Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 766/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ( [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], na podstawie m.in. art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 88 ust. ust. 3a pkt 1 lit.a i pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. z 2011 r., nr 1054 ze zm. dalej: ustawa o VAT) określił A. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego z dnia [...] marca 2013 r. oraz upoważnienia do przeprowadzenia postępowania kontrolnego z dnia [...] marca 2013 r., wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], którego Główny Inspektor Kontroli Skarbowej wyznaczył do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania kontrolnego i kontroli podatkowej, zostało przeprowadzone postępowanie kontrolne wobec A. ( dalej: podatnik, strona, skarżący ) w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres [...] czerwca 2008 r. do [...] grudnia 2008 r.

W oparciu o zgromadzony w toku postępowania kontrolnego materiał dowodowy organ I instancji ustalił, że podatnik prowadził jednoosobowo działalność gospodarczą pod nazwą "[...] A." na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta [...] pod numerem [...]. Przedmiotem działalności gospodarczej była między innymi: produkcja komputerów i urządzeń peryferyjnych, naprawa i konserwacja urządzeń elektronicznych i optycznych, instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia, wykonywanie instalacji elektrycznych, wykonywanie instalacji wodnokanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, sprzedaż hurtowa sprzętu elektronicznego i telekomunikacyjnego oraz części do niego.

Organ I instancji stwierdził, że w ewidencji nabycia towarów i usług oraz podatku naliczonego za IV kwartał 2008 r. ujęto 16 faktur wskazanych w decyzji.

W toku postępowania strona przedłożyła kserokopie dokumentacji powiązanej z ww. fakturami wystawionymi przez [...] S.A. na rzecz firmy [...] A.:

- umowy zawarte pomiędzy [...] S.A. a firmą [...] A.:

- protokoły odbioru dotyczące robót pomiędzy [...] A. a [...] S.A.,

- dowodu wpłaty KP, w których stwierdza się dokonanie zapłaty gotówkowej przez firmę [...] A. na rzecz [...] S.A. tytułem wskazanych na dowodach KP faktur VAT,

- dokumenty dotyczące współpracy pomiędzy firmą [...] A. a podmiotami, które zlecały jej wykonanie prac na poszczególnych obiektach.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, w okresie objętym postępowaniem kontrolnym kontrahent podatnika [...] S.A. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, nie był zarejestrowanym podatnikiem dla potrzeb podatku VAT, zatem podatnikowi nie przysługiwało w ramach działalności gospodarczej " [...]" prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na podstawie wskazanych faktur VAT.

Podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa poprzez:

1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej: O.p.), i zaniechanie działań mogących mieć wpływ na ustalenie prawdy obiektywnej mimo wezwania do podjęcia takowych z ich konkretnym wskazaniem,

2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 180 i 181 O.p. i nieuwzględnienie wniosków dowodowych podatnika mogących mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego,

3) niewłaściwe zastosowanie art. 187 O.p. i zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

4) niewłaściwe zastosowanie art. 188 O.p. i zaniechanie przeprowadzenia wniosków dowodowych błędnie twierdząc, iż okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione,

5) niewłaściwe zastosowanie art. 193 O.p. w zw. z art. 88 ust. 3a lit. a ustawy o VAT, przez uznanie ksiąg i ewidencji za nierzetelne,

6) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3 a lit. a) ustawy o VAT i nieprawidłowe uznanie, że wystawione przez [...] S.A. faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Mając na względzie te zarzuty, podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponadto, na potwierdzenie wykonywania przez [...] S.A. prac wynikających z dokumentacji, wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu [...] czerwca 2014 r. wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, bezspornie dowiedziono, że zakwestionowane faktury VAT, na których jako wystawca figuruje [...] S.A., nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a więc wykonanie prac instalacji teletechnicznych nie mogło mieć miejsca przez Spółkę, w zakresie na nich wskazanym. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zebrania materiału dowodowego wystarczającego do uznania, że Spółka nie wykonała prac wskazanych na fakturze ( ani bezpośrednio, ani przez podwykonawców) za niezasadne należało uznać wnioski dowodowe strony, gdyż ustalenie "kto, jak nie Spółka wykonał zlecone prace" nie ma znaczenia w tej sprawie.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wyczerpano wszystkie możliwości dowodowe zmierzające do ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, które poddane zostały następnie ocenie na podstawie obowiązującej ustawy o VAT. Organ podkreślił, że istotne znaczenie ma fakt, że okoliczność wystawiania przez Spółkę " pustych faktur" została prawomocnie i ostatecznie stwierdzona w decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT i stwierdził, że w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. faktury wystawione przez ten podmiot nie dokumentują rzeczywistych transakcji.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów odwołania.

W trakcie prowadzonego postępowania, w dniu [...] lipca 2013 r. dokonano przesłuchania w charakterze strony A. na okoliczność znajdujących się w rejestrach zakupów VAT faktur wystawionych przez [...] S.A.

Odpowiadając na pytanie, w jaki sposób nawiązał współpracę z [...] S.A. i z jakimi osobami z tej firmy się kontaktował A. zeznał, że wykonywał prace w [...] i potrzebni mu byli podwykonawcy. Obdzwaniał znajomych z [...], którzy mogliby polecić mu jakąś ekipę. Zgłosił się [...], który według jego wiedzy był dyrektorem ds. kontraktów w firmie [...], która to firma wykonała dla niego żądaną usługę. Kontaktował się wyłącznie z [...], gdyż przedstawił się on, że jest od realizacji. Według strony Spółka wykonywała w latach 2008-2012 instalacje klimatyzacyjne, wentylacyjne, niskoprądowe. Współpracował z tą firmą, gdyż zapewniała mu pracowników. Z zeznań strony wynika również, że wykonywanie prac dla [...] S.A. zlecał zawsze [...], zakres prac do wykonania, treść umów oraz wysokość wynagrodzenia z ramienia [...] S.A. uzgadniał zawsze z [...]. Spotykał się z nim praktycznie przy każdej inwestycji, dla przykładu przy wpuszczeniu na teren robót bądź też przy odebraniu instalacji. Przebieg prac w trakcie wykonywania z ramienia [...] S.A. nadzorował zawsze [...], a z ramienia firmy [...] głównie strona. Z zeznań A. wynika ponadto, że dokumenty od [...] S.A. (faktury/umowy) przekazywane były z opóźnieniem, gdyż [...] nie był osobą upoważnioną do podpisywania umów. Przywoził gotowe umowy, zabierał podpisane przez stronę i przywoził podpisane (przez [...]).

A. zeznał ponadto, że prezesa zarządu [...] S.A. nigdy nie widział na oczy oraz nigdy nie był w siedzibie Spółki.

W przedmiocie dokonywania na rzecz [...] S.A. płatności za wystawiane faktury strona zeznała, że zawsze były one dokonywane gotówką, pieniądze przekazywał [...] w różnych miejscach, w których się spotykali. Odpowiadając na pytanie, dlaczego płacił za wykonywane przez [...] S.A. prace gotówką, A. zeznał, że na początku w ramach dobrej współpracy, czyli nawiązania kontaktów, potem część prac była zaliczkowana, czyli dostawał pieniądze na jakieś tam drobne elementy i to było potem rozliczane KP KW, tym bardziej że były to kwoty nieduże.

Procedura odbioru prac od [...] S.A. według zeznań strony zawsze wyglądała podobnie: następowało wykonanie zadania przez firmę [...] S.A., wszystko kończyło się pomiarami, odbiór z [...] S.A. następował po potwierdzeniu wykonania prac przez zleceniodawcę lub przez stronę lub osobę nadzorującą prace. Protokół odbioru (potwierdzający wykonanie pracy) z [...] S.A. był sporządzany przy fakturowaniu. Protokół dostarczał osobiście [...].

Z zeznań A. wynika ponadto, że do wykonania świadczonych przez niego usług (których podwykonawcą była [...] S.A.) niezbędny był specjalistyczny sprzęt, tj. spawarka światłowodowa, którą to spawarkę posiadał i według jego zeznań udostępniał [...] S.A. przy wykonywaniu zleceń. Podatnika nie interesowało, czy firma [...] S.A. posiadała taki sprzęt.

Natomiast odpowiadając na szczegółowe pytania odnośnie zakresu prac instalacyjnych lub montażowych na obiektach wyszczególnionych na poszczególnych fakturach VAT wystawionych przez [...] S.A. na rzecz [...] w 2008 r., podatnik zeznał, że [...] S.A. wykonywała następujące prace: wykonywanie instalacji (w tym światłowodowych i komputerowych), montaż sprzętu, spawanie (w tym światłowodów), kładzenie kabli oraz wykonywanie pomiarów, co odpowiada treści wystawianych przez [...] S.A. faktur. Na pytania odnośnie osób wykonujących z ramienia [...] S.A. wszystkie ww. prace zlecone tej firmie, A. każdorazowo zeznał, że nie zna osób, które wykonywały prace. Ponadto, strona zeznała, że przyczyną zakończenia współpracy z ww. kontrahentem był brak odbierania telefonów przez [...].

Celem weryfikacji zeznań strony oraz potwierdzenia wykonywania usług na rzecz firmy [...] przez [...] S.A. pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wezwano [...] (według opisanych powyżej zeznań A. jedyną osobę z ramienia [...] S.A., z którą się kontaktował i spotykał) do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] sierpnia 2013r., celem złożenia zeznań, w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. do organu wpłynęło pismo [...], w którym oświadczył, ze względu na zły stan zdrowia nie może stawić się w powyższym terminie i prosi o wyznaczenie nowego terminu. W związku z powyższym ponownie wezwano [...] do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2013 r. wezwano świadka do usprawiedliwienia (poprzez przedłożenie zwolnienia lub zaświadczenia lekarskiego) braku stawiennictwa w siedzibie tegoż Urzędu Skarbowego. W dniu [...] września 2013 r. [...] przesłał kserokopię zwolnienia lekarskiego na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r., i pismo, w którym oświadczył, że ze względu na zły stan zdrowia nie może stawić się w terminie [...] września 2013 r. z kserokopią zwolnienia lekarskiego na okres od [...] września 2013 r. do [...] września 2013 r.

Pełnomocnik strony w związku z faktem, iż dwukrotnie nie doszło do przesłuchania [...] złożył wniosek o wyznaczenie nowego terminu i przesłuchanie świadka [...] na okoliczność potwierdzenia wykonywanych prac. Wniosek ten pełnomocnik ponowił w zastrzeżeniach z dnia [...] października 2013 r. do ustaleń zawartych w treści protokołu badania ksiąg.

W związku z powyższym ponownie wezwano [...] do osobistego stawiennictwa w charakterze świadka w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...] na dzień [...] listopada 2013 r. celem złożenia zeznań. W dniu [...] listopada 2013 r. wpłynęło pismo [...], w którym oświadczył, że ze względu na zły stan zdrowia nie może stawić się w terminie [...] listopada 2013 r., załączając kserokopię zwolnienia lekarskiego na okres od [...] października 2013 r. do [...] listopada 2013 r.

Następnie, zarządzeniami z dnia [...] lipca 2013 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zarządziła udostępnić Urzędowi Kontroli Skarbowej w [...] w celu wykorzystania dla potrzeb postępowania kontrolnego Prowadzonego wobec podatnika materiały śledztwa o sygn. [...], wśród których były między innymi protokoły z przesłuchań pracowników [...] S.A.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji w związku z włączonymi stosownym postanowieniem zeznaniami i wyjaśnieniami stwierdził, że poszczególni pracownicy potwierdzają swoje zatrudnienie w spółce [...], jednakże z całą pewnością nie wykonywali usług wskazanych w fakturach VAT sprzedaży wystawionych przez spółkę między innymi na rzecz [...] A. Wykonywane przez zatrudnionych pracowników prace miały według nich polegać między innymi na ściąganiu wierzytelności, koordynacji projektów prowadzonych przez firmę, poszukiwaniu nowych kontraktów, poszukiwaniu i tworzeniu nowej bazy danych firm, które mogły zostać czasem zostać przyszłymi kontrahentami spółki, prowadzeniu rozmów z partnerami firmy, wykonywaniu analiz rynku finansowego, na śledzeniu informacji na temat Giełdy Papierów Wartościowych i innych rynków kapitałowych, pod katem wykonania analiz związanych z inwestowaniem na w/w rynkach. Jednakże zakres pracy zatrudnionych w spółce osób w rzeczywistości był bardzo ograniczony, bądź świadczenia pracy nie rozpoczęto z uwagi na nie przygotowane stanowisko. Ponadto kontakt i wyłącznie pracowników ze spółką był sporadyczny. Wymienieni pracownicy nie są w stanie wskazać spółki i nawet ogólnych informacji na temat samej spółki, w której byli zatrudnieni. Nie wiedzą lub nie potrafią podać szczegółów dotyczących zakresu działalności spółki, lub nie wiedzą co się działo w spółce w badanym okresie. Pracownicy wskazują adres siedziby spółki wyłącznie ogólnie ( w [...]), bądź nie pamiętają tego adresu, nie potrafią go wskazać, twierdzą, że nigdy w siedzibie spółki [...] nie byli, czy też w ogóle nie wiedzą, że spółka nie posiada siedziby. Nie posiadają wiedzy, czy w firmie [...] zatrudnieni byli inni pracownicy lub nie wiedzą ile osób było zatrudnionych w spółce. Nie potrafią wskazać szczegółów o pozostałych zatrudnionych w spółce osobach. Sporadyczny kontakt ze spółką odbywał się telefonicznie lub przez e-mail. Spotkania dotyczące współpracy odbywały się u pracowników w domu, w kawiarniach, restauracjach lub hotelach. Nie posiadają wiedzy, jaki spółka [...] posiada majątek. Nie wiedzą, czy firma [...] S.A. w latach 2008-2012 była czynnym podatnikiem VAT, nie posiadają wiedzy na temat rozliczeń podatkowych spółki a także, że spółka [...] zaprzestała składania deklaracji VAT i że została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Warunki zatrudnienia i współpracy były uzgadniane z [...] lub [...].

W dniu [...] marca 2013 r. został przesłuchany przez organ I instancji w charakterze świadka [...] (prezes [...] S.A.), który zeznał, że cyt.: "(...) byłem tylko powołany na stanowisko prezesa na papierze. Nie wykonywałem niczego w firmie [...]. Wymienione przeze mnie wcześniejsze osoby, tj. [...], [...], [...], chcieli tylko mój podpis in blanco tzn. na pustym papierze arkuszu A4.(.") ja o niczym nie wiedziałem, jakie umowy podpisują (...). Pracowników nie było w [...]. Była tam jakaś [...], ale nie wiem czym się zajmowała. (...). Nie wiem jakie towary i usługi sprzedawała Spółka. (...). Nie uczestniczyłem nigdy w żadnych spotkaniach z kontrahentami [...] (...)".

W dniu [...] lipca 2013 r. w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wobec [...] S.A., został przesłuchany również [...], który był zatrudniony w [...] S.A. na stanowisku dyrektora do spraw kontraktów, i zeznał między innymi, że cyt.: "(...) prezesem był mój tata [...]. On nadzorował i ogólnie dawał nam pełnomocnictwa do realizacji, on podpisywał przygotowane kontrakty (...) czasem zdarzyło się, że prezes był w spółkach na rzecz których realizowaliśmy kontrakty. (...). On akceptował czy będziemy realizować dany kontrakt czy nie. (...)". Z przesłuchania wynika, że świadek nie potrafił wskazać innych pracowników w [...] S.A., szczegółów dotyczących kontraktów, osób prowadzących księgowość. Odnośnie wynagrodzenia świadek zeznał, ze pobierał je w gotówce w wysokości [...] zł miesięcznie, a płatności od odbiorców usług odbierał wyłącznie w gotówce, ponadto cyt.: "(...) mój tata jako prezes miał wiedzę o kondycji finansowej spółki i jej działalności (...) zwracał szczególną uwagę na kontrakty z wojskiem wykonywane przez spółkę [...] (...)".

Organ I instancji włączył do postępowania kontrolnego także inne przesłuchania [...] (protokół przesłuchania z dnia [...] października 2012 r. sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] oraz z dnia [...] grudnia 2012 r. sporządzony przez funkcjonariusza Delegatury ABW w [...], [...] (protokół przesłuchania z dnia [...] października 2012 r. sporządzony przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], które są w wielu kwestiach tożsame z wyżej opisanymi przesłuchaniami.

Dodatkowo, w aktach sprawy znajdują się protokoły przesłuchania między innymi [...] (protokoły z dnia: [...] października 2012 r., [...] marca 2013 r., [...] kwietnia 2013 r. sporządzone przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] oraz z dnia [...] grudnia 2012 r. sporządzony przez pracownika delegatury ABW w [...] oraz [...] (protokoły z dnia: [...] października 2012 r. sporządzone przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] oraz z dnia [...] lutego 2013 r. sporządzony przez pracownika delegatury ABW w [...], na które to osoby najczęściej powoływali się pracownicy zatrudnieni przez [...] S.A.

[...] zeznał między innymi, że jedyne prace jakie były prowadzone po dniu [...] czerwca 2005 r. przez ww. spółkę, to były prace rozliczeniowe i obsługa reklamacji, ponieważ nie było grup podwykonawczych. Z zeznań [...] wynika ponadto, że nie mógł analizować wpisanych w zakres obowiązków kosztów kontraktu, ponieważ nie zawarto w okresie jego zatrudnienia żadnego nowego kontraktu.

Natomiast, [...] zeznał, że w Spółce [...] zajmował się próbą odzyskania wierzytelności. Przesłuchiwany w dniu [...] października 2012 r. zeznał, że jakieś kontrakty dla [...] zawarł, ale nie pamięta jakie. Natomiast z włączonej postanowieniem decyzji wydanej na ww. spółkę wynika, że podczas przesłuchania w dniu [...] lipca 2013 r. stwierdził, iż nie zawierał w imieniu spółki [...] umów na wykonanie usług lub dostarczanie towarów, co sprzeczne jest z zeznaniem z dnia [...] października 2012 r. Ponadto zeznał, że nie zna żadnych konkretnych kontrahentów, nie miał kontaktu z podwykonawcami, ani nie zawierał żadnych umów z podwykonawcami, nie zna nazw podwykonawców. Stwierdził również, że nie drukował umów i faktur w imieniu Spółki.

Jednocześnie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego takiego jak zeznania [...] i [...], organ kontroli skarbowej stwierdził, że osoby wskazane w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członkowie rady nadzorczej spółki [...] nie miały świadomości, iż figurują w KRS jako członkowie tej rady. Osoby te nie posiadają wiedzy na temat działalności Spółki, nie pełniły funkcji członków rady nadzorczej Spółki w rzeczywistości.

W związku z powyższym, postępowanie kontrolne w sprawie [...] S.A. zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...], którą Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT i stwierdził, że w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. faktury wystawione przez ten podmiot nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Decyzja stała się ostateczna.

W związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym dotyczącym A., postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] włączył obszerny materiał dowodowy związany z przeprowadzonym postępowaniem kontrolnym w [...] S.A. Z informacji oraz dokumentów otrzymanych między innymi od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wynika, że:

postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Sąd Rejonowy dla Miasta [...] XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wykreślił adres [...] S.A. bez podania nowego, z uwagi na wpis niezgodny ze stanem rzeczywistym, gdyż Spółka nie funkcjonuje pod adresem "ul. [...]",

podatnik za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. nie złożył deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 (ostatnią deklarację VAT-7 Spółka złożyła za wrzesień 2006 r.),

z dniem [...] marca 2007 r., na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy o VAT, w związku z brakiem możliwości skontaktowania się z podatnikiem, postanowiono wykreślić z urzędu Spółkę [...] z rejestru jako podatnika VAT.

Spółka za 2008 r. nie złożyła deklaracji PIT-4R (ostatnią deklarację PIT-4R złożyła za 2007 r.), w związku z wykreśleniem podatnika z rejestru jako podatnika VAT z dniem [...] kwietnia 2009 r. zostały zamknięte obowiązki w podatku CIT dla Spółki [...].

Ponadto w toku przeprowadzonego postępowania organ kontroli skarbowej uzyskał informacje, że spółka [...], jak wynika z Krajowego Rejestru Sądowego ostatnie sprawozdanie finansowe złożyła za okres [...] października 2001 r. – [...] września 2002 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd Dozoru Technicznego poinformował, że nie odnotował faktu dozorowania urządzeń eksploatowanych przez [...] S.A. oraz, że w latach 2008-2012 Spółka nie zgłosiła do badania żadnych urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu.

Z informacji uzyskanej pismem z dnia [...] lipca 2013 r. z Departamentu Ewidencji Państwowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wynika, że spółka [...] nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów.

W dniu [...] października 2013 r. organ I instancji sporządził protokół badania ksiąg, który strona odebrała w dniu [...] października 2013 r.

Wynika z niego, że organ I instancji uznał za nierzetelne ewidencje nabycia towarów i usług prowadzone przez podatnika za miesiące: czerwiec, wrzesień i grudzień 2008 r. w zakresie transakcji z [...] S.A., tym samym stwierdził, że nie stanowią one, w tej części, dowodu w sprawie.

Jednocześnie organ kontroli skarbowej stwierdził, że prowadzona dla potrzeb podatku od towarów i usług ewidencja nabycia za miesiące: lipiec, sierpień, październik i listopad 2008 r. oraz ewidencja sprzedaży za okres od czerwca do grudnia 2008r. prowadzone były w sposób niewadliwy i rzetelny i stanowią dowód w sprawie.

Organ odwoławczy odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania, uznając je za niezasadne.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik zarzucił wskazanym decyzjom naruszenie przepisów prawa poprzez:

1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 122 O.p. poprzez zaniechanie działań mogących mieć wpływ na ustalenie prawdy obiektywnej mimo wezwania do podjęcia takowych z ich konkretnym wskazaniem,

2) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 180 i 181 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych podatnika mogących mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego,

3) niewłaściwe zastosowanie art. 187 O.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

4) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 188 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wniosków dowodowych błędnie twierdząc, iż okoliczności zostały dostatecznie wyjaśnione,

5) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 193 O.p. w zw. z art. 88 ust. 3a lit. a) ustawy o VAT, przez uznanie ksiąg i ewidencji za nierzetelne,

6) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3 a lit. a) ustawy o VAT poprzez nieprawidłowe uznanie, że wystawione przez [...] S.A. faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Ponadto, na potwierdzenie wykonywania przez [...] S.A. prac, pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych w skardze świadków.

W ocenie pełnomocnika, organ II instancji swoje działania ograniczył do analizy zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego oddalając składane przez skarżącego wnioski dowodowe.

Nadto pełnomocnik wskazał, że organy obu instancji ustaleń w sprawie dokonały na podstawie przesłuchania podatnika i dokumentacji zgromadzonej w trakcie innych postępowań prowadzonych przeciwko [...] S.A., z których to materiałów, nie wynika jednak, że Spółka nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej, nie zatrudniała pracowników, nie posiadała technicznych możliwości do wykonywania zleceń na rzecz skarżącej. Według strony, z akt sprawy wynika, że jest to spółka o uznanej renomie, o czym świadczą protokoły przesłuchań, z których wynika, że [...] S.A. była zaangażowana w wiele intratnych kontraktów, w tym także dla wojska (por. protokół przesłuchania [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.). Zdaniem pełnomocnika skarżącego, podatnik nie musi mieć wiedzy, kto faktycznie (personalnie) wykonuje prace. Ponadto, rozliczeń podatnik dokonuje z kontrahentem jako ze spółką, a nie z poszczególnymi osobami czy też podwykonawcami przesianymi przez kontrahenta do wykonania prac.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, ograniczenie się organów podatkowych wyłącznie do analizy dokumentacji zgromadzonej na potrzeby innych postępowań i zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonych zastrzeżeń stanowi naruszenie art. 122 O.p., przez nie zbadanie wszelkich okoliczności faktycznych sprawy, tj. kto jak nie [...] S.A. wykonała zlecone prace. Zdaniem pełnomocnika nie wyjaśniono i nie próbowano nawet wyjaśnić, czy osoby bądź firmy wykonujące prace (co jest bezsporne) , działają w imieniu i na rzecz [...] S.A.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego, pominięcie wnioskowanych dowodów narusza również przepisy wynikające z art. 180, 181, 187, 188 O.p., co pozbawia stronę możliwości potwierdzenia swoich zeznań i wykazanie, że to [...] S.A. wykonywała zakwestionowane prace.

Pełnomocnik wskazał, że w zastrzeżeniach do protokołu badania ksiąg oraz do zgromadzonego materiału kwestionował stanowisko organu I instancji, jednakże pozostało to bez odpowiedzi.

Według pełnomocnika skarżącego, organ kontroli skarbowej nie wykazał bezsprzecznie, że dopuścił się on zaniedbań świadczących o niedołożeniu należytej staranności przy współpracy z [...] S.A. Pełnomocnik podnosi także, że z posiadanych dokumentów rejestrowych Spółki wynika, że posiada ona ogromny kapitał zakładowy, a w wyniku wykonywania kolejnych prac wzrastało zaufanie do Spółki i brak było przesłanek do tego, aby nabrać podejrzeń, że Spółka nie wypełnia swoich obowiązków jako podatnik.

Pełnomocnik zauważył, że z skarżący z innymi kontrahentami współpracuje na takiej samej zasadzie jak ze Spółką. Najczęściej kontaktuje się tylko z jedną osobą, a przed rozpoczęciem współpracy cyt.: "(...) nie poznaje prezesa i nie odwiedza siedziby firmy (...). Dla skarżącego ważne było, że pracownicy na budowach się pojawiali i prace rzetelnie wykonywali (...)".

W ocenie pełnomocnika, pozbawienie skarżącego na podstawie art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez [...] S.A. jest bezpodstawne. Organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, aby podatnik zmierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towar lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik posiadał potwierdzające to dokumenty.

Dodatkowo, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w aktach sprawy widnieje informacja o zaginięciu dokumentacji księgowej [...] S.A. i jego zdaniem organy podatkowe winny żądać jej odtworzenia w celu ustalenia, kto w ramach Spółki wykonywał prace dla A..

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że UKS prowadzi wobec skarżącego postępowania za lata 2009-2012, a decyzje wydane przez organ I instancji zostały uchylone przez organ odwoławczy. Nadto pełnomocnik oświadczył, że pełnomocnictwo do występowania w imieniu skarżącego złożył jeszcze przed [...] kwietnia 2013 r., ale nie dysponuje jego odpisem. To pełnomocnictwo było związane z tym, że kancelaria prowadzi także księgi podatkowe skarżącego.

Ustosunkowując się do tych twierdzeń, w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, że w istocie decyzjami z dnia [...] października 2014 r. uchylono decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], ale przyczyną uchylenia były względy proceduralne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Badając zaskarżoną decyzję według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie, w którym uchybiono regułom prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone postępowanie, nie czyniło zadość zasadom procesowym przewidzianym w przepisach O.p.

Zarzuty skargi koncentrują się wokół naruszenia przez organy podatkowe przepisów dotyczących zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), przeprowadzania dowodów ( art. 180, art. 181, art. 188 O.p), zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.).

W ocenie Sądu, podniesione zarzuty są zasadne. W związku z tym stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na dokonanie właściwej oceny decyzji organu I instancji

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy w okresie objętym przedmiotowym postępowaniem skarżącemu przysługiwało prawo do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług, wykazanego na fakturach VAT wystawionych na rzecz strony przez [...] S.A. na wartość netto ogółem [...] zł i podatek VAT 22% [...] zł.

Organy uznały, że te faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego brak podstaw do stwierdzenia z całą pewnością, iż ta konkluzja organów podatkowych jest zasadna

Organy dokonały ustaleń na podstawie dokumentacji i dowodów zgromadzonych w trakcie innych postępowań prowadzonych przeciwko Spółce. Podkreślić należy, iż w większości dowody te nie dotyczyły badanego okresu, a tym bardziej podatnika. Organy założyły, iż Spółka nie prowadziła działalności, a więc nie mogła wykonywać prac potwierdzonych wystawionymi fakturami. Te twierdzenia organów oparte zostały na wybranych zeznaniach świadków przesłuchiwanych przez inne organy i w innych sprawach. I jakkolwiek, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, to organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Mając na względzie powyższe, nie sposób uznać, iż wnioski organów podatkowych oparte o niepełny materiał dowodowy są zasadne. Organy, oprócz włączenia do akt sprawy materiałów z innych postępowań, nie przeprowadziły żadnych innych działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Pomimo wniosków zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącego, organy nie przeprowadziły żadnych innych dowodów. Ponieważ organy nie kwestionowały wykonania prac, nie doszło też do weryfikacji tych prac u inwestorów. Zaznaczyć należy, iż organy podatkowe oparły swoje ustalenia na zeznaniach świadków w innych sprawach, którzy nie wypowiadali się konkretnie na temat skarżącego. Poza stwierdzeniem, że nie dano wiary zeznaniom skarżącego, organy nie ustosunkowały się do jego twierdzeń, nie próbowały ich nawet w żaden sposób zweryfikować. Organy nie przeprowadziły żadnej czynności w tym zakresie, z góry zakładając, że Spółka nie wykonywała tych prac.

Jedynym dowodem przeprowadzonym bezpośrednio przez organy kontroli skarbowej na potwierdzenie transakcji ze Spółką było przesłuchanie skarżącego. Organy nie przeprowadziły żadnych innych działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Pomimo wniosków zgłaszanych przez pełnomocnika skarżącego, organy nie dokonały weryfikacji wykonywanych u inwestorów prac.

W ocenie Sądu, takie działanie organów narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego.

Już w zastrzeżeniach do protokołu badania ksiąg pełnomocnik skarżącego zakwestionował rzetelność sporządzonego protokołu, podnosząc, iż kontrolujący nie przeanalizowali każdego zlecenia oddzielnie, a jedynie arbitralnie uznali, że prac nie wykonała Spółka. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wnioskowanych świadków. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] odmówił przeprowadzenia tych dowodów na okoliczność potwierdzenia zeznań podatnika, rzetelności ksiąg oraz wykonywania przez Spółkę prac potwierdzonych dokumentacją, gdyż te okoliczności są wystarczająco potwierdzone innymi dowodami. Ponowne postanowienie w tej kwestii zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2014 r.

Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie w sprawie, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Dokonując oceny żądania strony przeprowadzenia dowodu organ musi uwzględnić znaczenie przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów. Jeżeli ustali, że żądanie strony dotyczy okoliczności, które już zostały ustalone wyczerpująco innymi dowodami odmawia uwzględnienia wniosku. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej powinien być przeprowadzony. Odmowa przeprowadzenia dowodu w okolicznościach niniejszej sprawy narusza przepis art. 188 O.p. Organ odmawiając przeprowadzenia tych dowodów stanął na stanowisku, że prac tych nie wykonała Spółka. Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego ponownie wniósł o przeprowadzenie dowodów, argumentując to nie tylko potwierdzeniem wykonania prac, ale także potwierdzeniem ich wykonania przez Spółkę.

Uwzględniając powyższe, uznanie tylko na podstawie dokumentacji zgromadzonej na potrzeby innych postępowań, iż Spółka nie wykonała wskazanych w fakturach prac, zwłaszcza w świetle zeznań skarżącego i załączonych przez niego dokumentów, świadczy o braku rzetelności prowadzonego postępowania. Podkreślenia wymaga fakt, iż organy podatkowe nie zanegowały faktu wykonania prac, twierdząc, że nie wykonała ich Spółka. Zgłaszane wnioski dowodowe miały potwierdzić tą okoliczność.

Organy na podstawie zebranych dokumentów, głównie protokołów przesłuchań z innych postępowań przyjęły, iż Spółka nie prowadziła żadnej działalności. Z protokołu przesłuchania [...] wynika, że Spółka była zaangażowana w wiele intratnych wielomilionowych kontraktów, w tym także dla wojska. Wbrew twierdzeniu organów podatkowych Spółka miała możliwości logistyczne, techniczne i finansowe do realizacji robót. Spółka zatrudniała także pracowników i wypłacała im wynagrodzenie, i to w znacznej wysokości.

Ograniczenie się organów podatkowych wyłącznie do analizy dokumentacji zgromadzonej na potrzeby innych postępowań i zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonych zastrzeżeń stanowi naruszenie art. 122 O.p., albowiem nie zbadano wszelkich okoliczności faktycznych sprawy. Skoro organy nie kwestionują wykonania prac wykazanych w fakturach to należało umożliwić skarżącemu wyjaśnienie kto jak nie [...] S.A. wykonała zlecone prace. W ocenie Sądu organy podatkowe nie wyjaśniły, a nawet nie próbowały wyjaśnić, czy osoby bądź firmy wykonujące prace działały w imieniu i na rzecz [...] S.A.

Pominięcie wnioskowanych dowodów narusza również przepisy wynikające z art. 180, 181, 187, 188 O.p., co pozbawia stronę możliwości potwierdzenia swoich zeznań i wykazanie, że to [...] S.A. wykonywała zakwestionowane prace.

Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że w sprawie wyczerpano wszystkie możliwości zmierzające do ustalenia przebiegu zdarzeń gospodarczych, a dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego pozwala na odniesienie się do zastosowanych przepisów prawa materialnego.

W związku z tym przedwczesne byłoby zajęcie stanowiska w kwestii zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd jednak zauważa, że generalnie jest tak, że podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia podatku, wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku, gdy wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie przez nabywcę fakturą, wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi per se prawa do odliczenia podatku, jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy.

W tym względzie należy więc podzielić stanowisko organów. Istnieje pewne odstępstwo od tak rozumianej zasady, a mianowicie związane z dobrą wiarą po stronie kupującego.

Podkreślenia wymaga, że podatek VAT jest podatkiem zharmonizowanym, a co za tym idzie sądy administracyjne dokonując kontroli legalności decyzji dotyczących tego rodzaju daniny publicznoprawnej, są zobligowane do konfrontowania przepisów krajowych z regulacjami unijnymi oraz orzecznictwem TSUE.

To, że prawo do odliczenia podatku naliczonego może zależeć od dobrej wiary, wynika z szeregu wyroków TSUE oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tle tych orzeczeń przyjąć należy, że w konkretnej sprawie niezbędne jest jednoznaczne dokonanie oceny jaki stan faktyczny miał miejsce, a tego w niniejszej sprawie nie ustalono.

Należy jednak podkreślić, iż organ kontroli skarbowej rozstrzygając o pozbawieniu skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego z kwestionowanych faktur, skoncentrował się głównie na działalności Spółki i nie zbadał spornych transakcji z perspektywy skarżącego. Podnosząc, że Spółka wystawiała skarżącemu faktury nie świadcząc usług, organy nie wykazały bezsprzecznie, że skarżący dopuścił się zaniedbań świadczących o niedołożeniu należytej staranności przy współpracy z [...] S.A. Skarżący zeznał, że wcześniej współpracował ze Spółką przez szereg lat, a współpracę nawiązał dlatego, że zarekomendowano mu Spółkę, jako podmiot rzetelny i fachowy. Z dokumentów rejestrowych Spółki wynikało, że jest to duża spółka i posiada ona ogromny kapitał zakładowy. Nie można zatem wykluczyć twierdzeń skarżącego, że w wyniku wykonywania kolejnych prac wzrastało jego zaufanie do Spółki i brak było przesłanek do tego, aby nabrać podejrzeń, że Spółka nie wypełnia swoich obowiązków jako podatnik.

Z zeznań skarżącego wynika, że skarżący z innymi kontrahentami współpracuje na takiej samej zasadzie jak ze Spółką. Najczęściej kontaktuje się tylko z jedną osobą, a przed rozpoczęciem współpracy nie poznaje prezesa i nie odwiedza siedziby firmy. Dla skarżącego ważne było, że pracownicy pojawiali się na budowach i rzetelnie wykonywali prace. Skarżący nie musiał mieć wiedzy o nierzetelności Spółki w rozliczeniach podatkowych.

Podkreślić należy, że w aktach sprawy widnieje informacja o zaginięciu dokumentacji księgowej [...] S.A., a z dokumentacji tej mogłoby wynikać, kto w ramach Spółki wykonywał prace dla A..

Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy winien uzupełnić materiał dowodowy o przeprowadzenie dowodu z zeznań wnioskowanych przez skarżącego świadków. Dopiero o tak uzupełniony materiał dowodowy możliwe będzie ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w punkcie I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach Sąd orzekł jak punkcie III wyroku.