Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 211/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art,. 58 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 1 i 1a, art. 154 par. 6 w zw. z art. 149 par. 2, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania sieci energetycznej 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. odrzuca skargę S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 3. umarza postępowanie ze skargi U. Z. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. sumy pieniężne w kwotach po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 września 2017r. S. M. i U. Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania administracyjnego, wszczętego wnioskiem z dnia 24 lipca 2014 r. w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania linii energetycznej zlokalizowanej na dz. nr ewid. 340/63; 634 obręb [...] B. przy ul. A 2.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o: stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; przyznanie w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych w kwotach po 10.000zł; zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi wskazano, że ze skargi skarżącego S. M., wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 41/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał organ powiatowy do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nałożył także na organ grzywnę w wysokości 1000 zł.

Z uwagi na fakt, iż organ powiatowy nie załatwił sprawy we wskazanym terminie, skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Skarga ta została rozpoznana dnia 12 stycznia 2016 r. pod sygn. akt II SA/Łd 974/15. Sąd wymierzył organowi grzywnę w kwocie 2000 zł i przyznał skarżącemu kwotę 1000 zł.

Na skutek połączonych przez Sąd do wspólnego rozpoznania skarg skarżących na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Łd 122/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, przyznał skarżącym sumy pieniężne: U. Z. kwotę 1500 zł i S. M. kwotę 500 zł i stwierdził rażący charakter bezczynności i przewlekłości.

Organ powiatowy decyzją z dnia [...], nr [...] nałożył na gestora sieci obowiązek opracowania oceny technicznej urządzenia. Decyzja ta została jednak uchylona w postępowaniu odwoławczym decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...].

Dopiero po upływie 3,5 miesiąca, tj. w dniu [...] organ powiatowy postanowieniem nr [...] nakazał gestorowi sieci sporządzenie oceny technicznej urządzenia. Zdaniem skarżących organ orzeka więc w identyczny sposób, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie zważając na uchybienia wytknięte w decyzji organu odwoławczego.

Postanowieniem z dnia [...] organ wojewódzki uchylił ww. postanowienie.

Zawiadomieniem w trybie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." z dnia 7 sierpnia 2017 r. organ zawiadomił skarżących, że sprawa zostanie załatwiona w terminie 30 dni od zgromadzenia materiału dowodowego.

W dniu 24 lipca 2017 r. skarżący zgłosił organowi wniosek dowodowy, który postanowieniem z dnia [...], nr [...] nie został uwzględniony.

Zażaleniem z dnia 23 września 2017 r. skarżący zaskarżyli, w trybie art. 37 k.p.a., bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ powiatowy. W dniu 25 września 2017 r. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu 24 lipca 2014 r., wpłynął wniosek S. M. o wszczęcie postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania linii energetycznej zlokalizowanej na dz. nr ewid. 340/63; 643 obręb [...] B. przy ul. A 2; o zbadanie, czy prawo obowiązujące w czasie budowy w/w linii dawało umocowanie na wydanie decyzji administracyjnej dla takiego podmiotu, dla którego została wydana oraz o ustalenie kto, i na podstawie jakiego prawa sieć użytkuje, jakim prawem dysponuje terenem.

W dniu 4 grudnia 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził oględziny na w/w nieruchomości. Celem zebrania niezbędnego materiału dowodowego w powyższej sprawie wezwano przedstawiciela gestora sieci do złożenia stosownych wyjaśnień w przedmiocie legalności, prawidłowości budowy przedmiotu postępowania. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 grudnia 2014 r., gestor sieci dostarczył dokumentację techniczną dotycząca zasilania pawilonów na oś. A w B. - obszar obejmujący przedmiot postępowania. Przedmiotowa linia kablowa zlokalizowana jest na działkach nr ewid. 643 i 340/43 obr. [...], miasto B. Natomiast działka nr ewid. 340/63 wskazana we wniosku, zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego w [...], Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru z dnia [...], znak: [...], w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków, obr. [...] miasto B. nie istnieje.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] nałożył na A Dystrybucja SA obowiązek sporządzenia oceny technicznej w zakresie prawidłowości wybudowania i użytkowania przedmiotowej linii w terminie do dnia 15 stycznia 2017 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od w/w wymienionej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Mimo wniesienia przez S. M. i U. Z. odwołania od decyzji nr [...], przy piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. A Dystrybucja S.A. przekazało "Ocenę techniczną prawidłowości wybudowania i użytkowania linii kablowej 0,4 kV zasilającej pawilony handlowe przy ul. B i ul. A w B. dz. nr 340/63 i 643 obr. [...] B." - OPRACOWANIE NR [...].

Przy pismach z dnia 23 czerwca 2014r. oraz z dnia 16 lipca 2014 r., A Dystrybucja S.A. Oddział Ł.-T. stwierdziła, iż nie jest właścicielem linii kablowej zlokalizowanej na działkach nr ewid. 643 i 340/43 przy ul. B i ul. A, ale jako spółka dystrybucyjna posiada aktualne umowy na dostawę energii elektrycznej dla odbiorców zasilanych z powyższej linii nn. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017r., poz. 220 i 791), przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Rozpatrywana linia 0,4kV wybudowana została na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. nr [...] z dnia [...], w czasie obowiązywania ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz. U. 1950 nr 28 poz. 256), której art. 2 pkt 1 mówił, iż wewnętrzne urządzenia odbiorcze, jako też pion elektryczny w budynkach, założony przy powszechnej elektryfikacji, stają się własnością właścicieli budynków.

Biorąc powyższe pod uwagę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] nałożył na A Dystrybucja S.A., obowiązek opracowania i przedstawienia oceny technicznej w zakresie prawidłowości wybudowania i użytkowania linii kablowej 0,4kV zasilającej pawilony handlowe przy ul. B i ul. A w B. w terminie do dnia 31 sierpnia 2017 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia U. Z. i S. M. na powyższe postanowienie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ powiatowy wyjaśnił, iż decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został zatwierdzony podział działki nr ewid. 643, w wyniku którego powstały działki nr 643/1 i 643/2. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów S. M. i U. Z. są właścicielami dz. nr ewid. 643/1. Powyższą decyzją został również zatwierdzony podział działki nr ewid. 340/43, w wyniku którego powstały działki nr ewid. 340/49, 340/47, 340/48. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów właścicielem dz. nr ewid. 340/49, na której zlokalizowanej jest część przedmiotowej linii jest Gmina Miasto B. W związku z powyższym S. M. i U. Z. nie są uznani za stronę w przedmiotowym postępowaniu w zakresie dz. nr 340/49 (przed podziałem 340/43).

Ponownie rozpatrując zgromadzony materiał dowodowy ustalono, iż przedmiotowy obiekt liniowy zrealizowany został z nieznaczną zmianą przebiegu trasy w/w linii w stosunku do zatwierdzonego projektu, co zostało stwierdzone na pieczęci znajdującej się na mapie inwentaryzacyjnej i potwierdzone przez uprawnionego geodetę, jako niezgodne z zatwierdzoną lokalizacją. Protokołem Nr [...] z dnia [...] Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w Ł., Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w P. uzgodnił powykonawczy przebieg trasy przedmiotowej linii energetycznej. Również protokół Nr [...] z dnia [...] odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji potwierdza uzgodnienie wprowadzonych zmian z ZUD P. i Rejonem Energetycznym B. Wprowadzone nieznaczne zmiany w przebiegu trasy w/w linii energetycznej stanowią zmiany nieistotne nie wymagające zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę.

Przy piśmie z dnia 2 sierpnia 2017 r. tutejszy organ wezwał A Dystrybucja S.A. do złożenia pisemnych wyjaśnień na podstawie jakiego tytułu prawnego korzysta z powyższej linii energetycznej po zakończeniu budowy przez Zrzeszenie ds. Budowy Pawilonów Handlowo-Usługowych przy ul. B i ul. A. W odpowiedzi A wyjaśniło, iż przedmiotowa linia zasilana jest ze stacji transforamatorowej nr [...] Dolnośląska [...], będącej własnością A, natomiast sama linia nie jest ich własnością (wydając jednocześnie warunki przyłączenia do w/w linii i podpisując umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz świadczenia usług przesyłowych).

Zgodnie z Uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 1991r. (Dz. U. 1991 Nr 116 poz. 507) przy ocenie kwestii własności urządzeń przyłączonych do sieci przedsiębiorstwa, przepisami właściwymi są w szczególności art. 49 i art. 191 kc. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że urządzenia służące do doprowadzenia lub odprowadzenia wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Urządzenia energetyczne zbudowane kosztem odbiorcy energii lub paliwa są niewątpliwie urządzeniami służącymi celom określonym w art. 49 kc. Objęte tym przepisem unormowanie zawiera wyjątek od zasady przewidzianej w art. 47 § 2 kc, że "częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego". Końcowe zastrzeżenie art. 49 kc, uzależniając zastosowanie tego przepisu od przesłanki, aby objęte nim urządzenia wchodziły w skład przedsiębiorstwa lub zakładu, jest kwestią faktu. Jest ona spełniona z chwilą podłączenia wymienionych w art. 49 kc urządzeń do sieci należącej do przedsiębiorstwa lub zakładu. W rezultacie urządzenia te przestają być częścią składową nieruchomości, na której zostały zbudowane, i nie stanowią na podstawie art. 191 kc własności właściciela tej nieruchomości. Z chwilą bowiem połączenia ich w sposób trwały z przedsiębiorstwem w taki sposób, że nie mogą być od niego odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo przedmiotu odłączonego (art. 47 § 2 i 3 kc), stają się częścią składową tego przedsiębiorstwa. Podstawę prawną przejścia własności stanowi art. 191 kc odniesiony mutatis mutandis, ze wzglądu na treść art. 49 kc, do przedsiębiorstwa (zakładu). Z chwilą połączenia w sposób trwały z siecią urządzeń przedsiębiorstwa wymienione w art. 49 kc urządzenia, jako jego części składowe, stają się przedmiotem własności tej osoby, która jest właścicielem przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo energetyczne staje się właścicielem podłączonych do wspólnej sieci urządzeń, zobowiązane jest do ich konserwacji i wymiany w razie zniszczenia, zapewnia nadzór nad całą siecią w sposób zgodny z wymaganiami technicznymi i względami bezpieczeństwa.

Przy piśmie z dnia 12 października 2017 r., na podstawie art. 10 k.p.a. strony zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami w/w sprawy posiadanymi przez organ.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania linii energetycznej posadowionej na działkach nr 340/43 i 643/1 (przed podziałem dz. nr 643) w obr. [...] miasta B. przy ul. A 2.

Nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że przy ciągłej rotacji pracowników i wielości postępowań, w tym sądowo-administracyjnych, nieustannie podejmuje działania mające na celu usuwanie bezczynności i przewlekłości organu powstałych w latach ubiegłych. Ma to niejednokrotnie wpływ na rozpatrywanie spraw bieżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości bada, czy działania podejmowane przez organ administracji publicznej są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. Zatem skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3); w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4) oraz w sprawach, w których są wydawane pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Dopiero po wyczerpaniu trybu z art. 37 K.p.a. strona może wnieść skutecznie skargę. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu 23 września 2017r. złożyli do organu wyższego stopnia pisma w ww. trybie, a następnie w dniu 25 września 2017 r. wywiedli skargę do tutejszego Sądu. Skarga jest zatem dopuszczalna.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym, jaki i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć prowadzenie sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70 – 71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide J.Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B.Adamiak, J.Borkowskiego, Warszawa 2012, str. 239). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1956/12 (publ.cbois) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż prowadzenie postępowania w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania linii energetycznej posadowionej na działkach nr 340/43 i 643/1 (przed podziałem dz. Nr 643) w obr. [...] miasta B. przy ul. A 2 prowadzone było w sposób przewlekły, opieszale, nieskutecznie i niesprawnie, co potwierdza analiza akt administracyjnych i czynności podejmowanych w sprawie przez organ.

Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zauważyć należy, że organ wprawdzie dokonał pewnych czynności w sprawie, jednakże czynności te podjęte zostały z oczywistym przekroczeniem terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Należy przy tym zauważyć, że wniosek S. M. o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie wpłynął do organu dnia 24 lipca 2014 r., a dopiero decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ostatecznie rozstrzygnął sprawę. Podkreślić w tym miejscu również należy, że organ z mocy ustawy jest zobligowany do takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość nosi cechy rażącego naruszenia prawa stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a.

Z powyższych względów, w pkt 1 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i 1a P.p.s.a.

Następnie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość podmiotową (tożsamość stron) oraz tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) wydany został prawomocny wyrok (A. Kabat, Skarga, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2009 r.). W ocenie Sądu powyższa przesłanka zaistniała w stosunku do skarżącego S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu. Mianowicie, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 835/17 – dotyczącym tej samej sprawy administracyjnej - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 1000 zł; stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kontrolowanej sprawie we wskazanym wyżej zakresie występuje zatem tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Z tych przyczyn należało odrzucić ponowne żądanie S. M. w zakresie wskazanym w punkcie 2 sentencji wyroku, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Bezprzedmiotowe stało się również rozpoznanie skargi U. Z. w zakresie obejmującym żądanie stwierdzenia bezczynności organu wobec stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywołanym powyżej wyrokiem. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 2798/15, LEX nr 2261496). Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi U. Z. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu.

Na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 P.p.s.a. wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 500 zł oraz przyznano skarżącym sumy pieniężne w kwotach po 500 zł dla każdego ze skarżących, nie znajdując przy tym podstaw do uwzględnienia żądania przyznania sum pieniężnych w większym rozmiarze. W ocenie Sądu wysokość orzeczonej grzywny (punkt 4 wyroku) jest odpowiednia do stopnia uchybień organu w przedmiotowej sprawie i faktu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu należało uwzględnić przy tym również fakt wymierzenia grzywny organowi w wymienionym wyżej wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 834/17 dotyczącym bezczynności w tej samej sprawie administracyjnej. Jednocześnie kwota zasądzonych w punkcie 5 wyroku sum pieniężnych stanowi zadośćuczynienie adekwatne do czasu trwania postępowania.

O kosztach postępowania, stanowiących równowartość uiszczonego solidarnie wpisu, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

M.K.