Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 208/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44 ust. 3;
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
article: art. 29 ust. 1 i ust. 2;
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 1 i ust. 3;
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1 i ust. 3;
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia ... nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego za 2019 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Dyrektor S Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. (Dyrektor) decyzją z ...nr ... utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Kierownik) z .... nr ... o ustaleniu M. P. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) za rok 2019 w wysokości 51.972,18 zł

1.1 Organ ustalił, że 30 maja 2019 r. M. P. złożył wniosek

o przyznanie płatności na rok 2019. Strona zadeklarowała w ramach płatności

rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) realizację wariantu 4.3 Murawy na działkach rolnych o powierzchni 18,00 ha oraz wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże na działkach rolnych o powierzchni 36,82 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr ... i ... w obrębie G., w gminie S., powiat k., województwo s.

W dniu 29 listopada 2019 r. stronie została wypłacona zaliczka na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w łącznej wysokości 51.972,18 zł, w tym 19.452,79 zł z tytułu wariantu 4.3 Murawy Natura 2000 oraz 32.519,39 zł z tytułu wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże Natura 2000.

1.2 Do Agencji 18 grudnia 2019 r. wpłynęło zawiadomienie z Prokuratury Okręgowej w T., sygn. akt ... o przesłaniu aktu oskarżenia przeciwko R. P. i innym (w tym M. P.) oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 297 § 1 kk i art. 233 § 6 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.

Kierownik przeprowadził postępowanie zakończone decyzją z .... nr ..., którą odmówił stronie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019.

1.3 Decyzją z .... kierownik ustalił rolnikowi kwotę nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 w łącznej wysokości 51.972,18 zł.

Dyrektor wskazał, że wypłacone wnioskodawcy środki publiczne za rok 2019 w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej pochodzą ze środków

z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa

w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505, t.j.) dalej “ustawa o Agencji". Organ powołał przy tym treść ww. regulacji stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz art. 38a ust. 1 i ust. 3 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 182) dalej “ustawa o wspieraniu rozwoju", a także przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 października 2019 r.

w sprawie zaliczek na poczet pomocy finansowej w ramach niektórych działań

i poddziałań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 za 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1941) określające tryb wypłacania i wysokość zaliczek.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z § 1, § 2 i § 3 ww. rozporządzenia zaliczka na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w kwocie 51.972,18 zł została 29 listopada 2019 r. przekazana na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W przedmiotowym postępowaniu organ był zobowiązany do ustalenia, czy M. P. pobrał nienależne płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne za rok 2019.

Na podstawie art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (Kpa), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych. W niniejszej sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne za rok 2019 nie zostały stronie przyznane, zatem wszczęcie i prowadzenie postępowania mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności uznano za prawidłowe.

1.4 Dyrektor powołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

(Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze. zm.) oraz art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1307/2013 zawierający definicje: rolnika, gospodarstwa rolnego, działalności rolniczej.

Okolicznością bezsporną jest, że rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2019. Kierownik przekazał na rachunek bankowy strony zaliczkę na poczet tych płatności. Natomiast w toku postępowania administracyjnego, w sprawie przyznania przedmiotowej płatności na rok 2019, po uwzględnieniu zebranego materiału dowodowego świadczącego o tym, że rolnik

w 2019 r. nie prowadził działalności rolniczej, a nadto wraz z R. P. wykreował sztuczne warunki otrzymania płatności, decyzją z .... Kierownik odmówił stronie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2019. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony od ww. decyzji, Dyrektor decyzją

z ... nr .... utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

1.5 Dyrektor podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu stanowi postępowanie odrębne od postępowania w przedmiocie przyznania płatności. W konsekwencji strona w niniejszym postępowaniu nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko decyzji o przyznaniu płatności.

W niniejszej sprawie podstawą wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności była odmowa przyznania płatności na rok 2019. W obliczu odmowy przyznania stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2019, przekazana na konto strony zaliczka w łącznej kwocie 51.972,18 zł na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej jest kwotą nienależną wobec tego jej odzyskanie w ocenie organu było zasadne.

1.6 Dyrektor stwierdził ponadto, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu: pomyłka organu (art. 7 ust. 3 Rozporządzenia

nr 809/2014), wysokość kwoty zwrotu (art. 44 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju), przedawnienie (art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95).

2. Na powyższą decyzję M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy:

a) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie

i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez całkowite zaniechanie samodzielnego i niezależnego zebrania własnego materiału dowodowego oraz jego rozważenia, koniecznego dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, podczas gdy organ oparł się wyłącznie na dokumentacji pozyskanej z akt postępowania przygotowawczego oraz akt sądowych sprawy karnej ... prowadzonej przed Sądem Okręgowym w K..., które zostały włączone jako materiał dowodowy w sprawie;

b) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów wyrażającą się w mechanicznym

i bezkrytycznym recypowaniu przez organ wszelkich ustaleń poczynionych przez organy ścigania, tj. Komendę Wojewódzką Policji w K. oraz Prokuraturę Okręgową w T., a także przez Sąd Okręgowy w K. w postępowaniu karnym ..., zwłaszcza w sytuacji gdy rzeczone postępowanie karne nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone, co w rezultacie doprowadziło organ do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że w niniejszej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celem danego wsparcia;

c) art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku pełnomocnika strony w przedmiocie odebrania wyjaśnień od skarżącego

w późniejszym terminie, aniżeli wyznaczony przez organ, z uwagi na pozostawanie przez pełnomocnika strony w izolacji domowej w związku z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, co spowodowało naruszenie zasady wysłuchania stron;

d) art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, w sytuacji, gdy organ nie potraktował przedmiotowej sprawy w sposób indywidualny i bezstronny, zrównując ją z innymi sprawami dotyczącymi skarżącego M. P. jak i dotyczących I. D., D. H. oraz S. S., w których to sprawach ustalone fakty i okoliczności były odmienne;

e) art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym w K. postępowanie karne o sygn. ..., w którym skarżący M. P. jest oskarżonym, a dopiero prawomocne orzeczenie sądu w sprawie karnej może stanowić podstawę do uznania w/w osoby za winną zarzucanych mu czynów;

2) prawa materialnego:

a) art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) i Rady (UE) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyznać jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, gdyż warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa, a zatem zaliczka wypłacona w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 jest nienależna;

b) art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 poprzez zastosowanie przewidzianej w nim sankcji pomimo oczywistego braku wystąpienia koniecznych przesłanek, określonych w hipotezie normy prawnej tam wyrażonej;

c) art. 336 k.c. poprzez uznanie wbrew definicjom, że zachowanie skarżącego nie spełnia kryteriów posiadania i tym samym należy utożsamiać to ze sztucznie wytworzonymi warunkami, co w dalszej kolejności w ocenie organu miało stanowić zamiar oszukańczy po stronie skarżącego, podczas gdy już pobieżna analiza uznanego za wiarygodny w tej części materiału dowodowego w sprawie prowadzi do wniosku, że zachowanie skarżącego i manifestowane przez niego czynności na gruncie stanowią elementarne znamiona posiadania sensu largo, o jakim mowa

w dyspozycji art. 336 Kodeksu cywilnego.

2.1 W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ dopuścił w sprawie jako dowody wiele notatek urzędowych, w tym notatkę urzędową dotyczącą protokołów przesłuchań pracowników ARiMR, wykonujących czynności służbowe związane

z kontrolą działek R. P. objętych dofinansowaniem. Zastąpił dowód

z przesłuchania świadków zwykłą notatką, co w sposób rażący narusza przepisy.

Z wyjaśnień oskarżonych oraz depozycji świadków wynika, że skarżący był faktycznym posiadaczem zgłoszonych we wnioskach do ARiMR działek. Wykonywał wszelkie prace mające na celu utrzymanie gruntów zgodnie z wymogami - w postaci koszenia, utrzymywania przedmiotowych działek w należytym stanie, systematyczne ich doglądanie, utrzymanie siedlisk. Organ pominął potwierdzające te okoliczności zeznania świadków złożone w sprawie ...: T. S., A. J., A. L., E.P., S.K., S. P., A. K.

2.2 Organ ponadto miał wiedzę, że to R. P. działał jako ustanowiony

w sprawach związanych z ARiMR pełnomocnik. Normalnym i powszechnym zjawiskiem jest uzyskiwanie pomocy od ojca, np. poprzez pomoc w weryfikacji wypełnionych przez M. P. deklaracji w wariantach rolno-środowiskowych, a powiązania rodzinne nie oznaczają stanowiska przyjętego przez organ

o stworzeniu sztucznych warunków. Nieuprawnione jest wnioskowanie organu na temat rachunków bankowych. Kwoty przekazywane przez ARiMR na te rachunki założone przez skarżącego były wypłacane i spożytkowane na utrzymanie działek oraz własne wydatki - zgodnie z zeznaniami skarżącego. Nie ma żadnych dowodów na to, by skarżący kiedykolwiek przekazywał wypłacone środki pieniężne uzyskane z dotacji R. P.

2.3 Uzasadniając zarzut naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. skarżący wskazał, że darzy zaufaniem konkretnego pełnomocnika i nie wyraził zgody na ustanowienie zastępstwa. W wyniku odmowy przeprowadzenia dowodu

z wyjaśnień skarżącego, strona pozbawiona została możliwości wykazania stosownych okoliczności potwierdzających fakt, że działała w zgodzie z przepisami zarówno prawa krajowego jak i prawa wspólnotowego w zakresie ubiegania się

o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

2.4 Organ nie potraktował przedmiotowej sprawy w sposób indywidualny

i bezstronny, zrównując sprawę z innymi dotyczącymi I. D., D. H. i S. S. W przeciwieństwie do tych osób, skarżący faktycznie posiadał zadeklarowane działki i realizował na nich wszelkie prace agrotechniczne zgodnie z wymaganiami.

2.5 W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu.

3.2 Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2019.

Tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje ustawa z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (j.t. Dz. U. z 2019, poz. 1505) dalej "ustawa o Agencji". Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych

z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych,

o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2). Na gruncie prawa unijnego obowiązek zwrotu pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości pomocy wynika z przepisu art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, stanowiącego, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.

3.3 Sąd stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko organu, według którego

w kontrolowanej sprawie doszło do wypłaty nienależnej płatności

rolno-środowiskowo-klimatycznej. Z akt sprawy wynika bowiem, że na podstawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wypłacono skarżącemu zaliczkę na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą wnioskował skarżący

w kwocie 51.972,18 zł. Wypłacone wnioskodawcy środki publiczne za rok 2019 pochodzą ze środków z EFRROW oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, to jest z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1

i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji .... wydał decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2019. Organ II instancji decyzją

z .... nr ... utrzymał w mocy ww. decyzję.

Ostateczna decyzja o odmowie przyznania płatności z .... stanowi konsekwencję ustalenia, że skarżący nie jest rolnikiem w rozumieniu

art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1307/2013 oraz że działał w ramach sztucznych warunków w rozumieniu art. 60 Rozporządzenia Nr 1306/2013, stworzonych

w sprzeczności z celami wsparcia.

W przypadku, gdy rolnikowi została wypłacona zaliczka na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2019 r. na podstawie art. 38a ustawy

o wspieraniu rozwoju oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 października 2019 r. w sprawie zaliczek, a następnie została wydana decyzja odmawiająca przyznania tej płatności, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji.

Zdaniem sądu, poczynione w sprawie ustalenia dawały organom wystarczającą podstawę do przyjęcia, że otrzymana przez skarżącego zaliczka

na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 r. w kwocie

51.972,18 zł została nienależnie wypłacona, zatem musiała podlegać zwrotowi

w trybie art. 29 ust 1 i 2 ustawy o Agencji.

3.4 Rozstrzygając kwestię zwrotu nienależnie pobranych płatności organ ponadto prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie zachodziły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu zaliczki.

Stosownie do art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Nr 809/2014 obowiązek zwrotu,

o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak

w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja

o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, że zaliczka na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wypłacona 29 listopada 2019 r. nie wynikała

z błędu organu, bowiem w dniu wypłaty zaliczki organ I instancji nie posiadał wiedzy o tym, że strona stworzyła sztuczne warunki otrzymania płatności. O okolicznościach mogących stanowić podstawę odmowy przyznania płatności organ dowiedział się

18 grudnia 2019 r., kiedy otrzymał zawiadomienie o przesłaniu aktu oskarżenia przeciwko M. P. i innym oskarżonym, a następnie w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego.

W niniejszej sprawie na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota zaliczki na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w łącznej wysokości 51.972,18 zł. Kwota ta jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro. W konsekwencji w sprawie nie wystąpiła przesłanka wyłączająca zwrot określona w art. 44 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju. Stosownie do powołanej regulacji w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i Rozporządzenia

nr 1306/2013, organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji, odstępuje od ustalenia nienależnych kwot pomocy, tj. jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta

w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek.

Organ zbadał również kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu płatności

w oparciu o art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95, który stanowi, że okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub w części ze środków unijnych wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie, jak trafnie ustalono, za dzień dopuszczenia się nieprawidłowości

w przypadku 2019 r. uznać należy dzień złożenia wniosku, tj. 30 maja 2019 r., a więc upływ terminu przedawnienia mógłby nastąpić najwcześniej w dniu 30 maja 2023 r. Zatem czteroletni okres przedawnienia jeszcze nie upłynął, co również prawidłowo stwierdził organ.

3.5 Mając na uwadze zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego należy wskazać, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, na podstawie którego organ ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przedmiotem badania w tym postępowaniu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących

z wymienionych w tym przepisie funduszy. Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia

i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot.

W postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach natury faktycznej i prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 listopada 2019 r. I GSK 1493/18 i I GSK 1526/18, z 28 czerwca 2019 r. I GSK 192/18 i I GSK 1523/18, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Zarzuty zawarte w skardze to w istocie zarzuty skierowane przeciwko ustaleniom organu poczynionym w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu I instancji z .... o odmowie przyznania płatności. Kwestionują bowiem przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie ustaleń dotyczących przesłanki posiadania przez skarżącego gruntów zadeklarowanych do płatności,

a także interpretacji terminu "posiadania" oraz zastosowania w sprawie

art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) i Rady (UE) nr 1306/2013

i art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95, określających konsekwencje działania w ramach "sztucznych warunków".

Wymaga wyjaśnienia, że decyzja z .... stanowiła jedynie podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w którym to strona nie może skutecznie podnosić zarzutów dotyczących postępowania zakończonego ww. decyzją odmawiającą przyznania płatności. Oznacza to, że sąd w niniejszej sprawie nie jest władny badać zasadności podjętego w tamtej sprawie rozstrzygnięcia. Kognicja sądu podlega jedynie ustalenie, czy takie orzeczenie zostało wydane i czy w związku z nim zaszła sytuacja tego typu, że płatność została pobrana nienależnie.

3.6 Podsumowując, w niniejszej sprawie nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji wskazuje na fakty, które organ odwoławczy trafnie ocenił jako podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

3.7 Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.