Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 2968/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 4, art. 58 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. L.i i P. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wr 2/13 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. L. i P. L. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. w przedmiocie zwrotu dokumentacji odebranej w ramach postępowania kontrolnego postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II FSK 2968/13

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. P. L. i A. L. (dalej: skarżący") wnieśli skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. w przedmiocie zwrotu dokumentacji Przedsiębiorstwa P. B. spółki cywilnej POM w G., odebranej w ramach postępowania kontrolnego wszczętego w dniu 18 września 1996 r. W skardze domagali się, aby Sąd nakazał organowi zwrot tych dokumentów. Jako żądanie ewentualne wnosili o zobowiązanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Ponadto wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną żądania nakazania zwrotu dokumentów skarżący wskazali art.13 ust.4, art.21 ust.1,2 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (tekst jedn.Dz.U. z 2011r., Nr 41,poz. 214 z późn.zm.), dalej jako "u.k.s.", w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 września 1996r., art.167 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2013r., poz.267), dalej jako "k.p.a.", w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 września 1996r. , art.31 ust.1 u.k.s. w zw. z art.6,7,8,9,10,11 i 12 k.p.a. (także w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 września 1996 r.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadto wcześniejsza skarga A. L. na bezczynność organu w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wydanie dokumentacji, została postanowieniem z dnia 15 października 2001 r. odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu.

W piśmie z dnia 20 marca 2013 r. skarżący przyznali, że wcześniejsze ich skargi na bezczynność były odrzucane. Podnieśli, że art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", nie stanowi dosłownego powtórzenia uprzedniej regulacji, tj. art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący powołali się także na art. 58 § 1 i § 4 p.p.s.a. wskazując, że sąd powszechny odrzucił ich pozew o zwrot dokumentów z uzasadnieniem, iż dokumenty, których wydania domagają się skarżący, zostały przez stronę pozwaną zabezpieczone na poczet postępowania karnego w trybie przepisów kodeksu postępowania karnego, podlegają zwrotowi w tym postępowaniu, a okoliczności ich zabezpieczenia jako dowodów rzeczowych nie rodzą stosunku cywilno-prawnego uprawniającego do wystąpienia na drogę sądową z powództwem o ich zwrot. Ponadto w ocenie sądu powszechnego, zatrzymanie dokumentów jako dowodów rzeczowych nie jest tego rodzaju zdarzeniem prawnym, które rodzi jakikolwiek stosunek cywilno-prawny. Jest to wyłącznie czynność procesowa, podjęta przez organ władzy.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wr 2/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniesioną skargę. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 października 2001 r. w sprawie o sygnaturze akt I SAB/Wr 14/01 odrzucił skargę A. L. na bezczynność inspektorów Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. w zwrocie dokumentacji podatkowej za lata 1992-1996. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył tego samego przedmiotu postępowania, co w sprawie o sygn. akt I SAB/Wr 14/01. Uzasadniało to odrzucenie ponownie wniesionej skargi A. L. na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Skargę P. L. Sąd pierwszej instancji odrzucił z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Powołując się na treść art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazał, że niezałatwienie wniosku o zwrot dokumentów zatrzymanych w postępowaniu kontrolnym, a następnie karnoskarbowym, nie kwalifikuje się do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zaś czynność "zwrotu dokumentów" nie rodzi żadnych uprawnień czy obowiązków i nie wywołuje żadnych skutków prawnych w sferze praw i obowiązków strony skarżącej. Końcowo Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że także odmowa rozpoznania sprawy przez sąd powszechny nie mogła odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku w postaci przyjęcia skargi do rozpoznania, gdyż skarżący nie przedłożył na tą okoliczność żadnych dokumentów, a nawet nie podał w skardze sygnatury akt sprawy. Ponadto art. 58 § 4 p.p.s.a., zdaniem Sądu pierwszej instancji, nakłada na sąd administracyjny obowiązek przejęcia sprawy, w której sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, nie nakłada natomiast obowiązku jej merytorycznego rozstrzygnięcia.

Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wnieśli skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznania skargi. Ponadto strona wniosła o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi brak kognicji sądu administracyjnego, pomimo istnienia podstaw do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, ze względu na ustawowy obowiązek organu administracyjnego w zakresie zwrotu dokumentów po zakończonym postępowaniu; istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. polega na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wniesioną 31 stycznia 2013 r. uniemożliwił skarżącym przeprowadzenie procesu, w ramach którego wydane zostałoby orzeczenie merytoryczne w przedmiocie bezprawnego zatrzymania dokumentacji skarżących przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po zakończonym postępowaniu;

2. naruszenie przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, iż uprzednie odrzucenie skargi wniesionej przez skarżącego A. L. statuuje powagę rzeczy osądzonej i tym samym wykluczona jest możliwość ponownego wniesienia skargi przez tę samą stronę; istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. polega na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wniesioną 31 stycznia 2013 r. uniemożliwił skarżącemu A. L. przeprowadzenie procesu, w ramach którego wydane zostałoby orzeczenie merytoryczne w przedmiocie bezprawnego zatrzymania dokumentacji skarżących przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po zakończonym postępowaniu;

3. naruszenie przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu, że skarga skarżącego P. L. jest niedopuszczalna z innych przyczyn, a to z faktu, iż odrzucenie pozwu przez sąd powszechny nie stanowi podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, pomimo literalnej treści art. 58 § 4 p.p.s.a. statuującej zasadę, że Sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy, oraz pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia bezczynności organu - co skutkowało w istocie pozbawieniem skarżących prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd; istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polega na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wniesioną 31 stycznia 2013 r. uniemożliwił skarżącym przeprowadzenie procesu, w ramach którego wydane zostałoby orzeczenie merytoryczne w przedmiocie bezprawnego zatrzymania dokumentacji skarżących przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po zakończonym postępowaniu;

4. naruszenie art. 58 § 4 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a uznanie się przez sąd powszechny jako niewłaściwym do jej rozpoznania nie rodzi obowiązku jej przejęcia do rozpoznania oraz rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny; istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 58 § 4 p.p.s.a. polega na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wniesioną 31 stycznia 2013 r. uniemożliwił skarżącym przeprowadzenie procesu, w ramach którego wydane zostałoby orzeczenie merytoryczne w przedmiocie bezprawnego zatrzymania dokumentacji skarżących przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po zakończonym postępowaniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali ponownie na liczne nieprawidłowości w zakresie przechowywania i przekazywania dokumentów między organami administracji w czasie postępowania prowadzonego przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz powołali obszerną argumentację stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako niemającej usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu organ chronologicznie przedstawił stan faktyczny w sprawie, by na jego tle podnieść, iż skoro pobrane od skarżących dokumenty zostały następnie zabezpieczone jako dowody w sprawie, a następnie przekazane ówczesnej Prokuraturze Wojewódzkiej, to na organie kontroli skarbowej nie ciąży od tego momentu obowiązek zwrotu skarżącym ich dokumentacji i nie pozostaje on w tym zakresie w bezczynności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna, mimo zasadności niektórych z jej zarzutów, nie zasługuje na uwzględnienie. Mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu.

Trafnie w skardze kasacyjnej zarzucono, że nie było podstaw do uznania, że w odniesieniu do skarżącego A. L. zachodziła przeszkoda do merytorycznego rozpoznania skargi wynikająca z faktu, że sprawa, tożsama ze sprawą badaną obecnie, między tymi samymi stronami, została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zarówno w piśmiennictwie (por. T.Woś w T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 519-520), jak i orzecznictwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011r., II GSK 208/11, LEX nr 786107, z dnia 22 czerwca 2012r., II OSK 1509/12,Lex nr 1251818) przyjmuje się, że negatywną przesłanką dopuszczalności zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyłącznie prawomocne osądzenie danej sprawy poprzez wydanie prawomocnego wyroku, rozstrzygającego co do istoty sprawy. Sąd w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną pogląd ten podziela, znajduje on bowiem uzasadnienie w treści art.171 p.p.s.a. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2001r., I SAB/Wr 14/01, na które powołał się Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucające skargę A. L. na bezczynność organu, mimo tożsamości podmiotowej i przedmiotowej sprawy, nie stanowiło rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Przeciwnie, wskazywało ono na istnienie negatywnej przesłanki dopuszczalności zaskarżenia w postaci braku kognicji sądu administracyjnego w sprawie, której dotyczyła skarga. Nie można zatem było uznać, jak uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarga A. L. podlegała odrzuceniu z uwagi na res iudicata, na podstawie art.58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naruszenie to jednakże, jak zostanie wykazane niżej, nie miało wpływu na wynik sprawy.

Prawidłowo bowiem uznano w zaskarżonym postanowieniu, że skarga na bezczynność organu w zwrocie dokumentów księgowo-finansowych spółki cywilnej, której wspólnikami byli obaj skarżący jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skargę można wnieść na bezczynność organów w przypadkach określonych w art.3 § 2 pkt 1-4a. Złożenie skargi na bezczynność organu administracji publicznej możliwe jest zatem jedynie w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień i innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. O bezczynności możemy w związku z tym mówić, gdy organ w prawnie określonym terminie nie wydał decyzji, postanowienia, aktu, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4, interpretacji prawa podatkowego bądź nie podjął czynności dotyczącej uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, do której dokonania był zobowiązany.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zwrot dokumentów należących do strony nie wymagał wydania decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego. Zastanowić się zatem jedynie należy, czy organ administracji publicznej zobowiązany był do dokonania czynności, o której mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to jest czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013r., II GSK 1442/13, LEX nr 1381670, z dnia 4 lipca 2012r., I OSK 1501/12, LEX nr 1332325, z dnia 13 marca 2012r., II OSK 530/12, z dnia 31 maja 2011r., II FSK 468/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i w piśmiennictwie (tak J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008,s.32, T.Woś w powołanym opracowaniu, s.59-61) uznaje się, że aby dany akt lub czynność można było uznać za dotyczący uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracji a możliwością realizacji obowiązku bądź uprawnienia wynikającego z przepisów prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym akt lub dokonującym czynności. Są to zatem tego typu działania administracji, które wywołują konkretne skutki wynikające bezpośrednio z treści tych aktów lub czynności w obrębie praw i obowiązków podmiotów niepowiązanych organizacyjnie z organem wydającym akt lub podejmującym daną czynność. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną, pogląd ten w pełni podziela.

W tej sprawie skarżący domagali się nakazania Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej wydania dokumentów, pobranych w toku kontroli skarbowej w 1996 r., stanowiących dokumentację księgowo-finansową spółki cywilnej, której byli wspólnikami bądź zobowiązania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, przy czym w skardze nie sprecyzowano, jakie to ma być uprawnienie bądź obowiązek. Jako podstawę prawną takiego żądania skarżący wskazali art.13 ust.4, art.21 ust.1,2 i 4 u.k.s, art.167 k.p.a., art.31 ust.1 u.k.s. w zw. z art.6,7,8,9,10,11 i 12 k.p.a. (wszystkie przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 września 1996 r.). Pierwszy z tych przepisów stanowił, że czynności kontrolne dokonane bez upoważnienia są skuteczne pod warunkiem przedstawienia kontrolowanemu upoważnienia wydanego przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej najpóźniej następnego dnia po dniu rozpoczęciu kontroli. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się zatem do obowiązku zwrotu dokumentacji, pobranej od kontrolowanego w toku postępowania kontrolnego. Art.21 u.k.s. dotyczy obowiązku dokumentowania czynności kontrolnych mających znaczenia dla wyniku kontroli (ust.1) wskazuje, że dokumentowanie to polega w szczególności na sporządzeniu protokołu, m.in. z zabezpieczenia dokumentów i dowodów rzeczowych czy też utrwaleniu stanu faktycznego za pomocą aparatury rejestrującej (ust.2), obowiązku sporządzenia protokołu z czynności kontrolnych dokonywanych pod nieobecność kontrolowanego lub osoby go zastępującej albo bez zachowania warunków określonych w art.13 ust.1 (art.21 ust.4 u.k.s.). Art.31 u.k.s. zawiera odesłanie do stosowania do postępowania kontrolnego Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów o zobowiązaniach podatkowych w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Art.167 k.p.a. składał się (w stanie prawnym obowiązującym w dniu 18 września 1996 r., czyli dniu pobrania dokumentów) z sześciu paragrafów. Zgodnie z § 3 tego artykułu osoba dokonująca czynności kontrolnych w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że okazane lub ujawnione księgi, zapiski bądź inne dokumenty są nierzetelne oraz że w razie ich pozostawienia na miejscu mogą być usunięte lub przerobione, może je odebrać za pokwitowaniem na czas nie dłuższy niż miesiąc. Pozostałe przepisy przywołane w skardze to ogólne zasady postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący skupili się na wykazaniu, że nie okazano im upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, że protokoły z odebrania im dokumentów nie zostały sporządzone prawidłowo i rzetelnie, a sposób przechowywania dokumentów, należących do wspólników, był nieprawidłowy.

Z przedstawionego przez nich i wynikającego z odpowiedzi na skargę stanu faktycznego wynika, że dokumenty, niewątpliwie odebrane przez inspektora kontroli skarbowej, stanowiły następnie dowody zarówno w sprawie podatkowej, jak i karnoskarbowej. Organ wskazał, że zostały one przed upływem jednego miesiąca zabezpieczone jako dowody, stosownie do art.21 ust.2 pkt 2 u.k.s. Czynności te zostały dokonane w toku postępowania kontrolnego. Prawidłowość tych czynności, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik kontroli, mogłaby podlegać kontroli sądu administracyjnego w sytuacji, gdyby wynik kontroli wywierał skutki decyzji podatkowej (art.28 u.k.s.) bądź dotyczył uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie nie jest wynik kontroli, ale bezczynność w zwrocie dokumentów, odebranych skarżącym jako zabezpieczone dowody. Czynność zwrotu dokumentów nie jest jednakże tego typu czynnością organu administracji publicznej, która wywoływałaby konkretne skutki w sferze uprawnień czy obowiązków skarżących wynikających z przepisów prawa. W wyniku tej czynności skarżącym nie przyznano by- w sposób władczy- żadnego nowego uprawnienia czy też nie nałożono by na nich nowego żadnego obowiązku, który wynikałby z przepisów ustawy. Zwrot pobranych w toku postępowania kontrolnego jako dowody dokumentów stanowi wyłącznie czynność wykonawczą, procesową, stanowiącą następstwo ich wcześniejszego pobrania i zbędności dla dalszego postępowania w sprawie. Zwrot dokumentów księgowo-finansowych, pobranych jako dowody w sprawie podatkowej nie stanowi czynności, o której mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Bezczynność organu administracji publicznej w zwrocie dokumentacji nie może w związku z tym być zaskarżona do sądu administracyjnego, nie mieści się bowiem w dyspozycji art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga na bezczynność jako niedopuszczalna podlegała w związku z tym odrzuceniu w stosunku do obu skarżących, stosownie do art.58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy do orzekania w takiej sprawie.

Przeszkody do odrzucenia skargi nie stanowiło odrzucenie pozwu przez sąd powszechny w sprawie z powództwa skarżących przeciwko Skarbowi Państwa- Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy o wydanie dokumentów. Stosownie do art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Z załączonych do skargi postanowień Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 15 marca 2012r., I C 602/11 i Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 6 czerwca 2012r., II Cz 330/12 wynika, że pozew skarżących skierowany został przeciwko Skarbowi Państwa- Prokuratorowi Okręgowemu w Legnicy i dotyczył wydania dokumentów, wykorzystanych jako dowody w postępowaniu karnym. Między sprawą zakończoną w postępowaniu cywilnym i sprawą sądowoadministracyjną nie było zatem tożsamości podmiotowej i przedmiotowej. W tamtej sprawie dochodzono wydania rzeczy (dokumentów), stanowiących dowody w postępowaniu karnym, w tej- przedmiotem sporu jest bezczynność organu administracji publicznej w zwrocie dokumentów stanowiących dowody w sprawie podatkowej. Ponadto nie zachodziła tożsamość stron postępowania, inny także był stan faktyczny w obu sprawach. Częściowo błędne uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji i pominięcie załączonych do skargi załączników w postaci postanowień sądu powszechnego, skutkujące przyjęciem, że skarżący nie wykazali istnienia tej przeszkody, nie miało w związku z tym wpływu na wynik sprawy.

Zauważyć przy tym należy, że prawo do sądu, wynikające z art.45 ust.1 Konstytucji RP nie może być rozumiane jako prawo poddania kontroli sądowej każdego przejawu aktywności (bądź bierności) organu administracji publicznej. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki z dnia 2 kwietnia 2001r., K 28/97, OTK z 1998r., nr 4,poz. 50, z dnia 12 lipca 2012r., SK 31/10, OTK-A z 2012r., nr 7,poz. 80) podkreślano, że art. 45 ust. 1 Konstytucji formułuje prawo do sądu w znaczeniu pozytywnym, zaś art. 77 ust. 2 Konstytucji zawiera zakaz zamykania drogi sądowej dla dochodzenia naruszonych wolności i praw, wyznaczając w ten sposób zakres dopuszczalnych ograniczeń prawa do sądu. Oba te przepisy ustanawiają konstytucyjne gwarancje prawa do sądu, przy czym art.77 ust.2 Konstytucji należy rozumieć jako szczegółowe rozwinięcie art.45 ust.1 Konstytucji. Aby mówić o naruszeniu prawa do sądu należy najpierw wykazać, że naruszone zostały wolności i prawa. W tym zaś przypadku przedmiotem kontroli sądu miała być bezczynność w dokonaniu czynności, która sama w sobie nie uniemożliwiała skarżącym ani skorzystania z ich uprawnień, wynikających z przepisów prawa, ani nie pozostawiała ich w niepewności co do ciążących na nich z mocy prawa obowiązków. Ewentualne zaniechanie organu dotyczyło niewykonania czynności faktycznej, a nie materialno-technicznej, potwierdzającej istnienie uprawnień czy obowiązków skarżących, wynikających z przepisów prawa. Odrzucenie skargi nie może w takim przypadku stanowić o naruszeniu prawa do sądu.

Z tych powodów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art.184 p.p.s.a. Odrzucenie skargi, mimo częściowo błędnej argumentacji uzasadniającej rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji i wadliwej podstawy prawnej, było bowiem prawidłowe.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, mimo zgłoszonego przez organ wniosku, bowiem art. 204 p.p.s.a. nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania stronie wygrywającej, gdy przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie sądu pierwszej instancji. W tym przypadku obowiązuje ogólna zasada z art.199 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.182 § 1 p.p.s.a.