Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1740/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133  par. 1,  art. 145  par. 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28,  art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 13
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia NSA Bożena Walentynowicz ( spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 478/05 w sprawie ze skargi E. i A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 478/05, oddalił skargę E. i A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu stanowiska Sąd ten przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 40 i 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, nakazał E. i A. S. w terminie do [...], w celu doprowadzenia wybudowanego niezgodnie z przepisami obiektu gospodarczego o konstrukcji murowanej zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] nr [...] w O. do stanu zgodnego z przepisami, wybudować od strony wschodniej w bezpośredniej styczności z budynkiem mieszkalnym położonym na działce przy ulicy [...] ścianę grubości 25 cm spełniającą warunki ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Roboty te nakazał wykonać w oparciu o projekt budowlany opracowany w terminie do [...] i pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w oparciu o przeprowadzone oględziny ustalił, iż w północnej granicy działki położonej przy ulicy [...] w O., pomiędzy budynkiem mieszkalnym a sąsiednim budynkiem położonym przy ulicy [...], zlokalizowany jest obiekt gospodarczy przylegający bezpośrednio do ściany sąsiedniego budynku mieszkalnego. Budynek ten nie posiada własnej ściany od strony posesji przy ulicy [...] i wykorzystuje ścianę budynku mieszkalnego. Organ mając na uwadze datę wykonania robót budowlanych 1991-1994 stwierdził, że budynek gospodarczy nie spełnia obowiązujących wówczas przepisów technicznych w zakresie oddzielenia przeciwpożarowego, określonych § 13 ust. 2 i § 14 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], rozpoznając odwołanie wniesione przez E. i A. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalenia poczynione przez organ I instancji są prawidłowe oraz że przedmiotowy obiekt wybudowany został samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., sprawa rozpatrywana jest w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Organ II instancji potwierdził, że obiekt narusza przepisy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego obowiązujące w dacie jego wznoszenia oraz obecnie. Organ odwoławczy uznał, że ponieważ nie zachodzą okoliczności do nakazania rozbiórki obiektu zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., zasadnie podjęta została decyzja w oparciu o przepis art. 40 tej ustawy, a wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje, że budynek nie będzie stwarzał zagrożenia pożarowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł, że obiekt budowlany trwale związany z gruntem, posiadający ściany, fundamenty i dach jest budynkiem i powyższa kwalifikacja nie ulega zmianie, jeżeli budynek nie ma ścian ze wszystkich stron. Obiekt będący przedmiotem postępowania, w ocenie organu, jest budynkiem gospodarczym, który należy doprowadzić do zgodności z przepisami poprzez wykonanie przeróbek.

Rozpoznając skargę E. i A. S. od powyższej decyzji Sąd I instancji w wyroku z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 478/05, stwierdził, że nie jest ona zasadna. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że niewątpliwym jest, iż obiekt będący przedmiotem postępowania administracyjnego, jest budynkiem w rozumieniu ustawy z 1974 r., a co za tym idzie, jego wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę, którego skarżący nie posiadają. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreślił, że ustalenia poczynione w sprawie nie potwierdzają tezy, że przedmiotowy obiekt jest wiatą, skoro stanowi on obszar zamknięty z każdej strony przegrodami budowlanymi. W wyniku powyższych ustaleń Sąd uznał, że przedmiotowa budowla, jako obiekt wybudowany samowolnie, podlega zatem z mocy art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., regulacji zawartej w przepisach ustawy poprzednio obowiązującej, tj. Prawa budowlanego z roku 1974 r., co prawidłowo przyjęły organy obu instancji. Sąd wskazał, że skoro organ II instancji wykluczył konieczność przymusowej rozbiórki obiektu przewidzianej w przepisie art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., to w stanie faktycznym sprawy zasadnym było nakazanie wykonania stosownych zmian, ponieważ budynek nie odpowiada przepisom rozporządzenia z 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Sąd zaznaczył, że stosownie do przepisu § 13 tego rozporządzenia w przypadku, gdy obiekt gospodarczy usytuowany jest bezpośrednio przy granicy działki, musi mieć ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd podniósł, że nie ma znaczenia fakt późniejszego wzniesienia budynku mieszkalnego na sąsiedniej nieruchomości należącej do A. S. w stosunku do daty budowy obiektu będącego przedmiotem postępowania. Wymogi określone w powołanym wyżej przepisie § 13 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. dotyczą bowiem budynku postawionego w granicy z sąsiednią nieruchomością, bez względu na to, czy przylega on do zlokalizowanego tam budynku czy też nie. W ocenie Sądu I instancji nawet gdyby na sąsiedniej działce A. S. nie rozbudowała swojego budynku, dochodząc w ten sposób do granicy z nieruchomością skarżących, orzeczenie organu musiałoby być takie samo, skoro niekwestionowanym faktem jest, że przedmiotowy obiekt, wykorzystywany jako garaż, nie posiada własnej ściany oddzielenia pożarowego od strony granicy. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżących wyrażanego w pismach procesowych składanych w toku postępowania sądowego by rozstrzygnięcie w sprawie II SA/Kr 3393/02 dotyczącej dopuszczenia do użytkowania "przybudówki" na działce sąsiedniej miało wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wnieśli E. i A. S., reprezentowani przez adwokata, zarzucając mogące mieć wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nienależyte rozpatrzenie zebranego materiału i przyjęcie, że skarżący wybudowali wiatę niezgodnie z obowiązującym przepisami, co w konsekwencji spowodowało naruszenie prawa materialnego art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że obiekt którego dotyczy zaskarżony wyrok, wybudowany został jako wiata w 1967 r. na zlecenie ówczesnego zarządcy zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, zaś stan niezgodny z prawem powstał w latach dziewięćdziesiątych, kiedy P. i A. S. do istniejącej wiaty dobudowali ścianę niespełniającą wymogów przeciwpożarowych. Skarżący wskazali, że na okoliczności te powoływali się wielokrotnie w trakcie postępowania natomiast, w ich ocenie, Sąd I instancji okoliczności tych nie wziął pod uwagę. Skarżący podnieśli, że przepis art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nie powinien mieć zastosowania, ponieważ wybudowali wiatę zgodnie z przepisami, a stan niezgodności powstał w wyniku samowoli P. i A. S. i to oni powinni być adresatami decyzji nakazujących doprowadzenie wybudowanych przez nich obiektów do stanu zgodnego z prawem. Ponadto wskazano, że wyrokiem z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt. II SA/Kr 3393/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Nr [...], "legalizującą" samowolę budowlaną dokonaną przez P. i A. S.. Zdaniem skarżących zatem zaskarżony wyrok jest przedwczesny, bowiem może powstać sytuacja, w której wykonanie decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła A. S. wnosząc o jej oddalenie. W treści odpowiedzi na skargę podniosła, że w 1991 r. garaż, nazywany przez skarżących "wiatą", jeszcze nie istniał, w jego miejscu były ubikacje i szambo, zaś stan niezgodny z prawem na działce skarżących powstał w 1992 r. w wyniku działań A. S..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Skarga została oparta na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., mimo że decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżących wadliwie przyjęto, że to skarżący pobudowali wiatę niezgodnie z przepisami a konsekwencją tego było naruszenie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut powyższy jest całkowicie chybiony a jego uzasadnienie jest sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Trzeba podkreślić, że Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy.

W świetle zebranych dowodów niesporne są ustalenia organów zaaprobowane przez Sąd, że sporny obiekt budowlany został zrealizowany pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., której to przepisy wraz z przepisami wykonawczymi mają zastosowanie w sprawie przedmiotowej. Zauważyć trzeba, że w sprawie tej brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż podstawę realizacji obiektu stanowiło pozwolenie na budowę wymagane art. 28 cyt. ustawy. Dokonane w czasie oględzin na gruncie ustalenia organu nadzoru budowlanego niespornie wykazują, że obiekt nazwany wiatą przez skarżących wiatą nie jest, gdyż jest budynkiem. Jest to jak ustalono obszar zamknięty z każdej strony przegrodami. Pomieszczenie ostatnie przylegające do granicy działki skarżących z działką sąsiednią posiada dwuczęściowe drzwi i jest wykorzystywane jako garaż. Funkcje garażowe tego pomieszczenia przyznaje strona skarżąca w odwołaniu. Potwierdzają to zarówno wpis w notatkach urzędowych jak i wykonana dokumentacja fotograficzna.

Niesporne w sprawie są ustalenia, że obiekt ten, choć zbliżony jest do granicy działki nie posiada ściany oddzielenia pożarowego, tj. ściany wykonanej z materiałów niepalnych. Zasadnie Sąd pierwszej instancji dokonał oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego w aspekcie mających zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Prawidłowo przywołany § 13 ww. rozporządzenia stanowi, że obiekt gospodarczy usytuowany bezpośrednio przy granicy działki musi mieć ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych.

W tej sytuacji, gdy poza sporem ustalono, że sporny obiekt nie posiada takiej ściany, mimo zbliżenia do samej granicy nieruchomości skarżących - organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na skarżących obowiązek jej wykonania celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Akceptując orzeczenie organów nadzoru budowlanego Sąd pierwszej instancji uzasadnił prawidłowo swą ocenę. Stanowisko to jest w pełni zasadne, jeśli się zważy, iż tylko nałożenie obowiązku na właściciela nieruchomości w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. daje możliwość legalizacji tego obiektu, a na to pozwalał też jego stan techniczny. Stwierdzić więc należy, że orzeczenie organów nadzoru budowlanego wydane zostało w interesie skarżących i jest dla nich korzystne. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej stanowczo stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej bez znaczenia jest okoliczność, kto wykonał obiekt niezgodnie z wymogami technicznymi Prawa budowlanego w dacie jego realizacji. Art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami właściwy organ wyda: inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Naczelny Sąd Administracyjny na tle art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. zajął stanowisko, że do wykonania obowiązków związanych z budową i utrzymaniem obiektów budowlanych obowiązany jest zawsze ich aktualny właściciel (vide NSA 18.2.88 r.). Z akt sprawy wynika niespornie, że skarżący są współwłaścicielami spornej nieruchomości, na której stoi przedmiotowy budynek gospodarczy.

Zasadna jest zatem ocena Sądu, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważyła skarga kasacyjna zgłoszonymi zarzutami. Stanowczo bowiem trzeba podkreślić, że bez znaczenia dla sprawy niniejszej jest zarzucona przez skarżących samowola budowlana popełniona na działce sąsiedniej przez jej właścicieli. Sam fakt, że obiekt skarżących zbliżony jest do granicy ich działki wymagana jest od strony granicy ściana oddzielenia pożarowego, tj. ściana z materiałów niepalnych. Wymóg ten jak podkreślono wyżej zawierają przepisy § 13 wskazanego rozporządzenia.

W podsumowaniu powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako bezpodstawną.