Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 470/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.153;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7,art.77 par.1,art.80.;
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art.48,art.51 ust.1 pkt 2 w zw. z art.51 ust.7,art.29 ust.1 pkt 1 lit.c,art.30 ust.6 pkt 1,art.49b ust.1;
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant referent stażysta Jakub Gosk, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 lipca 2012r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę .


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że A. i R. G. w dniu 17 maja 2007 r. zgłosili Staroście N. zamiar budowy pięciu zbiorników na gnojówkę (o pojemności 25 m³ każdy) oraz płyty gnojowej (o pow. użytkowej 150 m²), na działkach nr "[...]" i nr "[...]" w K.

Postanowieniem dnia 24 lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.; dalej jako Ustawa Prawo budowlane lub u.p.b.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr "[...]", nakazał inwestorom zabezpieczyć wykop pod trzecią komorę zbiornika i zobowiązał ich do przedstawienia, do dnia 31 sierpnia 2007 r., wymienionych w sentencji tego postanowienia dokumentów. Organ nadzoru budowlanego ustalił bowiem, że realizowana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę, gdyż inwestorzy wybudowali jeden dwukomorowy zbiornik o pojemności ok. 40 m³ i wymiarach: 13 m x 4,5 m x 1,65 m, przedzielony wewnątrz ścianką o grubości 0,2 m, zaś według zgłoszenia każdy ze zbiorników powinien być oddzielony ścianą 0,4 m i mieć wymiary 6,5 m x 4,5 m x 1,65 m o pojemności 24 m³. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że ta budowa nie powodowała zmiany funkcji zagospodarowania terenu i nie naruszała przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Następnie, decyzją z dnia 13 września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę zbiornika na gnojowicę, gdyż

w wyznaczonym terminie nie wykonali oni nałożonych postanowieniem obowiązków.

Po rozpatrzeniu odwołania A. i R. G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 17 października 2007 r. uchylił powyższą decyzję w całości, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 24 lipca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi administracji. Organ odwoławczy zarzucił bowiem, że materiał dowodowy nie odzwierciedlał stanu faktycznego sprawy i nie pozwalał na prawidłowe ustalenie stron postępowania, a w postanowieniu nie sprecyzowano trybu wszczętego postępowania, co naruszało art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako K.p.a.). Podkreślił ponadto, że inwestorzy skutecznie złożyli zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę i płyty gnojowej. Powyższe wyłączyło możliwość prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazał ponadto, że prowadzone postępowanie powinno dotyczyć całego przedsięwzięcia, a nie jego poszczególnych elementów.

Decyzją z dnia 19 września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy zbiornika wielokomorowego na gnojówkę. Wyjaśnił w uzasadnieniu, że inwestorzy zgłosili zamiar budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a Starosta N. nie wniósł sprzeciwu. Ponieważ kontynuowali oni budowę zgodnie ze zgłoszeniem, brak było znamion samowoli budowlanej, co wykluczyło prowadzenie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Prowadzone postępowanie stało się więc bezprzedmiotowe, wobec czego należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Po rozpoznaniu odwołania M. K., organ odwoławczy, decyzją

z dnia 29 stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że skoro inwestorzy skutecznie zgłosili właściwemu organowi administracji budowę spornych obiektów budowlanych, to nie popełnili samowoli budowlanej, w konsekwencji czego brak było również podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył, że pomiar powykonawczy płyty obornikowej i zbiornika potwierdził wybudowanie tych obiektów zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją. Dodatkowo organ odwoławczy podał, że Wojewoda nie dopatrzył się naruszenia prawa w przyjęciu przez Starostę N. zgłoszenia inwestorów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r., po rozpoznaniu skargi M. K., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 29 stycznia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd zauważył, że pomiar powykonawczy nie mógł stanowić dowodu na okoliczność wybudowania przez inwestorów obiektów budowlanych zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zarzucił, że nie wyjaśniono, czy zgłoszona do Starosty N. inwestycja jest tożsama z tą, której dotyczył przedłożony organowi pierwszej instancji projekt architektoniczno - budowlany. Ponadto organy administracji nie oceniły, czy sporny obiekt faktycznie spełniał wymogi przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, co uprawniałoby inwestora do dokonania zgłoszenia. Sąd wywiódł, że brak sprzeciwu właściwego organu administracji w trybie art. 30 ust. 6 tej ustawy, nie wyklucza możliwości zastosowania instytucji przewidzianych w art. 50 - art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wskazał na konieczność zweryfikowania parametrów technicznych spornych zbiorników i przeanalizowania czy wybudowane obiekty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czy też prawidłowe było dokonanie zgłoszenia.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, odstąpił od nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budowie spornych zbiorników w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ustalił bowiem, że zbiorniki te mają parametry odpowiadające danym zawartym w zgłoszeniu i zostały wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną, ponadto nie stanową zagrożenia dla ludzi i zwierząt i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 sierpnia 2009 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie tego organu w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu stwierdził, że inwestorzy skutecznie złożyli zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę oraz płyty gnojowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał, zdaniem organu odwoławczego, legitymacji do badania przyjętego przez organ administracji - architektonicznej zgłoszenia. Wojewoda pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. poinformował, że zamierzenia inwestora są zgodne z art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. b i c ustawy Prawo budowlane. Ponadto Wojewoda powołał się na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody

z dnia 1 lipca 2007 r., w którym stwierdzono, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji zasadnie odstąpiono od nakazania wykonania określonych obowiązków. Skoro w sprawie brak było znamion samowoli budowlanej, należało umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009r., odrzucił skargę M. K. na decyzję organu odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2009 r. Powyższe orzeczenie Sądu zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010r.

Wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., WSA w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 25 sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji . Sąd wywiódł, że organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że inwestorzy wybudowali na podstawie zgłoszenia baterię pięciu zbiorników na gnojowicę, gdyż nie wzięły pod uwagę rur łączących komory zbiornika. W sprawie było zaś niekwestionowane, że tylko jeden zbiornik nie został połączony z pozostałymi komorami. Pozostałe komory zostały połączone ze sobą rurami Ø 15 cm, znajdującymi się w ścianach, co umożliwiało przelewanie się zawartości pomiędzy poszczególnymi komorami. Tylko dwie środkowe komory miały bezpośrednie połączenie z oborą. Powyższe przesądziło, w ocenie Sądu, że przedmiotem sprawy były dwa zbiorniki: jeden o pojemności 24 m³ i drugi zbiornik czterokomorowy o łącznej pojemności 96 m³. Skoro zrealizowana inwestycja stanowiła dwa zbiorniki, w tym jeden znacznie przewyższający pojemność 25 m³, to naruszała ona art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji Sąd zobligował organ nadzoru budowanego do ustalenia, z uwzględnieniem oceny zamiaru inwestorów, czy sporny zbiornik wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej.

Decyzją z dnia 18 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie samowoli budowlanej

w sprawie budowy obiektu budowlanego – zbiornika wielokomorowego na gnojówkę na działce nr "[...]" obręb K. W uzasadnieniu podał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 listopada 2010 r. ustalił, iż inwestor w dniach 29 października – 9 listopada 2010 r. zlikwidował połączenia przelewowe pomiędzy czterokomorową baterią zbiorników i połączył każdy zbiornik z oborą za pomocą rur PCV. W ocenie inwestora, roboty te miały na celu wykonanie wyroku Sądu z dnia 27 maja 2010 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku tych działań powstało pięć wolnostojących jednokomorowych zbiorników, o pojemności każdego nieprzekraczającej 25 m³, które mogą funkcjonować samodzielnie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wybudowanie tych obiektów budowlanych wymagało zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że parametry techniczne opisanych zbiorników są zgodne z danymi zawartymi w zgłoszeniu z dnia 16 maja 2007 r., a ponadto wybudowane zostały na działce siedliskowej. Zaznaczył również, że inwestorzy przed dniem 17 maja 2007 r. nie występowali o wydanie pozwolenia na budowę i nie zgłaszali zamiaru budowy takich obiektów. W tej sytuacji uznał, że inwestorzy nie wybudowali spornych zbiorników w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie.

W złożonym odwołaniu M. K. zarzucił, że organ pierwszej instancji z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. nie zawiadomił go o planowanej kontroli budowy zbiorników na gnojówkę. Wywiódł również, że wbrew art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaniechano oceny rzeczywistego zamiaru inwestora

w chwili składania zgłoszenia i ustalenia, czy zgłoszony obiekt budowlany wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie odwołującego się, działania inwestorów wskazywały na zamiar obejścia przepisów prawa i uniknięcie obowiązku ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 lit. c oraz art. 30

ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane budowa w ramach działki siedliskowej szczelnych zbiorników na gnojowicę o pojemności do 25 m³, nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestorzy zgłoszeniem z dnia 16 maja 2007 r. zawiadomili skutecznie Starostę N. o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę o pojemności 24 m³ każdy i płyty gnojowej o powierzchni użytkowej 150 m². Organ odwoławczy zaznaczył, że zostały zachowanie odległości wymagane przy lokalizacji płyt obornikowych i zbiorników, a realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Wskazał również, że po wyroku Sądu

z dnia 27 maja 2010 r., organ pierwszej instancji wystąpił do Wójta Gminy J. i Starosty N. o udzielenie informacji odnośnie do zamiaru inwestorów dotyczącego budowy spornej inwestycji. Organ drugiej instancji podniósł ponadto, że odwołujący się pismem z dnia 5 listopada 2010 r. zawiadomił organ pierwszej instancji o wykonywanych przez inwestorów odkrywkach wokół zbiorników na gnojówkę, układaniu rur i zaślepianiu ubytków po poprzednich rurach w zbiornikach. W piśmie tym wniósł o niezwłoczną kontrolę budowy, którą organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 9 listopada 2010 r. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe roboty budowlane spowodowały, że inwestorzy wykonali zbiorniki zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy potwierdził, że budowa zbiorników wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, które zostało dokonane, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.

Na skutek skargi wniesionej przez M. K. , sprawę ponownie rozpatrzył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie . Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2011r., Sąd ten uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2011r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu sąd stwierdził , że organy nie wykonały zaleceń wynikających z wyroku z dnia 27 maja 2010r. , sygn. Wprawdzie uzupełniły materiał dowodowy lecz nie dokonały jego analizy i nie ustaliły , jakie były intencje inwestorów i nie oceniły , czy przedmiotowy obiekt spełnia wymogi przewidziane w art . 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane , a więc czy jego budowa mogła nastąpić na podstawie zgłoszenia . W dokumentacji zgłoszeniowej przewidziane bowiem było połączenie pięciu zbiorników o łącznej pojemności 120 m3 , a nadto w toku realizacji początkowo wybudowany był jeden zbiornik przedzielony wewnętrzną ścianką 20 cm zamiast mniejszych zbiorników oddzielonych od siebie ścianą 40 cm.

Ponadto sąd wywiódł w wyroku , że z wykonania zaleceń sądu nie zwalniał organów administracji fakt , że inwestorzy w toku postępowania dokonali przeróbki przedmiotowych obiektów budowlanych . W pierwotnym kształcie zbiorniki bezspornie były połączone i tworzyły funkcjonalnie jeden zbiornik o pojemności przekraczającej 25m3. Należało zatem jednoznacznie ocenić , czy inwestycja naruszała art 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane i czy do jej wykonania niezbędne było uzyskanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę . Sąd zauważył nadto, że ustawodawca przewidział w art.48-51 u.p.b. tryby , w których możliwe jest doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Faktyczne działania inwestora nie stanowią przewidzianej prawem formy legalizacji samowoli budowlanej . Sąd zalecił organom zbadanie pierwotnego zamiaru inwestorów i dokonanie oceny , czy cytowany wyżej przepis dopuszcza budowę w ramach działki siedliskowej kilku zbiorników o łącznej pojemności przekraczającej pojemność wskazaną w przepisie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 10 lutego 2012r. , nr "[...]", na podstawie art.51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51ust.7 , art.81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., w związku z dobrowolnym wykonaniem przez inwestora robót możliwych do wykonania, postanowił "odstąpić od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych przy budowie pięciu zbiorników na gnojówkę , każdy o poj. 24m3 , na działce o numerze ewidencyjnym gruntu "[...]", obręb K. , gm. J. , do stanu zgodnego z prawem ".

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził , że pierwotnym zamiarem inwestora było wykonanie budowy płyty obornikowej o powierzchni 150m2 oraz zbiornika na gnojówkę o pojemności 100m2 , co znajdowało potwierdzenie w prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia 19 czerwca 2006r. Występował następnie o zwiększenie pojemności zbiornika do 120m3 lecz wniosek wycofał . Ostatecznie , w efekcie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego , inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej i budowie pięciu zbiorników na gnojówkę o pojemności 24 m3 każdy . W dniu 17 maja 2007r. inwestorzy dokonali w Starostwie Powiatowym w N. wspomnianego już wyżej zgłoszenia budowy pięciu zbiorników na gnojówkę . Jako termin rozpoczęcia prac wskazali 17 czerwca 2007r., a do zgłoszenia dołączyli projekt budowlany , przewidujący budowę pięciu połączonych ze sobą zbiorników o pojemności łącznej 120m3 , czyli w rzeczywistości jednego zbiornika wielokomorowego . Inwestorzy nie występowali wcześniej o pozwolenie na taką budowę. W ocenie organu zamiar określony w decyzji o warunkach zabudowy stanowił jedynie planowane zamierzenie , lecz rzeczywisty zamiar inwestycyjny określony został w zgłoszeniu . Przeprowadzone później kontrole realizacji inwestycji wykazały jednak , że inwestor w rzeczywistości realizował budowę niezgodnie ze zgłoszeniem . Wybudował bowiem zbiornik dwukomorowy , który następnie , po częściowej rozbiórce, przebudował na dwa zbiorniki - jeden o pojemności ok. 25m3 i drugi czterokomorowy o pojemności ok. 96m3 . Budowa pierwszego z nich wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane . Natomiast budowa drugiego ( większego) zbiornika wymagała pozwolenia na budowę . Budowa była więc niezgodna z zakresem zawartym w zgłoszeniu , ale miała odzwierciedlenie w załączonym do zgłoszenia projekcie budowlanym, który przewidywał budowę pięciu połączonych ze sobą zbiorników o łącznej pojemności 120 m3 .

Według organu I instancji, w takiej sytuacji, inwestor powinien uzyskać przed realizacją inwestycji decyzję o pozwoleniu na budowę zbiornika o pojemności przekraczającej 25m3 . Fakt przyjęcia zgłoszenia przez Starostwo Powiatowe w N. wykluczał jednak prowadzenie postępowania na podstawie art.48 u.p.b.. Właściwy tryb w tej sytuacji określony jest w art. 50 ust. 1 pkt 3 u.p.b., gdyż roboty wykonane zostały na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 u.p.b. ale zgodnie z dokumentami załączonym do zgłoszenia.

W dalszej części decyzji , organ I instancji ustalił , że kontrola budowy przeprowadzona w dniu 9 listopada 2010r. wykazała , iż zostały zlikwidowane połączenia przelewowe pomiędzy zbiornikami , zaślepiono zaprawą cementową i uszczelniono otwory przelewowe oraz połączono każdy zbiornik z budynkiem obory za pomocą rur PCV. W wyniku tych robót , powstało obecnie pięć wolnostojących , jednokomorowych zbiorników na gnojówkę , o pojemności każdego z nich nieprzekraczajacej 25m3 , będących obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 u.p.b. Każdy z tych zbiorników może funkcjonować jako odrębny obiekt budowlany . Nie stwierdzono połączeń konstrukcyjnych pomiędzy zbiornikami. W ocenie organu zbiorniki spełniają obecnie wymogi wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit.c/ u.p.b. i jako takie zgodnie z art. 30 ust. 1 u.p.b. nie wymagały pozwolenia na budowę. W konsekwencji organ uznał , że w związku ze skutecznym zgłoszeniem z dnia 16 maja 2007r. , zastosowanie ma tryb naprawczy przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.b. Powołał się przy tym na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 19 marca 2008r. , sygn. akt II SA/Go 102/08 . Zgodnie z cytowanym przepisem i stanowiskiem sądu w cyt. wyroku , właściwy organ , przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót , nakłada w drodze decyzji obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem , określając termin ich wykonania . Przepis ten, w myśl art. 51 ust. 7 u.p.b. , stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób , o którym mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b.

Z uwagi na fakt , że inwestor dobrowolnie wykonał roboty budowlane możliwe do nakazania w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem , tj. do stanu , w którym każdy zbiornik na gnojówkę ma pojemność do 25 m3 , organ I instancji orzekł jak w cytowanej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 21 maja 2012r. , nr "[...]" uchylił "zaskarżoną decyzję w części orzeczenia" i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (...) odstąpił od "nałożenia na Państwo A. i R. G. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych przy budowie pięciu zbiorników na gnojówkę , każdy 24m3, na działce o nr "[...]" obręb K. gm. J., do stanu zgodnego z prawem" oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji , organ odwoławczy stwierdził , że postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012r. , w trybie art. 136 k.p.a., zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez odebranie od inwestorów oświadczenia na okoliczność intencji co do budowy zbiorników będących przedmiotem postępowania . Czynność ta spełniała wskazania zawarte w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 2 sierpnia 2011r. Jak wynika z oświadczenia spisanego do protokołu w dniu 13 kwietnia 2012r., złożonego przed organem I instancji , zakres robót zawartych w zgłoszeniu stanowił konkretny , rzeczywisty zamiar inwestycyjny , stosowny do potrzeb prowadzonego gospodarstwa rolnego. Inwestorzy nie próbowali omijać prawa "bo się na tym nie znali" . Wykonawca sam podjął decyzję, że zbiorniki będzie łączył . Przeróbki dokonane w listopadzie 2010r. spowodowały , że powstało pięć wolnostojących zbiorników.

Organ zacytował treść art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c , art. 30 ust . 1 pkt1 i art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane . Następnie stwierdził , że inwestorzy zgłoszeniem z dnia 16 maja 2007r. , zawiadomili Starostę N. o zamiarze budowy m.in. pięciu zbiorników na gnojówkę o pojemności 24m3 każdy. Starosta nie wniósł sprzeciwu do tego zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie nałożył na inwestorów obowiązku uzupełnienia dokonanego zgłoszenia . W świetle zacytowanych przepisów prawa budowlanego , zgłoszenie uznaje się za skutecznie dokonane. Zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. uznano więc za nietrafny.

W dalszej części uzasadnienia decyzji , organ odwoławczy powołał się na wyniki kontroli przedmiotowej budowy i związane z tym dowody ( protokół , materiał fotograficzny). Z dowodów tych wynika , że roboty budowlane są wykonane i brak jest "delegacji prawnej do postanowienia o ich wstrzymaniu". Po zacytowaniu treści art. 51 ust. 7 u.p.b. , organ stwierdził , że art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. ma odpowiednie zastosowanie , a więc właściwy organ , w sytuacji przewidzianej w art. 50 ust. 1 u.p.b. , "nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Wobec faktu potwierdzającego , że budowa zbiorników jest zgodna z dokonanym skutecznie zgłoszeniem oraz stwierdzeniem , że jakość robót nie budzi wątpliwości , niestwierdzeniem ubytków i braków mogących powodować nieszczelność zbiorników , organ uznał , iż zbiorniki mogą być użytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem i wymogami środowiska . Brak jest zatem podstaw do nakładania obowiązku w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy podniósł nadto , że organ I instancji nie określił podmiotu, co do którego odstąpiono od nałożenia obowiązku. W związku z tym orzekł jak w sentencji .

Skargę od powyższej decyzji wniósł M. K., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga zarzuciła : 1/ naruszenie przepisów art.153 i art.170 p.p.s.a. przez

- niedokonanie właściwej i dogłębnej oceny w myśl wytycznych WSA w Olsztynie czy zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej z zamiarem obejścia prawa i poprzestanie wyłącznie na przyjęciu budzącego uzasadnione wątpliwości oświadczeniu inwestora ;

- nieustosunkowanie się do wytycznych WSA i niewyjaśnienie w myśl tych wytycznych czy inwestycja w swojej pierwotnej formie naruszała treść art.29 ust. pkt1 lit.c prawa budowlanego i czy do jej realizacji niezbędne było uprzednie uzyskanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę;

- niewyjaśnienie w myśl wytycznych WSA w Olsztynie czy art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane dopuszcza budowę w ramach działki siedliskowej kilku zbiorników o łącznej pojemności znacznie przekraczającej pojemność wskazaną w powołanym przepisie;

2/ naruszenie treści art. 29 Prawa budowlanego przez uznanie , iż wybudowany przez inwestora obiekt budowlany spełnia wymogi określone w tym przepisie i uzasadnia zastosowanie trybu zgłoszeniowego mimo , iż już w projekcie załączonym do zgłoszenia przewidziano budowę 5. połączonych ze sobą zbiorników czyli jednego zbiornika wielokomorowego, to jest budowli niedopuszczalnej do zalegalizowania w trybie zgłoszeniowym .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w D.U. z dnia 14 marca 2012r.,poz.270; dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do przyjęcia takiego naruszenia prawa przez organy administracji . Skarga jest więc bezzasadna.

Niniejsza sprawa była już trzykrotnie przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Stosownie zaś do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie tej zasady jest podstawą zarzutów skargi. Skarżący nie zauważa jednak , że oceny prawne i wskazania ( w skardze nazywane błędnie wytycznymi ) co do dalszego postępowania zawarte w poprzednich wyrokach , sformułowane zostały w ustalonych wówczas okolicznościach faktycznych , przy uwzględnieniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania , tj. art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.. Przepisy te nakładają na organy obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy , zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dna okoliczność została udowodniona . Wskazując na uchybienia w tym zakresie, poprzednie wyroki wskazywały na braki materiału dowodowego i na okoliczności wymagające wyjaśnienia i rozważenia . Było to konieczne dla rozstrzygnięcia , czy przedmiotową budowę zrealizowano jako samowolę budowlaną i czy zastosowanie znajdował art. 48 u.p.b. Szczególnie wyraźnie kwestie te zostały podniesione i rozważone w wyroku z dnia 27 maja 2010r., w którym sformułowano konieczność oceny rzeczywistego zamiaru inwestorów i ich intencji celem ustalenia , czy działali z zamiarem obejścia prawa poprzez wykonanie na podstawie zgłoszenia robót wymagających decyzji o pozwoleniu na budowę . Wyrok ten odnosił się jednak do decyzji organu odwoławczego o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w wówczas ustalonym przez organy stanie faktycznym . Organ odwoławczy , stwierdzając , że budowa realizowana była na podstawie skutecznego zgłoszenia, nie zakwestionowanego przez starostę, uznał , że przedmiotowy obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach samowoli i nie ma zastosowania art. 48 u.p.b. Pominął jednak całkowicie , na co wskazał sąd , faktyczny zakres robót i rzeczywisty stan , istniejący wówczas stan budowy . A jak już wyżej wskazywano w rzeczywistości doszło do wybudowania dwóch zbiorników na gnojowicę , z których jeden miał pojemność 24 m3 , a drugi był dużym zbiornikiem o pojemności 96m3 , przy czym połączenie zbiorników między sobą powodowało , że tworzyły jedną całość techniczno- użytkową . W ocenie sądu , stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonej decyzji , nie uwzględniające rzeczywistego stanu wybudowanych obiektów , naruszało dyspozycję art. 29 ust. pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane , gdyż wybudowanie zbiornika o pojemności czterokrotnie przekraczającej dopuszczalną wielkość wymagało pozwolenia na budowę .

Natomiast wyrok z dnia 2 sierpnia 2011r., wydany został w odniesieniu do decyzji ponownie umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe . Sąd wywiódł w tym wyroku , że organy administracji nie przeprowadziły postępowania zgodnie ze wskazaniami poprzedniego wyroku , nie dokonały analizy otrzymanych dokumentów i nie ustaliły pierwotnego zamiaru ( intencji) inwestorów . Niewypełnienie wskazań sądu co do dalszego postępowania jest uchybieniem procesowym , uzasadniającym zasadność zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. i skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zauważenia wymaga przy tym , że cytowany wyrok badał decyzje wydane już po dokonaniu przez inwestorów przeróbek , które spowodowały rozdzielenie poszczególnych zbiorników na pięć samodzielnych zbiorników o pojemności do 24 m3 każdy . W związku z tym sąd podniósł , że okoliczność ta nie zwalniała organów od obowiązku wykonania wskazań wyroku sądu , a nadto zwrócił uwagę na to , że faktyczne działania inwestora nie stanowią przewidzianej prawem formy legalizacji samowoli budowlanej . Ustawodawca przewidział bowiem w art. art. 48 - 51 u.p.b. stosowne tryby , w których możliwe jest doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem .

Przedmiotem badania zgodności z prawem jest obecnie decyzja , w której organ odwoławczy w istocie rzeczy podtrzymał stanowisko organu I instancji co do braku przesłanek uznania przedmiotowej budowy za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 u.p.b. , uznając zasadność zastosowania trybu naprawczego przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 u.p.b. Podstawą takiego stanowiska organów stanowiły ustalenia faktyczne , niekwestionowane przez skarżącego , a oparte na prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym , że obecnie nie ma już dwóch zbiorników na gnojówkę , wybudowanych niezgodnie ze zgłoszeniem , z których budowa jednego wymagała pozwolenia na budowę . Inwestor z własnej inicjatywy , po wyroku z dnia 27 maja 2010r., dokonał bowiem rozdzielenia zbiorników, doprowadzając zrealizowany obiekt do stanu zgodnego z prawem . Ustalenia te poprzedzone zostały rozważeniem przez organy kwestii pierwotnego zamiaru ( intencji) inwestorów , przy czym w postępowaniu odwoławczym uzupełniono dowody w tym zakresie o przyjęte do protokołu oświadczenie inwestora z dnia 13 kwietnia 2012r. Według organów inwestorom nie można przypisać działania w celu obejścia prawa , jakkolwiek w pierwotnym kształcie wybudowany obiekt był niezgodny z wymogami art. 29 ust. 1 pkt 1 lit.c u.p.b. , a na wybudowanie wielokomorowego zbiornika o pojemności ponad 25m3 wymagane byłoby pozwolenie na budowę .

W ocenie sądu takie stanowisko organów jest trafne , a zaskarżone decyzje nie naruszają art. 153 p.p.s.a.. Wskazania wynikające z wyroków sądu zostały spełnione w sposób odpowiadający prawu i w zgodzie z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi . Wbrew zarzutowi skargi , że decyzje wydano bez "właściwej i dogłębnej oceny w myśl wytycznych WSA" , co do kwestii samowoli budowlanej , stwierdzić należy , że w zaskarżonych decyzjach organy odniosły się do kwestii , czy można inwestorom przypisać działanie w celu obejścia prawa . Wskazały przy tym przesłanki takiej oceny , wywiedzione z zebranego materiału dowodowego , w tym wspomnianego wyżej oświadczenia inwestora. Zauważenia wymaga nadto , że nie jest trafny zarzut jakoby organy nie dokonały ustalenia, iż w początkowym kształcie budowa zbiorników wymagała pozwolenia na budowę . Takie ustalenie zawarte jest wprost w decyzji organu I instancji i nie zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy . Organy nadzoru budowlanego wskazały jednak także na fakt ,że inwestorzy nie ukrywali swoich początkowych zamiarów , skoro do zgłoszenia dołączyli projekt przewidujący wybudowanie pięciu połączonych ze sobą zbiorników ( okoliczność tę przyznaje wyraźnie skarga ) . Jeżeli więc starostwo, dysponując dokumentacją przedstawioną przez inwestorów przy zgłoszeniu budowy zbiorników , nie skorzystało ze sprzeciwu przewidzianego w art. 30 ust. 6 pkt 1 u.p.b. , to nie ma podstaw do ustalenia , że budowa realizowana była w warunkach samowoli . Wobec braku intencji obejścia prawa , zgłoszenie było prawnie skuteczne i pozwalało na zrealizowanie robót budowlanych . Trafnie zatem organy uznały, że nie zachodził przypadek samowoli budowlanej z art. 48 u.p.b. W orzecznictwie przyjmowany jest pogląd , że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie , że roboty te wykonywane były w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 , chyba , że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o pozwoleniu na budowę ( wyrok NSA z dnia 28.04.2004r., sygn. akt OSK 108/04 opub. w ONSAiWSA nr 1 /2004r. poz. 26 ; nadto: "Prawo budowlane.Komentarz" pod red. A.Glinieckiego , W-wa 2012, s. 479 ) .

Nie jest trafny także podniesiony w skardze zarzut dotyczący dopuszczalności budowy na działce siedliskowej kilku zbiorników o łącznej pojemności ( nie powierzchni jak określa skarga ) przekraczającej pojemność wskazaną w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit.c u.p.b. Z treści decyzji jednoznacznie wynika , że organy uznały taką sytuację za dopuszczalną . Jednoznacznie stwierdza to decyzja organu I instancji ( str. 3 od góry ). Nadto organy przyjęły , co już wyżej wskazywano , że zastosowany tryb naprawczy odnosi się do wszystkich pięciu odrębnych zbiorników . W ocenie sądu jest to stanowisko prawidłowe. Przepis art. 29 ust. pkt 1 lit.c u.p.b. nie ogranicza liczby zbiorników o pojemności do 25m3 , a wprost używa liczby mnogiej ( "szczelnych zbiorników na gnojówkę..." ) . W ocenie sądu nie ma przy tym podstaw do różnicowania prawnych wymogów dopuszczalności budowy na podstawie zgłoszenia w zależności od tego , czy budowa kilku zbiorników dokonywana jest jednocześnie , czy każdy ze zbiorników budowany jest odrębnie w pewnym odstępie czasu . Istotne jest aby spełnione były pozostałe wymogi z art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego , a więc żeby budowany był obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej . Warunki te zostały spełnione . Organy wskazały nadto , że wybudowane zbiorniki nie naruszały wymogów techniczno- budowlanych i ochrony środowiska oraz warunków zabudowy.

W świetle powyższych ustaleń i ocen , stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji trafnie ustaliły , że przy budowie przedmiotowych zbiorników nie zachodził przypadek samowoli budowlanej przewidzianej w art. 48 ust.1 lub 49b ust.1 ustawy Prawo budowlane . W konsekwencji zastosowanie znajdował tryb naprawczy przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 u.p.b. , dotyczący wykonywania robót na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 u.p.b. . Istota decyzji wydawanej na tej podstawie prawnej polega na tym, że na inwestora nakłada się obowiązek wykonania , w wyznaczonym terminie , określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem . Za stan zgodny z prawem uznaje się zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo ( jak w niniejszej sprawie ) zgodność z dokonanym zgłoszeniem. Chodzi więc o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego ( vide: Red. A. Gliniecki , op.cit. , s. 493 ). W rozpoznawanej sprawie stan zgodny z prawem to stan odpowiadający budowie na podstawie zgłoszenia zbiorników na gnojówkę , spełniających wymogi określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit.c u.p.b. Bezsporne jest , że po przeróbkach dokonanych dobrowolnie przez inwestorów , przedmiotowe zbiorniki są obecnie zgodne z prawem i warunkami budowy na podstawie zgłoszenia . W tej sytuacji , wobec wykonania robót , które mógłby nakazać organ nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem , zasadnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 u.p.b. organy odstąpiły od nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania takich robót . Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają więc prawu. Czynią także zadość wskazaniom zawartym w wyrokach WSA w Olsztynie , a w szczególności w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011r.

Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.