Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1398/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 183 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. D. M. A. M. Spółki jawnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1316/11 w sprawie ze skargi N. D. M. A. M. Spółki jawnej w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w S. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. D. M. A. M. Spółki jawnej w S. na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy w S. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1316/11, oddalił skargę N. D. M., A. M. Spółki Jawnej w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w S. z dnia [...] września 2011 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, z następującym uzasadnieniem.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S., na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), art. 93 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zm.; dalej: u.t.d.), powołując się na ustalenia protokołu z kontroli z dnia [...] marca 2011 r., nałożył na Spółkę N. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł, obejmującą kary pieniężne z tytułu:

1) skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 7.750 zł;

2) skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 18.900 zł;

3) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu (powyżej 4,5 godziny) bez wymaganej przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 9.350 zł;

4) przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego w kwocie 2.700 zł;

5) przekroczenia łącznego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przy wykonywaniu przewozu drogowego w kwocie 4.900 zł.

Podstawą do określenia wysokości nałożonych kar był załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Inspektor wskazał, że łączna suma kary wynikającej ze stwierdzonych podczas kontroli naruszeń wynosi 43.600 zł, jednakże z uwagi na art. 92 ust. 2 pkt 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć 30.000 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w S., decyzją z dnia [...] września 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i pkt 8, art. 92 ust. 2 pkt 2, art. 92 ust. 4 u.t.d. oraz Ip. 10.1 lit. a i b, lp. 10.2 lit. a i b, Ip. 10.3 lit. a i b, Ip. 10.4 lit. a i b, Ip. 10.5 lit. a i b załącznika do tej ustawy, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 7, art. 8 ust. 1-5, art. 8 ust. 6-9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L.102 z dnia 11.04.2006 r.), a także powołując się na art. 19 ust. i pkt 5 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, orzekł:

- w części dotyczącej naruszeń polegających na: skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę L. S. w okresie od godz. 00:00 dnia [...]12.2010r., do godz. 24:00 dnia [...]12.2010 r., za które kara pieniężną wynosiła 750 zł - o uchyleniu tej kary,

- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 30.000 zł.

Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy organ I instancji nie naruszył przepisu art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) 561/2006, zgodnie z którym jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Organ wskazał, że wszczęcie postępowania nie jest tożsame z wszczęciem kontroli. Postępowanie administracyjne zostaje wszczęte po przeprowadzeniu kontroli, o ile kontrola wykaże nieprawidłowości zagrożone karą. Postępowanie prowadzi się celem rozstrzygnięcia sprawy przed organami administracji państwowej lub przed innymi organami państwowymi. W przypadku przeprowadzenia kontroli, w wyniku której nie stwierdzono nieprawidłowości, nie wszczyna się postępowania administracyjnego. Przepisy prawa nie zawierają zakazu ponownego przeprowadzenia kontroli, niezależnie od tego czy kontrolę miałby przeprowadzać ten sam organ, czy też organ innej instytucji. Organy państwowe nie są związane ustaleniami kontrolnymi, poczynionymi przez inne organy.

Organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie nr 561/2006 dopuszcza możliwość odstąpienia przez kierowcę od przestrzegania obowiązujących przepisów w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju. W takim przypadku obowiązkiem kierowcy jest wskazanie powodów takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zdaniem organu przesłuchanie świadków byłoby wskazane zatem jedynie w sytuacji przedłożenia przez podmiot kontrolowany pisemnych wyjaśnień kierowcy, niezrozumiałych dla kontrolującego. Powyższej procedury postępowania nie można jednak odnieść do sytuacji, w której kierowcy wskazują powody odstępstwa dopiero w trakcie postępowania odwoławczego od nałożonej w formie decyzji administracyjnej kary pieniężnej. Sporządzanie przedmiotowych wyjaśnień przez kierowców, za okres sprzed kilku miesięcy i przedkładanie ich przez stronę w trakcie postępowania odwoławczego narusza obowiązujący w tym zakresie art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz wskazuje, iż kierowcy, nie dokonując bieżących wyjaśnień, uzasadniających odstępstwo od przestrzegania przepisów, świadomie to ignorują lub też nie mają świadomości popełnianych naruszeń, co ma wpływ na bezpieczeństwo na drodze.

Ustalenie stanu faktycznego zostało dokonane na podstawie danych zawartych w karcie kierowcy, przekazanych Inspektorowi przez przedsiębiorcę.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dopuszczalnego minimalnego tygodniowego odpoczynku kierowcy, organ – w oparciu o analizę danych zawartych w plikach z kart kierowców z okresu objętego kontrolą (od dnia [...]04.2010 r. do dnia [...]12.2010 r.) – stwierdził, że w większości przypadków kierowcy nie wykonali wymaganego przepisami prawa odpoczynku tygodniowego, tylko w przypadku kierowcy L. S., wobec braku możliwości ustalenia stanu faktycznego (ppkt. 8 decyzji), należało przychylić się do stanowiska strony. W pozostałym zakresie organ odwoławczy stwierdził prawidłowe nałożenie kar na przedsiębiorcę przez organ I instancji.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ocenił, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia przywołanych przepisów.

W oparciu o ponownie wykonaną analizę danych zawartych w plikach z kart kierowców z okresu objętego kontrolą oraz przedłożonej w toku kontroli dokumentacji Okręgowy Inspektor Pracy potwierdził niemal w całości wykazane w decyzji ustalenia organu I instancji oraz uznał, że zawarte w kontrolowanej dokumentacji wyjaśnienia kierowców w zakresie dokonanych odstępstw od norm czasu jazdy i odpoczynku nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Kierowcy wielokrotnie skrócili dzienny czas odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego. W wydanej decyzji organ II instancji w oparciu o analizowaną dokumentację przedstawił własne ustalenia i oceny w odniesieniu do każdego przypadku opisanego w decyzji I instancji.

Stwierdzone nieprawidłowości wynikają z materiału dowodowego, który został opisany w protokole kontroli, zebranego przez Inspektora Pracy podczas czynności kontrolnych, czyli z danych cyfrowych przekazanych przez kontrolowanego. Ponadto strona nie kwestionowała, że doszło do naruszenia przywołanych przepisów. Mając powyższe na względzie, Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zasadnie nałożył na stronę kary pieniężne w wysokości określonej w poszczególnych punktach decyzji za powyższe naruszenia.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 93 § 1 ustawy o transporcie drogowym, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Art. 93 ust. 7 tej ustawy stanowi, że przepisów art. 93 ust. 1-3 nie stosuje się, jeśli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio. Natomiast przepis art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 stanowi, że pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Ponadto w przypadku zastosowania się do poleceń właściwych służb lub innych osób na parkingach bądź terminalach, dla uwiarygodnienia przyczyn odstępstwa od przepisów kierowca, w razie możliwości, winien również uzyskać stosowną adnotację tych osób.

Przedsiębiorstwo musi zatem tak organizować pracę, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia i aby spełnić wymagania załadowców oraz firm ubezpieczeniowych w zakresie bezpieczeństwa w czasie postojów. Natomiast kierowca musi bezwzględnie przestrzegać przepisów i nie przekraczać dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu, za wyjątkiem wystąpienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności, gdy nie jest w stanie przestrzegać rozporządzenia bez powodowania zagrożenia dla bezpieczeństwa drogowego, bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku. Jeśli kierowca zdecyduje, że konieczne jest odstępstwo od rozporządzenia i że nie będzie ono zagrażało bezpieczeństwu drogowemu, musi wskazać odręcznie charakter odstępstwa i jego przyczyny (w jakimkolwiek języku wspólnotowym, na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo w planie pracy), natychmiast po zatrzymaniu się.

W niniejszej sprawie, wbrew dyspozycji art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowcy w żadnym przypadku nie wskazali na wydruku z urządzenia rejestrującego powodów odstępstwa od przestrzegania norm socjalnych, które w najmniejszym stopniu uzasadniałyby niezastosowanie się do obowiązujących przepisów, rejestrującego najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Organ podkreślił, że skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawili dowodów wskazujących na podjęcie działań organizacyjnych w celu zapewnienia przestrzegania przepisów socjalnych (poprzez właściwy dobór kierowców i odpowiednie ułożenie planu ich pracy), co mogłoby wyeliminować powtarzalność naruszeń.

Organ odwoławczy zauważył też, że organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. po uwzględnieniu uzasadnionych jako odstępstwo zdarzeń oraz oczywistych błędów w operowaniu tachografem lub selektorem. Odniósł się do art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i uzasadnił swoje stanowisko, wskazując, że nie wystąpiły w przypadkach stwierdzonych naruszeń zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.

W związku z powyższym Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 30.000 złotych za naruszenia przewidziane pod Ip. 10.1 lit. a i b, Ip. 10.2 lit. a i b, Ip. 10.3 lit. a i b, Ip 10.5 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Ze względu na fakt, że łączna suma kary wynikającej z naruszeń stwierdzonych w zaskarżonej decyzji wynosiła 43.600 zł, a z uwagi na art. 92 ust 2 pkt 2 u.t.d. stanowiący, że suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000 złotych – nałożono karę w takiej wysokości. Tym samym uchylenie kary w wysokości 750 zł za jedno naruszenie – jak wskazano w decyzji – nie wpłynęło na zmianę wysokości kary łącznej utrzymanej przez Okręgowego Inspektora Pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę N. D. M., A. M. Spółki Jawnej na powyższą decyzję.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie ze wskazanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 92 ust. 1 u.t.d. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów, m.in. o czasie pracy kierowców, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Jednocześnie w ust. 4 cyt. przepisu wskazano, iż wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa powyżej oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Stan faktyczny w sprawie ustalony został na podstawie protokołu kontroli. Zdaniem Sądu nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i nierozważenie przy rozpatrywaniu sprawy takich okoliczności jak adnotacje kierowcy na planie pracy, wydruki raportu ze specjalistycznego oprogramowania rozliczającego czas pracy kierowców, a nadto nieprzesłuchanie w charakterze świadków kierowców, których stwierdzone naruszenia dotyczyły, na okoliczność, że zaistniały okoliczności o których mowa w art. 92 a ust. 4 u.t.d.

Mając na uwadze przepisy art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 cyt. ustawy, Sąd I instancji stwierdził, iż przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę, jeżeli nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi kierowca lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi natomiast wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. że organizując przewóz, uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, by kierowca nie dopuścił się naruszeń w ww. zakresie, a jedynie wskutek niezależnych lub nadzwyczajnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przez kierowcę prawa w zakresie warunków wykonywania transportu. Z powołanych przepisów wynika zatem domniemanie odpowiedzialności przewoźnika (przedsiębiorcy) za naruszenie prawa przez kierowcę, gdyż to przewoźnik (przedsiębiorca transportowy) organizuje pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, w tym także w zakresie czasu pracy i wypoczynku kierowców. Domniemanie tej odpowiedzialności przewoźnika może być obalone. Ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy spoczywa na przedsiębiorcy. Należy zaznaczyć, iż oba wymienione przepisy mają charakter wyjątkowy, podlegają zatem interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa więc ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.

Wobec powyższego Sąd uznał, że samo wskazanie przez skarżącego okoliczności, które – jego zdaniem – zwalniają go z odpowiedzialności (jak specyfika rynku i warunków wykonywania transportu w określonych krajach, nie dające się przewidzieć korki, spóźnienia promów, przedłużenie odpraw celnych) samo w sobie nie jest wystarczające do zastosowanie przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie organ nie tylko zebrał w sposób wyczerpujący, ale i prawidłowo ocenił cały materiał dowodowy oraz ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że na przewoźniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby kierowcy mogli wykonywać powierzone zadania, bez naruszania przepisów o czasie pracy oraz czasie odpoczynku. Wynika to jednoznacznie z treści rozporządzenia nr 561/2006, które dopuszcza możliwość odstąpienia przez kierowcę od przestrzegania obowiązujących przepisów w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, zastrzegając jednak, że w takim przypadku obowiązkiem kierowcy jest wskazanie powodów takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Z powyższego wynika jednoznacznie, że aby dane naruszenie mogło być uznane przez osobę kontrolującą jako uzasadnione odstępstwo od przestrzegania przepisów, zwalniające od nałożenia kar na podstawie art. 92 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym, warunkiem koniecznym jest wskazanie przez kierowcę powodów takiego odstępstwa na wydruku z urządzenia rejestrującego, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Wskazanie przez kierowcę powodów odstępstwa później, a w szczególności dopiero w toku kontroli, nie spełnia tego warunku i wskazuje na to, że kierowca albo nie miał świadomości popełnionego naruszenia, albo fakt ten zlekceważył. Z tych samych względów niczego do sprawy nie wniosłyby przesłuchania kierowców w charakterze świadków. Sporządzanie przedmiotowych wyjaśnień przez kierowców za okres sprzed kilku miesięcy i przedkładanie ich przez stronę w trakcie postępowania odwoławczego, narusza obowiązujący w tym zakresie art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz wskazuje, iż kierowcy, nie dokonując bieżących wyjaśnień uzasadniających odstępstwo od przestrzegania przepisów, świadomie je ignorowali lub też nie mieli świadomości popełnianych naruszeń.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, iż w świetle stwierdzonych okoliczności odstępstw oraz regulujących powyższe kwestie przepisów unijnych, nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska strony skarżącej, że wystarczające jest wskazanie odstępstw w opracowywanym przez przedsiębiorcę planie pracy kierowcy.

Zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, przy czym kierowca zobowiązany jest wskazać powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ustalił na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, że w wielu przypadkach stwierdzonych naruszeń brak było w ogóle wydruków z urządzenia rejestrującego, w innych skontrolowanych przypadkach opisane przez kierowców wydruki potwierdzały jedynie aktywność wykazaną na karcie kierowcy, ale nie wskazywały przyczyn odstępstwa od przepisów. Nie mogą za takie być uznane stwierdzenia typu "dojazd do promu".

Ponadto, w wielu przypadkach wydruki z urządzenia rejestrującego nie zostały przez kierowców opisane. Wymogu określonego przepisem art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie spełniały opisy przyczyn odstępstw od przestrzegania przepisów dokonywane przez kierowców na wydrukach z tarcz programu komputerowego, w czasie analizy ich aktywności przez przedsiębiorcę, czy też w czasie trwania kontroli organu.

Obowiązkiem kierowcy wynikającym z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 było odręczne opisanie przyczyn odstępstw na wykresówce lub wydruku z urządzenia rejestrującego. Kierowca ma także obowiązek okazywać wykresówki i wydruki na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych, co wynika z art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. L. 370 z 31.12.1985 r.). W świetle treści art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ustalanie w postępowaniu prowadzonym przez inspektora pracy jakie były okoliczności i przyczyny ewentualnych odstępstw kierowców od przepisów nie powinno więc mieć miejsca. Konsekwencją tego jest odpowiedzialność przedsiębiorcy, który akurat tego typu uchybieniom ze strony kierowców mógł zapobiec poprzez odpowiedni instruktaż lub właściwe egzekwowanie obowiązków. Tymczasem przedsiębiorca (skarżący) powyższe uchybienia kierowców stara się usprawiedliwiać.

Zdaniem Sądu stwierdzenie skarżącego, iż sposób opisów dokonywanych przez kierowców na wykresówkach lub wydrukach urządzenia rejestrującego jest sprawą drugorzędną, świadczy to o niezrozumieniu istoty i celu omawianej regulacji. Przepisy te mają nie tylko charakter socjalny służący zabezpieczeniu interesów pracowniczych kierowców, ale mają także na uwadze cel ogólnospołeczny i gospodarczy, a w szczególności bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego i transportu.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 6 u.t.d. Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 oraz warunków w nich określonych – w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju kierowców. Stosownie natomiast do regulacji zawartej w art. 89a ww. ustawy inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i w trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. Zostały one określone w rozdziale 4 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W ocenie WSA zaskarżona decyzja nie wykazała naruszenia powyższych przepisów.

Sąd uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organy obu instancji wymieniły i opisały wszystkie stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli przypadki naruszenia przez kierowców przepisów ustawy i rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które uznano za niewątpliwe. W decyzji organu odwoławczego wskazano, na podstawie jakich dowodów stwierdzono w poszczególnych przypadkach naruszenie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W szczególności organ stwierdził, że we wskazanych przypadkach brak było wydruków z urządzenia rejestrującego, na których kierowcy powinni odręcznie wskazywać powody odstępstwa od przepisów, jak tego wymaga art.12 rozporządzenia 1 w (WE) nr 561/2006. Organ odwoławczy dokonał też oceny znajdujących się w materiale dowodowym sprawy opisanych wydruków z urządzenia rejestrującego, których opis nie wskazywał jednoznacznie i niewątpliwie na przyczynę odstępstwa bądź opisane na wydruku przyczyny odstępstwa nie zostały uznane za uzasadniające odstępstwo od przepisów w kontekście okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy wskazał zgodnie z art.107 § 3 k.p.a. przyczyny nieuwzględnienia przedstawionych bądź zawnioskowanych przez stronę dowodów, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 19 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, odnoszący się do przedstawionych w postępowaniu odwoławczym kserokopii protokołów kontroli kierowców przeprowadzonych przez inne organy, które nie stwierdzały naruszeń przepisów powyższego rozporządzenia. Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zdanie trzecie, jakiekolwiek naruszenie rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Powołany przepis dotyczy zatem nałożenia kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania w stosunku do tego samego podmiotu i zakresu, co potwierdza art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Sąd podzielił stanowisko organu, iż kontrola nie jest jeszcze postępowaniem. Jej celem jest stwierdzenie, bądź nie, okoliczności mogących wskazywać na istnienie naruszeń prawa, których następstwem winno być wszczęcie postępowania, w toku którego gromadzony i analizowany jest materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla subsumcji regulujących dane kwestie przepisów prawa. Nie można wobec powyższego przyjąć, że inspektor Państwowej Inspekcji Pracy naruszył art. 19 rozporządzenia WE nr 561/2006, gdyż z przedstawionych organowi protokołów kontroli różnych służb kontroli wynikało, że w stosunku do przedsiębiorcy – Spółki N. nie były wszczynane żadne postępowania, a tym bardziej obejmujące ten sam okres i przedmiot kontroli. W przedmiotowej sprawie inspektor Państwowej Inspekcji Pracy prowadził w stosunku do przedsiębiorcy postępowanie kontrolne, a następnie administracyjne zakończone wydaniem decyzji w sprawie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 30.000,00 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewozy drogowe, stwierdzone w toku tej kontroli.

Zdaniem Sądu nie należy tego utożsamiać z działaniami kontrolnymi innych służb wobec niektórych kierowców, tym bardziej że nie zostało w tych sprawach wszczęte żadne postępowanie administracyjne tożsame z będącym przedmiotem skargi i nie została nałożona na przedsiębiorcę transportowego kara finansowa.

Sąd zauważył ponadto, że żaden organ administracji publicznej w zakresie swej właściwości nie jest związany ustaleniami innego organu kontroli i samodzielnie dokonuje ustaleń w toku prowadzonej przez siebie kontroli. Uprawnienia Inspektora Pracy wynikają z cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Celem kontroli Inspektora Pracy było przestrzeganie przepisów o czasie pracy, w tym dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenił, że wskazani kierowcy naruszyli powołane wyżej przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w zakresie: tygodniowego czasu odpoczynku, dziennego czasu odpoczynku, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu (powyżej 4,5 godziny) bez wymaganej przerwy, przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu, przekroczenia łącznego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni. Konsekwencją dokonanych ustaleń jest odpowiedzialność przedsiębiorcy oparta na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 10 cyt. ustawy o transporcie drogowym.

Wobec powyższego za nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7,8,12 § 1 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, jakie były okoliczności i przyczyny ewentualnych odstępstw kierowców od przepisów o dopuszczalnym czasie pracy kierowców i minimalnych okresach odpoczynku oraz naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci przesłuchania wskazanych kierowców w charakterze świadków na okoliczność usprawiedliwionych przyczyn przekroczenia wskazanych w poszczególnych przypadkach norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynku.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych organ prowadzący postępowanie bada przestrzeganie przepisów dotyczących transportu w oparciu o zgromadzoną dokumentację i nie prowadzi postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenia przyczyn i okoliczności każdego naruszenia norm czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowców. Z tego punktu widzenia nie jest istotne, czy przekroczenie tych norm jest drobne, kilkuminutowe, czy wielogodzinne. Przepisy przewidują bowiem odpowiednią taryfikację kar z tytułu tych naruszeń.

Stosownie do wytycznych Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (sprawa C 235/94), oceniając zasadność odstępstwa od przepisów na podstawie art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 organ egzekwujący prawo musi poddać dokładnej analizie takie okoliczności jak :

- historię zapisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu przez kierowcę w celu sprawdzenia jego zwyczajowych zachowań oraz tego, czy zazwyczaj przestrzega on przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku i czy odstępstwo ma charakter wyjątkowy ;

- odstępstwo od ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może występować regularnie i musi być spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, takimi jak: poważny wypadek drogowy, ekstremalne warunki pogodowe, objazdy, brak miejsca na parkingu, itp. Powyższy wykaz wyjątkowych okoliczności ma charakter orientacyjny, natomiast należy przyjąć jako zasadę, że przyczyna ewentualnego odstępstwa od przepisowego czasu prowadzenia pojazdu nie może być wcześniej znana i nie można jej było przewidzieć;

- dzienne i tygodniowe ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu powinny być przestrzegane, czyli kierowca nie powinien mieć żadnych "oszczędności czasowych" z powodu przekroczenia ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu w poszukiwaniu miejsca parkingowego;

- odstępstwo od przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może prowadzić do ograniczenia wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku.

Z analizy akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji wynika, iż w przedmiotowej sprawie organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, kierując się również wskazanymi wyżej wytycznymi Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W ocenie Sądu trafny jest też wniosek organu, że naruszenia popełniane przez kierowców nie miały charakteru wyjątkowego i niedającego się przewidzieć, a występowały wielokrotnie.

Spółka N. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest:

1) art. 93 ust. 7 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, polegające na jego niezastosowaniu;

2) art. 19 cyt. rozporządzenia (WE) nr 561/2006, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przeprowadzenie kontroli drogowych nie wyłącza przeprowadzenia kolejnego postępowania co do tych samych zdarzeń;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 7, 8, 12 § 1 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jakie były okoliczności i przyczyny ewentualnych odstępstw kierowców zatrudnionych przez skarżącą od przepisów o dopuszczalnym czasie pracy kierowców i minimalnych okresach odpoczynku oraz uznaniu za nieistotne zaniechania wyjaśnienia tych okoliczności przez organy pierwszej i drugiej instancji;

2) art. 76 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie, stwierdzenie braku naruszenia decyzji przez organy pierwszej i drugiej instancji;

3) art. 78 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę skarżącą, co miało wpływ na wynik postępowania, gdyż w razie przeprowadzenia dowodów organ administracji mógłby dojść do innych ustaleń faktycznych i kara pieniężna mogłaby nie zostać nałożona;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w pełnym zakresie;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w S. z dnia [...] września 2011 r. w sprawie [...], jako odpowiadającej przepisom prawa decyzji organu II instancji, mimo że utrzymana w mocą tą decyzją decyzja Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wydana była z naruszeniem przepisów art. 7, 11, 77, 80 § 2 k.p.a. uzasadniającym jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący dążył do wykazania okoliczności zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, ale z niezrozumiałych i niczym nieuzasadnionych przyczyn mu to uniemożliwiono.

Kasator zwrócił ponadto uwagę na przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który umożliwia – wbrew twierdzeniu Sądu – wysłuchanie pracowników – kierowców w toku kontroli i wszczętego w jej następstwie postępowania. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu, zgodnie z którym analiza materiału dowodowego, również w kontekście powołanych w wyroku wytycznych ETS, uzasadnia przyjęcie, że wnioskowany w postępowaniu odwoławczym dowód z przesłuchania świadków na okoliczność, że do odstępstw od przepisów w okresie objętym kontrolą doszło wskutek zdarzeń, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, a także na okoliczność specyfiki warunków wykonywania transportu w krajach skandynawskich, nie zmieniłby ustaleń i nie wpłynąłby na treść zaskarżonej decyzji.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji uchybił przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem nie wskazał precyzyjnie aktu prawnego, który był podstawą rozstrzygnięcia , co uniemożliwiło stronie ocenę stanu prawnego sprawy.

Skarżący stwierdził, że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż w ramach działań organów administracji prawodawca europejski wyodrębnił kontrole i postępowania, a następnie przyjął, że tylko w przypadku wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne wszczęcie ponownego postępowania i nałożenia kary pieniężnej. Skoro bowiem kontrola prowadzi do wszczęcia postępowania tylko wtedy, gdy w jej wyniku zostanie stwierdzone uchybienie przepisom ustawy lub rozporządzenia (WE) nr 561/2006, to każde wszczęcie kontroli uniemożliwia prowadzenie ponownej kontroli co do tych samych okoliczności.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Okręgowy Inspektor Pracy w S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie wobec braku usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach i zakresie, które zakreśli strona w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zatem postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a wyłącznie na kontroli zarzucanej wadliwości zaskarżonego orzeczenia na podstawie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a to oznacza konieczność powołania przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił Sąd I instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że "naruszenie przepisów postępowania" odnosi się do przepisów postępowania sądowego (por. wyroki NSA z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 107/07; z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 104/05, publ. OSP z. 1 z 2007 r.).

Podkreślić również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełniania, czy też formułowania domysłów co do naruszenia czy też uzasadnienia naruszenia danego przepisów prawa w świetle wywodów skargi kasacyjnej (np. wyrok NSA z 25 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 107/07).

Przypomnienie wymogów skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie stało się konieczne, albowiem sposób sformułowania skargi kasacyjnej uniemożliwia ocenę zasadności poczynionych w niej zarzutów.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a.

Zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 1.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej) zostały sformułowane bez powiązania ich z jakimkolwiek konkretnie oznaczonym przepisem regulującym postępowanie przed sądem administracyjnym, aczkolwiek skarga kasacyjna skierowana jest do wyroku Sądu I instancji, a nie organu, który wydał zaskarżoną decyzję.

Wymienione w pkt 1.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej przepisy, tj. art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 19 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 bez wskazania punktu, który w ocenie autora skargi kasacyjnej został naruszony, są przepisami postępowania, a nie prawa materialnego.

Rozróżnienie charakteru tych przepisów ma istotne znaczenie, albowiem inne są kryteria oceny zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania powinien być powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i z obowiązkiem wykazania, że uchybienie określonym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia. Autor skargi kasacyjnej błędnie skonstruował zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. a Naczelny Sąd Administracyjny, będąc z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. związany granicami skargi kasacyjnej nie jest uprawniony do modyfikowania zarzutów przedstawionych w ramach określonej podstawy kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pkt 2a, b, c petitum skargi kasacyjnej podnieść należy, że wymienione przepisy k.p.a. regulują wyłącznie postępowanie przed organami administracji publicznej nie dotyczą reguł postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, którego wyrok zaskarżono skargą kasacyjną.

Również w tym wypadku popełniono błąd jak w zakresie zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego i również w tej części skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. nie mógł samodzielnie skorygować błędnego skonstruowania zarzutów.

Wymienione zarzuty natury procesowej zmierzają do podważenia postępowania dowodowego wobec niedopuszczenia dowodu z zeznań świadków na okoliczności mające na celu umorzenie postępowania wobec skarżących,

Jedynie na marginesie, wobec braku skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zauważyć wypada, że art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, może stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jednym z warunków jest wskazanie przez kierowcę powodu odstępstwa odręcznie na wydruku z urządzenia rejestrującego, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego – tachografu. Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Obowiązek ten wynika również z przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W tym kontekście wykładnia językowa, jak i systemowa art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, prowadzi do wniosku, że jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy. Przytoczone uregulowanie wyraźnie ogranicza zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Nie jest bowiem sprzeczne z zasadami wyrażonymi w tych przepisach ustalenie, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, w sytuacji istnienia ku temu wyraźnej podstawy prawnej. Natomiast taką podstawą prawną w rozpoznawanej sprawie jest właśnie dyspozycja art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Skoro w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby dyspozycję art. 75 k.p.a.

Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w pkt d i f skargi kasacyjnej – z niewiadomych przyczyn o tożsamej treści – poprzez niewskazanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonego wyroku.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może okazać się skuteczny, jeżeli uniemożliwia kontrolę instancyjną m.in. wobec braku wymaganych przez ustawodawcę elementów konstrukcyjnych uzasadnienia.

Powołując się na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można skutecznie podważyć wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stanowiska w zakresie wykładni i stosowania prawa materialnego i przepisów postępowania.

Właściwą drogą do zakwestionowania stanowiska w ww. zakresie jest postawienie zarzutów naruszenia określonych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania (poza art. 141 § 4 p.p.s.a.) z obowiązkiem wykazania w tym ostatnim wypadku, iż naruszenie określonych przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane w tym przepisie włącznie ze wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W tych okolicznościach skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 1 p.p.s.a.