Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 429/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2021 r" znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

T. P. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 stycznia 2021 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. nr [...] z dnia 5 maja 2020 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o. w T., Rejon Dystrybucji Gazu w N. T. poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w N. T. o realizacji na działce nr [...] (wcześniej działki nr [...] i [...]) w miejscowości L., obiektów budowlanych w strefie ochronnej gazociągu wysokiego i średniego ciśnienia.

Decyzją nr [...] z dnia 5 maja 2020 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. T. nałożył na T. P. obowiązek dokonania rozbiórki budowli – dwukondygnacyjnej wiaty grillowej w konstrukcji żelbetowej z okładziną kamienną o pow. zabudowy około 60,0 m2, posadowionej na płycie żelbetowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą techniczną (przyłącz wodociągowy, ciągi komunikacyjne), realizowanej przez inwestora T. P. na dz. ewid. nr [...] w m. L. poprzez następujące działanie: 1. rozebranie dwukondygnacyjnej wiaty grillowej wraz z innymi elementami żelbetowymi wokół wiaty o powierzchni około 60,0 m2 (bryła w konstrukcji żelbetowej zlokalizowana nad niecką basenową) wraz z zewnętrznymi schodami prowadzącymi na poddasze wiaty, 2. likwidacja ciągów komunikacyjnych (placów, alejek) wokół wiaty, 3. Przywrócenie powierzchni zajętej nieruchomości do stanu poprzedniego – w postaci terenu zielonego (łąka).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 17.08.2015 r. do Inspektoratu wpłynęło pismo Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. w T., Rejon dystrybucji Gazu w N. T. z dnia 10.08.2015 r., znak: [...] w sprawie realizowanych obiektów budowlanych w strefie ochronnej gazociągu wysokiego i średniego ciśnienia. W dniu 21.10.2015 r. i w dniu 17.05.2017 r., Inspektorzy PINB w N. T. przeprowadzili kontrolę na dz. ewid. nr [...] (przed podziałem dz. ewid. nr [...], [...]) w m. L..

Dalej wskazano, że PINB w N. T. przeprowadził wstępnie czynności wyjaśniające pod sygn. [...], które to zakończone zostały zawiadomieniem z dnia 20.11.2015 r., w którym poinformowano PSG sp. z o.o., Rejon Dystrybucji Gazu w N. T. o zasadności skargi zawartej w piśmie z dnia 10.08.2015 r.

Następnie wskazano, że w dniu 16.12.2019 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie realizowanej budowli: wiaty grillowej w konstrukcji żelbetowej z okładziną kamienną posadowionej na płycie żelbetowej, realizowanej przez inwestora T. P. na dz. ewid. nr [...] w m. L. bez wymaganego przepisami ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę.

Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt wiaty grillowej jest obiektem dwukondygnacyjnym, realizowanym w konstrukcji żelbetowej z okładziną kamienną posadowionym na płycie betonowej. Na poziom poddasza prowadzą schody zewnętrzne również w okładzinie kamiennej. Wokół wiaty inwestor wykonał ciągi komunikacyjne (place, alejki). Bezpośrednio nad niecką basenową zrealizowano bryłę w konstrukcji żelbetowej także z okładziną kamienną o nieokreślonej funkcji. Obok wiaty grillowej zlokalizowana jest studzienka rewizyjna z przyłączami wodnymi. W dniu 14.01.2020 r., podczas oględzin stwierdzono kontynuowanie robót budowlanych przy realizowanej wiacie grillowej. Inwestor rozpoczął montaż drewnianej konstrukcji więźby dachowej na obiekcie wraz z jej pokryciem folią budowlaną. Całość tworzy inwestycję pn. "Wiata grillowa". Od strony południowej wiaty grillowej inwestor realizuje nieckę basenową, zlokalizowaną bezpośrednio nad rurociągiem gazowym wysokiego ciśnienia o różnych głębokościach z nadsypanym sztucznie gruntem od jej południowej strony. Wskazano również, że niecka basenowa objęta jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, jak też, że inwestor powyższą inwestycję prowadzi od około 2015 r.

Organ stwierdził dalej, że działając w oparciu o aktualne przepisy Prawa budowlanego i dokonane ustalenia kontrolne w terenie w dniu 21.10.2015 r. i w dniu 17.05.2017 r. i pozyskany materiał, ustalił, że właściciel gruntu, obiektu i urządzeń budowlanych nie posiada żadnych dokumentów i uzgodnień, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu wiaty grillowej. Stwierdził też, że lokalizacja prowadzonej przez inwestora w tym rejonie inwestycji jest sprzeczna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. T. (uchwała Rady Gminy N. T. Nr [...] z dn. 29 października 2007 r. - §17 ust. 3 pkt 8) i rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z dnia 4 czerwca 2013 r., poz. 640), bowiem inwestycja zlokalizowana jest w pasie 15 m od osi gazociągu wysokiego ciśnienia, gdzie zabroniona jest realizacja jakichkolwiek obiektów bądź urządzeń budowlanych.

Wreszcie Inspektor Powiatowy stwierdził, że w obecnym porządku prawnym i faktycznym inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przystąpił do realizacji inwestycji. Stwierdził też, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu dwukondygnacyjnej wiaty grillowej wraz z urządzeniami budowlanymi, małą architekturą i infrastrukturą techniczną, a zachodzi podstawa do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

W odwołaniu skarżący podał, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Podniósł, że będzie domagał się na drodze sądowej usunięcia gazociągu z jego nieruchomości, a następnie będzie wnioskował o zmianę miejscowego planu zagospodarowania nieruchomości. Dalej skarżący podał, że nieruchomość, na której pobudowana jest wiata stanowi małżeńską wspólność majątkową jego oraz jego małżonki. Przy czym między współwłaścicielami nieruchomości istnieją sprzeczne stanowiska co do dalszego postępowania z wiatą, wobec czego sprawa ma zostać rozstrzygnięta przez Sąd Rodzinny w oparciu o art. 39 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżący podał, że na budowę obiektu wydał kilkaset tysięcy złotych i nie przystąpi nigdy do jej rozbiórki we własnym zakresie. Skarżący podniósł, że niewątpliwie wynik wskazanego postępowania cywilnego będzie miał wpływ na to, jak powinien zostać sformułowany nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Nie jest bowiem przesądzone czy nakaz rozbiórki winien zostać być skierowany wyłącznie do skarżącego jako inwestora obiektu budowalnego, czy do obu współwłaścicieli. Skarżący powołał się również na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 172/17, z którego wywiódł, że decyzja rozbiórkowa powinna być kierowana do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, który ma realną możliwość wykonania nakazu rozbiórki.

Opisaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że ww. gazociąg przebiega m.in. przez działkę nr [...] i fragment działki [...] w miejscowości L.. W wyniku przekształceń gruntowych działka obejmująca ten teren ma numer [...]. Następnie wskazał, że z uwagi na obowiązującą od dnia 19 września 2020 r. nowelizację ustawy Prawo budowlane, na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) stanowiącego, iż do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, MWINB stwierdza, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją.

W ocenie organu odwoławczego PINB w N. T. dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. Niewątpliwie w stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa - dwukondygnacyjnej wiaty willowej w konstrukcji żelbetowej z okładzina kamienna o pow. zabudowy około 60,0 m2 posadowionej na płycie żelbetowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą techniczną (przyłącz wodociągowy, ciągi komunikacyjne. Inspektor Wojewódzki wskazał, że w myśl art. 3 pkt 6 u.p.b. przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego ". Wskazał również na treść art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 w/w ustawy. Przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane zawiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 tej ustawy. Katalog określony w art. 29 ustawy Prawo budowlane enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Oznacza to, iż wyłącznie obiekty i roboty w nim wymienione mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z analizy w/w przepisów wynika, zdaniem organu odwoławczego, iż budowa - dwukondygnacyjnej wiaty grillowej w konstrukcji żelbetowej z okładziną kamienną o pow. zabudowy około 60,0 m2 posadowionej na płycie żelbetowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą techniczną (przyłącz wodociągowy, ciągi komunikacyjne) nie mieści się w tym wyliczeniu. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa wiata grillowa niewątpliwie wymagała przed jej realizacją pozwolenia na budowę, którego właściciel nieruchomości nie posiadał. W konsekwencji organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Inspektora Wojewódzkiego, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny opisanej sprawy, nie było możliwości zastosowania procedury legalizacji samowoli budowlanej, ponieważ prowadzona inwestycja jest sprzeczna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. T. oraz narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem tj. narusza wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 4 czerwca 2013 r., poz. 604).

Co do miejscowego planu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprowadzony uchwałą Rady Gminy N. T. nr [...] z 29 października 2007 r. Inspektor Wojewódzki ustalił, że obecnie obowiązuje uchwała Rady G. T. nr [...] z dnia 20 maja 2020 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów: "[...]", "[...]", "[...]". Na rysunku w/w miejscowego planu wprowadzono obszar strefy ochronnej kontrolowanej od gazociągu wysokoprężnego. Wskazano też, że w oparciu o pismo Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. w W. z dnia 7 lipca 2017 r. znak: [...] oraz dołączony szkic sytuacyjny dotyczący działki [...] w miejscowości L., na którym uwidoczniono przebieg gazociągu przez w/w działkę i zasięg strefy kontrolowanej, stwierdzono, że wiata została zrealizowana z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 4 czerwca 2013 r., poz. 604). Zatem w zaistniałym stanie faktycznym sprawy budowa przedmiotowej wiaty grillowej jest niedopuszczalna, z uwagi na zbyt bliskie usytuowanie względem gazociągu wysokoprężnego. Ww. rozporządzenie w § 2 pkt. 30 zawiera definicję strefy kontrolowanej, która oznacza obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Wskazano też, za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. II SA/Bk540/18, że strefa kontrolowana oznacza również wyznaczenie pewnych bezpiecznych odległości obiektów budowlanych od gazociągu. W tym więc sensie konieczność zachowania tych bezpiecznych odległości kierowana jest również jako wytyczna dla inwestorów realizujących obiekty budowlane w pobliżu gazociągów. Przytoczono następnie ograniczenia, jakie wiążą się z ustanowieniem strefy kontrolowanej, określone w § 10 rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że T. P. został prawidłowo wskazany jako adresat orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie budowanej wiaty grillowej zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] w miejscowości L.. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 52 u.p.b., zależnie od stanu faktycznego: Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48. W postępowaniu wyjaśniającym PINB ustalił, że inwestorem przedmiotowej inwestycji jest P. T. P., powyższe potwierdza również protokół z oględzin nr [...] z dnia 14 stycznia 2020r., (vide: k.38-41 akt PINB). Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2018r., sygn. II SA/Kr 448/17 zwrócono uwagę, że organy administracji publicznej powinny dokonywać każdorazowo oceny, do którego spośród wymienionych w art. 52 podmiotów kierować nakazy wynikające z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Użyte tam pojęcie inwestora oznacza osobę lub grupę osób manifestującą wolę zainicjowania, rozpoczęcia i kontynuowaniu określonego procesu budowlanego. W tym rozumieniu inwestorem będzie zawsze podmiot bez którego woli i aktywności dany proces budowlany nie może się rozpocząć ani nie może być kontynuowany. Inwestorem jest grupa osób lub osoba, która faktycznie zrealizowała przedmiotowy budynek mieszkalny (sprawca samowoli na gruncie).

T. P. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr [...] z dnia 22 stycznia 2021 r., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 ze zmian.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia orzekania przez Sąd stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, lakonicznie tylko zasygnalizował naruszenie prawa. Sąd jednak, działając w zgodzie z art. 134 § 1 p.p.s.a., zobowiązany był dokonać kontroli zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów i wniosków zgłoszonych w skardze oraz powołanej tam podstawy prawnej.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 stycznia 2021 r. została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: p.b.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.).

Przywołany art. 48 p.b. w brzmieniu wiążącym w kontrolowanej sprawie, stanowi: "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Z kolei zgodnie z art. 52 p.b. w brzmieniu obowiązującym poprzednio, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

W ocenie Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. T., pomimo prowadzenia czynności od 2015 roku, nie wyjaśnił w wystarczającym zakresie okoliczności sprawy wymaganych dla zastosowania art. 48 ust. 1 p.b., czego nie dostrzegł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, naruszając tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu nakazującym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Bezsporne w sprawie są następujące okoliczności. Po pierwsze, na działce nr [...] znajduje się samowolnie wybudowany obiekt budowlany mający charakter kamiennej wiaty, z zewnętrznymi kamiennymi schodami, którego budowa rozpoczęła się co najmniej w roku 2015. Po drugie, inwestorem tego obiektu jest skarżący T. P., który okoliczność tę w toku postępowania przyznawał, manifestując brak woli rozebrania obiektu. Niewątpliwie, to do skarżącego należało skierować ewentualną decyzję nakazującą rozbiórkę.

Pierwszą wątpliwość budzi natomiast zakres przedmiotowy postępowania, a w konsekwencji zakres nakazu rozbiórki. Zasadniczym elementem zrealizowanym samowolnie jest wyżej wskazany obiekt określony jako wiata grillowa, o którym stanowi punkt 1 decyzji organu pierwszej instancji. Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2020 r., II OSK 1973/20; z dnia 17 marca 2020 r., II OSK 603/19, orzeczenia.nsa.gov.pl, jak też wyrok NSA z dnia 14 września 2021 r., II OSK 1673/21). Według Słownika Języka Polskiego (sjp.pwn.pl) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Tymczasem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obiektem dwukondygnacyjnym, o konstrukcji żelbetowej, z okładziną kamienną, posadowionym na płycie żelbetowej. Obiekt taki z całą pewnością nie stanowi wiaty w podanym wyżej rozumieniu. Niemniej jednak, jego charakterystyka pozwala na aprobatę stanowiska organów nadzoru budowlanego, że jest to obiekt wymagający pozwolenia na budowę, a tym samym, że właściwym trybem postępowania i właściwą podstawę orzekania stanowią przepisy art. 48 p.b. w podanym brzmieniu. Dostrzec należy jednak rozbieżność pomiędzy szczegółową charakterystyką obiektu podaną w decyzji, a charakterystyką obiektu w toku postępowania. Zauważyć należy bowiem, że w zawiadomieniu skierowanym do stron postępowania w piśmie z 16 grudnia 2019 r. (k. 32 akt PINB) o wszczęciu postępowania przedmiotową wiatę charakteryzowano jako "wiatę grillową w konstrukcji żelbetowej na płycie żelbetowej z okładziną kamienną o pow. zabudowy ok. 101 m2". Tożsama charakterystyka znajduje się w zawiadomieniu z 7 lipca 2020 r. o zgromadzonym materiale dowodowym, możliwości zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się w sprawie, skierowanym do stron na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. Na powierzchnię wiaty nie wskazuje jednoznacznie treść protokołu oględzin dokonanych w dniu 14 stycznia 2021 r. Tymczasem w decyzji z 5 maja 2020 r. nakazującej rozbiórkę Inspektor Powiatowy nakazał rozbiórkę wiaty grillowej o powierzchni zabudowy ok. 60 m2. Można przypuszczać, że wskazana rozbieżność c do powierzchni zabudowy związana jest z wyodrębnieniem w nakazie rozbiórki schodów kamiennych i ich powierzchni. Ustalenia w tym zakresie powinny jednak znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym, np. w szkicach dołączonych do protokołu oględzin, a następnie zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

Dalej należało zwrócić uwagę, że w punkcie 2 decyzji nakazującej rozbiórkę nałożono na inwestora usunięcia ciągów komunikacyjnych (placów, alejek). W aktach sprawy nie sposób doszukać się dowodów na okoliczność lokalizacji tych obiektów oraz ich parametrów, a w decyzji – ich prawnej kwalifikacji wymaganej ze względu na treść art. 48 ust. 1 p.b. Sąd zauważa, że w szkicu sytuacyjnym, dołączonym do protokołu oględzin przeprowadzonych 14 stycznia 2020 r. uwidoczniono m.in. zarys wiaty, miejsca składowania kamieni, drogę asfaltową, oraz stację gazową (k. 38 akt PINB). Żadnych placów czy alejek nie oznaczono. Na jeszcze dalej idące wątpliwości naprowadza treść punktu 3 decyzji Inspektora Powiatowego, w którym zobowiązano inwestora do przywrócenia powierzchni zajętej nieruchomości do stanu poprzedniego w postaci terenu zielonego (łąka). Sąd stwierdza, że Inspektor Wojewódzki bezkrytycznie zaaprobował treść decyzji organu pierwszej instancji, nie podejmując nawet próby weryfikacji, czy obowiązki określone w punkcie 2 i 3 dotyczą w ogóle robót budowlanych, a dalej – robót budowlanych objętych dyspozycją art. 48 ust. 1 p.b.

Druga istotna wątpliwość w sprawie dotyczy poczynionych przez organ ustaleń co do nienaruszania przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Ustalenia w tym zakresie były konieczne ze względu na treść art. 48 ust. 2 p.b. i obowiązek organu nadzoru budowlanego rozważenia dopuszczalności legalizacji samowolnie wykonanego obiektu.

W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że w aktach sprawy brak jest wiarygodnego dowodu potwierdzającego kluczową w sprawie kwestię wyznaczenia strefy kontrolowanej gazociągu, o której stanowi § 2 pkt 30 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. 2013 r. poz. 640). Zgodnie z § 2 pkt 30 przywołanego rozporządzenia, strefą kontrolowaną jest obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Natomiast § 10 rozporządzenia stanowi, że: "1. Dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane. 2. W strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. 3. W strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. 4. W strefach kontrolowanych nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. 5. Jeżeli w planach uzbrojenia podziemnego nie przewidziano stref kontrolowanych dla gazociągów budowanych w pasach drogowych na terenach miejskich i wiejskich, lokalizację strefy kontrolowanej należy ustalić w dokumentacji projektowej gazociągu, po uzgodnieniu z zarządcą drogi. 6. Szerokość stref kontrolowanych, o których mowa w ust. 1, powinna wynosić dla gazociągów o maksymalnym ciśnieniu roboczym (MOP): 1) do 0,5 MPa włącznie - 1,0 m; 2) powyżej 0,5 MPa do 1,6 MPa włącznie - 2,0 m; 3) powyżej 1,6 MPa oraz o średnicy: a) do DN 150 włącznie -4,0m, b) powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6,0 m, c) powyżej DN 300 do DN 500 włącznie - 8,0 m, d) powyżej DN 500 - 12,0 m."

Sąd stwierdza, że w aktach zalega mapa sytuacyjno-wysokościowa wskazująca przebieg gazociągu, w tym po działkach nr [...] oraz [...], a także przez działkę nr [...] oznaczoną jako droga. Z rysunku na karcie 12 wynika, że jest to droga asfaltowa. W aktach zalega również kopia pisma Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z 7 lipca 2017 r., do którego dołączono szkic sporządzony na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, obrazujący przebieg gazociągu oraz zaznaczone z obu stron nitki gazociągu linie prostopadłe z zaznaczonymi odległościami 15 m (k. 22 akt PINB). Na szkicu dopisano odręcznie "Strefa ochronna gazociągu – 15 m od osi gazociągu". Dokument ten nie został w żaden sposób uwierzytelniony. Nie wiadomo, kto go sporządził i na jakiej podstawie, czy stanowi on element dokumentacji projektowej gazociągu. W aktach zalega również dokument pt. "Adnotacja urzędowa" sporządzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T., w którym odnotowano spotkanie w siedzibie organu w dniu 24 lutego 2020 r. z udziałem przedstawicieli Polskiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o. Oddział Zakładu Gazowniczego w K.. Zapisano tam ustalenie ze spotkania, zgodnie z którym postępowanie prowadzone pod sygnaturą [...] dotyczy gazociągu wysokiego ciśnienia o średnicy DN 200, a obecnie obowiązującą strefą ochronną jest pas gruntu o łącznej szerokości metrów (15 metrów od osi gazociągu po obu jego stronach). W ocenie Sądu powyższe nie pozwala na potwierdzenie stanowiska, że działka nr [...] jest objęta strefą kontrolowaną gazociągu o szerokości 15 m od osi gazociągu.

Wreszcie trzecia istotna wątpliwość dotyczy oceny zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że badał on zgodność obiektu z ustaleniami uchwały Rady Gminy N. T. z dnia 29 października 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. T. w terenach przeznaczonych do zainwestowania – obszar [...] Poczynione ustalenia w tym zakresie należy ocenić jako lakoniczne. W uzasadnieniu wspomniano jedynie ogólnikowo na niezgodność obiektu z § 17 ust. 3 pkt 6 miejscowego planu, który stanowi, że przy budowie nowych i rozbudowie istniejących budynków w terenie 10A.MN3 położonym w obrębie strefy ochronnej od istniejącego gazociągu wysokoprężnego należy zachować odległość od sieci gazowych zgodnie z przepisami odrębnymi. W aktach sprawy próżno jednak szukać czytelnego wyrysu z miejscowego planu dla działki nr [...], który dawałby możliwość weryfikacji stanowiska organu.

Natomiast organ odwoławczy ustalił, że w dniu 20 maja 2020 r. podjęta została uchwała Nr [...] Rady Gminy N. T. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów: "[...]", "[...]" i "[...]", która weszła w życie 14 dni po jej ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] co miało miejsce 3 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji Inspektor Wojewódzki podał, że na rysunku w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzono obszar strefy ochronnej kontrolowanej od gazociągu wysokoprężnego. Organ nie stwierdził jednak jednoznacznie, że przedmiotowa wiata znajduje się w tej strefie. Nie dokonano żadnych innych ustaleń co do przeznaczenia działki nr [...] w miejscowym planie. W aktach sprawy brak jest wyrysu z miejscowego planu dotyczącego przedmiotowej działki, a zalegający w aktach wydruk całości – jak się wydaje – części graficznej miejscowego planu, ma postać karty formatu A4 (k. 18 akt MWINB), który nie pozwala nawet na ustalenie lokalizacji przedmiotowej działki.

Wszystko to wskazuje, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się w przedmiotowej sprawie istotnych naruszeń wskazanych powyżej przepisów procedury administracyjnej, godzących przede wszystkim w zasadę prawdy obiektywnej, o której stanowi art. 7 k.p.a. Treść decyzji nakazującej rozbiórkę wskazuje również na naruszenie art. 48 ust. 1 p.b. w sposób opisany powyżej. Z tego względu należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego doprowadzi w pierwszej kolejności do jednoznacznego określenia zakresu przedmiotowego postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. Organ ustali także przebieg wyznaczonej zgodnie z przepisami strefy kontrolowanej gazociągu oraz przeznaczenie działki nr [...] w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na podstawie wyrysu z tegoż planu, celem jednoznacznego zweryfikowania możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.