałoby to na rozbieżność między częścią podstawową protokołu, a załącznikiem do protokołu. Ta okoliczność, jak również charakter tych obiektów, które wymieniono w zastrzeżeniach do protokółu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymagały wyjaśnienia przy .dokonywaniu oceny czy orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy wydano z rażącym naruszeniem prawa przez objęcie nim, jako przejętych w ramach nacjonalizacji ruchomości i nieruchomości nie związanych z działalnością przedsiębiorstwa.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r., decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa: W. Spółka Komandytowa, dawniej B. w części dotyczącej przejęcia składników majątkowych niezwiązanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w postaci domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi położonymi przy cegielni, oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa, objętych protokołem zdawczo- odbiorczym, sporządzonym w okresie od [...] października do [...] listopada 1948 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargi na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2004 r., wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r., wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 296/04, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż Ministra z dnia [...] grudnia 2003 r.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził m.in., że orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. zatwierdzono protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa W. Spółka Komandytowa, dawniej B.. Oznacza to, że na własność Państwa przeszły wyłącznie te składniki majątkowe przedsiębiorstwa, które wymienione zostały w protokole zdawczo-odbiorczym będącym przedmiotem zatwierdzenia. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej przyjął, że protokół zdawczo-odbiorczy z 1948 r. obejmował składniki majątkowe niezwiązane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w postaci: domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli 1450/629/KW), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa. Jednakże powyższe nie wynikało, w ocenie Sądu, z akt administracyjnych. Organ nie wykazał, że wymieniona w protokole zdawczo-odbiorczym parcela nr [...] była istotnie zabudowana budynkiem mieszkalnym. Bez jednoznacznego ustalenia, jakie składniki mienia zostały objęte protokołem zdawczo-odbiorczym przedsiębiorstwa nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem jest orzeczenie o zatwierdzeniu tego protokołu.

Minister Gospodarki ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nie stwierdził nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa, dawniej B. B. , położonego w O., pow. W.

W uzasadnieniu decyzji Minister Gospodarki wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P. z dnia [...] grudnia 1946 r., przedsiębiorstwo W. Spółka Komandytowa, dawniej B. O. , pow. W. , zostało umieszczone w trzynastym wykazie przedsiębiorstw podlegających przejęciu na własność Państwa, ogłoszonym w [...] Dzienniku Urzędowym Nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 1946 r., na zasadzie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

Z kolei w dniu [...] czerwca1948 r. Minister Przemysłu i Handlu, działając na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej oraz § 65 ust. 1 pkt a i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, wydał orzeczenie Nr [...], na podstawie którego przejęto na własność Państwa przedmiotowe przedsiębiorstwo.

Objecie poszczególnych składników majątkowych tego przedsiębiorstwa nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniach od [...] października do [...] listopada 1948 r.

Następnie orzeczeniem z dnia [...] marca1950 r. Minister Przemysłu Lekkiego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, działając na podstawie § 75a w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. zatwierdził w/w protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa.

Minister Gospodarki wskazał, że analiza treści protokołu zdawczo – odbiorczego sporządzonego w dniach od [...] października do [...] listopada1948 r. przedsiębiorstwa W. Spółka Komandytowa, dawniej B.O. , pow. W. oraz jego załączników, pozwala określić jakie składniki majątkowe, tj. mienie ruchome i nieruchome, zostały wskazane jako przejęte na własność Państwa wraz z ww. przedsiębiorstwem orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r.

Wojewódzka Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P., postanowieniem z dnia [...] października 1947 r. wyłączyła z procesu upaństwowienia: dom mieszkalny z ogrodem, cegielnię i grunty orne oraz tereny położone przy cegielni, jak również nie włączone w transmisje maszyny (zmagazynowane w fabryce), uzasadniając to tym, iż mienie to nie jest składnikiem majątkowym przejmowanego przedsiębiorstwa. Przy sporządzaniu protokołu zdawczo-odbiorczego mienie to nie zostało wymienione, jako składnik majątkowy przedsiębiorstwa. Skoro mienie to nie było przedmiotem orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r., to nie może również stanowić przedmiotu rozważań w sprawie o ocenę legalności tego orzeczenia.

Orzeczeniem z dnia [...] marca1950 r., Minister Przemysłu Lekkiego na podstawie § 75a ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniach od [...] października do [...] listopada1948 r. stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa stał się nierozłączną częścią orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. Tym samym wraz z omawianym przedsiębiorstwem przeszły na własność Państwa, jako jego integralne części składowe m.in. nieruchomości oznaczone jako parcele nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które były zapisane w księdze wieczystej Sądu Grodzkiego we W. KW Nr [...] (cd. tom [...], karta [...]), a stanowiące w dniu nacjonalizacji własność B. B.

Organ wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że nieruchomości objęte ww. orzeczeniem z dnia [...] marca1950 r., stanowiące własność B. B. (dawnego właściciela również zracjonalizowanego przedsiębiorstwa), tj. parcele: nr [...] o pow. 3439 m2, nr [...] o pow. 5108 m2. nr [...] o pow. 23035 m2, nr [...] o pow. 1874 m2, nr [...] o pow. 9812 m2, nr [...] o pow. 2380 m2 i nr [...] o pow. 24828 m2 , aktualnie odpowiadają działkom: nr [...] o pow. 1471 m2, nr [...] o pow. 1841 m2, nr [...] o pow. 28224 m , nr [...] o pow. 39745 m² i nr [...] o pow. 73 m² . Nieruchomości te zostały włączone do przedmiotowego przedsiębiorstwa przed datą wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. 5 lutego 1946 r. (dowód: plan sytuacyjny Z. z 8 lutego 1937 r.) i znajdowały się pod budynkami fabrycznymi w tej dacie, stanowiąc tym samym integralny składnik przedmiotowego przedsiębiorstwa niezbędny dla jego prawidłowego funkcjonowania. Na nieruchomościach tych stanowiących składnik nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, jeszcze przed nacjonalizacją posadowione były liczne budynki fabryczne, w których odbywała się produkcja i były to np. magazyny, suszarnie, hale dykt, warsztaty mechaniczne, tartaki, parkieciarnia.

Organ uznał, iż również ujęty w ww. protokole zdawczo-odbiorczym sporządzonym od [...] października do [...] listopada1948 r. (załącznik nr 3) cały park maszynowy, w tym maszyny, urządzenia i inne ruchomości, pozostające w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, na wyposażeniu ww. fabryki, stanowił nierozerwalną cześć tego przedsiębiorstwa i był niezbędny dla jego prawidłowego funkcjonowania, co wynikało z charakteru produkcji ww. zakładu.

Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny terenu dokonane przez Starostwo Powiatowe w O. w dniu [...] stycznia 2007 r., które nie wykazało aby na parceli nr [...] znajdował się budynek mieszkalny odpowiadający opisowi budynku ujętego pod poz. 44 (numer budynku 26 b) załącznika nr 2 do ww. protokołu zdawczo-odbiorczego. Należy zatem stwierdzić, że zapis w tej sytuacji w protokole jest błędny i nie odpowiadał rzeczywistemu stanowi rzeczy. Niemniej jednak organ orzekający, kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 77 i 80 k.p.a., ustalił ponadto, iż przedmiotowy budynek, o którym mowa powyżej, znajdował się de facto na dawnej parceli nr [...], która nie została objęta procesem nacjonalizacji, stąd też nie jest przedmiotem rozważań w niniejszej decyzji. Dostrzeżony i opisany powyżej błąd w zakresie treści protokołu zdawczo-odbiorczego nie obciąża decyzji o jego zatwierdzeniu. Wskazany bowiem, jako znacjonalizowany budynek mieszkalny był posadowiony na działce, która nie została objęta upaństwowieniem. Zatem pomimo zamieszczenia budynku mieszkalnego w przedmiotowym protokole z racji faktu, iż błąd ten nie miał wpływu na prawa i obowiązki adresata badanej pod kątem legalności decyzji, nie stanowi on o naruszeniu prawa, przy jej wydaniu.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r. wydanym w sprawie sygn. akt IVSA/Wa 12/09 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2008 r.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wobec treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r. i wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r., Ministrowi Gospodarki pozostało przeprowadzenie postępowania nadzorczego z wniosku skarżącego z 1991 roku wobec już tylko orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. i jedynie w zakresie wyjaśnienia, jakie składniki majątkowe obejmował zatwierdzony tym orzeczeniem protokół zdawczo-odbiorczy.

Sąd wskazał, iż przeprowadzony dowód z oględzin przez pracowników Starostwa Powiatowego we W. został dokonany z naruszeniem art. 79 § 1 kpa, co spowodowało pozbawienie wnioskodawcy uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 i art. 79 § 2 kpa.

Minister Gospodarki, ponownie rozpatrując wniosek M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.

Zgodnie ze wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi przez Sąd w wyroku z dnia 4 maja 2009 r., organ orzekający przeprowadził oględziny nieruchomości w sposób zgodny z wymogami określonymi w obowiązującym prawie i w wyniku dokonanych ustaleń podjął rozstrzygnięcie z uwzględnieniem ocen i wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt IV SA 3107/02 i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005 r. sygn. akt IV SA 296/04.

Minister wyraził pogląd, że okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV SA 3107/02 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2005 r., sygn. akt IV SA 296/04 należy uznać za ustalone w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Mając na względzie ocenę prawną wyrażoną przez te Sądy odnośnie zakresu przedmiotowego oraz podmiotowego przedmiotowej sprawy, należało podnieść, iż przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym, stanowiące wyłączną własność B. B. .

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż na mocy orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r., jako jeden ze składników majątkowych przedsiębiorstwa przejęte zostały nieruchomości, będące własnością B. B. , tj. parcele: nr [...] o pow. 3439 m , nr [...] o pow. 5108 m2, nr [...] o pow. 23035 m2, nr [...] o pow. 1874 m2, nr [...] o pow. 9812 m2, nr [...] o pow. 2380 ni2 i nr [...] o pow. 24828 m2 - które aktualnie odpowiadają działkom nr: [...] o pow. 1471 m2, [...] o pow. 1841 m2, [...] o pow. 28224 m2, [...] o pow. 73 m , [...] o pow. 39745 m . Nieruchomości te zostały włączone do przedmiotowego przedsiębiorstwa przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, na co wskazuje m. in. plan sytuacyjny Z. z dnia 8 lutego 1937 r. i znajdowały się pod budynkami fabrycznymi w tej dacie, stanowiąc integralny składnik przedmiotowego przedsiębiorstwa niezbędny dla jego prawidłowego funkcjonowania. Na nieruchomościach tych, jeszcze przed nacjonalizacją przedsiębiorstwa, posadowione były budynki fabryczne wybudowane w latach od 1923 do 1939. W budynkach tych odbywała się produkcja (dowód: spis budynków fabrycznych i administracyjnych stanowiący załącznik nr 2 do protokołu zdawczo –odbiorczego).

Równiej, jak wskazał Minister, ujęty w protokole zdawczo-odbiorczym sporządzonym od [...] października do [...] listopada1948 r. całe wyposażenie wyszczególnione w załącznikach nr 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 pozostające w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, na wyposażeniu przedsiębiorstwa , stanowiło jego nierozerwalną część i było niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania.

Z kolei powołując się na ocenę prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 marca 2005 r., że na własność Państwa przechodziły wyłącznie te składniki majątkowe przedsiębiorstwa, które wymienione zostały w protokole zdawczo - odbiorczym będącym przedmiotem zatwierdzenia, a także fakt objęcia w/w mienia protokołem zdawczo - odbiorczym, sporządzonym w dniach od [...] października do [...] listopada1948 r., który został następnie zatwierdzony ocenianym orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r., zdaniem organu bez znaczenia pozostawała okoliczność czyją własność stanowiło to mienie, wobec integralności tego składnika majątkowego w strukturze przedsiębiorstwa.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Minister ustalił, że dawna parcela nr [...], nie była zabudowana budynkiem o charakterze stricte mieszkalnym. Parcela była faktycznie zabudowana budynkiem, który został ujęty pod poz. 44 (numer budynku 26 a, b) załącznika nr 2 do protokołu zdawczo- odbiorczego, określonym jako "budynek administracyjny i mieszkalny". Był to jednak budynek, który był wykorzystywany przez zakład do jego niezbędnych potrzeb związanych z produkcją (sensu largo). Zdaniem organu orzekającego budynek, który został wskazany w załączniku nr 2 do protokołu zdawczo-odbiorczego pod poz. 44, aktualnie odpowiada budynkowi administracyjno - biurowemu O. w O., który usytuowany jest na działce nr [...].

Organ ustalił, iż dom mieszkalny znajdował się na dawnej parceli nr [...], sąsiadującej bezpośrednio z parcelą nr [...].Parcela nr [...] nie została objęta procesem nacjonalizacji, stad nie jest przedmiotem rozważań w niniejszej decyzji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2009 r. wniósł M. P. Skarżacy zarzucił naruszenie:

- art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność

Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej poprzez uznanie, że na

własność Skarbu Państwa przeszło mienie nie będące w momencie

nacjonalizacji własnością nacjonalizowanego podmiotu tj. W. Sp. Komand. Dawna B. B. ,

dzierżawione od B. B.

- art. 26 § 1 w zw. z art. 34 oraz art. 40 § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy poprzez przyjęcie, że w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej istniało indywidualne przedsiębiorstwo B. B. .

- art. 143 oraz art. 144 w zw. z art./ 81 K.h. poprzez uznanie za tożsame

.indywidualnego przedsiębiorstwa B. B. oraz przedsiębiorstwa działającego pod firmą W. i Sk. Spółka komandytowa.

- art. 40 § 1 pkt 6 K.h. poprzez brak jego zastosowania i stwierdzenia, że na

skutek przejęcia własności W. i Sk. Spółka komandytowa, Skarb Państwa wszedł w stosunek dzierżawy nieruchomości dzierżawionych przez nacjonalizowaną spółkę,

stanowiących własność B. B. .

- art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1

do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

poprzez ignorancję własności prywatnej obywateli polegającą na uznaniu za

zgodne z prawem przejęcie przez Skarb Państwa rzeczy nie będących

własnością nacjonalizowanego podmiotu tylko własnością osoby trzeciej,

wydzierżawiającej te rzeczy nacjonalizowanemu przedsiębiorstwu.

- art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) poprzez bezzasadne zastosowanie i uznanie za wiążącą oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.08.2003 r., sygn. akt IV SA 3107/02, dotyczącej uznania za przedmiot nacjonalizacji przedsiębiorstwa "w znaczeniu przedmiotowo funkcjonalnym", a zatem obejmującym również rzeczy niestanowiące własności przedsiębiorcy, jeżeli były niezbędne do funkcjonowania przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącego ocena ta nie wiąże organów, albowiem miała miejsce istotna zmiana stanu prawnego z uwagi na aktualny pogląd NSA wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt I OPS 2/07.

- art. 99 przepisów wprowadzających p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez

uznanie za wiążące także ustaleń faktycznych potwierdzonych

prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt IV SA 3107/02 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r., sygn. akt IV SA 296/04, w sytuacji gdy wyżej wymienione przepisy ograniczają zakres związania organu administracji orzeczeniem sądu administracyjnego jedynie do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania.

- art. 16 § 1 kpa poprzez przyjęcie ustaleń sprzecznych z poczynionymi

w ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki wydanej w dniu [...] kwietnia

2002 r.

- art. 7 oraz art. 12 § 1 kpa poprzez brak dokładnego i wnikliwego

wyjaśnienia sprawy, skutkujący nieprawidłowymi ustaleniami.

- art. 7 kpa, art. 77 § 1 oraz art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § pkt 2, art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 6 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte wnioskiem z 1991 roku. Wniosek ten dotyczył stwierdzenia nieważności trzech aktów administracyjnych:

- orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B., pow. W. ,

- zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. ,

- orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B.

Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., która została utrzymana w mocy decyzją tegoż organu z dnia [...] czerwca 2002 r., nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...]Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B., pow. W. Jednocześnie w punkcie II decyzji Minister Gospodarki stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. i orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. W. Sp. Komandytowa dawniej B. w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej.

Rozstrzygnięcia co do orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca1948 r. oraz zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. stały się ostateczne i obowiązują w obrocie prawnym. Natomiast rozstrzygniecie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa zawarte w decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r., na skutek skargi O. w O., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt IVSA 3107/02 uchylił.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 sierpnia 2003 r. przedstawił ocenę prawną, zgodnie z którą przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, a nie firma. Przedsiębiorstwo stanowiące własność B. B. w znaczeniu przedmiotowym nadal istniało, mimo wykreślenia z rejestru handlowego jego poprzedniej nazwy (firmy), po czym zostało wydzierżawione spółce komandytowej. Okoliczność, iż w orzeczeniach administracyjnych wydawanych w sprawie nacjonalizacji tego przedsiębiorstwa oznaczano przedsiębiorstwo to jako "W. Spółka Komandytowa, dawniej B. B. " lub jako "przedsiębiorstwo firmy Z. dzierżawca: W. Spółka Komandytowa) O. " nie zmienia faktu, że wszystkie te orzeczenia dotyczyły jednego przedsiębiorstwa przemysłowego, znajdującego się w O. pow. W. i stanowiącego własność B. B. .

W wyroku tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotem nacjonalizacji było przedsiębiorstwo Z. w znaczeniu przedmiotowym, jako zorganizowała całość, stanowiące własność B. B. , a nie przedsiębiorstwo pn. W. w O.

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 2003 r., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ ponownie prowadząc postępowanie nadzorcze w przedmiocie orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r., po wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 2003 r., związany był oceną prawną wyrażoną przez ten Sąd.

Z kolei art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Również ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w art. 153 stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniach sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów, zarówno organ jak i sąd związani są oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 1003 r., jak i oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r. i z dnia 4 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 (OSP 1999, z. 5, poz. 101), wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź nastąpi zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych, bądź dojdzie do wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.

W przedmiotowej sprawie żadna z tych okoliczności nie nastąpiła. W konsekwencji tego po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2003 r. i wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r. i z dnia 4 maja 2009 r., Minister Gospodarki zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania nadzorczego z wniosku z 1991 roku wobec już tylko orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. i jedynie w zakresie wyjaśnienia, jakie składniki majątkowe obejmował zatwierdzony tym orzeczeniem protokół zdawczo-odbiorczy.

Zarzuty skargi w sposób zasadniczy wykraczają poza tak określony przedmiot postępowania nadzorczego. Zarzuty skargi podważają ocenę prawną zawartą we wskazanych wyrokach sądów administracyjnych, którą to oceną Sąd w przedmiotowej sprawie z mocy art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany, to należy uznać, iż w tym zakresie zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Orzeczeniem Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa znacjonalizowane zostało przedsiębiorstwo pod nazwą Z. O. pow. W. stanowiące własność B. B. , które dzierżawione było przez W. w O. Przedsiębiorstwo to postanowieniem Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P. z dnia [...] października 1947 r. zostało przedstawione Ministrowi Przemysłu lekkiego do wydania orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Natomiast postanowieniem z tej samej daty Wojewódzka Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P. postanowiła skreślić przedsiębiorstwo W. w O., pow. W. z wykazu przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu.

Okoliczności te wynikają wprost z materiałów archiwalnych zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Nieuzasadnione w tej sytuacji jest stanowisko skarżącego utrzymującego, iż znacjonalizowane zostało przedsiębiorstwo W. w O., pow. W. .

Zgodnie z § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. nr 16, poz. 62, ze zm.) przedsiębiorstwo przejęte w myśl art. 3 ustawy przechodzi na własność Państwa z dniem ogłoszenia orzeczenia.

Jednocześnie z ogłoszeniem orzeczenia o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa w myśl art. 2 lub 3 właściwy minister zarządzał objęcie przedsiębiorstwa i wyznaczał w tym celu odpowiednie osoby lub organizacje gospodarcze - §72 rozporządzenia.

Wyznaczone osoby lub organizacje gospodarcze sporządzały protokółu zdawczo-odbiorczy, z osobą pod zarządem której znajdowało się przejmowane przedsiębiorstwo. Jeżeli w sporządzeniu protokółu brał udział właściciel przedsiębiorstwa, mógł on do protokołu zgłosić swoje uwagi i zarzuty. Osoba lub organizacja gospodarcza, sporządzając protokół, winna były w miarę możności w protokole oświadczyć się co do zgłoszonych uwag i zarzutów - § 74 rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie protokół zdawczo-odbiorczy został sporządzony w dniach od [...] października do [...] listopada1948 r.

Zgodnie z § 75a ust. 1 rozporządzenia osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami.

Z kolei zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrywał zgłoszone uwagi i zarzuty i ustalał w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy stawał się integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego - § 75a ust. 2 rozporządzenia.

Minister Przemysłu Lekkiego orzeczeniem z dnia [...] marca1950 r. wydanym w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 19 listopada 1948 r. stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i zostają przejęte na własność Państwa. Jednocześnie Minister uznał, iż składniki, których wyłączenia żądano, stanowią integralną część przedsiębiorstwa i służą wykonywaniu zadań i osiąganiu celów przedsiębiorstwa.

W ocenie Sądu nie potwierdził się zarzut skarżącego, że protokołem zdawczo odbiorczym zostało przejęte mienie B. B. nie związane z przejmowanym przedsiębiorstwem. Słusznie organ wywiódł, że parcele nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], które aktualnie odpowiadają działkom nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] zostały włączone do przedsiębiorstwa przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej i znajdowały się pod budynkami fabrycznymi w tej dacie, stanowiąc integralny składnik przedsiębiorstwa niezbędny do jego funkcjonowania.

W protokole zdawczo-odbiorczym zapisano, że teren przejmowanego przedsiębiorstwa graniczy od wschodu z drogą powiatową wiodącą z O. do M., od północy z Państwową fabryką Mebli w O., od zachodu i częściowo od południa z terenami PKP, w pozostałej części od południa teren przedsiębiorstwa graniczy z posesją B. B. .

W piśmie z dnia 7 stycznia 1947 r. (k-1032) B. B. wnosząc o wyłączenie z nacjonalizacji bomu mieszkalnego z budynkami gospodarczymi i ogrodem wskazał, że został on wybudowany na terenach zakładów, jednakże był od nich oddzielony płotem.

W ocenie Sądu z porównania planu sytuacyjnego Z. z 8 lutego 1937 r. (k-195), planu sytuacyjnego nieruchomości w O. zapisanych w księdze wieczystej na imię B. B. z 1947 r. (k-744) oraz kopii mapy stanowiącej załącznik nr 1 do pisma Starosty [...] z dnia 23 lutego 2007 r. (k-1156) niezbicie wynika, że parcela [...] zabudowana była budynkiem biurowym, a nie domem mieszkalnym B. B. . Słusznie organ wywiódł, iż dom mieszkalny B. B. znajdował się na parceli nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z parcelą nr [...]. Parcela nr [...] nie została objęta procesem nacjonalizacji.

W protokole zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniach od [...] października do [...] listopada1948 r. zostało wyszczególnione również mienie ruchome przedsiębiorstwa. Do protokołu W. Spółka Komandytowa O. , pow. W. zgłosiła zastrzeżenia, w tym podniosła, że składniki wymienione w protokole pod pozycjami 104, 174, 188, 192, 193 i 207 stanowią własność B. B. i zostały powierzone Wspólnocie pod opiekę.

W postanowieniu z dnia [...] października 1947 r. Wojewódzka Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P. stwierdziła, że należy wyłączyć ze składników majątkowych przedsiębiorstwa jako podlegających upaństwowieniu m.in. maszyny nie włączone w transmisję przedsiębiorstwa. Jednakże nie zostało sprecyzowane jakie to są maszyny. W tej sytuacji w ocenie Sądu, nie ma dowodów z których by niezbicie wynikało, że są to maszyny wyszczególnione pod pozycjami 104, 174, 188, 192, 193 i 207 protokołu. W tych okolicznościach Minister Przemysłu Lekkiego orzeczeniem z dnia [...] marca1950 r. zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy nie miał podstaw do skutecznego zakwestionowania, że maszyny wyszczególnione pod w/w pozycjami nie stanowią części składowej przedsiębiorstwa.

W ocenie Sądu postępowanie nadzorcze wykazało, że oceniane w nim orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca1950 r. wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. nie jest obarczone wadą nieważności.

W toku postępowania, wbrew stanowisku skarżącego, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w skardze.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.