Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 759/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 7 § 2 i 3, art 15 §1, art 119  § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 134 § 1, art 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 771/10 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 771/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K.j na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2010 r. Inspektor Pracy, działający w ramach właściwości miejscowej Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu, orzekł – na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – o nałożeniu na M. K. grzywny w wysokości 10.000,00 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku, wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. K., zarzucając naruszenie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niedoręczenie zobowiązanej upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku przed nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej i niewskazaniu podstawy faktycznej wydanego postanowienia, zwłaszcza niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ nałożył na zobowiązaną grzywnę w maksymalnej wysokości. Jej zdaniem, nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości stanowiło także naruszenie art. 7 § 2 w związku z art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygniecie, organ II instancji w pierwszej kolejności wyjaśnił, że grzywna została nałożona w związku z prowadzonym przeciwko M. K.j postępowaniem egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku, jaki został określony w tytule wykonawczym z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], tj. decyzji nr [...], zawartych w nakazie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. Zgodnie z powołanymi decyzjami, zobowiązanej nakazano:

- zapewnić prawidłowej szerokości dojście do stanowiska obsługi kas i sprzedaży alkoholi w sklepie przy ul. R. w P.;

- zapewnić prawidłowej szerokości zejście do pomieszczeń magazynowych w sklepie przy ul. R. w P.;

- zorganizować stanowisko pracy kierownika sklepu przy ul. R. w P. w pomieszczeniu o wysokości min. 2,5 m;

- zapewnić/urządzić dla pracowników zatrudnionych w sklepie przy ul. R. w P. odpowiednie pomieszczenia/urządzenia higieniczno – sanitarne, zgodnie z przepisami;

- zapewnić/urządzić dla pracowników zatrudnionych w sklepie przy ul. R. w P. pomieszczenie do spożywania posiłków własnych.

Inspektor Okręgowy zaznaczył, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym Inspektor Pracy nałożył już wcześniej dwukrotnie na M. K. grzywnę w celu przymuszenia, każdorazowo w wysokości 5.000,00 zł, (postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. oraz postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r.). Obydwie grzywny nie doprowadziły do realizacji obowiązku, o którym mowa we wspomnianym tytule wykonawczym, na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ wyjaśnił, że niewykonanie decyzji zawartych w ww. nakazie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu zostało stwierdzone przez Inspektorów Pracy w toku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2008 r. i [...] stycznia 2009 r., a potwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. W dniu [...] marca 2009 r. Inspektor Pracy skierował do M. K., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, pisemne upomnienie nr [...]. Zobowiązana potwierdziła odbiór upomnienia własnoręcznym podpisem w dniu [...] marca 2009 r. Po doręczeniu upomnienia, niewykonanie ww. decyzji zostało stwierdzone przez Inspektorów Pracy w trakcie kolejnej kontroli, przeprowadzonej w dniach [...] września i [...] października 2009 r., a potwierdzone w protokole kontroli z dnia [...]października 2009 r.

Odpowiadając na zarzut nałożenia grzywny w maksymalnej wysokości z naruszeniem wyrażonej zasady skuteczności i celowości (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), organ wyjaśnił, że grzywna została wymierzona w wysokości dopuszczalnej, zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołany przepis ustala tylko górne granice grzywny w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to uznanie dowolne, ponieważ organ, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 tej ustawy). Z zasad tych wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Nie można natomiast z treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia sytuacją osobistą czy możliwościami finansowymi zobowiązanego. Tym bardziej, że zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Inspektor Okręgowy zaznaczył, iż celem zastosowanego środka egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Organ egzekucyjny powinien więc zastosować wobec zobowiązanego grzywnę w takiej wysokości, aby wykonanie egzekwowanego nakazu było dla zobowiązanego bardziej opłacalne, niż zapłacenie grzywny w celu przymuszenia. Zważywszy na ewentualne koszty realizacji egzekwowanych decyzji i fakt ich niewykonania, pomimo dwukrotnego zastosowania wcześniej grzywny w celu przymuszenia w kwocie 5.000,00 zł, nałożoną grzywnę w wysokości 10.000,00 zł organ uznał za środek egzekucyjny zastosowany zgodnie z zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności. Zdaniem organu, ustalenie wysokości grzywny w niższej kwocie pozbawiłoby zastosowany środek egzekucyjny jego podstawowego celu – nie byłby wystarczająco dolegliwy, aby doprowadzić do realizacji obowiązku określonego w egzekwowanym nakazie Inspektora Pracy. Organ II instancji nie podzielił stanowiska zobowiązanej, iż organ egzekucyjny, określając wysokość grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000,00 zł, nie wyważył jej odpowiednio, stosownie do okoliczności sprawy, a także naruszył zasadę racjonalnego działania (skuteczności, celowości) czy zasadę niezbędności. Organ zaznaczył również, iż w przypadku wykonania obowiązku, objętego tytułem wykonawczym, M. K. będzie mogła wystąpić o zwrot uiszczonej grzywny lub o jej umorzenie (w przypadku wcześniejszego nieuiszczenia). Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu wyjaśnił także, że postanowienie organu I instancji wprawdzie nie zawiera uzasadnienia zastosowanej grzywny, niemniej, odpowiadając na zarzuty zażalenia, organ II instancji miał przede wszystkim na względzie konieczność sanowania tego uchybienia, szczegółowo określając przesłanki, jakimi kierowano się przy ustalaniu wysokości nałożonej grzywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie M. K. zarzuciła, że nie zawiera ono uzasadnienia, z którego jednoznacznie wynikałoby, jakimi przesłankami kierował się organ, utrzymując w mocy postanowienie w przedmiocie nałożenia na nią grzywny w kwocie 10.000,00 zł, czym naruszono art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazała, że powoływanie się jedynie na okoliczność, iż nie wykonała przedmiotowego obowiązku, pomimo nałożenia dwukrotnie grzywny, nie może stanowić przesłanki do nałożenia kolejnej grzywny w maksymalnej wysokości. Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie przeanalizował całego materiału dowodowego, a w szczególności nie wyjaśnił, dlaczego nałożony obowiązek nie został wykonany, pomimo dwukrotnego nałożenia grzywny. W jej ocenie, ustalenie wysokości wymierzonej grzywny w celu przymuszenia ma charakter uznaniowy, a to zobowiązuje organ do przestrzegania zasady słuszności, celowości i efektywności egzekucji, zatem powinien on brać również pod uwagę uciążliwość wymierzonej grzywny dla strony. W sprawie doszło więc do naruszenia art. 7 i art. 8 kpa, bowiem Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu nie wyważył należycie interesu społecznego z jej słusznym interesem oraz podważył zaufanie do organów Państwa. Ponadto, naruszono art. 77 kpa, gdyż nie odniesiono się w sposób rzetelny do argumentów zaprezentowanych w zażaleniu, a więc nie rozpatrzono w obiektywny sposób zebranego w sprawie materiału dowodowego, natomiast wyłącznie ściśle zastosowano brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że stosownie do art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu, będący wierzycielem obowiązków, wystawił w dniu 17 listopada 2009 r. tytuł wykonawczy, dotyczący obowiązków o charakterze niepieniężnym, nałożonych w nakazie z dnia [...] września 2008 r. nr rej. [...]. Pomimo skierowania do zobowiązanej M. K. w dniu [...] marca 2009 r. upomnienia, skarżąca nie wykonała wszystkich ciążących na niej obowiązków, co uzasadniało wszczęcie wobec niej postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymuszenia do ich realizacji. Zastosowany w sprawie środek egzekucyjny, o jakim mowa w art. 119 § 1 wymienionej ustawy, tj. grzywna, jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zdaniem Sądu, zastosowanie wobec skarżącej grzywny, jako środka nacisku finansowego, mającego skłonić zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku, było prawidłowe i odpowiadające prawu.

Sąd zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wyczerpująco uzasadnił przyczyny zastosowania grzywny w maksymalnym wymiarze, uwzględniając przy tym zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz zasadę niezbędności (art. 7 § 3 tej ustawy).

WSA w Poznaniu zaznaczył, że zgodnie z pierwszą z tych zasad, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a w przypadku występowania kilku takich środków, stosuje te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wymierzenie grzywny w wysokości 10.000,00 zł miało na celu przymuszenie do wykonania nałożonych obowiązków, z których wykonaniem skarżąca zwlekała przez prawie dwa lata, pomimo dwukrotnego nałożenia grzywny w wysokości 5.000,00 zł. W ocenie Sądu, Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu słusznie stwierdził, że stosowane do tej pory środki egzekucyjne były nieskuteczne, a więc należało zastosować środek bardziej dolegliwy dla skarżącej, co też uczyniono. W sprawie bezspornym jest bowiem, że skarżąca nie wykonała wszystkich nałożonych na nią w nakazie obowiązków, a więc zastosowanie środka egzekucyjnego było jak najbardziej dopuszczalne i niezbędne. Nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od zastosowania tej dolegliwości.

Odnosząc się do zarzutów skargi, w szczególności, jakimi kryteriami kierował się organ, decydując o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, zamiast innego środka egzekucyjnego, Sąd zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie organ mógł ewentualnie rozważyć zasadność zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego (art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Środek ten jest jednak bardziej dolegliwy, niż nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Polega on na zleceniu innej osobie wykonania za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt. Pociąga to za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. Natomiast, zgodnie z art. 125 i art. 126 tej ustawy, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego, nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu, w drodze postanowienia, wydanego na wniosek zobowiązanego. Z kolei grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie mieści się w granicach uznania administracyjnego, a Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu w sposób wyczerpujący uzasadnił wymierzenie grzywny w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości, mając na względzie wynikające z art. 7 § 2 i 3 przedmiotowej ustawy zasady racjonalnego działania oraz niezbędności. Choć uzasadnienie postanowienia organu I instancji wykazuje niedostatki w zakresie ustalenia wysokości zastosowanego środka egzekucyjnego, to jednak – w ocenie Sądu – uchybienie to zostało prawidłowo usunięte przez Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu, który trafnie odniósł wysokość wymierzonej grzywny do nieskuteczności dotychczas zastosowanych środków egzekucyjnych oraz prawidłowo wskazał na społeczne konsekwencje niewykonania obowiązków wynikających z nakazu.

Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 7 § 2 w związku z art. 119 § 1 oraz art. 127 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowego doboru środka egzekucyjnego, gdy tymczasem dopiero Sąd I instancji ocenił zasadność jego zastosowania, dolegliwość i skuteczność, co jednak nie leży w granicach kompetencji Sądu;

b) art. 15 § 1 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy brak upomnienia przed użyciem środka egzekucyjnego w postaci nałożenia kolejnej grzywny winien prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako wszczętego bez wymaganego upomnienia, wszak za takie nie może być uznane upomnienie z dnia [...] marca 2009 r., gdyż dotyczyło ono wcześniej nałożonej grzywny, a więc nie mogło stanowić podstawy do zastosowania kolejnej grzywny.

Ponadto, w granicach art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

a) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy uchybienie przez Inspektora Pracy treści art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winno być dostrzeżone przez Sąd I instancji z urzędu, albowiem brak upomnienia przed nałożeniem kolejnej grzywny stanowi istotne naruszenie tego przepisu, a Sąd winien się w tym zakresie wypowiedzieć, czego jednak nie uczynił, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia art. 141 § 4 zdanie pierwsze powołanej ustawy;

b) art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi, która powinna być uwzględniona z uwagi na naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik postępowania. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, WSA w Poznaniu naruszył art. 147 § 1 i art. 151 wspomnianej ustawy procesowej, gdyż nie uwzględnił skargi strony. Konstytucyjne prawo do sądu stwarza możliwość żądania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez obie instancje sądowe. Toteż nieuwzględnienie skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona, wskazuje i świadczy zarazem o usprawiedliwionych podstawach wniesionej skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku.

Zarzuty podniesione w tym zakresie dotyczą naruszenia art. 134 § 1, art. 141 § 4 zdanie pierwsze i art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy uchybienie przez Inspektora Pracy treści art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) winno być dostrzeżone przez Sąd I instancji z urzędu, albowiem brak upomnienia przed nałożeniem kolejnej grzywny przez organ egzekucyjny stanowi istotne naruszenie tego przepisu, a Sąd winien się w tym zakresie wypowiedzieć, czego jednak nie uczynił, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia art. 141 § 4 zdanie pierwsze powołanej ustawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej, uchybienie przez Sąd I instancji tym przepisom doprowadziło w rezultacie do nieuwzględnienia skargi, pomimo wykazania przez stronę skarżącą, że organy obu instancji w sposób nieprawidłowy nałożyły grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000,00 zł.

Przede wszystkim warto zaznaczyć, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale jedynie w przypadku, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia procedury, to wyrok, jaki by zapadł, byłby zupełnie odmiennej treści. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wykazał takiej zależności ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, iż wydane w sprawie postanowienia są zgodne z prawem, a przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do jego kwestionowania.

Działania podjęte w przedmiotowym postępowaniu przez organy Inspekcji Pracy służą realizacji interesu społecznego, polegającego na zapewnieniu pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, co jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Akcentowanie przez Sąd I instancji zasadności zastosowania takiego właśnie, a nie innego środka egzekucyjnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu jego dolegliwości i skuteczności, wcale nie świadczy o tym, że Sąd ten wkroczył w kompetencje organu egzekucyjnego, niejako wyręczając organ z jego powinności, co sugeruje autor skargi kasacyjnej. W sytuacji bowiem, gdy skarga podlegała oddaleniu, WSA w Poznaniu miał pełne podstawy do tego, by jego merytoryczne rozważania stanowiły nie tylko ocenę i podsumowanie działań orzekających w sprawie organów, ale także, by były dopełnieniem merytorycznej strony ich motywów, które legły u podstaw wydanych w sprawie postanowień.

Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji tychże obowiązków, wynikających z decyzji administracyjnej. Grzywna ta nie ma zatem charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, które to zastrzeżenie nie ma jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W przypadku osób fizycznych, każdorazowo nakładana grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000,00 zł.

W sprawie niniejszej – jak słusznie zwrócił uwagę organ – o wysokości wymierzonej grzywny zadecydował rodzaj obowiązków, jakich skarżąca nie wykonała, długość okresu, w jakim uchylała się od ich wykonania, oraz bezskuteczność nałożonych uprzednio grzywien. Zwłaszcza kwestia uprzednio nałożonych grzywien ma tutaj najistotniejsze znaczenie w kontekście czynionych przez stronę zarzutów. Po pierwsze, świadczy o tym, że czynności egzekucyjne w sprawie podjęto już wcześniej – co zresztą sporne nie jest – a zatem zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czynności te musiały zostać poprzedzone stosownym upomnieniem organu (wierzyciela) – upomnienie w sprawie nosi datę 2 marca 2009 r.; po drugie, kwestionowana grzywna w celu przymuszenia dotyczy wykonania tych samych obowiązków, do których odnosiło się wspomniane upomnienie (tożsamość przedmiotowa czynności egzekucyjnej); po trzecie, grzywna została nałożona w celu kolejnego przymuszenia zobowiązanej M. K. do wykonania obowiązków wynikających z nakazu Inspektora Pracy (tożsamość podmiotowa czynności egzekucyjnej). Oznacza to, że jeżeli w ramach egzekucji tych samych obowiązków wierzyciel, będący jednocześnie organem egzekucyjnym, podejmuje kolejne czynności egzekucyjne, w takim przypadku nie musi ponawiać wcześniejszego upomnienia do zobowiązanego ani kierować do niego nowego upomnienia, wszak takowe już nastąpiło. Skarżąca nie ma zatem podstaw, by twierdzić, że przed nałożeniem kolejnej grzywny w celu przymuszenia organ Inspekcji Pracy winien skierować do niej "nowe" upomnienie. Gdyby w sprawie pojawiła się jakakolwiek zmiana treści obowiązków bądź podmiotu, na którym one spoczywają, wówczas istniałaby konieczność upomnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r. o sygn. akt II FSK 315/08, publ. LEX nr 512827).

Ujmując tę kwestię także z drugiej strony, trudno uznać, by skarżąca była zaskakiwana czynnością egzekucyjną organu, skoro wymierzone poprzednio grzywny w niższej wysokości nie doprowadziły do realizacji spoczywających na niej obowiązków, przy jej pełnej świadomości niewykonania ich.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.