Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 776/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2, 3 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Ł.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Ł. K. o ponowne rozpatrzenie utrzymał w mocy własną decyzję z [...] nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 listopada 2017 r. Ł. K. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek wobec ZUS. W uzasadnieniu wniosku podał, że aktualnie jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnego majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców (matka otrzymuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej I grupy, a źródłem dochodu ojca jest świadczenie emerytalne). Wskazał, że prowadził działalność gospodarczą od dnia 27 kwietnia 2007 r. do dnia 2 sierpnia 2016 r. Podczas prowadzonej przez 9 lat działalności gospodarczej tylko trzykrotnie uzyskał przychód. Wyjaśnił, że podczas prowadzenia działalności gospodarczej nie wzbogacił się, nie korzystał ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. Ł. K. został pouczony o prawie czynnego udziału w postępowaniu i treści stosownych przepisów. W piśmie wyjaśniono, że ciężar udowodnienia stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej spoczywa na zobowiązanym i, że ma on możliwość przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialno-bytową.

W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym Ł. K. podał, że dochód jego matki to 1300 zł miesięcznie , a ojca 2000 zł . Podał, że nie posiada żadnego dochodu, nie ma żadnych stałych wydatków, nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego poza telewizorem o wartości 50 zł. Załączył kserokopię karty rejestracyjnej bezrobotnego i legitymacji rencisty matki.

Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia skarżącemu należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 57 244,77 zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że nie posiada majątku, z którego można wyegzekwować powstałe zadłużenie. Podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie posiada żadnych nieruchomości, majątku ruchomego oraz oszczędności, co powoduje, że w jego przypadku zachodzi stan całkowitej nieściągalności uzasadniający umorzenie należności z tytułu składek.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, co oznacza, że przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., nie zostały spełnione. Z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania w sprawie art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Nie można także stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., zaistniały w rozpatrywanym przypadku, ponieważ nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie egzekucyjne. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania, ponieważ odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (11,60 zł). Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszym przypadku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem można objąć należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek.

W ocenie Zakładu dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie wskazuje, że zadłużenie wobec ZUS powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych wywołanych przez czynniki zewnętrzne, których nie można było przewidzieć ani klęski żywiołowej, natomiast było wynikiem nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z powyższym przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania.

Analizując natomiast sytuację materialną, w odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, Zakład stwierdził, że wskazane w powyższym przepisie przesłanki nie zostały spełnione. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że aktualnie skarżący nie osiąga dochodów. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Brak jest informacji, aby istniały przeciwskazania zdrowotne do wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej. Okoliczność, że skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotne oznacza, że jest gotowy do podjęcia zatrudnienia. Zakład nie kwestionuje i nie bagatelizuje sytuacji finansowej skarżącego, jednak powołany argument, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie należności. Brak również potwierdzenia, że przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwia skarżącemu uzyskiwanie dochodu.

Reasumując organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność składek oraz nie zachodzą szczególne okoliczności umorzenia w przypadku niestwierdzenia całkowitej nieściągalności. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku i wydanie decyzji o umorzeniu należności.

Wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 561/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił powyższe decyzje. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sprawa dotyczy wniosku o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Umorzenie zaległości z tytułu składek powoduje wygaśnięcie zobowiązania, w którym ono powstało (art. 59 § 1 pkt 8 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s.). Zaległości w zobowiązaniach z tytułu składek, które wygasły wskutek przedawnienia i w związku z tym już nie istnieją nie mogą być przedmiotem decyzji w sprawie udzielenia ulgi w spłacie tych zobowiązań, polegającej na ich umorzeniu. Innymi słowy, postępowanie w sprawie umorzenia zaległości z tytułu przedawnionych zobowiązań z tytułu składek jest bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). Obowiązkiem Zakładu jest więc przede wszystkim ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy nie uległy przedawnieniu zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek, których miałoby dotyczyć wnioskowane przez zobowiązanego umorzenie zaległości.

Sąd wskazał, że mając na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres prowadzenia działalności gospodarczej tj. od 27 kwietnia 2007 r. do 2 sierpnia 2016 roku wyjaśnić należy, że w okresie ich powstania – zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Od 1 stycznia 2012 r. zmieniła się treść art. 24 u.s.u.s. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U.232.1378). Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. otrzymał brzmienie: "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.". Stosownie zaś do art. 27 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli jednak przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

WSA stwierdził, że niezbędnym warunkiem podjęcia przez organ prawidłowej decyzji w sprawie umorzenia (odmowy umorzenia) należności z tytułu składek jest jednoznaczne stwierdzenie, że objęte wnioskiem należności są zgodnie z przepisami prawa wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Tylko prawidłowe określenie kwoty należności pozwala na obiektywną ocenę możliwości ich wyegzekwowania lub dobrowolnej spłaty przez dłużnika Kwestia ta ściśle jest więc związana z prawidłowym, wyczerpującym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, dotyczy zatem przestrzegania przez organ przepisów postępowania. Dopiero wyjaśnienie tej kwestii pozwala organowi na dokonanie oceny, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, czy opłacenie należności będących przedmiotem postępowania rzeczywiście pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności czy pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

WSA stwierdził, że z sentencji decyzji Zakładu z dnia [...]. (I instancja) wynika, że dotyczy ona odmowy umorzenia zaległych składek za okres od listopada 2012r. do sierpnia 2016., gdy tymczasem składka za listopad 2012 r., co do zasady, przedawniała się w grudniu 2017 r. a za grudzień 2012 r. w styczniu 2018 r. Zaskarżona decyzja (II instancja) została wydana natomiast [...]. co nie pozostaje bez wpływu na ewentualne przedawnienie składek za kolejne miesiące tj. styczeń i luty 2013 r. Przy czym organ nie wykazał, że w sprawie zaistniały jakiekolwiek okoliczności przerywające lub zawieszające bieg terminu przedawnienia. Wprawdzie w toczącym się postępowaniu administracyjnym zobowiązany nie podnosił zarzutu przedawnienia należności składkowych, jednak w ocenie sądu konieczność poczynienia przez organ ustaleń w zakresie wymagalności należności objętych wnioskiem o umorzenie zachodzi niezależnie od tego, czy strona taki zarzut podnosi. Niedopuszczalne jest objęcie postępowaniem należności, które nie istniały bądź wygasły na skutek przedawnienia. W każdym przypadku przy rozpatrzeniu wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności, i przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Zdaniem WSA z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ograniczył swoje pierwotne żądanie i wniósł o umorzenie zaległości składkowych tylko za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. tj. okres objęty zaskarżoną decyzją. Jak to zostało wskazane powyżej w przypadku wszczęcia postępowania przez stronę to tylko strona określa przedmiot żądania. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był zatem uprawniony do samodzielnego skorygowania zakresu żądania i rozpoznania wniosku tylko w części, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby organ w innym postępowaniu rozpoznał wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. Przy czym w uzasadnieniach decyzji organ jednoznacznie podkreśla, iż " Zakład ustalił, że od 27 kwietnia 2007 r. do 3 sierpnia 2016 r. prowadził Pan działalność gospodarczą. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zobowiązany był opłacać składki za każdy miesiąc. Z uwagi na to, że nie zostały opłacone należne składki powstało zadłużenie". Zatem wniosek skarżącego pokrywa się z ustaleniami organu odnośnie okresu którego dotyczy zadłużenie.

W związku z tym WSA stwierdził, że brak jest załatwienia wniosku strony w zakresie składek za okres od kwietnia 2007 r. do października 2012 r. WSA uznał, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego w całości i dodatkowo w uzasadnieniu decyzji, nie zamieścił żadnej informacji pozwalającej na jednoznaczne ustalenie istnienia i wymagalności składek objętych decyzją o odmowie umorzenia składek. Uniemożliwia to dokonanie pełnej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie tego, czy przynajmniej część spornych należności, których dotyczy zaskarżona decyzja, w dacie wydawania aktu administracyjnego nie uległa przedawnieniu.

Sąd wskazał, że organ powinien przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowną analizę w tym zakresie oraz załączyć do akt administracyjnych niezbędną dokumentację. Konieczne jest ustalenie ewentualnych okresów zawieszenia czy przerw biegu przedawnienia na podstawie obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa. Jak już podniesiono na wstępie tylko prawidłowe określenie kwoty należności pozwala na obiektywną ocenę możliwości ich wyegzekwowania lub dobrowolnej spłaty przez dłużnika.

Sąd nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnienie powyższej oceny prawnej, a w przypadku stwierdzenia, że pozostały nieprzedawnione należności, wskazał na konieczność ponownego ustalenia aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego i zbadania, czy po zestawieniu wysokości uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych stałych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, jest on w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie wobec Zakładu bez niedostatku. Podkreślił, że organ podejmując decyzję w oparciu o uznanie administracyjne ma obowiązek – zgodnie z art. 7 k.p.a.- wyważyć słuszny interes strony i interes publiczny. W sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocna akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się do niewywiązywania z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych. Z drugiej zaś strony rygorystyczne pojmowanie tej zasady nie może doprowadzić do sytuacji, iż ulga określona w art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. nie będzie mieć zastosowania. Rozważania w tym zakresie powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Sąd zwrócił uwagę, że skarżący jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu schorowanych rodziców w podeszłym wieku . Faktycznie to na rodzicach skarżącego spocznie obowiązek uregulowania nieopłaconych składek . Sąd podkreślił, że to na skarżącym ciąży obowiązek współpracy w gromadzeniu materiału dowodowego i przedstawienie informacji o aktualnym stanie rodzinnym i majątkowym. Rolą strony jest nie tylko negowanie stanowiska organu i zarzucanie mu braku wyjaśnienia wszystkich aspektów sprawy, ale także wskazywanie mu na etapie postępowania tych okoliczności, które według niej mogą mieć znaczenie dla sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zawiadomił o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, a następnie decyzją z [...] nr [...] ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie z odsetkami 54 570,91 zł. za okres styczeń 2013 r – sierpień 2016 r.

Organ ustalił, że skarżący według złożonego oświadczenia z 30 stycznia 2019 r. nie pracuje zarobkowo i nie posiada dochodu z innych źródeł. Nie pobiera zasiłku z Urzędu pracy ani pomocy społecznej i nie figuruje jako osoba ubezpieczona w bazie ZUS. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, który posiada dochód 2000 zł i matką posiadającą dochód 1300 zł . Z ustaleń własnych ZUS wynika, że ojciec skarżącego pobiera świadczenie 2242,96 zł brutto , 2072,93 zł netto w tym dodatek pielęgnacyjny 215, 84 zł , a matka pobiera świadczenie 1653,12 zł brutto 1381,34 zł netto. Łączny dochód to 3454,27 zł. Skarżący oświadczył , ponosi stale miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 1350 zł ( miesięczne opłaty 250 zł, opłaty eksploatacyjne 850 zł, koszty leczenia 250 zł), nie posiada żadnych zobowiązań pieniężnych, nieruchomości ani wartościowych ruchomości.

Realizując wskazania zawarte w wyroku WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 561/18 ZUS wskazał, że przedmiotowym postępowaniem objęte są wymagalne i nieprzedawnione należności za okres 1/2013 do 08/2016 . Organ dokonał analizy kwestii przedawnienia należności składkowych.

W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że pismem z 20 listopada 2017 r. ZUS [...] Oddział w Ł. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. - zawiadomienie to zostało doręczone 7 grudnia 2017 r. 19 marca 2018 r. ZUS [...] Oddział w Ł. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą zadłużenie skarżącego za w/w okres. Powyższa decyzja została przez skarżącego zaskarżona. Sąd Okręgowy w Ł. [... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygnatura akt [...] oddalił odwołanie – wyrok uprawomocnił się w dniu 30 sierpnia 2018 r. ZUS wyjaśnił, że zgodnie z wyżej przytoczonym art. 24 ust 5f u.s.u.s zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności objętych w/w decyzją nastąpiło od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. 7 grudnia 2017 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku sądu oddalającego odwołanie od ww. decyzji tj. 30 sierpnia 2018 r.

Organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji z [...] były wymagalne należności za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. 4 września 2018 r. uległy przedawnieniu należności z tytułu składek za miesiąc 11/2012, a 5 października 2018 r. za miesiąc 12/2012. 25 października 2018 r. ZUS [...] Oddział w Ł. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu składek za okres 01/2013-08/2016 r. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Dyrektora ZUS [...] Oddział w Ł. Zgodnie z art. 24 ust 5b u.s.u.s. w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 31 października 2018 r. do nadal.

Organ wyjaśnił także, że decyzją z [...] umorzył postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia 2007 r. do grudnia 2012 r. Po przeprowadzonej analizie stwierdzono, że za ww. okres skarżący nie posiadał zadłużenia z tytułu składek. Należności z tytułu zaległych składek są objęte przymusowym dochodzeniem prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS , ale na przestrzeni ostatnich sześciu miesięcy nie wyegzekwowano żadnych kwot.

Wniosek skarżącego został rozpatrzony w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie tj. art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s.

Organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygniecie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy.

Analizując przesłanki z art. 28 ust. 3a ustawy organ wyjaśnił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności . W rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) zostały zawarte przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie.

Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże , że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1/ gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiałoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2/ poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3/ przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ podkreślił, że umorzenie należności jest zarezerwowane dla sytuacji nadzwyczajnych, wyjątkowych, gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań. W jego ocenie Skarżący nie wykazał, zgodnie z przepisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego. Skarżący nie wskazał, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; nie wykazał, że stan zdrowotny lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu zdrowia. Młody wiek strony wskazuje więc na możliwość poprawy sytuacji materialnej po ewentualnym podjęciu zatrudnienia. Organ wskazał także, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 3454,27 zł , a dla 3 osobowego gospodarstwa pracowniczego minimum socjalne wynosi 2886,90 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazywał, że aktualnie został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. Wskazał również, że złożył w tej sprawie odwołanie do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Oświadczył, że dokument potwierdzający ten fakt został dostarczony do ZUS 13 marca 2019 r. Zarzucił organowi, że 13 marca 2019 r. wydał decyzję bez uwzględnienia wszystkich dokumentów w sprawie. Zaznaczył, że współpracuje z doradcami z Urzędu Pracy w Ł. i oświadczył, że podejmie pracę tak szybko jak to będzie możliwe. Dochód 3-osobowego gospodarstwa domowego jest w jego ocenie wystarczająco niski aby mówić o niedostatku. Wskazał, że wyrok WSA w sprawie III SA/Łd 561/18 jest prawomocny i organ powinien się do niego zastosować i umorzyć składki.

Zaskarżoną decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...]. Organ wskazał, że skarżący aktualnie nie jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy; prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami, ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 1350 zł, nie posiada zobowiązań pieniężnych wobec innych wierzycieli, nie wykazał, aby posiadał majątek ruchomy, nieruchomość lub inne prawa majątkowe.

Oddział w [...] stwierdził ponadto,na podstawie informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że skarżący prowadził działalność gospodarczą od 27 kwietnia 2007 r. do 9 sierpnia 2016 r. z zakresu - sprzedaż detaliczna.

ZUS odwołał się do treści art. 28 ust. 2 u.s.u.s. i wyjaśnił, że w przypadku skarżącego przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r.- Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym.

Organ wskazał, że wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wykreślił działalność gospodarczą 9 sierpnia 2016 r., Zakład prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. Nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie stwierdzono braku majątku,

z którego można prowadzić egzekucję.

Ponadto ZUS odwołał się do treści art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Organ wyjaśnił, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli w danym okresie strona nie posiadała wystarczających środków finansowych na opłacenie należnych składek w terminie, to obecnie jest zobowiązany do ich uregulowania wraz z odsetkami za zwłokę. Zgodnie z zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej, rozpoczęcie wszelkich działań powinno być poprzedzone planem finansowym opartym na wnikliwej analizie rynku w danej branży oraz możliwościach finansowych osoby podejmującej działalność. Zarobkowy charakter działalności gospodarczej oznacza, że jest to działalność obliczona na osiąganie zysku. Nastawienie na zysk nie musi oznaczać, że ten zysk rzeczywiście się osiąga. Działalność zarobkowa może nie przynosić zysku, a nawet powodować straty, mimo to pozostaje działalnością zarobkową.

Organ wyjaśnił, że stosownie do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek, jako osoba prowadząca monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek. Działalność gospodarczą cechuje, bowiem jej prowadzenie na ryzyko przedsiębiorcy.

Analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, itp.), czy mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Na podstawie ustaleń Zakładu wskazano, że aktualnie strona nie jest zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia. Skarżący wskazał, że został wyrejestrowany z Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z uwagi na chorobę. Przedłożył do akt sprawy dokument potwierdzający, że złożył od tej decyzji odwołanie do Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Wskazał także, że prowadzi gospodarstwo domowe z rodzicami. Matka uzyskuje dochód w wysokości 1300 zł, a ojciec 2000 zł. Organ wyjaśnił, że na ogólną sytuację finansową rodziny mają wpływ dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat w wysokości 250 zł, na opłaty eksploatacyjne przeznacza 850 zł, a na koszty związane z leczeniem 250 zł. Nie posiada zobowiązań wobec innych wierzycieli.

W ocenie ZUS obecna sytuacja finansowa strony nie ma charakteru definitywnego. Skarżący wyraża gotowość podjęcia zatrudnienia. W związku z powyższym obecna sytuacja nie ma charakteru trwałego, sytuacja materialna w każdej chwili może ulec poprawie. W sprawie brak jest dokumentów potwierdzających wykluczenie strony z aktywności zawodowej. Jest to zatem okoliczność, która w każdej chwili może ulec zmianie przy odpowiednim zaangażowaniu i woli podjęcia działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej.

Mając na względzie wiek strony, ZUS uznał, że obecna sytuacja finansowa ma charakter przejściowy, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie będzie miał możliwości wywiązania się z obowiązku spłaty należności. W obecnej chwili skarżący ma 40 lat. Skarżący wyraża gotowość do podjęcia zatrudnienia, ponadto jest w wieku największej aktywności zawodowej, mogącej jednocześnie liczyć na pomoc materialną rodziny.

Odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych jakim jest umorzenie należności z tytułu składek, w ocenie Zakładu jest możliwe w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że dłużnik nie tylko obecnie, ale również w przyszłości nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. Zdaniem ZUS skarżący nie złożył do wniosku o umorzenie żadnych dokumentów, które świadczyłyby o niezaspokajaniu swoich podstawowych potrzeb. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, która to udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.

Zdaniem ZUS we wniosku skarżący nie wykazał, że sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę należności. Powyższe nie pozbawia możliwości regulowania zobowiązań wobec ZUS np. w układzie ratalnym, którego wysokość raty może być dostosowana do możliwości finansowych. W czasie trwania układu ratalnego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, co do należności objętych przedmiotową ulgą, co byłoby dla płatnika korzystne. Udzielając ulgi w postaci rozłożenia na raty należności umożliwia się płatnikowi uregulowanie należności w dłuższym czasie bez negatywnych konsekwencji wynikających z przymusowego dochodzenia należności w trybie egzekucji.

Z dokumentacji sprawy nie wynika, aby z uwagi na swój stan zdrowia albo z powodu konieczności sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie mógł skarżący pozyskiwać dochodów niezbędnych do opłacenia zaległości.

Analiza dokumentacji wykazała, że w sprawie nie zaszły również przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie odsetek od należności z tytułu składek mogłoby pozbawić dłużnika możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Organ podkreślił, że każda osoba, która podjęła się prowadzenia działalności gospodarczej i podlega z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym, musi liczyć się z obowiązkiem odprowadzenia należnych składek na te ubezpieczenia i wykazywać staranność w prowadzeniu firmy, ponieważ to na płatniku ciąży ustawowy obowiązek regulowania składek w obowiązującym terminie jak i wysokości.

Zakład w prowadzonym postępowaniu badał sprawę (stan faktyczny), swoją ocenę opierając na przekonywujących podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ gromadząc materiał dowodowy z urzędu dążył do zbadania wszystkich, istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej. Biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy oraz publicznoprawny charakter należności z tytułu składek nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W skardze Ł. K. zarzucił, że decyzja ZUS z [...] została wydana bez posiadania wszystkich dokumentów oraz zawiera błędy formalne. Wyjaśnił, że 1 sierpnia 2019r. odbierze w urzędzie nowy dowód osobisty, bez którego nie może się zarejestrować w Urzędzie pracy. Ponownie podniósł, że dochód gospodarstwa jest wystarczająco niski, dlatego można mówić o niedostatku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podkreślić należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 561/18 po rozpoznaniu skargi Ł. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją własną decyzję z dnia [...].

Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, a może być wyłączony jedynie w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). W przypadku zatem wnoszenia kolejnych skarg, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010r., sygn. akt II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

W powołanym powyżej wyroku z dnia 16 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 561/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził brak rozpoznania wniosku strony w zakresie składek za okres od kwietnia 2007 r. do października 2012 r. WSA uznał, że organ nie rozpoznał wniosku skarżącego w całości i dodatkowo w uzasadnieniu decyzji, nie zamieścił żadnej informacji pozwalającej na jednoznaczne ustalenie istnienia i wymagalności składek objętych decyzją o odmowie umorzenia składek. Sąd uznał, że wymagane jest, aby organ przedstawił w tej mierze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowną analizę oraz załączył do akt administracyjnych niezbędną dokumentację. Konieczne jest ustalenie ewentualnych okresów zawieszenia czy przerw biegu przedawnienia na podstawie obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa. Jak już podniesiono na wstępie tylko prawidłowe określenie kwoty należności pozwala na obiektywną ocenę możliwości ich wyegzekwowania lub dobrowolnej spłaty przez dłużnika.

W konsekwencji przedstawionych powyżej rozważań, które wyznaczyły kierunek postępowania w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązany jest przeanalizowania, czy organ dokonał ustaleń w zakresie wymagalności składek oraz prawidłowo określił ramy czasowe wniosku skarżącego o umorzenie należności.

Wobec powyższego przypomnieć należy, że w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Sytuacje całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Podkreślić należy, że wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Z treści cyt. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., pozwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przejść do rozważania dalszych okoliczności, które będą uzasadniały umorzenie zadłużenia, bądź odmowę umorzenia.

Natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. stanowi, że należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W takiej sytuacji, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Przesłanki umorzenia należności określone zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dokonując wykładni pojęć "całkowita nieściągalność" i "uzasadniony przypadek" organ orzekający musi odwołać się do obowiązującego systemu prawa, uwzględniając zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych zawartą w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którą każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach, co ma bezpośrednie odniesienie do norm zawartych w art. 2a ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.s.u.s. stanowiących o tym, że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, a zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne.

Podkreślić należy, że wskazane powyżej przepisy określają uprawnienie organu do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w sytuacji ziszczenia się jednej z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 i 2 oraz ust. 3a u.s.u.s. Zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt II UZP 6/04, opubl. OSNP 2004/16/285).

Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego. Oczywiście wskazanej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia nie można utożsamiać z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, ponieważ organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 K.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. To z kolei wiąże się z obowiązkiem uwzględnienia w motywach wydanego rozstrzygnięcia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w tym przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie należności organ jest związany określonymi w K.p.a. zasadami oraz regułami logiki. W postępowaniu, organ obowiązany jest stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego. Sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów organ administracyjny nie naruszył reguł logiki i czy zastosował właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Natomiast, co należy mocno wyartykułować kompetencję w zakresie umorzenia należności składkowych posiada wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach wspomnianego wcześniej uznania administracyjnego, które odnosi się do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w sytuacji prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3, bądź w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wybór konsekwencji prawnej, to drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania (art. 107 § 3 K.p.a.).

W ocenie Sądu organ ponownie rozpoznając sprawę wykonał zalecenia zawarte w wyroku III SA/Łd 561/18 i przedstawił, które należności uległy przedawnieniu, a które są nadal wymagalne i mogą być przedmiotem postępowania o umorzenie należności. W zakresie wymagalności składek organ ustalił, że pismem z 20 listopada 2017 r. ZUS [...] Oddział w Ł. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i FP za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. - zawiadomienie to zostało doręczone 7 grudnia 2017 r. 19 marca 2018 r. ZUS [...] Oddział w Ł. wydał decyzję nr [...] stwierdzającą zadłużenie skarżącego za w/w okres. Powyższa decyzja została przez skarżącego zaskarżona. Sąd Okręgowy w Ł. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] sygnatura akt [...] oddalił odwołanie – wyrok uprawomocnił się w dniu 30 sierpnia 2018 r. ZUS wyjaśnił, że zgodnie z wyżej przytoczonym art. 24 ust u.s.u.s zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności objętych w/w decyzją nastąpiło od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. 7 grudnia 2017 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku sądu oddalającego odwołanie od ww. decyzji tj. 30 sierpnia 2018 r.

Organ wyjaśnił, że na dzień wydania decyzji z [...] były wymagalne należności za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2016 r. 4 września 2018 r. uległy przedawnieniu należności z tytułu składek za miesiąc 11/2012, a 5 października 2018 r. za miesiąc 12/2012. 25 października 2018 r. ZUS [...] Oddział w Ł. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu składek za okres 01/2013-08/2016 r. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Dyrektora ZUS [...] Oddział w Ł. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 31 października 2018 r. do nadal. Decyzją z [...] organ umorzył postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek za okres od kwietnia 2007 r. do grudnia 2012 r., uznając, że się przedawniły. Natomiast w zakresie pozostałych składek za okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2016 r. są one wymagalne, więc organ zasadnie rozpoznał wniosek skarżącego za ww. okres.

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Należy zgodzić się z organem, że płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Należy przy tym wskazać, że obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne.

Ponadto przy ocenie spełnienia przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości, organ powinien brać pod uwagę także, czy istnieją po stronie osoby składającej wniosek okoliczności świadczące o możliwości zmiany sytuacji majątkowej.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. w takim zakresie, w jakim było to możliwe zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi. Organ uwzględnił wszystkie okoliczności podane przez skarżącego oraz okoliczności wynikające z danych będących w posiadaniu organu. Podniesiony w skardze zarzut, że organ nieprawidłowo ocenił sytuację strony jest nieuprawniony. Organ szczegółowo przedstawił ustalenia, na których oparł swoje wnioski o braku podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy będący podstawą rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Także wnioski, które organ wyprowadził z informacji przedstawionych przez stronę w oświadczeniu i dokumentach są prawidłowe.

Odnosząc się do ustalonej przez organ sytuacji skarżącego Sąd podzielił zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji ocenę. Organ wskazał, że skarżący aktualnie nie pracuje zarobkowo, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera emerytury ani renty. Skarżący nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy; prowadzi 3-osobowe gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Ojciec posiada dochód w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości 2072,93 zł netto, a matka w kwocie 1381,34 zł netto. Łączny dochód gospodarstwa wynosi 3454,27 zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem skarżący określił na kwotę 1350 zł. ZUS odwołał się do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wyjaśnił, że w przypadku skarżącego przesłanka wymieniona w pkt 1 nie wystąpiła z przyczyn oczywistych, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe (...). Należy także podzielić stanowisko organu, że w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. Zasadnie również przyjęto, że zobowiązanie skarżącego przekracza koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, ze nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Organ prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone. Nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy egzekucyjne. Z tej przyczyny Sąd podzielił ocenę organu, że nie zaistniały przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3,5 i 6 u.s.u.s.

Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

W tej sprawie organ zasadnie uznał, że nie zachodzi sytuacja, w której opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, skoro łączny dochód 3-osobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 3454,27 zł. Minimum socjalne dla 3-osobowego gospodarstwa wynosi 2886,90 zł, zatem miesięczny dochód gospodarstwa skarżącego jest wyższy i wklucza to stan ubóstwa. Ponadto zasadnie skarżący poinformowany został przez organ o konieczności złożenia dokumentacji szczegółowo obrazującej jego sytuację. Skarżący nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów poza oświadczeniem o stanie majątkowym, jak również nie wyjaśnił dlaczego od sierpnia 2016 r. nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. W tym zakresie skarżący nie udzielił rzetelnych informacji pozwalających na rzeczywistą ocenę jego sytuacji.

Oceniając natomiast sytuację zdrowotną skarżącego ZUS podkreślił, że skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynikałaby niezdolność do pracy albo z których wynikałaby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, zatem przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 nie zachodzi. ZUS ustalił także, że skarżący nie jest obecnie zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia. Sam skarżący wskazał, że został wyrejestrowany z PUP z uwagi na chorobę i złożył odwołanie od tej decyzji. Zdaniem strony ZUS przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę tej okoliczności. Rację należy przyznać organowi, że kwestia wniesienia odwołania od decyzji PUP nie stanowi zagadnienia wstępnego względem toczącego się postępowania o umorzenie należności z tytułu składek, stąd zarzut podniesiony w skardze nie jest zasadny. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. skarżący popierając skargę oświadczył, że jest ponownie zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna. Oznacza to, że jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia, a biorąc pod uwagę, że w chwili obecnej są w Urzędzie oferty pracy, powinien tę pracę podjąć. Dość przewrotne wydaje się tłumaczenie, że nie podejmuje pracy, bo propozycje pracy za 1200 zł nie gwarantują mu podniesienia się z sytuacji i spłaty zaległości .

Podkreślić trzeba, że skarżący ma również możliwość zawarcia z ZUS umowy ratalnej w celu spłaty zaległości i ustalenia składki stosownie do aktualnych możliwości płatniczych, o czym był informowany przez Zakład. Skarżący powinien wziąć pod uwagę, że rata może zostać określona w bardzo niskiej wysokości, tak aby nie wpływać negatywnie na całość budżetu domowego.

Organ wyjaśnił także prawidłowo, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych należy stwierdzić, że organ administracji nie naruszył prawa uznając, że skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Okoliczność, że skarżący będąc młodą i zdolną do pracy osobą nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu starych i chorych rodziców, nie może być wyłączną podstawą umorzenia należności z tytułu składek. Możliwość umorzenia należności ZUS nie może mieć zastosowania w sytuacji, gdy zobowiązany wykazuje bierną postawę przy poszukiwaniu zatrudnienia i woli pozostać na utrzymaniu rodziców niż podjąć pracę nie spełniającą jego oczekiwań płacowych. Taki przypadek nie jest uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Sposób określenia przesłanek pozwalających na umorzenie takich należności wskazuje bowiem, że prawodawca dopuścił możliwość wykorzystania tego instrumentu prawnego w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Sąd zwraca także uwagę na stanowisko przyjęte w dotychczasowym orzecznictwie, że przepis § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych", a więc pojęciem niedookreślonym. Zgodnie jednak z literalnym brzmieniem "niezbędne potrzeby życiowe" to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie (szkodliwie) wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że egzekwowanie należnych składek zawsze będzie odbierane przez zobowiązanego jako uciążliwość i niemożność zaspokojenia określonych potrzeb. Nie oznacza to jednak, że brak możliwości zaspokojenia takich potrzeb wypełnia przesłankę niezbędnych potrzeb życiowych. Nie każda bowiem potrzeba, to potrzeba niezbędna. Biorąc pod uwagę młody wiek skarżącego ma on obiektywną możliwość podjęcia pracy i spłaty zadłużenia, choćby przez układ ratalny w formie niskich comiesięcznych wpłat.

Końcowo należy również podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie akcentowano, że ZUS jako dysponent środków publicznych oceniając istnienie przesłanek umorzenia składek zobligowany jest do uwzględnienia interesu publicznego, a nie tylko interesu indywidualnego wnioskodawcy. W wyroku z dnia 18 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 60/10 NSA przyjął, że nawet jeżeli występuje któraś z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ZUS nie ma obowiązku umorzenia należności, jest to wyłącznie prawem wierzyciela, który podejmuje decyzję w oparciu o reguły wynikające z art. 7 k.p.a. Wynika to z faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, a zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności należy stwierdzić, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż podnoszona przez skarżącego argumentacja odwołująca się do naruszeń procesowych, stanowi jedynie próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległych należności, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, że mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny wskazanych przez stronę. W tej sprawie skarżący był informowany kilkakrotnie o możliwości przedstawienia i udokumentowania okoliczności mających znaczenie dla oceny jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Przekonanie skarżącego, że w wyroku z dnia 16 października 2018 r. sygn. III SA/Łd 561/18 Sąd przesądził o obowiązku umorzenia należności nie jest uzasadnione. Sąd wskazał na szereg uchybień organu dotyczących zakresu rozstrzygnięcia, kwestii oceny , które należności z tytułu składek uległy przedawnieniu . Gdy zaś chodzi o zasadność uwzględnienia lub odmowy uwzględnienia wniosku nakazał po określeniu kwoty wymagalnych składek ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego i dokonanie oceny , czy jest on w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie. Podkreślił też konieczność wyważenia – zgodnie z art. 7 k.p.a. – słusznego interesu strony i interesu publicznego . Sąd podziela ocenę organu dokonaną w niniejszej sprawie, gdyż nie może być uznany za słuszny interes strony, która nie podejmuje wszystkich możliwych działań aby wywiązać się ze swoich zobowiązań i mimo, że może podjąć zatrudnienie , tego nie robi.

Jak już wskazywano, nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest rozłożenie należności na raty dostosowane do indywidualnych możliwości skarżącego, które będą sukcesywnie spłacane. Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że brak jest podstaw aby rezygnując w sposób definitywny z możliwości odzyskania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ułatwiać stronie spłatę innych zobowiązań.

Na marginesie powyższych rozważań wskazać także należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek ZUS (por. wyrok WSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 74/14, wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/12). W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza określoną w art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872).

Zmiana stanu faktycznego lub uzyskanie nowych dowodów w sprawie, po wydaniu wyroku przez sąd może stanowić podstawę do wystąpienia przez stronę z nowym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jest bowiem zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

d.j.