Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 371/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 256, art. 315 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt.: "[...]" nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2011 r. sprawy o unieważnienie patentu na wynalazek pt: "[...]" o numerze [...] udzielonego na rzecz Z. Z. z W., W. S. z K. i Z. R. z W. na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 119 poz. 1117 ze zm.) dalej p.w.p. oraz art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. z 1993 r., nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust.3 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej oddalił sprzeciw i przyznał solidarnie Z. Z., W. S. oraz Z. R. od firmy C. Sp. z o.o z W. kwotę 1600 zł. (tysiąc sześćset zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu Urząd Patentowy wskazał między innymi, że:

W dniu [...].07.2009 r. firma C. Sp. z o.o. (dalej wnoszący sprzeciw lub spółka) z siedzibą w W. wniosła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek pt. [...] nr [...] na rzecz Z. Z. z W., W. S. z K. i Z. R. z W..

Wnoszący sprzeciw podniósł zarzut braku poziomu wynalazczego ww. wynalazku oraz zarzut braku możliwości jego przemysłowego stosowania. W jego ocenie uprawniony nie ujawnił w sposób właściwy budowy rozwiązania stanowiącego sporny wynalazek przez co stał on się niewykonalny nawet dla fachowca z danej dziedziny. Zdaniem wnoszącego sprzeciw zgłaszający jako stan techniki przyjęli izolowanie komór kriogenicznych jednorodnymi izolacjami nie uwzględniając powszechnie znanej i oczywistej zasady wielowarstwowego izolowania urządzeń kriogenicznych ujawnionej chociażby w opisie patentu [...]. Wnoszący sprzeciw stwierdził, że każda wielowarstwowość polepsza warunki izolacyjności co należy do wiedzy podstawowej w tej dziedzinie, a więc przedmiotowe zgłoszenie nie reprezentuje odpowiedniego poziomu wynalazczego, ponieważ realizuje tylko tę zasadę.

Jako podstawę prawną żądania unieważnienia patentu na sporny wynalazek wnoszący sprzeciw wskazał art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. Nr 26 z 1993 r., poz. 117).

W toku postępowania o unieważnienie patentu na sporny wynalazek wnoszący sprzeciw zrezygnował z zarzutu braku poziomu wynalazczego podtrzymując jedynie zarzut braku możliwości jego przemysłowego stosowania.

W odpowiedzi na postawiony zarzut uprawnieni uznali go za bezzasadny. Stwierdzili, że przedmiotowe rozwiązanie jest stosowane od początku powstania konstrukcji komory i było przedmiotem zainteresowania wielu podmiotów gospodarczych, w tym także firmy C. (wnoszącego sprzeciw, z którą zostały zawarte umowy licencyjne. Nie wywiązanie się z warunków tych umów przez firmę C. spowodowało podjęcie przez uprawnionych działań w celu odzyskania utraconych korzyści. W tym czasie firma C. wykonała ok. 20 szt. komór kriogenicznych, co przeczy zarzutowi niemożności przemysłowego stosowania rozwiązania. Sprzeciw wobec decyzji Urzędu o przyznaniu patentu [...] ma, zdaniem uprawnionych, umożliwić uniknięcie konsekwencji finansowych związanych z podpisaną umową licencyjną. W sprawie tej toczy się oddzielne postępowanie.

Przechodząc do merytorycznej części uzasadnienia decyzji Kolegium Orzekające zważyło, co następuje:

Postępowanie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...]" nr [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnioną z prawa ochronnego na ww. znak towarowy za bezzasadny. Zgodnie z art. 246 ustawy Prawo własności przemysłowej, który stanowi, iż każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa, sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu postępowania.

Zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu na wynalazek ocenia się według przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia wynalazku do opatentowania.

Sporny wynalazek został zgłoszony dnia [...].03.2000 r., zatem do oceny jego zdolności patentowej mają zastosowanie przepisy ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. Nr 26 z 1993 r., poz. 117).

W rozpatrywanej sprawie wnoszący sprzeciw wskazał, że patent na sporny wynalazek został udzielony z naruszeniem art. 10 ustawy o wynalazczości, który stanowi: "wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania".

Zdaniem wnoszącego sprzeciw sporny wynalazek nie nadaje się do stosowania. W ocenie wnoszącego sprzeciw, sposób ujawnienia rozwiązania uniemożliwia jego realizację nawet specjaliście z danej dziedziny.

Kolegium Orzekające uznało ten zarzut za niezasadny. W rozumieniu obowiązujących przepisów, wynalazek jest uważany za nadający się do przemysłowego stosowania, jeśli wg. wynalazku może być uzyskany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej. Brak przemysłowej stosowalności przedmiotu zgłoszenia w kategorii -urządzenie może nastąpić w sytuacji, w której jest ono oparte na błędnych założeniach. W rezultacie przedmiot wynalazku nie spełnia oczekiwań zgłaszającego wskazanych w opisie. Przykładami takich rozwiązań są np. wszelkie urządzenia, które według zgłaszających nie wymagają zewnętrznych źródeł zasilania i są zdolne do wytwarzania, a nie przetwarzania energii. Innym przykładem rozwiązań w stosunku do których zarzut braku stosowalności jest uzasadniony są rozwiązania zawierające ewidentne błędy konstrukcyjne. Zbudowanie takiego urządzenia bywa możliwe, ale błędy konstrukcji sprawiają, że urządzenie nie pracuje w sposób opisany przez wynalazcę i nie jest w stanie spełnić wskazanych celów lub jest nonsensem w sensie technicznym.

Z wyjaśnień składanych przez wnoszącego sprzeciw wynika, że dokumentacja wynalazku, wg jego oceny, zawiera braki informacyjne uniemożliwiające realizację konstrukcji.

Z taką oceną trudno się zgodzić. Dokumentacja zgłoszeniowa wynalazku jest zawsze redagowana w sposób uproszczony i ma ujawniać istotę rozwiązania, wskazywać cechy techniczne wyróżniające je ze stanu techniki. Nie jest to dokumentacja konstrukcyjna zawierająca wszystkie szczegóły urządzenia, niezbędne do jego wykonania. Taką dokumentację sporządza konstruktor, któremu powierzono odpowiednie zadanie.

W przypadku braku w dokumentacji zgłoszenia wynalazku elementów informacji istotnych dla zrozumienia jego istoty słusznym staje się zarzut braku ujawnienia rozwiązania. Określenie spełnienia przez zgłoszenie wymogu ujawnienia odbywa się na etapie badania zdolności patentowej zgłoszenia i jest elementem procedury Urzędu Patentowego realizowanej przed podjęciem decyzji o przyznaniu lub nie patentu na rozwiązanie. Oceny w tym zakresie nie są przedmiotem rozważań Kolegium rozpatrującego sprawy w trybie spornym.

Z opisu spornego wynalazku i treści zastrzeżeń wynika że:

Komorę kriogeniczną stanowi przestrzeń między ścianami tej komory odpowiednio dopasowanymi do siebie przy pomocy elementów ramy, wyprofilowanych w kształcie litery "L", pokrytych miękką, elastyczną taśmą samoprzylepną i skręconymi śrubami dystansowymi ze stali kwasoodpomej. Naroża i złączone krawędzie ścian zostały uszczelnione od strony wnętrza komory materiałem plastycznym, korzystnie klejem silikonowym i wzmocnione kątownikiem aluminiowym. Komora posiada także instalację do podawania powietrza kriogenicznego i kontroli parametrów pracy komory.

Szkielet ścian komory stanowi rama drewniana.

W ramie drewnianej, wykonanej przez prasowanie płatów drewna ze żywicami syntetycznymi w ten sposób, że powierzchnie łączenia w sąsiednich poziomach prasowanych warstw drewna mijają się eliminując prawdopodobieństwo migracji powietrza lub wilgoci, znajduje się wielowarstwowa płyta stanowiąca układ warstw o różnej grubości i strukturze, wykonanych z różnych materiałów.

Obie zewnętrzne powierzchnie tej płyty będącej symetrycznie zbudowaną wielowarstwową ścianą komory, stanowi materiał odporny na niskie temperatury np. szkło epoksydowe. Następne, położone głębiej warstwy zbudowane są z siatki z włókien szklanych i folii aluminiowej. Głębiej położone są warstwy izolacji twardej, korzystnie z pianki twardej o zamkniętych porach w postaci płyty polistyrenowej [...]. Następnie powtarzają się znowu warstwy z siatki z włókien szklanych i folii aluminiowej stykające się z obydwoma powierzchniami środkowej warstwy izolacyjnej ściany, wykonanej z pianki miękkiej w postaci spienionego kauczuku syntetycznego (produkt o nazwie handlowej "[...]").

Analiza opisu rozpatrywanego wynalazku wskazuje, że na podstawie informacji w niej zawartej może powstać obiekt, który będzie spełniał funkcje wskazane przez uprawnionych lub funkcje zbliżone do wskazanych, a więc wymóg stosowalności został spełniony. Dokumentacja zawiera także dostateczną ilość wskazówek, wystarczającą do odtworzenia opatentowanego przedmiotu. Spełnia zatem wymóg ujawnienia.

O kosztach postępowania Kolegium Orzekające orzekło na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. spółka z o.o.(dalej zwany skarżącym), domagał się uchylenie w/w decyzji w całości jako niezgodnej z prawem i zebranym materiałem dowodowym oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania .Przedmiotowej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 7 k.p.a. z związku z art. 256 cytowanej ustawy prawo własności przemysłowej (p.w.p.) - tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,

2. naruszenie art. 75 k.p.a. tj. zasady równej mocy dowodowej - poprzez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez stronę wnoszącą sprzeciw,

3. naruszenie art. 77 k.p.a. tj. zasady prawdy obiektywnej - poprzez nie rozpatrzenie dowodów wskazanych przez stronę wnoszącą sprzeciw,

4. naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji nie spełniającej podstawowych wymagań wynikających z treści wymienionego artykułu,

5. naruszenie przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości poprzez przyjęcie, iż rozwiązanie według wynalazku opatentowanego za nr [...] nadaje się do przemysłowego stosowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że: Przedmiotowej decyzji Spółka pierwotnie zarzucała brak poziomu wynalazczego oraz brak możliwości jego przemysłowego zastosowania, które to warunki są wymagane przez art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. nr 26 z 1993 r. poz. 117), zaś w toku postępowania zrezygnowała z zarzutu braku poziomu wynalazczego, podtrzymując jedynie zarzut braku możliwości jego zastosowania.

Zarzut braku możliwości zastosowania przedmiotowego wynalazku został oparty na brakach opisu patentowego, który nie przestawia budowy wynalazku w sposób zupełny, lecz jedynie wymienia dziesięć pozycji z dwudziestu wymienionych na rysunku. Problem niekompletności opisu był wymieniony we wniosku z [...].07.2009 r., następnie był podnoszony w piśmie z dnia [...].03.2011 r.

Problem "nadawania się do zastosowania" wynalazku był wyjaśniany wielokrotnie zarówno w literaturze jak też w orzecznictwie, bowiem warunek ten był zawarty zarówno w art. 10 ustawy z 19.10.1972 r. o wynalazczości jak też występuje obecnie w art. 24 i art. 27 p.w.p. Literatura dotycząca tego przedmiotu wyjaśnia, iż na stosowalność składają się cztery zasadnicze wymogi cząstkowe:

- wymóg zupełności (kompletności),

- wymóg nadawania się do użytku,

- wymóg powtarzalności rezultatu stosowania wynalazku,

- wymóg należytego ujawnienia wynalazku.

Innymi słowy, wynalazek musi zawierać (a zgłoszenie ujawniać) wszystkie środki techniczne niezbędne do jego zastosowania. Dlatego też w decyzji Komisji Odwoławczej Urzędu Patentowego z [...].12.1980 r. [...] stwierdzono: "Nie wystarczy wskazanie koncepcji określonego rozwiązania, konieczne jest wskazanie wszystkich środków, które należy zastosować aby osiągnąć zamierzony cel". Przedmiotowy wynalazek przedstawiony w opisie patentowym nr [...] nie ujawnia wszystkich środków technicznych niezbędnych do jego realizacji, przez co nie jest możliwe osiągnięcie zamierzonego celu.

Mimo dowodów na brak możliwości zastosowania przedmiotowego wynalazku oraz przytoczonego orzecznictwa w tej sprawie Urząd Patentowy nie przeanalizował i nie odniósł się do przytoczonych argumentów, przez co naruszył postanowienia art. 7, art. 75 oraz art. 77 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy błędnie wyjaśnił na str. 4: że "Brak przemysłowej stosowalności przedmiotu zgłoszenia w kategorii urządzenie może nastąpić w sytuacji, w której jest ono oparte na błędnych założeniach. W rezultacie przedmiot wynalazku nie spełnia oczekiwań zgłaszającego wskazanych w opisie. Przykładami takich rozwiązań są np. wszelkie urządzenia, które według zgłaszających nie wymagają zewnętrznych źródeł zasilania i są zdolne do wytwarzania, a nie przetwarzania energii. Innym przykładem rozwiązań w stosunku do których zarzut braku stosowalności jest uzasadniony są rozwiązania zawierające ewidentne błędy konstrukcyjne. Zbudowanie takiego urządzenia bywa możliwe, ale błędy konstrukcji sprawiają, że urządzenie nie pracuje w sposób opisany przez wynalazcę i nie jest w stanie spełnić wskazanych celów lub jest nonsensem w sensie technicznym".

Przytoczone powyżej uzasadnienie, które ogranicza pojęcie "mogące nadawać się do stosowania", wymienione w art. 10 cytowanej ustawy o wynalazczości, tylko do urządzeń opartych na błędnych założeniach lub rozwiązań zawierających ewidentne błędy konstrukcyjne, jest błędne. Orzecznictwo dotyczące tej materii zawiera znacznie więcej przypadków, które dyskwalifikują rozwiązanie jako nie nadające się do stosowania. Jednym z tych przypadków jest nienależyte ujawnienie wynalazku w opisie patentowym co powinno skutkować odmową udzielenia patentu.

Strona skarżąca, we wniosku o unieważnienie przedmiotowego patentu, wykazywała braki opisu patentowego, które nie pozwalają na realizację tego wynalazku. Braki te polegają na tym, iż rozwiązanie według wynalazku, którego przykład wykonania został przedstawiony na rysunku jest utworzony z elementów oznaczonych pozycjami od 1 do 20. Tymczasem opis tego rozwiązania wyjaśnia budowę zaledwie dziesięciu pozycji. Powstaje więc problem jak zrealizować takie rozwiązanie gdzie nie są objaśnione wszystkie elementy a w szczególności ich budowa i powiązanie z innymi elementami.

Ponadto w decyzji Urząd Patentowy nie odniósł się do faktu, iż przedmiotowy patent nr [...] zawiera dwa wynalazki, bowiem ma dwa zastrzeżenia niezależne. Jedno zastrzeżenie dotyczy kriokomory a drugie ściany kriokomory. Czyli opis patentowy powinien zawierać dwa przykłady wykonania jeden charakteryzujący budowę kriokomory, zaś drugi przykład wykonania powinien charakteryzować budowę ściany kriokomory. Tymczasem w rzeczywistości opis patentowy nr [...] zawiera jeden przykład wykonania w którym wymienione są kolejno jedynie elementy: Poz.2 rama drewniana Poz.20 wielowarstwowa płyta Poz.5 ściana komory Poz.1 ściana zewnętrzna Poz.11 folia aluminiowa Poz.10 pianka polistyrenowa Poz.9 pianka miękka Poz.15 taśma piankowa Poz.16 śruba dystansowa Poz.6 kątownik aluminiowy. Z powyższego zestawienia wynika, iż nie są scharakteryzowane elementy oznaczone pozycjami: 3, 4, 7, 8, 12, 13, 14. W rezultacie nie jest scharakteryzowana ani kriokomora ani ściana kriokomory.

W odpowiedzi na skargę Urząd wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał miedzy innymi ,że analiza opisu rozpatrywanego wynalazku wskazuje, że na podstawie informacji w nim zawartej, można stworzyć komorę posiadającą cechy wskazane przez wynalazców, stanowiące jej istotę. Komorę, która będzie w stanie podołać zadaniu określonemu przez uprawnionych z patentu, a więc wymóg stosowalności został w tym przypadku spełniony.

Odnosząc się do zarzutów skargi Urząd Patentowy wskazał, że uważna lektura dokumentacji wynalazku wskazuje na rysunku ilustrującym przykład wykonania komory kriogenicznej pozycję 17, a nie 20 jak obliczył skarżący. Opis zgłoszenia przywołuje dziesięć pozycji z rysunku, ale jego treść odnosi się do szesnastu z nich, ponieważ oznaczenia 2,3,14 odnoszą się do tego samego elementu (drewnianej ramy) tak samo jak oznaczenia 5,4,8 (wewnętrzna ściana komory). W opisie brakuje odnośników do pozycji 3 i 12, które zostały wymienione z nazwy. Brakuje także odniesienia do poz.13 widocznej na rysunku. W zastrzeżeniach natomiast przywołano łącznie 16 pozycji wskazanych na rysunku. Nie przywołano pozycji 13 tak, jak w opisie zgłoszenia.

Podsumowując: Rysunek wskazuje 17 pozycji będących elementami konstrukcji. W opisie przywołano 16 elementów, ale brakuje w nim odnośników do dwóch z nich wymienionych z nazwy (szkło epoksydowe /12/ i uszczelnienie silikonowe /3/) oraz nie przywołano poz.13. Zastrzeżenia przywołują 16 pozycji pomijając poz.13 (razem 17 pozycji). Tak więc na siedemnaście pozycji wskazanych na rysunku opis i zastrzeżenia odnoszą się do szesnastu z nich pomijając jedną oznaczoną nr 13. A zatem nieprawdziwe jest stwierdzenie skarżącego, że opis patentu odnosi się do zaledwie połowy, czyli dziesięciu z dwudziestu pozycji wskazanych na rysunku. Usterki redakcyjne wymienione powyżej, oraz takie jak nie umieszczenie w opisie poz. 12 i 3, także pomyłkowo oznaczona na rysunku poz.7 nie uzasadniają w żadnym wypadku postawienia zarzutu braku stosowalności rozwiązania. Tym bardziej, że opis adresowany jest do "specjalisty w tej dziedzinie", przed którym (w przypadku realizacji wynalazku) staną poważniejsze zadania niż poradzenie sobie z drobnymi niejasnościami w dokumentacji wynalazku. Takim zadaniem może być chociażby zaprojektowanie i wykonanie całej instalacji przygotowującej powietrze kriogeniczne, które ma mieć temperaturę poniżej -100 st. C oraz odpowiednią wilgotność, podłączenie jej do ujawnionej konstrukcji komory, zapewnienie instalacji kontrolującej parametry pracy komory, warunki bezpieczeństwa itp. Instalacje takie nie są przedmiotem wynalazku, ale bez nich budowa komory kriogenicznej nie ma sensu tak samo jak przy stwierdzonym braku jej stosowalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1269) o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sporny wynalazek został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] marca 2000 r. więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zro.), zwanej p.w.p. Ustawa ta weszła w życie w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 1 p.w.p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 p.w.p. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle zaś art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, w świetle powyższych przepisów, ocena zdolności patentowej mająca na celu unieważnienie patentu na wynalazek "[...]" udzielonego na rzecz Z. Z., W. S. i Z. R. podlega przepisom ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, miał obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).

Postępowanie w niniejszej sprawie jak wcześniej wskazano, zostało wszczęte na skutek sprzeciwu wniesionego przez C. Sp. z o.o. Ponieważ sprzeciw został uznany przez uprawnionego za bezzasadny sprawa została przekazana do postępowania spornego.

Podstawą, wydania zaskarżonej decyzji były art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości ( tj. Dz .U. z 1993 r. Nr 26 poz.117 ze z zm.) w zw. z art. 315 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz .U. z 2003 r. Nr 119 poz.1117 ze zm.).

Przepis art. 10 ustawy o wynalazczości określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:

• posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,

• posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),

• nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.

W sprawie kwestionowany jest przez skarżącego zarówno brak poziomu wynalazczego i stosowalności przemysłowej powyższego rozwiązania. W toku postępowania o unieważnienie patentu na sporny wynalazek skarżący zrezygnował z zarzutu braku poziomu wynalazczego podtrzymując jedynie zarzut braku możliwości jego przemysłowego stosowania, podniósł także zarzut nienależytego ujawnienia wynalazku, co w jego ocenie uniemożliwia jego realizację nawet specjaliście z danej dziedziny.

Na Urzędzie Patentowym zgodnie z art. 256 p.w.p. spoczywał obowiązek stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ten miał zatem obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a także obowiązek uzasadnienia faktycznego decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Tych wszystkich wymogów, a w szczególności określonych w art. 107 § 3 k.p.a., nie spełnia zaskarżona decyzja.

Istotnym mankamentem zaskarżonej decyzji jest błędne jej uzasadnienie, w którym Urząd Patentowy z niewiadomych przyczyn nie odniósł się w sposób szczegółowy do zarzutów nienależytego ujawnienia wynalazku. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k 109) w ocenie Urzędu Patentowego "Określenie spełnienia przez zgłoszenie wymogu ujawnienia odbywa się na etapie badania zdolności patentowej zgłoszenia i jest elementem procedury Urzędu Patentowego realizowanej przed podjęciem decyzji o przyznaniu lub nie patentu na rozwiązanie. Oceny w tym zakresie nie są przedmiotem rozważań Kolegium rozpatrującego sprawy w trybie spornym".

Poglądu powyższego nie podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. W wypadku podzielenia stanowiska Urzędu, że kwestii spełnienia przez zgłoszenie wymogu ujawnienia badana jest jedynie na etapie procedury realizowanej przed podjęciem decyzji o przyznaniu lub nie patentu na rozwiązanie, doszłoby do sytuacji w której nie możnaby było żądać unieważnienia patentu na wynalazek, który pomimo braku należytego ujawnienia został przez organ zarejestrowany.

W tym miejscu należy wskazać, że pomimo przedstawionego powyżej poglądu Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji przedstawił opis spornego wynalazku i treść zastrzeżeń patentowych ,a następnie na karcie 108 a/a stwierdził w jednym krótkim akapicie, że spełniony jest wymóg ujawnienia.

Sąd dla przypomnienia wskazuje, że opis wynalazku powinien przedstawiać (ujawniać) wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca w danej dziedzinie mógł ten wynalazek urzeczywistnić, jak również dokonać rzeczowej analizy porównawczej z dotychczasowym stanem techniki. Niezmiernie ważnym zagadnieniem jest jednoznaczne zdefiniowanie wynalazku poprzez cechy techniczne, stosowane dla kategorii zastrzeganego rozwiązania tak, aby wynalazek był dostatecznie zrozumiały (tak m.in. A. Pyrża /w:/ Poradnik wynalazcy ..., s. 23). To z kolei przekłada się na możliwość jednoznacznego ustalenia zakresu ochrony danego wynalazku (rozwiązania) w związku z udzielonym na niego prawem (patentem).

W świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzić należy, iż celem opisu jest przedstawienie przedmiotu wynalazku na tle stanu techniki w dziedzinie, której wynalazek dotyczy, w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie, na czym polega istota wynalazku, warunkująca osiągnięcie zamierzonego rezultatu. W opisie wynalazku należy ujawnić istotę rozwiązania technicznego, stanowiącego przedmiot zgłoszenia wynalazku, tzn. należy wskazać zespół środków technicznych, warunkujący uzyskanie rezultatu, który zamierzył sobie twórca rozwiązania zgłoszonego do Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w razie zaistniałego sporu - w szczególności w przedmiocie nieoczywistości (poziomu wynalazczego) spornego rozwiązania, czy też dostatecznego ujawnienia technicznej istoty wynalazku i jego pełnego zrozumienia - pomiędzy zgłaszającym wynalazek do opatentowania (uprawnionym z patentu) lub podmiotem wnoszącym o unieważnienie patentu a Urzędem Patentowym RP, rodzi się poważna wątpliwość, czy organ odmawiając udzielenia patentu (czy też unieważniając patent na wynalazek albo oddalając wniosek o unieważnienie patentu) zasadniczo może poprzestać jedynie na swoim własnym przekonaniu, co do braku spełnienia przez wynalazek wspomnianych wyżej kryteriów. Według Sądu, warto w takiej sytuacji rozważyć, czy aby nie jest potrzebne powołanie się organu na odpowiednie dowody, a w miarę możliwości na opinię biegłego specjalisty z danej dziedziny techniki, gdyż -jak się okazuje w niniejszej sprawie - zbadanie kwestii dostatecznego ujawnienia niezbędnych cech technicznych spornego rozwiązania, ujawniających jego istotę i tym samym zakres ochrony nie jest w tej sprawie jednoznaczne.

W ocenie Sądu, aby ocenić w sposób prawidłowy zarzut braku należytego ujawnienia, sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych kwestii podnoszonych przez stronę. Sąd Administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Taka kontrola możliwa jest jednak tylko w wypadku dokonania przez organ prawidłowych ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów stanowionych przez normę zawartą w przepisie art.. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu nie zawiera pełnych wyjaśnień dotyczących zarzutów nienależytego ujawnienia wynalazku, który to zarzut był stawiany przez stronę w toku całego postępowania. Niewiadome jest ponadto stanowisko organu co do kwestii, czy zarzut braku należytego ujawnienia wynalazku może być stawiany w postępowaniu spornym, czy też nie. Z jednej strony organ wskazuje, że kwestia ujawnienia wynalazku badana jest na etapie postępowania rejestrowego, a nie spornego, a na następnej stronie decyzji stwierdza w sposób enigmatyczny, że wynalazek jest prawidłowo ujawniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje, że Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę w sposób bardzo wszechstronny ustosunkował, się do zarzutu strony dotyczącego braku należytego ujawnienia wynalazku. W uzasadnieniu tego pisma organ wyraźnie odniósł się zarówno do opisu zgłoszenia jak i zastrzeżeń patentowych ustosunkowując się jednocześnie do zarzutów skarżącego.

Należy jednakże wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z poglądami doktryny oraz utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, iż odpowiedź organu administracji na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (tak m.in. A. Kabat /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 141 i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45; patrz także m.in.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/04).

W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż organ odwoławczy, po ponownym merytorycznym zbadaniu sprawy, powinien ustosunkować się szczegółowo do zarzutów strony skarżącej w uzasadnieniu decyzji, nie zaś dopiero w odpowiedzi na skargę.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów skarżącej spółki.

Nie przesądzając więc wyniku postępowania biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Sąd miał na względzie dyspozycję przepisu art. 200 p.p.s.a.