Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 251/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, niebędącego aktem prawa miejscowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skarg M.S., Ma.S., M.T., S.G., P.S., K.B. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 ust. 9 pkt 1, 2, 3, 4, 5 litera "a", "c", "d", "e", "f", "g"; II. zasądza od Rady Miasta P. na rzecz skarżącej M.S., M.T. i Ma.S. kwoty [....]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Rady Miasta P. na rzecz skarżących S.G., P.S., K.B. kwoty [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka


UZASADNIENIE

Rada Miasta P. uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. w § 1 ust. 9 pkt 1, 2, 3, 4, 5 litera "a’, "c", "d", "e", "f", "g" odrzuciła zarzuty wniesione do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie węzła A. w P. w sprawie:

1) nieuwzględnienia stanów prawnych terenu objętego planem,

2) braku rozwiązań w zakresie uzbrojenia terenu,

3) zmiany przeznaczenia terenów nieruchomości na cele przemysłowe oraz częściowo na cele leśne,

4) planowanego układu komunikacyjnego w rejonie węzła A., który nie pozwala na przeprowadzenie odpowiednich mediów na teren będący własnością wnioskodawców,

5) przeznaczenia działki o nr "1" ark. 18 na cele infrastruktury energetycznej

wniesione przez:

a) M.T.

c) S.G.

d) M.S.

e) Ma.S.

f) P.S.

g) K.B.

W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, co następuje:

Celem sporządzenia i uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego jest między innymi umożliwienie dokonania przekształceń funkcjonalno-przestrzennych związanych z rozwojem istniejącego zakładu przemysłowego.

Po ogłoszeniu w prasie dnia 14 listopada 2002r. przez Prezydenta Miasta P. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu węzła A. w P., w dniu 11 grudnia 2002r. wpłynął wniosek Spółki "A" o przeznaczenie, na cele przebudowy istniejącego zakładu, części terenów pomiędzy ulicą B., L. i północną granicą Spółki "A", torem kolejowej obwodnicy towarowej, ul. W.

Skutkiem przyjętego wniosku przeznaczono całość terenów położonych na wschód od ul. B. do torów kolejowych obwodnicy towarowej na cele przemysłowe dla jednego inwestora, istniejącej w tym miejscu Spółki "A".

Podkreślono, że ustalanie przeznaczenia i zasad gospodarowania terenem dokonywane jest w miejscowym planie i należy do zadań własnych gminy.

Wywiedziono także, że w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się prawo własności, jednak nie ma ono decydującego znaczenia przy określaniu przeznaczenia dla poszczególnych terenów objętych projektem planu.

Ustalając zakres regulacji objętych planem dopuszcza się wynikającą z tej konstrukcji ingerencję w prawo własności. Ingerencja ta nie prowadzi do odjęcia tego prawa. Po uchwaleniu projektu planu właścicielom przysługują prawa wynikające z art. 36 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Projekt planu zakłada wyposażenie terenu w pełną infrastrukturę techniczną, zgodnie z docelowymi potrzebami jednego inwestora.

Projekt nie przewiduje infrastruktury technicznej dla innych inwestorów niż Spółka "A".

Zarzut o braku rozwiązań w zakresie uzbrojenia wynika z nieodczytania powyższych założeń.

W uzasadnieniu wywiedziono, że celem sporządzenia i uchwalenia planu jest opracowanie w dokładniejszej skali niż skala miejscowego planu rozwiązań komunikacyjnych na obszarze objętym planem.

Po rozrysowaniu projektu układu komunikacyjnego w skali 1 : 1000 część terenów, które były zarezerwowane na cele komunikacji okazało się zbędne na cele komunikacyjne i zostały przeznaczone na cele zieleni leśnej.

Ulica B. może służyć jako awaryjny zjazd dla służb Energetyki P. Przemawia za tym klasa ulicy B., położenie działki nr "1" pomiędzy bezkolizyjnymi węzłami.

Skargę na powyższą uchwałę w zakresie odrzucenia zarzutów złożyli: M.S., Ma.S., M.T., S.G., P.S., K.B.

W ich ocenie uchwała ta była nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w przepisach art. 2. 20, 21, 64.

Zażądali stwierdzenia nieważności uchwały. Podnieśli, że z uzasadnienia uchwały nie wynika, co zadecydowało o wyborze inwestora, dla którego przeznaczono w planie sporny teren.

Nie sposób więc wywnioskować jakiemu interesowi publicznemu, czy społecznemu ma to służyć zważywszy na możliwość przeznaczenia terenu pod aktywizację gospodarczą, co dałoby możliwość inwestowania na tym terenie na zasadach wolnorynkowych innym inwestorom. Tego rodzaju praktyka ingeruje w sposób sprzeczny z prawem w przysługujące prawo własności.

Na uwagę zasługuje też, zdaniem skarżących, że część zarzutów została pominięta, tj. nie została objęta skarżoną uchwałą. Narusza to art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Rada Miasta P. w odpowiedzi na skargę zażądała jej odrzucenia.

Podkreślono, ze skarga nigdy nie została złożona do Rady Miasta P. Trafiła bowiem do Kancelarii Urzędu Miasta P.

Ponadto skarżący nie wezwali, zgodnie ze swym obowiązkiem, Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe stanowi o konieczności odrzucenia skargi w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).

Podkreślono, w odpowiedzi na skargę, że określone przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego mieści się w zagwarantowanym ustawowo władztwie planistycznym gminy.

Ustalając zakres regulacji objętych planem, w tym szczególnie warunki zagospodarowania terenów, art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dopuszcza wynikająca z tej konstrukcji ingerencje w prawo własności. Sąd Najwyższy w orzeczeniu II ARN 49/93, SNC 1994 nr 9 poz. 181 stwierdza, że ograniczenia prawa własności wynikające z ustaleń planów przestrzennych są skuteczne, gdy zostały wprowadzone z zachowaniem przepisów o planowaniu przestrzennym.

W przedmiotowej sprawie istotny jest także interes społeczny. Przeznaczenie spornego terenu pod rozbudowę Spółki "A" umożliwi rozwój zakładu pracy zatrudniającego kilka tysięcy osób. Planowana inwestycja ma wpływ na rozwój całego rejonu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się zasadne.

Rada Miasta P. dopuściła się naruszenia przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.). Uzasadnienie zaskarżonej uchwały pozostaje w sprzeczności z tym przepisem. Wbrew zawartemu w nim obowiązkowi nie wyłuszczono w uchwale przyczyn odrzucenia zarzutów skarżących. Uzasadnienie zawiera jedynie informację o przeznaczeniu spornego terenu na cele przemysłowe dla jednego inwestora – istniejącej w tym rejonie – Spółki "A". Powodów takiego stanu rzeczy nie podano. Opisane zaniechanie nie pozwala Sądowi na jednoznaczną ocenę zgodności z przepisami prawa planowanych rozwiązań w zakresie zagospodarowania przestrzennego, a przez to co do zasadności złożonych zarzutów. W istocie bowiem ograniczenie praw właścicielskich, a do takich zaliczyć należy planowany projekt, musi mieć umocowanie w przepisach prawa. Ograniczenie to w niniejszym wypadku przejawia się w planowaniu przeznaczenia terenu dla inwestora nie mającego doń tytułu wbrew zamierzeniom osób tytuł ten posiadających.

Obowiązek poszanowania prawa własności stanowi Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 21), Kodeks cywilny (art. 140). Obowiązek ten zapisany został także w art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Prawo gminy do ustalania przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu nie oznacza w żadnym razie jej dowolności. Gmina ograniczona jest w tym względzie wyżej cytowanymi przepisami. Każdorazowo zatem, czyniąc ustalenia na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, winna mieć na uwadze także interes prawny mającego tytuł prawny do terenu objętego planem. Ograniczenie jego praw winno być szeroko rozważone w odniesieniu do planów gminy i znajdować umocowanie w przepisach prawa.

Jako przykład ograniczeń wskazać należy także przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.).

Mając na względzie powyższe należało stwierdzić nieważność spornej uchwały (art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminy – Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.)

Dodatkowo zważyć należy, iż Sąd nie podziela stanowiska Rady Miejskiej w P., co do niedopuszczalności skargi z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego przepisem art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym w zakresie wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Sposób i tryb zaskarżania uchwał w przedmiocie odrzucenia zarzutów określony jest w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie zawiera on nakazu poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

Identyczne stanowisko zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie od wielu lat, np. uchwała z dnia 11 października 1999r. OPS 9/99.

Zwrócić należy uwagę na fakt błędnego pouczenia skarżących o możliwości zaskarżenia spornej uchwały do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w P. Poczynając od 01 stycznia 2004r. sądem właściwym do rozpoznania skargi o niniejszym przedmiocie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. i pouczenie winno powyższe uwzględniać (art. 1, 2, 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1270).

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).

/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka

MarK