Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1368/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2022 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Szkoły [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Szkoły [...] na rzecz skarżącego J. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Dyrektor [...] w T. (dalej jako "Dyrektor SDNS"), po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego J.T. z dnia [...] sierpnia 2020 r., postanowił nie przyjąć go do SDNS w roku akademickim 2020/2021. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ przywołał regulacje normujące zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej, w tym m.in. Ramy Postępowania Kwalifikacyjnego do Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej [...] na rok akademicki 2020/2021 przyjęte na posiedzeniu Rady Szkoły ARS w dniu [...] marca 2020 r. (dalej powoływane jako "Ramy postępowania kwalifikacyjnego") i wyjaśnił, że minimalna liczba punktów osoby, która została przyjęta w rekrutacji 2020 wynosiła 55 pkt, natomiast J. T. otrzymał 40 pkt na 100 możliwych do zdobycia, co dało mu 32 miejsce rankingowe na 64 kandydatów. Podkreślił przy tym, że wyniki postępowania są jawne i zostały opublikowane w formie listy przyjętych do Szkoły ARS, a szczegółowe dane na temat przebiegu rekrutacji zawarte są w protokole z rekrutacji dostępnym do wglądu dla uczestników. Wskazał również, że osiągnięcia naukowe osób przyjętych daleko przekraczały osiągnięcia wykazane przez skarżącego, a ich projekty badawcze zostały uznane za innowacyjne w przeciwieństwie do skarżącego. Zaznaczył, że wbrew woli skarżącego - który chciałby aby Komisja liczyła punkty oddzielnie za każde z jego osiągnięć wskazanych w nadesłanej dokumentacji - Komisja Kwalifikacyjna oceniając osiągnięcia przedstawione w dokumentacji brała pod uwagę i liczyła punkty jedynie za trzy wskazane publikacje, trzy wskazane osiągnięcia organizacyjne i trzy wskazane osiągnięcia innego typu – zgodnie z Ramami postępowania kwalifikacyjnego. Wobec tego, jak wskazał Dyrektor, na łączną punktację skarżącego składa się: 15 punktów przyznanych za dwie wskazane w życiorysie publikacje, 15 punktów za merytoryczne uczestnictwo w trzech wskazanych przez kandydata konferencjach (po 1,5 pkt za ogólnopolskie konferencje organizowane przez rodzimą uczelnię kandydata oraz 2 pkt za wystąpienie na konferencji organizowanej przez UAM), kompetencje językowe potwierdzone certyfikatem (5 pkt), zrealizowane stypendium Erasmus związane z podjętym kierunkiem studiów (5 pkt). Skarżący w pierwszym etapie postępowania kwalifikacyjnego, obejmującym analizę dokumentacji, uzyskał zatem 30 pkt. Za rozmowę kwalifikacyjną otrzymał natomiast 10 pkt, co – zgodnie z wyjaśnieniami organu - wynikało przede wszystkim z nieprzekonującego wyboru problematyki i tematu projektu, który nie był na tyle oryginalny i nowatorski aby przekonać Komisję Kwalifikacyjną, braku konsultacji projektu z kompetentną osobą w zakresie tego czy ma on potencjał naukowy, niewykazanie w jaki sposób skarżący miałby przeprowadzić badania i jakie byłoby ich praktyczne zastosowanie, uznania, że przedstawione zadanie badawcze oraz kompetencje językowe skarżącego, a także wybór wskazanego ośrodka naukowego jako miejsca realizacji projektu wydają się nietrafne i ograniczające. Ponadto, Dyrektor zaznaczył, że skarżący w toku rekrutacji podkreślał swoją działalność pozanaukową w roli aplikanta, a jego odpowiedzi udzielone na pytania dotyczące pogodzenia odbywania aplikacji z pracą badawczą w szkole doktorskiej nie przekonały Komisji. Ponadto, w celu nakreślenia tła dla osiągnięć skarżącego, Dyrektor wskazał szczegółowo na osiągnięcia dwóch przyjętych kandydatów (jednego z czoła listy, jednego z jej końca).

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznanej ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., domagając się jej uchylenia i wpisania go na listę doktorantów SDNS [...] w T. w roku akademickim 2020/2021 oraz ustalenia, że zdobył on w toku postępowania kwalifikacyjnego niemniej niż 85 pkt. Sformułował przy tym zarzuty naruszenia:

a) art. 153 ppsa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewykonanie wskazań WSA w Bydgoszczy wyrażonych w treści wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1207/20, tj. nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów postawionych uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] września 2020 r., zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2020 r. oraz skardze z dnia [...] listopada 2020 r.;

b) art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez: niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. każdego z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania kwalifikacyjnego, w powiązaniu z decyzją z dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu skarżącego do SDNS w roku akademickim 2019/2020 i przedłożonymi wówczas dokumentami w ujęciu porównawczym; wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo dobrane fragmenty zgromadzonego materiału dowodowego z błędną oceną oczekiwań skarżącego co do sposobu rozpoznania załączonych przez niego dokumentów;

c) art. 7a § 1 kpa w zw. z Ramami postępowania kwalifikacyjnego w całości, a w szczególności w części dotyczącej stadium pierwszego i drugiego postępowania, poprzez:

- fragmentaryczne i ogólnikowe odniesienie się do przyjętych "ram", tj. rzeczywiście przyjętej metody ustalania punktacji,

- niewskazanie ile punktów skarżący uzyskał za część osiągnięć, które przedstawił w toku rekrutacji i na czym punktację tę oparto,

- błędną i tendencyjną ocenę potwierdzonych dokumentami osiągnięć skarżącego, zaistniałych pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu na studia w roku akademickim 2019/2020, a wydaniem decyzji z dnia [...] września 2020 r. o nieprzyjęciu na studia w roku akademickim 2020/2021, w tym certyfikatu TOLES HIGHER, uchwały o wpisie na listę aplikantów adwokackich, certyfikatu potwierdzającego uzyskanie tytułu mediatora, zaświadczenia o pełnieniu funkcji starosty I roku aplikantów adwokackich, opinii patrona o aplikancie, zaświadczeń o odbywanych studiach,

- błędną i nieobiektywną ocenę rozmowy kwalifikacyjnej,

- niedostrzeżenie oczywistych wątpliwości co do treści normy prawnej, tj. Ram postępowania kwalifikacyjnego i nierozstrzygnięcie ich na korzyść skarżącego,

- a w konsekwencji dokonanie arbitralnej i nietrafionej oceny osiągnięć skarżącego,

d) art. 6, art. 7, art. 11, art. 13 § 1 kpa w zw. z art. 200 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.Dz.U. z 2021 r. poz. 478 ze zm., dalej jako "psw"), poprzez faktyczne nieokreślenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej, a w konsekwencji niezgodne z ustawą przeprowadzenie rekrutacji do niej, bez ustalenia zasad pojmowanych jako obiektywne mierniki, które pozwalają na przeprowadzenie równej i transparentnej rekrutacji, o czym świadczy w szczególności uboga i ogólnikowa zawartość Ram postępowania kwalifikacyjnego, które nie ustalają przejrzystych i obiektywnych kryteriów rekrutacji, pozostawiają dowolność oceny kandydatów, bez konieczności merytorycznego uzasadnienia swoich twierdzeń.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów obejmujących: decyzję z dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu go do SDNS w roku akademickim 2019/2020 oraz przykładowe, niezanonimizowane dokumenty potwierdzające osiągnięcia osób, które uzyskały w toku tegorocznej (ew. ubiegłorocznej) rekrutacji wymaganą celem przyjęcia do szkoły liczbę punktów, decydujące o tym, że zdobyły one właśnie taką liczbę punktów.

Po rozpoznaniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor SDNS decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, powielając wyjaśnienia zaprezentowane już na gruncie uprzednio wydanej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, podniósł, że treść zasad rekrutacji oraz Ram postępowania kwalifikacyjnego nie leży w gestii Komisji kwalifikacyjnej, która działa jedynie zgodnie z obowiązującymi regułami. Za niepoparty żadnymi dowodami organ uznał zarzut tendencyjnej oceny skarżącego przez Komisję i podkreślił przy tym, że każda ocena bezpośredniej rozmowy kwalifikacyjnej zawsze nosi w sobie element subiektywizmu. Organ wyjaśnił również, że ocena przedstawionej przez skarżącego dokumentacji przeprowadzona była zgodnie z art. 80 kpa a uwzględnienie w przyznawaniu punktów większej liczby wystąpień konferencyjnych czy dowodów działań organizacyjnych i kompetencji, o co zabiegał zdaniem organu skarżący, nie jest właściwe i wykraczałoby poza zasady rekrutacji. Ponadto Komisja przyznała punkty za to, co może świadczyć o kompetencjach kandydata liczących się w ewentualnej, przyszłej pracy naukowej, która nie ma nic wspólnego z aplikacją adwokacką czy też uzyskaniem tytułu mediatora. Za przedstawione w toku rekrutacji w roku 2020/2021 załączniki (w postaci zaświadczeń, certyfikatów, uchwał komisji czy rozmaitych opinii, na które wskazał w odwołaniu skarżący) – jak wskazał Dyrektor - skarżący otrzymał zatem od Komisji 0 pkt. Odnosząc się do wniosku na temat udostępnienia pełnej informacji dotyczącej wszystkich wypunktowanych osiągnięć innych kandydatów, Dyrektor wskazał, że nie ma obowiązku dyskutowania z zarzutami w drodze posługiwania się danymi dotyczącym innych kandydatów, ponieważ już sama liczba punktów i informacja o przedłożonych publikacjach może prowadzić do ich zidentyfikowania.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący domagając się jego uchylenia, sformułował zarzuty w przeważającej części tożsame z podniesionymi już na gruncie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo zarzucił niesporządzenie prawidłowego uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, tj. niewskazanie wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione i na których się oparł, a także nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] października 2020 r. oraz z dnia [...] lipca 2021 r. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów obejmujących: decyzję z dnia [...] września 2019 r. o nieprzyjęciu go na studia w roku akademickim 2019/2020; zanonimizowane dokumenty potwierdzające osiągnięcia osób, które uzyskały w toku rekrutacji wymaganą celem przyjęcia do szkoły liczbę punktów (wraz ze skonfrontowaniem tych dokumentów ze wszystkimi załącznikami przedłożonymi przez skarżącego, celem ustalenia jak oceniane były dokumenty, czy możliwa jest na ich podstawie ocena dlaczego dane osiągnięcie spowodowało uzyskanie przez kandydata przypisanej mu ilości punktów, czy wyniki kandydatów ustalano w oparciu o zasady, czy tożsame osiągnięcia były oceniane tożsamymi wynikami); decyzje organu o nieprzyjęciu na studia wydane w stosunku do kandydatów do SDNS, którzy nie zostali do niej przyjęci w toku rekrutacji na lata akademickie 2019/2020 oraz 2020/2021.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor SDNS wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w zaskarżonej decyzji zawarte zostały niezwykle szczegółowe wyjaśnienia odnośnie procesu rekrutacyjnego, w tym sposobu dokonywania oceny złożonej przez kandydata dokumentacji, analizy jego osiągnięć w porównaniu z osiągnięciami innych kandydatów oraz podaniem szczegółowych zasad punktacji i ocenianych kryteriów, przy jednoczesnym zastosowaniu się do zaleceń wskazanych w wydanym w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy.

Postanowieniem z dnia 18 października Sąd oddalił wnioski dowodowe podniesione przez skarżącego i dopuścił dowód z akt administracyjnych spraw o sygn. akt II SA/Bd 1207/20 oraz II SA/Bd 301/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Dyrektora SDNS z dnia [...] sierpnia 2021 r., wydane w konsekwencji wniesionego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyjęcia go do szkoły doktorskiej w roku akademickim 2020/2021. Istotę sporu stanowi zaś podnoszona konsekwentnie przez skarżącego kwestia nienależytego i nietransparentnego wyjaśnienia przez organ zasad przeprowadzonej rekrutacji, wykazania jej obiektywnych mierników, sposobu przyznawania punktacji za poszczególne elementy, a zatem wykazania tego, jak wyglądał proces oceniania kandydatów przez Komisję Kwalifikacyjną, który finalnie doprowadził do przyznania im określonych ilości punktów i miał bezpośredni wpływ na wyniki rekrutacji. Ponadto skarżący zarzucił Dyrektorowi ponowne nieodniesienie się do wszystkich podniesionych przez niego zarzutów, w szczególności dotyczących braku wskazania przyjętych kryteriów oceny osiągnięć kandydatów do SDNS [...]. Skarżący konsekwentnie powoływał się także na brak wskazania jaką ilość punktów uzyskał on za część przedłożonej dokumentacji (np. za pisemną opinię o predyspozycjach do pracy naukowej sporządzoną przez innego opiekuna akademickiego, za projekt prac badawczych stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej, za oceną na dyplomie studiów magisterskich) oraz na okoliczność uzyskania w toku postępowania rekrutacyjnego na rok 2019/2020 i 2020/2021 takiej samej liczby punktów tj. 40 pkt, pomimo istotnej zmiany na korzyść sylwetki skarżącego w rekrutacji na rok 2020/2021 i związaną z tym niewłaściwą oceny części osiągnięć, które przedstawił dopiero w toku rekrutacji w roku 2020/2021.

Istotnym jest, że o przedmiocie niniejszej sprawy wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20 uchylającym uprzednio wydane przez Dyrektora decyzje o odmowie przyjęcia skarżącego do szkoły doktorskiej z dnia [...] września 2020 r. i z dnia [...] października 2020 r. Ocena legalności zaskarżonej obecnie decyzji wymaga więc uwzględnienia wskazań oraz ocen zawartych w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy, gdyż zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tym kontekście uwzględnić należy, że WSA w Bydgoszczy – jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. – uznał, m.in. że organ w uprzednio wydanych decyzjach w istocie nie wskazał przyjętej metody ustalania punktacji przyznanej za dokumentację przedłożoną przez skarżącego, nie przedstawił kryteriów, na których oparto ocenę dokumentów, nie uzasadnił dlaczego skarżący uzyskał konkretną liczbę punktów w każdym ze stadiów postępowania kwalifikacyjnego i na czym tę punktację oparto, a tym samym uniemożliwił stronie poznanie przyjętego toku rozumowania, utrudniając możliwość polemiki z twierdzeniami organu. To zaś, na mocy wydanego wyroku, obligowało organ do ponownego rozpoznania sprawy wraz z uwzględnieniem ww. wytycznych.

Analiza niniejszego postępowania jak i rozstrzygnięć wydanych w następstwie powyższego wyroku, doprowadziła Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, do wniosku, że organ nie zastosował się prawidłowo do zaleceń wynikających z wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. i po raz wtóry, wydając decyzję odmowną, dopuścił się uchybień proceduralnych w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym obligujących do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 478 ze zm., dalej "psw"), regulujące kwestie dotyczące kształcenia doktorantów, w tym również rekrutacji do szkoły doktorskiej, która zgodnie z art. 200 ust. 2 psw, odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową. Z powyższego przepisu wynika, że ustalenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej, leży w gestii senatu albo rady naukowej. Ustawodawca zastrzegł jedynie, że ma ona przybierać formę konkursu. Pomimo, że nie zostało to wprost określone w ustawie, nie ulega jakikolwiek wątpliwości, że postępowaniu konkursowemu powinny towarzyszyć: obiektywizm, jawność i przejrzystość, a ocena kandydatów winna odbywać się według tych samych zasad i kryteriów.

Zasady rekrutacji kandydatów do SDNS [...] w roku akademickim 2020/2021, uregulowane zostały w uchwale nr 65 Senatu [...] z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych [...] w T. (Biuletyn Prawny [...] z 2019 r. poz. [...] , dalej jako "uchwała nr 65") oraz w stanowiących ich uszczegółowienie Ramach postępowania kwalifikacyjnego na rok akademicki 2020/2021, przyjętych przez Radę Szkoły w dniu 5 marca 2020 r. Stosownie do zapisów tychże regulacji, w ramach postępowania rekrutacyjnego przeprowadza się postępowanie kwalifikacyjne, które ma charakter konkursowy i jest prowadzone przez Komisję Kwalifikacyjną, w której skład wchodzi m.in. Dyrektor Szkoły, jako przewodniczący. Przy czym postępowanie to, zgodnie z zapisami Ram postępowania kwalifikacyjnego, składa się z dwóch stadiów: a) stadium pierwszego, polegającego na analizie dokumentów, w którym to Komisja Kwalifikacyjna dokonuje analizy przedstawionych przez kandydatów dokumentów, spośród których najważniejsze z perspektywy postępowania kwalifikacyjnego są: życiorys naukowy, pisemna opinia o predyspozycjach do pracy naukowej oraz projekt prac badawczych; a każdy z tych dokumentów podlega ocenie w pierwszym stadium (w tej części uwzględniana jest również ocena na dyplomie studiów magisterskich bądź II stopnia), b) stadium drugiego, tj. rozmowy kwalifikacyjnej, dotyczącej w szczególności przedstawionego w dokumentacji projektu prac badawczych stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej. W Ramach postępowania kwalifikacyjnego wskazano ponadto, że członkowie Komisji Kwalifikacyjnej po zapoznaniu się z dokumentacją oraz wysłuchaniu kandydatów podczas rozmowy kwalifikacyjnej przyznają od 0 do 100 pkt każdemu z kandydatów, a uśredniona punktacja członków Komisji z każdego stadium jest następnie sumowana. Suma punktów decyduje o miejscu na liście rankingowej.

Sąd dostrzega przy tym, że ustalenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej, leży w gestii senatu albo rady naukowej, a zasady konkursu określane są w zakresie nieunormowanym w komentowanej ustawie. Powyższa zasada mieści się w ramach autonomii szkół wyższych gwarantowanej przez Konstytucję RP w art. 70 ust. 5, który stanowi, że szkołom wyższym zapewnia się autonomię na zasadach określonych w ustawie, czego wyrazem jest również samodzielności przy kształtowaniu procesu rekrutacyjnego. Pamiętać należy jednak, że zasada autonomii szkół wyższych nie może być rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach jej działań, a decyzje administracyjne tychże organów nie mogą być wydane z obrazą przepisów prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 149/21 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Istotnym jest ponadto, że stosownie do art. 200 ust. 5 psw, odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że zgodnie z wolą racjonalnego ustawodawcy, w tej kategorii spraw, tj. w zakresie wydawania rozstrzygnięć indywidualnych w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej, pełne i bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosowane wprost. Rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 205 ust. 5 psw musi więc posiadać wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 kpa, a tym uzasadnienie faktyczne i prawne, o którym mowa w art. 107 § 3 kpa. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, z którego powinno wynikać, że okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, tak aby w miarę możliwości strona postępowania była przekonana, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie oraz że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne i uzasadnione powody. Niedopuszczalne jest przy tym uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę. Nie dopełniając powyższych obowiązków organ naraża się bowiem na zarzut dowolności i arbitralności rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06; WSA w Olsztynie z dnia 1 września 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 423/21 – dostępne na stronie jw.).

Uwzględniając powyższe regulacje oraz poczynione uwagi wskazać należy, że to zapisy zawarte w uchwale nr 65 Senatu [...] z dnia 28 maja 2019 r. oraz w stanowiących jej uszczegółowienie Ramach postępowania kwalifikacyjnego, stosowane z uwzględnieniem ww. standardów przeprowadzenia postępowania konkursowego stanowiły wraz z właściwymi przepisami kpa, mającymi zastosowanie na etapie wydawania decyzji administracyjnej o odmowie przyjęcia do SDNS, prawne ramy postępowania w niniejszej sprawie, a tym samym wyznacznik legalności przeprowadzonego postępowania konkursowego w odniesieniu do skarżącego. Kontrola zgodności z prawem decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego do SDNS obejmować zatem musiała jej ocenę w świetle wymogów proceduralnych określonych w kpa, ale także ocenę czy została ona wydana po przeprowadzaniu postępowania zgodnego z ustanowionymi przez Uczelnię szczegółowymi zasadami i warunkami konkursu oraz podstawowymi standardami postępowania konkursowego, z uwzględnieniem - w okolicznościach sprawy - wskazań zawartych w wydanym uprzednio w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20, mających stosownie do art. 153 ppsa moc wiążącą w sprawie.

Mając zatem na uwadze wskazane wyznaczniki kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd dokonując analizy treści zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że nie odpowiada ono prawu. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem, aby organ wypełnił ciążący na nim obowiązek należytego wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia, w taki sposób, który umożliwiłby skarżącemu, ale także Sądowi, zrozumienie tego, że jest ono logiczną konsekwencją prawidłowo przeprowadzonego procesu rekrutacyjnego, na którą to powinność wskazano już w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20. Dyrektor w uzasadnieniu po raz kolejny nie zawarł bowiem jasnych wyjaśnień co do faktycznie przyjętej metody ustalania punktacji przez członków Komisji Kwalifikacyjnej i stosowanych kryteriów, na których oparto ocenę dokumentacji oraz tego jak i czy były oceniane istotne z punktu widzenia ustanowionych szczegółowych zasad postępowania kwalifikacyjnego - poszczególne części dokumentacji przedłożonej przez każdego z kandydatów (w tym również przez skarżącego), w jaki sposób przyznawano punktację za każdy z tych istotnych elementów oraz jakie dokumenty podlegały w ogóle ocenie. Wymogu tego nie spełnia bowiem zawarte w zaskarżonej decyzji uzasadnienie, z którego wynika w istocie jedynie dodatkowa - w stosunku do uprzednio uchylonych decyzji - informacja odnośnie tego co składało się na sumę punktów (30) przyznaną za ocenę dokumentacji (potwierdzającej objęte przyznaną punktacją osiągnięcia skarżącego), a także wskazanie wybranych osiągnięć oraz ogólnej punktacji uzyskanej przez dwóch kandydatów, którzy dostali się do szkoły doktorskiej z czoła i końca listy rankingowej osób przyjętych do SDNS. Powyższa nie stanowi wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1207/20, w którym wyraźnie wskazano nie tylko na konieczność wyjaśnienia za co przyznano skarżącemu konkretną ilość punktów, ale również i przede wszystkim na obowiązek organu przedstawienia sposobu, metodologii ustalania przyznanej punktacji za przedłożoną dokumentację oraz kryteriów w oparciu, o które oceniano dokumentację. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób zrekonstruować i tym samym poznać metodologii i kryteriów przyznawania punktacji za przedłożone dokumenty (istotne w świetle ustalonych zasad), oraz ocenić czy stosowano je w konkursie w stosunku do wszystkich kandydatów. Oznacza to brak wykonania wskazań zawartych w mającym moc wiążącą w sprawie ww. wyroku z dnia 24 lutego 2021 r.

Niezmiernie istotna dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, jest również kwestia stosowania w przedmiotowym postępowaniu kwalifikacyjnym ustanowionych przez organy uczelni szczegółowych zasad i reguł przeprowadzenia tego postępowania. Tymczasem zawarte w zakażonej decyzji wyjaśnienia nie przedstawiają przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego w taki sposób, który umożliwiłby ocenę tego, czy w toku tego postępowania respektowane były reguły konkursu zakreślone przez organy uczelni, czy stosowano je do wszystkich kandydatów według tych samych kryteriów i czy w związku z tym ocena poszczególnych kandydatów (w tym skarżącego) była przeprowadzona prawidłowo – co z punktu widzenia kontroli przeprowadzanej przez Sąd jest znamienne. Uzasadnienie organu jest powierzchowne, nie odnosi się do wszystkich wątpliwości wyrażanych w toku postępowania przez skarżącego, nie klaruje definitywnie kwestii przebiegu postępowania rekrutacyjnego m.in. w zakresie stosowania stworzonych reguł tego postępowania, kryteriów ustalania punktacji, czy nawet w zakresie samego przyznawania punktacji przez poszczególnych członków Komisji, a stwierdzenia w nim zawarte w przeważającej części nie zostały potwierdzone stosowną dokumentacją załączoną do akt sprawy. Należy w tym miejscu wskazać chociażby na to, że skoro w Ramach postępowania kwalifikacyjnego wskazano, że najważniejszymi dokumentami z perspektywy postępowania kwalifikacyjnego są: życiorys naukowy, pisemna opinia o predyspozycjach do pracy naukowej oraz projekt prac badawczych, a także że każdy z tych dokumentów podlega ocenie w pierwszym stadium, to organ winien zatem wykazać jak ocenione zostały wszystkie te istotne elementy (i czy w ogóle) przez Komisję Kwalifikacyjną oraz jakie przełożenie miała ta ocena na przyznaną kandydatowi punktację – czego w sprawie jednak zabrakło. W sprawie, pomimo zarzutów skarżącego w tym zakresie, organ nie wypowiedział się jednoznacznie czy pisemna opinia o predyspozycjach do pracy naukowej oraz projekt prac badawczych, a więc dokumenty określone w stworzonych Ramach postępowania kwalifikacyjnego jako najważniejsze z perspektywy postępowania konkursowego i oceniane w pierwszym stadium postępowania, podlegały w ogóle jakiejkolwiek ocenie w przedmiotowym postępowaniu konkursowym zarówno w przypadku skarżącego, jak i pozostałych kandydatów. Brak odniesienia się do tej kwestii uznać należy za istotne uchybienie. Ponadto skoro w Ramach postępowania kwalifikacyjnego wskazano, że członkowie Komisji Kwalifikacyjnej po zapoznaniu się z dokumentacją oraz wysłuchaniu kandydatów podczas rozmowy kwalifikacyjnej przyznają od 0 do 100 pkt każdemu z kandydatów, a uśredniona punktacja członków Komisji z każdego stadium jest następnie sumowana, zaś suma punktów decyduje o miejscu na liście rankingowej, i na te reguły oceniania przez członkowie Komisji Kwalifikacyjnej powołano się też w zaskarżonej decyzji, to organ powinien móc przedstawić dokument potwierdzający, że ostateczna liczba punktów przyznanych skarżonemu uwidoczniona w Sprawozdaniu z postępowania rekrutacyjnego do SDNS w roku akademickim 2020 z dnia [...] października 2020 r. odpowiada średniej ocen cząstkowych wystawionych przez poszczególnych członków Komisji z każdego stadium oraz obrazujący liczbę przyznanych punktów i objęte nimi poszczególne elementy, które podlegały w konkursie ocenie. Takiego dokumentu jednak w aktach sprawy zabrakło.

Ponadto w sprawie zabrakło również jasnej wypowiedzi organu czy w pierwszym stadium postępowania, w ramach analizy dokumentacji objętej życiorysem naukowym, oceniano w przypadku wszystkich kandydatów jedynie trzy osiągniecia dotyczące pracy studenckiej, organizacyjnej i naukowej, czy również uwzględniano w punktacji dodatkowe elementy, nie pasujące do ww., na możliwość których powołania w życiorysie naukowym wprost wskazano w Ramach postępowania kwalifikacyjnego. Kwestia ta była istotna w sprawie, skoro w zaskarżonej decyzji wskazano, że za przedstawione w toku rekrutacji na rok 2020/2021 "pozostałe dowody" skarżący otrzymał 0 punktów z wyjaśnieniem, że nie mieszczą się one w określonych Ramami postępowania kwalifikacyjnego limicie trzech osiągnięć z każdej kategorii i dotyczą aplikacji adwokackiej i tytułu mediatora. Ponadto ma ona znacznie w kontekście zarzutu skarżącego dotyczącego uzyskanie w toku postępowania rekrutacyjnego na rok 2019/2020 i na rok 2020/2021 takiej samej liczby punktów tj. 40 pkt, pomimo przedstawienia w rekrutacji na rok 2020/2021 dodatkowych osiągnięć. Organ nie wyjaśnił też, pomimo zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń w tym zakresie, jakiego typu osiągnięcia brano pod uwagę w ramach kategorii osiągnięć organizacyjnych i do której kategorii osiągnięć zaliczono: osiągnięcia językowe i stypendium Erasmus. Wobec wyrażonych przez organ wątpliwości w zakresie możliwości pogodzenia pracy aplikanta z pracą naukową w szkole, zabrakło także w sprawie informacji, czy w przypadku innych kandydatów okoliczność odbywania aplikacji miała znaczenie dla oceny sylwetki kandydata i wpływ na liczbę uzyskanych punktów. Wymaga także wyjaśnienia podniesiona przez skarżącego kwestia certyfikatu językowego. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przy okazji wymieniania osiągnięć przykładowego kandydata przyjętego do szkoły doktorskiej, organ wskazał na certyfikat TOLES, jako na jeden z najtrudniejszych do zdobycia certyfikatów, i mający wpływ (pośród innych osiągnięć) na dostanie się danego kandydata do szkoły doktorskiej. Przy czym, jak podniósł skarżący, w toku rekrutacji przedłożył on podobny certyfikat (w odwołaniu wskazał na certyfikat TOLES HIGHER). Do tego jednak organ się nie odniósł. Nie można zatem wywieść, czy obydwa certyfikaty były ocenione tak samo, czy certyfikat kandydata przyjętego do SDNS oceniony został wyżej, ani też czy ww. certyfikat językowy skarżącego został w ogóle wzięty pod uwagę. Tę, jak i pozostałe wątpliwości, na które wskazywał skarżący, organ winien był wyjaśnić, czego nie uczynił w sprawie.

Podkreślić należy również, że skoro organ twierdzi, że w toku postępowania rekrutacyjnego wszyscy kandydaci traktowani i oceniani byli równo i nie ma podstaw, aby to kwestionować, to powinien to móc wykazać w należyty sposób, i tym samym potwierdzić swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powinien więc wskazać, zgodnie z wytycznymi ww. wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., na przyjęte metody i kryteria oceny dokumentacji, wykazać że stworzone reguły postępowania konkursowego były stosowane w przedmiotowym postępowaniu i, że stosowano je jednakowo do wszystkich kandydatów oraz poprzeć wyrażone twierdzenia stosowną dokumentacją sporządzoną podczas postępowania rekrutacyjnego. W przeciwnym razie obiektywizm, przejrzystość i równość postępowania kwalifikacyjnego może budzić wątpliwości, w szczególności osób nieprzyjętych do SDNS.

Wobec powyższego, zaskarżona decyzja – przede wszystkim z uwagi na brak należytego uzasadnienia, które spełniałoby swą funkcję i wyjaśniało skarżącemu zasadność podjętego rozstrzygnięcia - jawi się w ocenie Sądu jako arbitralna, dowolna i tym samym wadliwa.

Wyjaśnić należy jednocześnie, że Sąd ma na uwadze to, że specyfika merytorycznej oceny predyspozycji i umiejętności kandydatów należy wyłącznie do wykwalifikowanej kadry uczelni i wymyka się spod kontroli sądu, a ponadto, że postępowanie rekrutacyjne odbywa się w drodze konkursu, co nieodłącznie związane jest z subiektywizmem, wynikającym z oceny dokonywanej przez każdego z członków komisji. Niemniej jednak, należy pamiętać, że – jak podkreślono to wyżej - postępowaniu temu towarzyszyć musi również obiektywizm, jawność i przejrzystość, przejawiające się przede wszystkim w tym, że organ w razie jakichkolwiek wątpliwości powinien umieć wykazać, że wszyscy kandydaci oceniani byli według tych samych zasad i kryteriów, stosowanych zgodnie z wymogami ustanowionej procedury konkursowej oraz, że liczba punktów uwidoczniona w ostatecznym rankingu odpowiada średniej punktów wystawionych przez poszczególnych członków Komisji, co powinno również mieć odzwierciedlenie w odpowiednio sporządzonej dokumentacji (np. protokołach oceny) – której do akt niniejszej sprawy nie załączono - umożliwiającej zweryfikowanie treści wniosków formułowanych przez organ z tym, jak faktycznie przebiegała ocena poszczególnych elementów kandydatury skarżącego. Przemawiają za tym tak zasady obiektywizmu, jawności i przejrzystości postępowania rekrutacyjnego, jak i istota kontroli sądowej decyzji administracyjnych w oparciu o przepisy obowiązującego prawa.

Podsumowując stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 w związku z art. 11 kpa. Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego (na które wskazano w ramach motywów wyroku) i nie przedstawił przekonującej argumentacji, która umożliwiłaby stronie zrozumienie tego, że wydane rozstrzygnięcie jest logiczną konsekwencją prawidłowo przeprowadzonego procesu rekrutacyjnego. To zaś jest równoznaczne z niewykonaniem wskazań WSA w Bydgoszczy wynikających z wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., a tym samym z istotnym naruszeniem art. 153 ppsa.

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższą ocenę prawną i zalecenia wynikające z treści uzasadnienia niniejszego wyroku, jak i wyroku o sygn. akt II SA/Bd 1207/20. Następnie, wnikliwie i wyczerpująco rozpatrzy zarzuty i argumenty podniesione w toku sprawy przez skarżącego (w tym dotyczące kwestii ocenienia istotnych z punktu widzenia ustanowionych szczegółowych zasad postępowania kwalifikacyjnego dokumentów przedłożonych w toku postępowania konkursowego - pisemnej opinii o predyspozycjach do pracy naukowej sporządzoną przez innego opiekuna akademickiego, projektu prac badawczych stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej), a przyjęte stanowisko należycie uzasadni zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa i w taki sposób, który będzie umożliwiał dokonanie oceny, czy przeprowadzone postępowanie rekrutacyjne odbyło się z zachowaniem wyznaczonych przez organy uczelni reguł, a także z poszanowaniem zasady obiektywizmu. Wyrażone stanowisko organ poprze adekwatną dokumentacją sporządzoną podczas postępowania kwalifikacyjnego.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 ppsa oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego, uznając że akta niniejszej sprawy wraz z dopuszczonymi jako dowód w sprawie aktami administracyjnym spraw o sygn. akt II SA/Bd 1207/20 oraz II SA/Bd 301/21, są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia uchylającego zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania, biorąc pod uwagę wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa, obejmując nimi kwotę uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie 200 zł.