Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1492/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 16 i art. 18a
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] listopada 2017 r. dr P. T. (dalej: "skarżący", "habilitant") wystąpił do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk o mediach. Habilitant wskazał, że jego osiągnięcie naukowe nosi tytuł "Sztuka życia publicznego w warunkach cyfrowej transformacji mediów".

Uchwałą z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Rada Wydziału [...] (dalej: "Rada Wydziału", "organ pierwszej instancji") wyraziła zgodę na przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego.

W dniu [...] marca 2018 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów powołała komisję habilitacyjną, w tym trzech recenzentów w osobach: [...] M. S., [...] J. M. oraz [...] T. G.

Po sporządzeniu recenzji oraz opinii na temat osiągnięć skarżącego, na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2018 r. komisja habilitacyjna podjęła uchwałę zawierającą opinię w sprawie odmowy nadania habilitantowi stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauk o mediach.

[...] M. S. ([...]) zakwalifikowała osiągnięcie naukowe przedstawione do recenzji w postaci jednotematycznego zbioru 20 tekstów jako część raportów badawczych, które w większości przypadków nie były recenzowane przed ich publikacją. Zdaniem recenzentki, ich wartość poznawcza jest niska. Większość tekstów to krótkie i lakoniczne opracowania, często pozbawione odniesień do literatury. Niektóre z nich obejmują jedynie cztery strony i należy je uznać raczej za wstęp do problematyki, a nie traktować jako poważną analizę i wyjaśnienie problemów badawczych. W tekstach opartych na badaniach empirycznych brakuje "zaawansowanych korelacji", próby wyjaśnienia i interpretacji otrzymanych danych; skarżący bazuje na "truizmach i komunałach", co "w przypadku habilitacji jest nie do przyjęcia". Dodatkowo zwróciła uwagę na fakt, że trzy z przedstawionych do oceny tekstów były publikowane dwukrotnie - po polsku i po angielsku, przy czym nie ma informacji o tym, który tekst jest pierwowzorem, a który jego tłumaczeniem. Tak więc cykl publikacji przedstawiony do recenzji ocenia negatywnie. Zdecydowanie lepiej recenzentka oceniła aktywność badawczą, współpracę międzynarodową i dorobek dydaktyczny. Podkreśliła interesującą działalność popularyzatorską habilitanta, ale zaznaczyła, że stanowi to swego rodzaju paradoks w jego karierze zawodowej, gdyż jest mu bliżej do tej formy działania niż do stricte naukowej. We wniosku końcowym [...] M. S. sformułowała jednoznacznie ocenę negatywną wniosku, bazującą na niskiej wartości poznawczej monotematycznego cyklu artykułów i pozostałych wymiarów działalności, które są słabo osadzone w dyscyplinie nauki o mediach. Ostatecznie recenzentka opowiedziała się za nienadawaniem skarżącemu stopnia doktora habilitowanego.

Kolejny recenzent - [...] J. M., [...] Akademii [...] w [...], zwrócił uwagę na podobieństwo tytułów rozprawy doktorskiej oraz cyklu publikacji przedstawionego jako główne dokonanie we wniosku habilitacyjnym. Recenzent domyśla się, że może tu występować duża zbieżność, co prowokuje go do zastanowienia się nad oryginalnością i postępem w rozwoju naukowym habilitanta. Zaznaczył, iż w zbiorze przeznaczonych do oceny tekstów dominują krótkie raporty i opracowania współautorskie, a niektóre z nich były publikowane dwukrotnie w języku polskim i angielskim. Recenzent dostrzegł wysoką atomizację dorobku skarżącego, co utrudnia wskazanie głównego nurtu w tematyce badawczej podejmowanej przez skarżącego. Jednym z ważnych elementów oceny badacza są uzyskane przez niego wskaźniki w bazach naukowych: [...], [...], [...], [...] czy [...]. Habilitant jest w nich obecny, ale jak zaznaczył [...] J. M. nie można stwierdzić jednoznacznie, czy zostały one wypracowane samodzielnie, czy są wynikiem publikacji współautorskich.

Skromny dorobek naukowy przesłania aktywną działalność popularnonaukową

i edukacyjną, która została pozytywnie oceniona przez ww. recenzenta. Docenił on opracowania eksperckie habilitanta oraz jego uczestnictwo w konferencjach krajowych i zagranicznych. Podkreślił fakt uzyskania certyfikatów językowych, członkostwo w organizacjach społecznych, zawodowych i towarzystwach naukowych, wiele nagród i wyróżnień. Jednakże znacząca część tych dokonań miała miejsce przed uzyskaniem stopnia doktora, a tym samym trudno je zaliczać do dorobku habilitacyjnego. Recenzent docenił aktywność w obszarze popularyzacji wiedzy o mediach, ale działalność naukową określa jako "płytką". W konkluzji recenzent jednoznacznie stwierdził, że przedstawiony do recenzji dorobek skarżącego "nie jest wystarczający" do ubiegania się o stopień doktora habilitowanego.

Natomiast [...] T. G. w obszernej recenzji podkreślił, że analiza zgłoszonego osiągnięcia naukowego nie jest ani tytułem monografii, ani cyklem artykułów. Jest to raczej rozbudowany życiorys naukowy habilitanta, co potwierdza na kolejnych stronach recenzji przytaczając długie fragmenty "podoktorskiego dzieła habilitacyjnego". Recenzent przeanalizował każdy tekst, konkludując, iż przedstawione przez skarżącego osiągnięcie nie stanowi jednotematycznego cyklu, który można kwalifikować jako podstawę do nadania stopnia doktora habilitowanego. Wskazał na wiele braków, uchybień i niejasności. Uwagi tego recenzenta dotyczą także pozanaukowego, dydaktycznego i popularyzatorskiego dorobku habilitanta. W aspekcie uczestnictwa w programach międzynarodowych i krajowych, sformułował pytanie jaka była aktywność wyjazdowa, ponieważ brakuje szczegółów. Recenzent ten wyraził jednak opinię, zgodną z pozostałymi ocenami recenzentów, że dorobek "pozahabilitacyjny" jest korzystniejszy, i dobrze ocenił działalność dydaktyczną. Brak jest jednak grantów krajowych i międzynarodowych. W końcowych wnioskach recenzent jednoznacznie stwierdził, iż zakres i jakość publikacji skarżącego "nie uprawnia" do nadania mu stopnia doktora habilitowanego.

Następnie uchwałą z [...] lipca 2018 r. nr [...] Rada Wydziału, po zapoznaniu się z ww. uchwałą komisji habilitacyjnej oraz pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, mając za podstawę art. 18a ust. 11 oraz art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.; dalej: "u.s.n."), odmówiła skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o mediach.

W uzasadnieniu uchwały organ pierwszej instancji podał, że skarżący posiada stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie socjologii, nadany [...] września 2012 r. przez Radę Naukową [...]. W toku postępowania habilitacyjnego poddane zostały wszechstronnej ocenie osiągnięcia naukowobadawcze w dziedzinie nauk społecznych, współpraca międzynarodowa oraz dorobek dydaktyczny i organizacyjny habilitanta, zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2018 r., poz. 261; dalej: "rozporządzenie").

Rada Wydziału, przyjmując za własne ustalenia komisji habilitacyjnej, stwierdziła, co następuje:

1. opinie o dorobku naukowym i aktywności naukowej skarżącego, sporządzone przez trzech recenzentów, mają jednoznacznie negatywne konkluzje;

2. osiągnięcie naukowe w postaci cyklu publikacji, zatytułowanego "Sztuka życia publicznego w warunkach cyfrowej transformacji mediów", w związku z licznymi jego mankamentami, a wśród nich przede wszystkim z:

• przyczynkarskim charakterem publikacji i ich niską wartością poznawczą,

• brakiem wyraźnego osadzenia w teoriach i koncepcjach medioznawczych,

• wyraźnym brakiem spójności pomiędzy wskazanymi jako główne osiągnięcie naukowe publikacjami (w połowie współautorskimi - niekiedy do 7 autorów) z jednoczesnym ich dublowaniem w trzech przypadkach (wersje polsko- i anglojęzyczne), co spośród 20 deklarowanych, pozwala wskazać 17 oryginalnych publikacji, z których tylko 12 spełnia kryteria publikacji naukowej,

• niespełnieniem przez wiele tekstów kryteriów publikacji naukowej (objętość, recenzje naukowe, użycie aparatu naukowo-badawczego, znajomość literatury przedmiotu czy w ogóle odniesień bibliograficznych lub oparciem ich wyłącznie na publicystyce),

• praktyką nadmiernego i często wyłącznego cytowania własnych prac i opublikowanych wcześniej raportów badawczych,

• dominacją raportów badawczych ze wskazaniem interesujących tropów badawczych nierozwiniętych jednak przez autora, pozostawionych na wysokim stopniu ogólności i poziomie deskrypcji,

• słabością analityczną przedłożonych fragmentów raportów badawczych, które ograniczono do prostego sumowania rozkładów odpowiedzi przy jednoczesnym braku zaawansowanych korelacji czy podjęcia próby nie tylko ekspliowania, ale i wyjaśniania analizowanych zachowań w przestrzeni internetowej; przy tym ograniczenie do referowania statystyk bez komentarza z jednoczesnym ignorowaniem literatury przedmiotu,

a także pozostałe elementy dorobku naukowego, wśród nich w szczególności:

• jedna monografia będąca publikacją podoktorską,

• brak publikacji w czasopismach z listy [...] lub [...] ,

• trzy artykuły opublikowane w czasopismach recenzowanych,

• pięć liczących poniżej sześciu stron fragmentów raportów badawczych, a także trzy rozdziały w książkach zbiorowych,

• 51 cytowań według bazy [...], odnoszących się głównie do raportów badawczych, a nie do artykułów naukowych oraz przeciętne pozostałe wskaźniki bibliometryczne,

• wskaźniki według bazy [...]: [...], [...],

• pełnienie funkcji kierownika i współkierownika projektów badawczych [...] (2009-2013), realizowanych we współpracy z [...],

• brak uczestnictwa lub kierownictwa grantu [...], [...] czy [...] nie wnoszą znacznego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny nauki o mediach;

3. dorobek w zakresie działalności dydaktycznej, organizacyjnej i popularyzatorskiej oraz współpracy międzynarodowej, obejmujący m.in. takie elementy jak:

• deklarowane uczestnictwo w roli kierownika lub współwykonawcy w 16 projektach krajowych i 3 we współpracy zagranicznej, z czego większa część realizowana była przed uzyskaniem stopnia naukowego doktora,

• ponadprzeciętna aktywność konferencyjna (40 konferencji/warsztatów krajowych i międzynarodowych, z których nie wszystkie miały wprost naukowy charakter),

• trzykrotne członkostwo w komitecie organizacyjnym konferencji naukowej, z czego w dwóch przypadkach przed uzyskaniem stopnia doktora,

• współpraca o nieustalonym charakterze z podmiotami publicznymi, organizacjami NGO i podmiotami prywatnymi,

• wykazanie członkostwa w 16 stowarzyszeniach, w tym 9 międzynarodowych, przy czym tylko 3 przypadały na okres po uzyskaniu doktoratu: w [...] (od 2015), [...](2015-2016) oraz [...] (od 2013), które nie mają charakteru organizacji naukowych,

• obszerna działalność dydaktyczna i wyróżniająca aktywność w zakresie popularyzacji nauki,

• opieka nad 40 pracami dyplomowymi, w tym 27 pracami magisterskimi,

• opieka merytoryczna nad 5 doktorantami,

• odbycie dwóch staży zagranicznych (visiting scholar w [...], [...] oraz [...], [...], [...]),

• zaangażowanie w prace zespołów konkursowych

pozwalają dobrze ocenić działalność dydaktyczną, zaangażowanie w realizację projektów międzynarodowych oraz zdecydowanie wysoko ocenić aktywność popularyzującą naukę.

W oparciu o powyższe ustalenia organ pierwszej instancji uznał, iż dorobek skarżącego nie spełnia kryteriów określonych w art. 16 ust. 1 u.s.n. i nie może stanowić podstawy do nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o mediach.

Od powyższej uchwały Rady Wydziału habilitant wniósł odwołanie, wskazując, że jej uzasadnienie jest oparte na stanie faktycznym nieodzwierciedlającym rzeczywistości w kwestiach istotnych dla przedmiotu uchwały. Nie uwzględniono bowiem jego wielu osiągnięć zaprezentowanych w autoreferacie oraz wymienionych w spisie dorobku. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie uchwały organu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, iż uchwałę podjęto wbrew zasadom pewności prawa i równego traktowania.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej: "Centralna Komisja", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") w postępowaniu odwoławczym powołała rzeczoznawców w osobach [...] J.D. i [...] B. O. celem opracowania opinii dotyczącej zasadności odwołania.

Pierwszy z ww. rzeczoznawców - [...] J. D. (Katolicki [...]) stwierdził, że Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania. Przebiegało ono zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odwołanie skarżącego ocenił jako bezzasadne, a zawarte w nim zarzuty – jako polemiczne. Podkreślił, iż niezależne recenzje i opinie specjalistów, samodzielnych pracowników naukowych w zakresie nauk o mediach, jednoznacznie i jednogłośne uznały dorobek skarżącego za niewystarczający do nadania mu stopnia doktora habilitowanego. Rzeczoznawca podzielił stanowiska wyrażone w uzasadnieniach uchwał komisji habilitacyjnej i Rady Wydziału. Zaakcentował, że każdy dorobek naukowy jest analizowany i oceniany jako całość, a recenzenci i komisje na wszystkich etapach mają prawo do podejmowania niezależnych decyzji. W przypadku skarżącego na wszystkich etapach przewodu ocena recenzentów była jednoznaczna i nie pozostawiała wątpliwości.

Również [...] B. D. uznała postępowanie przed organem pierwszej instancji za w pełni zasadne i prawidłowe, przebiegające zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazała, iż recenzentami wniosku skarżącego o nadanie mu tytułu stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauki o mediach były osoby dobrze znane w środowisku polskich medioznawców ([...] J. M., [...] Akademii [...], [...] T. G. i [...] M. S.), a ich zainteresowania i dokonania naukowe potwierdzają, że zostali prawidłowo wytypowani do oceny zgłoszonego wniosku. Rzeczoznawca Centralnej Komisji zwróciła uwagę, że wszyscy recenzenci - co nie zdarza się często - byli zgodni w ocenie dorobku naukowego habilitanta. Nisko ocenili całość jego dorobku i jakość zbioru publikacji dołączonych do wniosku habilitacyjnego. Podkreślili brak wystarczających dokonań skarżącego i jednogłośnie opowiedzieli się za odrzuceniem jego wniosku. Rzeczoznawca dodała, że negatywne opinie recenzentów zostały wsparte także przez członków komisji habilitacyjnej. I tak [...] J. W. A. podniósł, iż osiągnięcie badawcze w postaci cyklu 20 artykułów o relatywnie niskiej wartości, nie jest dokonaniem na miarę stopnia naukowego doktora habilitowanego i potwierdził w konkluzji opinię [...]. M. S. o braku gotowości do pełnienia roli samodzielnego pracownika nauki. Natomiast [...] Z. O. z pełnym przekonaniem stwierdził, że dorobek habilitanta nie może stanowić podstawy przyznania stopnia naukowego, akcentując jego większe "zacięcie" publicystyczne niż naukowe. W konkluzji [...] B. O., uwzględniając dostarczoną formalną dokumentację wniosku, dorobek naukowy i osiągnięcia dydaktyczne, jak również opinie recenzentów, opowiedziała się zdecydowanie za odmową nadania skarżącemu wnioskowanego stopnia naukowego.

Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, w dniu [...] lutego 2020 r. w głosowaniu tajnym nie uznała odwołania habilitanta od uchwały Rady Wydziału o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego za zasadne (wynik głosowania tajnego Sekcji I za przyjęciem odwołania: TAK-1 głos; NIE-32 głosy; wstrzym.-1głos). W trakcie posiedzenia Sekcji [...] M. J. został wyłączony od udziału w postępowaniu w tej sprawie ze względu na fakt, że jest pracownikiem jednostki organizacyjnej, której sprawa dotyczy i nie brał udziału w głosowaniu.

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy oraz w wyniku głosowania tajnego, podjęło uchwałę o odmowie poparcia odwołania skarżącego od uchwały organu pierwszej instancji, uznając je za niezasadne (wynik głosowania tajnego Prezydium Centralnej Komisji: za przyjęciem odwołania: TAK-0 głosów; NIE-10 głosów; wstrzym.-0 głosów).

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej uchwały, Centralna Komisja decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], w oparciu o art. 21 ust. 2 u.s.n. w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.; dalej: "Przep. wprow."), utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w prowadzonym przez niego postępowaniu dowodowym, osiągnięcie naukowe skarżącego uzyskało negatywną ocenę, co potwierdziły ww. głosowania Sekcji i Prezydium. Przy czym samo postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii powołanych przez nią recenzentów.

Zdaniem organu drugiej instancji, w przedmiotowej sprawie nie doszło do żadnych uchybień formalnych w postępowaniu Rady Wydziału. Organ pierwszej instancji, w oparciu o negatywną opinię komisji habilitacyjnej, podjął słuszną i merytorycznie uzasadnioną decyzję o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego. Cykl publikacji, wskazany przez niego jako dzieło habilitacyjne pt. "Sztuka życia publicznego w warunkach cyfrowej transformacji mediów", nie spełnia wymagań u.s.n., stawianych tego typu opracowaniom naukowym. Wszyscy recenzenci byli zgodni w ocenie całości dorobku habilitanta - ocenili go bardzo nisko, akcentując, iż nie może stanowić podstawy przyznania stopnia naukowego.

Według Centralnej Komisji, habilitant w odwołaniu zawarł głównie polemikę z opiniami recenzentów i członków komisji habilitacyjnej. Rada Wydziału podjęła odmowną uchwałę przy trzech recenzjach kończących się negatywnymi konkluzjami. Jak wskazuje dotychczasowe orzecznictwo sądowe, oceny recenzentów nie mogą być zaprzeczane wyjaśnieniami kandydata do tytułu czy do stopnia.

Podstawą odmowy nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego jest uznanie, że jego osiągnięcie naukowe nie stanowi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej. W przeprowadzonym postępowaniu wartość tego osiągnięcia została oceniona negatywnie. Zaprezentowanych w monografii wyników nie można ocenić jako oryginalnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu drugiej instancji skarżący (reprezentowany przez adwokata H. S.) wniósł o jej uchylenie oraz sformułował zarzut naruszenia przepisów postępowania, mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez całkowity brak wzięcia pod uwagę i całkowite pominięcie materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącego w toku postępowania, w szczególności poprzez uznanie, że skarżący przedstawił "dominację krótkich raportów", pomimo tego, że całość opublikowanych prac teoretycznych oraz raportów ma łącznie 225 stron (200 - odejmując dublety), co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ uznał, iż skarżący posiada skromny dorobek naukowy;

2. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez całkowity brak wzięcia pod uwagę i całkowite pominięcie materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącego w toku postępowania, w szczególności poprzez pominięcie przedłożonych przez skarżącego oświadczeń współautorów publikacji, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ uznał, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, czy obecność skarżącego w bazach naukowych ([...], [...], [...], [...]) wynika z samodzielnej pracy czy też jest wynikiem publikacji współautorskich;

3. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez całkowity brak wzięcia pod uwagę i całkowite pominięcie materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącego w toku postępowania, w szczególności poprzez pominięcie przedłożonych przez skarżącego informacji dotyczących odniesień do literatury w poszczególnych jego tekstach, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, iż organ uznał, że opublikowane teksty skarżącego były w większości bez odniesień do literatury;

4. art. 50 w związku z art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez zaniechanie przez organ wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień osobiście, na piśmie lub przez pełnomocnika, pomimo, iż było to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że w konsekwencji organ uznał, iż nie można jednoznacznie stwierdzić czy obecność skarżącego w bazach naukowych ([...], [...], [...], [...]) wynika z samodzielnej pracy czy też jest wynikiem publikacji współautorskich;

5. art. 50 w związku z art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego poprzez zaniechanie przez organ wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień osobiście, na piśmie lub przez pełnomocnika, pomimo, iż było to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że w konsekwencji organ uznał, iż skarżący nie wykazał aktywności wyjazdowej, w szczególności dat dziennych i tytułów wystąpień;

6. art. 9 w związku z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej poprzez poinformowanie skarżącego o dacie planowanego posiedzenia już po odbytym posiedzeniu.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 12 ust. 3 rozporządzenia wyrażające się w nieprzyjęciu, że złożenie przez współautorów prac współautorskich oświadczeń o ich indywidualnym wkładzie przesądza, które z prac zostały opracowane wspólnie z innymi autorami, jak również uznanie, iż osiągnięte w monografii wyniki nie mogą zostać uznane za oryginalne.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Nadto wedle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. m.st. Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie znajduje również zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem m.st. Warszawy obszarem czerwonym (§ 1 w związku z § 3 tego zarządzenia).

Uwzględniając z jednej strony powyższe regulacje, a z drugiej strony brak technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnie z udziałem stron oraz konieczność rozpoznania wniesionej w niniejszej sprawie skargi, sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid, o czym zawiadomiono pełnomocników stron pismami Sądu z 9 listopada 2020 r.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 179 ust. 1 Przep. wprow., przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym że jeżeli nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora następuje po dniu [...] kwietnia 2019 r., stopień lub tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Z uwagi na powyższe, zastosowanie w niniejszej sprawie znalazła u.s.n.

Przebieg postępowania habilitacyjnego normują przepisy art. 18a u.s.n. Postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia wniosku Centralnej Komisji (ust. 2 zd. 2). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają, czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.s.n. do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić:

1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie;

2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne;

3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

Z powyższych przepisów wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter implikowany specyfiką tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów k.p.a. Wedle art. 29 ust. 1 u.s.n., w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Jeśli zaś ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06 - to i niżej powołane orzeczenia opublikowane są na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego nie ma zastosowania art. 75 § 1 k.p.a., a postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (vide wyrok NSA z 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 192/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.s.n. dotyczy również postępowania odwoławczego przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed organem odwoławczym ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 u.s.n. Nie ma też obowiązku zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.

Decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków organu drugiej instancji. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (vide wyroki NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji z [...] lutego 2020 r. nie stanowi naruszenia ww. przepisu. Dodać przy tym należy, że zaskarżona decyzja posiada oparcie w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. Główne powody nieuwzględnienia odwołania, wprawdzie w sposób syntetyczny, lecz zostały w niej podane. Z treści rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego jednoznacznie wynika, iż Centralna Komisja zaaprobowała negatywne oceny rzeczoznawców, a także podzieliła stanowisko Rady Wydziału wyrażone w uchwale pierwszoinstancyjnej. Argumenty odwołania uznała zaś za polemiczne i nieznajdujące potwierdzenia w zebranych dowodach.

W tym miejscu należy podkreślić, co zostało ugruntowane w orzecznictwie, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceny, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W gestii sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania, określonego przepisami o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd, nie mógł zatem dokonać oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego skarżącego i wartości naukowej przedstawionej przez niego pracy habilitacyjnej (vide wyrok NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08). Sąd nie jest też uprawniony do weryfikacji, czy osiągnięcia naukowe skarżącego, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiącą znaczny wkład w rozwój uprawianej przez niego dyscypliny naukowej oraz czy wykazuje się on istotną aktywnością naukową.

W toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącego został negatywnie oceniony zarówno przez trzech recenzentów na etapie postępowania w pierwszej instancji, jak i przez dwóch rzeczoznawców Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania, którzy uznali osiągnięcia naukowe skarżącego za niespełniające wymagań z art. 16 u.s.n. Także Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy i stanowiskiem Sekcji, postanowiło z tego powodu utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału.

Recenzje stanowią warunek niezbędny do podjęcia uchwały przez Centralną Komisję, ale nie jest ona nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków / konkluzji recenzentów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18). Ponadto przepisy u.s.n. nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Tym samym jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać podważone przez habilitanta.

Centralna Komisja prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone do postępowania opiniodawczego. Z tego powodu musi stosować przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż dokonuje oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym (vide wyroki NSA z 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08 oraz z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11). W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy sprostał tym obowiązkom. Dlatego nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Centralna Komisja zebrała i rozpatrzyła zgromadzony materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera należytą argumentację i tym samym spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 u.s.n.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 50 k.p.a., Sąd wskazuje, iż w myśl art. 18a ust. 10 u.s.n. komisja habilitacyjna, w szczególnych przypadkach uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym jednoznacznie negatywnej oceny dorobku naukowego skarżącego przez recenzentów, komisja habilitacyjna nie stwierdziła zaistnienia szczególnego przypadku, o którym mowa w ww. przepisie. Samo zaś przekonanie skarżącego (choćby najgłębsze) o konieczności złożenia wyjaśnień osobiście, na piśmie lub przez pełnomocnika nie mogło odnieść skutku.

Podobnie nie sposób skutecznie zarzucić organowi drugiej instancji naruszenia art. 9 w związku z art. 8 § 1a k.p.a. z powodu niepoinformowania go o dacie posiedzenia komisji habilitacyjnej, Rady Wydziału czy też Prezydium Centralnej Komisji (skarżący nie precyzuje o jakie konkretnie posiedzenie chodzi), gdyż, jak już wzmiankowano, specyfika postępowania habilitacyjnego nie gwarantuje habilitantowi korzystania z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa materialnego, wskazując, iż podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia § 12 ust. 3 rozporządzenia dotyczy oceny jego dorobku, podczas gdy Sąd nie weryfikuje ocen i uwag recenzentów.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.