Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 261/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art 29, art 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art 172,art 122, art 187 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 145 pasr 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 października 2008 r. sprawy ze skargi I. D. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej sprowadzonego z USA samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej I. D. N. kwotę 391,00 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem Skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B.

Nr [....] z dnia [...].05.2008 r. w sprawie wartości celnej sprowadzonego z USA używanego samochodu osobowego.

W dniu [...].09.2007 r. Agencja Celna [...] działająca w imieniu Pani I. D. N., zwanej dalej Skarżącą, zgłosiła wg dokumentu SAD [...] do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z USA samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2004. Do zgłoszenia celnego załączono min.: rachunek sprzedaży samochodu za kwotę 1.550 USD, na warunkach dostawy CIF Gdynia, oświadczenie o braku poniesionych przez Stronę kosztów do granicy Unii Europejskiej oraz o wysokości kosztu transportu krajowego, tytuł własności z dnia 28.06.2007 r. z nadrukiem "salvage" (samochód z odzysku), wydruk oferty internetowej dotyczący sprzedaży uszkodzonego samochodu marki [...] rocznik 2004 za kwotę 3.550 USD.

Zgodnie z umocowaniem, zawartym w art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, organ celny przeprowadził w dniu 05.09.2007 roku, w obecności przedstawiciela Strony rewizję celną towaru, dokonując ponadto kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia. W wyniku rewizji ustalono, iż przedmiotem zgłoszenia był używany samochód osobowy marki [...], wyprodukowany w roku 2004, o pojemności silnika 4,7 l, posiadający uszkodzoną pokrywę bagażnika, wgnieciony błotnik lewy tylny, połamany zderzak tylny, zniszczony tylny błotnik lewy, uszkodzony prawy próg, odkształcone otwory drzwiowe, uszkodzoną podłogę bagażnika, uszkodzoną belkę tylną, uszkodzone zawieszenie prawe tylne, wystrzeloną kurtynę powietrzną z prawej strony i porysowany przedni zderzak. Stanu licznika nie odczytano z powodu braku zasilania.

W tym samym dniu organ celny wezwał Stronę do nadesłania tłumaczeń tytułu własności oraz dowodu własności pojazdu, jak też do nadesłania opinii rzeczoznawcy, ustalającej procentowy stopień uszkodzeń pojazdu oraz jego wartość rynkową.

W dniu 13.09.2007 r. przedstawiciel Strony złożył w organie pierwszej instancji opinię z dnia 10.09.2007 r., sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego inż. W. T., określającą wartość rynkową przedmiotowego pojazdu samochodowego w kwocie 23.200 zł brutto.

Dnia 17.09.2007 r. do akt sprawy włączono wydruki ofert internetowych, zawierających ceny uszkodzonych samochodów marki [...] na rynku USA.

W toku prowadzonego postępowania, w dniu 08.10.2007 r. przesłuchano

w charakterze strony Skarżącą, która zeznała, iż w końcu maja lub na początku czerwca pojechała z synem na giełdę samochodową w B., gdzie zapytali pewnego mężczyznę znanego jej synowi, czy nie ma im do zaoferowania samochodu. Zgodnie z wyjaśnieniami Strony, ów człowiek pokazał im zdjęcia przedmiotowego samochodu marki [...] i zaproponował jego sprowadzenie z USA. Strona zapłaciła w/w mężczyźnie 1.650 USD. Skarżąca zeznała, że nie wie, jak nazywał się ten człowiek. Ponadto wyjaśniła, iż nie otrzymała pisemnej oferty sprzedaży samochodu, a jedynie odręczne pokwitowanie na kwotę, którą wręczyła, nie sądzi jednak, by obecnie jeszcze je posiadała. Strona umówiła się z wspomnianym mężczyzną, że da jej znać, kiedy samochód będzie na miejscu, nie interesowało jej jednak, jak kupi samochód w USA. Skarżąca zeznała ponadto, iż nie kontaktowała się ze sprzedawcą w USA, zaś sprawy związane ze sprowadzeniem samochodu załatwiał jej syn. Strona nie wiedziała przy tym, czy syn kontaktował się bezpośrednio ze sprzedawcą. Wyjaśniła jedynie, iż udzieliła mu pełnomocnictwa na odbiór pojazdu z Gdyni, a resztę spraw załatwiał na jej ustną prośbę. Odnośnie stanu pojazdu w momencie zakupu, Strona zeznała, iż miał on dość mocno uszkodzony tył, nie posiada jednak żadnych dokumentów ani zdjęć z chwili zakupu. Na zakończenie oświadczyła, iż za samochód zapłaciła 1.650 USD i taką kwotę przekazała w gotówce mężczyźnie, który zaproponował jej sprowadzenie auta z USA. Nie wie przy tym, jaką część tej kwoty stanowił transport do Gdyni, zaś jeżeli chodzi o inne koszty, sprowadzeniem samochodu zajmował się syn i to on dysponował pieniędzmi. Jednocześnie Strona złożyła w Urzędzie Celnym w B. tłumaczenie urzędowe tytułu własności przedmiotowego pojazdu.

W dniu 22.10.2007 r. przesłuchano w charakterze świadka Pana K. W. N., który zeznał, iż ofertę zakupu samochodu otrzymał wraz z matką na giełdzie samochodowej w B., od mężczyzny, który ma na imię M. i który w każdą niedzielę jest na giełdzie. Świadek zeznał przy tym, iż nie zna innych danych tej osoby, wie jednak, że ludzie kupowali od niego i nikt się nie zawiódł. Zgodnie z wyjaśnieniami świadka, ów człowiek nie wręczył im żadnej pisemnej oferty, pokazał im jedynie zdjęcia przedmiotowego samochodu marki [...] i zaproponował jego sprowadzenie z USA. Około czterech tygodni później, świadek spotkał się z tym mężczyzną na giełdzie i otrzymał od niego dokumenty związane z zakupem samochodu, tj.: tytuł własności i umowę oraz dane kontaktowe do agencji w Gdyni. Dodatkowo, Świadek uzyskał również telefon do sprzedawcy w USA, Pana P. W. (numer telefonu świadek podał do protokołu), z którym skontaktował się telefonicznie, ten zaś potwierdził, iż samochód zostanie wysłany, a potem dzwonił z zapytaniem, czy już dotarł. Świadek wyjaśnił przy tym, iż nie rozmawiał ze sprzedawcą o cenie i stanie pojazdu, a jedynie o jego wysyłce do Polski. Zgodnie z wyjaśnieniami świadka, wszystkie formalności załatwiał mężczyzna, który zaoferował sprowadzenie samochodu z USA, zaś auto miało być do odbioru w Gdyni. Świadek nie wiedział jednak, czy ten mężczyzna wziął

za to jakieś dodatkowe pieniądze. Skarżąca wręczyła temu człowiekowi 1.650 USD, a samochód kosztował 1.550 USD, jednak wcześniej świadek nie zwrócił

na to uwagi. Świadek potwierdził przy tym, że jego matka zapłaciła za samochód 1.650 USD. Pieniądze wręczyła mężczyźnie spotkanemu na giełdzie samochodowej, nie pamięta jednak, czy dostała jakiekolwiek pokwitowanie. Poza tym Strona poniosła koszt obsługi w Gdyni oraz transportu do B. w kwocie 700 PLN. Odnośnie transportu z USA, świadek nie wiedział, jaką część ceny samochodu stanowił koszt transportu, stwierdził jednak, iż był w nią wliczony. W kwestii stanu pojazdu w momencie zakupu, świadek zeznał, iż na zdjęciach, które oglądał wraz

z matką widać było, że przesunięta jest geometria i uszkodzony cały tył, tylny most, bok do wymiany. Podejrzewali także, że uszkodzona jest skrzynia biegów. Świadek oświadczył przy tym, iż przed zakupem widzieli jedynie te zdjęcia i nie otrzymali dokumentów potwierdzających stan pojazdu. Jednocześnie złożył w Urzędzie Celnym w B. tłumaczenie urzędowe rachunku sprzedaży.

W związku z ustaleniami zawartymi przez rzeczoznawcę W. T. w opinii z dnia 10.09.2007 r., pismem z dnia 23.10.2007 r. organ celny wystąpił do niego o wyjaśnienie następujących kwestii:

- jak należy rozumieć zastosowane w wycenie korekty różne, tj.: stan utrzymania

i dbałość o pojazd, automatyczna, szacunkowa korekta z tytułu wcześniejszych napraw, aktualność badań technicznych, regionalna sytuacja rynkowa,

- na jakiej podstawie zasadne jest przyjęcie w/w korekt przy ustalaniu średniej wartości rynkowej badanego pojazdu samochodowego,

- czy powyższe korekty są uwzględnione przy ustalaniu wysokości przyjętego współczynnika stopnia uszkodzenia, współczynnika uszkodzeń ukrytych lub współczynnika zbywalności,

- w jaki sposób dokonano ustalenia wysokości współczynnika stopnia uszkodzenia oraz współczynnika uszkodzeń ukrytych badanego pojazdu samochodowego,

- jak należy rozumieć zastosowany w wycenie "współczynnik zbywalności" oraz "współczynnik ekspercki",

- w jakim zakresie bądź stopniu, należy odnieść ,,współczynnik zbywalności" oraz ,,współczynnik ekspercki" w stosunku do procentowego określenia stopnia uszkodzenia pojazdu.

W odpowiedzi na w/w pismo, w dniu 30.10.2007 r. biegły rzeczoznawca nadesłał do Urzędu Celnego w B. pismo, w którym wyjaśnił, iż:

- wycena Nr [...] została wykonana w oparciu o zasady określone w Instrukcji Określania Wartości Pojazdów Nr 1/2005, zatwierdzonej w dniu 09.12.2004r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. Komputerowy system wyceny wartości rynkowej pojazdów Info-Ekspert uwzględnia wszystkie zasady określone w Instrukcji,

- wartość rynkowa pojazdu jest efektem korygowania uśrednionej wartości bazowej czynnikami dotyczącymi konkretnego wycenianego pojazdu, do czego służą m.in. korekty różne, które należy traktować dosłownie, dotyczą bowiem zagadnień takich, jak w nazwie korekty,

- wielkość korekt jest ustalana w oparciu o badanie pojazdu, zaś wielkości maksymalne i minimalne są ustalone w Instrukcji oraz programie i nie mogą być przekroczone,

- w przypadku korekty z tytułu wcześniejszych napraw włączenie automatyki

jest uzasadnione brakiem możliwości precyzyjnego określenia zakresu wcześniejszych napraw. Wielkość korekty powstaje wtedy w oparciu o ustawienia programu uwzględniające wiek pojazdu, dane statystyczne oraz inne czynniki,

- przyjęcie korekt różnych wynika z Instrukcji oraz obowiązku oceny tych zagadnień przez rzeczoznawcę, bowiem wszystkie czynniki ujęte jako korekty różne mają wpływ na rzeczywistą wartość rynkową konkretnego pojazdu. Określone przez rzeczoznawcę korekty różne nie mają jednak wpływu na ustalenie współczynnika stopnia uszkodzenia pojazdu, współczynnika uszkodzeń ukrytych i współczynnika zbywalności, ponieważ wielkość tych współczynników określa program zgodnie z Instrukcją. Współczynnik stopnia uszkodzenia oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych powstają zatem bez udziału rzeczoznawcy, w oparciu o zasady wprowadzone do programu oraz inne dane,

- istnieje możliwość ingerencji w wielkość współczynnika zbywalności pojazdu nowego. W przedmiotowym przypadku, wobec kwestionowania przez urząd celny zasadności istnienia współczynnika zbywalności, w miejsce wielkości 0,70 automatycznie określonej przez program, wprowadzono maksymalną wielkość współczynnika 0,95. Powyższe spowodowało zwiększenie końcowego współczynnika zbywalności z 0,62 do 0,84, w wyniku czego wartość pojazdu w stanie uszkodzonym wzrosła z wielkości 17.100 zł do 23.200 zł,

- współczynnik zbywalności danego modelu pojazdu powstaje w wyniku analizy popularności rynkowej, mierzonej łatwością zbycia w stanie uszkodzonym

lub po naprawie, możliwości pozyskania tanich części zamiennych, wieku pojazdu oraz rozwiązań konstrukcyjnych i technicznych limitujących trwałość pojazdu,

- współczynnik ekspercki pozwala wykonującemu wycenę dokonać ostatecznej korekty w zakresie zagadnień, które nie są zawarte w programie i w każdym przypadku musi być przedstawione uzasadnienie wprowadzenia wartości współczynnika innej niż 1,0.

- współczynnik zbywalności i współczynnik ekspercki kształtują ostateczną wartość pojazdu w stanie uszkodzonym niezależnie od wielkości określonego wcześniej stopnia uszkodzenia i nie mają wpływu na określenie jego procentowej wielkości.

W nawiązaniu do powyższych wyjaśnień, pismem z dnia 14.11.2007 r. organ celny wystąpił ponownie do ww. rzeczoznawcy o:

- uzasadnienie i stosowne udokumentowanie wysokości przyjętych w wycenie

Nr [...] korekt różnych,

- uzasadnienie przyjętego procentowego stopnia uszkodzenia silnika

wraz z osprzętem, z uwagi na brak stwierdzenia uszkodzeń tego elementu w opisie stanu pojazdu oraz zapis, iż silnik i zespoły układu przeniesienia napędu wymagają weryfikacji warsztatowej,

- wyjaśnienie, czy w przypadku użycia w opisie stanu pojazdu stwierdzeń odnośnie konieczności weryfikacji warsztatowej poszczególnych elementów pojazdu, przy jednoczesnym braku uszkodzeń tych elementów, możliwość wystąpienia ewentualnych uszkodzeń uwzględnia się w procentowych stopniu uszkodzenia, czy też stosując współczynnik uszkodzeń ukrytych.

W odpowiedzi na zapytanie organu celnego, w dniu 26.11.2007 r.,

Pan W. T. nadesłał do Urzędu Celnego w B. wyjaśnienie, zgodnie z którym:

- wycena Nr [...] została wykonana w oparciu o zasady określone w Instrukcji Określania Wartości Pojazdów Nr 1/2005, zatwierdzonej w dniu 09.12.2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naczelnej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego i uwzględnia jasne zasady Instrukcji. Ponadto, zawiera w sobie elementy ustalane przez program Info-Ekspert oraz elementy wprowadzone przez rzeczoznawcę na podstawie jego własnej oceny zagadnień dotyczących pojazdu. Treść wyceny ujawnia metodę i sposób dojścia do konkretnej kwoty końcowej, co jest jedynym zadaniem wyceny. Rzeczoznawca musi przy tym dokonać oceny stanu technicznego i stanu utrzymania pojazdu oraz regionalnej sytuacji rynkowej, a także podjąć decyzję o zastosowaniu

i oszacowaniu wysokości korekt. W efekcie wycena stanowi autorskie opracowanie biegłego, oparte na zasadach Instrukcji, danych programu Info-Ekspert i wynikach oględzin. Podpis biegłego potwierdzony pieczęcią z podanymi uprawnieniami zatwierdza i autoryzuje wprowadzone informacje, nawet jeśli nie wykonano do nich dodatkowego komentarza,

- w przypadku każdego uszkodzonego w wypadku pojazdu sprowadzonego

z zagranicy istnieje konieczność diagnozowania silnika, skrzyni biegów, układów sterowania, wymiany elementów rozrządu, sprawdzenia i najczęściej wymiany stanu płynów eksploatacyjnych. W wycenie informację o tym zawiera odpowiedni zapis,

zaś zastosowana korekta jest równoważna z ubytkiem wartości zespołu pojazdu. Natomiast korekta z tytułu uszkodzeń ukrytych jest korektą automatyczną systemu

i dotyczy uszkodzeń powypadkowych, które nie mogą być ujawnione

przed demontażem pojazdu.

Po dokonaniu analizy opinii oraz wyjaśnień rzeczoznawcy T., organ celny wydał w dniu 11.12.2007 r. postanowienie o powołaniu biegłego w celu określenia średniej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu. Dnia 02.01.2008 r. przeprowadzono dowód z oględzin pojazdu oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy celem wydania opinii przez biegłego rzeczoznawcę.

W dniu 07.01.2008 r. biegły T. B. przedłożył do akt sprawy wycenę ekonomiczno-techniczną nr 6/08 z dnia 04.01.2008 r. dotyczącą określenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu samochodowego w kwocie 24.500 zł brutto, podając jednocześnie szczegółowy opis sposobu obliczenia wartości rynkowej pojazdu z zastosowaniem wykazanych korekt i określeniem ich wielkości

oraz wykazując sposób uzyskania kwoty 94.400 zł przyjętej za wartość bazową przedmiotowego samochodu.

Pismem z dnia 09.01.2008 r. organ celny poinformował przedstawiciela strony o prowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego oraz o powodach wątpliwości powziętych co do zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej, zapewniając jej jednocześnie możliwość udzielenia odpowiedzi w terminie 3 dni od daty otrzymania powyższego pisma.

W dniu 29.01.2008 r. Strona złożyła w Urzędzie Celnym w B. wniosek o zakończenie i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, wnosząc jednocześnie uwagi co do prowadzonego postępowania. Do pisma załączono wydruki zakończonych aukcji samochodów, z których dwie dotyczyły samochodów [...], a ponadto oferty sprzedaży pojazdów marki [...] na terenie Polski.

Decyzją z dnia [....].02.2008 r., Naczelnik Urzędu Celnego w B określił od sprowadzonego przez Stronę samochodu osobowego kwotę długu celnego - 2.354 zł, kwotę podatku akcyzowego - 3.522 zł oraz podatku od towarów i usług - w kwocie 6.472 zł. Dla określenia w/w należności organ przyjął wartość celną w kwocie 23.541 zł. Kwota ta została obliczona od wartości rynkowej pojazdu w kwocie 39.477 zł brutto, ustalonej przez organ celny przy wykorzystaniu danych zawartych w opinii biegłego T. B.

Pismem z dnia 12.03.2008 r. Skarżąca odwołała się od ww. decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją nr [...] z dnia [...].05.2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż zebrany w toku postępowania materiał porównawczy dał uzasadnione podstawy do zakwestionowania deklarowanej przez zgłaszającą ceny transakcyjnej, co pociągnęło za sobą konieczność ustalenia wartości celnej przy pomocy jednej z metod zastępczych, zawartych w treści rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ l instancji zasadnie zastosował do tego celu metodę tzw. ostatniej szansy, określoną w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, opierając się na danych zawartych w opinii powołanego biegłego T. B. i jednocześnie wyjaśniając powody, dla których nie przyjął wartości rynkowej pojazdu określonej w opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę W. T. Organ odwoławczy jednocześnie ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Pismem z dnia 16.06.2008 r. Strona zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając niezgodność z prawem decyzji organów obu instancji. Jednocześnie Strona Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uznanie prawdziwej kwoty zakupu pojazdu. Uzasadniając powyższe, Strona stwierdziła, iż zakupu przedmiotowego samochodu w USA dokonała przy pomocy syna za pośrednictwem handlarza, którego syn znał z widzenia z giełdy samochodowej. Strona wpłaciła handlarzowi kwotę 1.650 USD, otrzymując odręczne pokwitowanie. Po upływie miesiąca syn otrzymał od tego handlarza dokumenty samochodu. Urząd celny w decyzji niezasadnie stwierdził, że brak jest wyszczególnienia kosztów transportu do granicy Unii Europejskiej, bowiem dane te wynikały z rachunku. Urząd nie zwrócił się do sprzedającego w USA o wyjaśnienie faktycznej ceny sprzedaży samochodu, mimo, iż Strona przekazała informację o jego adresie i numerze telefonu. Ponadto Urząd w decyzji stwierdził, że brak jest potwierdzenia otrzymania przez sprzedającego wskazanej kwoty za pojazd, podczas, gdy kwota ta jest wykazana na rachunku sprzedaży. Urząd, zamiast wyjaśniać prawdziwą wysokość ceny, już w dniu zgłoszenia zwrócił się o dostarczenie opinii rzeczoznawcy ustalającej procentowy stopień uszkodzeń pojazdu oraz jego wartość rynkową. Powołanie rzeczoznawcy powinno nastąpić po odrzuceniu metod ustalania wartości pojazdu na podstawie art. 29 i art. 30 a-d Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Strona nie otrzymała również odpowiedzi na swój wniosek z dnia 29.01.2008 r. Nie została też poinformowana o powodach wątpliwości ani w trakcie postępowania, ani po jego zakończeniu. Jedynie w decyzji powołano się na art. 181 a WKC. Urząd powołał rzeczoznawcę, który, podobnie jak pierwszy, określił wartość pojazdu na podstawie widocznych uszkodzeń. Nie ustalił przy tym, w jakim stanie jest silnik, skrzynia biegów i zawieszenie w pojeździe. Kosztami następnego biegłego Strona również została obciążona.

Strona stwierdziła ponadto, że przedstawiła wszystkie potrzebne dokumenty. Urząd, porównując ceny, sam stwierdził, iż ceny samochodów w USA są bardzo zróżnicowane. W komisach, gdzie samochód kupuje się po jego dokładnym obejrzeniu, ceny wahają się od 2000 USD do 4700 USD. Strona nie rozumie,

co oznaczają powzięte przez urząd celny uzasadnione wątpliwości: co do rachunku, czy co do tytułu własności, czy też do wartości transakcji. Rachunki są oryginalne,

a ponadto Strona dołącza pismo od sprzedawcy, potwierdzające kwotę transakcji.

Do skargi Skarżąca dołączyła pismo wystawione przez eksportera pojazdu – P. W., zawierające stwierdzenie, iż samochód został sprzedany za kwotę 1.100 USD, natomiast kwota 450 USD została przeznaczona na pokrycie kosztu dostawy samochodu do portu w Polsce.

W dniu 30.06.2008 r. Skarżąca nadesłała wycenę nr [...] sporządzoną przez rzeczoznawcę N., celem dołączenia do skargi.

Odpowiadając na skargę Strony Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w decyzji organu drugiej instancji

i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie wszystkie podniesione

w niej zarzuty można uznać za zasadne.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33.

Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Między innymi, w myśl

art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) -

w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną

w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30

i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy").

Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31.

Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Ponadto do powstania wątpliwości co do wartości transakcyjnej mogą również przyczynić się niejasności oraz sprzeczności towarzyszące transakcji nabycia importowanego towaru, w tym również brak dokumentacji potwierdzającej uiszczoną kwotę tytułem nabycia towaru.

Możliwość odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG), może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących

do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie, wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe miały podstawy do zakwestionowania wiarygodności dokumentów, z których została pierwotnie przyjęta wartość transakcyjna importowanego pojazdu. Wiązało się to zarówno ze stwierdzeniem niskiej ceny zakupionego pojazdu, która wynosiła

1550 USD (w tym transport do Polski) jak również brakiem dokumentu potwierdzającego zapłatę sumy wynikającej z dowodu zakupu (str. 3 i 4 oraz 8 i 9 decyzji pierwszej instancji).

Następnie zaś rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Prawdą jest, że organy podatkowe porównując wartość pojazdu wynikającą z faktury odniosły się do ofert na aukcjach internetowych. Zaznaczyć jednak należy, że dokonano porównania

nie z jednostkową ofertą, ale z kilkoma notowaniami (str. 3 oraz 8 decyzji organu pierwszej instancji). Z tego też względu dane wynikające z notowań na giełdzie internetowej należało uznać jako miarodajne w zakresie ustalenia wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Porównanie z innymi cenami nastąpiło

tu z zachowaniem obiektywności i z uwzględnieniem specyfiki rynku kraju eksportu,

a to z kolei nie ograniczało możliwości wykorzystania każdych, zgodnych z prawem, źródeł informacji na temat cen pojazdów w USA.

W związku z powyższym wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były uzasadnione i uprawniały do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru

na podstawie tejże metody.

Organy celne szczegółowo uzasadniły też, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie ostatniej szansy (str. 9 i 10 decyzji organu pierwszej instancji). Ponadto organy podatkowe dochowały szczególnych zasad wynikających z art. 181a ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, albowiem poinformowały w toku postępowania przedstawiciela Strony o prawie zwrócenia się do organu o pisemne wyjaśnienie pozostających wątpliwości organu co do deklarowanej wartości samochodu (pismo

z dnia 09.01.2008 r. - karta nr 96 akt adm.). Niezasadny jest zatem zarzut Skarżącej odnośnie niepoinformowania o powodach wątpliwości organów co do wartości celnej sprowadzonego pojazdu.

Brak możliwości przyjęcia ceny transakcyjnej spowodował konieczność ustalenia wartości celnej towaru na podstawie przepisów art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Uwzględniając brak możliwości zastosowania do ustalenia wartości samochodu używanego metod określonych w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Naczelnik Urzędu Celnego w B. zasadnie zastosował art. 31 tego Kodeksu.

W sprawie zostały sporządzone dwie opinie dotyczące wartości pojazdu. Kolejną, trzecią opinię przedłożyła Skarżąca już do skargi na ostateczną decyzję organu odwoławczego. Jak słusznie dostrzega organ podatkowy nie może być ona przedmiotem analizy w toku instancji i w konsekwencji nie może być brana

pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonych decyzji. Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu w niniejszej sprawie na podstawie metody ostatniej szansy, organy podatkowe oparły się na opinii biegłego Pana B., uzasadniając ten wybór (str. 10-13 decyzji pierwszej instancji). Jednocześnie organy te szczegółowo uzasadniły nieuwzględnienie opinii biegłego T. (str. 10 - 13 decyzji pierwszej instancji).

W odniesieniu do określenia wartości przedmiotowego pojazdu Sad dostrzegł pewna nieprawidłowość związaną z naruszeniem 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co mogło zdaniem Sądu mieć istotny wpływ na ustalenie wartości pojazdu a w konsekwencji także na rozstrzygniecie sprawy. Otóż w toku instancji Skarżąca podnosiła (np. w odwołaniu), że organy administracyjne nie uwzględniły stanu skrzyni biegów, silnika oraz zawieszenia i przy wycenie ograniczyły się tylko

do widocznych uszkodzeń. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał,

iż w praktyce działania organów celnych stosuje się zasadę oceny pojazdów

przez rzeczoznawców na podstawie oględzin zewnętrznych - bez szczegółowego badania, wymagającego demontażu poszczególnych zespołów. Wynika to z dużej pracochłonności takiej operacji, a co za tym idzie, bardzo wysokimi kosztami,

do których poniesienia zobowiązana byłaby strona postępowania. Fakt istnienia ryzyka wystąpienia dodatkowych uszkodzeń, nie ujawnionych podczas oględzin

jest uwzględniany poprzez przyjęcie odpowiednich korekt zmniejszających wartość pojazdu (współczynnik uszkodzeń ukrytych, przyjęty również w niniejszej sprawie), co zostało również uwzględnione w przedmiotowej sprawie. Otóż ocena pojazdu

na podstawie oględzin zewnętrznych - bez szczegółowego badania - nie wyklucza automatycznie oceny silnika, skrzyni biegów czy też zawieszenia. Praktyka organów w tym przedmiocie nie może być generalną zasadą albowiem prowadzić to może

do naruszenia zasady prawdy materialnej. W sprawie, w której chodzi o ustalenie wartości pojazdu samochodowego, od której to wartości naliczane są następnie określone ciężary publiczne ustalenie stanu faktycznego wiąże się ustaleniem rzeczywistego stanu pojazdu. Podkreślić natomiast należy, iż w przedmiotowej sprawie Skarżąca sygnalizowała konieczność zweryfikowania stanu technicznego silnika oraz skrzyni biegów.

Należy również zwrócić uwagę na to, że w stanowisku organu do Skargi z dnia 9.07.2008 r. (str. 6) wskazano, iż dnia 02.01.2008 r. przeprowadzono dowód

z oględzin pojazdu oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy celem wydania opinii przez rzeczoznawcę. Natomiast w aktach znajduje się protokół

z czynności dowodowych przeprowadzonych w siedzibie Urzędu Celnego

w B. Referat Elementów Kalkulacyjnych w dniu 02.01.2008 r., w którym to protokole nie ma wzmianki o fakcie przeprowadzenia oględzin pojazdu (karta 84 akt adm.). Brak jest również jakiegokolwiek innego dokumentu, poza opinią biegłego,

w którym utrwalono czynność dowodową przeprowadzenia wspomnianych oględzin

z dnia 02.01.2008 r. Stanowi to naruszenie art. 172 § 1 i 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sprawy albowiem strona miała znacznie ograniczoną możliwość weryfikacji oględzin pojazdu dokonanych w dniu 02.01.2008 r.

Podsumowując, z uwagi na wskazane w uzasadnieniu naruszenia natury procesowej, Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji organu odwoławczego. Organy podatkowe przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalą raz jeszcze prawdopodobny stan pojazdu i jego wartość w dacie zgłoszenia celnego, w tym z uwzględnieniem elementów, których uszkodzenia podnosiła Skarżąca. Przy czym w tym celu powinny wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe. Zaś z uwagi na ewentualne trudności w odtworzeniu stanu faktycznego mogą rozważyć przeprowadzenie rozprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł

na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200

w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.