Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 192/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 36, art. 40
journal: Dz.U. 2013 poz 50
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
article: art. 28, art. 72
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółdzielnia [...] jako podmiot skupujący uczestniczyła w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, który funkcjonował w Polsce od 1 kwietnia 2004r. do 31 marca 2015r. i został zniesiony na mocy art. 230 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013. Mechanizm ten był prowadzony w oparciu o przepisy Rozdziału 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (w brzmieniu na dzień 2 października 2015r. – Dz. U. z 2013r. poz.)

W dniu [...] sierpnia 2019 roku do Dyrektora OT KOWR w B. wpłynął wniosek Spółdzielni z dnia [...] lipca 2019r. o stwierdzenie nadpłaty wynikającej z poniesionej w nadmiernej wysokości i odprowadzonej przez nią jako podmiot skupujący opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2013-2014 i 2014-2015, ustalonych dla dostawców hurtowych – w łącznej wysokości [...] zł – stosownymi decyzjami indywidualnymi Dyrektora OT ARR w B. wydanymi w roku 2014 i 2015 i decyzjami zamiennymi, polegającą na rozłożeniu na nieoprocentowane raty przedmiotowej opłaty wydanymi we wrześniu 2015r. W uzasadnieniu wniosku Strona podkreśliła, iż wywiązała się z obowiązku przekazania należnej opłaty od wszystkich dostawców hurtowych. Ponadto Strona wykazała, powołując się na art. 28 § 1 O.p., iż przysługuje jej wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacenia podatków pobranych na rzecz budżetu państwa w wysokości 0,3% przekazanej kwoty, która z wyliczeń strony wynosi [...] zł.

Po rozpatrzeniu wniosku, w dniu [...] października 2019r. Dyrektor OT KOWR w B. wydał w stosunku Spółdzielni [...] decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji strona odwołała się.

W odwołaniu Strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, tj.:

1. Art. 75 § 2 i art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900, z późn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi – podmiotowi skupującemu – nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;

2. Art. 41 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2019r. poz. 1430), poprzez pominięcie jego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy;

3. Art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019r. poz. 869) poprzez jego błędną wykładnię.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W związku z przekroczeniem kwoty krajowej w roku kwotowym 2013/2014 Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego (ARR) w B., przesłał do Spółdzielni [...] informację o wysokości należnej opłaty, z której wynika, iż należna opłata jaką Spółdzielnia zobowiązana była przekazać do Prezesa ARR przed dniem [...] października 2014r. wynosiła [...] zł. Natomiast w związku z przekroczeniem kwoty krajowej w roku kwotowym 2014/2015, Spółdzielnia zobowiązana została przez Dyrektora OT ARR w B., do wniesienia należnej opłaty przed dniem:

• 1 października 2015r. – I rata w wysokości [...] zł

• 1 października 2016r. – II rata w wysokości [...] zł

• 1 października 2017r. – III rata w wysokości [...] zł

Spółdzielnia [...] na dzień wydania niniejszej decyzji dokonała następujących wpłat:

1. Rok kwotowy 2013/2014

Kwota wpłaty [...] zł w całości zaliczona na poczet rozliczenia należnej opłaty.

2. Rok kwotowy 2014/2015

Kwota wpłaty [...] zł zaliczona w całości na poczet rozliczenia I raty należnej opłaty,

Kwota wpłaty [...] zł zaliczone w całości na poczet rozliczenia II raty należnej opłaty,

Kwota wpłaty [...] zł zaliczona w całości na poczet rozliczenia III raty należnej opłaty,

Ponadto, na poczet rozliczenia III raty należnej opłaty została zaliczona bezpośrednia wpłata producenta mlek w wysokości [...] zł.

Po dokonaniu analizy przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września w stosunku do dostawców hurtowych, ustalają w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, wysokość należnych opłat oraz przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat.

Natomiast stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu – dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004 z dnia 30 marca 2004r. jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Z kolei zgodnie z treścią art. 36 ust. 3 ww. ustawy, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać opłatę, o której mowa w ust. 2, na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004. Zatem przed dniem 1 października każdego roku, podmioty nabywające wpłacają do właściwego oddziału Agencji należną kwotę, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie. Podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia.

Stosownie do treści art. 41 ustawy o organizacji rynku mleka, wpływy z tytułu należnej opłaty Agencja przekazuje niezwłocznie na rachunek dochodów budżetu państwa.

Natomiast zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność przed Wspólnotą za opłatę wyrównawczą wynikającą z przekroczenia krajowej ilości referencyjnej określonej w załączniku I, ustalonej na poziomie krajowym, oddzielnie dla dostaw i dla sprzedaży bezpośredniej i wypłacają ją w okresie między 16 października a 30 listopada następującym po upływie danego okresu dwunastomiesięcznego, w granicach 99% należnej kwoty, na rzecz Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

Przekazanie wpłat na konto dochodów budżetu państwa jest tylko i wyłącznie czynnością techniczną, ponieważ Agencja/ KOWR nie jest uprawniona do reprezentowania państwa członkowskiego przed Wspólnota Europejską. Przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka wskazuje, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p., z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004.

Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że gdyby przyjąć optykę prezentowaną przez Skarżącą, polegającą na zastosowaniu wprost normy wyrażonej w art. 28 O.p., powstałby stan faktyczny sprzeczny z prawem unijnym.

Ustawodawca przy projektowaniu przepisów ustawy o organizacji rynku mleka celowo wprost nie nadał podmiotom skupującym przymiotu płatnika, ponieważ są one czymś więcej niż płatnikiem, z uwagi na posiadane uprawnienia egzekucyjne, a także nakazał odpowiednie stosowanie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, aby nie dopuścić do takich sytuacji, w których podmiot przypisuje sobie uprawnienia, których de facto ustawodawca mu nie przyznał.

Organ odwoławczy odnosząc się do art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej wskazał, że nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Zatem istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci mimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo, czyli podatek zapłacony przewyższa kwotę należną.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał, iż kwota jaką Skarżąca wpłaciła tytułem należnej opłaty wyrównawczej nie przewyższała kwoty jaka była wymagana przepisami prawa. Obowiązek wpłaty opłaty wyrównawczej przez Skarżącą wynikał bezpośrednio z brzmienia art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka. Poza tym, podstawą wynagrodzenia o którym mowa w art. 28§ 1 O.p., są kwoty pobranych i wpłaconych na rzecz budżetu Państwa podatków. Przesłankami, od których łącznego spełnienia uzależnione jest prawo płatnika do wynagrodzenia są:

1. Pobór podatku od podatnika,

2. Jego terminowa wpłata na rzecz uprawnionego wierzyciela

W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z pobraniem podatku na rzecz budżetu państwa. Prawa do wynagrodzenia płatnik nie nabędzie, gdy wpłaci uprawnionemu podatek z własnych środków, bowiem przesłanka poboru podatku od podatnika nie zostanie spełniona.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości spółdzielnia [...] zarzucając organowi pierwszej i drugiej instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na naruszeniu:

1. Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej oraz z naruszeniem zasady bezstronności;

2. Art. 7 w zw. Z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i interesu obywatela oraz zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący;

3. Art. 72 § 1 i art. 28 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900, z późn. Zm.), poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi – podmiotowi skupującemu – nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;

4. Art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;

5. Art. 41 ustawy z dnia 20.04.2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tekst jednolity Dz. U. 2019r., poz. 1430) poprzez pominięcie jego w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy;

6. Art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015r., (Dz. U. 2013.50 tj. z dnia 14 stycznia 2013r. ze późn. Zm.), w zw. z art. 72 § 1, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż instytucja nadpłaty co do zasady nie może mieć zastosowania w sytuacjach związanych z przekazaniem opłaty za przekroczenie kwoty mlecznej, gdzie żadne wyłączenia nie ograniczają takiego prawa.

7. Art.. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27.08.2009r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019r. poz. 869). Poprzez brak jego zastosowania;

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. Uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w B. z [...].10.2019r.

2. Zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji zgodnie z żądaniem strony;

3. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego .

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie Sąd podkreśla, że opłaty uiszczone przez Skarżącą jako płatnika w ramach realizacji mechanizmu tzw. kwotowania mleka nie są podatkami w rozumieniu tzw. Ustaw podatkowych, a podmiot skupujący, uznany za płatnika opłaty, nie jest podmiotem tożsamym z pojęciem płatnika na gruncie ustaw podatkowych. W związku z powyższym nie może mieć tu zastosowania art. 28 O.p. Brak jest także przesłanek do samodzielnego obliczenia wynagrodzenia i odliczenia od wpłaconych przez płatnika kwot w ramach realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka co stanowi w konsekwencji brak podstaw do żądania nadpłaty z tego tytułu.

Podkreślić trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września w stosunku do dostawców hurtowych, ustalają w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, wysokość nienależnych opłat oraz przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat. Natomiast stosownie do treści ust. 2 ww. artykułu dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004 z dnia 30 marca 2004r. jest obowiązany do wniesienia (podmiotowi skupującemu) opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Podmiot skupujący jest natomiast obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004. Zatem przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające powinny były wpłacić do właściwego oddziału Agencji należną kwotę, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie. Powyższe wynika z treści art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka (w wersji mającej znaczenie w przedmiotowej sprawę – Dz. U. 2019r. poz. 1430).

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych, państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność przed Wspólnotą za opłatę wyrównawczą wynikającą z przekroczenia krajowej ilości referencyjnej.

Podkreślić należy iż podmiot skupujący ma określone przepisami prawa obowiązki polegające m. in. na przekazaniu na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji należnej opłaty. Wszystkie wpłaty z tego tytułu przekazuje się niezwłocznie na konto dochodów budżetu państwa, które następnie przekazywane są w wysokości 99% na rzecz EFOGR. Opłata wyrównawcza nie jest więc wpłacana na rzecz budżetu państwa.

Ponadto art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka wskazuje, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III O.p. z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 595/2004.

Poza tym zgodnie z art. 72 § 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę:

1) Nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku,

2) Podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

3) Zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej

4) Zobowiązanie zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej ( brzmienie tożsame z brzmieniem obowiązującym do 31.12.2015r. – V. art. 18 ust. 1 i 2 o zmianie ustawy o ARR).

Zatem nadpłata to kwota nadpłaconego lub niezależnie zapłaconego podatku. Kwota jaką Skarżąca wpłaciła tytułem należnej opłaty wyrównawczej nie przewyższała kwoty jaka była wymagana przepisami prawa. Obowiązek wpłaty opłaty wyrównawczej przez Skarżącą wynikał bezpośrednio z brzmienia art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, nie zaś z innych przepisów mających charakter podatkowy.

Sąd podkreśla, że podstawą wynagrodzenia o którym mowa w art. 28 § 1 O.p. są kwoty pobranych i wpłaconych na rzecz budżetu państwa podatków. Przesłankami, od których łącznego spełnienia uzależnione jest prawo płatnika do wynagrodzenia są:

• Pobór podatku od podatnika,

• Jego terminowa wpłata na rzecz uprawnionego wierzyciela

Oczywistym jest, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z pobraniem podatku na rzecz budżetu państwa. Nie jest także sporne, że podmiot wnoszący skargę wpłacił na rachunek bankowy organu kwotę jaką zobowiązany był wpłacić wobec przekroczenia przez jego dostawców kwot indywidualnych. A zatem opłata nie została uiszczona przez Skarżącą w kwocie wyższej niż należna. Wobec powyższego nie ma w sprawie zastosowania art. 72 § 1 O.p. Raz jeszcze przypomnieć należy, iż nadpłata to kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł (istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci pomimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo.)

Sąd zauważa, że wbrew treści skargi organ II instancji wskazał podstawę prawną wydanej decyzji opierając ją na treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw, art. 54 i 55 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KOWR oraz art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy o KOWR. Utrzymując w mocy decyzję I instancji, za prawidłowe uznał w całości rozstrzygnięcie oparte m. in na art. 75 § 4a Ordynacji podatkowej, art. 40 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych i art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003. Brak wskazania w sentencji decyzji organu II instancji przepisów wskazanych przez organ pierwszoinstancyjny nie oznacza natomiast, że organ odwoławczy nie wziął ich pod uwagę.

Mając zatem na względzie powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.