Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 752/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 29, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 140, art 922
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2007r. sygn. akt I SA/Wa 2036/06 w sprawie ze skargi M. E. K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2036/06 oddalił skargę M. E. K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Wojewoda K. orzeczeniem z dnia [...] maja 1949 r., na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. (Dz.U. nr 20, poz. 138, z późn. zm.) orzekł o wywłaszczeniu stanowiącej własność J. W. K. nieruchomości o pow. [...] m2, położonej w K. Z. przy ul. [...], wraz ze znajdującym się na niej budynkiem murowanym o 5-ciu kondygnacjach pod nazwą "[...]".

Pismem z dnia 9 marca 2004 r. M. E. K., spadkobierczyni po J. J. K., wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewody K. z dnia [...] maja 1949 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie wszczęte z wniosku M. E. K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewody K. z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że w związku z wszczęciem postępowania z wniosku skarżącej, która nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., postępowanie należało umorzyć.

Decyzją z dnia [...] Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku M. E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Minister Transportu i Budownictwa, stwierdził, że J. W. K., jako obywatel amerykański, wystąpił w dniu 24 lutego 1961 r. z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu utraty nieruchomości w Polsce i roszczenie to zostało zarejestrowane w dniu 27 lutego 1961 r. pod nr PO -1998. Decyzją Foreign Claims Settlement Commission of the United States z dnia 21 stycznia 1965 r. J. W. K. zostało przyznane odszkodowanie za mienie przejęte na rzecz państwa polskiego po 1945 r.: m.in. za hotel "[...]" w K. ([...] $).

W związku z powyższym Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że przyznanie odszkodowania w ramach układu indemnizacyjnego, (którego celem było wynagrodzenie szkód - odszkodowanie) spowodowało utratę praw do tego mienia i związanych z nim roszczeń majątkowych. Tym samym spadkobierczyni J. W. K. nie jest umocowana do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody K. z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu zabudowanej hotelem "[...]" nieruchomości, bowiem nieruchomość ta ani zawiązane z nią roszczenia nie mogły wejść w skład masy spadkowej po J. W. K. zmarłym w [...] r.

Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] złożyła M. E. K. wnosząc o jej uchylenie. W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2007 r. skarżąca wskazała m.in., że organ orzekający wiąże wygaśnięcie interesu prawnego skarżącej z przyznaniem odszkodowania jej poprzednikowi prawnemu na mocy układu indemnizacyjnego. Przesłanką do objęcia J. W. K. przedmiotowym układem była zaskarżona decyzja. Wykazanie jej wadliwości w toczącym się postępowaniu pozwoli na ustalenie, że Hotel "[...]" nie został wywłaszczony, a zatem postanowienia tego układu nie miały zastosowania do J. W. K. w odniesieniu do tej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, iż zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w rozpatrywanej sprawie było dokonanie oceny charakteru oraz skutków stosowania układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zawartego w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, że omawiany układ stanowi umowę międzynarodową. Jako umowa międzynarodowa, która nie została poddana ratyfikacji oraz ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, nie stanowi ona źródła prawa w polskim systemie prawnym. Wobec tego układ ten i jego stosowanie nie mogło samo przez się powodować skutków prawnych w zakresie stosunków własnościowych. Podstawę prawną do przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości przejętych bez podstawy prawnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. nr 12, poz. 65). Ustawa ta przewiduje w art. 2 upoważnienie dla Ministra Finansów do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej przejście nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych i decyzja ta stanowi podstawę wpisu praw w księdze wieczystej.

W rozpatrywanej sprawie wydawanie powyższej decyzji było zbędne, bowiem przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona orzeczeniem z dnia [...] maja 1949 r., na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. A zatem powyższe orzeczenie stanowiło podstawę przejście tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Podnoszone przez skarżącą zarzuty odnoszące się do braku zgodności z prawem tego orzeczenia są na tym etapie bezprzedmiotowe, bowiem kontroli sądowej podlega decyzja o umorzeniu postępowania, a nie powołane orzeczenie o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Twierdzenie skarżącej, że jako spadkobierczyni właściciela wywłaszczonej nieruchomości jest ona nadal jej właścicielką nie jest natomiast poparte jakimkolwiek dowodem w sprawie.

Zdaniem Sądu, w świetle postanowień układu rozstrzygające znaczenie ma to, czy obywatel Stanów Zjednoczonych, powołując się na układ, wystąpił o odszkodowanie do Rządu Stanów Zjednoczonych, a nie to, czy przejęcie własności mienia na podstawie polskich ustaw nastąpiło w sposób wadliwy czy też nie, a także, w jakim stopniu decyzja o przyznaniu odszkodowania została wykonana przez Stany Zjednoczone. Fakt przyznania, a nie wypłacenia odszkodowania stwarzał jedynie podstawę do ewentualnego dochodzenia tego odszkodowania od strony ten układ podpisującej, tj. rządu Stanów Zjednoczonych.

Zgodnie z art. V powołanego układu przyznanie odszkodowania z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości bez podstawy prawnej było uzależnione od złożenia przez zgłaszającego roszczenie oświadczenia o zwolnieniu z zobowiązania (zrzeczeniu się prawa własności). Wymóg taki jako zbędny nie dotyczył nieruchomości przejętych na rzecz Państwa na podstawie ustawy, które tak jak w rozpatrywanej sprawie, przeszły na własność Państwa w wyniku wydania aktu administracyjnego - orzeczenia wywłaszczeniowego. Zasadnie zatem przyjął organ orzekający, że przyznanie odszkodowania w ramach układu indemnizacyjnego powodowało utratę roszczeń majątkowych do mienia, z którym wiązało się to odszkodowanie W świetle powyższych ustaleń jest oczywiste, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła wchodzić w skład spadku po J. W. K. (por. również wyrok NSA z dnia 6 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 3403/01). Trafnie zatem organ orzekający przyjął, że skarżąca nie posiada interesu prawnego uprawniającego ją do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] maja 1949 r.

Sąd uznał, iż błędny jest pogląd skarżącej, że wykazanie wadliwości decyzji wywłaszczeniowej w toczącym się postępowaniu pozwoli na ustalenie, że Hotel "[...]" nie został wywłaszczony, a zatem postanowienia układu indemnizacyjnego nie będą miały zastosowania do J. W. K. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. O poddaniu się skutkom układu indemnizacyjnego zdecydował J. W. K. i jego oświadczeń woli w tym zakresie w żaden sposób skarżąca nie może odwrócić. Poddając w wątpliwość czy rząd polski mógł uznać J. W. K. za obywatela USA, skarżąca pomija fakt, że o objęciu go układem indemnizacyjnym nie zdecydował rząd polski, ale amerykańska komisja odszkodowawcza na jego wniosek.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. E. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego a w szczególności:

- art. 2 i 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez ich niezastosowanie,

- art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez jego niezastosowanie,

- art. 140 k.c. i art. 992 § 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie,

2. naruszenie prawa procesowego a w szczególności:

- art. 233 § k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie za zgodne z prawem orzeczenie Wojewody K. z dnia [...] maja 1949 r.

- art. 141 ust. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające istotny wpływ na wynik postępowania poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nie powołanie w treści uzasadnienia wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia .

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że w systemie prawa polskiego ochrona interesu prawnego odnoszącego się do własności jest zagwarantowana przepisami prawa materialnego o najwyższej w hierarchii aktów prawnych randze, bo w Konstytucji RP. I tak art. 21 ust. 1 Konstytucji RP ustanawia gwarancję organów Państwa dla ochrony własności. Pozbawienie tej ochrony musi wynikać z aktów prawnych wydanych na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Tylko i wyłącznie w przypadku wykazania przez Ministra Transportu i Budownictwa (obecnie Ministra Budownictwa), że spadkodawca J. W. K. lub skarżąca M. E. K. utracili na podstawie przedmiotowego orzeczenia, własność Hotelu "[...]" można by uznać, że nie posiada ona interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności i uchyleniu zaskarżonego orzeczenia Wojewody K..

W konkretnym przypadku powołanie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, pomimo ustawowego zagwarantowania ochrony prawa własności w ustawie zwykłej - kodeksie cywilnym (art. 140 k.c.) i prawa do dziedziczenia (art. 922 § 1 k.c.) - wydaje się być uzasadnione z uwagi na konstytucyjne objęcie ochroną tego prawa przez samo Państwo. Oznacza to, że wszelkie organy Państwa rozpatrując sprawy obywateli odnoszące się do prawa własności i dziedziczenia winny brać pod uwagę zagwarantowaną Konstytucją ochronę tych praw. WSA w Warszawie nie uwzględnił tych uregulowań przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Prawo własności nie ma, co prawda charakteru bezwzględnego, lecz pozbawienie obywatela tego prawa (wywłaszczenie) musi wynikać z aktów mających swoją podstawę prawną w ustawach.

W sprawach odnoszących się do fundamentalnych praw obywateli, organy Państwa winny szczególnie skrupulatnie dokonywać ustaleń faktycznych i ocen prawnych tak, aby nie naruszało to praw i wolności obywatelskich zapisanych w Konstytucji RP. Jeżeli bowiem w wyniku kontroli zgodności z prawem Minister Transportu i Budownictwa ustaliłby, że orzeczenie o wywłaszczeniu było niezgodne z prawem i zachodzą przesłanki do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to niewątpliwie wobec skutków prawnych takiego ustalenia (skutków ex tunc), zarówno decyzja Ministra Transportu i Budownictwa jak i zaskarżony wyrok WSA naruszają normy Konstytucji RP zawarte w art. 21 ust. 1 i normy zawarte w przepisach kodeksu cywilnego art. 140 i art. 992 § 1 k.c. W świetle powyższego niezastosowanie treści art. art. 21 ust. 1 Konstytucji RP i art. 140 k.c. oraz art. 922 § 1 k.c. spowodowało błędne przyjęcie przez WSA utraty interesu prawnego skarżącej.

Układ polsko-amerykański z uwagi na brak ratyfikacji nie stanowi źródła prawa w Polsce, a tym samym tytułu prawnego dla pozbawienia obywateli Polski posiadających również obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, przysługującego im prawa własności nieruchomości położonych w Polsce. W szczególności nie można podzielić stanowiska WSA, że podstawę do odmiennego traktowania interesu prawnego obywateli USA stanowi okoliczność związana z podmiotem wypłacającym odszkodowanie i istniejąca w tym zakresie umowa międzynarodowa. Przecież, co przyznaje również WSA, układ ten jako nieratyfikowany oraz nie ogłoszony, nie stanowi elementu prawa polskiego powszechnie obowiązującego, a więc nie może stanowić podstawy prawnej do przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, a tym samym utraty interesu prawnego skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie do końca spełnia wymienione wyżej wymagania. Powołanie konkretnych przepisów prawa oznacza, iż należy wskazać jednostkę redakcyjną przepisu (paragraf, ustęp, punkt), jeżeli przepis ten ma złożoną konstrukcję. Powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 233 k.p.c. składa się z dwóch paragrafów, zawierających dwie różne normy prawne. Tymczasem w podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano, który z tych paragrafów miałby naruszyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu.

W pierwszej kolejności rozpoznania wymagał zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 ust. 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Mając na uwadze przepis powyższy oraz treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy stwierdzić, iż zaskarżone orzeczenia zawiera wszystkie elementy wymienione w powyższym przepisie, a zarzut jego naruszenia polega w gruncie rzeczy na zakwestionowaniu merytorycznej treści uzasadnienia wyroku.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, iż zawarty w dniu 16 lipca 1960 r. w Waszyngtonie układ między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w art. VIII przewidywał, iż wchodzi on w życie z dniem jego podpisania. Układ ten nie był zatem ani ratyfikowany, ani też ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Bez wątpienia układ powyższy jest umową międzynarodową. W doktrynie przyjmuje się, że umowy międzynarodowe jedynie wtedy mogą wywoływać skutki prawne dla stosunków wewnętrznych, gdy zostały ratyfikowane i ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Powyższe oznacza, iż układ z dnia 16 lipca 1960 r. zawarty w Waszyngtonie nie stanowi źródła prawa w polskim systemie prawnym, a zatem nie mógł on sam z siebie powodować skutków prawnych w zakresie stosunków własnościowych. W art. I układ przewidywał, iż Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zgadza się zapłacić, a Rząd Stanów Zjednoczonych przyjąć sumę 40.000.000 $ na całkowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zarówno osób fizycznych jak i prawnych, do Rządu Polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce w dniu lub przed dniem wejścia w życie niniejszego układu. Treść układu nie pozostawia wątpliwości, iż układ obejmował także roszczenia osób, które utraciły własność w wyniku zastosowania dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r., co miało miejsce w sprawie niniejszej.

Przyznanie odszkodowania z tytułu przejęcia własności uzależnione było od złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa własności. Jakkolwiek trudno oceniać skutki cywilnoprawne takiego oświadczenia, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjne w postanowieniu z dnia 24 października 2000 r. (SK 31/99), to jednak należy podzielić w całości pogląd Trybunału wyrażony w tym orzeczeniu, iż oświadczenia te były niewątpliwie wyrazem świadomości składających je podmiotów, że mienie pozostawione w Polsce przeszło na własność Skarbu Państwa na podstawie ustaw i dekretów tam obowiązujących, a ponadto było wyrazem rezygnacji z dochodzenia prawa w zamian za wypłacone odszkodowanie. Taka intencja wyraźnie wynika z treści układu, w szczególności z jego preambuły. Układające się strony traktowały te oświadczenia jako dowód załatwienia wszelkich roszczeń, zarówno finansowych jak i prawnorzeczowych.

Z ustaleń Sądu I instancji wynika, iż J. W. K., jako obywatel amerykański, wystąpił w dniu 24 lutego 1961 r. z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu utraty nieruchomości w Polsce i roszczenie to zostało zarejestrowane w dniu [...] lutego 1961 r. pod nr [...]. Decyzją Foreign Claims Settlement Commission of the United States z dnia [...] stycznia 1965 r. J. W. K. zostało przyznane odszkodowanie za mienie przejęte na rzecz państwa polskiego po 1945 r.: m.in. za hotel "[...]" w K., ([...] $). Z faktu, iż J. W. K. zdecydował się na skorzystanie z dobrodziejstwa układu z dnia 16 lipca 1960 r., wynika tym samym, iż zrzekł się on wszelkich roszczeń do przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie roszczenia te nie mogły wchodzić w skład masy spadkowej (powołany w uzasadnieniu Sądu I instancji wyrok NSA z 6 listopada 2003 r., I SA 3403/01). Zasadnie zatem organy administracyjne orzekające w sprawie niniejszej a w ślad za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjęły, iż M. E. K. jako spadkobierczyni J. W. K. nie mogła skutecznie żądać stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody K. z dnia [...] maja 1949 r. o wywłaszczeniu zabudowanej hotelem "[...]" nieruchomości. Utrata interesu prawnego skarżącej do żądania stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia nie jest związana z utratą własności jak sugeruje skarżąca, a co nastąpiło w wyniku wywłaszczenia, ale z faktem zrzeczenia się J. W. K. roszczeń majątkowych związanych z wywłaszczoną nieruchomością. Należy przy tym zauważyć, iż w sprawie niniejszej ani organy administracji ani Sąd nie zajmował się badaniem legalności decyzji wywłaszczeniowej, której zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych - art. 16 § 1 k.p.a. przysługuje walor ważności i domniemania legalności. Tym samym za nieuzasadnione należało uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 2, 21, 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c. i 922 k.c. poprzez ich niezastosowanie. W świetle powyższych ustaleń nie można bowiem podzielić przekonania skarżącej, iż zaskarżony wyrok narusza prawo własności i prawo dziedziczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej nie może oceniać w niniejszej sprawie prawidłowości wydania przez organ administracji decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zamiast wydania decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Z powyższych względów skoro skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.