Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 18/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłość postępowania Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2011 r. M. M. został zwolniony ze służby w Policji. Funkcjonariuszowi wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany w latach 2010-2011 urlop wypoczynkowy i dodatkowy w wymiarze 49 dni.

Wnioskiem z 29 listopada 2018 r. M. M. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. o sygn. akt K 7/15, w którym Trybunał orzekł, iż art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. pismem z 27 grudnia 2018 r., poinformował wnioskodawcę, iż z uwagi na konieczność stosowania tych samych zasad interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 w stosunku do wszystkich funkcjonariuszy w stanie spoczynku, którzy wystąpili z żądaniem wyrównania wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, dalsze czynności w przedmiotowym zakresie realizowane będą po uzyskaniu przedmiotowej interpretacji, nie później niż do dnia 31 marca 2019 r.

11 marca 2019 r. organ powiadomił M. M. o braku możliwości pozytywnego rozpatrzenia żądania oraz zaznaczył, że niezwłocznie po wejściu w życie odpowiedniej regulacji prawnej wniosek strony z 29 listopada 2018 r. zostanie rozpatrzony.

M. M. 8 czerwca 2020 r. wystąpił do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z ponagleniem w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z 29 listopada 2018 r.

Postanowieniem z 3 lipca 2020 r. Komendant Główny Policji uznał, że Komendant Wojewódzki Policji w Ł. nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w rozpatrywaniu sprawy.

27 lipca 2020 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 29 listopada 2018 r. o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany i dodatkowy należny urlop wypoczynkowy, wnosząc o zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyżej wskazanej należności pieniężnej w określonym terminie z uwzględnieniem ustawowych odsetek, przyznanie od organu sumy pieniężnej i stwierdzenie, że do przewlekłości doszło z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł. działanie na zwłokę, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu jego niewykorzystania, pod pozorem konieczności oczekiwania na ustanowienie przez ustawodawcę przepisu określającego, w jaki sposób należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. M. M. podniósł także zarzut naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, 956) poprzez uchylanie się od obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia jego sprawy.

W ocenie M. M. w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających powstrzymanie się od ustawowego obowiązku niezwłocznego działania przez organ. Jeżeli organ nie znajduje podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia sprawy winien wydać merytoryczną decyzję odmowną, czego dotychczas nie uczynił. Zdaniem skarżącego organ Policji winien był dokonać wyliczenia i wypłacić mu część należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią bowiem wystarczającą podstawę prawną dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślił, że podjął wszelkie możliwe czynności zmierzające do zakończenia sprawy, w tym powiadomił wnioskodawcę o braku możliwości rozpatrzenia wniosku z 29 listopada 2018 r. z uwagi na brak podstaw prawnych, które umożliwiłyby przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, jak również wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2019 r. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. nie sposób przypisać mu przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia w ustawowym terminie postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że nie uzyskał wytycznych co do sposobu naliczania ekwiwalentu, a do dnia 30 lipca 2020 r. ustawodawca nie ustanowił przepisu prawa, w którym zostałby wskazany sposób w jaki należy dokonywać naliczeń wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, a także kręgu podmiotów, których owe przeliczenie będzie dotyczyło. Zdaniem organu żądanie dotyczące wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w okresie pełnienia służby w Policji, w obecnym stanie prawnym, jest sprawą skomplikowaną, bowiem aktualnie brak jest podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K7/15, nie określa sposobu obliczania jego wysokości. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi zwrócił również uwagę, że istotne znaczenie będzie miało ewentualne wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie. Wobec powyższego organ uznał, że w aktualnym stanie prawnym należy odmówić wypłaty wyrównania ekwiwalentu i w dniu 30 lipca 2020 r. wydał decyzję odmawiającą skarżącemu wyrównania i wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i w drodze podejmowania innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W myśl art.119 pkt 4 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, bowiem przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarga strony została poprzedzona ponagleniem złożonym w trybie art. 37 k.p.a. Został zatem spełniony wymóg wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a., wobec czego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest kwestia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. w sprawie rozpoznania wniosku M. M. z 29 listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany i dodatkowy urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji w wysokości uwzględniającej rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15.

Wyjaśnić należy, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide: J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowski. Warszawa 2012, str. 239). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Dla zasadności skargi na przewlekłość postępowania nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy przewlekłość została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/13 oraz z 12 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 364/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej "CBOSA").

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i realizując jednocześnie obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 K.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z treści art. 35 § 3 K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei art. 36 § 1 w zw. z § 2 K.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, także z przyczyn niezależnych od organu, organ ten jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W rozstrzyganej sprawie podkreślić należy, że organ nie wywiązywał się z obowiązku powiadamiania strony o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie oraz nie wskazywał prawidłowo nowego terminu załatwienia sprawy.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek M. M. z 29 listopada 2018 r. o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany i dodatkowy urlop wypoczynkowy Komendant Wojewódzki Policji otrzymał w dniu 6 grudnia 2018 r. W toku postępowania organ dwukrotnie skierował pisma wyjaśniające do strony. Pierwsze datowane na 27 grudnia 2018 r. informowało stronę, że jej wniosek zostanie rozpatrzony po uzyskaniu jednolitej interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, nie później niż do 31 marca 2019 r. Kolejne pismo z 11 marca 2019 r. informowało stronę, że jej wniosek nie może być obecnie rozpatrzony, gdyż w aktualnym stanie prawnym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 brak jest niezbędnych regulacji w przedmiotowym zakresie. Dopiero po wniesieniu przez M. M. skargi do sądu administracyjnego organ wydał decyzję z[..]. odmawiającą stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany i dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Oceniając opisany tok czynności sąd uznał, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Poza wystosowaniem do strony powyżej wskazanych pism organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, przy czym wielokrotnie przekroczył ustawowy termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 k.p.a., by wreszcie w oparciu o funkcjonujący cały czas stan prawny wydać decyzję odmawiającą uwzględnienia żądania skarżącego. Postępowanie w sprawie toczyło przez ponad półtora roku. Rozstrzygnięcie załatwiające sprawę organ wydal dopiero po wniesieniu przez stronę skargi do sądu administracyjnego.

Podkreślić należy, że sposób ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy funkcjonariuszy Policji reguluje art. 115a ustawy o Policji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem realizacja prawa do tego ekwiwalentu następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłaty w drodze decyzji administracyjnej. Organ powinien zatem albo naliczyć ekwiwalent przysługujący skarżącemu i dokonać jego wypłaty, albo w terminie określonym przepisami k.p.a. wydać decyzję administracyjną odmawiającą jego wypłaty (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 542/13; wyrok WSA w Rzeszowie z 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SAB/Rz 90/19, dostępne w CBOSA).

Sąd nie zgadza się z argumentacją organu wskazującą na brak możliwości rozpoznania przedmiotowej sprawy z uwagi na powstałą w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 lukę prawną. Jej prawidłowości nie potwierdza już sam fakt wydania, po wniesieniu skargi do sądu, decyzji odmownej. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadziło, w ocenie Trybunału, do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.

Sąd w niniejszym składzie podziela ugruntowane stanowisko przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. jest utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (dzień publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji, ale tylko w zakresie, w jakim przepis ten ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy obowiązującej całego art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w powołanym wyroku. W pozostałym zakresie przepis należy stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał Konstytucyjny. Organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a ustawy o Policji musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Przyjąć należy, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy (por. wyroki WSA: w Opolu z 17 września 2019 r. sygn. akt II SAB/Op 50/19; w Szczecinie z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SAB/Sz 37/19; w Gliwicach z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt III SAB/Gl 279/19, w Gorzowie Wielkopolskim z 25 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Go 7/20, dostępne w CBOSA).

Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie brak było przeszkód prawnych do rozpoznania wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany i dodatkowy urlop wypoczynkowy. Brak zmiany regulacji prawnej w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego po wyżej wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie niweczył uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego.

Na marginesie należy zauważyć, iż od 1 października 2020 r. art. 115a otrzymał nowe brzmienie nadane ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610). Zgodnie ze znowelizowanym art. 115a ustawy o Policji ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wobec powyższego podnoszone przez organ argumenty o braku podstaw do załatwienia sprawy po wydaniu wyżej wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób przewlekły i braku wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym przez prawo terminie. W realiach niniejszej sprawy organ nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu skarżącego, iż jego wniosek będzie oczekiwał na rozpatrzenie do czasu zmiany przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, bowiem taki sposób załatwienia sprawy objętej wnioskiem skarżącego nie można uznać za odpowiadający prawu i zapewniający stosowną ochronę sądową w dochodzeniu roszczeń ze stosunku służbowego. Sama czynność poinformowania strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie usprawiedliwia przewlekłości organu, istotna jest przyczyna zwłoki wskazana przez organ.

Zauważyć ponadto należy, iż zgodnie z art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374), dodanym w dniu 31 marca 2020 r. (Dz.U. poz. 568) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1 pkt 6). Jednakże przepis ten został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875), zmieniającej powyższą ustawę z dniem 16 maja 2020 r. Ponadto stosownie do art. 68 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy, których bieg uległ zawieszeniu albo się nie rozpoczął, biegną dalej albo rozpoczynają swój bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy, a mianowicie od dnia 24 maja 2020 r. Na mocy wyżej wymienionych przepisów w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie) nie biegły terminy procesowe dla stron postępowań administracyjnych. Wyłączenie biegu terminów w podanym okresie nie zmienia jednak oceny sądu, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było sposób przewlekły.

Ze wskazanych wyżej przyczyn w ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Badając natomiast, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 5 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16; w Łodzi z 14 października 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15, dostępne w CBOSA). W ocenie sądu zaistniała w sprawie przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zważywszy na fakt, że organ nie rozpoznawał wniosku skarżącego o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego, pozostając w błędnym przekonaniu, że w stanie prawnym zaistniałym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego brak jest wystarczającej regulacji prawnej pozwalającej na ocenę jego zasadności. Działanie takie nie świadczy zatem o złej woli organu ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu ciążących na organie obowiązków. Sąd stwierdził zatem, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Kierując się powyższymi okolicznościami sąd ponadto uznał, że brak podstaw do zastosowanie w przedmiotowej sprawie dolegliwości pieniężnej, polegającej na przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. W tym zakresie sąd uwzględnił fakt, że jest to dodatkowy środek stosowany w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, zmierzający do zmobilizowania organu do wydania decyzji poprzez dolegliwość finansową. W niniejszej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania nie miała charakteru rażącego, a organ po wniesieniu skargi do sądu wydał decyzję kończącą postępowanie. Z tego względu na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę w zakresie zasądzenia sumy pieniężnej w pkt. 2 sentencji wyroku.

d.j.