Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1457/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.37 par.1 pkt 1  art.64 par.2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 26 lutego 2018 r.; II. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącej, o którym mowa w pkt I wyroku, w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I wyroku, ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; V. oddala dalej idącą skargę; VI. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, L. M. zarzuciła Wojewodzie D. bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 26 lutego 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Formułując zarzuty skargi skarżąca wskazała na naruszenie – art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz niezasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W rozwinięciu tych zarzutów skarżąca na wstępie przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego. Dalsza argumentacja skargi koncentrowała się na wykazaniu braku wiedzy skarżącej co do tego, że organ skierował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku do pełnomocnika strony (D.L.), który – z niewiadomych dla wnioskodawczyni powodów – wezwania tego nie odebrał w terminie.

Zdaniem strony, organ dysponując wiedzą o uaktualnionym adresie korespondencyjnym strony (który strona wskazała w dniu [...] kwietnia 2019 r., a więc w czasie gdy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jeszcze nie upłynął) powinien był skierować ponowne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tym razem bezpośrednio do strony. Rozwijając ten wątek strona wskazała na niekonsekwencję organu, który zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wysłał już na adres strony, wskazany przez nią w dniu [...] kwietnia 2019 r. Dodała także, że gdyby udzielono jej zgody na wgląd do akt sprawy podczas obecności w siedzibie organu w dniu [...] kwietnia 2019 r., to strona dowiedziałaby się o treści wezwania organu i mogłaby je zrealizować w terminie.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie bezczynności Wojewody D., skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku jaki złożyła;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie;

4. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., sumy pieniężnej w kwocie 20.000 zł;

5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł;

6. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy.

Uzasadniając żądanie skargi w zakresie przyznania stronie od organu sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że suma pieniężna w wysokości wskazanej w skardze stanowić będzie z jednej strony sankcję wobec organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, z drugiej zaś, rekompensatę dla strony wobec faktu ignorowania jej przez organ.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a z ostrożności procesowej, także o jej oddalenie. W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi organ podniósł, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, co organ odniósł do faktu, że skargę na bezczynność w sprawie strona wniosła w tym samym dniu co ponaglenie. W rozwinięciu tej argumentacji organ podniósł, że skarga została wniesiona przed upływem ustawowego terminu na rozpoznanie ponaglenia. Na tle tych okoliczności faktycznych organ wyraził pogląd, że wniesienie ponaglenia w tym samym dniu co skargi jest czynnością pozorną, uniemożliwiającą zapoznanie się z ponagleniem zarówno przez organ prowadzący postępowanie, jak i przez organ wyższego stopnia.

Formułując alternatywny wniosek o oddalenie skargi Wojewoda D. wyjaśnił, że czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, przekraczający terminy z art. 35 § 1 – 3 k.p.a. nie wynika ze złej woli, czy z opieszałości pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim, przy konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz w obliczu niedoborów kadrowych. W rozwinięciu tej argumentacji organ administracji podniósł, że w 2018 r. do Wojewody D. wpłynęło [...] wniosków o legalizację pobytu na terytorium RP, zaś do końca października 2019 r. odnotowano takich wniosków [...]. Zwrócił uwagę, że przy rozpatrywaniu wniosków obowiązuje kolejność ich wpływu do urzędu. Wyraził także pogląd, że sprawy trafiające do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców są szczególnie skomplikowane w związku z potrzebą wnikliwego przeanalizowania poszczególnych, indywidualnych przypadków. W nawiązaniu do okoliczności spornych w sprawie organ podniósł, że zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. wniosek strony pozostawiono bez rozpoznania, albowiem nie zostały uzupełnione jego braki formalne. Zdaniem organu, wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku zostało prawidłowo skierowane na adres pełnomocnika strony, który jednak przesyłki organu nie podjął, pomimo dwukrotnego awizowania. Do dnia wydania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione. Zdaniem organu, ze złożonego przez stronę w dniu [...] kwietnia 2019 r. pisma informującego o zmianie jej adresu do korespondencji nie wynikało wypowiedzenie pełnomocnictwa udzielonego D. L., ani prośba strony o kierowanie korespondencji bezpośrednio do niej, a zatem, organ nie miał obowiązku kierowania wezwania w zakresie uzupełnienia braków formalnych bezpośrednio do strony. W rozwinięciu tego wątku organ zwrócił uwagę, że dopiero z treści pełnomocnictwa jakiego strona udzieliła w dniu [...] sierpnia 2019 r. R.P. i M. S. wynika wypowiedzenie wcześniejszych pełnomocnictw strony.

Odnosząc się do twierdzeń strony w zakresie udaremnionej próby uzyskania przez nią w dniu [...] kwietnia 2019 r. wglądu do akt sprawy administracyjnej organ podniósł, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego argumentację strony. Podkreślił także, że sama strona nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń w tym zakresie.

Odnosząc się do zawartego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda D. zaznaczył, że przyznanie sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stwierdzenia przewlekłości postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, z którego należy korzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. Nadmienił, że jej przyznanie powinno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie ewidentnymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Organ podniósł również, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Merytoryczną kontrolę skargi należało poprzedzić ustaleniem, czy dopuszczalność skargi na bezczynność uzależniona jest od rozpoznania ponaglenia przez organ wyższego stopnia. Tego rodzaju zarzut organ administracji publicznej podniósł w odpowiedzi na skargę.

Zdaniem Sądu, sam fakt poprzedzenia skargi wniesieniem ponaglenia wyczerpuje tryb w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., a o przedwczesności (niedopuszczalności) tej skargi nie może świadczyć okoliczność, że skarga została złożona przed rozpatrzeniem tego ponaglenia przez organ wyższego stopnia nad organem prowadzącym postępowanie. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 957/19 (CBOSA), w myśl którego, skarga na przewlekłość (bezczynność) może być wnoszona niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 893/13, postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2016 r. II OSK 326/16, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r. II OSK 1478/12, postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r. I OZ 854/13, CBOSA). Innymi słowy, prowadzenie postępowania przez organ na skutek ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i wydanie w tym zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia stosownie do art. 37 § 6 k.p.a. nie decyduje o wyczerpaniu toku środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, CBOSA). Przesłanką wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. jest bowiem w tym przypadku już samo wniesienie ponaglenia. Nie stwierdzając na tej podstawie formalnych przeszkód do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd dokonał kontroli zasadności skargi pod kątem zawartego w niej zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Definicję bezczynności ustawodawca zawarł w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. określając ją jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a.

Lektura akt postępowania administracyjnego potwierdza, że bezczynność w sprawie nastąpiła już w pierwszej jego fazie, przypadającej na okres od wszczęcia do 19 kwietnia 2019 r. Skarżąca wystąpiła bowiem z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 26 lutego 2018 r. (co potwierdza data wpływu dokumentu, widniejąca pod kodem kreskowym), natomiast pierwszą czynnością organu w sprawie było wystosowanie wezwania do osobistego stawiennictwa i uzupełnienia braków wniosku, co nastąpiło w piśmie datowanym na 19 kwietnia 2019 r. Taka chronologia procedowania jasno potwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie podejmowano jakichkolwiek czynności przez blisko 14 miesięcy, przy czym nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, by bezczynność ta była podyktowana nadzwyczajnymi okolicznościami.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.), przy czym obowiązek ten dotyczy także przypadków zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że termin wynikający z powołanego art. 35 § 3 k.p.a. został bardzo znacznie przekroczony. Ponadto organ nawet nie podjął próby poinformowania strony o przyczynach tak istotnej zwłoki.

W ocenie Sądu, nie ulega zatem wątpliwości, że już choćby tylko mając na uwadze przebieg czynności podejmowanych w okresie 26 lutego 2018 r. do 19 kwietnia 2019 r. (a ściślej brak tychże czynności), w sprawie zaistniały oczywiste podstawy do stwierdzenia bezczynności organu, również w jej kwalifikowanej postaci (tj. z rażącym naruszeniem prawa). Skoro bowiem ustawodawca wprost wskazał, że z bezczynnością mamy do czynienia w wypadku, gdy sprawy nie załatwiono w terminie określonym w art. 35 k.p.a lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), to podjęcie pierwszej czynności przez organ po upływie czasu odpowiadającego wielokrotności terminu ustawowego, przy jednoczesnym braku obiektywnych przesłanek uzasadniających tak daleko idącą zwłokę, winno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Przedstawioną ocenę tę potwierdza również dalszy przebieg postępowania, pomimo formalnego zakończenia postępowania w sprawie jeszcze przed wniesieniem skargi.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, opublikowana na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), oceniając zagadnienie bezczynności w toku postępowania administracyjnego sąd jest uprawniony do badania zasadności pozostawienia przez organ bez rozpoznania wniosku wszczynającego sprawę. Z bezczynnością mamy bowiem do czynienia nie tylko wtedy, gdy czynności nie są podejmowane, ale – co oczywiste – również wówczas, kiedy wprawdzie pewne działania zainicjowano, lecz były to czynności nieprowadzące do rozpoznania sprawy, względnie, gdy dokonano ich wadliwie, sprzecznie z przepisami.

W rozpoznawanej sprawie, uznając, że braki formalne wniosku nie zostały uzupełnione pomimo wezwania z dnia 19 kwietnia 2019 r., organ wydał w dniu [...] lipca 2019 r. zawiadomienie o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania.

Kwestia zasadności wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie jest podważana przez stronę skarżącą. Zastrzeżenia co do treści i wymogów wezwania z dnia 19 kwietnia 2019 r nie posiada również Sąd w składzie orzekającym. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast sposób procedowania przez organ w zakresie prawideł związanych z prawidłowym doręczeniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W kontekście tym należy podnieść, że wspomniane pismo skierowano bezpośrednio do strony, mimo, że była ona wówczas reprezentowana przez pełnomocnika (co dokumentuje złożone do akt administracyjnych pełnomocnictwo z dnia [...] stycznia 2017 r.). Wobec tego korespondencja związana ze sposobem końcowego załatwienia sprawy winna być kierowana do D. L. (do ówczesnego pełnomocnika skarżącej). Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Regułę tę w wypadku skarżącej niewątpliwie złamano, skoro wzmiankowane zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zaadresowano osobiście do strony, pomijając pełnomocnika. Wprawdzie w stopce zawiadomienia wskazano, że otrzymuje je skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika, jednak znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru nie pozostawia wątpliwości, iż korespondencję skierowano bezpośrednio do strony. Nie kwestionując zatem zasadności treści samego wezwania (co było okolicznością niesporną w sprawie) trzeba stwierdzić nieprawidłowość w procedurze jego realizacji.

Godzi się w tym miejscu także zauważyć, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącej (opatrzone prezentatą z [...] kwietnia 2019 r.), w którym wskazuje ona adres do korespondencji. Można zatem przypuszczać, że decyzja organu o doręczaniu dalszych przesyłek z pominięciem pełnomocnika mogła być podyktowana błędnym założeniem o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Niemniej jednak brak jest jakichkolwiek podstaw do takiej interpretacji pisma złożonego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2019 r. Ani strona, ani jej pełnomocnik nie informowali bowiem o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Jeżeli zatem – w ocenie organu – istniały jakiekolwiek wątpliwości co do charakteru pisma z [...] kwietnia 2019 r. i intencji strony w jakim celu go złożyła, względnie, co do obowiązywania stosunku pełnomocnictwa pomiędzy skarżącą a D. L., powinnością Wojewody D. było wyjaśnienie tego zagadnienia poprzez wezwanie pełnomocnika (ewentualnie strony) do złożenia stosownych wyjaśnień. Z pewnością jednak z treści pisma złożonego [...] kwietnia 2019 r. (informującego jedynie o adresie korespondencyjnym strony) nie podobna wywodzić faktu wypowiedzenia pełnomocnictwa. Na etapie redagowania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie było zatem podstaw dla odstąpienia od reguły z art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a.

Na marginesie trzeba podnieść, że w kolejnym pełnomocnictwie (datowanym na [...] sierpnia 2019 r.) wprost wskazano, iż wcześniejsze pełnomocnictwa zostają wypowiedziane przez skarżącą, z czego należy wnioskować o obowiązywaniu umocowania udzielonego D. L. w czasie, gdy nadano przesyłkę zawierającą zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Wobec opisanych nieprawidłowości nie ma podstaw by uznać, że zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania było czynnością dokonaną w zgodzie z przepisami i mogło skutkować załatwieniem sprawy. Organ niewątpliwie nie skierował bowiem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania do podmiotu, o którym mowa w art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. Z kolei, nie podejmując próby wyjaśnienia charakteru i intencji złożonego przez stronę w dniu [...] kwietnia 2019 r. pisma dotyczącego adresu do korespondencji organ nie mógł uznać, że pismo to oznacza wypowiedzenie dotychczasowego stosunku pełnomocnictwa przez stronę. Warto w tym miejscu także wspomnieć, że strona jest obcokrajowcem o nieustalonym stopniu umiejętności porozumiewania się w języku polskiego. Okoliczność ta, w połączeniu z bardzo prawdopodobną, w wypadku skarżącej, nieznajomością odpowiednich przepisów, powinna skutkować szczególnie rygorystycznym stosowaniem w sprawie ustawowej zasady zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.).

Podsumowując należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do bezczynności, która w okolicznościach faktycznych sprawy miała niejako dwuetapowy przebieg. Organ pozostawał w zupełnej bezczynności przez pierwsze blisko 14 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z kolei, na tle podniesionych wcześniej błędów proceduralnych organu (pominięcie zasady z art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a.) nie można także uznać, że na dzień orzekania bezczynność organu ustała wobec podjętej przez organ w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji procesowej o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Stwierdzone nieprawidłowości w doręczeniu tego zawiadomienia skutkują brakiem podstaw do uznania, że doszło do skutecznego zakończenia postępowania.

W sprawie organ procedował więc z oczywistym naruszeniem zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady szybkości postępowania (art. 12), a także, naruszył art. 35 § 3 k.p.a.

W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził bezczynność Wojewody D. w rozpoznaniu złożonego przez stronę wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Uznając, że w sprawie nadal trwa stan bezczynności, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt II sentencji wyroku). Treść orzeczenia w tym zakresie odpowiada wymogowi ustawowemu z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W warunkach tej sprawy rzeczą organu będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie jaki charakter miało jej pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r. informujące o adresie do korespondencji (w szczególności, czy było ono związane z wypowiedzeniem pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi). W zależności od udzielonej przez stronę odpowiedzi powinnością organu będzie załatwienie sprawy przy uwzględnieniu treści art. 40 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., względnie, rozważenie konieczności ponownego wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (w pkt III sentencji wyroku), że stwierdzona bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W ocenie Sądu, nie znajduje usprawiedliwienia tak długotrwała – jak w okolicznościach analizowanej sprawy – zwłoka organu w dokonaniu oceny samej tylko kompletności wniosku. Z kolei, kwestia ustalenia ponad wszelką wątpliwość tego, czy strona działa samodzielnie w postępowaniu administracyjnym, czy też przez pełnomocnika należy do podstawowych obowiązków organu prowadzącego to postępowanie. Faktów w tym zakresie nie można domniemywać.

Sąd ma na uwadze to, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta od dłuższego już czasu nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Sposób prowadzenia postępowania w sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1.500 zł (pkt IV wyroku) uznając, że kwota ta w sposób dostateczny zrekompensuje dolegliwości związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Na wysokość przyznanej sumy pieniężnej wpłynął czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, a także, utrwalona w Sądzie praktyka przyznawania wysokości sum pieniężnych w podobnych sprawach. Należy dodać, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19, CBOSA). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA).

Mając na uwadze, że żądanie skargi dotyczyło przyznania stronie sumy pieniężnej w wyższej wysokości aniżeli przyznana przez Sąd, w pkt V sentencji wyroku Sąd oddalił dalej idącą skargę.

O kosztach postępowania (pkt VI wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, sumę 597 zł składają się – kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.