Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 660/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Bożena Popowska Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 03 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Rektora Wyższej Szkoły [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/ E. Makosz-Frymus WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

IV SA/Po 660/07

UZASADNIENIE

Rektor [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r., bez numeru, na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. nr 164 poz. 1365) w związku z § 22 ust. 1 Regulaminu Studiów [...], skreślił z listy studentów [...] pana W. B. z dniem 11 maja 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Rektor podał, że pan W. B. w dniu 8 października 2004 r. został przyjęty na pierwszy rok trzyletnich studiów w trybie dziennym o specjalności hotelarstwo i gastronomia, a z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania przyjęty w poczet studentów. Podejmując naukę w [...] pan W. B. zobowiązał się do przestrzegania praw obowiązujących w uczelni, wypełniania obowiązków wynikających ze statusu studenta, określonych w Regulaminie studiów. Rektor Szkoły ponadto podał, że pan W. B. w bieżącym roku akademickim nie uczęszcza na zajęcia zgodnie z przyjętym nauczaniem dydaktycznym i praktycznym, co jest równoznaczne z naruszeniem § 22 ust. 1 Regulaminu studiów. Przepis ten nakłada obowiązek terminowego uzyskiwania zaliczeń, składania egzaminów i wypełniania innych obowiązków związanych z tokiem studiów. W ocenie Rektora postawa pana W. B. "jest nacechowana brakiem sumienności oraz lekceważeniem obowiązków studenta".

Powyższą decyzję wraz z pouczeniem o przysługującym stronie prawie wniesienia "odwołania" do Rektora [...] w terminie 14 dni od jej doręczenia wysłano panu W. B. na adres [...]. Decyzja została odebrana w dniu 16 maja 2007 r. w recepcji Domu Akademickiego przez A. P.

W dniu 28 maja 2007 r. odwołanie od decyzji, w imieniu pana W. B., wniósł doradca podatkowy J. C. - Kancelaria Prawnicza [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przywrócenia panu W. B. uprawnień studenta. Pełnomocnik pana W. B. zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego, w szczególności niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Ponadto pełnomocnik domagał się, by Rektor Szkoły przedłożył do akt Regulamin studiów oraz tekst umowy o podjęciu studiów przez pana W. B., które to dokumenty są niezbędne do prawidłowej oceny stanowiska Uczelni.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., również bez numeru, Rektor [...], na podstawie art. 190 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Rektor stwierdził, że podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów Kpa nie zasługują na uwzględnienie ponieważ przepisy Kpa nie mają zastosowania do przewidzianej procedury skreślenia z listy studentów [...] i do wszelkich stosunków prawnych i roszczeń między studentami a wymienioną Uczelnią. W tym zakresie ma zastosowanie ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie i na podstawie art. 190 ust. 2 tej ustawy została wydana zaskarżona decyzja.

Decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. nie zawiera pouczenia o możliwości i sposobu jej zaskarżenia. Ponadto w aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi pana W. B.

W dniu 24 lipca 2007 r. pełnomocnik pana W. B. skierował do Rektora [...] żądanie o uzupełnienie, w trybie art. 111 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. w zakresie pouczenia strony co do możliwości wniesienia odwołania lub wniesienia innych środków zaskarżenia. Pełnomocnik podał, że decyzję Rektora z dnia [...] lipca 2007 r. odebrał w dniu 16 lipca 2007 r.

Pismem z dnia 31 lipca 2007 r. (bez numeru) Rektor [...], na podstawie art. 111 § 1 i 2 kpa w związku z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, uzupełnił decyzję z dnia 3 lipca 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] maja 2007 r. o skreśleniu pana W. B. z listy studentów w ten sposób, że zamieścił pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W dniu 20 sierpnia 2007 r. pan W. B. wniósł w terminie skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] lipca 2007 r. uzupełnioną o pouczenie pismem z dnia 31 lipca 2007 r.

Powołując się na przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), przepisy Konstytucji RP oraz przepisy kpa skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora [...] z dnia [...] maja 2007 r. zarzucając, że obie decyzje są niezgodne z prawem. W szczególności skarżący zarzuca naruszenie wszystkich zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a przede wszystkim art. 10 § 1 kpa. Ponadto skarżący podnosi, że "nie wiadomo w oparciu o jakie przepisy prawa proceduralnego wydane zostały skarżone decyzje".

Rektor [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd takiego wniosku o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wniosku o odrzucenie skargi Rektor podniósł, że pełnomocnik skarżącego J. C. jest doradcą podatkowym i nie może być pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed sądem.

Natomiast uzasadniając alternatywny wniosek o oddalenie skargi Rektor stwierdził, że zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy kpa stosuje się odpowiednio wyłącznie do decyzji w indywidualnych sprawach studiów. Takie odesłanie ustawodawcy do przepisów kpa oznacza, że przepisów kpa nie stosuje się do postępowania przed wydaniem decyzji, które określa Prawo o szkolnictwie wyższym i przepisy wykonawcze do tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej kontrola, o której mowa w art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że wniosek organu o odrzucenie skargi jest bezzasadny. Faktem jest, że skargę w imieniu pana W. B. złożył do Sądu, reprezentujący skarżącego w postępowaniu administracyjnym doradca podatkowy J. C. Ponieważ tenże pełnomocnik nie może reprezentować pana W. B. w niniejszej sprawie w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez osobiste podpisanie skargi. Skarżący ten brak formalny usunął podpisując osobiście skargę i w związku z tym brak podstaw prawnych do odrzucenia skargi.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., bez numeru, Rektor [...], na podstawie art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz. 1365 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania pana W. B. od decyzji z dnia [...] maja 2007 r. o skreśleniu go z listy studentów [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie może budzić wątpliwości, że decyzja o skreśleniu z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy kpa oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego.

Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, że decyzja organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

W związku z tym nieuzasadnione jest stanowisko Rektora [...] przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, że przepisy kpa nie mają zastosowania do przewidzianej procedury skreślenia z listy studentów w [...] i do wszelkich stosunków prawnych między studentami a Uczelnią.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Rektora [...] z dnia [...] maja 2007 r. nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny, czy decyzje te są zgodne z prawem.

Decyzja powinna zawierać, między innymi, uzasadnienie faktyczne i prawne.

Uzasadnienie faktyczne winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. Natomiast uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora [...] z dnia [...] maja 2007 r. przyczyny skreślenia pana W. B. z listy studentów zostały tylko wymienione bez wyjaśnienia okoliczności i przyczyn powstałej sytuacji. Organy w decyzjach tych nie wskazały też żadnego dowodu na poparcie swojego stanowiska. Dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych dotyczą tylko przyjęcia skarżącego na studia w [...] oraz nauki do III semestru włącznie.

Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja pierwszoinstancyjna nie zawierają uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Rektora.

Wskazanie jako podstawy rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji art. 190, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 190 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym jest nieprecyzyjne. Przepisy art. 190 Prawa o szkolnictwie wyższym w ust. 1 pkt 1-4 określają przesłanki obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów, a w ust. 2 pkt 1-3 przesłanki fakultatywnego skreślenia studenta z listy studentów.

Rektor Szkoły wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako podstawę rozstrzygnięcia ust. 2 art. 190 Prawa o szkolnictwie wyższym winien dokładnie wyjaśnić dlaczego, mimo uznaniowego charakteru tego przepisu, przyjął za konieczne skreślenie skarżącego z listy studentów. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że Rektora wskazują ust. 2 art. 190 winien zaznaczyć, które punkty tego ustępu stanowiły postawę skreślenia skarżącego z listy studentów.

Wskazany w zaskarżonej decyzji art., 190 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym nie stanowi materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, a jedynie określa legitymację rektora do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia odwołania od decyzji wydanych na podstawie ust. 1 i 2 tego przepisu. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji winien stanowić art. 138 § 1 pkt 1 kpa, stosowany odpowiednio, zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.

Sąd zwraca też uwagę, że decyzja Rektora z dnia [...] maja 2007 r. zawiera błędne pouczenie o środku zaskarżenia. Stosownie do art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym decyzje wydane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 kpa. W myśl tego przepisu od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez rektora nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Biorąc pod uwagę istotne braki w materiale dowodowym, zbytnią zwięzłość i lakoniczność, a także istotne braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Szkoły z dnia 11 maja 2007 r. Sąd uznał, że wymienione decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rzeczą organu będzie zebranie stosownego materiału dowodowego, w oparciu o który będzie możliwe wydanie właściwej decyzji, której uzasadnienie będzie spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Ponadto organ winien usunąć pozostałe, wskazane przez Sąd uchybienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "c", art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

/-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/E. Makosz-Frymus

MZ