Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1116/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Rypina, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zbigniewa J. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 listopada 2003 r. sygn. akt I SA/Ka 2181/02 w sprawie ze skargi Zbigniewa J. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia 30 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej za 1995 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Zbigniewa J. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy - po raz drugi - decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 24 sierpnia 2000 r. w sprawie określenia wysokości straty poniesionej przez podatnika w 1995 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Ustosunkowując się szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdził, że nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, by przy wydawaniu decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy prawa proceduralnego. Izba Skarbowa przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzupełniła akta o brakujące dokumenty /ich brak był powodem uchylenia pierwszej decyzji organu odwoławczego/. Nie miały one jednak znaczenia dla określenia wysokości straty. Zarzucone w skardze uchybienia procesowe nie miały miejsca, co Sąd wyjaśnił szczegółowo w oparciu o właściwe przepisy Ordynacji podatkowej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wniesionej w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podatnik podniósł zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonych orzeczeń /?/ w całości i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego decyzje organów obu instancji naruszają przepisy postępowania podatkowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzut ten uzasadnił następująco:

Zgodnie z przepisami art. 210 par. 1 pkt 6 i par. 4 Ordynacji podatkowej decyzja organu podatkowego /tutaj inspektora kontroli skarbowej/ musi zawierać zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia wymogu prawidłowego uzasadnienia, gdyż pominięto w niej kluczową dla przedmiotu sporu sprawę wyjaśnienia dokonania wyliczeń dotyczących oszacowania przychodu i wysokości poniesionej straty na podstawie niekompletnej dokumentacji.

Organ I instancji otrzymał od strony kompletne dokumenty źródłowe, z których zagubił część w trakcie postępowania /co znajduje potwierdzenie w dokumentach sprawy/. Na podstawie pozostałych dokumentów dokonano wyliczeń, które siłą rzeczy nie były prawidłowe, ponieważ w zagubionej części dokumentów źródłowych znajdowały się istotne dowody. Ta sytuacja miała wpływ na późniejsze rozstrzygnięcie sprawy.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę mylnie przyjęto, że zarzutem strony wobec postępowania podatkowego jest zagubienie części dokumentów, których autorem jest organ podatkowy, natomiast w odwołaniu od decyzji I instancji i skardze na decyzję II instancji wyraźnie wymieniony jest zarzut zagubienia dokumentów źródłowych - faktur zakupu i protokołów z miesiąca grudnia 1995 roku, do którego to zarzutu organy skarbowe I i II instancji się nie ustosunkowały.

Tymczasem ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienia przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno co do prawidłowości oceny materialnej sytuacji strony, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. Decyzja inspektora kontroli skarbowej nie tylko narusza postanowienia Ordynacji podatkowej, ale jest również sprzeczna z jej art. 124 nakazującym wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.

Decyzja organu pierwszej instancji narusza w sposób istotny również uprawnienia podatnika wynikające z art. 222 Ordynacji. Skoro odwołanie w postępowaniu podatkowym nie może być prostym wyrazem niezadowolenia z decyzji, ale musi zawierać zarzuty stawiane decyzji inspektora kontroli skarbowej, określać zakres i rodzaj zmian, które powinny być wprowadzone do tej decyzji oraz uzasadniać zarzuty i żądania przez powołanie dowodów, to przy braku prawidłowego uzasadnienia decyzji prawidłowe sformułowanie takich zarzutów było co najmniej utrudnione. Trudno też w takich sytuacjach przyjąć, by takie postępowanie podatkowe można było określić mianem dwuinstancyjnego /art. 127 Ordynacji/.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołano się na nowy dowód w sprawie - protokół strat z dnia 28 grudnia 1997 r., który w trakcie uzupełniania zagubionych dokumentów w odpowiedzi na skargę strony powołała Izba Skarbowa. Dokument ten, według stwierdzenia w uzasadnieniu, miał zastąpić zagubiony przez organ skarbowy dokument z 1995 roku. Strona nie miała wcześniej możliwości zapoznania się z tym dowodem i ustosunkowania się do niego, co w sposób istotny narusza prawa strony w postępowaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie złożył oświadczenia co do sposobu jej rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Już sam sposób zredagowania skargi kasacyjnej wskazuje na jej oczywistą bezzasadność.

Wprowadzając możliwość zaskarżenia prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych przed 1 stycznia 2004 r. /m.in. art. 101 przepisów wprowadzających .../ ustawodawca nakazał stosować do skargi kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 - dalej określonej jako p.p.s.a./. Przepisy te /art. 173-193/ są w wysokim stopniu sformalizowane, co uzasadniło wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /art. 175 par. 1/. Skarga ta powinna opierać się na podstawach wymienionych w art. 174 /jednej lub obu/ a zarzuty - co oczywiste - winny odnosić się do uchybień popełnionych przez Sąd, a nie przez organ administracyjny.

Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania /art. 183 par. 1 p.p.s.a./.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej Autor, będący adwokatem, nie dostrzega różnicy między tą skargą a skargą na akty organów administracji publicznej, wymienione w art. 3 par. 2 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej nie powołano żadnego przepisu, który był lub powinien być stosowany przez sąd sprawujący kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji /w sprawie niniejszej mogły to być wyłącznie przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Zamieszczenie w tej skardze zarzutów odnoszących się do decyzji organów obu instancji było bezprzedmiotowe, jako że, jak już wspomniano wyżej, przedmiotem zaskarżenia był wyrok Sądu a nie decyzja Izby Skarbowej. Nawet końcowy wniosek skargi kasacyjnej /o uchylenie wyroku/ nie został zredagowany w sposób, jaki określa ustawa /art. 176 p.p.s.a./. W tej sytuacji uzasadnienie niniejszego wyroku musi być ograniczone do powyższych wyjaśnień /w zasadzie zbędnych, skoro zawierają treści wynikające wprost z przepisów ustawy/ bez możliwości odniesienia się do zaskarżonego orzeczenia.

Brak jakichkolwiek podstaw skargi kasacyjnej sprawia, że podlega ona oddaleniu /art. 184 p.p.s.a./.

Dyrektor Izby Skarbowej nie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego co czyniło zbędnym orzeczenie w tej kwestii.