Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 637/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 2 pkt 1, art. 45 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Danuta Kania (sprawozdawca), Andrzej Kołodziej, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] października 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego M. B. kwotę 561,78 (słownie: pięćset sześćdziesiąt jeden złotych 78/100) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych, powołując w podstawie prawnej art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: “K.p.a.", uchylił rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia [...] SG M. B. ze służby w Straży Granicznej oraz orzekł, że zwolnienie ze służby w Straży Granicznej nastąpi z dniem [...] stycznia 2013 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] września 2012 r. M. B. zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o zwolnienie ze służby stałej z dniem [...] grudnia 2012 r. na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 116, poz. 675 ze zm.).

Jednocześnie pismem z dnia [...] września 2012 r. M. B. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o skierowanie na komisję lekarską na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Oświadczył, że w związku z podaniem o zwolnienie ze służby w Straży Granicznej orzeczenie komisji jest niezbędne do określenia jego stanu zdrowia przed odejściem na emeryturę.

Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2012 r. Komendant Główny Straży Granicznej, powołując w podstawie prawnej art. 45 ust. 3 w związku z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej, zwolnił M. B. z dniem [...] grudnia 2012 r. ze służby w Straży Granicznej.

W odwołaniu od ww. decyzji M. B. wniósł o zmianę podstawy prawnej zwolnienia ze służby na art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej w związku z orzeczeniem trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską oraz o ponowne naliczenie wysokości części składowych przysługującego mu wynagrodzenia.

W uzasadnieniu odwołania M. B. wskazał, iż w dniu [...] października 2012 r. Rejonowa Komisja Lekarska przy [...] Oddziale Straży Granicznej w R. wydała orzczenie nr [...], uznając go za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej.

Nadto podniósł, iż w dniu [...] października 2012 r. złożył do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek o naliczenie mu podwyższonego dodatku funkcyjnego, bowiem nie otrzymywał tego dodatku w sytuacji, gdy spełnia wszystkie wymogi do przyznania zwiększonego dodatku określone w § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administarcji z dnia 8 lutego 2008r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148 ze zm.). Podał również, że w dniu [...] października 2012 r. złożył do ww. organu wniosek o ustalenie wysługi lat i zaliczenie do wysługi lat okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z załączonym zaświadczeniem Powiatowego Urzędu Pracy w J. z dnia [...] września 2012 r. Wskazał, iż rozpatrzenie ww. wniosków może mieć wpływ na wysokość jego zaopatrzenia emerytalnego.

Uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, iż zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia przez niego pisemnego wystąpienia ze służby. Z treści ww. przepisu wynika, że ma on chrakter obligatoryjny. Funkcjonariusz ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, zaś organ jest obowiązany wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu ze służby.

Następnie organ odwoławczy podał, iż w sprawie niniejszej bezpornym jest, że M. B. w dniu [...] września 2012 r. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby w Straży Granicznej określając termin zwolnienia na dzień [...] grudnia 2012 r. Występując o rozwiązanie stosunku służbowego złożył oświadczenie woli, skierowane do określonego adresata, w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 61 k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Z kolei uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82 - 88 k.c.

Z akt sprawy nie wynika, że M. B. w chwili składania oświadczenia woli zawierającego pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli. Nie wynika rownież, że wymieniony podjął jakiekolwiek działania mające na celu próbę cofnięcia oświadczenia woli. W tej sytuacji organ pierwszej instancji przychylił się do prośby fonkcjonariusza i zgodnie z jego wolą zwolnił go ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] grudnia 2012 r.

Zdaniem organu odwoławczego, tryb określony w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie może stanowić podstawy do sanowania nieprzemyślanych działań strony, co oznacza, że okoliczność doliczenia przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do wysługi emerytalnej funkcjonariusza dodatkowego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych (rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r.), jak również okoliczność wydania przez Rejonową Komisję Lekarską przy [...] Oddziale Straży Granicznej orzeczenia nr [...] po wydaniu decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2012 r. nie może stanowić podstawy do uchylenia prawidłowej decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Organ odowławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy, nie może też orzekać w zakresie innym, niż uczynił to organ pierwszej instancji. Zmiana podstawy prawnej decyzji poprzez powołanie przepisu prawa, który nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej decyzji prowadziłaby w istocie do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższa decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2013 r. stała się przedmiotem skargi M. B., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze sformułowano następujące zarzuty:

1) rażące naruszenie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP nakazu urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej, zasady nie zmuszania do tego, czego prawo nie nakazuje, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i nierównego traktowania;

2) rażące naruszenie prawa poprzez przypisanie sobie prawa zaniechania stosowania ustawy o Straży Granicznej na rzecz przepisów art. 82 - 88 k.c., skutkiem czego doszło do zaniechania zwolnienia na rzecz bezpodstawnego ustalenia przesłanek uznania administracyjnego w zakresie ustalenia skutków oświadczenia woli zawartego we wniosku skarżącego;

3) rażące naruszenie prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 i art. 81 K.p.a.;

4) zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, skutkiem czego jest nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, skutkiem czego jest orzeczenie o uznaniu przesłanek stanowiących podstawę prawną i faktyczną zwolnienia ze służby w Straży Granicznej bez podstawy prawnej, bowiem z dniem [...] grudnia 2012 r. upłynął 3-miesięczny termin określony w art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, co uszło uwadze osoby działającej z upoważnienia organu pierwszej i drugiej instancji;

5) zaniechanie w postępowaniu odwoławczym właściwego rozpoznania sprawy w trybie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a., w sytuacji gdy organ z urzędu bada, czy w sprawie nie zaistniały przesłanki nieważności zaskarżonego aktu;

6) sprzecznośc sentencji decyzji z treścią uzasadnienia i z aktami personalnymi skarżącego funkcjinariusza, bowiem przedmiotem sprawy jest zwolnienie ze służby, a nie nieudolna cywilistyczna ocena skutków oświadczenia woli funkcjonariusza,

7) wydanie zaskarżonych decyzji z przekroczeniem instytucji tzw. przedstawicielstwa administracyjnego, określonego art. 268a K.p.a. przez osobę nieuprawnioną, równorzędną skarżącemu, co wynika wprost z decyzji, podpisów pod decyzją, w sytuacji gdy stronie nie przedstawiono imiennego pisemnego upoważnienia do działania tej osoby imieniem organu, czym organ wykazał brak znajomości podstawowego aktu prawnego - K.p.a. oraz przepisów art. 36 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej;

8) przedstawienie uzasadnienia decyzji w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązujacymi przepisami, któremu to uzasadnieniu nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów prawa nie wskazano żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji posługując się nazbyt ogólnymi określeniami nie mającymi przymiotu oceny przesłanek zwolnienia ze służby w Straży Granicznej;

9) nierozpoznanie przedmiotu sprawy, podstawy faktycznej i prawnej, lakoniczne potraktowanie kwestii konieczności dokonania oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewskazanie przepisów prawa definiujących możliwości zastosowania innej, niż wskazana w art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, podstawy zwolnienia ze służby po złożeniu wniosku przez funkcjonariusza;

9) istnienie sprzeczności między sentencją decyzji a jej uzasadnieniem w kwestii określenia późniejszego terminu zwolnienia ze służby w związku z przeprowadzeniem postępowania odwoławczego.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz rozkazu personalnego z dnia [...] października 2012 r.;

2) poinformowanie w trybie art. 155 § 1 P.p.s.a. Prezesa Rady Ministrów RP o stwierdzonych istotnych naruszeniach prawa przez Ministra Spraw Wewnętrznych i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie;

3) orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie;

4) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;

5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych;

6) nakazanie organom adminstracji - określonym przepisami ustawy o Straży Granicznej prowadzenia postępowania zgodnie z zasadami obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej systemu prawa;

7) ustalenie, że w okresie od 1 lutego 2013 r. do dnia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w niniejszej sprawie, organ winien wypłacać skarżącemu uposażenie w wysokości dotychczas otrzymywanego;

8) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym;

9) dopuszczenie dowodu z akt osobowych M. B. na okoliczność daty wniesienia wniosku o zwolnienie ze służby.

Alternatywnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu nieważności, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji.

W obszernych motywach skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił argumemtację mającą przemawiać za jej uwzględnieniem podnosząc w szczególności, iż wydając rozkaz personalny w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej Komendant Główny Straży Granicznej nie dochował 3 - miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, co jednoznacznie wynika z zestawienia daty zwolnienia skarżącego ze służby – [...] grudnia 2012 r. z datą pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby – [...] września 2012 r. Określenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych w zaskarżonej decyzji nowego terminu zwolnienia ze służby na dzień [...] stycznia 2013 r. nie konwalidowało uchybienia ww. terminu przez organ pierwszej instancji.

Nadto pełnomocnik wskazał, iż wydane w sprawie decyzje pierwszej i drugiej instancji dotknięte są wadą nieważności określonej art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem zostały podpisane w imieniu organu przez osoby nieposiadające stosownego upoważnienia, o którym mowa w art. 268a K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Adminstracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski skargi oraz wniósł o zasądzenie kosztów procesu w kwocie 1363,56 zł, zgodnie z zestawieniem kosztów zawartym w piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie jest trafny zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2012 r. dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem zostały podpisane w imieniu organu przez osoby nieuprawnione - nieposiadające stosownego upoważnienia, o którym mowa w art. 268a K.p.a.

Przepis art. 268a K.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Właściwym do wydania wobec skarżącego rozkazu personalnego z dnia [...] października 2012 r. był, stosownie do art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 116, poz. 675 ze zm.), Komendant Główny Straży Granicznej. Przepis ten stanowi, iż Komendant Główny Straży Granicznej zwalnia ze służby funkcjonariuszy posiadających stopnie oficerskie.

Zaznaczyć należy, iż żaden przepis ustawy o Straży Granicznej nie wyłącza zastosowania art. 268a K.p.a. w odniesieniu do pracowników Straży Granicznej. Nie czyni tego także powołany art. 49 ww. ustawy. Przepis ten wskazuje jedynie organ właściwy do wydania decyzji w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ale nie zabrania dekoncentracji tych uprawnień.

Wskazany powyżej rozkaz personalny z dnia [...] października 2012 r. podpisany został przez działającego z upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej – [...] SG S. K. Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Straży Granicznej. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. umocowujące [...] SG S. K. do załatwiania w imieniu Komendanta Głównego Straży Granicznej spraw osobowych wobec funkcjnariuszy pełniących służbę na stanowiskach w Komendzie Głównej Straży Granicznej, funkcjonariuszy pozostających w jego dyspozycji oraz wobec funkcjonariuszy, dla których w myśl odrębnych przepisów jest przełożonym właściwym w sprawach osobowych, bądź spraw osobowych, w których jego właściwość wynika z przepisów ustawy o Straży Granicznej, w tym w szczególności do wydawania rozkazów personalnych i decyzji w zakresie przyjmowania do służby, zwalniania z tej służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (pkt II. 1a).

Z kolei zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. podpisał, działający z upoważnienia organu wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 3 K.p.a. - Ministra Spraw Wewnętrznych – L. W. Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji MSW. W aktach sprawy również znajduje się upoważnienie Ministra Spraw Wewnętrznych znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. umocowujące L. W. Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Organizacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych do wydawania w imieniu Ministra m.in. decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń w sprawach odwoławczych ze stosunku służby funkcjonariuszy Straży Granicznej pozostających we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych (pkt 2a).

Bez znaczenia pozostaje natomiast kwestia, że osoba która udzieliła upoważnienia przestała piastować funkcję organu przed dniem wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Z dniem zaprzestania sprawowania funkcji organu przez daną osobę nie wygasają udzielone przez nią pełnomocnictwa administracyjne. Ważność takich pełnomocnictw należy oceniać na dzień ich wydania, chyba że zostały one odwołane przez osobę, która je udzieliła, lub jego następcę. Odpadnięcie stosunku podstawowego (np. rozwiązanie umowy o pracę mocodawcy pełniącego funkcję organu) pozostaje bez wpływu na istnienie i zakres umocowania, jeżeli nie nastąpiło odwołanie udzielonego pełnomocnictwa administracyjnego. Zależność pomiędzy istnieniem określonego stosunku prawnego a samym umocowaniem może wprawdzie przybrać postać warunku (np. możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa danemu podmiotowi na okres związania mocodawcy umową o pracę), jednak warunek taki nie został zamieszczony w przedmiotowych pełnomocnictwach administracyjnych.

Należy ponadto pamiętać, że w omawianym zakresie mamy do czynienia z zagadnieniami o charakterze przejściowym, a w związku z tym celem wykładni prawa nie może być poszukiwanie luki w systemie prawa, lecz poszukiwanie ciągłości prawnej (w tym przypadku ciągłości kompetencji organu) - szczególnie, gdy zagadnienie dotyczy wykonywania kompetencji organu państwa. Stanowisko przeciwne prowadziłoby do sytuacji, w której wakat na stanowisku organu oznaczałby paraliż w wykonywaniu kompetencji tego organu do czasu powołania na nieobsadzone stanowisko nowej osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 496/06, publ.: LEX nr 227699).

Zaznaczyć należy, że sam brak powołania się na upoważnienie nie pociąga skutków w postaci nieważności czy uchylenia decyzji, o ile upoważnienie takie istniało. W wyroku z dnia 23 kwietnia 1996 r. (sygn. akt SA/Po 1555/95, publ.: LEX nr 26767) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "decyzja powinna powoływać się na upoważnienie, o którym mowa w art. 268a K.p.a. Jednakże brak tego powołania nie uzasadnia uchylenia decyzji, gdyż naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy". Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 1996 r. (sygn. akt III RN 8/96, publ.: OSNAP 1997, nr 9, poz. 144 z aprobującą glosą B. Adamiak, OSP 1997, z. 10, poz. 190) stwierdził, iż "decyzja administracyjna nie jest nieważna z tego tylko powodu, że została podpisana przez zastępcę naczelnika urzędu skarbowego lub wicedyrektora izby skarbowej bez wyraźnego powołania się na odpowiednie upoważnienie naczelnika urzędu lub dyrektora izby. Sąd powinien więc w razie wątpliwości badać, czy podpisujący decyzję miał w świetle regulaminu lub podziału czynności w danym urzędzie bądź izbie upoważnienie do działania w imieniu tych organów administracji skarbowej".

Skoro w sprawie niniejszej, jak wykazano powyżej, stosowne upoważnienia do wydania decyzji pierwszej i drugiej instancji znajdowały się w aktach sprawy, to sam brak powołania się w decyzjach na te upoważnienia nie stanowi podstawy do ich uchylenia z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., a tym bardziej do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Przechodząc do kwestii merytorycznych wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystapienia ze służby. Powyższe oznacza, że w przypadku złożenia przez funkcjonariusza wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Złożenie oświadczenia obliguje organ do zwolnienia ze służby, niezależnie od przyczyn jego złożenia przez funkcjonariusza. Rozwiązanie takie ma bowiem na celu ochronę niekwestionowanego prawa funkcjonariusza do wystąpienia ze służby. Innymi słowy, funkcjonariusz ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, zaś organ zobowiązany jest wydać w zakreślonym, 3-miesięcznym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu ze służby.

Przewidziany w art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej termin jest zachowany, jeżeli określona w decyzji organu pierwszej instancji data zwolnienia funkcjonariusza ze służby mieści się terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia funkcjonariusza ze służby.

Uzasadnieniem dla takiej normy jest bowiem z jednej strony ochrona funkcjonariusza przed nadmiernie odległym wyznaczeniem daty zwolnienia ze służby, co mogłoby prowadzić do zniweczenia dobrowolnego charakteru służby w Straży Granicznej (art. 34 ust. 1 ww. ustawy), z drugiej zaś strony wzgląd na dobro służby, które może wymagać, aby funkcjonariusz przez czas jakiś wykonywał jeszcze swoje obowiązki. Względy funkcjonalne przemawiają więc zatem, aby uznać, że w powołanym przepisie chodzi o datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby określoną w decyzji organu pierwszej instancji. Wówczas bowiem zagwarantowane są zarówno prawa funkcjonariusza, jak i potrzeby służby. Jeżeli zaś funkcjonariusz wnosi odwołanie od decyzji o zwolnieniu go ze służby na skutek wystąpienia, to godzi się on na ewentualne późniejsze, wynikające z wszczęcia postępowania odwoławczego, określenie daty zwolnienia. Powyższy pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 958/05, publ.: CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie pogląd ten został sformułowany na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jednakże, ze względu na analogiczne brzmienie odnośnych przepisów ustawy o Straży Granicznej, zachowuje on aktualność w przedmiotowej sprawie.

Z akt sprawy wynika, że skarżący M. B. w dniu [...] września 2013 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby w Straży Granicznej, określając termin zwolnienia na dzień [...] grudnia 2012 r. Okoliczności tej nie kwestionują organy orzekające, co wynika z uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej i drugiej instancji.

Mając na względzie treść art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej zobligowany był do zwolnienia skarżącego ze służby w terminie 3 miesięcy od daty pisemnego zgłoszenia, tj. najpóźniej z dniem [...] grudnia 2012. Tymczasem organ pierwszej instancji w dniu [...] października 2012 r. wydał rozkaz personalny, mocą którego zwolnił skarżącego ze służby z dniem [...] grudnia 2012 r., co oznacza, iż zakreślony 3 miesięczny termin nie został zachowany. Data zwolnienia skarżącego funkcjonariusza ze służby nie mieści się w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

Z powyższego wynika, iż rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2012 r. został wydany z naruszeniem art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, co czyni uzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie. Wadliwość ww. rozkazu personalnego uszła uwadze organu drugiej instancji, który w związku z wszczęciem i przeprowadzeniem postępowania odwoławczego określił późniejszą datę zwolnienia skarżącego ze służby, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

Bez znaczenia dla dokonanej oceny pozostaje okoliczność, iż organ zwalniając skarżącego ze służby “przychylił się" do prośby funkcjonariusza zawartej w pisemnym zgłoszeniu z dnia [...] września 2012 r. i zgodnie z jego wolą zwolnił go z dniem [...] grudnia 2012 r. Wskazać należy, że w przepisie art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej brak jest unormowania w zakresie uprawnienia funkcjonariusza do wskazania konkretnego dnia jako terminu zwolnienia ze służby. Przepis ten nie nakłada na organ obowiązku zwolnienia funkcjonariusza w zaproponowanym przez niego terminie. W przepisie tym został zakreślony termin dla organu, zaś skutkiem jego niedochowania przez organ jest wadliwość decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1159/06, publ.: CBOSA; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić należy, iż to nie funkcjonariusz występujący z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby jest dysponentem postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, lecz organ, który zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 K.p.a. Okoliczność uwzględnienia przez organ prośby skarżącego odnośnie daty zwolnienia go ze służby nie może sanować wadliwości decyzji wynikającej z istotnego naruszenia art. 45 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej.

Powyższe naruszenie przepisu prawa materialnego przez orzekające w sprawie organy obliguje Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Naruszenie to, w ocenie Sądu, nie nosi jednak cech rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co oznacza, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionych decyzji.

Stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy czyni na obecnym etapie niecelowym odnoszenie się przez Sąd do pozostałych, podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. reguł postępowania dowodowego (art. 75 - 81 K.p.a.) oraz wymogów w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).

Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania instytucji sygnalizacji, o której mowa w art. 155 § 1 P.p.s.a., bowiem nie stwierdził w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa ani okoliczności, mających wpływ na ich powstanie w rozumieniu powołanego przepisu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie wynagrodzenia w kwocie 720 zł, stanowiącej 3-krotność minimalnej stawki, o której mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst. jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490). W ocenie Sądu dokonanych przez pełnomocnika czynności procesowych nie można uznać za inne jak typowe - zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem. Pełnomocnik sporządził skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz uczestniczył w rozprawie. Jednak nie wszystkie zarzuty skargi zostały uwzględnione. Stopień przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy przez pełnomocnika nie przekraczał w związku z tym zwykłej staranności przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw. Zaznaczenia również wymaga, że pełnomocnik nie uzasadnił przekonująco wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie przewyższającej minimalną stawkę. Nie wskazał bowiem szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy, wykraczającego poza typowe sytuacje przewidziane przez ustawodawcę.

Sąd nie uwzględnił również wniosku pełnomocnika skarżącego o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę, albowiem takiej możliwości nie przewidują obowiązujące przepisy. Przepis art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania zalicza także wydatki jednego radcy prawnego. Należy przez to rozumieć wydatki radcy prawnego, które nie są ani wynagrodzeniem ani nie stanowią elementu kosztów sądowych. Wydatkiem radcy prawnego nie będzie jednak zwrot kosztów podróży, bowiem za niezbędne ustawodawca uznał w tym zakresie tylko koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 1197/05, publ.: LEX nr 317361).