Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 155/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. L., M. J. i P. L. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z 21 lipca 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz K. L., M. J. i P. L. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia K.L., M.J. i P.L., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] uchylającej w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] odmawiającą zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, będącej własnością Gminy Miasta [...] oraz prawa własności budynku posadowionego na działce nr [...] (pkt 1) oraz o odmowie zwrotu niewydzielonych części łącznego obszaru [...] ha, działek położonych w [...] o nr [...] - [...] i nr [...] - ul. [...] (pkt 2), i orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...], stanowiącej obecnie części działek nr [...], nr [...] i nr [...].

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2020 r. o odmowie zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...], stanowiącej obecnie części działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., na podstawie art. 113 § 1 kpa, Wojewoda z urzędu sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r. w ten sposób, że na stronie 1 w sentencji decyzji zamiast "uchylam zaskarżoną decyzję w całości i orzekam o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcela nr [...], stanowiącej obecnie części działek nr [...],[...] i [...]", winno być "uchylam zaskarżoną decyzję w całości i orzekam o odmowie zwrotu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej wdacie wywłaszczenia jako parcela nr [...], stanowiącej obecnie części działek nr [...],[...] i [...]". Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. K.L., M.J. i P.L. złożyli zażalenie na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu zażalenia podnieśli zarzut naruszenia art. 113 § 1 kpa poprzez wadliwe jego zastosowanie i usiłowanie sprostowania rażącej wady merytorycznej decyzji, w postaci braku wskazania prawa, którego zwrotu się odmawia, w oparciu o przepisy regulujące usuwanie oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych.

Rozpatrując złożone zażalenie, organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 113 kpa i odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wyjaśnił znaczenie pojęcia: "oczywistej omyłki" "błędu pisarskiego" i "innych oczywistych omyłek". Minister uznał, że w sentencji decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r., w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej wpisano "uchylam zaskarżoną decyzję w całości i orzekam o odmowie zwrotu nieruchomości położonej..." zamiast "uchylam zaskarżoną decyzję w całości i orzekam o odmowie zwrotu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości...". W jego ocenie z porównania treści sprostowanej decyzji, tj. jej rozstrzygnięcia, z treścią jej uzasadnienia oraz z treścią dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy wynika, że oczywistość powyższej omyłki potwierdzają przede wszystkim akta sprawy, uzasadnienie decyzji, a także komparycja decyzji. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. została wydana w wyniku odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r., której przedmiotem była odmowa zwrotu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w komparycji sprostowanej decyzji organ zawarł opis przedmiotu sprawy, z którego wynika, że przedmiotem postępowania zwrotowego było prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a nie inne prawo do tej nieruchomości.

Minister podkreślił, że przedmiotowa omyłka stanowi przykład typowego "błędu pisarskiego", o którym mowa m.in. w przywołanym przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 113/09, oznaczającym widoczne, wbrew zamierzeniu organu opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 732/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 884/11 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tej sytuacji Minister stwierdził, że postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. prostujące z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r. jest prawidłowe.

Na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli K.L., M.J. i P.L.. W jej uzasadnieniu zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 110 § 1 i art. 113 § 1 kpa poprzez wadliwe rozpoznanie zażalenia na postanowienie Wojewody i przyjęcie w okolicznościach niniejszej sprawy, że brak ważnej części wydanej decyzji stanowi oczywistą omyłkę pisarską i w następstwie tego utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające naruszają prawo, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, że sprostowanie z urzędu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. jest konieczne we względu na wystąpienie oczywistej omyłki polegającej na niezawarciu w jej sentencji zwrotu "użytkowania wieczystego".

Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. W ocenie Sądu użycie w sentencji prostowanej decyzji zwrotu ustawowego wynikającego z treści art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2021 r. Dz. U. poz. 1899 ze zm.), czyli wskazanie, że organ orzekał w przedmiocie "zwrotu nieruchomości" nie może być uznane za oczywistą omyłkę. Należy przy tym podkreślić, że zarówno z decyzji Starosty z dnia [...] maja 2020 r. odmawiającej zwrotu wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, jej uzasadnienia, a przede wszystkim z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotem postępowania był zwrot wywłaszczonego prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Wyjaśnić zatem należy, że z powołanego przepisu wynika, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy też innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. W szczególności oczywista omyłka w rozumieniu powołanego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu lub widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu, które powoduje ewentualnie niezamierzoną zmianę znaczenia. Określenie w powołanym przepisie popełnionej omyłki jako oczywistej oznacza, że fakt jej zaistnienia musi być możliwy do natychmiastowego zauważenia w konfrontacji z pozostała treścią prostowanego orzeczenia lub zasadniczymi elementami stanu rozpatrywanej sprawy. Sprostowanie oczywistej omyłki nie może natomiast służyć poprawianiu ewentualnych błędów wydanego orzeczenia lub uzupełniania jego braków, jeśli nie są one spowodowane jedynie oczywistą omyłką podczas jego sporządzania. Sprostowanie stanowi zatem zmianę treści decyzji w sytuacji wystąpienia w jej treści wad nieistotnych.

W rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby uznać, że przy sporządzaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. doszło do omyłki w postaci opuszczenia słów "użytkowania wieczystego" w sentencji decyzji, omyłki takiej nie można uznać za oczywistą, skoro pozostała treść odpowiada treści przepisów, które były podstawą prawną decyzji. Być może organ dostrzegał potrzebę doprecyzowania ustawowego zwrotu, jednak brak tego doprecyzowania nie może być uznany za omyłkę, której charakter jest oczywisty w rozumieniu art. 113 § 1 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.