Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 549/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1, lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 107  3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

J. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą PHU P. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z [...] października 2015 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22 lit. a 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm. dalej utd), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.).

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Powyższe naruszenie stwierdzono w dniu [...] sierpnia 2015 r. podczas kontroli drogowej w J., samochodu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan M. K. Pojazdem wykonywany był transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy PHU P. z siedzibą w miejscowości J. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Kierowca został przesłuchany w charakterze świadka.

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego J. S. wniosła o przedłużenie terminu wydania decyzji do dnia [...] września 2015 r. ze względu na skomplikowany charakter sprawy oraz o udostępnienie niepotwierdzonych urzędowo akt sprawy.

WITD, pismem z [...] sierpnia 2015 r. poinformował stronę o treści art. 73 § 3 kpa a także przedłużył termin rozpoznania sprawy nie później niż do [...] października 2015 r. (v. pismo WITD z [...] września 2015 r. k. 30 akt adm.).

W międzyczasie, przed doręczeniem stronie ww. pisma z [...] września 2015 r., skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień do [...] września 2015 r. (pismo J. S. z [...] września 2015 r. k. 31, wpływ do organu [...] września 2015 r.). Następnie, w piśmie z [...] września 2015 r. (k. 34) J. S. wniosła o wydanie uwierzytelnionych odpisów akta sprawy oraz o wydanie decyzji nie wcześniej niż w dniu [...] października 2015 r., gdyż do tego dnia chce złożyć wyjaśnienia w sprawie.

Organ przesłał sprawie uwierzytelnioną kopię protokołu przesłuchania kierowcy (zpo odbioru przesyłki [...] września 2015 r. k. 37 odwr.), a następnie decyzję z [...] października 2015 r. WITD wydał decyzję o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł z tytułu naruszenia Lp. 6.2.1. zał. Nr 3 do utd.

J. S. pokwitowała odbiór ww. decyzji w dniu [...] października 2015 r.

W międzyczasie, tj. [...] października 2015 r. J. S. listem poleconym przesłała do organu I instancji wyjaśnienia (opatrzone datą [...] września 2015 r.) wraz z załącznikami (k. 41 – 55 akt adm.)

Ww. pismo strony wpłynęło do organu [...] października 2015 r. (k. 55).

Następnie, nawiązując do powyższych wyjaśnień, organ zawiadomił skarżącą o wydaniu decyzji w dniu [...] października 2015 r. i sposobie ewentualnego zaskarżenia tego rozstrzygnięcia.

W ustawowym terminie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji WITD podnosząc naruszenie:

• art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 oraz 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz nienależyte udzielanie informacji stronie,

• art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez zastosowanie niewspółmiernie wysokiej sankcji w stosunku do naruszenia,

• art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (zwanej dalej "utd") poprzez niezastosowanie ww. przepisów i uznanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Zdaniem strony, nie miała ona wpływu na występowanie naruszenia oraz nie mogła przewidzieć, że kierowca dopuści się stwierdzonego podczas kontroli naruszenia (w postaci użycia magnesu zakłócającego sygnał wychodzący ze skrzyni biegów, co spowodowało, że cyfrowe urządzenia rejestrujące rejestrowało odpoczynek, podczas gdy pojazd się poruszał).

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Odwołując się do przepisów mających w sprawie zastosowanie wskazał, że konsekwencją ich naruszenia jest treść l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd, która sankcjonuje nierejestrowane za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Według organu odwoławczego, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że niewątpliwie doszło do naruszenia o jakim mowa w ww. Lp. 6.2.1 zał. Nr 3 do utd, a kierowca przyznał się do użycia magnesu.

Według GITD skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

GITD podkreślił, że w trakcie wykonywania zlecenia kierowca wykonywał pracę w imieniu i na rzecz skarżącej. W tym zakresie pozostawał w ciągłej dyspozycji przedsiębiorcy i podlegał jego nadzorowi. Nadto w/w okoliczności są dowodem tego, iż naruszenie miało miejsce w wyniku złej organizacji przewozu przez skarżącą. Organ nie znalazł uzasadnienia dla którego kierowca założyłby magnes na impulsator skrzyni biegów w celu zafałszowania wskazań tego urządzenia, jeżeli zadanie przewozowe zlecone i zaplanowane przez przedsiębiorcę mogłoby zostać zrealizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym strona skarżąca nie może wskazywać na brak odpowiedzialności po swojej stronie w sytuacji gdy zleca kierowcy zadania o takim charakterze, które wymuszają na nim łamanie przepisów o transporcie drogowym.

Ponadto GITD zaznaczył, że zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wykazania w toku prowadzonego postępowania okoliczności lub przedłożenia dowodów, które wskazywałby, iż nie miał on wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia.

Za niezasadne organ uznał również zarzuty skarżącej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.

Według GITD, organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie kontrolowanego do władzy publicznej. Zebrał istotne w sprawie dowody. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach. Strona miała możliwość wypowiedzenia się w toku czynności kontrolnych, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do obowiązujących w tym zakresie wymogów, a nałożona kara została ustalona w sposób adekwatny do rodzaju spowodowanego przez stronę naruszenia.

Zdaniem GITD strona nie została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu.

Z uprawnienia do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów strona skorzystała, nie przedstawiła jednak dowodów z których wynikałoby, że nie ponosi ona odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Nadto podkreślił, iż organ I instancji przedłużył na wniosek strony, pomimo braku takiego obowiązku, termin do wydania decyzji, a tym samym umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie. Również zarzut strony odnoszący się do braku informacji o planowanym zakończeniu postępowania przez organ jest niezasadny. W piśmie przedłużającym postępowanie organ wskazał dzień [...] października 2015., jako ostateczny termin wydania decyzji, przed którym to terminem strona miała możliwość przedstawienia nowych dowodów, czego nie uczyniła, a organ w oznaczonym dniu wydał zaskarżoną decyzję. Wobec czego, skarżącej stronie umożliwiono wypowiedzenie się w sprawie.

W ocenie organu odwoławczego, w sposób bezsprzeczny ustalono, że przedsiębiorca w wyniku złej organizacji pracy i braku nadzoru nad kierowcą jest odpowiedzialny za naruszenie popełnione przez kierowcę.

Odwołując się do art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 organ stwierdził, że przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.

Następnie GITD przeanalizował CMR dotyczący przewozu realizowanego w dniu kontroli drogowej.

Wskazując, że zważywszy na odległość pomiędzy punktem załadunku a rozładunku, wysoce nieprawdopodobne było dojechanie na miejsce rozładunku zgodnie z harmonogramem bez naruszania norm czasu pracy kierowców z rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i terminowy rozładunek, nawet przy założeniu, że miał on się odbyć, jak zeznał kierowca M. K. w godzinach nocnych.

Ponadto, według GITD, bezzasadne jest powoływanie przez stronę art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 utd w niniejszym postępowaniu, gdyż art. 10 pkt 1 rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady wyraźnie zabrania przedsiębiorstwom transportowym wypłacania kierowcom zatrudnionym lub pozostającym w ich dyspozycji żadnych składników wynagrodzenia, nawet w formie premii czy dodatku do wynagrodzenia, uzależnionych od przebytej odległości i/lub ilości przewożonych rzeczy, jeżeli ich stosowanie może zagrażać bezpieczeństwu drogowemu lub zachęcać do naruszeń niniejszego rozporządzenia. Tymczasem taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce, gdyż jak zeznał kierowca podczas kontroli drogowej Pracodawca wysokość mojego wynagrodzenia uzależnia od przejechanych kilometrów i płaci mi 30 gr za każdy przejechany kilometr. Pracodawca nie nakłania mnie do używania magnesu podczas wykonywania przewozu drogowego.

Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 92 b) i 92 c) utd.

Za niezasadne organ uznał odwoływanie się przez strony do art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji ponieważ kodeks ten nie jest wiążący (ma wyłącznie charakter zaleceń) a wysokość kar reguluje ustawa o transporcie drogowym.

W skardze do WSA w Warszawie J. S. zarzuciła powyższej decyzji GITD naruszenie:

1) art. 7 kpa i art. 77 kpa, bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została zbadana wadliwie a odmowa zastosowania art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym zawiera wątpliwe i niewystarczające przesłanki,

2) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9 oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez to, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków przedsiębiorcy i wydał decyzję bez prawidłowej oceny wyjaśnień strony,

3) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 kpa poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia,

4) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumpcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to przedsiębiorca naruszył przepisy sankcjonowane z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

5) przepisów ustawy o transporcie drogowym a w szczególności art. 92 c i art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które skarżąca jako przedsiębiorca nie miała wpływu,

6) art. 8 kpa, tj. zasady zaufania do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek w szczególności z pominięciem możliwego zastosowania art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym.

7) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa,

8) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 10 § 1 kpa poprzez to, że organ wydał decyzje przedwcześnie, nie czekając na wyjaśnienia skarżącej chociaż wielokrotnie wskazywała, że złoży obszerne wyjaśnienia do dnia [...] października 2015 r. oraz wielokrotnie deklarowała chęć udziału w każdym stadium postępowania,

9) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisu art. 9 kpa poprzez to, że organ nie poinformował skarżącej jako strony postępowania o zakończeniu zbierania materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej oraz nie dał w związku z tym możliwości co do wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego,

10) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. i zasądzenie kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi ponownie podkreśliła, że organ I instancji wydał decyzję przedwcześnie, powinien zdaniem strony, dodać kilka dni roboczych na dotarcie przesyłki listowej. Skarżąca zaakcentowała, że podczas kontroli funkcjonariusze nie stwierdzili żadnych przekroczeń czasu jazdy, pracy i przerw odpoczynków zgodnie z Rozporządzeniem 561/2006 Wspólnoty Europejskiej. Funkcjonariusze nie stwierdzili także problemów technicznych z pojazdem. W związku z powyższym (według skarżącej) przewóz odbywał się zgodnie z przepisami transportowymi.

Ponadto tachograf zainstalowany w pojeździe spełnia wszystkie normy zgodnie z Rozporządzeniem 3821/85 Wspólnoty Europejskiej i działał prawidłowo.

Według J. S., stan faktyczny, który doprowadził do naruszenia prawa wskazuje, iż nie była w stanie go przewidzieć stąd też, co do opisanego w protokole naruszenia, zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 92 c utd. Zdaniem strony, okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione wyczerpująco i nie są ustalone na tyle dokładnie, aby przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że jako przedsiębiorca powinna je przewidzieć.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: ppsa) i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego, co do zasady, w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej, zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (v. art. 145 § 1 ppsa).

Przeprowadzona kontrola legalności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] stycznia 2016 r., w odniesieniu do zarzutów skargi, jak też w granicach rozpoznawanej sprawy nie doprowadziła do stwierdzenia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia z kwalifikowanym uchybieniem przepisom proceduralnym czy też prawa materialnego, o jakich mowa w przywołanym art. 145 § 1 ppsa.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zgodnie z art. 92 a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie, przy czym suma kar za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 zł (v. art. 92a ust. 2 utd). W ust. 6 tego artykułu wskazano, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Niesporne było w niniejszej sprawie, że zatrzymany do kontroli drogowej w dniu [...] sierpnia 2015 r. M. K. (pracownik skarżącej) prowadził zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...], którym wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Niemiec, w imieniu skarżącej prowadzącej jednoosobowo działalność gospodarczą pn. PHU P.

W toku kontroli ustalono, że w czasie przejazdu pomiędzy miejscem załadunku towaru (J. ul. [...]), a miejscem zatrzymania do kontroli (J. ul. [...]) nie były rejestrowane wskazania prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zakłócenie sygnału wychodzącego ze skrzyni biegów powodował magnes doczepiony do czujnika ruchu znajdującego się przy skrzyni biegów, co w konsekwencji powodowało, iż w momencie; gdy pojazd się poruszał na karcie kierowcy i w cyfrowym urządzeniu rejestrującym zapisywał się odpoczynek. Magnes został użyty przez kierowcę z własnej inicjatywy. M. K. zeznał, że pracodawca uzależnia wysokość jego wynagrodzenia od przejechanych kilometrów, płacąc 30 gr za każdy przejechany kilometr a użył magnesu, ponieważ nie chciał tracić godzin pracy na przejazd przez miasto. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli, który został podpisany przez kierowcę bez uwag. Kierowca został też w jej toku przesłuchany w charakterze świadka.

Zdaniem WSA, trafnie organ zakwalifikował powyższe, jako naruszenie obowiązków przewozu drogowego, za które zgodnie z l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd przewidziana jest kara pieniężna w wysokości - 5000 zł. Pod tą pozycją opisane jest naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Naruszenie to wymienione jest w kategorii 6 załącznika nr 3 tj. w wykazie naruszeń polegających na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego i koresponduje, jak słusznie podnosi organ, z art. 13 i 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85.

Ten pierwszy przepis stanowi, iż pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Natomiast ten drugi przepis zabrania fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.

Należy zauważyć, Rozporządzenie nr 3821/85 wprawdzie zostało uchylone przez art. 47 zd. 1 rozporządzenia nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., które weszło w życie w dniu 1 marca 2014 r. (art. 48 akapit pierwszy). Jednakże zgodnie z art. 48 akapit drugi rozporządzenia nr 165/2014 ma ono zastosowanie od dnia 2 marca 2016 r. Jedynie art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od dnia 2 marca 2015 r. (art. 48 akapit trzeci). Oznacza to, iż w dniu [...] sierpnia 2015 r. tj. w dniu stwierdzonego naruszenia, obowiązek zapewnienia poprawnego działania urządzeń rejestrujących oraz zakaz montowania jakiegokolwiek sprzętu, który mógłby być użyty w celu sfałszowania danych w tych urządzeniach wynikał z powołanych art. 13 i art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85. Wypada też podkreślić, że niemal identyczne obowiązki i zakazy, jak wynikające z art. 13 i art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821/85 zostały ustanowione w art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 165/2014.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu skarżącej, mianowicie naruszenia art. 10 kpa przez - jak wskazuje J. S. - jej zdaniem, przedwczesne wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji, bez zapewnienia stronie prawa do złożenia w sprawie wyjaśnień i odniesienia się do dowodów zebranych w sprawie należy stwierdzić, że zarzut ten nie może prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi. Jak wynika z pisma organu opatrzonego datą [...] września 2015 r., którego odbiór skarżąca pokwitowała [...] września 2015 r. (v.k. 30 - 30 odwr. akt adm.), [...] WITD zawiadomił stronę, że z uwagi na konieczność zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, termin zakończenia postępowania ulega przedłużeniu nie później niż do [...] października 2015 r. Należy zauważyć, że pismo to zostało wystosowane do skarżącej po informacji od niej uzyskanej, w której zwraca się z prośbą, o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień do dnia [...] września 2015 r. (k. 27 akt adm.). Następnie, w piśmie nadanym do organu w dniu [...] września 2015 r. (k. 31 odwr.) skarżąca złożyła wniosek o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień do dnia [...] września 2015 r. Z kolei w piśmie z [...] września 2015 r., nadanym następnego dnia (v. k. 34-34 verte) J. S. w nawiązaniu do ww. zawiadomienia organu z [...] września 2015 r. złożyła wniosek o nie wydawanie decyzji wcześniej niż w dniu [...] października 2015 r., gdyż do tego dnia chce mieć możliwość składania wyjaśnień w sprawie. Faktycznie, w dniu [...] października 2015 r. skarżąca nadała listem poleconym pismo wraz załącznikami (dowodami), jej zdaniem uzasadniającymi odstąpienie od nałożenia na nią kary za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie. Dokonując oceny działania organu pierwszej instancji w aspekcie art. 10 kpa należy stwierdzić, że organowi temu nie można zarzucić naruszenia powyższego przepisu. Organ respektował prawo strony do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Należy zauważyć, że WITD uwzględniał prośby skarżącej o przedłużenie terminu do wydania decyzji. Natomiast opisana wyżej sekwencja zdarzeń zaistniałych w sprawie prowadzi do wniosku, że od [...] września 2015 r. skarżąca wiedziała, iż organ pierwszej instancji zamierza wydać decyzję najpóźniej w dniu [...] października 2015 r. Zatem w interesie strony było zajęcie stanowiska w sprawie do tego dnia. Pismo skarżącej z [...] września 2015 r. zdaje się potwierdzać, że J. S. miała świadomość, że jeżeli zamierza przedstawić swoje stanowisko powinna to uczynić przed dniem [...] października 2015 r., a zważywszy, że wyłącznie korespondencyjnie kontaktowała się z organem, powinna uwzględnić również czas niezbędny na dotarcie przesyłki wysłanej listem poleconym. Trzeba również zauważyć, że dowody (dokumenty) dołączone do wyjaśnień strony (pomijając nawet, że ww. pismo opatrzone jest datą [...] września 2015 r.) były wygenerowane w firmie skarżącej, a więc pozostawały w dyspozycji strony na kilka miesięcy przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego, Zdaniem Sądu, strona nie wykazała, że działania organu pierwszej instancji pozbawiły skarżącą możliwości skorzystania z prawa czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy uwzględnił przedłożone przez skarżącą stanowisko, jednakże uznał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby, że nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia (v. str. 8 in fine zaskarżonej decyzji). GITD poinformował także stronę, że termin rozpatrzenia odwołania może ulec przedłużeniu nie później niż do dnia [...] stycznia 2016 r. Strona po otrzymaniu tego pisma w dniu [...] grudnia 2015 r. nie złożyła do GITD swojego stanowiska, ewentualnych dalszych dowodów etc. Ponieważ w toku postępowania odwoławczego nie zebrano dodatkowego materiału dowodowego, to brak zawiadomienia skarżącej przez GITD w trybie art. 10 kpa, choć stanowiło naruszenie ww. przepisu, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, a więc nie mogło prowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 9 i art. 10 kpa (pkt 8 i 9 petitum skargi).

Za nietrafne WSA uznał także pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego. Według Sądu, wbrew poglądowi skarżącej, organ ustalił i wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a następnie dokonał prawidłowej subsumcji pod określone w decyzji, mające zastosowanie, przepisy prawa materialnego.

Spór pomiędzy przedsiębiorcą a orzekającymi w sprawie organami dotyczył oceny podstaw i zakresu odpowiedzialności przedsiębiorcy, czy stwierdzone w trakcie kontroli naruszenie przepisów miało charakter niezależny od skarżącej, czy zachodzą podstawy do zwolnienia jej z odpowiedzialności, czy też nie. J. S. twierdzi bowiem, co neguje organ, że w rozpoznawanej sprawie występują okoliczności uwalniające ją od odpowiedzialności.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należy przyznać organowi.

Zgodnie z art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Według WSA, w składzie obecnym, w dyspozycji ww. unormowania, nie mieszczą się takie sytuacje, które są wynikiem zachowań kierowców, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 967/09; opubl. LEX 746376 oraz powołany tam wyrok TK z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06; opubl. OTK-A 2008/2/30). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby - przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru - nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. Dlatego też wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby w istocie do każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników.

WSA, w składzie obecnym, poglądy zaprezentowane w powyższych judykatach w pełni podziela.

Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdza, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy. Wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców przezeń zatrudnionych nie polega tylko na odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń tych nie dochodziło (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/GI 104/13 dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzasadnienia kontrolowanych aktualnie decyzji świadczą o tym, że w motywach rozstrzygnięć wyjaśniono w sposób dostateczny powody braku podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że na gruncie tej sprawy tylko ten przepis mógł być zastosowany, gdy chodzi o możliwość ewentualnego uwolnienia się skarżącej od odpowiedzialności, gdyż art. 92b utd (dotyczący również okoliczności egzoneracyjnych) odnosi się wyłącznie do naruszeń z zakresu przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowców. Zatem hipoteza przepisu art. 92 b) utd nie ma zastosowania do naruszenia w postaci "nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi", a za takie właśnie przewinienie kierowcy została na skarżącą J. S. nałożona kara pieniężna na podstawie Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Według Sądu, rację ma organ uznając za niewystarczające do wykazania przesłanek egzoneracyjnych z art. 92 c) ust. 1 pkt 1 utd, wyjaśnień i dokumentów złożonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. W świetle tego, co już powiedziano, przedstawienie przez skarżącą dokumentów w postaci oświadczenia kierowcy o zapoznaniu się przez niego z regulaminem pracy i wynagradzania a także oświadczenia kierowcy o zobowiązaniu się do przestrzegania przepisów i prawidłowego użytkowania tachografu oraz listy obecności na szkoleniu dotyczącym czasu pracy kierowców i obsługi tachografu, słusznie zostały zakwalifikowane przez organ, jako nieuzasadniające odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary. Należy zauważyć, że organ przeprowadził drobiazgową analizę listu przewozowego CMR w kontekście organizacji pracy tego kierowcy. Słusznie też wywiódł, że zaplanowane zadanie przewozowe nie mogło zostać wykonane bez naruszenia norm czasu pracy kierującego pojazdem zatrzymanym do kontroli. Tym samym nie można podzielić poglądu strony skarżącej, że organ nie rozpatrywał okoliczności wskazanych w omawianym przepisie art. 92 c) ust. 1 pkt 1 utd. Trzeba natomiast podkreślić, że J. S. nie podjęła próby podważenia prawidłowości wniosków wyprowadzonych przez organ. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że przewóz odbywał się zgodnie z przepisami transportowymi, skoro postępowanie wykazało naruszenie, o jakim mowa w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006. W myśl natomiast art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.

Jak trafnie wskazuje organ, w świetle wymienionych przepisów, przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu. Tych zaś okoliczności przy planowaniu zadania przewozowego realizowanego przez M. K. skarżąca nie uwzględniła, co zostało wykazane przez organ w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Skarżąca nie wykazała wystąpienia okoliczności ujętych art. 92 c) ust. 1 pkt 1 utd - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Skoro więc wystąpienia tego rodzaju nadzwyczajnych zdarzeń, jak i braku wpływu na powstanie opisanego powyżej naruszenia nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd tezy na skarżącej spoczywają konsekwencje materialnoprawne zaistniałego z winy kierowcy naruszenia w postaci użycia magnesu zakłócającego pracę tachografu.

Wbrew zarzutom strony, GITD odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, co wynika z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. (przykładowo można wskazać na trafne argumenty odpierające zarzut naruszenia postanowień Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji). To, że w odniesieniu do niektórych zarzutów wypowiedź organu jest zwięzła nie oznacza, że GITD nie rozważył wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa. Odpowiadając na akcentowaną przez skarżącą okoliczność, że wyłączną winę za użycie magnesu ponosi kierowca, jeszcze raz trzeba podkreślić, sam fakt, że winę za naruszenie ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1027/13).

W ocenie WSA, skoro wyniki przeprowadzonej na drodze kontroli oraz pozostałe dowody ujawniły przypadek wykonywania transportu drogowego z naruszeniem przepisów o obowiązku rejestrowania na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (Ip. 6.2.1 załącznika nr 3), to nie można mówić o błędnym zastosowaniu art. 92a ust. 1 utd w związku z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, a zatem nie można mówić także i w tym zakresie o naruszeniu prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, WSA w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.