Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 532/01
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2002-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego musi przejawiać się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Na rzecz innych osób mogą działać tylko: prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i niektóre organizacje społeczne.

TEZY

Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego musi przejawiać się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Na rzecz innych osób mogą działać tylko: prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i niektóre organizacje społeczne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Damiana W. na decyzję Wojewody Z. z dnia 31 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21.11.2000 r. (...) wydaną na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz art. 104 Kpa po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Zarządu Miejskiego w Ch. - o wydanie pozwolenia na budowę hali sportowej wraz z łącznikiem, na działce nr ewid. 258/3, 258/4, 211/1 obr. 3 położonej w Ch. przy ul. O.-W. Starosta Ch. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na ww. przedsięwzięcie inwestycyjne.

W uzasadnieniu organ ten stwierdził m.in., iż postanowieniem (...) z dnia 20.10.2000 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym w terminie do 5 grudnia 2000 r. W terminie tym nie wszystkie braki w dokumentacji i projekcie zostały usunięte zwłaszcza:

- nie dokonano korekty kategorii geotechnicznej obiektu,

- nie dokonano wszystkich poprawek w projekcie budowlanym zgodnie z zaleceniami Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ch. określonymi w postanowieniu (...) z dnia 25.08.2000 r. i nie dostarczono potwierdzenia wykonania ww. zaleceń, a w szczególności:

nie zaprojektowano wentylacji pomieszczeń porządkowych, magazynów, przebieralni, biura kierownika, pomieszczenia dla osób niepełnosprawnych, pomieszczeń z pisuarami oraz nie zaprojektowano obudowy grzejników w ciągu komunikacyjnym.

Ponadto organ administracji architektoniczno-budowlanej stoi na stanowisku, że przedłożony projekt budowlany dotyczący branży konstrukcyjno-budowlanej wykonany został przez osobę nie posiadającą wymaganych uprawnień budowlanych. Autorem tego projektu jest technik budowlany Damian W. posiadający uprawnienia budowlane 80/94/Gw z dnia 30.12.1994 r. wydane przez Wojewodę G.

Świadectwo przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nr 80/94/Gw z dnia 30.12.1994 r. zawiera sformułowanie, że technik budowlany Damian W. posiada przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnych funkcji projektanta oraz kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie pełnym i jest upoważniony do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań konstrukcyjno-budowlanej budynków i innych budowli o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych. Powyższe świadectwo zostało wydane w oparciu o rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie /Dz.U. nr 8 poz. 45/ oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 lipca 1991 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie /Dz.U. nr 69 poz. 299/.

W świetle przepisów rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 10 września 1962 r. w sprawie kwalifikacji fachowych osób wykonujących funkcje techniczne w budownictwie powszechnym, projektowaną salę sportową o kubaturze 11.550 m3 i rozpiętości konstrukcji nośnej dachu - 25,7 m w nowej technologii z drewna klejonego, wysokości kondygnacji 7,5-11,5 m, przy równoczesnym występowaniu złożonych warunków gruntowych należy zaliczyć do obiektów o skomplikowanej konstrukcji, wymienionej w par. 1 ust. 4 ww. rozporządzenia. Przedłożony tego projekt ww. sali gimnastycznej nie spełnia warunków rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych budynków o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej po analizie ww. faktów uznał, iż Damian W. nie posiada wymaganych uprawnień budowlanych i nie może być autorem projektu budowlanego w branży konstrukcyjno-budowlanej ww. sali sportowej, dlatego projekt jego autorstwa nie został zatwierdzony.

Od ww. decyzji odwołanie złożył Burmistrz Miasta Ch. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie pozytywnej decyzji, w sprawie złożonego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę hali, podnosząc m.in., iż:

- kategorię geotechniczną określa projektant obiektu w uzgodnieniu z osobą upoważnioną na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych oraz zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, który określa, iż zakres i treść projektu powinna być dostosowana do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót,

- w przedłożonym projekcie budowlanym oznaczono jednoznaczne i czytelnie rozmieszczenie wylotów instalacji wentylacji grawitacyjnej a szczegół obudowy grzejników zawarto w projekcie technologicznym,

- brak jest podstaw do stwierdzenia braku posiadania wymaganych uprawnień budowlanych przez Damiana W. w zakresie branży konstrukcyjnej do sporządzenia projektu hali sportowej. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Z. decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r. (...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą do ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych /Dz.U. nr 126 poz. 839/ w myśl, którego kategorię geotechniczną całego obiektu lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu w uzgodnieniu z osobą upoważnioną. Opracowanie pn. Techniczne badania podłoża gruntowego. wykonane przez osobę uprawnioną wskazuje, iż zalegające ośrodki gruntowe w obrębie projektowanej inwestycji zaliczone zostały do prostych warunków gruntowych.

Wobec powyższego zbędnym jest żądanie dodatkowego opracowania dokumentacji geologiczno-inżynierskiej zgodnie z cyt. rozporządzeniem. Niniejsze postępowanie oparte jest o przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane i nie dotyczy postępowania prowadzonego przez Inspektora Sanitarnego. Zarzuty dotyczące postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ch. z dnia 25.08.2000 r. (...), opartego o ustawę o Inspekcji Sanitarnej, mogły być rozpatrywane przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zgodnie z pouczeniem zawartym w tym postanowieniu.

Mając na uwadze specyfikę projektowanej inwestycji projekt budowlany ma znaczenie kluczowe. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego reguluje zawartość i treść projektu architektoniczno-budowlanego, który powinien zawierać min. rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, w szczególności instalacji i urządzeń w tym wentylacyjnych.

Przedłożona dokumentacja projektowa przedstawia jedynie przekroje poziome przewodów wentylacyjnych umieszczonych w przyziemiu obiektu, bez rozwiązania techniczno-materiałowego.

Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji, iż projektowana hala sportowa z drewna klejonego o powierzchni zabudowy 1.550 m2 i kubaturze 11.550 m3 /o zadaszeniu projektowanym z elementów o osi geometrycznej krzywej i rozpiętości ponad 6,0 m/ nie stanowi obiektu budowlanego o prostej konstrukcji w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa.

Damian W. /technik budowlany/ legitymuje się stwierdzeniem przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nr ewid. 80/94/Gw z dnia 30.12.1994 r.

Zgodnie z ww. stwierdzeniem Damian W. upoważniony jest do sporządzania projektów w zakresie rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych budynków i innych budowli "o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych z wyłączeniem linii, węzłów i stacji kolejowych, dróg i nawierzchni lotniskowych, mostów, budowli hydrotechnicznych i melioracji wodnych". W celu zrozumienia pojęcia - o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych, wobec braku aktualnej wykładni prawnej organ I instancji i zasadnie posłużył się przepisami rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 10 września 1962 r. w sprawie kwalifikacji fachowych osób wykonujących funkcje techniczne w budownictwie powszechnym /Dz.U. nr 53 poz. 266 ze zm./.

Przepisy tego rozporządzenia, przy braku nowych uregulowań prawnych, zgodnie z linią orzecznictwa NSA mogą posłużyć za przesłankę prawną w stosunku do użytego terminu w par. 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie /Dz.U. nr 8 poz. 46 ze zm./.

Za rozwiązanie konstrukcyjne zadaszenia hali sportowej przyjęto elementy o osi geometrycznej krzywej /łuki/ i rozpiętości ponad 6,0 m co kwalifikuje obiekt do obiektów budowlanych o skomplikowanej konstrukcji w myśl art. 1 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 10 września 1962 r. w sprawie kwalifikacji fachowych osób wykonujących funkcje techniczne w budownictwie powszechnym.

Wobec powyższego organy I instancji właściwie uznał, iż Damian W. nie posiada wymaganych w tym zakresie uprawnień budowlanych i nie może być autorem projektu budowlanego w branży konstrukcyjnej w przedmiotowej sprawie.

Na powyższą decyzję ostateczną skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł we własnym imieniu Damian W., domagając się jej uchylenia.

Skarżący zarzuca, iż organ I jak i II instancji dokonały błędnej wykładni przepisu par. 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie Samodzielnych Funkcji Technicznych w Budownictwie poprzez błędną wykładnię pojęcia "o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych".

Wyjaśnienie pojęcia "o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych" lub wręcz zastępowanie go za pomocą określenia "obiekty o skomplikowanej konstrukcji" nie jest właściwe, ponieważ ich treści posiadają inne znaczenie. Przepisy prawa na podstawie których udzielono uprawnień budowlanych skarżącemu nie wprowadzają takich regulacji i określeń jakie występowały do dnia 20 lutego 1975 r., lecz inne wyraźnie wymienione w rozporządzeniu będącym podstawą udzielonych uprawnień.

Zdaniem skarżącego, za powszechne znane rozwiązanie konstrukcyjne i schematy techniczne, o których mowa w par. 2 ust. 2 pkt 2 uważać należy w specjalności konstrukcyjno-budowlanej rozwiązania konstrukcyjno-budowlane budynków i innych budowli wykonane przy pomocy ogólnie znanych tablic, monogramów lub opracowań jednostek i placówek naukowych oraz badawczo rozwojowych /art. 9 poprzedniej ustawy Prawo Budowlane/ z wyjątkiem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych. Takie przyjęcie tego pojęcia odpowiada, zdaniem skarżącego posiadanym przez niego uprawnieniom a inna interpretacja tegoż pojęcia prowadzi do naruszenia nabytych uprawnień oraz do wydawania orzeczeń niezgodnych z prawem. Zdaniem skarżącego bezpodstawne jest przywołanie w uzasadnieniu decyzji - rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 10 wrzesień 1962 r., które straciło moc z dniem 20 lutego 1975 r. i w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania.

Kierując się taką wykładnią uznać należy, iż skarżący uprawniony jest do pełnienia funkcji projektanta lub kierownika budowy robót w danej specjalności np. konstrukcyjno-budowlanej oraz upoważniony jest do projektowania lub kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy wszelkich budynków o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych z wyłączeniem projektowania lub kierowania budową fundamentów głębokich /innych niż posadowione bezpośrednio na gruncie za pomocą stóp, ław, płyt na których nie występują szkodliwe zjawiska geologiczne/. Skarżący podkreśla, że zgodnie z art. 104 Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały uprawnienia budowlane lub stwierdzenia przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie. Skarżący uzyskał takie uprawnienia budowlane nr ewid. uprawnień 80/94/Gw z dnia 30 grudnia 1994 r. i uprawnienia pozostają w mocy w zakresie określonym w decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Przywołanie przez organ linii orzecznictwa bez podania konkretnych orzeczeń jest nieporozumieniem i pozbawia strony możliwości kontroli prawidłowości sporządzonego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany konstrukcji sali sportowej jest - zdaniem skarżącego - obiektem o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Z. wniósł o jej odrzucenie, stwierdzając, iż skarżący nie jest stroną postępowania i nie jest uprawniony do wniesienia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd wszczyna postępowania na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności.

Należy więc rozważyć czy z faktu wykonania przez skarżącego projektu budowlanego dla inwestycji polegającej na budowie sali sportowej może on wyprowadzić własny interes prawny dający mu legitymację do wniesienia skargi. W utrwalonym już orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interesu prawnego należy poszukiwać w prawie materialnym, którego konkretne normy przy rozstrzyganiu sprawy indywidualnej nabierają cech uprawnień lub obowiązków.

Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu musi przejawiać się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Na rzecz innych osób mogą działać tylko: prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i niektóre organizacje społeczne.

Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Skarżący nie jest inwestorem i nie domaga się wydania decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę dla siebie. Interes prawny w tej sprawie ma tylko i wyłącznie inwestor i tylko on skarżąc niekorzystną dla siebie decyzję może wykazywać błąd w stanowisku organ. Tylko od jego woli zależy bowiem realizacja opartego na określonym projekcie zamierzenia inwestycyjnego. Sprawa uprawnień skarżącego do wykonania projektu hali sportowej nie jest przedmiotem rozstrzygania w rozpatrywanej sprawie i uprawnień tych, w sensie ich ograniczenia, pozbawienia, przyznania - nie dotyczy. Jest ona jedynie jednym z elementów oceny, czy przedłożony przez inwestora do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagane warunki.

Okoliczności te, łącznie z wywodami dotyczącymi warunków jakie muszą być spełnione przy wniesieniu skargi, czynią ze skarżącego podmiot nie mający czynnej legitymacji procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tej sprawie.

Uznanie skarżącego za podmiot nie mający legitymacji do wniesienia skargi wyłącza możliwość zajmowania się przez Sąd oceną trafności oceny organów obu instancji o braku po jego stronie uprawnienia do wykonania nie zatwierdzonego projektu.

Pozostając na gruncie utrwalonej w orzecznictwie procesowej koncepcji strony, której legitymacja do wniesienia skargi w spornych wypadkach jest przedmiotem rozprawy sądowej, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.