Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1148/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art.35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2021 r. (nr[...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1965 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako - "k.p.a.") decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 7 września 2021 r. (nr [...]) o wymeldowaniu W. F. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G.

Z akt sprawy wynikając następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji z urzędu, po powzięciu przez Prezydenta Miasta G. informacji o nieprzebywaniu W. F. w miejscu pobytu stałego oraz nabycia lokalu przez K. K., która jako obecny właściciel lokalu nie wyraża zgody na utrzymanie zameldowania W. F. pod ww. adresem (ani tym bardziej nie wyobraża sobie powrotu W. F. do lokalu, jest on bowiem dla niej osobą całkowicie obcą). Lokal został sprzedany K. K. w 2020 r. i w chwili sprzedaży nikt nie był w tym lokalu zameldowany. Stan faktyczny sprawy uległ jednak zmianie ponieważ prawomocną decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia 1 czerwca 2021 r. (nr[...]) usunięto z ewidencji ludności zapis o wymeldowaniu W. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G. Zebrany przez organ materiał dowodowy jednoznacznie bowiem wskazał, że wymeldowanie W. F. z lokalu dokonane w dniu 20 stycznia 2020 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm., dalej jako "u.e.l."). Przedłożony wówczas formularz "zgłoszenie wymeldowania" przyjęto bowiem na skutek błędu pracownika organu meldunkowego, bowiem G. B. dokonując wymeldowania W. F. posłużyła się sfałszowanym pełnomocnictwem, co wykazało postępowanie prowadzone przed Prokuraturą Rejonową w G. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przynajmniej od marca 2020 r. gdy lokal stał się własnością K. K., W. F. nie ma do niego dostępu, a jego nieobecność w nim jest trwała. W. F. przyznał zaś, że od 2014 r. kiedy była żona pozbawiła go możliwości zamieszkania w lokalu, już w nim nigdy nie mieszkał. Strony zostały pouczone, że po uprawomocnieniu się decyzji o usunięciu wpisu o wymeldowaniu, co za tym idzie po przywróceniu wymeldowania, organ z urzędu dokona wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania W. F. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G..

Z uwagi na powyższe okoliczności, to jest ustalenie, że W. F. nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, gdzie stwierdzono jednocześnie, że nieobecność ta trwa od dłuższego czasu i nie ma możliwości też aby wyżej wymieniony powrócił do lokalu dopóki stanowi on własność K. K., decyzją z dnia 7 września 2021 r. (nr[...]) Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu W. F. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]w G.

W decyzji pierwszej instancji podkreślono, że podstawę jej wydania stanowi art. 35 u.e.l. oraz że utrzymanie zameldowania nie jest możliwe, ponieważ jest to instytucja mająca charakter ściśle ewidencyjny. Jeżeli zatem W. F. nie mieszka w mieszkaniu, opuścił je w sposób trwały i nie ma na dzień wydania decyzji możliwości powrotu do mieszkania, organ miał obowiązek dokonać jego wymeldowania.

W. F. wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji, podkreślając jej krzywdzący charakter. Odwołujący się wyraził niezadowolenie z powodu wymeldowania go po uprzednim usunięciu zapisu o jego wymeldowaniu, które nastąpiło w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie sfałszowanego przez byłą żonę pełnomocnictwa. Dodał, iż wie o tym, że była żona sprzedała sporny lokal i złoży do sądu pozew o anulowanie tej sprzedaży. W ocenie W. F. nie może on zamieszkiwać w spornym lokalu z powodu przestępstw popełnionych przez żonę, podczas gdy jednocześnie posiada on prawo do zamieszkiwania w lokalu, na co wskazują wyroki sądów o przywołanych przez stronę w odwołaniu sygnaturach [...] i [...].

Decyzją z dnia 26 października 2021 r. (nr[...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie wymeldowania W. F. z adresu widniejącego w ewidencji ludności jako miejsce jego pobytu stałego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że stosownie do art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l. organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości, w której osoba zamieszkuje na pobyt stały tub czasowy, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (dysponującego tytułem prawnym do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Ponadto, utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż przedmiotowe opuszczenie musi mieć charakter dobrowolny i trwały.

W toku postępowania ustalono zaś, że w sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania, ponieważ W. F. nie mieszka w spornym lokalu oraz zdaniem organu opuścił go w sposób trwały i dobrowolny.

Zaznaczono, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na okoliczność stałego niezamieszkiwania W. F. w spornym lokalu od 2014 r., kiedy to jego była żona wymieniła zamki w drzwiach i pozbawiła go dostępu do lokalu, na co wskazał sam skarżący w swoich wyjaśnieniach złożonych do protokołu w dniu 18 maja 2021 r. w toku prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. postępowania o usunięcie zapisu o wymeldowaniu wymienionego w drodze czynności materialno-technicznej z uwagi na potwierdzenie faktu posłużenia się przez byłą żoną wymienionego sfałszowanym pełnomocnictwem. Co prawda, Sąd Rejonowy w G. przywrócił posiadanie spornego lokalu skarżącemu w 2018 r., a w 2019 r. wprowadził go do lokalu komornik, to jednak, jak wynika z wyjaśnień skarżącego, w lokalu tym nie zamieszkał, ponieważ znajdowały się tam rzeczy syna jego byłej żony, którego się obawiał i dlatego wystąpił do byłej żony z żądaniem aby jej syn wraz z partnerką wyprowadzili się z tego lokalu. Zamieszkał u znajomych w G. przy ulicy [...] i nie wiedział, że 31 stycznia 2020 r. była żona sprzedała sporny lokal. O wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego przez byłą żonę na podstawie sfałszowanego pełnomocnictwa dowiedział się dopiero w dniu 28 czerwca 2020 r. Mieszkał wtedy nadal w G. przy ulicy [...].

Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy wskazał, że nie ma wątpliwości, że sporny lokal przy ul. [...] w G. nie stanowi centrum życiowego W. F., który w 2014 r. został pozbawiony przez byłą żonę dostępu do niego, a następnie pomimo korzystnego dla siebie wyroku sądu nakazującego byłej żonie skarżącego przywrócenie mu posiadania omawianego lokalu oraz wprowadzenia go do tego lokalu przez komornika w 2019 r., nie zamieszkał tam ponownie i swoje centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu. Ponadto, nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt, że sporny lokal obecnie stanowi własność K. K. - osoby obcej dla W. F., która w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji w składanych do protokołu wyjaśnieniach wskazała, że sporny Iokal zakupiła w stanie do remontu, obecnie mieszka tam z synami i nie ma możliwości aby W. F. kiedykolwiek mógł tam zamieszkać. W tej sytuacji organ odwoławczy ocenił, że logicznym było podjęte przez Prezydenta Miasta G. działanie zmierzające do uregulowania kwestii meldunkowych dotyczących spornego lokalu, gdyż skarżący faktycznie w lokalu tym nie zamieszkuje.

Odnosząc się do deklaracji dotyczących zamiaru wystąpienia przez W. F. na drogę prawną w celu anulowania umowy sprzedaży spornego lokalu wyjaśniono, że ocena organu meldunkowego dotycząca charakteru opuszczenia danego lokalu nie może ograniczać się do bezwarunkowego przyjęcia od strony oświadczenia, że w nieokreślonej przyszłości ma wolę i zamiar zamieszkiwania w tym lokalu i w nieokreślonej bliżej przyszłości będzie podejmował środki prawne, które mają do tego doprowadzić. Organ zobowiązany jest do rozpatrzenia całości materiału dowodowego i obiektywnej analizy okoliczności faktycznych sprawy, a rozstrzygnięcie organu nie może opierać się na zdarzeniach przyszłych i niepewnych. Organ meldunkowy jest bowiem obowiązany rozstrzygać sprawę w oparciu o aktualny stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Instytucja zameldowania ma bowiem charakter rejestracyjny i ewidencyjny. Zameldowanie na pobyt stały potwierdza jedynie, że osoba w tym miejscu mieszka z zamiarem pobytu stałego, co zostało zdefiniowane pod pojęciem centrum życiowego. Z powyższego wynika, że zameldowanie w lokalu nie przyznaje osobie zameldowanej żadnych praw do tego lokalu, a brak meldunku takich praw nie pozbawia.

Końcowo podkreślono, że organy meldunkowe zajęły stanowisko jedynie w sprawie meldunku W. F. i tylko w tej sprawie wydały swoje rozstrzygnięcie. Oceniając zaś materiał dowodowy zebrany w sprawie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i stwierdził, że w przypadku strony nie ma mowy o stałym zamieszkiwaniu w miejscu pobytu stałego, co obligowało organy meldunkowe do usunięcia fikcji meldunkowej, jaka zaistniała. W konsekwencji uznano, że W. F. opuścił przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 35 u.e.l.

Opisana wyżej decyzja Wojewody [...] z dnia 26 października 2021 r. została zaskarżona przez W. F. w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G..

Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, to jest że wymeldowanie go z adresu przy ul. [...]w G. jest dla niego wysoce krzywdzące zważywszy na całokształt sprzecznych z prawem i wymierzonych w skarżącego działań byłej żony, którą skarżący wini za trudną sytuację życiową, w której się znalazł i czuje się jej ofiarą. Skarżący podkreśla, że była żona popełniając przestępstwa doprowadziła do wymeldowania skarżącego z lokalu, a następnie sprzedała lokal bez jego wiedzy. Skarżący nie rozumie dlaczego Wojewoda [...] pierwotnie odmówił jego wymeldowania, a obecnie został przez ten sam organ wymeldowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że W. F. został co prawda w 2014 r. pozbawiony dostępu do spornego lokalu, jednak następnie pomimo korzystnego dla niego wyroku sądu oraz wprowadzenia go do tego lokalu przez komornika w 2019 r. nie zamieszkał tam ponownie i swoje centrum życiowe skoncentrował w innym miejscu. Ponadto, lokal stanowi obecnie własność K. K., osoby obcej dla skarżącego, która nie widzi możliwości aby W. F. zamieszał teraz z nią i jej rodziną.

Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu zapytał skarżącego, czy obecnie prowadzona jest jakaś sprawa dotycząca sprzedaży mieszkania przez byłą żonę skarżącego. Skarżący odpowiedział, że obecnie Prokuratura Rejonowa w G. prowadzi sprawę o numerze [...] i jest to sprawa o to, że "moja żona widziała, że są dwa wyroki, z których wynika, że mam prawo mieszkać w mieszkaniu". Skarżący podniósł również, że ma być wszczęte postępowania karne przez Prokuraturę o przestępstwo z art. 268 k.k. Pełnomocnik skarżącego w związku z tym wniósł o zawieszenie postępowania. Na pytanie Sądu, czy pełnomocnik skarżącego może doprecyzować, co jest dokładnie przedmiotem postępowania toczącego się przed Prokuraturą Rejonową w G., pełnomocnik odpowiedział, że skoro skarżący był słuchany jako świadek, jak wskazuje w sprawie dotyczącej art. 268 k.k., to sprawa ta nie może dotyczyć sprzedaży mieszkania ponieważ przepis ten mówi o utrudnianiu zapoznania się w informacją. Natomiast skarżący wskazał, że może pomylił podstawę bo w sprawie chodzi o oszustwo, a do akt sprawy dołączył dokumenty.

W konsekwencji Sąd postanowił odmówić zwieszenia postępowania w niniejszej sprawie albowiem strona skarżąca nie była w stanie sprecyzować od wyniku jakiego toczącego się innego postępowania miałby zależeć wynik postępowania w przedmiocie wymeldowania, a żaden z dołączonych przez skarżącego do akt sądowych sprawy dokumentów nie dotyczył postępowania, które miałoby być prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. pod sygn. akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący przedmiotem badania Sądu uczynił decyzję Wojewody [...] z dnia 26 października 2021 r. (nr[...]) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 7 września 2021 r. (nr[...]) orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G..

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu, z powodu powzięcia przez organ informacji, że W. F. od dłuższego czasu (2014 r.) nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w G., który to lokal w 2020 r. został sprzedany przez byłą żonę W. F. (G. B.). Obecną właścicielką lokalu jest K. K., będąca uczestniczką niniejszego postępowania jako osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu, w którym skarżący chciałby utrzymać zameldowanie (pomimo, że w nim nie zamieszkuje).

Podkreślenia bowiem wymaga, że ustalenie, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nie było kwestionowane przez żadną ze stron niniejszego postępowania, w tym także przez samego skarżącego, który ten fakt jednoznacznie przyznał i powołuje się na niego - w celu wykazania krzywdzącego charakteru podjętych względem jego osoby decyzji. Różnica stanowisk stron niniejszego postępowania sprowadza się w zatem w istocie do odmiennej oceny charakteru opuszczenia lokalu.

W ocenie organów orzekających opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały. W tym zakresie organy orzekające uwzględniły, że obecna właścicielka mieszkania K. K. jest osobą obcą dla skarżącego i nie zgadza się ona na zamieszkiwanie skarżącego w lokalu mieszkalnym, który kupiła w 2020 r. Organy ustaliły jednocześnie, że jeszcze przed sprzedażą mieszkania przez byłą żonę skarżącego nie zamieszkiwał on już w lokalu i pomimo przywrócenia mu przez sąd powszechny posiadania lokalu w 2019 r. i wprowadzeniu go do niego przez komornika, skarżący nie zaczął realizować potrzeb mieszkaniowych w lokalu przy ul. [...] w G.[...], co również sam przyznał.

Z kolei, zdaniem skarżącego niezależnie od sprzedaży mieszkania w 2020 r. i braku zgody K. K. na jego zamieszkiwanie w nieruchomości, uwzględnione w 2018 r. przez sąd powszechny powództwo posesoryjne powoduje, że opuszczeniu przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w G. nie można przypisać cechy dobrowolności i trwałości. W ocenie skarżącego okolicznościami wykluczającymi powyższe, które powinny być wzięte pod uwagę jest to, że po przywróceniu mu posiadania przez sąd nie wprowadził się do mieszkania ze strachu przed synem byłej żony. Zdaniem skarżącego w sprawie powinno być też uwzględnione, że trudna sytuacja życiowa, w której się znalazł jest wynikiem wymierzonych w niego działań byłej żony, stanowiących przestępstwa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 35 u.e.l, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności.

Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01; publ. OTK- A 2002/3/34): "Niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku przeprowadzki dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki".

Ponadto, w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu".

Mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.e.l. oraz zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić trzeba, że celem instytucji wymeldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością.

Postępowanie to ma zatem na celu ustalenie czy dana osoba - w zależności od charakteru posiadanego meldunku - koncentruje nadal pod określonym adresem na stałe czy też czasowo swoje życiowe interesy czy też opuściła miejsce swojego zameldowania na pobyt stały czy czasowy. Kwestie dotyczące znaczenia opuszczenia przez osobę zameldowaną lokalu w kontekście jej wymeldowania w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności, zostały wypracowane między innymi przez orzecznictwo sądowoadministracyjne (także odnoszące się do uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych; tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r,. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). Na pojęcie zamieszkiwania składają się dwa elementy, to jest faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3169/00). Zamiar taki określa się jednak na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez pojęcie zamiaru w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.

Sąd podziela aktualny także na gruncie obowiązującej obecnie ustawy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami. Przyjąć zatem należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu zachodzi wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy, chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może jednak ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał organom na ustalenie, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu położonym w G. przy ul. [...], a lokal opuścił dobrowolnie i trwale, w konsekwencji czego w sprawie zaistniała podstawa do jego wymeldowania z pobytu stałego (zgodnie z art. 35 u.e.l.).

Z obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że od 2014 r. sporny lokal nie stanowi już centrum życiowego skarżącego, ponieważ po wymianie zamków w drzwiach przez byłą żonę skarżącego, co miało miejsce właśnie w 2014 r., skarżący już nigdy później nie realizował w spornym lokalu swoich potrzeb mieszkaniowych.

W kontekście dobrowolności opuszczenia lokalu kluczowe jest jednak wskazanie, że skarżący nie zrealizował prawomocnego wyroku sądu powszechnego, przywracającego mu posiadanie mieszkania (nakazującego byłej żonie skarżącego wydanie mu kluczy do mieszkania). Skarżący nie zamieszkał w lokalu, pomimo, że formalnie wykonanie wyroku sądu powszechnego zostało wyegzekwowane przez komornika sądowego. Dostrzec zatem należy, że Wojewoda [...] wydając w 2015 r. decyzję o odmowie wymeldowania skarżącego z lokalu orzekał w odmiennym stanie faktycznym, to jest uwzględnił fakt zainicjowania przez skarżącego postępowania posesoryjnego o przywrócenie mu posiadania lokalu. Skarżący uzyskał następnie wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt [...] nakazujący pozwanej G. B. przywrócenie mu posiadania lokalu mieszkalnego, poprzez wydanie kluczy do lokalu, który to wyrok w związku z oddaleniem apelacji (wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2018r., sygn. akt[...]) stał się prawomocny.

Następnie jak wynika z protokołu sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. w dniu 18 września 2019 r. komornik wraz z W. F. udali się w asyście Policji do lokalu w celu wyegzekwowania ww. wyroku. Ponieważ pomimo wielokrotnych wezwań nikt nie otworzył drzwi, drzwi otworzył wezwany ślusarz. Policjanci stwierdzili, że w lokalu nikogo nie ma, wskazali jednak skarżącemu, że gdyby uznał, że istnieje jakieś zagrożenie ma dzwonić na Policję na numer do dyżurnego Komendy Policji na O. Skarżący został wprowadzony do mieszkania, ślusarz dokonał wymiany zamków w drzwiach, a skarżący pokwitował odbiór kompletu kluczy do mieszkania. Pomimo tego, skarżący sam przyznaje, że nie zamieszkał w lokalu. Jak wynika z protokołu przesłuchania W. F. znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy (k. 227 akt administracyjnych) skarżący wskazał jako miejsce swojego zamieszkania lokal przy ul. [...] w G. Wyjaśnił on jednocześnie, że gdy wszedł do lokalu w 2019 r. w asyście komornika to zobaczył rzeczy należące do syna byłej żony, a ponieważ obawiał się jej syna, to nie zamieszkał w lokalu, tylko w G. przy ul. [...] . Ze złożonych przez skarżącego wyjaśnień jednoznacznie wynika zatem, że nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu. Podniesione przez niego twierdzenia, że nie wprowadził się do lokalu bo były w nim rzeczy syna byłej żony, nie są w ocenie Sądu przekonujące, zważywszy, że jak wynika z protokołu wprowadzenia do mieszkania lokal był pusty, a wprowadzenie odbyło się w asyście Policji, która gwarantowała również skarżącemu ochronę na przyszłość w przypadku wystąpienia ewentualnych zagrożeń. W tym kontekście w sprawie prawidłowo przyjęto, że skarżący w 2019 r. dobrowolnie rezygnował z zamieszkiwania w lokalu, już po tym jak posiadanie zostało mu przywrócone przez sąd i wyegzekwowane przez komornika sądowego. Spowodowało to istotną zmianę dla stanu faktycznego sprawy i musiało zostać uwzględniona przez Wojewodę [...].

Stan faktyczny sprawy z chwili orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie, to jest w 2021 r. zasadniczo różni się zatem od stanu istniejącego w 2015 r. W sprawie wystąpiły bowiem nowe istotne okoliczności, między innymi w postaci dobrowolnej rezygnacji skarżącego w 2019 r. z możliwości zamieszkania w lokalu, uzyskanej w wyniku czynności sądu, komornika sądowego i Policji. Wbrew przekonaniu strony, ww. wyroki sądów powszechnych o sygn. akt [...] i sygn. akt [...] wydane w 2018 r. nie spowodowały przyznania skarżącemu nieograniczonego prawa do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w G., które będzie mógł realizować w każdym czasie i niezależnie od okoliczności, a więc także wtedy gdy już po wydaniu tych wyroków dobrowolnie zrezygnuje z zamieszkiwania w lokalu. Taka zaś sytuacja wystąpiła właśnie w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowe wyroki odnosiły się bowiem do ściśle określonej sytuacji faktycznej to jest ustalenia przez sąd powszechny, że w 2014 r. skarżący został pozbawiony możliwości zamieszkiwania w lokalu na skutek wymiany zamków w drzwiach przez jego byłą żonę. W 2019 r. miał jednak możliwość zamieszkania w lokalu, uzyskując do niego klucze i z tej możliwości nie skorzystał, lecz zamieszkał w innej nieruchomości przy ul. [...] w G.

Sąd podkreśla, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyjaśniając zatem skarżącemu dlaczego obecnie wydane przez Wojewodę [...] rozstrzygniecie było odmienne od podjętego w 2015 r. Sąd wskazuje, że niewątpliwie nie mogło dojść do wymeldowania skarżącego w czasie trwania postępowania z powództwa posesoryjnego. Jednak w sytuacji gdy wygrał on sprawę o przywrócenie naruszonego posiadania i nie skorzystał z możliwości zamieszkania w lokalu, nie można już przyjąć, aby na podstawie wyroków o sygn. akt [...] i sygn. akt [...] skarżący mógł aktualnie podjąć skuteczną próbę zamieszkania w lokalu. Postępowanie egzekucyjne w tym przedmiocie zostało już bowiem przeprowadzone w 2019 r. z korzystnym dla skarżącego rezultatem, z którego jednak we właściwym czasie on nie skorzystał, nie mając obiektywnie jakichkolwiek przeszkód do zamieszkania w lokalu. Powoływanie się na możliwość zamieszkania w lokalu po upływie 2 lat od czasu gdy skarżący był do lokalu wprowadzony przez komornika ale w nim na skutek własnej decyzji nie zamieszkał, nie może odnieść zatem oczekiwanego przez skarżącego skutku. W ocenie Sądu, na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy bowiem traktować nie tylko sytuację gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, ale także sytuację, gdy środki te co prawda zostały uruchomione, lecz na skutek własnej decyzji strona nie skorzystała z ich dobrodziejstwa (albo nie domagała się wykonania wyroku lub też pomimo wykonania wyroku sama podjęła decyzję o opuszczeniu lokalu, w tym w ogóle się do niego nie wprowadziła pomimo takiej możliwości).

Odnosząc się z kolei do kwestii trwałości wskazać należy, że przesłanka trwałości opuszczenia lokalu winna być rozumiana jako przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. W prowadzonym postępowaniu zostało wykazane, że skarżący przeniósł centrum swoich interesów życiowych w inne miejsce, zaś więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, wobec treści wydanych orzeczeń sądu powszechnego i bierności skarżącego nie zostały przywrócone. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa (czy to z przyczyn natury subiektywnej związanej z przeniesieniem centrum życiowego w inne miejsce, czy też powodów obiektywnych związanych z brakiem zgody właściciela lokalu na wprowadzenie się do lokalu, w którym strona kilka lat temu mieszkała) stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej stricte rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem. Zapis o zameldowaniu - co warte podkreślenia - musi odzwierciedlać faktyczne miejsce i charakter pobytu danej osoby, tak więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji wyrażona przez skarżącego chęć ewentualnego powrotu do lokalu, który jest obecnie własnością K. K., która jest osoba całkowicie obcą dla skarżącego i która od 2020 r. zamieszkuje w lokalu wraz ze swoimi synami. W toku postępowania K. K. jednoznacznie bowiem oświadczyła, że nie widzi w ogóle takiej możliwości, aby z jej rodziną zamieszkał teraz W. F.. Ponadto, obecna właścicielka wskazała również, że zakupiony lokal był w stanie do kapitalnego remontu i nie było w nim żadnych rzeczy.

Należy raz jeszcze podkreślić, że ewidencja ludności ma charakter wyłącznie rejestracyjny, a zameldowanie w lokalu nie przesądza w żaden sposób o uprawnieniach do lokalu, w tym kwestiach jego własności. Zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania pozostają jakiekolwiek hipotetyczne oczekiwania czy choćby nawet roszczenia prawne określonej osoby związane z danym lokalem, jeżeli w tym lokalu nie mieszka i opuściła go trwale i dobrowolnie.

Tym bardziej zatem na treść rozstrzygnięć wydanych w sprawie wymeldowania, nie mogą mieć żadnego wpływu wskazywane przez skarżącego postępowania karne, które skarżący inicjuje względem byłej żony, nawet jeśli są one podejmowane jak wskazuje skarżący w celu unieważnienia umowy sprzedaży mieszkania. Jedynie zatem na marginesie przedmiotowej sprawy Sąd wskazuje, że choć skarżący podnosi, że poprzez sprzedaż mieszkania bez jego wiedzy G. B. popełniła przestępstwo oszustwa, z akt sprawy wynika jedynie, że G. B. dopuściła się występku polegającego na sfałszowaniu oświadczenia skarżącego i na tej sprawie dokonała jego wymeldowania (co w konsekwencji stanowiło podstawę usunięcia z ewidencji ludności zapisu o wymeldowaniu skarżącego). Strona skarżąca podnosi, że obecnie toczą się jeszcze inne postępowania karne. Obecny na rozprawie sądowej w dniu 23 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego nie był jednak w stanie sprecyzować, co jest faktycznie przedmiotem toczącego się obecnie według oświadczenia skarżącego postępowania przed Prokuraturą Rejonową w G. o podanej przez skarżącego sygnaturze akt [...], która według skarżącego rozstrzyga o jego prawie do zamieszkiwania w mieszkaniu. Skarżący powołał się zaś dla sprecyzowania przedmiotu tego postępowania na przedłożone do Sądu wcześniej dokumenty, również nie precyzując jednak, o które konkretnie z nich chodzi.

Chcąc zweryfikować twierdzenia strony Sąd ustalił, że do skargi dołączono:

- wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt [...] nakazujący G. B. przywrócenie W. F. posiadania lokalu przy ul. [...]poprzez wydanie kluczy do lokalu oraz wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt [...] oddalający apelację G. B. w tej sprawie;

- pismo Sądu Rejonowego w G. z dnia 12 października 2021 r. wzywające W. F. w sprawie o sygn. akt [...] do uzupełniania braków formach pozwu przeciwko G. B. o ustalenie, poprzez dokładne określenie umowy, której dotyczy żądanie pozwu - wskazanie jej rodzaju i przedmiotu, oraz daty zawarcia umowy;

- decyzję z dnia 6 listopada 2018 r. Prezydenta Miasta G. o udzielenia W. F. pomocy w postaci schronienia w schronisku od dnia 19 października do 24 października 2018 r.;

- zaświadczenia Centrum Reintegracji i Interwencji Mieszkaniowej w G., że W. F. korzystał z pomocy MOPS G. w formie schronienia w okresie od 15 listopada 2016 r. do 16 marca 2017 r., od 1 stycznia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz w okresie od 19 do 24 października 2018 r.;

- protokół komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. z dnia 18 września 2019 r. z czynności wymiany zamków w spornym lokalu oraz wprowadzenia skarżącego do mieszkania.

Do pisma procesowego złożonego w sprawie, to jest pisma z dnia 28 grudnia 2021 r., W. F. dołączył z kolei wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt [...] w którym Sąd uznał G. B.: winną popełnienia występku z art. 270 k.k. - ponieważ w dniu 29 stycznia 2020 r. w G. użyła jako autentycznego dokumentu zatytułowanego upoważnienie datowanego na dzień 28 stycznia 2020 r. zawierającego podrobiony podpis W. F., składając go w Urzędzie Miasta G. w postępowaniu o wymeldowanie byłego męża z lokalu, wiedząc, że podpis ten został podrobiony - oraz uznał G. B. winną popełnienia występku z art. 233 k.k. ponieważ w toku postępowania karnego zeznała nieprawdę, to jest że W. F. osobiście i własnoręcznie złożył w jej obecności podpis pod ww. dokumentem dającym jej pełnomocnictwo do wymeldowania go z lokalu przy ul. [...] w G..

Do kolejnego pisma procesowego w sprawie (pisma z dnia 10 maja 2022 r.) W. F. dołączył zaś:

- postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] o uchyleniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie doprowadzenia w nieustalonym czasie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci mieszkania poprzez jego sprzedaż bez zgody W. F., to jest o czyn z art. 286 k.k.;

- wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt [...] rozpoznającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt [...]

- zawiadomienie W. F. przez Komisariat Policji w G. [...] o wszczęciu w dniu 28 kwietnia 2022 r. dochodzenia o przestępstwo określone w art. 286 k.k.

Sąd wskazuje zatem, że żadna z przedłożonych w kolejnych pismach procesowych przez stronę kopii dokumentów urzędowych nie dotyczyła postępowania o sygnaturze [...] które byłoby prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. i którego przedmiot dotyczyłby w jakikolwiek sposób prawa skarżącego do zamieszkiwania w lokalu. Nie jest zaś rzeczą Sądu administracyjnego domniemywać (lub poszukiwać) czy w sprawie toczy się jakikolwiek postępowanie, którego skutkiem może być - jak wskazuje skarżący - unieważnienie umowy sprzedaży mieszkania. Sąd nie znalazł tym samym podstaw do zwieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z uwagi na to, że skarżący w bliżej niesprecyzowany sposób podnosi (podobnie jak reprezentujący go pełnomocnik), że toczy się obecnie "jakieś" postępowanie, które być może wpłynie na kwestię własności mieszkania przy ul. [...] w G. lub może w przyszłości przełożyć się na sferę postępowania cywilnego a także postępowania administracyjnego.

Skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu i opuścił go dobrowolnie - błędnie przekonany, że wyroki sądów powszechnych o przywrócenie mu naruszonego posiadania gwarantują mu możliwość swobodnego dostępu do mieszania na przyszłość w każdym czasie, nawet gdy zmieni ono właścicieli. Obecnie skarżący nie ma natomiast możliwości powrotu do mieszkania ponieważ nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a obecna właścicielka lokalu K. K. nie wyraża na to zgody. Jak wskazano wyżej ewentualne staranie się przez skarżącego o unieważnienie umowy sprzedaży mieszkania pomiędzy zawartej przez K. K., nie może mieć w chwili obecnej w istniejącym stanie faktycznym, wpływu na prawidłowość podjętego przez organy administracji rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z lokalu. Można jedynie na marginesie dodać, że jeżeli w przyszłości w efekcie swoich starań skarżący uzyskałby tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (w związku z unieważnieniem umowy sprzedaży) będzie uprawniony do wprowadzenia się do niego i w przypadku skoncentrowania tam swoich spraw życiowych będzie mógł domagać się zameldowania pod tym adresem.

Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie jest wiec ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu oraz nie przesądza o jakichkolwiek uprawnieniach do lokalu - co w ocenie Sądu - należy z całą mocą jeszcze raz końcowo podkreślić, mając na uwadze podnoszoną przez skarżącego argumentację, że czuje się ofiarą działań byłej żony i chce starać się o unieważnienie umowy sprzedaży mieszkania, choć akta sprawy nie dają przy tym odpowiedzi, czy W. F. kiedykolwiek był współwłaścicielem lokalu przy ul. [...] w G. lub posiadał do niego innego rodzaju prawo, czy też jedynie w nim do 2014 r. zamieszkiwał.

Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu, brak było podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jak już podniesiono na wstępie rozważań, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał.

W konsekwencji nie zostały naruszone obowiązki w zakresie podjęcia przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania całego materiału dowodowego. Jednocześnie organy obu instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny.

Podsumowując dokonane rozważania należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego było prawidłowe i nie nosi ono cech arbitralności. W niniejszej sprawie analiza dowodów dokonana została na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, zatem nie można zarzucić jej również dowolności ani subiektywizmu.

Wobec tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. nie znalazł podstaw do uwzględnienia okoliczności, które winien wziąć pod uwagę z urzędu rozstrzygając w granicach danej sprawy, wniesiona skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).