Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2742/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...], G. D., W. D., M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. solidarnie kwotę 525 (pięćset dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie na rzecz Gminy C., G. D., W. D., M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] grudnia 2012 r. znak: [...],[...],[...],[...] dotycząca środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych "[...]" w Gminie C., pow. [...], woj. [...].

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Wójt Gminy C. decyzją z [...] września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ustalił na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. z [...] listopada 2011 r. środowiskowe uwarunkowania dla opisanego przedsięwzięcia. Inwestycja, składająca się z [...] elektrowni, została zaplanowana na nieruchomościach nr [...],[...] (obręb ew. O.), nr [...], nr [...] (obręb ew. G.), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (obręb ew. M.), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (obręb ew. D.), nr [...], nr [...] (obręb ew. K.), nr [...], nr [...] (obręb ew. C.) oraz na drogach dojazdowych szczegółowo wymienionych w treści decyzji. Organ wyjaśnił, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z [...] lipca 2012 r. uzgodnił realizację spornego przedsięwzięcia oraz określił warunki jego realizacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny również pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. W ocenie organu I instancji lokalizacja inwestycji - przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy) - jest zgodna z ustaleniami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z [...] grudnia 2003 r. oraz zmianami wprowadzonymi w tym planie na mocy uchwały Rady Gminy C. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy C., że planowana inwestycja polegająca na budowie [...] turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą w Gminie C., mimo niewątpliwego wpływu na środowisko jest możliwa do zrealizowania i nie wywrze negatywnego wpływu na otoczenie. Zdaniem organu lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami m. p. z. p. Gminy C. (wynikającymi z uchwały z [...] sierpnia 2009 r.). Zgodnie z § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f tej uchwały na terenie gminy dopuszcza się realizację źródeł energii odnawialnej w postaci elektrowni wiatrowych oraz biogazowni. Lokalizacja tych instalacji jest dopuszczalna – przy spełnieniu określonych warunków - na terenach rolniczych (R.), za wyjątkiem korytarzy ekologicznych, Obszaru Chronionego Krajobrazu, planowanych użytków ekologicznych, obszaru Natura 2000 .

Stowarzyszenie na rzecz Gminy C., G. D., W. D., M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. zaskarżyli tę ostateczną decyzję SKO w O. do WSA w Warszawie. Skarżący zarzucili organowi niedostateczne wyjaśnienie faktycznego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg : Stowarzyszenia na rzecz Gminy C. (IV SA/Wa 279/13), G. D. i W. D. (IV SA/Wa 280/13), M. K., W. G., G. C., D. C. i J. C. (IV SA/Wa 281/13) i prowadzić je pod sygn. IV SA/Wa 279/13. Sąd postanowieniem z tego samego dnia (27 sierpnia 2013 r.) zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego ze skargi G. C. na uchwałę Rady Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA podał, że wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2799/12, została stwierdzona nieważność użytego w zaskarżonej uchwale, w części tekstowej § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f zwrotu: "Na terenie gminy". Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Rada Gminy C. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego od wyroku z 14 maja 2013 r., na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. II OZ 1032/13 oddalił zażalenie inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.) na postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Sąd kasacyjny stwierdził, że w świetle art. 80 ust. 2 ustawy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia musi być zgodna z ustaleniami m.p.z.p. obowiązującego na obszarze przeznaczonym pod tę inwestycję. W tej sytuacji stanowisko Sądu I instancji, że wynik postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia zależy od wyniku postępowania dotyczącego m.p.z.p. nie narusza prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13 oddalił skargę kasacyjną Rada Gminy C. od wyroku Sądu I instancji z 14 maja 2013 r. w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej części uchwały Rady Gminy C. z 24 sierpnia 2009 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C.

Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. podjął postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. pełnomocnik inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.), podtrzymał argumentację dotyczącą przeszkód formalnych w odniesieniu do merytorycznego rozpoznania skargi Stowarzyszenia ze względu na jej przedwczesne złożenie w stosunku do daty rozpoczęcia jej działalności, co powinno skutkować jej odrzuceniem (vide karta 397-398 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona i dlatego podlega oddaleniu.

Na wstępie Sąd, odnosząc się do zarzutu podniesionego na rozprawie przez pełnomocnika inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.), dotyczącego istnienia formalnych przeszkód w rozpoznaniu skargi wniesionej przez Stowarzyszenie, stwierdza, że ten zarzut nie jest uzasadniony.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] grudnia 2012 r. została doręczona stronom postępowania przez obwieszczenie (w trybie art. 49 k.p.a.) oraz doręczona "bezpośrednio" stronom uczestniczącym w tym postępowaniu. "Ostatnie" doręczenie nastąpiło w dniu [...] grudnia 2012 r.

Z akt sprawy wynika również, że założyciele Stowarzyszenia na Rzecz Gminy C. w dniu [...] grudnia 2012 r. stosownie do art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, poinformowali Starostwo Powiatowe w [...] o utworzeniu stowarzyszenia, a ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności (art. 41 ust. 1 i 2 powołanej ustawy). Wynika z tego, że skarżące stowarzyszenie mogło podejmować skutecznie działania [...] stycznia 2013 r. a więc po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o jego założeniu.

Stowarzyszenie na rzecz Gminy C. złożyło skargę na tę decyzję w dniu [...] stycznia 2013 r., a więc przed upływem 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o zawiązaniu stowarzyszenia. Sąd przyjął jednak, kierując się treścią art. 58 § 2 p.p.s.a., że skoro w terminie "otwartym" do zaskarżenia decyzji ([...] stycznia 2013 r.) stowarzyszenie mogło rozpocząć działalność (tę możliwość "uzyskało" w dniu [...] stycznia 2013 r.) oraz mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny nie zakwestionował legitymacji skarżącego w tej sprawie (postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. II OZ 1032/13 rozpoznał zażalenie inwestora na postanowienie Sądu I instancji o zawieszeniu postępowania sądowego m. in. ze skargi Stowarzyszenia), to nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że jego skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy, przypomnieć należy, że z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydana na podstawie art. 138 § 1 1 k.p.a., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji (Wójta Gminy C.). W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że budowa farmy wiatrowej jest w świetle przepisów prawa dopuszczalna i w związku z tym określiło warunki jej realizacji.

W zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że budowa farmy wiatrowej jest w świetle przepisów prawa dopuszczalna i w związku z tym określiło warunki jej realizacji.

Sąd nie podziela tego stanowiska organu, ze względu na konsekwencje wynikające ze wspomnianego wyroku NSA z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13.

Trzeba przypomnieć, że organy orzekające w niniejszej sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych kierowały się ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym przez Radę Gminy C. uchwałą z dnia z dnia [...] sierpnia 2009 roku, nr [...]. Plan ten w § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f zawierał zapis : ,"Na terenie gminy dopuszcza się realizację źródeł energii odnawialnej w postaci elektrowni wiatrowych oraz biogazowi. Lokalizacja tych instalacji dopuszczalna jest na terenach rolniczych (R)". Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 roku wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Wa 2799/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tego przepisu w zakresie "na terenie gminy", a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2015 r. II OSK 1983/13 oddalił skargę kasacyjną organu w tej sprawie.

Te okoliczności faktyczne i prawne mają decydujące znaczenie w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi oraz dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

Z chwilą wydania wyroku NSA z 19 marca 2015 r. oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA z 14 maja 2013 r. IV SA/Wa 2799/12 utraciła moc wspomniana wyżej uchwała Rady Gminy C. z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w części obejmującej w § 10 pkt 2 ppkt 7 lit. f uchwały zwrot "na terenie gminy", ze skutkiem od chwili jej podjęcia ([...] sierpnia 2009 r. ). Oznacza to, że zaskarżone decyzje w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji – farmy elektrowni wiatrowych ([...] września 2012 r. I instancja i [...] grudnia 2012 r. II instancja) nie spełniały wymagania zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami m.p.z.p.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie i w piśmiennictwie pogląd, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro zatem plan miejscowy z powodów wyżej przedstawionych nie przewidywał przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. np. wyroki NSA z 9.02.2011 r. II OSK 238/10 z aprobującą glosą M. Nowickiego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 5 /2011, s.177-180, wyrok z 1 sierpnia 2012 r. II OSK 829/11, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 września 2010 r., II SA/Lu 335/10, LEX nr 753782 z 26 kwietnia 2013 r. II OSK 2628/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 marca 2011 r., II SA/Łd 1441/10, LEX nr 994167), K. Gruszecki - komentarz do art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Lex, 2009, wersja elektroniczna).

Z tych powodów Sąd jest zwolniony od oceny pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.