Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 312/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51, art. 52
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151 par. 1 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 28
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 639, art.690
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w 5 września 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], którą po wznowieniu postępowania administracyjnego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], nakładającej na Gminę W. (właściciela budynku mieszkalnego przy ul. K. we W.) obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie ośmiu otworów okiennych wykonanych w obrębie pomieszczeń lokali mieszkalnych nr [...][...][...][...][...] w ścianie szczytowej (zachodniej) budynku.

W uzasadnieniu swojej decyzji DWINB podał, że w dniu 26 sierpnia 2016 r. do PINB dla miasta W. wpłynął wniosek M. P. – najemcy lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. K. – o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB dla miasta W. z dnia [...]. Jako przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania M. P. przywołała okoliczność wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w tymże postępowaniu.

Rozstrzygając sprawę PINB dla miasta W. w decyzji z dnia [...] stwierdził, iż nie zaistniała żadna z przesłanek uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...], o których mowa w art. 145 § 1, 145a, 145b k.p.a., w związku z czym należy odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Od tej decyzji w ustawowo przewidzianym terminie odwołanie wniosła M. P..

Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie administracyjne zakończone przez PINB dla miasta W. decyzją ostateczną z dnia [...] prowadzone było na podstawie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Adresatami rozstrzygnięć nakładanych na podstawie norm zawartych w powołanych przepisach mogą być jedynie inwestor, właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego (wynika to z art. 52 ustawy Prawo budowlane), dlatego też właśnie te podmioty posiadały przymiot strony postępowania. Poza ww. podmiotami, stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane mogą być jedynie właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (co na zasadzie analogii wywieść należy z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane).

W związku z powyższym D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, że M. P. – jako najemca lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. K. we W. objętego nakazem wynikającym z ostatecznej decyzji z dnia [...] – niewątpliwie posiadała interes faktyczny w sprawie będącej przedmiotem zakończonego ww. decyzją postępowania, jednakże nie mógł on uzasadniać uznania wnioskodawczyni za stronę tego postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, tj. tytułu prawnego wynikającego z własności/użytkowania wieczystego nieruchomości budynkowej, bądź własności lokalu mieszkalnego nr [...] w tymże budynku. Zatem M. P. nie była uprawniona do brania udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...], a co za tym idzie nie zaistniała przesłanka wznowienia zakończonego nią postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą powołała się we wniosku.

Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że fakt, iż M. P. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją, gdyż nie była do tego uprawniona, z uwagi na brak przymiotu strony (brak interesu prawnego). Dlatego, zdaniem organu, należało we wznowionym postępowaniu wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie, z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Nie godząc się z przytoczoną decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 690 k.c. i art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca jako najemca lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. K. we W. nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu w wyniku którego w lokalu zajmowanym przez skarżącą na podstawie umowy najmu w 2 pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (pokój i kuchnia) zostały zamurowane okna, co pozostaje w sprzeczności z tym, że w polskim systemie prawnym najemcom lokali mieszkalnych w zakresie ochrony ich praw do lokalu przysługują środki ochrony prawnej przewidzianej dla właścicieli nie tylko w sferze prawa cywilnego ze wspomnianym art. 19 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 222 § 2 k.c., ale i w sferze prawa publicznego między innymi w świetle konstytucyjnej gwarancji nienaruszalności mieszkania (art. 50 Konstytucji RP), a także zapewnień zawartych w art. 75 i art. 76 Konstytucji RP. Dalej skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza art. 66 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez jego niezastosowanie wskutek czego nie dokonano oceny interesu prawnego skarżącej związanego z faktem, że zajmowany przez nią lokal mieszkalny nr [...] po zamurowaniu okien jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu skarżącej i jej rodziny przez konieczność przebywania w pomieszczeniach niespełniających wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Uwzględniając postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na uzasadnienie skargi podano, że po zamurowaniu okien w lokalu skarżącej Gmina W. usiłowała wymusić na skarżącej zmianę umowy najmu i dotychczasowy pokój nazwać nyżą. Jednocześnie Gmina W. odmówiła skarżącej przyznania lokalu zamiennego, mimo że pozostała powierzchnia mieszkalna spełniająca wymogi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest mniejsza niż 5 m2 na członka rodziny, czyli nie spełnia norm nawet lokalu mieszkalnego. Zatem skarżąca ma interes prawny wynikający z faktu, że zamurowanie okien w kuchni i pokoju w lokalu, którego jest najemcą powoduje, że pomieszczenia te od 7 września 2016 r. nie spełniają wymogów § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeżeli chodzi o oświetlenie dzienne, a także § 92 ust.1 i § 93 ust. 1, z których wynika, że mieszkanie w budynku wielorodzinnym, oprócz pomieszczeń mieszkalnych, powinno mieć kuchnię, a zarówno pomieszczenie mieszkalne i kuchenne powinno mieć bezpośrednie oświetlenie światłem dziennym.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zdaniem skarżącej, nie można jej interesu faktycznego, ale także prawnego dotyczącego najbardziej istotnych dla każdego człowieka dóbr, w tym przypadku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz ochrony zdrowia (zagrożonego przebywaniem w pomieszczeniu bez okien, bez dostępu światła dziennego i świeżego powietrza) pomijać i przedkładać ponad te dobra interes przedsiębiorcy - właściciela sąsiedniej nieruchomości w realizacji przedsięwzięcia o charakterze biznesowym przynoszącym zysk. Interes tego przedsiębiorcy jest jedynie interesem faktycznym i został on uznany za stronę jedynie dlatego, że zarówno PINB w I instancji jak i organ w II instancji wbrew treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i ukształtowanemu stanowisku sądów administracyjnych postanowiły uznać na zasadzie analogii zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nabył on sąsiadującą nieruchomość wiedząc, że sąsiaduje z nią budynek z oknami w ścianie wybudowanej w granicy między obiema działkami. Niewątpliwie okoliczność ta musiała być uwzględniona jako zmniejszająca wartość w wycenie nieruchomości sporządzonej przez syndyka, od którego przedsiębiorca ten nabył te nieruchomość. Wpływała bowiem istotnie na sposób zagospodarowania działki. W rezultacie zamurowania okien kosztem znacznego pogorszenia warunków mieszkaniowych skarżącej i jej rodziny (a także pozostałych najemców lokali w tym budynku) wzrosła wartość sąsiedniej działki. O ile jednak skarżąca na istnienie swego interesu prawnego do udziału w postępowaniu w charakterze strony na podstawie art. 28 k.p.a. może wskazać podniesione wyżej przepisy prawa, to aktualny właściciel sąsiedniej działki takich przepisów nie może wskazać, a przyznanie mu statusu strony w tym postępowaniu nastąpiło z naruszeniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Powołując się na uchwałę NSA w składzie 7 sędziów z dnia 5 grudnia 2011 r. (sygn. II OPS 1/11) skarżąca stwierdziła, że skutkiem obu decyzji organów I i II instancji jest uniemożliwienie udziału skarżącej w sprawie dotyczącej jej ważnego i chronionego przepisami prawa interesu - ochrona prawa do mieszkania w lokalu spełniającym normy wynikające z przepisów prawa. Zdaniem skarżącej ochrona praw lokatorów, o której mowa w art. 75 ust. 2 Konstytucji nakłada na ustawodawcę obowiązek wydania przepisów ustawowych zapewniających taką ochronę. Pojęcie "lokatora", jak zwraca się uwagę w literaturze, należy rozumieć szeroko. Sytuacja prawna lokatora jest wyznaczona przez typ uprawnienia, jakie mu przysługuje do zajmowanego lokalu. Uprawnienia te można zaliczyć do "innych praw majątkowych", w rozumieniu art. 64 ust. 1 Konstytucji, co oznacza, że w płaszczyźnie prawa materialnego ochrona praw lokatorów opierać się będzie przede wszystkim o ten przepis, jako że ustanawia on prawo podmiotowe o randze konstytucyjnej. Skarżąca zwróciła też uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w swym dotychczasowym orzecznictwie, kształtowanym w oparciu o przepisy obowiązującej Konstytucji, szeroko wypowiadał się na temat ochrony praw nie tylko najemców, ale także innych lokatorów. Wskazywał bowiem, że prawo do mieszkania umożliwia realizację godności ludzkiej, a w związku z tym standard ochrony tego prawa powinien być wysoki.

Zdaniem Trybunału, ochrona prawa najemców i lokatorów powinna być wzmocniona możliwością skorzystania z prawa do sądu. Obowiązek zapewnienia minimalnego standardu ochrony interesów lokatorów wynika z podstawowych założeń aksjologicznych polskiego systemu prawnego - w szczególności niezbywalnej godności człowieka (art. 30 Konstytucji), zaś jednym z podstawowych obowiązków władzy publicznej jest prowadzenie właściwej polityki mieszkaniowej, popieranie starań obywateli o mieszkanie, a także tworzenie publicznego zasobu mieszkaniowego i gospodarowanie nim, co wynika z przywołanego już art. 75 ust. 1 Konstytucji. Natomiast art. 75 ust. 2 Konstytucji stanowi, że ochronę praw lokatorów ma określać ustawa. Regulacja ta jest wskazówką co do preferowanego przez ustrojodawcę sposobu rozwiązywania konfliktu interesów lokatorów oraz właścicieli lokali, którzy przecież także korzystają z konstytucyjnych gwarancji ochrony prawa własności (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r. o sygn. akt P 11/98, OTK ZU nr 1/2000, poz. 3 oraz z 19 kwietnia 2005 r. o sygn. akt K 4/05, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 37).

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 5 września 2017 r. pełnomocnik skarżącej poparła skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Z doręczonych Sądowi akt administracyjnych wynika, iż skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją PINB dla miasta W. z dnia [...], którą nałożono na Gminę W. (właściciela budynku mieszkalnego przy ul. K. we W.) obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie ośmiu otworów okiennych wykonanych w obrębie pomieszczeń lokali mieszkalnych nr [...][...][...][...] w ścianie szczytowej (zachodniej) budynku. Skarżąca domagała się wznowienia tego postępowania wskazując, że jako najemca lokalu nr [...] winna być uznana za stronę postępowania.

Sąd rozpoznając skargę uznał, że argumentacja podnoszona przez skarżącą nie podważa słuszności rozstrzygnięcia dokonanego w zaskarżonej decyzji. Trafnie bowiem organy obu instancji oceniły, że najemca lokalu mieszkalnego w budynku nie ma interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332). Po pierwsze zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Skoro podmioty wymienione w art. 52 ustawy Prawo budowlane mogą być adresatami czynności określonych w decyzjach administracyjnych wydanych na podstawie powołanych przepisów, oznacza to, że są stronami w tych postępowaniach, gdyż decyzja nakładająca określony obowiązek niewątpliwie dotyczy ich interesu prawnego. Ewentualne inne strony postępowania administracyjnego mogą brać udział w postępowaniu, jeśli wykażą, że sprawa dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.). Treść pojęcia interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Zatem mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., I OSK 2226/12, Orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżąca swój interes prawny wywodzi ze stosunku najmu lokalu mieszkalnego w budynku należącym do Gminy W., którego dotyczy decyzja administracyjna. Dlatego też należy wskazać, że zgodnie z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Zgodnie z art. 662 § 1 k.c. wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu. Nadto zauważyć wypada, że zgodnie z art. 664 § 1 k.c. jeżeli rzecz najęta ma wady, które ograniczają jej przydatność do umówionego użytku, najemca może żądać odpowiedniego obniżenia czynszu za czas trwania wad. W myśl art. 682 k.c. jeżeli wady najętego lokalu są tego rodzaju, że zagrażają zdrowiu najemcy lub jego domowników albo osób u niego zatrudnionych, najemca może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia, chociażby w chwili zawarcia umowy wiedział o wadach.

Wypada też wskazać, że zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1610 ze zm.) wynajmujący jest obowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem umożliwiających najemcy korzystanie z wody, paliw gazowych i ciekłych, ciepła, energii elektrycznej, dźwigów osobowych oraz innych instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu i budynku określone odrębnymi przepisami. Ustęp 3 tego przepisu precyzuje, że do obowiązków wynajmującego należy w szczególności: 1) utrzymanie w należytym stanie, porządku i czystości pomieszczeń i urządzeń budynku, służących do wspólnego użytku mieszkańców, oraz jego otoczenia; 2) dokonywanie napraw budynku, jego pomieszczeń i urządzeń, o których mowa w pkt 1, oraz przywrócenie poprzedniego stanu budynku uszkodzonego, niezależnie od przyczyn, z tym że najemcę obciąża obowiązek pokrycia strat powstałych z jego winy; 3) dokonywanie napraw lokalu, napraw lub wymiany instalacji i elementów wyposażenia technicznego w zakresie nieobciążającym najemcy, a zwłaszcza: a) napraw i wymiany wewnętrznych instalacji: wodociągowej, gazowej i ciepłej wody - bez armatury i wyposażenia, a także napraw i wymiany wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania wraz z grzejnikami, instalacji elektrycznej, anteny zbiorczej - z wyjątkiem osprzętu, b) wymiany pieców grzewczych, stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, posadzek i wykładzin podłogowych, a także tynków.

Dalej powiedzieć należy, że zgodnie z art. 690 k.c. do ochrony praw najemcy do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Regulację tę potwierdza również art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Analiza przepisów k.c. wskazuje, że najemcy lokalu przysługuje roszczenie windykacyjne przeciwko osobie, która faktycznie włada lokalem (art. 222 § 1 k.c.), a także roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.) przeciwko osobie, która narusza prawo najmu w inny sposób aniżeli przez pozbawienie najemcy faktycznego władztwa nad lokalem (tak: G. Kozieł, Komentarz do art. 690, w: A. Kidyba /red./, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, System Informacji Prawnej LEX, 2014).

Powyższe przepisy prawa zakreślają granice interesu prawnego najemcy lokalu, bowiem wskazują na to, czego najemca lokalu może się domagać od wynajmującego i innych osób. Zdaniem Sądu okoliczność, że stosunek najmu korzysta z ochrony na gruncie przepisów prawa cywilnego nie jest równoznaczna z tym, że ochrona prawna najemcy na gruncie przepisów k.c. skutkuje przyznaniem mu legitymacji do bycia stroną w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotu najmu (lokalu mieszkalnego). Przepisy prawa regulujące najem lokalu wskazują, że najemca ma interes prawny w tym, by przedmiot najmu pozostawał w stanie umożliwiającym korzystanie z niego zgodnie z celem, dla którego zawarto umowę najmu. Ochrona tych uprawnień najemcy nie może jednak być prowadzona z wykorzystaniem instytucji prawa administracyjnego takich jak choćby decyzja administracyjna.

Zdaniem Sądu skarżąca dążąc do uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie ośmiu otworów okiennych wykonanych w obrębie pomieszczeń lokali mieszkalnych nr [...][...][...][...] w ścianie szczytowej (zachodniej) budynku pomija to, że jej prawo do lokalu nr [...] nie ma charakteru prawa bezwzględnego, ale względny. Jak już wskazano do uprawnień najemcy należy żądanie, aby wynajmujący zapewnił, by lokal nadawał się do użytkowania itd. Lokator korzysta także z powództw windykacyjnych (o czym już była mowa) i posesoryjnych (ochrona prawa spokojnego posiadania), które są skuteczne przeciwko każdej osobie, nie tylko przeciwko właścicielowi nieruchomości. Wszystkie te roszczenia mają jednak charakter cywilnoprawny, a nie są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że uprawnienia skarżącej wynikające z umowy najmu lokalu skarżąca może skutecznie realizować na drodze cywilno-, a nie administracyjnoprawnej.

Trzeba też zauważyć, że postępowanie administracyjne zmierza do załatwienia sprawy administracyjnej, a więc konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa materialnego w stosunku do konkretnej osoby w danym stanie faktycznym. Postępowanie to służy ustaleniu tego, jakie przepisy prawa, wobec kogo i w jaki sposób powinny być zastosowane. Skoro organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku, jest oczywiste (na co wskazuje art. 52 Prawa budowlanego), że stosowne nakazy skierował do właściciela budynku. To właściciel jest bowiem zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami wynikającymi z Prawa budowlanego (zob. art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego). Obowiązki w tym zakresie nie obciążają najemcy, bowiem zgodnie z art. 666 § 1 k.c. najemca powinien przez czas trwania najmu używać rzeczy najętej w sposób w umowie określony, a gdy umowa nie określa sposobu używania - w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy. Zatem obowiązki najemcy w stosunku do lokalu mieszkalnego mają swoje główne źródło w umowie najmu, w przeciwieństwie do obowiązków właściciela lokalu mieszkalnego, którego obowiązki wynikają wprost z ustawy. Zatem nie ulega wątpliwości, że właściciel lokalu mieszkalnego ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym opisanym na wstępie, a interesu prawnego po stronie najemcy brak. Nie ma bowiem przepisu prawa, który nakładałby na najemcę prawa lub obowiązki w zakresie stanu technicznego lokalu najmowanego w zakresie wynikającym z art. 50-51 Prawa budowlanego. Wskazywane w skardze przepisy prawa również takich obowiązków po stronie najemcy nie kreują.

W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że w świetle analizy istoty stosunku prawnego najmu i mechanizmów jego ochrony nie może ulegać wątpliwości, że skarżąca nie wykazała ani w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego, ani w skardze, że umowa najmu zawarta z właścicielem budynku daje jej jakiekolwiek prawo lub uprawnienie, dające jej interes prawny w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano decyzję nakładającą na właściciela budynku obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez demontaż istniejącej stolarki okiennej i zamurowanie ośmiu otworów okiennych (w tym w lokalu najmowanym przez skarżącą). Z racji bycia najemcą lokalu skarżąca pozostaje zainteresowana, co oczywiste, stanem budynku, w tym istnieniem otworów okiennych w wynajmowanym lokalu, jednak nie wynika z tego interes prawny w postępowaniu administracyjnym. Nakaz zamurowania otworów okiennych został przez organ nadzoru budowlanego skierowany do właściciela budynku. Jego wykonanie niewątpliwie zmieniło cechy lokalu, który skarżąca wynajmuje od właściciela budynku. Jednak dążenie skarżącej do zmiany tej sytuacji nie jest chronione w drodze postępowania administracyjnego, lecz może być rozważane w kategoriach roszczeń cywilnoprawnych, jakie najemca może mieć w stosunku do właściciela lokalu (budynku). Wnioski te wynikają z wcześniejszych rozważań Sądu na temat istoty stosunku najmu i jego ochrony.

Odnosząc się jeszcze do zarzutów skarżącej w zakresie tego, że najmowany przez nią lokal po zamurowaniu otworów okiennych zagraża zdrowiu czy życiu skarżącej i nie spełnia wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy powiedzieć, że zarzuty te nie mogły świadczyć o tym, że skarżąca miała interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu jednak nie ma przeszkód, aby skarżąca wątpliwości co do stanu technicznego budynku zgłosiła organowi nadzoru budowlanego, który rozważy ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek lub z urzędu w tym zakresie. Nadto Sąd wskazuje, że zarzut skarżącej, że organy nadzoru budowlanego błędnie uznały za stronę postępowania właściciela nieruchomości sąsiedniej również nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ ewentualne uznanie za stronę osoby niemającej legitymacji procesowej może być podstawą uchylenia decyzji wyłącznie, jeśli takie naruszenie prawa miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a tak w niniejszej sprawie nie było.

Końcowo podkreślić należy, że ochrona stosunku najmu, który łączy skarżącą z Gminą W. zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego odbywa się na gruncie postępowania cywilnego. Brak przymiotu strony w postępowaniu opisanym na wstępie nie stanowi zatem naruszenia ochrony posiadania czy ochrony wynikającej z umowy najmu, bowiem przepisy prawa omówione już przez Sąd dają skarżącej ochronę i stosowne do jej urzeczywistnienia środki prawne. Ponadto Sąd wskazuje, że podnoszona w skardze argumentacja dotycząca konstytucyjnych aspektów ochrony najmu pozostaje niejako poza zakresem niniejszej sprawy, bowiem nikt konstytucyjnych uprawnień skarżącej nie kwestionuje, ani nie pozbawia. Ustawodawca przewidział szereg mechanizmów i środków ochrony prawnej najemcy lokalu mieszkalnego, a więc trudno uznać, że skarżąca została na skutek wydania zaskarżonej decyzji pozbawiona ochrony, o której mowa w Konstytucji.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że sąd administracyjny w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchyla zaskarżoną decyzję wyłącznie w razie jeżeli stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak Sąd w niniejszej sprawie – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) – naruszeń prawa materialnego czy procesowego tego rodzaju i mających istotny wpływ na wynik sprawy nie stwierdził. Prawidłowo bowiem organy nadzoru budowlanego obu instancji zastosowały art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziwszy, że brak podstaw do uchylenia decyzji, gdyż skarżąca nie była w istocie stroną postępowania, która nie brała w nim udziału bez swojej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

Reasumując, skargę jako niezasadną należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.