Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2764/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 372/12 w sprawie ze skargi M.B., A.B. i M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza solidarnie od M.B., A.B. i M.P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 372/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B., A. B. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku M. B., A. B. i M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] w sprawie sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w Warszawie została wydana z naruszeniem prawa - utrzymało w mocy decyzję własną.

W uzasadnieniu ww. decyzji podało, że w dniu 22 marca 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął wniosek M. B., A. B. i M. P. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...].

Organ wskazał, że sprawa z wniosku adw. R. N. reprezentującego M. R. została zainicjowana podaniem z dnia [...] grudnia 2005 r. (data wpływu 29 grudnia 2005 r.) i zarejestrowana pod nr [...]. Przedmiotem tego postępowania było stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. P. w Warszawie.

Pismem z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...], które to pismo znajduje się w aktach sprawy nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zwróciło się do adw. R. N. działającego jako pełnomocnik M. R. o uzupełnienie braków podania poprzez wykazanie interesu prawnego M. R. z uwagi na fakt, że z treści decyzji Prezydenta m. st. Warszawy ustanawiającej użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości na rzecz innych osób wynika, że M. R. zbyła swoje roszczenia w dniu 16 lutego 2000 r. W związku z nieuzupełnieniem braków podania, Kolegium pismem z dnia 17 sierpnia 2006 r. nr [...] poinformowało adw. R. N., jako pełnomocnika M. R., o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że sprawa z wniosku adw. R. N. reprezentującego A. i M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] została zarejestrowana pod nr [...]. Wiosek zawarty w treści pisma z dnia 7 września 2006 r. (data wpływu 11 września 2006 r.) o treści: "W imieniu moich mocodawców bardzo proszę o rozpatrzenie wniosku w sprawie [...]" zostało uznane jako żądanie A. i M. B. reprezentowanych przez adw. R. N. przeprowadzenia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...].

Z ustaleń organu wynika, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego, jak również decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] zostały skierowane do adw. R. N., występującego w sprawie jako pełnomocnik A. i M. B.. Decyzja z dnia [...] lutego 2007 r. [...] została doręczona M. P..

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sprawa o nr [...] zainicjonowana przez pełnomocnika reprezentującego interesy M. R. została pozostawiona bez rozpoznania, natomiast sprawa z wniosku A. i M. B. reprezentowanych przez adw. R. N. zarejestrowana pod nr [...] zakończyła się wydaniem przez Kolegium decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] stwierdzającej, że decyzja z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów w sprawie sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w Warszawie, została wydana z naruszeniem prawa.

Rozpoznając ponownie sprawę i analizując przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. w kontekście ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że kwestionowana decyzja nr [...] z dnia 21.02.2007 r. została wydana przez właściwy organ, a ponadto w sprawie brak jest podstaw do uznania ziszczenia się przesłanki rażącego naruszenia prawa. Nie można również ocenianemu w niniejszym postępowaniu nadzorczym rozstrzygnięciu stawiać zarzutu wydania bez podstawy prawnej. Nie doszło też do naruszenia zasady res iudicata - była to pierwsza decyzja w tej sprawie. Decyzja została skierowana do stron postępowania, nie była niewykonalna, nie jest obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zatem nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w ww. w punktach 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 artykułu 156 § 1 k.p.a.

Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: M. B., A. B. i M. P., zarzucając naruszenie art. 64 § 2, art. 105 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a.

Powołując się na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2010 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uchylając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2010 r. nr [...] – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że stan faktyczny, przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, budzi jego wątpliwości.

Sąd ten nie podzielił stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest ocena, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony (zasada skargowości) lub z urzędu (zasada oficjalności), o czym stanowi art. 157 § 2 k.p.a. Przepis ten wyznacza granice skargowości przyjmując, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy jednostki mającej legitymację procesową strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie przy ul. P. znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Jej właściciel Andrzej R. złożył w terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Właściciel nieruchomości Andrzej R. zmarł przed rozpatrzeniem ww. wniosku przez organ, a wszelkie prawa spadkowe na mocy testamentu przeszły na jego żonę M. R.. Orzeczeniem z dnia 10 października 1953 r. odmówiono uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Na wniosek M. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] stwierdziło nieważność ww. orzeczenia z powodu rażącego naruszenia prawa - art. 7 ust. 2 i 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a M. R. w dniu 15 lutego 2000 r. umową zawartą w formie aktu notarialnego rep. A nr 1780/2000 zbyła całe swoje prawa i roszczenia przysługujące do nieruchomości przy ul. P. na rzecz M. i A. B. oraz M. P..

Sąd pierwszej instancji wskazał, że skoro M. R. swoje prawa i roszczenia do nieruchomości przy ul. P. zbyła w dniu 15 lutego 2000 r., to nie mogła od tej pory skutecznie wszcząć żadnej sprawy dotyczącej tej nieruchomości. Jeśli więc w chwili składania wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. P. w Warszawie M. R. nie dysponowała już żadnym prawem do tej nieruchomości, to nie mogła skutecznie wszcząć tego postępowania. Wobec niedopełnienia żądanych przez organ czynności - wniosek M. R. pozostawiony został bez rozpoznania. Pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej w formie odpowiedniej adnotacji, że podanie to zawiera wadę określoną w art. 64 k.p.a., z powodu której stało się ono bezskuteczne z mocy prawa. Tylko żądanie strony niedotknięte brakami formalnymi jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania w sprawie.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, jeżeli wniosek M. R. został pozostawiony bez rozpoznania, to nie był zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania w sprawie, i takiego skutku nie wywołał. Tylko żądanie strony niedotknięte wadami może spowodować uruchomienie postępowania administracyjnego, które umożliwi załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, zgodnie z art. 104 § 1 kpa.

Art. 63 § 2 k.p.a. stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Jeśli więc bez rozpoznania pozostawiono wniosek M. R., to wniosek ten nie mógł – zdaniem Sądu pierwszej instancji - zostać uznany za wniosek M. i A. B. oraz M. P., nawet jeżeli w obu sytuacjach pełnomocnikiem był ten sam adwokat. Sąd ten wskazał, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony, która może być reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, ale nie może być wszczęta na żądanie adwokata jako pełnomocnika strony, bowiem pełnomocnik nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym. Bez znaczenie zatem jest, że ten sam adwokat był pełnomocnikiem strony, której podanie pozostawiono bez rozpoznania (strona zbyła swoje prawa do przedmiotowej nieruchomości), oraz osób, które te prawa nabyły.

Podkreślenia zdaniem Sądu pierwszej instancji wymaga, że w dniu składania wniosku, tj. w dniu 29 grudnia 2005 r. M. R. nie miała interesu prawnego do występowania z jakimkolwiek żądaniem odnośnie nieruchomości położonej przy ul. P., bowiem całość jej praw i roszczeń została przeniesiona na inne osoby. Skoro następnie w wyniku żądania następców prawnych M. R. organ ocenił merytorycznie pierwotnie złożony wniosek, rejestrując co prawda sprawę pod nowym numerem, to oznacza, że rozstrzygnął podanie osoby nieuprawnionej, ale na rzecz osób będących stronami postępowania.

Jeżeli organ administracji publicznej pozostawił bez rozpoznania wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, nie może - nadając mu inny numer sprawy - traktować jako nowego wniosku innych wnioskodawców wszczynającego postępowanie ich dotyczące, nawet jeśli osoby te są następcami prawnymi pierwotnego wnioskodawcy, skoro te osoby pierwotnego wniosku nie złożyły, a osoba, która go złożyła, nie mogła skutecznie wszcząć sprawy administracyjnej, bowiem już nie przysługiwały jej żadne prawa do tej nieruchomości. Wniosek pozostawiony przez organ bez rozpoznania nie może wszcząć żadnego postępowania administracyjnego, a strona może jedynie bronić się przed bezczynnością organu, składając do organu wyższego stopnia zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone wnikliwie. Przy rozstrzyganiu sprawy organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, w szczególności kto i kiedy skutecznie złożył wniosek wszczynający postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji, czyj wniosek został rozpoznany i czy mógł zostać rozpoznany.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przedwczesne było badanie przez ten Sąd pozostałych zarzutów skargi. Nakazał, by ponownie rozpoznając sprawę, organ miał na uwadze ww. rozważania Sądu.

W tej sytuacji Sąd ten na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w zaskarżonym wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości.

Zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) p.p.s.a., przez błędne ustalenie, że pozostawiony bez rozpoznania wniosek M. R. złożony do Kolegium przez pełnomocnika w dniu 29 grudnia 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] znak: [...] Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów został uznany przez Kolegium za wniosek M. i A. B. oraz M. P. oraz, że w wyniku żądania następców prawnych M. R. organ ocenił merytorycznie pierwotnie złożony wniosek, tj. rozstrzygnął podanie osoby nieuprawnionej na rzecz osób będących stronami postępowania, gdy tymczasem żądanie złożone w dniu 11 września 2006 r. przez pełnomocnika w imieniu M. i A. B. oraz M. P. stanowiło nowy wniosek. Uzupełnienie bowiem podania z dnia 29 grudnia 2005 r. po upływie 7 dniowego terminu określonego w art. 64 § 2 k.p.a. powoduje, że nowo złożone wystąpienie należy traktować jako nowy wniosek. Zgodnie ze stanem faktycznym sprawy Kolegium rozpoznało żądanie z dnia 11 września 2006 r. złożone przez adw. R. N. w imieniu A. i M. B. oraz M. P. o rozstrzygnięcie sprawy - jak we wniosku z dnia 29 grudnia 2005 r. złożonym przez adw. R. N. w imieniu M. R.;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit, c) p.p.s.a., które to naruszenie wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe i niezgodne ze stanem faktycznym uznanie, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, a w szczególności kto i kiedy skutecznie złożył wniosek wszczynający postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji, czyj wniosek został rozpoznany, i czy mógł zostać rozpoznany, gdy tymczasem okoliczności powyższe zostały przez Kolegium w postępowaniu należycie ocenione, co pozwoliło na wydanie przedmiotowego orzeczenia, w którym szczegółowo uzasadniono przesłanki i motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stan faktyczny sprawy, akcentując, że decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., którą stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] została wydana na skutek wniosku M. i A. B.. Wynikało to z komparycji w/w decyzji z 2007 r.

Podkreślono w szczególności, że pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, został złożony w dniu 29 grudnia 2005 r. przez adw. R. N., działającego w imieniu M. R.. Po zapoznaniu się z aktami sprawy Kolegium zwróciło się jednak do pełnomocnika wnioskodawczyni o wykazanie jej interesu prawnego w sprawie ze względu na zbycie w dniu 15 lutego 2000 r. praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi, pismem z dnia 11 września 2006 r. adw. R. N. potwierdził, że M. R. zbyła swoje prawa i roszczenia do nieruchomości przy ul. P. na rzecz M. i A. A. B.. Do pisma dołączył pełnomocnictwa udzielone przez w/w osoby "w sprawie nieruchomości w Warszawie przy ulicy P.". W tym samym piśmie adw. R. N., powołując się na powyższe pełnomocnictwa, stwierdził: "W imieniu moich mocodawców bardzo proszę o rozpatrzenie wniosku w sprawie [...]".

W następstwie tego, Kolegium zawiadomiło o wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu - na wniosek A. i M. B.. W osnowie kwestionowanej decyzji wskazano, że rozpoznany został wniosek M. B.. W uzasadnieniu Kolegium wyraźnie powołało ww. okoliczności, przy czym decyzja została skierowana do M. B. i A. B. oraz do M. P.. Decyzję doręczono pełnomocnikowi M. B. i A. B. – adwokatowi R. N..

Autor skargi kasacyjnej zwracał uwagę, że pomimo, iż w piśmie z dnia 7 września 2006 r., złożonym w dniu 11 września 2006 r. pełnomocnik M. B. i A. A. B. powoływał się na wezwanie do uzupełnienia braków z dnia 24 lipca 2006 r., to nie było możliwe, z uwagi na upływ 7 dniowego terminu i brak wniosku o jego przywrócenie, uznanie podania z dnia 11 września 2006 r. jako pisma uzupełniającego wniosek złożony w dniu 29 grudnia 2005 r. (w imieniu M. R.). Skarżący organ podkreślał, że art. 64 § 2 k.p.a. nie daje organowi swobody w zakreśleniu terminu uzupełnienia wniosku. Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych podania jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przez organ administracji ani skrócony, ani przedłużony. Wnoszący podanie może jednak złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu, w razie uchybienia bez własnej winy, na zasadach i w trybie określonym w art. 58-59 k.p.a. A zatem wystąpienie, dotyczące uzupełnienia braków podania, złożone po upływie zakreślonego 7 dniowego terminu, należy traktować jako nowy wniosek - chyba, że na prośbę strony termin zostanie przywrócony.

Wskazywano też, że "nowe strony" postępowania nieważnościowego nie miały żadnej legitymacji do uzupełnienia wniosku dawnej właścicielki, albowiem w chwili złożenia wniosku (dzień 29 grudnia 2005 r.) M. R. nie miała już praw do nieruchomości przy ul. P.. Nawet więc, gdyby pełnomocnik dochował zakreślonego terminu i uzupełnił braki, to postępowanie w sprawie o numerze [...] nie mogłoby zakończyć się przy udziale nowych stron postępowania, tj. A. i M. B. oraz M. P. z uwagi na przesłanki ówcześnie obowiązującego art. 157 § 3 k.p.a. (obecnie art. 61a k.p.a.) w związku z art. 28 k.p.a. Organ nadzorczy nie może bowiem w jednym rozstrzygnięciu rozpoznać wniosku strony i osoby nie będącej stroną.

Autor skargi kasacyjnej zwracał też uwagę, że zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

Podanie z dnia 11 września 2006 r. zawiera zaś: dane wnioskodawców, pełnomocnika i adres pełnomocnika. Żądanie zostało określone przez pełnomocnika poprzez powołanie się na przednio złożony przez tegoż pełnomocnika wniosek w sprawie [...]. Pełnomocnik nie żądał przy tym rozpatrzenia sprawy [...] a rozpoznania wniosku w sprawie [...]. Naturalną więc konsekwencją tak sformułowanego wniosku było zdaniem Kolegium zrozumienie intencji pełnomocnika jako żądania o treści — jak we wniosku w sprawie [...] - w zakresie dotyczącym przedmiotu postępowania. Podanie z dnia 11 września 2006 r. zostało zatem potraktowane jako nowa sprawa, o czym świadczyło również nadanie jej kolejnej sygnatury, tj. [...].

Kolegium akcentowało także, że zarówno M. R., jak i A. i M. B. oraz M. P. byli reprezentowani przez tego samego pełnomocnika. Nie ma zaś żadnych norm, które uniemożliwiałyby pełnomocnikowi sformułowanie żądania poprzez powołanie się na treść uprzednio złożonego wniosku, skoro przedmiot postępowania był tożsamy. Skoro też pełnomocnik, po otrzymaniu w dniu 22 grudnia 2006 r. zawiadomienia z dnia 15 grudnia 2006 r. [...] nie oponował, co do odczytania jego intencji przez organ, jak również nie kwestionował w postępowaniu zwykłym ustalonego przez organ przedmiotu postępowania zakończonego decyzją [...], to oceniając stan faktyczny i prawny sprawy na dzień [...] lutego 2007 r., nie można twierdzić, że kwestionowana decyzja jest wadliwa. W kontekście braku reakcji pełnomocnika na ww. zawiadomienie i treść decyzji, w oparciu o powołane fakty wynikające z akt sprawy, trudno obecnie dociekać, że profesjonalny pełnomocnik w dniu 11 września 2006 r. żądał w imieniu A. i M. B. oraz M. P. kontynuowania postępowania wszczętego w dniu 29 grudnia 2005 r. przez M. R., skoro na dzień 11 września 2006 r. wiedział, że w 2000 r. M. R. zbyła swoje prawa oraz wiedział, z pisma odebranego dnia 23 sierpnia 2006 r., że wniosek M. R. z dnia 29 grudnia 2005 r. Kolegium pozostawiło bez rozpoznania. Skarżący kasacyjnie organ podniósł, że wola pełnomocnika wyrażona w wystąpieniu z dnia 11 września 2006 r. została odczytana przez organ jakoż żądanie A. i M. B. oraz M. P. stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] Naczelnika Dzielnicy Mokotów. Na dzień wszczęcia postępowania (co odzwierciedla treść zawiadomienia) oraz w dacie wydania decyzji, tj. na dzień [...] lutego 2007 r., nie budziła wątpliwości interpretacyjnych organu a sprawa z wniosku, który wpłynął dnia 11 września 2006 r., została zarejestrowana pod sygn. [...].

Mając powyższe na uwadze należy zdaniem autora skargi kasacyjnej stwierdzić, że decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Kolegium rozpatrzyło wniosek złożony dnia 11 września 2006 r. przez adw. R. N. w imieniu A. i M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] Naczelnika Dzielnicy Mokotów.

WW. wniosek z dnia 11 września 2006 r. nie stanowił "kontynuacji" wniosku złożonego 29 grudnia 2005 r. przez tegoż pełnomocnika w imieniu M. R., gdyż podanie wniesione na rzecz M. R. zostało pozostawione bez rozpoznania w związku z upływem 7 dniowego terminu do jego uzupełnienia - sprawa sygn. akt [...]. Kolejne wystąpienie, stanowiące uzupełnienie podania, jednakże wniesione z uchybieniem 7 dniowego terminu do uzupełnienia pierwotnego podania, stanowi nowy wniosek. Zatem podanie złożone dnia 11 września 2006 r. zostało potraktowane jako nowy wniosek. Organ podkreślił, że przepisy nie przewidują sformalizowanej treści żądania. Dopuszczalne jest zatem sformułowanie podania poprzez powołanie się na inny wniosek. Intencje pełnomocnika zostały odczytane jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] Naczelnika Dzielnicy Mokotów (vide pismo z dnia 2 października 2006 r. [...]). O prawidłowym zinterpretowaniu przez Kolegium podania z dnia 11 września 2006 r. świadczy zdaniem autora skargi kasacyjnej konkluzja adw. R. N. działającego na rzecz A. i Mieczysława B.: "W imieniu moich mocodawców bardzo proszę o rozpatrzenie wniosku w sprawie [...]."

W świetle powyższego w przekonaniu Kolegium doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz do nadużycia dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z czym skarga kasacyjna jest konieczna i zasadna.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły. W tej sytuacji postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych przytoczonych w skardze kasacyjnej, które w ocenie Sądu drugiej instancji okazały się usprawiedliwione.

Zasadnym okazał się zarzut istotnego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., gdyż – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wyjaśniło stan faktyczny sprawy w zakresie: kto i kiedy skutecznie złożył wniosek wszczynający postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w Warszawie przy ul. P., czyj wniosek został rozpoznany i czy mógł zostać rozpoznany.

Z prawidłowych ustaleń Kolegium wynikało, że pierwotny wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji o sprzedaży lokalu został złożony w dniu 29 grudnia 2005 r. przez adw. R. N. działającego w imieniu M. R.. Wniosek ten jednak został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych w siedmiodniowym terminie. Następnie ten sam adwokat, ale tym razem działając już w imieniu i na rzecz M. B. i A. B., wystąpił z nowym wnioskiem, chociaż zawierającym to samo żądnie, które zawierał wniosek złożony w imieniu M. R..

O tym, że pisma z dnia 29 grudnia 2005 r. i z dnia 7 września 2006 r., złożone przez adwokata R. N. stanowiły odrębne wnioski składane przez różnych wnioskodawców świadczył fakt, że oba wnioski zostały opatrzone innymi numerami a także, że to M. B. był wymieniony w komparycji decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., a nie M. R., czy M. B. jako następca M. R..

Ponadto, zasadnie argumentuje skarżący kasacyjnie organ, że pomimo, iż w piśmie z dnia 11 września 2006 r. adwokat R. N., powoływał się na wezwanie z dnia 24 lipca 2006 r. zobowiązujące do uzupełnienia braków pierwotnego wniosku, to pismo to nie mogło być traktowane jako uzupełnienie braków formalnych w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 29 grudnia 2005 r. Z uwagi bowiem na upływ 7 dniowego terminu i brak wniosku o jego przywrócenie, nie było możliwe uznanie podania z dnia 11 września 2006 r. za pismo uzupełniające wniosek złożony w dniu 29 grudnia 2005 r. (w imieniu M. R.). Wystąpienie, dotyczące uzupełnienia braków podania złożone po upływie zakreślonego 7 dniowego terminu należało w tym wypadku traktować jako nowy wniosek.

Poza tym, z uwagi na brak legitymacji materialnoprawnej w dniu 29 grudnia 2005 r. przez M. R. do wystąpienia o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu nr [...] (ze względu na wcześniejsze zbycie prawa i roszczeń do nieruchomości warszawskiej, w której ten lokal był umiejscowiony), A. i M. B. nie mogli także skutecznie wstąpić do postępowania wywołanego wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego w miejsce osoby, która w tym postępowaniu nie mogła być stroną.

W świetle art. 63 § 2 k.p.a., dopuszczalne jest przy tym sformułowanie żądania przez stronę w ten sposób, że powołuje się ona na treść innego wniosku, jeśli przedmiot postępowania jest tożsamy i żądanie jest w pełni czytelne.

W świetle powyższego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uznać należało w pełni za usprawiedliwione, co dawało podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia na podstawie art.185 §1 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji powinien mieć na uwadze, że w analizowanej sprawie stan faktyczny w zakresie kto i kiedy skutecznie złożył wniosek wszczynający postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] maja 1981 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w Warszawie przy ul. P., został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prawidłowo wyjaśniony.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.