Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 209/92
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1992-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Przepisy o postępowaniu w sprawie zobowiązań podatkowych w powiązaniu z postanowieniami art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dopuszczają wydawania rozstrzygnięcia wstępnego, o jakim mowa w art. 318 Kpc, przesądzającego o istnieniu obowiązku podatkowego.

Zaniechanie ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków, o czym mowa jest w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że na podatniku ciąży określony obowiązek podatkowy.

TEZY

Przepisy o postępowaniu w sprawie zobowiązań podatkowych w powiązaniu z postanowieniami art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dopuszczają wydawania rozstrzygnięcia wstępnego, o jakim mowa w art. 318 Kpc, przesądzającego o istnieniu obowiązku podatkowego.

Zaniechanie ustalania zobowiązań podatkowych i poboru podatków, o czym mowa jest w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ może mieć miejsce tylko wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że na podatniku ciąży określony obowiązek podatkowy.


UZASADNIENIE

W dniu 7 czerwca 1991 r. Stanisław K. przesłał Wójtowi Gminy T. deklarację dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za 1991 rok. Równocześnie wniósł o nienaliczanie podatku od nieruchomości w postaci budowli - do chwili ostatecznego zakończenia inwestycji polegającej na budowie stacji paliw tj. do końca 1991 r.

Wójt Gminy T. decyzją z 7.08.1991 r., powołując się na art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ orzekł o zaniechaniu naliczenia podatku od nieruchomości za okres od 1.04.1991 r. do 30.06.1991 r. Równocześnie stwierdził, iż zobowiązuje się podatnika do uiszczenia należności za II połowę br.

W motywach tej decyzji podano, że z art. 6 ust. 2 powołanej wyżej ustawy wynika, że jeżeli okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego jest istnienie budowli, obowiązek ten powstaje z dniem 1 stycznia roku następnego w którym budowla została zakończona lub rozpoczęto jej użytkowanie. Ponieważ uruchomienie stacji paliw nastąpiło w IV kwartale 1990 r., to zaniechanie obowiązku podatkowego istniało do 31.12. tego roku.

Przychylając się jednak do podniesionej przez podatnika argumentacji związanej z kosztami dotyczącymi usuwania awarii zasilania energetycznego co miało istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie stacji, postanowiono odstąpić od pobierania podatku od budowli do 30.06.1991 r. Obowiązek ten istnieje zaś od 1.07.1991 i jest płatny w okresach ustawowo obowiązujących.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa Pilskiego, decyzją z 9.10.1991 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wskazując jako podstawę materialnoprawną swego orzeczenia art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ Kolegium podkreśliło, że okolicznością od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli. Ten zaś fakt stwierdzony został protokołem odbioru końcowego budowy z 31.12.1990 r. Wbrew stanowisku podatnika, momentem powstania obowiązku podatkowego jest nie tylko prowadzenie działalności usługowo-produkcyjnej lecz już sam fakt istnienia budowli, z którą związany jest obowiązek podatkowy.

Skargę na powyższą decyzją złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisław K. Domagając się jej uchylenia w części zobowiązującej do uiszczenia należności podatkowych za II półrocze 1991 r. skarżący zarzucił, iż decyzja ta jest niezgodna z prawem.

W motywach skargi zakwestionowano interpretację art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zaprezentowaną przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do obciążenia go podatkiem od budowli, bowiem w rozumieniu powołanego wyżej przepisu oraz prawa budowlanego zakupione i zatopione zbiorniki na paliwa nie były obiektami budowlanymi. Nie były one eksploatowane ani zalegalizowane.

Inne obiekty w postaci baraku blaszanego bez fundamentów nie podlegały podatkowi. Część gospodarcza i gastronomiczna są natomiast w budowie. Dopiero 16 stycznia 1992 r. nastąpiła faktyczna eksploatacja stacji paliw, po usunięciu usterek przez wykonawcę robót i po uzyskaniu legalizacji zbiorników. To oznacza, że podatek może być naliczany dopiero od 1.01.1992 r.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi /art. 206 Kpa/ zważył, co następuje:

Dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych, w powiązaniu z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nie dają podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, co było przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, w szczególności czy było to postępowanie dotyczące wymierzenia podatku od nieruchomości za rok 1991, czy też postępowanie zmierzające do zaniechania w całości lub w części ustalenia zobowiązania podatkowego i poboru podatków. Kwestii tej nie wyjaśniły również strony na rozprawie przed Sądem Administracyjnym.

Trzeba zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 104 Kpa organ administracyjny wydaje decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty w całości lub części lub w inny sposób kończącą postępowanie w danej instancji. W sprawie dotyczącej ustalenia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości organ administracyjny może wydać jedynie decyzję ustalającą wysokość podatku, stosowania do art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/.

Przepisy powołanej ustawy, jak również przepisy zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wydania tzw. rozstrzygnięcia wstępnego o jakim mowa w art. 318 par. 1 Kpc.

Wobec tego w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do wydania decyzji przesądzającej co do zasady istnienia obowiązku podatnika bez równoczesnego wymierzenia należności podatkowych.

Jeżeli zaś chodzi o kwestię zaniechania ustalania podatku i jego poboru, to taką możliwość przewiduje art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./. Ma ona zastosowanie w sytuacji gdy nie ma wątpliwości, że na podatniku ciąży określony obowiązek podatkowy, lecz z uwagi na szczególną sytuację podatniku /względy społeczne, gospodarcze/ są podstawy do zaniechania ustalenia czy też poboru podatku.

W niniejszej sprawie powołany wyżej przepis nie był podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zawieszenia "naliczenia podatku od nieruchomości za okres od 1.04.1991 r. do 3.06.1991" nastąpiło - jak stwierdziły to organy obu instancji - z przyczyn wskazanych w art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W istocie też spór między stronami sprowadził się do kwestii istnienia po stronie skarżącego obowiązku podatkowego za rok 1991, nie zaś możliwości zastosowania wobec niego swoistej ulgi, o której mowa w art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W tych warunkach zaskarżona decyzja w całości jest błędna.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny w pierwszym rzędzie wyjaśni, czy wydana została decyzja ustalająca za rok 1991 podatek od przedmiotowej nieruchomości. Taką sugestię zawierała bowiem wypowiedź skarżącego złożona na rozprawie sądowej.

Jeżeli okaże się, że decyzją ostateczną wymierzono skarżącemu przedmiotowy podatek, to wówczas organ podatkowy nie będzie mógł po raz drugi orzekać w tej sprawie na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

W takiej sytuacji wniosek skarżącego z 7 czerwca 1991 r. będzie mógł być rozpoznany jedynie w oparciu o art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W razie braku decyzji wymiarowej za rok 1991 organ I instancji wyda taką decyzję stosownie do art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Orzeczenie to będzie musiało rozstrzygnąć o tych wszystkich kwestiach, które poruszone zostały w odwołaniu oraz w skardze podatnika. Jeżeli zaś organ administracyjny dojdzie do wniosku, że na skarżącym nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za rok 1991, to wówczas umorzy postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa oraz art. 208 Kpa orzeczono jak w sentencji.