Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 598/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 ust.1 lit. c, art.200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu ‘‘Premie dla młodych rolników"; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Ł.T. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, złożonej przez Ł. T. (dalej: Strona, Skarżąca, Beneficjent) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ, Prezes ARiMR) Nr [...] z dnia [...] 2019 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] 2018 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników".

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Ł. T. złożył w dniu [...] 2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PRO W 2014-2020.

Wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy Strona przedłożyła m.in.:

1) Kopię aktu notarialnego Repertorium[...] numer [...] z dnia [...] 2016 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się z działek nr 811 i 787/3 o łącznej powierzchni 0,35 ha, nieruchomości stanowiącej działkę nr 810 o powierzchni 0,61 ha oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr 869 o powierzchni 0,07 ha;

2) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] 2016 r. dotyczącego umowy majątkowej małżeńskiej;

3) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] 2009 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się m.in. z działek nr 85, 104, 128, 129 o łącznej powierzchni 0,9265 ha;

4) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...].2016 r., dotyczącą działek nr 98, 107, 232, 187 o łącznej powierzchni 2,53 ha

5) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...].2016 r., dotyczącą działki nr 354 o łącznej powierzchni 0,30 ha

6) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...].2016 r. dotyczącą działki nr 521/2 o powierzchni 0,44 ha.

Pismem z dnia [...].2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w dniu 03.08.2016 r. Ł. T. w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. przedłożył dokumentację, m.in. umowę przedwstępną z dnia [...].2016 r. dotyczącą kupna sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej w G., w skład której wchodzi działka o numerze 1076 o powierzchni 0,98 ha.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. wydał w dniu [...] 2016 r. decyzję nr [...] o przyznaniu Stronie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, w wysokości 100.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie.

W dniu [...] 2016 r. Strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. wniosek o płatność pierwszej raty pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników (Premie dla młodych rolników) PROW 2014-2020, na podstawie którego w dniu 26.01.2017 r. została Stronie wypłacona pierwsza rata przyznanej pomocy.

Wraz z wnioskiem o płatność pierwszej raty pomocy, Strona przedłożyła m.in.;

1) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...].2016 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się z działek nr 787/1 i 1194 o łącznej powierzchni 0,09 ha oraz nieruchomości stanowiącą działkę nr 521/2 o powierzchni 0,4403 ha

2) Ewidencję zakupów i sprzedaży;

3) Zaświadczenie o numerze rachunku bankowego,

4) Umowę darowizny maszyn z dnia 07.12.2016 r.,

5) Umowę przedwstępną zakupu sadzonek borówki amerykańskiej z dnia [...].2016 r.

W dniu [...].2016 r. Ł. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w N. Są. prośbę o wyrażenie zgody na zmianę we wniosku o przyznanie pomocy oraz zmianę założeń biznesplanu.

W odpowiedzi na złożoną przez Ł. T. prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. wydał w dniu [...].2017 r. decyzję nr [...]w sprawie zmiany założeń biznesplanu i wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu przez Stronę.

W dniu [...].2017 r. Ł. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. prośbę o wyrażenie zgody na kolejną zmianę założeń biznesplanu.

W odpowiedzi na złożoną przez Beneficjenta prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. wydał w dniu [...].2017 r. decyzję nr [...] w sprawie zmiany założeń biznesplanu i wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu przez Stronę.

Z uwagi na przepisy ustawy z dnia 15.12.2016 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 5) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. pismem z dnia [...].2017 r. poinformował Stronę o zmianie organu administracyjnego właściwego do rozpoznania sprawy oraz o przekazaniu akt sprawy wnioski zgodnie z właściwością do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., który stal się organem I instancji.

W dniu [...].2018 r. Ł.T. złożył prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu.

W dniu [...]2018 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego wydał decyzję nr [...] w sprawie zmiany założeń biznesplanu i wyraził zgodę na zmianę założeń biznesplanu przez Stronę.

W dniu 24.10.2018 r. Beneficjent ponownie złożył prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu.

W dniu 19.11.2018 r., w związku z uczestnictwem w programie "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, Ł. T. złożył w ramach uzupełnienia dokumenty:

1) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] 2017 r. dotyczącego umowy sprzedaży warunkowej przenoszącej własność dotycząca działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha.

2) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] 2017 r. dotyczącego umowy przenoszącej własność działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha.

W dniu [...] 2018 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W dniu [...].2018 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania z urzędu w sprawie zmiany założeń biznesplanu do wniosku o przyznanie pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników.

W dniu [...].2018 r. Strona wniosła odwołanie do prezesa ARiMR za pośrednictwem Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR od decyzji nr [...].

Decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] 2019 r. utrzymano w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] 2018 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. S. z dnia [...] 2016 r. o przyznaniu Stronie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, w wysokości 100.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W uzasadnieniu wskazano, iż kwestie dotyczące warunków i trybu przyznawania wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW na lata 2014-2020 reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na latu 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 759, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym".

W myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego: "Decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji, następujących warunków:

1) jeżeli nie byty spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy:

a) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan,

b) rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, o którym mowa w lit. a, jako kierujący,

c) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik,

d) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

e) rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie, najpóźniej

w dniu rozpoczęcia realizacji biznesplanu, chyba że beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów na podstawie odrębnych przepisów;

2) rozpoczęcia realizacji biznesplanu;

3) złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy.

Organ wskazał, iż Ł.T. o powyższych warunkach został pouczony w decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z dnia [....2016 r. Decyzja została skutecznie doręczona Stronie w dniu 13.10.2016 r., zatem termin 9 miesięcy na realizację zobowiązań upływał w dniu 13.07.2017 r.

Jednocześnie, zgodnie § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego: "Do wniosku o płatność, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, jeżeli warunki te nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy:

1) dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa;"

Zgodnie z § 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego: "W przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji, stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy."

Analiza akt sprawy potwierdziła, że Ł. T. wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy przedłożył m.in.:

1) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] 2016 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się z działek nr 811 i 787/3 o łącznej powierzchni 0,35 ha, nieruchomości stanowiącej działkę nr 810 o powierzchni 0,61 ha oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr 869 o powierzchni 0,07 ha;

2) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...].2016 r. dotyczącego umowy majątkowej małżeńskiej;

3) Kopię aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia 28.02.2009 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się m.in. z działek nr 85, 104, 128, 129 o łącznej powierzchni 0,9265 ha;

4) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...] 2016 r., dotyczącą działek nr 98, 107, 232, 187 o łącznej powierzchni 2,53 ha

5) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...]2016 r. dotyczącą działki nr 354 o powierzchni 0,30 ha;

6) Kopię umowę dzierżawy z dnia [...]2016 r., dotyczącą działki nr 521/2 o powierzchni 0,44 ha.

W dniu 28.12.2016 r. Strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. wniosek o płatność pierwszej raty pomocy na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników (Premie dla młodych rolników) PROW 2014-2020. Wraz z wnioskiem o płatność pierwszej raty pomocy, Strona przedłożyła m.in.: Kopię aktu notarialnego Repertorium[...] numer [...] z dnia [...].2016 r. dotyczącego umowy darowizny nieruchomości składających się z działek nr 787/1 i 1194 o łącznej powierzchni 0,09 ha oraz nieruchomości stanowiącą działkę nr 521/2 o powierzchni 0,4403 ha.

Weryfikacja zgromadzonych w sprawie dokumentów potwierdziła, iż Ł. T. nie przejął w ciągu 9 miesięcy od dnia odbioru decyzji nr [...] z dnia [...].2016 r. wszystkich zadeklarowanych działek w biznesplanie na podstawie, którego została wydana decyzja, mianowicie tytuł prawny (akt własności) do działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha Ł.T. uzyskał dopiero na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z dnia [...].2017 r. dotyczącego umowy przenoszącej własność działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha.

Mając na względzie powyższe w ocenie organu Ł. T. nie spełnił warunku określonego w § 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, wskazanego również w decyzji nr [...] z dnia [...].2016 r.: "(...) przyznaje Panu Ł. T. pomoc finansową w wysokości 100000 zł (słownie: sto tysięcy złotych 0/00) z zastrzeżeniem dopełnienia przez Pana następujących warunków w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji:

1. jeżeli nie były spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy:

a) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan;(...) "

Jednocześnie wskazano, że w 2016 roku, tj. roku w którym został złożony przez Ł. T. wniosek o przyznanie pomocy średnia powierzchnia użytków rolnych w województwie małopolskim wynosiła 4,02 ha, z czego 70 % stanowi 2,814 ha.

Nadto w uzasadnieniu wskazano, że z załączonych umów dzierżaw, aktów notarialnych i Tabeli nr 4 biznesplanu Oświadczenie o posiadanych i/lub zadeklarowanych do przejęcia działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przedstawionego w biznesplanie wynika, że A.T. nabył gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 14,3477 ha (13,8341 ha użytków rolnych), z czego tylko 2,4868 ha (2,4229 ha użytków rolnych) stanowi jego własność oraz 2,83 ha (2,73 ha użytków rolnych) stanowią dzierżawy długoterminowe od osób fizycznych, a pozostałe grunty Strona użytkuje na podstawie umowy dzierżawy krótkoterminowej (umowa ustna), tym samym Strona spełniła warunek posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych równej co najmniej średniej powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, a w przypadku gdy gospodarstwo jest położone w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest niższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - równej co najmniej średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie oraz nie większej niż 300 ha, jednakże nie spełniła warunku w myśl którego przynajmniej 70 % minimalnej powierzchni gospodarstwa powinno stanowić przedmiot własności beneficjenta, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, określonego w przepisie § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego.

Organ wskazał, że analiza akt sprawy na etapie odwoławczym potwierdziła, iż Ł. T. wraz z wnioskiem o płatność pierwszej raty pomocy nie dostarczył tytułów prawnych do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, które zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego oraz decyzją [...] z dnia [...].2016 r., poświadczałyby, że 70 % minimalnej powierzchni, która stanowi średnią powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie w województwie małopolskim jest przedmiotem własności Strony, użytkowania wieczystego, dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego. Strona dostarczyła w toku postępowania jedynie tytuły prawne, potwierdzające własność Strony do powierzchni 2,4229 ha użytków rolnych, a w przedmiotowym przypadku powierzchnia ta powinna wynosić co najmniej 2,814 ha.

Z powyższych ustaleń wynika, że Ł. T. nie dopełnił warunków, do spełnienia których został zobowiązany w decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z dnia 05.10.2016 r.

W tych okolicznościach faktycznych, na podstawie § 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR zobowiązany był do wydania w dniu [...].2018 r. decyzji nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

W odpowiedzi na argumenty podniesione przez Stronę w odwołaniu Prezes ARiMR stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Prezes ARiMR wskazał, że Ł. T. w odwołaniu twierdzi, iż spełnił wszystkie warunki przyznania pomocy. Jednocześnie wskazał, iż opóźnienie w zakupie działki nr 1076 nie wynika z jego winy lecz szeregu utrudnień, zmiany przepisów dotyczących zakupu gruntu, w tym uzyskania opinii i decyzji różnych instytucji. Jednocześnie wskazuje, iż po otrzymaniu pierwszej raty pomocy w dniu 28.01.2017 r. zawarł umowę przedwstępną zakupu działki nr 1076 oraz zapłacił zadatek w kwocie 25.000 zł.

Organ nadto zauważył, iż prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty przyznanej pomocy Stronie rozpoczęło się po złożeniu przez Stronę wniosku o płatność pierwszej raty pomocy w dniu 28.12.2016 r., gdzie złożenie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy równoznaczne jest z oświadczeniem Strony, że wszystkie warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzji nr [...] z dnia [...] 2016 r., zostały spełnione. Zgodnie z przepisem § 20 ust. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego jednym z tych warunków jest nabycie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa najpóźniej do dnia złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy, który składa się w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Dostarczone w toku postępowania dokumenty potwierdzające nabycie przez Ł. T. działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha, wskazują jednoznacznie że Ł. T. jest właścicielem działki nr 1076 od dnia 07.11.2017 r.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu dotyczącej trudności i czasu uzyskania odpowiednich dokumentów pochodzących z różnych instytucji potrzebnych do sporządzenia aktu notarialnego dotyczącego umowy kupna działki nr 1076 Organ zaznaczył, iż Ł. T. w dniu 03.08.2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w N.S. przedłożył dokumentację, m.in. umowę przedwstępną z dnia 18.07.2016 r. dotyczącą kupna sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej w G., w skład której wchodzi działka o numerze 1076 o powierzchni 0,98 ha, zatem prawie 12 miesięcy przed upływem terminu na nabycie lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...] 2016 r. Jednocześnie podkreślono, iż wniosek o wyrażenie zgody w formie decyzji administracyjnej na nabycie nieruchomości rolnej w celu utworzenia gospodarstwa rodzinnego dotyczącego nabycia przez Ł. T .działki nr 1076 wpłynął do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnej w dniu 09.03.2017 r., zatem Strona nie podjęła niezwłocznie działań w celu kupna przedmiotowej działki.

Doręczenie decyzji nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników'' objętego PROW 2014-2020 z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z dnia 05.10.2016 r., rozpoczęło dla Ł. T. bieg 9-miesięcznego terminu do dokonania czynności w celu dotrzymania zobowiązań określonych w tej decyzji. Termin 9 miesięcy na realizację zobowiązań upływał w dniu 13 lipca 2017 r.

Ł. T. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...] 2019 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] 2018r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" wydanej przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, że jest krzywdząca dla Strony skarżącej Ł.T. podniósł w skardze te same argumenty, co w całym postępowaniu, dotyczące faktu, iż nie mógł dokonać notarialnego zakupu nieruchomości, albowiem zgody wydane prze organy administracji publicznej zostały wydane po czasie.

Na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to nie zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega uwzględnieniu.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zastosowanie mają wskazane przez organ przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 z p. zm.), dalej jako "ustawa".

Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

stoi na straży praworządności;

jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z treści powołanych wyżej przepisów, stanowiących w istocie modyfikację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 oraz art. 9 i 10 k.p.a. wynika, że postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie ze wskazanymi regulacjami prawnymi należy podkreślić, że stanowiąc, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od tej zasady jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

Jednakże wskazane modyfikacje ogólnych reguł postępowania administracyjnego nie oznaczają wcale, że organy ARiMR zwolnione zostały z konieczności oparcia podejmowanego rozstrzygnięcia na nie budzącym wątpliwości, wystarczającym i przekonywującym materiale dowodowym. Następstwem bowiem wskazanej modyfikacji reguł postępowania jest wzmożenia przez ustawodawcę aktywności stron postępowania, pod rygorem wywiedzenia dla nich negatywnych skutków, przy jednoczesnym ograniczeniu w stosunku do ogólnych reguł, a nie wyłączeniu zadań organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia i zebrania materiału dowodowego sprawy. Tym samym, organ w dalszym ciągu ma decydujący wpływ na kształt prowadzonego postępowania dowodowego.

Z treści cyt. przepisów ustawy nie wynika także, iż organ został zwolniony z działania podejmowanego w oparciu o pozostałe zasady ogólne, zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności ze stosowania art. 8 k.p.a.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Prezes ARiMR nieprawidłowo ocenił społeczne skutki wskazanego naruszenia prawa. Skutki te należy bowiem ocenić, w okolicznościach niniejszej sprawy, jako niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności i wymagań stawianych organom praworządnego państwa.

Zasada demokratycznego państwa prawnego wyrażona została w art. 2 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Artykuł 2 Konstytucji RP stanowi podstawę formułowania szeregu wymogów, jakie winne być realizowane przez organy państwa po to, by wyrażona w nim zasada nie była jedynie gołosłowną deklaracją ustrojodawcy. Wśród tych wymogów szczególne miejsce zajmuje kwestia ochrony zaufania obywatela do różnorodnych aktów "firmowanych" przez administrację publiczną (K. Celińska-Grzegorczyk, Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w orzecznictwie sądów administracyjnych (w:) Kodyfikacja postępowania administracyjnego na 50-lecie k.p.a., pod red. J. Niczyporuka, Lublin 2010, s. 61).

Statuowana w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania do organów państwa traktowana jest w doktrynie jako odbicie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. W dacie wydania zaskarżonej do Sądu decyzji art. 8 k.p.a. stanowił, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nadto organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący lub pogłębiający zaufanie jednostki do organów władzy publicznej nie tylko ma kształtować etykę administrowania, ale również ma na celu unikanie tworzenia takich sytuacji procesowych, które są dla stron zaskakujące, niedogodne, wskazują na niejasną zmienność ocen faktów lub uprawnień, powodują powstawania nierówności ich pozycji w postępowaniu bez należytego uzasadnienia w stanie faktycznym lub prawnym sprawy (J. Borkowski, System prawa administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2010, s. 145.). Zasada ta stanowi niejako klamrę, która spina całość zasad postępowania. Jest to bowiem zasada najszersza pod względem zakresu, a przy tym bardzo doniosła pod względem politycznym, gdyż ustawodawca wychodzi z założenia, że o sile państwa i skuteczności jego działania decyduje zaufanie obywateli do władzy państwowej (S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych k.p.a., Państwo i Prawo 1961, z. 12, s. 903). Z zasady tej wynikają dla organów prowadzących postępowanie przede wszystkim następujące dyrektywy (określone wprost przez inne zasady ogólne): respektowanie zasady równości obywateli wobec prawa; dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy; uwzględnienie wszystkich wchodzących w grę interesów i ustosunkowanie się do zgłoszonych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron; czuwanie, by uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielanie im w tym celu niezbędnych informacji; praworządne prowadzenie spraw (ścisłe przestrzeganie prawa) i sprawiedliwe ich rozstrzyganie; dążenie do przekonania stron o zasadności podejmowanych rozstrzygnięć; szybie (terminowe) załatwianie spraw; wykluczenie ujemnych następstw uchybień organu prowadzącego postępowanie dla obywatela, który działa w dobrej wierze (Z.R. Kmiecik, Postępowanie administracyjne, postępowanie egzekucyjne w administracji i postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, s. 65) - patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2018 r. , sygn. akt I OSK 2283/17, LEX nr 2467800.

Z kolei zasada proporcjonalności nakłada na organy obowiązek podejmowania działań proporcjonalnych do zamierzonego celu. Nie powinny być zatem nakładane na stronę obowiązki niewspółmierne do celu, który miałby być osiągnięty dzięki ich nałożeniu. Zasada ta została także wskazana w Kodeksie Dobrej Praktyki Administracyjnej (Dz.U.UE.2011/C 285/03), stanowiącym szczegółowe wyjaśnienie dla Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE 2010/C 083/02). W art. 6 stwierdzono, iż w "toku podejmowania decyzji urzędnik dopilnuje, aby podjęte działania były proporcjonalne do wyznaczonego celu. Urzędnik w szczególności unika ograniczania praw obywateli lub nakładania na nich obciążeń, jeśli ograniczenia te bądź obciążenia byłyby niewspółmierne do celu prowadzonych działań. W toku podejmowania decyzji urzędnik zapewnia sprawiedliwe wyważenie interesów osób prywatnych i ogólnego interesu publicznego".

Szczegółowe warunki przyznania pomocy zostały określone we wskazanym przez organ rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na latu 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 759, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem wykonawczym".

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 lit. a rozporządzenia wykonawczego: "Pomoc finansowa na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej, która najpóźniej w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy rozpocznie jako kierujący prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 2, w gospodarstwie o łącznej powierzchni gruntów ornych, sadów, łąk trwałych, pastwisk trwałych, gruntów rolnych zabudowanych, gruntów pod stawami i gruntów pod rowami, zwanych dalej "użytkami rolnymi", równej co najmniej powierzchni minimalnej, którą stanowi średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju, a w przypadku gdy gospodarstwo jest położone w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest niższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju - średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie oraz nie większej niż 300 ha. "

Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego:

" 1. Przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie sumuje się powierzchnię użytków rolnych stanowiących przedmiot:

1) własności;

2) użytkowania wieczystego;

3) dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie umowy dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony lub na okres co najmniej 5 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 łat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy;

4) dzierżawy od podmiotów innych niż wymienione w pkt 3, na podstawie umowy dzierżawy zawartej:

a) w formie aktu notarialnego albo z datą pewną oraz

b) na okres co najmniej 10 lat, jednak nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy

2. Powierzchnia użytków rolnych stanowiących przedmiot własności beneficjenta, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego powinna stanowić przynajmniej 70% minimalnej powierzchni, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 lit. a."

W myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego: "Decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji, następujących warunków:

1) jeżeli nie byty spełnione w dniu wydania decyzji o przyznaniu pomocy:

a) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan,

b) rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, o którym mowa w lit. a, jako kierujący,

c) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik,

d) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

e) rozpoczęcia prowadzenia ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie, najpóźniej

w dniu rozpoczęcia realizacji biznesplanu, chyba że beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów na podstawie odrębnych przepisów;

2) rozpoczęcia realizacji biznesplanu;

3) złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy.

Bezspornym między stronami jest, że Skarżący jest właścicielem działki nr 1076, bezspornym jest też, iż winien był przedłożyć do organu dokumenty potwierdzające spełnienie powyższych wymagań w terminie wskazanym w cyt. przepisach.

Tak się nie stało, albowiem dokumenty potwierdzające nabycie przez Ł.T. działki nr 1076 o powierzchni 0,98 ha, wskazują jednoznacznie, że Ł. T. jest właścicielem działki nr 1076 od dnia 7 listopada 2017 r.

Skarżący w całym postępowaniu, jak też i w skardze podnosił, iż opóźnienie w zakupie działki nr 1076 nie wynika z jego winy, lecz z szeregu utrudnień, wynikających ze zmiany przepisów dotyczących zakupu gruntu, które spowodowały, iż musiał uzyskać opinie i decyzje różnych instytucji. Jednocześnie Skarżący wskazuje, iż po otrzymaniu pierwszej raty pomocy w dniu 28 stycznia 2017 r. zawarł umowę przedwstępną zakupu działki nr 1076 oraz zapłacił zadatek w kwocie 25.000 zł.

Trzeba zgodzić się z organem, iż prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty przyznanej pomocy Stronie rozpoczęło się po złożeniu przez Stronę wniosku o płatność pierwszej raty pomocy w dniu 28 grudnia 2016 r., gdyż złożenie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy równoznaczne jest z oświadczeniem Strony, że wszystkie warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja (tu decyzja Nr [...] z dnia [...].2016 r.) zostały spełnione. Zgodnie z przepisem § 20 ust. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego jednym z tych warunków jest nabycie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie oraz przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa najpóźniej do dnia złożenia wniosku o płatność pierwszej raty pomocy, który składa się w terminie 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.

Podnoszona w odwołaniu kwestia dotycząca trudności i czasu uzyskania odpowiednich dokumentów pochodzących z różnych instytucji potrzebnych do sporządzenia aktu notarialnego dotyczącego umowy kupna działki nr 1076 była rozpatrywana przez organ. Uznał on, że Ł.T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. w dniu 3 sierpnia 2016 r. stosowną dokumentację, w tym m.in. umowę przedwstępną z dnia 18 lipca 2016 r. dotyczącą kupna nieruchomości gruntowej położonej w G., w skład której wchodzi działka o numerze 1076 o powierzchni 0,98 ha, a więc prawie 12 miesięcy przed upływem terminu na nabycie lub wejście w posiadanie gospodarstwa, którego rozwoju dotyczy biznesplan (zatwierdzony decyzją nr [...] z dnia [...].2016 r). Natomiast wniosek o wyrażenie zgody w formie decyzji administracyjnej na nabycie nieruchomości rolnej w celu utworzenia gospodarstwa rodzinnego dotyczącego nabycia przez Skarżącego działki nr 1076 wpłynął do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych dopiero w dniu 9 marca 2017 r., zatem w ocenie organu Strona nie podjęła niezwłocznie działań w celu kupna przedmiotowej działki.

Sąd zgadza się również z organem, iż termin 9 miesięcy na realizację zobowiązań przez Stronę skarżącą, wskazany w przepisach rozporządzenia, jest terminem materialnoprawnym, w związku z czym nie może być przez organ zmieniony ani przywrócony. Terminów prawa materialnego, co nie jest kwestionowane, ani w orzecznictwie, ani w doktrynie, nie można przywrócić. Jedynie terminy zawite, a więc dotyczące czynności procesowych są przywracalne. Do terminów materialnoprawnych nie mają więc zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58-60), dotyczące możliwości przywrócenia terminu przewidzianego przez prawo dla dopełnienia określonej czynności procesowej." (patrz: wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 778/10 z dnia 22 października 2010 r.; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).

Nie można jednakże w ocenie Sądu, zgodzić się ze skutkiem wynikającym z działań organów państwa. Mianowicie Skarżący z uwagi na długotrwałe postępowanie prowadzone przez Agencję Nieruchomości Rolnych, będzie ponosił konsekwencje finansowe związane ze stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

Nie można bowiem zaprzeczyć, iż decyzja Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych – wydana w wyniku wniosku Skarżącego z dnia 3 marca 2017 r. (data wpływu do organu 9 marca 2017 r.) - została wydana dopiero w dniu [...] 2017 r., a więc już po dacie [...] 2017 r., z którym to dniem upływał Skarżącemu termin do dokonania czynności zgodnie z cyt. przepisami.

Postępowanie prowadzone przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych trwało bowiem prawie 5 miesięcy i tym samym było prowadzone z naruszeniem zasad wynikających z art. 35 k.p.a.

Dla Sądu kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, iż Skarżący bez wymaganej prawem decyzji Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych nie mógł skutecznie dokonać zakupu przedmiotowej nieruchomości rolnej, co wynika wprost z zapisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2052 z p. zm.), a w szczególności z dodanego do tej ustawy art. 2a, który wszedł w życie z dniem 30 kwietnia 2016 r. (na podstawie art. 7 pkt 4 ustawy zmieniającej z dnia 14 kwietnia 2016 r., Dz. U. z 2016 r., poz. 585).

Tym samym działania, jakie podjął Skarżący tj. wystąpienie w dniu 3 marca 2017 r. o otrzymanie zgody, a więc na 4 miesiące przed upływem terminu do złożenia dokumentów do organu, nie winno być traktowane jako bezczynność Strony i lekceważenie obowiązków nałożonych przepisami i decyzją przyznającą pomoc, tak jak na to wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Na marginesie Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż w treści uzasadnienia decyzji organu II instancji znalazły się twierdzenia dotyczące innej osoby, niż osoba Skarżącego, jak też innego organu (osoby A. T. oraz Dyrektora W. OR ARiMR), a tym samym treść uzasadnienia mogła wprowadzić w błąd Skarżącego co do jej słuszności i rzetelności.

Mając zatem na względzie fakt, iż Skarżący, co prawda z opóźnieniem, jednakże nie wynikającym z jego zaniechania i z powodów od niego niezależnych, a z powodu działania organów, dopełnił obowiązku stania się właścicielem spornej nieruchomości rolnej, organ winien przyjąć, iż zastosowanie wobec Skarżącego regulacji § 21 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego narusza dyspozycję art. 8 k.p.a. i zawartej tam zasady równego traktowania i proporcjonalności.

W ocenie Sądu stwierdzić zatem należało, że organy nie rozważyły dostatecznie wskazanych okoliczności, organ powinien zaś szczegółowo wyjaśnić, a następnie umotywować zajęte stanowisko w tym zakresie, zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ - przestrzegając zasad postępowania administracyjnego i mając na względzie powyższe rozważania Sądu - winien rozpatrzyć sprawę w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę skarżącą, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 697 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (200 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł),jak również zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).