Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 550/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. w sprawie ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w J. w likwidacji na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia [...]lutego 2005 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Starosta O. decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku [...], na podstawie art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 104 kpa, art. 7d ust. 1, art. 20, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1984 roku- Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 100 poz. 1086 z późń. zm. ) oraz § 46, § 47 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454) w celu uzgodnienia stanu operatu ewidencji gruntów i budynków wsi P. gm. R. pow. O., woj. W. w zakresie położenia wskazanych tam nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym zatwierdził zmiany polegające na:

1) wykreśleniu działek:

a) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 2,60 ha

b) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 9,10 ha

c) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,93 ha

d) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 23,09 ha

będących we władaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w J. w Likwidacji

1) wpisaniu w ich miejsce działek

a) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 2,30 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002 r. własność RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

b) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 0,30 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych tj. [...].03.2002 r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. 8.03.2002r. własność Skarbu Państwa – w użytkowaniu RSP w J. w Likwidacji;

c) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 2,82 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03. 2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj [...].03.2002r. własność p. J.G.( KW [...]);

d) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 0,81 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

e) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,47 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność RSP w [...] w Likwidacji ( KW [...]);

f) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,10 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

g) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 0,83 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

h) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 2,96 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

i) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 4,19 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. własność P. J.N. ( KW [...]);

j) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,04 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...]03.2002r. własność PP. K. S. do ¼ cz. oraz K. L. do ¾ cz. ( KW [...]);

k) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,25 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. 8.03.2002r. własność P. J. G. ( KW [...]);

l) nr [...]arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 5,12 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...]03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. oraz wykazu zmian gruntowych z dn. [...].08.2003r. własność Skarbu Państwa – w samoistnym posiadaniu RSP w J. w Likwidacji ( KW [...]);

m) nr [...] arkusz ewidencyjny nr 2 o pow. 0,53 ha stanowiącej w dniu sporządzenia wykazu zmian gruntowych, tj. [...].03.2002r. i wprowadzenia zmian w operacie egib, tj. [...].03.2002r. oraz wykazu zmian gruntowych z dn. [...]08.2003r. ( wprow. [...].08.2003r.) własność Skarbu Państwa – w samoistnym posiadaniu RSP w J. w Likwidacji ( b.o.h.);

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że na wnioski Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w J. w Likwidacji po wnikliwej analizie stanów prawnych na podstawie dostępnych dokumentów ustalono tytuły prawne do poszczególnych nieruchomości. Wzięto przy tym pod uwagę wpisy w księgach wieczystych oraz decyzje administracyjne. Dla dokonania zmian w operacie ewidencji dokonano graficznego rozliczenia poszczególnych kompleksów gruntów utworzonych przy odnowieniu operatu ewidencji gruntów w 1978r. Utworzone wtedy działki zawierały w sobie nieruchomości stanowiące własność RSP, Skarbu Państwa, grunty wkładowe członków RSP, czy dawne drogi publiczne. Dalej wskazano, że po ustaleniu tytułów prawnych do poszczególnych nieruchomości zostały sporządzone wykazy zmian gruntowych z [...]marca 2002 r. i [...] sierpnia 2003 r. a następnie dokonano zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Wnioskodawczyni w toku postępowania wyjaśniającego nie udokumentowała natomiast tytułu własności do obecnych działek nr [...],[...] i [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w J. w Likwidacji wniosła o uchylenie decyzji Starosty O. w części dotyczącej punktu 2 podpunkt 1, która jej zdaniem jest błędna i niepełna w stosunku do wniosków kierowanych do Wydziału Geodezji.

W szczególności według odwołującej zaskarżona decyzja nie zawiera operatu zmian własności gruntów nabytych aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1995 roku- umowa kupna- sprzedaży zawarta pomiędzy H. P. żoną zmarłego S. P. a RSP w J., dotyczącą niezabudowanej nieruchomości położonej w P. o pow. 5,47 ha objętej księgą wieczystą nr [...]. Zdaniem Strony Wydział Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami nie dopełnił swego obowiązku i nie dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego przez wprowadzenie zmian wynikających z powyższego aktu notarialnego.

Likwidator Spółdzielni zwrócił też uwagę, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano jaka jest podstawa prawna własności Skarbu Państwa do działki [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. – [...] na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że działka nr [...] i jej powierzchnia jest tożsama z działką [...]. Działka nr [...]o pow. 0,30 ha powstała natomiast w późniejszym okresie w części z powierzchni zlikwidowanej ( przemieszczonej) drogi oznaczonej wówczas jako działka nr [...] i częściowo z działki nr [...]. Działka nr [...] była użytkowana przez RSP w J., a przy odnowieniu ewidencji gruntów i budynków w 1978r. oba te obszary zostały połączone, tworząc działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2.600 ha ( mimo innych tytułów prawnych). Z rejestru gruntów dokonanego przed odnowieniem ewidencji wynika bowiem, że działka [...]ma pow. 2.300 ha. Działka [...] ( wcześniej [...]) stanowi własność RSP w Likwidacji- zapisana w KW nr [...], a wydzielona z działki nr [...] działka nr [...]o pow. 0,300 ha jest własnością Skarbu Państwa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyznał tez, że rzeczywiście grunty o obszarze 5,4700 ha nabyte przez RSP w J. od H. P. nie znalazły się w orzeczeniu decyzji Starosty O. z dnia [...] lutego 2005 roku w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, albowiem w decyzji o wprowadzeniu zmian do ewidencji nie można orzekać o tytułach własności nieruchomości. Wyjątek stanowi jedynie decyzja rozstrzygająca w wyniku przeprowadzonego postępowania o scaleniu i wymianie gruntów.

Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego w 1969 roku scalenia gruntów do księgi wieczystej [...], Tom IV na rzecz S. P. wpisano działki o nr [...],[...],[...],[...] i [...] o powierzchni ogólnej 6.7300 ha. W 1975 roku S. P. zbył działki o nr [...] i [...], a w KW pozostały działki nr [...],[...] i [...]o pow. ogólnej 5.4700 ha. Powyższa księga została zamknięta w dniu [...]kwietnia 1988 roku, a cały obszar gospodarstwa o pow. 5.4700 ha przeniesiono do KW nr [...]. Na skutek zaniechań do operatu ewidencji gruntów nie wprowadzono w pełni wyników scalenia gruntów w 1969 roku. W wykazie oświadczeń właścicieli i użytkowników gruntów [...] sierpnia 1969 roku wpisane są na rzecz S.P. działki nr [...],[...],[...],[...]o pow. ogólnej 6.600 ha. Po przeprowadzonym w 1978 roku odnowieniu ewidencji gruntów położonych na przedmiotowym terenie działkom nadano nowe numery ewidencyjne i tak działka nr [...] otrzymała nr [...], działka nr [...] otrzymała nr [...] a działka nr [...] numer [...].

W 1983 roku przeprowadzono nowe postępowanie scaleniowe gruntów wsi P. zatwierdzone decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...] października 1983 roku nr [...]. Nie był jednak jego uczestnikiem S. P., choć grunty, które otrzymał po scaleniu w 1969 roku tj. działki nr [...] i nr [...] zostały włączone do obszaru scalonych gruntów. W miejsce S. P. dla działek [...] i [...] jako uczestników scalenia ( tak w /wym decyzji jak i we wniosku do PBN w W. o dokonanie zmian zapisów w księgach wieczystych) wpisano L. i S. K. z informacją, że przedmiotowe grunty stanowią ich własność i są zapisane w KW nr [...]. Działki [...] i [...] zostały zaś nadane H. P. i jego żonie P. oraz wpisane do KW nr [...]. Natomiast S. P., choć jego grunty ( z wyjątkiem działki [...]) zostały włączone do masy scaleniowej, nie otrzymał w zamian żadnych gruntów zamiennych.

Dodatkowo organ odwoławczy podał, że w dniu 30 grudnia 1983 roku Kierownik Rejonowego Biura Geodezji w P. ( siedziba w C. ) wydał z ewidencji gruntów i budynków dokument dla celów prawnych ( opis i mapy na działki [...] i [...]), w którym L. i S. K. zostali wpisani jako współwłaściciele w/wym działek i podano numer KW [...].

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nieupoważnionym było też wydanie przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych z siedzibą w C. Rejonowy Oddział w W. w dniu [...] października 1995 roku wypisu z rejestru gruntów na działki nr [...], nr [...] i nr [...] z wpisem na rzecz H. P., ponieważ w tym czasie takiego zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków nie było.

Organ II instancji podkreślił też, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...] października 1983 roku w sprawie scalenia gruntów spowodowała nieodwracalne skutki prawne, choć właściciel działek włączonych do masy scalanych gruntów bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Wskazał jednocześnie, że wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa ( brak udziału strony w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony, a uchylenie decyzji z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt. 3-8 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat.

W tej sytuacji organ odwoławczy uznał za zasadne roszczenia odwołującej się Spółdzielni w stosunku do gruntów nabytych w dniu [...] grudnia 1995 roku na podstawie aktu notarialnego w Rep. A. [...] z wyłączeniem działki nr [...] o pow. 0.6000 ha, która to w ewidencji gruntów i budynków jest wpisana na rzecz RSP w J. w Likwidacji. Ponieważ jednak decyzją w postępowaniu o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków organ administracji nie jest władny do sprostowania zapisów w księgach wieczystych odnoszących się do tytułów własności ani przeniesienia własności nieruchomości zapisanych na rzecz innych podmiotów, to likwidator Spółdzielni powinien wystąpić do właściwego sądu rejonowego z wnioskiem o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem faktycznym.

W skardze na powyższą decyzję Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w J. w Likwidacji reprezentowana przez Likwidatora W. N. wniosła o dokonanie takich sprostowań w operacie ewidencji gruntów, które wynikają ze stanu faktycznego własności opartej na księdze wieczystej KW [...] obecnie KW [...], gdzie właścicielem działek gruntu [...],[...],[...]o pow. 5,47 ha jest skarżąca.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w J. umową sprzedaży- akt notarialny z dnia [...] grudnia 1995 roku nabyła od H. P. właściciela zapisanego w KW [...] działki o nr [...],[...],[...] oraz, że grunty te były i są we władaniu Spółdzielni do dzisiaj.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Ponadto organ odwoławczy dodał, że działka nr [...] wchodząca w skład nabytych przez skarżącą od H. P. jest zapisana na rzecz Spółdzielni w operacie ewidencji gruntów i budynków pod pozycją rejestrową [...]. W związku zaś z błędnymi działaniami organu administracji przy scalaniu gruntów w 1983 roku działki o numerach [...] i [...] nie zostały odpisane z KW nr [...], a równocześnie zostały wpisane do KW nr [...] ( obecnie [...]). Nastąpiły więc skutki prawne, których nie można sprostować w postępowaniu administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, ale z innych powodów niż wskazane przez skarżącą Spółdzielnię.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu ostatnio cytowanej ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Powyższe oznacza, ze Sąd badając zaskarżoną decyzję i postępowanie w którym została wydana obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa materialnego jeśli miały wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz te naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

W przedmiotowej sprawie Starosta O. decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku na wnioski złożone przez RSP w J. w Likwidacji zatwierdził zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym P., gm. R. a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , po rozpoznaniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach swego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił równocześnie dlaczego działki o numerach [...] i [...] nabyte przez Spółdzielnię od H. P. aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1995 roku nie mogły zostać wpisane w ewidencji gruntów i budynków na jej rzecz.

Przedmiot skargi stanowi w zasadzie brak wpisu do operatu ewidencji gruntów i budynków działek nabytych aktem notarialnym w Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1995 roku.

Organ II instancji słusznie zauważył, iż pomimo różnych błędów, w tym błędnej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w R. z dnia [...] października 1983 roku zatwierdzającej scalenia gruntów we wsi P. , Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w J. w Likwidacji poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może dochodzić swoich praw właścicielskich do działek nabytych od H. P.. Pogląd, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych ( por. min. wyrok NSA z 19 kwietnia 2001 roku, II SA 862/00, LEX nr 53361).

Ustawa z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje bowiem organom ewidencyjnym uprawnień do samodzielnego rozstrzygania w zakresie tytułów prawnych podlegających wpisowi, ani też o ewentualnych niezgodnościach w księgach wieczystych.

Niezależnie jednak od oceny niniejszej sprawy pod kątem zastosowania prawa materialnego Sąd stwierdził naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania. Adresatem decyzji Starosty O. z dnia [...] lutego 2005 roku i organu odwoławczego poza wnioskodawczynią tj. Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną w J. w Likwidacji byli pozostali właściciele działek, których decyzja dotyczyła a mianowicie: G. J., S.K., L. K. i J. N.. Powyższa decyzja nie została skutecznie doręczona jednej ze stron, a mianowicie J.N.. Jak wynika z adnotacji poczty skierowano ją do osoby zmarłej. Organy administracji publicznej nie ustaliły jednak daty zgonu i ewentualnego wpływu tej okoliczności na dalszy tok postępowania administracyjnego. Nie zwrócono się w szczególności do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego o odpis skrócony aktu zgonu J. N..

Wskutek śmierci osoby fizycznej gasną jej prawa i obowiązki, o ile mają charakter osobisty i niezbywalny, a pozostałe przechodzą na inne osoby stosownie do ich uprawnień w tym zakresie.

W zaistniałej sytuacji rzeczą organów administracji publicznej było ustalenie, czy istnieją ewentualni następcy prawni zmarłego J. N. ( np. poprzez zwrócenie się do właściwego Sądu Rejonowego o podanie, czy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po wyżej wymienionym) oraz powiadomienie ich o toczącym się postępowaniu administracyjnym i treści decyzji.

Art. 97 § 1 pkt 1 kpa wskazuje śmierć strony jako przyczynę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy tutaj wyraźnie podkreślić, że koniecznym jest jednak, aby śmierć strony miała miejsce po wszczęciu postępowania, w jego toku, aby nie czyniła postępowania bezprzedmiotowym i aby wezwanie spadkobierców zmarłej osoby nie było możliwe i nie zachodziłyby okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa.

Sąd dopatrzył się w działaniu organów obu instancji przede wszystkim istotnego naruszenia o charakterze procesowym przepisu art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstępstwo od wyrażonej powyżej zasady wysłuchania stron może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy załatwienie danej sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną ( art. 10 § 2 kpa).

Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie prawo strony do zajęcia stanowiska wobec całości zebranych w sprawie dowodów i żądań koreluje z kategorycznym obowiązkiem lezącym po stronie organu prowadzącego postępowanie i polegającym na konieczności pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia oraz na wstrzymaniu się od wydania decyzji do czasu ( określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia tego oświadczenia. Termin zakreślony stronie do zapoznania się z dowodami winien być przy tym terminem realnym, umożliwiającym danie stronie odpowiedniego czasu do ustosunkowania się do tegoż materiału dowodowego. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu pouczenia strony przez organ o przysługującym jej prawie stanowi zatem o naruszeniu przez ten organ obowiązku ustalonego w art. 10 § 1 kpa ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005r., s. 84-86, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005r. s. 163-164 i R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005r., s. 56-57 oraz wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r., sygn. II SA 1095/00, LEX nr 53441, wyrok NSA z 6 października 2000r., V SA 316/00, LEX nr 50116). Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest przy tym uznawane za kwalifikowaną wadę procesową, stanowiącą podstawę wznowienia postępowania- określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa- i to niezależnie od tego, czy takie naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu stwierdzić nie można. Ta okoliczność ma charakter formalny w tym sensie, iż sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód wznowienia. Przepis art. 145 § 1 pkt. 4 kpa nie żąda bowiem stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony, czy stwierdzenia, iż udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy ( zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005. s. 647 oraz wyrok NSA z 1 lipca 1997r., sygn. IV SA 595/99, LEX nr 47888 i wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1999 roku sygn. III SA/Po 979/98, LEX nr 39458).

W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził brak dowodów o pouczeniu Likwidatora Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w J. W. N. o prawie do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dotyczy to zarówno postępowania przed Starostą O. jak i organem II instancji. A jak wynika między innymi z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2005roku powodem przedłużenia terminu rozpatrzenia odwołania była konieczność pozyskania jeszcze dodatkowej dokumentacji z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O.. Takie zapoznanie z całym materiałem dowodowym dałoby skarżącej również możliwość potwierdzenia, czy działka o nr [...], dawna [...] jest faktycznie wpisana w ewidencji gruntów na rzecz RSP w J. w Likwidacji.

Nie rozstrzygając, wobec powyższych rozważań, o faktycznym wpływie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa na treść podjętych decyzji Sąd uznając w szczególności, że doszło do naruszenia prawa stanowiącego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i ją poprzedzającą decyzję Starosty O. i orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania decyzji organu II instancji Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy- jak w punkcie 2 orzeczenia.

/-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska

K.P.