Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 46/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 149 § 1 i 2, art. 161 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Starosty w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z [...] r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do wydania decyzji w postępowaniu wskazanym w punkcie I sentencji; IV. zasądza od Starosty na rzecz T. K. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] kwietnia 2020 r. pełnomocnik T. K. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Wniósł o: zobowiązanie Starosty do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenie, że Starosta dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, noszącej datę [...] kwietnia 2020 r., Starosta wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił stan sprawy, do momentu uzyskania informacji z WSA w Lublinie o przekazaniu akt administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez skarżącego od wyroku WSA w Lublinie z 24 października 2019 r. (II SA/Lu 262/19) w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie części spornego obiektu. Starosta stwierdził w konkluzjach, że nie ma informacji o wydaniu przez NSA wyroku w sprawie skargi kasacyjnej, a akta administracyjne dotyczące udzielonego pozwolenia na budowę, niezbędne do dalszego prowadzenia wznowionego postępowania nie zostały zwrócone do dnia podpisania odpowiedzi na skargę.

Z treści skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt administracyjnych (obejmujących również czynności podjęte w sprawie w okresie do maja 2020 r.) wynika następujący stan sprawy:

Decyzją z [...] lipca 2017 r., Starosta zatwierdził projekt budowlany

i udzielił [...] sp. z o.o., z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku handlowego z pylonem, parkingiem i infrastrukturą techniczną, z lokalizacją na działkach nr ew. [...], położonych w B. przy al. [...].

W dniu [...] października 2017 r. skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w ww. sprawie. Podstawą wniosku był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem z [...] października 2017 r. Starosta wznowił postępowanie, a następnie – decyzją z [...] października 2017 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W wyniku odwołania złożonego przez skarżącego decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty z [...] października 2017 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] stycznia 2019 r. Starosta ponownie odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 2017 r. W wyniku odwołania skarżącego, decyzją z [...] maja 2019 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty

z [...] stycznia 2019 r.

Pismami z 30 lipca i [...] sierpnia 2019 r. Starosta zwracał się do WSA w Lublinie o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy, obejmujących projekt budowlany, przekazanych uprzednio do sądu, w związku z wniesionymi skargami. Z udzielonej przez sąd odpowiedzi wynikało, że akta zostały przekazane do NSA w Warszawie.

Skarżący wniósł ponaglenia na bezczynność Starosty (pismo z [...] kwietnia 2020 r.), a następnie na przewlekłe prowadzenie postępowania wznowieniowego przez Starostę (pismo z [...] maja 2020 r.).

Po rozpatrzeniu ponagleni na bezczynność Starosty, postanowieniem z

[...] kwietnia 2020 r. Wojewoda [...] uznał ponaglenie za niezasadne. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał m.in., że charakter i tryb postępowania prowadzonego przez Starostę wykazuje cechy przewlekłości, jednakże postępowanie wznowieniowe powinno być prowadzone na podstawie dokumentacji projektowej zgromadzonej w sprawie. Z uwagi na to, że akta sprawy i dokumentacja projektowa zostały przekazane wraz ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Starosta powinien podjąć działania zmierzające do wypożyczenia akt z NSA, celem rozpatrzenia wznowionego postępowania.

Realizując zalecenie Wojewody pismem z [...] maja 2020 r. Starosta wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z prośbą o wypożyczenie akt administracyjnych organu I instancji.

W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował żądania skargi wnosząc o umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym, z uwagi na to, że Starosta wydał w dniu [...] lipca 2020 r. decyzję we wznowionym postępowaniu.

Na wezwanie Sądu, Starosta przesłał poświadczoną za zgodność kopię decyzji z [...] lipca 2020 r., którą organ odmówił, w trybie wznowienia postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z [...] lipca 2020 r.

W kolejnym piśmie procesowym, z [...] października 2020 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował wnioski i żądania zawarte w skardze w ten sposób, że: wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej oraz zażądał przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości trzykrotności kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Pełnomocnik podtrzymał argumentację uzasadniającą zarzuty skargi oraz przedstawił argumenty uzasadniające w jego ocenie żądania wymierzenia organowi grzywny i przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna, gdyż Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego

i udzielenia pozwolenia na budowę. Bezczynność ta nie miała jednak charakteru rażącego.

Należy na wstępie zauważyć, że żądania i argumenty zawarte w piśmie procesowym z [...] października 2020 r. nie podlegały rozpatrzeniu przez Sąd, gdyż pismo zostało złożone już po wydaniu wyroku w sprawie (30 września 2020 r.)

W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bezczynność organu ma miejsce w sytuacji, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 k.p.a. w ramach tzw. instytucji sygnalizacji (por. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Analogicznie bezczynność organu pojmowana jest w orzecznictwie. Sądy wskazują, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy, z bezczynnością mamy do czynienia, gdy organ, bądź podmiot zobowiązany do podjęcia określonych czynności z zakresu administracji publicznej tego nie czyni (por. przykładowo wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/18).

Dodatkowo należy wskazać, że rozpatrując skargę na bezczynność sąd bierze zasadniczo pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, jednakże w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) musi uwzględniać stan istniejący w dacie orzekania.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności, gdyż była możliwość wydania decyzji we wznowionym postepowaniu wcześniej niż w lipcu 2020 r.

Bezczynności, rozumianej jako brak wydania decyzji w ustawowym terminie, nie można zarzucać organowi w okresie od daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania (październik 2017 r.) do sierpnia 2019 r. Pomimo upływu blisko dwóch lat, istniały usprawiedliwione przyczyny powodujące brak możliwości wydania decyzji w ustawowym terminie (art. 35 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie powinien mieć zastosowanie termin miesięczny załatwienia sprawy. Sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, jej rozstrzygnięcie bazowało na materiale dowodowym już zebranym w sprawie, nie było konieczne zbieranie nowych dowodów, wydanie decyzji wymagało ponownego przeanalizowania materiału już zebranego w postepowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Tym niemniej jednak trzeba pamiętać, że w świetle art. 35 § 5 k.p.a., do terminów ustawowych załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Takie przyczyny niezależne od organu, uniemożliwiające wydanie decyzji w terminie, istniały do sierpnia 2019 r.

Z analizy akt administracyjnych, obrazujących stan sprawy do maja 2020 r. wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania (z [...] października 2017 r.) zostało wydane po 7 dniach od dnia wpływu wniosku skarżącego (z 9 października). W związku z wnioskiem skarżącego, Starosta wydał [...] października 2017 r. postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę została wydana w terminie ustawowym, po dwóch tygodniach od wznowienia postępowania (30 października).

W wyniku odwołania skarżącego, decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z [...] października 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Akta postępowania nie zostały zwrócone do Starosty, w związku z tym, że inwestor wniósł sprzeciw do sądu administracyjnego od decyzji kasacyjnej Wojewody z [...] stycznia 2018 r., o czym Starosta został powiadomiony w dniu [...] marca 2018 r. Brak akt administracyjnych uniemożliwiał wydanie decyzji w ustawowym terminie. Należy jednak zauważyć, że niezwłocznie po doręczeniu decyzji kasacyjnej Wojewody (z [...] stycznia 2018 r.), Starosta zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wypożyczenie akt obejmujących projekt budowlany. Przekazana przez organ nadzoru budowlanego dokumentacja wpłynęła do Starosty w dniu [...] lutego 2018 r. Trzy dni później ([...] lutego) Starosta zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Kolejne zawiadomienie (w związku z brakiem potwierdzenia odbioru poprzedniego) skierowano do stron [...] marca 2018 r. Wydanie decyzji w sytuacji braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału narażałoby Starostę na zarzut naruszenia art. 10 k.p.a.

Na przedłużenie terminu załatwienia sprawy wpłynęła też konieczność rozpatrzenia wniosku skarżącego o wyłączenie jednego z pracowników od udziału w postępowaniu (wniosek złożony [...] kwietnia, rozpatrzony odmownie – [...] kwietnia 2018 r.).

W maju 2018 r. Starosta bezskutecznie podejmował działania w celu wypożyczenia z WSA w Lublinie akt postępowania, niezbędnych do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu (wypożyczenie akt okazało się niemożliwe z uwagi na toczące się przed sądem postępowania dotyczące różnych wątków sprawy spornej inwestycji). Brak dostępu do akt administracyjnych uniemożliwiał wydanie decyzji w sprawie w ustawowym terminie.

W okresie od czerwca 2018 r. do lutego 2019 r. w szeroko rozumianej sprawie spornej inwestycji pojawiały się nowe wątki, związane z postępowaniami prowadzonymi przez inne organy (postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę – Wojewoda [...]; postępowanie w tzw. trybie naprawczym dotyczące tego samej inwestycji – PINB w B. oraz [...] WINB; wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie części spornego obiektu – j.w.). Mnożące się wątki sprawy spornej inwestycji muszą być brane pod uwagę przy ocenie stanu bezczynności Starosty w rozpoznawanej sprawie.

W grudniu 2018 r. Starosta po raz kolejny wystąpił o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy do WSA w Lublinie. W ocenie Sądu, przyczyny, dla których odmówiono Staroście udostępnienia akt w maju 2018 r., w pełni usprawiedliwiają kilkumiesięczny okres oczekiwania na otwarcie możliwości uzyskania akt administracyjnych z sądu. Brak wydania decyzji w terminie, spowodowany brakiem dostępu do akt administracyjnych sprawy jest w tym okresie usprawiedliwiony i nie świadczy o bezprawnej bezczynności Starosty.

Akta postępowania zostały wypożyczone w styczniu 2019 r., co umożliwiło Staroście wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Starosta odmówił skarżącemu uchylenia ostatecznej decyzji z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] maja 2019 r. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Akta postępowania zostały zwrócone do Starosty w dniu [...] lipca 2019 r.

Wydanie nowej decyzji przez Starostę uniemożliwił brak w aktach administracyjnych sprawy projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Starosta zwrócił się do WSA w Lublinie o wypożyczenie akt, jednakże przekazane przez Sąd akta dotyczyły decyzji [...] WINB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowania części obiektu budowlanego. W związku z tym Starosta zwrócił akta do sądu i ponownie skierował prośbę o wypożyczenie projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Realizacja tej prośby okazała się niemożliwa, WSA w Lublinie poinformował Starostę, że akta administracyjne zostały przedstawione NSA wraz ze skargą kasacyjną (pismo z sądu wpłynęło do Starosty [...] sierpnia 2019 r., k. 72 akt adm.).

W ocenie Sądu opisany przebieg postępowania do tego momentu nie wskazuje na zasadność zarzutu bezczynności Starosty. Wydawanie decyzji w terminach dłuższych niż wskazane w Kodeksie było usprawiedliwione okolicznościami obiektywnymi, na które Starosta nie miał wpływu.

Zarzuty pełnomocnika w odniesieniu do tego okresu prowadzenia wznowionego postępowania są niezasadne. Pełnomocnik skarżącego nie ma racji wywodząc, że organ nie podejmował we właściwym czasie kroków w celu uzyskania akt administracyjnych przekazanych do sądu lub nie zabezpieczył sobie dostępu do tych akt poprzez wykonanie ich kopii. Nie jest prawdą stwierdzenie, że Starosta zwrócił się o wypożyczenie akt dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia. Z przedstawionego przebiegu czynności wynika, że Starosta czynił to kilkukrotnie, począwszy od lutego 2018 r., kiedy została uchylona pierwsza decyzja Starosty wydana we wznowionym postępowaniu (pismo Starosty do PINB w B. z [...] lutego 2019 r., k. 32 akt adm.). Świadczy to o tym, że organ podejmował działania w celu uzyskania akt, stąd chybione są argumenty pełnomocnika o celowym przedłużaniu postępowania. Również problemy, jakie pojawiły się w lipcu i sierpniu 2019 r. nie obciążają Starosty. Starosta prawidłowo zwrócił się do WSA w Lublinie o wypożyczenie akt zawierających projekt budowlany (pismo z [...] lipca 2019 r., k. 69). Nie można racjonalnie obarczać winą organ za sytuację, w której na skutek powstania licznych wątków szeroko rozumianej sprawy spornej inwestycji budowlanej, przed sądami administracyjnymi toczyło się jednocześnie kilka spraw. Sąd przesłał akta dotyczące skargi na decyzję [...] WINB z w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowania części obiektu budowlanego (vide: pismo Starosty skierowane do Sądu, z [...] sierpnia 2019 r., k. 71). Nie sposób zatem zgodzić się z argumentacją pełnomocnika, że to Starosta popełnił błąd przy zwracaniu się do sądu o wypożyczenie akt. Starosta popełnił błąd na dalszym etapie postępowania, zwlekając do wystąpieniem do NSA o udostępnienie akt, o czym będzie mowa w dalszych wywodach uzasadnienia. W szczególnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób zgodzić się z argumentami pełnomocnika skarżącego, że Starosta mógł wcześniej wykonać niezbędne kopie akt. Trzeba mieć na uwadze fakt, że szeroko rozumiana sprawa spornej inwestycji budowlanej, w tym w aspekcie pozwolenia na budowę, na skutek składanych przez skarżącego wniosków, została rozbita na wiele wątków, w których były wydawane rozstrzygnięcia, nie tylko przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, ale również nadzoru budowlanego, które to akty następnie były zaskarżane do sądu administracyjnego. Każda taka sytuacja oznaczała konieczność przesyłania akt sprawy do innych organów lub do sądu. W efekcie, gdyby kierować się argumentacją pełnomocnika skarżącego, Starosta powinien za każdym razem wykonywać kopie akt, z uwagi na potencjalną konieczność ich przekazania do organu wyższego stopnia lub sądu. Jest to założenie nieracjonalne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Powyższa ocena zasadniczo zmienia się od [...] sierpnia 2019 r., kiedy to Starosta uzyskał informację, że akta administracyjne zostały przekazane do NSA. Oczywiście Starosta ma rację, że bez posiadania akt administracyjnych nie mógł wydać decyzji we wznowionym postępowaniu, tym niemniej jednak trzeba zauważyć, że Starosta miał możliwość uzyskania akt, z której to możliwości nie skorzystał. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji z WSA w Lublinie, Starosta powinien był zwrócić się do NSA o wypożyczenie akt sprawy (jak to skądinąd czynił w odniesieniu do WSA w Lublinie). Z akt sprawy sądowej o sygn. II SAB/Lu 60/20, dotyczącej skargi na przewlekłość postępowania Starosty w tej samej sprawie (okoliczności znane obydwu stronom sporu) wynika, że dopiero na skutek postanowienia Wojewody z [...] kwietnia 2020 r., wydanego po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącego na bezczynność, Starosta niezwłocznie podjął starania, zakończone uzyskaniem akt. Dowodzi to, że już w sierpniu 2019 r. istniała możliwość zwrócenia się do NSA o wypożyczenie akt (po uzyskaniu informacji z WSA w Lublinie). Skoro była możliwość uzyskania dostępu do akt administracyjnych sprawy, istniała również możliwość wydania decyzji w ustawowym terminie (po uzyskaniu akt). Wobec powyższego, o ile do sierpnia 2019 r. nie było obiektywnych możliwości wydania decyzji, co czyni bezzasadnym zarzut bezczynności w tym okresie, o tyle zarzut bezczynności jest zasadny w odniesieniu do okresu od końca sierpnia 2019 r. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Lu 60/20, wypożyczone akta wpłynęły do Starosty po ok. trzech tygodniach od skierowania wniosku w tym przedmiocie do NSA. Gdyby Starosta działał prawidłowo, pod koniec września 2019 r. dysponowałby niezbędnymi aktami sprawy, co oznacza, że w październiku 2019 r. powinien był wydać decyzję we wznowionym postępowaniu. Z akt sprawy o sygn. II SAB/Lu 60/20 wynika, że decyzja została wydana [...] lipca 2020 r. (Starosta odmówił skarżącemu uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z [...] lipca 2017 r.).

Na zasadność zarzutu bezczynności w okresie po [...] sierpnia 2019 r. nie wpływa problem ogłoszenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w dniu 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r.; Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Stan bezczynności zaistniał już w październiku 2019 r., zatem w rozpoznawanej sprawie nie mają znaczenia przepisy szczególne, wyłączające stosowanie przepisów dotyczących bezczynności na okres stanu epidemii (art. 15zzs ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych; Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.). Regulacje te mają znaczenie dla oceny przewlekłości postępowania Starosty, co jest przedmiotem postępowania w odrębnej sprawie zawisłej przed Sądem (sygn. II SAB/Lu 60/20; okoliczność znana obydwu stronom sporu).

Powyższe rozważania, prowadzą do wniosku, że Starosta dopuścił się bezczynności we wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z [...] lipca 2017 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ta konstatacja uzasadnia punkt I sentencji wyroku.

W ocenie Sądu bezczynność Starosty nie miała w rozpoznawanej sprawie charakteru rażącego.

Jak wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie, orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi mieć pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 listopada 2018 r., II SAB/Po 74/18).

Starosta niewątpliwie popełnił błąd, nie wykorzystując dostępnej możliwości uzyskania akt administracyjnych sprawy poprzez wypożyczenie ich z Naczelnego Sądu Administracyjnego (po uzyskaniu w sierpniu 2019 r. wiedzy, że akta zostały tam przekazane). Ustawodawca rozróżnia jednak "zwykłą" bezczynność, od takiej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego opóźnienie, jakich dopuścił się organ nie miało postaci oczywistego lekceważenia interesów skarżącego, w działaniach organu Sąd nie dostrzega jawnego naruszenia zasady szybkości postepowania i lekceważenia obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym przepisami prawa. Organ popełnił błąd, ale wynikał one bardziej z niewłaściwej oceny sytuacji (możliwości wypożyczenia akt nie tylko z WSA w Lublinie, ale również z NSA), niż z dążenia do uchylenia się od merytorycznego załatwienia sprawy. Przeczy temu opisany wyżej ciąg czynności podejmowanych aż do sierpnia 2019 r., gdzie nie można skutecznie zarzucić Staroście naruszenia ustawowych terminów załatwienia sprawy.

Pomimo, że postępowanie trwa już ponad trzy lata (na chwilę orzekania przez Sąd), oceniając charakter bezczynności Starosty, nie sposób nie dostrzec, że w tym czasie Starosta podejmował czynności procesowe, wydawał decyzje w terminach ustawowych, oczekiwał na wydanie rozstrzygnięć przez organ wyższego stopnia lub sąd administracyjny. Obiektywnie długi czas rozpatrywania sprawy po wznowieniu postępowania, jest w przeważającej mierze wynikiem korzystania przez strony postępowania (w tym przez skarżącego) z przysługujących im środków ochrony prawnej. Trudno racjonalnie obarczać Starostę winą za ten stan sprawy. Wyjątek dotyczy stanu sprawy od sierpnia 2019 r., co skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi na bezczynność. Nawet jednak w tym okresie obiektywnie błędne zachowanie organu nie miało cech rażącego naruszenia prawa. Co do pozostałych okresów czasu trwania postępowania, zarzuty skargi są niezasadne.

W sytuacji, gdy we wznowionym postępowaniu została wydana decyzja (z [...] lipca 2020 r.), bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do dokonania tej czynności, dlatego Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, na podstawie art. 161

§ 1 pkt 3 p.p.s.a.

Jak już wskazano na wstępie, nie mogły być przedmiotem rozpoznania żądania skarżącego (wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej), zgłoszone w piśmie procesowym z [...] października 2020 r., z uwagi na to, że żądania te podniesiono już po wydaniu wyroku w sprawie. Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd administracyjny może w tym zakresie orzekać również z urzędu, jednakże w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na brak znamion rażącego naruszenia prawa w zachowaniu Starosty, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej z urzędu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zwrot kosztów objął wpis od skargi w kwocie [...]zł, wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w kwocie [...]zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).