Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 688/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, 174 pkt. 1 i 2, art 185, 203 pkt 2 w związku z art. 209
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 899/08 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) września 2008 r. nr (...) w przedmiocie świadczeń związanych z przywróceniem do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od J. W. na rzecz Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 899/08 uchylił zaskarżoną przez J. W. decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) września 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z (...) lipca 2008 r. nr (...) w przedmiocie świadczeń związanych z przywróceniem do zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. Nr (...)r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. , na podstawie art. 8 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 75 ust. 1 i 3 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr. 98, poz. 1071 z późn. zm, dalej powoływanej jako k.p.a.), odmówił J. W. wypłacenia odsetek ustawowych od uposażeń i innych należności pieniężnych wypłaconych mu po przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej tj. za okres od 1 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2006 r. oraz orzekł o braku obowiązku wyrównania uposażenia wypłaconego mu za wskazany okres o zaliczone na poczet tego uposażenia kwoty odprawy i ekwiwalentem za niewykorzystany urlop w wysokości 16,160,45 zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż mł. chor. szt. J. W. na skutek decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. . Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy wypowiadającej mu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, został zwolniony z wymienionej służby w dniu 30 listopada 2003 r. Z tego tytułu Wojewódzki Sztab Wojskowy w S. wypłacił mu odprawę w wysokości 12.839,81 zł. oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop w kwocie 3.320,64 zł. W następstwie stwierdzenia decyzją z dnia (...) marca 2006 r.(...). Dowódcy Wojsk Lądowych w Warszawie nieważności decyzji . Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy dotyczącej wypowiedzenia J. W. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a następnie wydania przez Dowódcę Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy rozkazu personalnego Nr (...) z dnia (...) kwietnia 2006 r., Wojskowy Komendant Uzupełnień w Świnoujściu rozkazem dziennym Nr (...) z dnia (...) kwietnia 2006 r. przyjął J. W. na stan ewidencyjny Komendy Uzupełnień z dniem przybycia tj. (...) kwietnia 2006 r. oraz stwierdził, że przysługują mu należności pieniężne wynikające z tytułu zawodowej służby wojskowej za okres nieskutecznego zwolnienia z tej służby.

Organ I instancji odmówił wyżej wymienionemu wypłacenia żądanych odsetek od uposażeń innych należności pieniężnych należnych za okres od 1 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2006 r., stwierdzając iż zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przesłanką zapłaty odsetek ustawowych jest zwłoka w wypłacie świadczenia pieniężnego. By zaś można było mówić o zwłoce w wypłacie świadczeń pieniężnych musi wystąpić skuteczność roszczenia o ich wypłatę, która zdaniem organu zachodzi w terminie, gdy żołnierz może dochodzić swoich praw od jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu finansowym się znajduje. Oznacza to iż, w przedmiotowej sprawie, roszczenie o wypłatę należnych świadczeń pieniężnych za wskazany okres, stało się wymagalne dopiero w dniu przystąpienia przez J. W. do wykonywania obowiązków służbowych, czyli po uprawomocnieniu się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych w Warszawie (...) z dnia (...) marca 2006 r. i po wydaniu rozkazu przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Świnoujściu w przedmiocie ponownego przyjęcia J. W. na stan ewidencyjny Komendy Uzupełnień.

Ponadto organ I instancji wskazał, iż istotnym w sprawie jest fakt, że w okresie od 1 grudnia 2003 r. do 30 listopada 2004 r. Wojskowe Biuro Emerytalne w S. wypłaciło J. W. uposażenie w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693 z późn. zm.). Z uwagi na to, że za powyższy okres przysługiwało mu prawo tylko do jednego uposażenia, czy to z tytułu pełnienia służby wojskowej, czy też z tytułu zwolnienia z tej służby, i je otrzymał w ustawowym terminie, to tym samym nie może być mowy o obowiązku naliczenia odsetek za opóźnienie w wypłacie uposażenia.

Organ I instancji wskazał nadto, iż nawet zakładając, że stronie należą się odsetki, to przysługiwałyby jej tylko za okres od dnia 9 lipca 2005 r., skoro zważy się, iż obowiązek uiszczenia odsetek powstaje z każdym dniem opóźnienia płatności poszczególnych uposażeń miesięcznych oraz, że roszczenie o zapłatę odsetek, jako roszczenie o świadczenie o charakterze okresowym, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia jego wymagalności, a także iż wniosek o przyznanie tego świadczenia, przerywający bieg przedawnienia, doręczony został organowi 9 lipca 2008 r.

Orzeczenie o braku obowiązku wyrównania wypłaconego uposażenia za okres od 1 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2006 r., którego domagał się J. W., kwestionując zaliczenie na poczet tego uposażenia, wypłaconej mu w związku ze zwolnieniem ze służby kwoty odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, organ uzasadnił okolicznością, iż świadczenia te z powodu stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej mu stosunek służbowy, stały się świadczeniami nienależnymi.

Od powyższej decyzji J. W. wniósł odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienia w całości zgłoszonych roszczeń.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskiego w Bydgoszczy wydał w dniu (...) września 2008 r. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko i argumentację zawartą w decyzji organu I instancji, co do odmowy wypłaty odwołującemu się odsetek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję organu II instancji, J. W. wniósł o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. , zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialne poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 3 oraz art. 103 w/w ustawy. Skarżący podniósł, że istotny w sprawie jest fakt, iż rozkaz o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej został wycofany z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jego nieważności, bowiem oznacza to, że w obrocie prawym w ogóle nie istniała decyzja uzasadniająca nie wypłacenie skarżącemu uposażeń i innych należności pieniężnych. W konsekwencji stały się one wymagalne w terminach określonych w art. 81 w/w ustawy, a to z kolei powoduje powstanie po stronie skarżącego uprawnienia do żądania wypłaty odsetek za czas zwłoki w wypłacie tych świadczeń. Jednocześnie skarżący zaznaczył, iż opóźnienie w wypłacie przedmiotowego uposażenia było zawinione przez organ wojskowy, gdyż spowodowane było wydaniem decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko prawne oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uznał skargę J. W. za zasadną.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący powrócił do służby w wyniku wydania przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji Nr (...). z dnia (...) marca 2006r. stwierdzającej nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego . Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy dotyczącej wypowiedzenia J. W. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Skutki tej decyzji odnośnie uprawnień związanych z pełnieniem służby są w sprawie bezsporne jedynie w zakresie uznania, że skarżącemu przysługiwało uprawnienie do otrzymania zaległego uposażenia za okres od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006r. Natomiast istota sporu w ocenie Sądu pierwszej instancji sprowadza się do kwestii ustalenia terminu wymagalności zaległego uposażenia, a także oceny, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa z należności z tytułu zaległego uposażenia można było dokonać potrącenia kwoty świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku z wadliwym (jak się okazało później) zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w 2003r.

Sąd pierwszej instancji uznał, iż w następstwie reaktywacji stosunku zawodowej służby wojskowej została spełniona przesłanka wymagana do wypłaty zaległego uposażenia i innych należności wynikająca z art. 71 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dla ustalenia czy nastąpiło opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego zasadnicze znaczenie ma data wymagalności świadczenia. Ponieważ decyzji dotyczącej wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w znaczeniu prawnym nie było już od daty jej wydania, to tym samym w ocenie Sądu pierwszej instancji należności z tytułu uposażenia i dodatków za okres od 1 grudnia 2003r. do 30 kwietnia 2006r. stały się wymagalne w terminach określonych w art. 81 omawianej ustawy.

Sąd pierwszej instancji nie zgodził się również ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że odmowa wypłaty skarżącemu części uposażenia znajduje uzasadnienie wobec skutecznego potrącenia z tej należności świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku z wadliwym (jak się okazało później) zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w 2003r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że potrącenie (art. 498-500 Kodeksu cywilnego) w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Nadto instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy pragmatycznej, który stanowi, że potrąceń z uposażenia żołnierza zawodowego dokonuje się w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, czyli w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zaś przepis art. 87 § 1 pkt 2 tego Kodeksu wymaga posiadania tytułu wykonawczego w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne, o ile pracownik nie wyrazi pisemnej zgody na potrącenie (art. 91 § 1 Kodeksu pracy). Dochodzenie zwrotu nienależnego świadczenia wymaga zatem, w razie negatywnego stanowiska bezpodstawnie wzbogaconego, uzyskania odpowiednio wyroku sądu powszechnego w wyniku wniesionego w tym zakresie powództwa o zapłatę. Jedynie tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku sądowego mógł stanowić przy braku zgody skarżącego podstawę do dokonania odpowiedniego potrącenia z jego uposażenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, iż odsetki ustawowe należą się od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. oraz art. 94 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy poprzez przyjęcie, iż organ wojskowy nie mógł uwzględnić uprzednio wypłaconej kwoty odprawy.

W motywach skargi kasacyjnej organ podniósł, iż decyzja dotknięta wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą dopóki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. W niniejszej sprawie uposażenie skarżącego nie stało się wymagalne ani w dniu 1 grudnia 2003 r. ani w żadnym kolejnym miesiącu, gdyż w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z dnia (...) grudnia 2002 r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia mł. chór. szt. J. W. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta korzystała z domniemania prawidłowości i miała moc obowiązującą dopóki nie została usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. Skarżący w czasie obowiązywania tej decyzji był zwolniony z zawodowej służby wojskowej i otrzymywał świadczenia emerytalne. W tych okolicznościach nie można w ocenie organu przyjąć, iż organ wojskowy pozostawał w zwłoce w wypłacie uposażenia, pomimo tego, że decyzja stwierdzająca nieważność wywarła skutki "ex tunc". Organ podniósł, iż chwilą wymagalności należności związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego jest dzień, gdy decyzja Nr (...). z dnia (...) marca 2006 r. Dowódcy Wojsk Lądowych stwierdzająca nieważność decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego stała się ostateczna.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż nieuzasadniona jest odmowa wypłaty skarżącemu części potrąconego uposażenia, zgodnie z art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że potrąceń z uposażenia żołnierza dokonuje się w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, tj. w przepisach Kodeksu pracy. W ocenie skarżącego wypłacona odprawa z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy okazały się świadczeniami nienależnymi, gdyż przysługują one wyłącznie żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a skarżący J. W. nie został ostatecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2003 r. i w tej sytuacji wyrównanie uposażenia za okres od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. odbyło się z uwzględnieniem kwot odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wypłaconych w maju 2003 r. w związku z nieskutecznym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Natomiast żaden przepis nie przewiduje prawa do zachowania przez żołnierza zawodowego otrzymanych wcześniej świadczeń z tytułu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby w czasie późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. W. wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane jako P.p.s.a.), zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi I instancji przede wszystkim błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez przyjęcie, że stronie przysługują ustawowe odsetki od wypłaconych za okres od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. r. należności w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu żołnierzowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, że decyzja stwierdzająca nieważność niewątpliwie jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną. Jednakże trzeba również mieć na względzie to, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również doniosłe elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności ustaje w tej dacie. Stąd w skutkach prawnych decyzji nieważnościowej istotne są również elementy konstytutywne. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 762- 763; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze, wydanie 3, s. 846). Oznacza to, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Domniemanie jej legalności upada dopiero z chwilą doręczenia stronom decyzji nadzorczej orzekającej o istnieniu kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu prawnego.

Decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) grudnia 2002 r. wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania z T. W. stosunku służbowego. Skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Uzyskał zatem nowy status, z którym wiązało się prawo do odprawy, prawo do emerytury wojskowej oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. W tym czasie wobec skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia finansowe, a mianowicie prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, a nie prawo do świadczeń z tytułu pełnienia i pozostawania w zawodowej służbie wojskowej.

W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego, a stwierdzeniem nieważności takiej decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, nie sposób przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów, o których mowa w art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej.

Stąd też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykształcił się i utrwalił pogląd, że decyzja stwierdzająca nieważność dokonanego wypowiedzenia niewątpliwie wywołuje skutek w zakresie retroaktywowania stosunku zawodowej służby wojskowej. Ponadto z dniem kiedy ten akt nadzorczy stanie się ostateczny powstaje wprawdzie prawo do uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku służbowego, natomiast nie następuje odwrócenie skutku upływu czasu w zakresie prawa do tych świadczeń. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego powoduje zatem, że co prawda powstaje roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, jednak nie zaktualizowują się terminy, o których mowa we wspomnianym art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. Jest to skutek prawny decyzji stwierdzającej nieważność, będący elementem konstytutywnym decyzji nieważnościowej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 lipca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1455/08, z dnia 30 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 101/09 czy z dnia 22 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 69/09, niepubl.).

Reasumując należy stwierdzić, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący miał statusu przeniesionego do rezerwy. Zatem Sąd pierwszej instancji błędnie odczytał przepis art. 75 ust. 3 cytowanej ustawy i w konsekwencji niewłaściwe go zastosował w ustalonym stanie faktycznym.

Stanowisko takie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r., I OSK 581/09, z 22 lipca 2009 r. w sprawie I OSK 1455/08 czy w sprawie I OSK 1426/08.

Skoro wymagalność uposażenia wpłaconego skarżącemu za okres od od 1 grudnia 2003r. do 30 kwietnia 2006r. jest skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie - przy uwzględnieniu powyższych rozważań - dokonanie ustalenia dokładnej daty wymagalności należności i dopiero rozstrzygnięcie czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia oraz w jakiej wysokości należne są odsetki. Sąd I instancji powinien mieć jednak przede wszystkim na uwadze zasadę, że o opóźnieniu dłużnika może być mowa, jeżeli nie spełnia on świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Oczywistym zatem jest, że w pierwszej kolejności należy ocenić czy roszczenie o określone należności jest zasadne, a zatem czy w ogóle można mówić o jego wymagalności. Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonym wyroku stwierdzenie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, a tym samym nie zawsze łączy się z obowiązkiem wypłacenia świadczeń za cały okres pozostawania poza służbą. Reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, iż żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje zaś żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolność do jej pełnienia, nie rodzi prawa do uposażenia. Ponadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 94 ust. 1 i 2 powołanej ustawy stwierdzić należy, iż skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niewątpliwie przysługiwała z tytułu tego zwolnienia odprawa. Słusznie zatem organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły wysokość wyrównania uposażenia za okres od dnia 1 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. z uwzględnieniem kwot odprawy i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy wypłaconych w maju 2003 r. w związku z nieskutecznym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej W związku z tym, należy uznać za zasadny, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 94 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 w związku z art. 209 P.p.s.a. cytowanej ustawy