Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 70/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 128-130, art. 144, art. 132
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy WSA Brygida Myszyńska – Guziur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Z. (dalej jako "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 8 grudnia 2021 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 października 2021 r. skarżąca wystąpiła do Wójta Gminy C. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym pasierbem M. Z. ur. [...] roku. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. zaliczono M. Z. do osób niepełnosprawnych na okres do 21 czerwca 2023 r. . przy czym wskazano, że jego niepełnosprawność datuje sie od urodzenia. W orzeczeniu stwierdzono, że wymagana jest konieczność stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W oświadczeniu z dnia 26 października 2021 r. wnioskodawczyni stwierdziła, ze opiekuje się pasierbem od 1 sierpnia 2019 r. Ojciec niepełnosprawnego G. Z. pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy. Wskazano także, że Matka M. nie jest pozbawiona władzy rodzicielskiej, mieszka w L. i również pracuje. Ustalono również, że strona nie występowała do sądu o przysposobienie syna męża. W toku postępowania przeprowadzono wywiad środowiskowy z którego wynika, że wnioskodawczyni nie pracuje i opiekuje się M. Z. podczas nieobecności w domu jego ojca. M. Z. ma ograniczone możliwości poruszania się ze względu na dystrofię mięśniową, chłopiec nie jest samodzielny w zakresie samoobsługi, poruszania się i przemieszczania się, wymaga leczenia i rehabilitacji. Jego ojciec jest przedstawicielem handlowym, pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy i ze względu na obowiązki zawodowe nie jest w stanie zająć się synem w wymaganym zakresie. M. jest uczniem Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] w C.. Do szkoły zawozi go ojciec, zaś do domu jest przywożony samochodem, który jest w dyspozycji szkoły. M. systematycznie korzysta z rehabilitacji, na którą wozi go ojciec. Rehabilitowany jest w domu przy pomocy masażera zaś cały zabieg nadzoruje skarżąca. Zakres opieki sprawowanej przez stronę nad M. polega na pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, pomocy przy myciu, sadzaniu na wózek inwalidzki, podawaniu posiłków, pomocy w ubieraniu się i podawaniu leków. Przeprowadzający wywiad pracownik socjalny ocenił, że strona nie podejmuje zatrudnienia z powodu opieki na 3-letnią córką oraz z powodu opieki nad pasierbem.

Wójt Gminy C. decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego uznając brak obowiązku alimentacyjnego wnioskodawczyni wobec M. Z..

W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 8 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust.1 pkt 4 oraz art.17 ust.1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2020r. poz. l11 ze zm. – dalej jako "u.ś.r.") i stwierdził, że wymagający opieki M. Z. ma biologicznych rodziców, którzy nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, a także nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich. Zarówno matka, jak i ojciec są osobami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Kolegium posiadanie zatrudnienia przez rodziców, czy niezamieszkiwanie razem z synem (w przypadku matki), nie zwalnia ich z obowiązku alimentacyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że W. G. (marka M.) wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego wobec syna łożąc dobrowolne kwoty na utrzymanie dziecka. Ponadto ma z synem systematyczny kontakt np. M. Z. przebywa u matki m.in. w ustalone dni wakacji i świąt. W ocenie Kolegium skoro strona jest macochą dla osoby wymagającej opieki, a rodzice tej osoby żyją, to wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym, o którym stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 128 i nast. k.r.o. Na skarżącej nie ciąży zatem obowiązek alimentacyjny wobec pasierba, zaś obowiązek ten niewątpliwie spoczywa na ojcu G. Z. i matce W. G..

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji , a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., art. 144 § 1 i § 2 k.r.o., z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych inkorporowanych w art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wadliwą subsumpcję ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne i przyjęcie, że do kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się macochy faktycznie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną podczas, gdy z zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a w szczególności nakazu ochrony i opieki nad rodziną oraz szczególnej opieki pomocy Państwa udzielanej rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji (art. 18 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) należy wywieść uprawnienie macochy faktycznie sprawującej opiekę do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez stronę i realnych możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym przez rodziców biologicznych w zakresie wymaganym jego stanem zdrowia, a przez to nieuprawnione uznanie że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej.

W uzasadnieniu strona wskazała, że organy obu instancji działały z naruszeniem prawa, gdyż prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie uwzględniły celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęły, że sprawowanie przez stronę opieki nad niepełnosprawnym M. Z. nie jest okolicznością wystarczającą do uzyskania przez nią świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania pracy. Nadto organy uznały, że na skarżącej nie spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec pasierba, jednocześnie nie badając w tym zakresie obiektywnych możliwości sprawowania tej opieki przez biologicznych rodziców co najmniej w zakresie, w jakim sprawuje ją ona. Strona podniosła, że zarówno w decyzjach I jak i II instancji nie był kwestionowany bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy potrzebą opieki nad niepełnosprawnym oraz niemożnością podjęcia zatrudnienia. Obie instancje oparły się bowiem zasadniczo na przesłance wykluczającej przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, że to na rodzicach małoletniego - jako spokrewnionych w pierwszym stopniu - spoczywa obowiązek opieki. Strona podkreśliła, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji nie może samo w sobie stanowić przeszkody w nabyciu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego bez dokładnego zbadania, kto tak naprawdę opiekuje się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Głównym powodem niepodjęcia przez ojca opieki nad małoletnim jest pozostawanie przez niego jedynym żywicielem rodziny. Poza małoletnim synem G. Z. ma na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci z obecnego związku. Ojciec małoletniego jest przedstawicielem handlowym, a chcąc więcej zarabiać na utrzymanie rodziny musiał zmienić pracę i w konsekwencji rozszerzyć tzw. region handlowy. Małoletni od września 2021r. porusza się na wózku inwalidzkim, wymaga pełnej i stałej opieki oraz pomocy w wykonywaniu codziennych czynności. Matka małoletniego mieszka ponad 100 km od miejsca zamieszkania syna i pracuje zawodowo. Bezsporne jest, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia i aktualnie na co dzień sprawuje faktyczną opiekę nad zamieszkującym z nimi niepełnosprawnym pasierbem. Zakres opieki nad małoletnim wyklucza możliwość podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Z kolei rezygnacja przez ojca z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad synem oznaczałaby pogorszenie sytuacji całej rodziny i w konsekwencji brak możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca podniosła, że niezasadnie organy przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie pominęły przepis art. 144 k.r.o., który stanowi podstawy do żądania świadczeń alimentacyjnych od powinowatych, czyli od osób niezwiązanych węzłem pokrewieństwa. Obowiązek alimentacyjny może w wypadkach określonych w art. 144 k.r.o. obciążać również powinowatych co jest podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w razie wykonywania opieki, w warunkach określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, między powinowatymi. Obowiązek wynikający z art. 144 k.r.o. ma cechy obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Zdaniem strony stanowisko, że ojczym (macocha) niepełnosprawnego dziecka jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad nim i obowiązek alimentacyjny ojczyma (macochy) winien być traktowany na równi z obowiązkiem rodziców znajduje pełną aprobatę w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w przedmiotowej sprawie rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W analizowanym przypadku bezspornym jest, że Orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. zaliczono M. Z. do osób niepełnosprawnych na okres do 21 czerwca 2023 r., przy czym wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. W orzeczeniu stwierdzono, że wymagana jest konieczność stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz wymagana jest konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z uwagi na zakres sprawowanej opieki skarżąca nie jest w stanie podjąć regularnego zatrudnienia. Okoliczności te nie wyczerpywały jednak ustawowych przesłanek, od których spełnienia ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powołane przepisy określają przesłanki pozytywne, których wystąpienie warunkuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Art. 17 ust. 1 u.ś.r. określa krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, art. 17 ust. 1a wyznacza zaś kolejność uprawnionych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Tym samym ustawodawca nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. Członek rodziny, który nie jest zobowiązany w danym momencie do alimentacji, choć mieści się w kręgu osób zobowiązanych do niej w dalszej kolejności, nie nabywa - z racji sprawowania opieki - prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 429/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Podkreślić należy, że skarżąca nie może zostać uznana za opiekuna faktycznego niepełnosprawnej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., bowiem zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt 14 u.ś.r. opiekun faktyczny dziecka oznacza osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca nie przysposobiła M. Z., nie jest jej rodzicem, a niepełnosprawny posiada oboje rodziców. Skarżąca jako macocha może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, ale na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z treści wskazanego przepisu oraz art. 17 ust. 1a u.ś.r. wynika jednoznacznie, że ustawodawca powiązał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z obowiązkiem alimentacyjnym. Obowiązek alimentacyjny wynika ze szczególnej więzi prawnej łączącej krewnych, czy małżonków (art. 128, art. 129 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Może on jednak dotyczyć także innych osób bliskich, niezwiązanych więzami krwi. Taka sytuacja przewidziana została w art. 144 k.r.o., który stanowi podstawę do żądania świadczeń alimentacyjnych od powinowatych. W myśl art. 144 § 1 k.r.o. dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Stosownie do art. 144 § 2 k.r.o. mąż matki dziecka, niebędący jego ojcem, może żądać od dziecka świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przyczyniał się do wychowania i utrzymania dziecka, a żądanie jego odpowiada zasadom współżycia społecznego. Skład orzekający podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wskazane uregulowania poszerzają przewidziany w art. 128 k.r.o. krąg osób uprawnionych i zobowiązanych do alimentacji. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 4 kwietnia 1968 r., III CZP 27/68, (ONSC 1969, Nr 1, s.6) obowiązek alimentacyjny ojczyma (macochy) winien być traktowany na równi z obowiązkiem rodziców dziecka, nie może jednak wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1982/11 (CBOSA). Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 144 § 1 k.r.o., ma charakter obowiązku ustawowego i nie jest to obowiązek o charakterze posiłkowym. Świadczy o tym brzmienie art. 144 § 3 k.r.o., zgodnie z którym do obowiązku alimentacyjnego w relacjach między pasierbem a ojczymem (macochą) stosuje się odpowiednio przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi (zob. uchwała SN z dnia 4 kwietnia 1968 r. sygn. akt III CZP 27/68, ONSC 1969, Nr 1, s. 6; wyrok SN z dnia 29 kwietnia 1971 r. sygn. akt II CR 78/71; J. Gudowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Orzecznictwo, Wolters Kluwer 1998 r., s. 487; G. Jędrejek, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019, uwagi do art. 144). Podkreślić należy, że skarżąca jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym wobec M. Z., który jest jej pasierbem. Istotnym jest jednak, że zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Przepis ten wskazuje kolejność zobowiązanych do alimentacji oraz wymienia stany faktyczne uzasadniające powstanie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby zobowiązanej w dalszej kolejności. Nie wszystkie stany faktyczne konstruowane na kanwie tego przepisu można odnosić wprost do zakresu stosowania art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. W art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r. ustawodawca sprecyzował tylko jedną obiektywną przesłankę, która uzasadnia przyjęcie obowiązku alimentacyjnego zobowiązanego w dalszej kolejności - jest to fakt legitymowania się przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca wskazał przez to, że tylko względy zdrowotne mogą uzasadniać przejście prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zobowiązanego do alimentacji w dalszej kolejności. Szczególnie, nie może uzasadniać przyjęcia zaistnienia obiektywnej przeszkody do sprawowania opieki okoliczność zatrudnienia przez zobowiązanego do alimentacji w pierwszej kolejności, gdyż rezygnacja z zatrudnienia jest jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). Tak samo inne pobudki ekonomiczne nie mogą usprawiedliwiać uchylania się od zapewnienia opieki przez bliższych krewnych i przejścia prawa do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne na zobowiązanych do alimentacji w dalszej kolejności, gdyż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem socjalnym, jego celem jest dostarczenie środków utrzymania osobom, które zrezygnują z własnej aktywności, aby wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego. Skoro omawiane świadczenie ma dostarczyć środków utrzymania, to ich brak nie może stanowić jednocześnie przeszkody w ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne. Takiej przeszkody nie może stanowić również fakt zamieszkiwania krewnego bliższego stopnia w innej miejscowości, czy zerwanie kontaktów. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przy ocenie, czy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do świadczenia alimentacyjnego nie jest w stanie uczynić zadość swojemu obowiązkowi należy zastosować kryterium obiektywne, tzn. że dla przeciętnego obserwatora jest oczywiste, że osoba zobowiązana nie jest w stanie wypełniać obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1947/20, CBOSA). Zatem warunkiem niezbędnym do stwierdzenia uprawnienia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przez zobowiązanego do alimentacji w dalszej kolejności, jest ustalenie, że zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności z obiektywnych, a nie subiektywnych przyczyn nie może zajmować się swoim dzieckiem.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że rodzice M. Z. żyją, wykonują pracę zawodową, a tym samym są zdolni do sprawowania opieki i wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego względem syna. Sąd nie kwestionuje faktu sprawowania przez skarżącą opieki nad M. Z. i związanych z tym obowiązków, jednak w świetle obowiązujących regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych brak jest możliwości przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowanej opieki, gdyż takie działanie byłoby wbrew obowiązującemu prawu.

Mając powyższe rozważania na względzie, zdaniem Sądu Kolegium dokonało prawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a u.ś.r. Przeprowadzone w sprawie postępowanie było zgodne z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji odpowiadają zatem prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.