Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 173/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del WSA Marzenna Linska – Wawrzon Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 912/09 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń bojową oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r., II SA/Wa 912/09, po rozpoznaniu skargi W. P. , uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie cofnięcia W. P. pozwolenia na broń palną bojową.

Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W. P. uzyskał pozwolenie na broń palną krótką w celu ochrony osobistej decyzją Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 1990 r. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Komendant Stołeczny Policji cofnął powyższe pozwolenie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż pozyskał informację, z której wynika, że W. P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie II Wydział Karny z dnia 12 czerwca 2008 r., [...] został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). W związku z tym organ uznał, iż zachodzi uzasadniona obawa, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Po rozpoznaniu odwołania W. P. Komendant Główny Policji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji stwierdził, iż nietrafny jest zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, ponieważ dotyczy on nie tylko osób, które popełniły przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wymienione kategorie przestępstw mają jedynie charakter przykładowy, na co wskazuje konstrukcja tego przepisu i zawarte w nim sformułowanie "w szczególności". Organ wyjaśnił, iż popełnione przez stronę przestępstwo daje podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika bowiem, iż strona umyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, skutkiem czego było nieumyślne spowodowanie obrażeń ciała jadącej z nim osoby. Zdaniem organu, okoliczności te świadczą, iż pośrednio zachowanie strony godziło w życie i zdrowie pasażera. W związku z tym zachodzą w stosunku do strony przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pomimo faktu, iż został skazany za przestępstwo niewymienione wprost w tym przepisie. Skoro strona wykazała się brakiem rozwagi, przezorności, należytej staranności i umiejętności przewidywania skutków własnych działań, to należy przyjąć, iż nie daje ona gwarancji bezpieczeństwa posiadania i używania broni palnej, a zatem takiego pozwolenia nie powinna posiadać.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący stwierdził, iż przepis prawa na podstawie, którego cofnięto mu pozwolenie na broń ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ zobowiązany jest do szczegółowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Tymczasem organ nie dokonał oceny stanu faktycznego w sprawie, w oparciu o indywidualne cechy i właściwości sprawcy czynu. Oparł natomiast swoje stanowisko w sprawie na orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych w innych sprawach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, utrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że organ II instancji opiera swoje rozstrzygnięcie na stwierdzeniu podobieństwa zarzucanego mu czynu z przestępstwami przeciwko życiu i zdrowiu określonymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Sąd wskazał, że rozumowanie Komendanta Głównego Policji w zakresie podobieństwa czynu zarzucanego skarżącemu, i przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, jest błędne. Doktryna i judykatura prawa karnego wyróżniły pojęcie "rodzajowego przedmiotu ochrony". Powstanie tego pojęcia wiąże się z obserwacją struktury kodeksów karnych. Przestępstwa zawierające poszczególne przedmioty ochrony łączą się w rozdziały. Analiza kolejnych przepisów w rozdziałach o zbiorczo ujętym tytule wskazała, że dwa lub więcej przestępstwa chronią podobne, zbliżone do siebie dobra prawne. Tak więc, poza ogólnym i szczególnym przedmiotem ochrony istnieje również rodzajowy przedmiot ochrony będący swego rodzaju "syntezą norm, które chronią analogiczne dobra pod względem rodzajowym" (A. Marek "Prawo karne zagadnienia teorii i praktyki" Warszawa 1997, s. 123). Chronione są zarówno w ujęciu socjologicznym jak i logicznym zbliżone do siebie dobra prawne. Rodzajowy przedmiot ochrony stanowi o podobieństwie czynów, a nie użyte w ich opisie wyrażenia. Przestępstwo opisane w art. 177 § 1 k.k. jest umieszczone w rozdziale XXI k.k.: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Przedmiotem ochrony wymienionych w tej części k.k. przestępstw jest dobro prawne, w postaci prawidłowego i bezpiecznego poruszania się po drogach lądowych, wodnych i powietrznych. Natomiast celem ochrony, wymienionych w rozdziale XIX k.k. przepisów, jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego. Nie można zatem z faktu, iż w opisie czynu z art. 177 § 1 k.k. są wskazane obrażenia ciała opisane w art. 157 § 1 k.k. przyjąć, że jest to przestępstwo przeciwko zdrowiu, bowiem w tego rodzaju przestępstwach podstawowym celem działania sprawcy jest doprowadzenie u pokrzywdzonego uszkodzeń ciała opisanych w przepisie. Przedmiotem ochrony w przypadku przestępstwa za które skarżący był skazany jest natomiast naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, którego skutkiem jest ciężkie naruszenie czynności ciała lub rozstrój zdrowia.

Zdaniem Sądu, analizując sprawę organ II instancji powinien wziąć pod uwagę, czy istotnie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - czy w kontekście całego zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż posiadanie przez skarżącego broni, także w kontekście jej rodzaju i przeznaczenia wskazuje, że istnieje obawa, że może być ona użyta w celu sprzecznym z bezpieczeństwem publicznym.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej – p.p.s.a.), Sąd I instancji orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Od powyższego wyroku Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. ("przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji"), godzącego de facto w życie lub zdrowie ludzkie, którego konsekwencją jest nieumyślne spowodowanie wypadku, w którym inny człowiek odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu) - nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn przez ustawodawcę został wymieniony w szczególności jako wskazujący na zaistnienie takiej obawy;

2) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji wydały zaskarżone decyzje bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze Komendant Główny Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty lub ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Przytoczony przepis wyraźnie wskazuje, iż na organach Policji ciąży obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia jakiejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy, co potwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie II Wydział Karny z dnia 12 czerwca 2008 r., II K 111/08 za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. - tj. przestępstwa stypizowanego w systematyce kodeksu w rozdziale XXI zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Czyn z art. 177 § 2 k.k. - to kwalifikowana forma czynu określonego przez ustawodawcę w art. 177 § 1 k.k., i choć umieszczony został w rozdziale "przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", godzi de facto w życie lub zdrowie ludzkie, a jego konsekwencją jest nieumyślne spowodowanie wypadku, w którym inny człowiek odniósł obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. (przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu).

Konsekwencje popełnionego przez skarżącego czynu polegające na spowodowaniu u innego uczestnika ruchu drogowego obrażeń naruszających czynności ciała na okres powyżej 7 dni, określone w art. 157 § 1 k.k. pozwalają de facto uznać popełnione przestępstwo za czyn skierowany przeciwko zdrowiu. To, iż art. 157 § 1 k.k. nie został wprost powołany w kwalifikacji prawnej czynu wynika jedynie z redakcyjnej konstrukcji typu przestępstwa wymienionego w art. 177 § 1 i 2 k.k. Dlatego, należy uznać, że skazanie strony za popełnienie wskazanego przestępstwa miało decydujące znaczenie przy ocenie zgodności z prawem decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Analiza przepisów w tym zakresie prowadzi do wniosku, że prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń lub podejrzenie jej o popełnienie przestępstwa określonego w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji, wprost nakazuje uznać ją za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w ww. celu. Organy Policji są wówczas ustawowo zobligowane do cofnąć takiej osobie pozwolenie na broń. Z orzeczenia Sądu wynika, że organ dokonał zasadnej oceny czynu strony, to jest, iż był to czyn, który godził de facto w życie i zdrowie ludzkie. Na skutek popełnienia tegoż czynu poważne obrażenia ciała odniosła jadąca ze skarżącym pasażerka.

Z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika w sposób oczywisty, iż ma on zastosowanie wprost do osób, które zostały skazane wyrokiem Sądu za popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu. Tym samym organy administracyjne miały obowiązek zaliczyć skarżącego do kategorii osób, którym obligatoryjnie należy cofnąć pozwolenie na broń. Sam ustawodawca przesądził w treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za m.in. przestępstwo przeciwko mieniu z mocy samej ustawy należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu jest to domniemanie niewzruszalne, co oznacza, że zaprezentowane przez Sąd I instancji również zarzuty niedostatecznego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, nie tylko nie mają uzasadnionych podstaw, ale wręcz nie powinny być w takim przypadku przez Sąd II instancji w ogóle rozpoznawane.

Kwestia prowadzenia postępowania karnego, bądź skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji a cofnięcie na tej podstawie pozwolenia na broń, były przedmiotem uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. NSA, II OPS 4/09. W tejże uchwale Sąd wyraźnie wskazał, iż z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika, iż sam fakt skazania, bądź prowadzenia postępowania karnego za wymienione tam przestępstwa, uzasadnia cofnięcie przez organ pozwolenia na posiadanie broni. Organ więc nie musi już wobec takich osób przeprowadzać oceny, czy "uzasadniona obawa" rzeczywiście istnieje, albowiem to ustawodawca w sposób wiążący oceny tej dokonał. Podkreślenia także wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Komendant Główny Policji zbadał bowiem wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.).

W. P. wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której uznał, iż skarga ta nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniesiona rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna w sposób oczywisty nie posiada uzasadnionych podstaw.

W myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) cofa się pozwolenie na broń osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw". Jest kwestią niewątpliwą, iż przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu określone są w k.k. w rozdziale XIX: Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu" oraz w rozdziale XXXV: "Przestępstwa przeciwko mieniu". Przepis art. 177 § 2 k.k. na podstawie którego skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie II Wydział Karny z dnia 12 czerwca 2008 r., [...] zamieszczony jest zaś w rozdz.. XXI k.k.: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Tak więc nie można przyjąć, że należy bez przeprowadzania w tym zakresie żadnego szczegółowego postępowania wyjaśniającego uznać, iż zachodzi uzasadniona obawa, że skrzący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r. II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5 przyjęto, iż do takich osób, na podstawie powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji (art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2) zalicza się te, które popełniły przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Tak więc sam ustawodawca przesądził, iż co do tych osób istnieje uzasadniona obawa, iż mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W stosunku zaś do innych osób rolą organów administracji jest precyzyjne wykazanie, iż w odniesieniu do nich zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w takim celu. Okoliczność, iż przepis art. 177 § 1 k.k. odwołuje się w zakresie obrażeń, które powstały w wyniku wypadku do art. 157 k.k. nie może mieć żadnego wpływy na zakwalifikowanie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji do przestępstw przeciwko zdrowiu lub życiu.

Tak więc podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest całkowicie nietrafny. Skoro zaś uważając, iż fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 czerwca 2008 r. przesądził niejako o tym, iż popełnił on przestępstwo o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, z którego mogłaby wynikać, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, to jest również oczywiste, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie jest trafny.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.