Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 837/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 135 ust. 1,  art. 138 ust. 1,  art. 130 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...]

na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt. 1g ustawy z dnia

20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zatrzymał prawo jazdy kategorii: A, B, C, D, BE, CE, DE, T w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy,

z którego wynikało, że w dniu [...] w trakcie kontroli drogowej Policja, po ustaleniu, że kierujący pojazdem S.J. w okresie od dnia [...] do dnia [...] przekroczył limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując 29 pkt, zatrzymała ww. prawo jazdy.

Organ wskazał, że S.J. otrzymał punkty za następujące wykroczenia drogowe:

1. w dniu [...] - nieprawidłowy postój - Gryfice (kwalifikacja prawna - [...]

§ 1 Kw -mandat karny) - liczba punktów: 1

2. w dniu [...] - przekroczenie prędkości powyżej 21 km/h - [...] (kwalifikacja prawna - 92 § 1 Kw - mandat karny) - liczba punktów: 4

3. w dniu [...] - niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej - [...], skrzyżowanie ulic [...] (kwalifikacja prawna - 92 § 1 Kw - wyrok Sądu Rejonowego [...]) - liczba punktów: 6

4. w dniu [...] przekroczenie prędkości powyżej 31 km/h - [...], droga krajowa Nr [...] (kwalifikacja prawna - 92 § 1 Kw - mandat karny) - liczba punktów: 6

5. w dniu [...] - kolizja drogowa - [...], ul. [...] (kwalifikacja prawna - 86 § 1 Kw - mandat karny) - liczba punktów: 6

6. w dniu [...] - przekroczenie prędkości powyżej 31 km/h - [...], droga krajowa Nr [...] (kwalifikacja prawna - 92 § 1 Kw - mandat karny) - liczba punktów: 6

W toku postępowania Starosta [...], z uwagi na informacje, które otrzymał od S.J., a z których wynikało że postępowanie odwoławcze dotyczące wykroczenia drogowego z dnia [...] było przedmiotem postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w [...] oraz Sądem Apelacyjnym

w [...], złożył wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]

o potwierdzenie uzyskanych punktów przez ww. kierowcę. W odpowiedzi organ uzyskał informacje z których wynikało, że złożony przez Komendanta wniosek Nr [...] z dnia [...] jest aktualny. Komendant przekazał również informację z której wynikało, że na dzień [...] wyznaczono termin rozprawy w Sądzie Okręgowym w [...] w sprawie o sygn. akt. sygn. akt [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do odwołania od wyroku o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...], dotyczącego postępowania w przedmiotowej sprawie. Poinformował również, że do czasu uchylenia prawomocnego wyroku sądowego - liczba punktów wynikająca z prawomocnych rozstrzygnięć pozostaje bez zmian.

W związku z powyższym, Starosta [...] złożył wniosek do Sądu Okręgowego

w [...] o udzielenie informacji o podjętych rozstrzygnięciach w prowadzonym postępowaniu Nr sygn. akt [...]. Sąd poinformował organ, że postanowieniem

z dnia [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie.

Organ dokonał nadto analizy wniosku strony dotyczącego ukończenia przez niego szkolenia mającego na celu zmniejszenia ilości karnych i nie uwzględnieniu tej okoliczności przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W ocenie organu, zgodnie z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego

(Dz. U. z 2002r., Nr 236, poz. 1998 ze zm.) "Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punktów". W tej sytuacji odbycie przez S.J. szkolenia po przekroczeniu limitu 24 punktów, nie spowodowało zmiany liczby punktów wpisanych do ewidencji. Strona ukończyła szkolenie w dniu [...], natomiast ostateczne punkty karne za łamanie przepisów ruchu drogowego zostały uwzględnione w ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...], co nie czyniło wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia [...] bezprzedmiotowym.

Na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 g policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Zgodnie z przepisem art. 138 ust. 1, decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy,

w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g - wydaje starosta.

W tej sytuacji policjant w dniu [...] prawidłowo zatrzymał prawo jazdy kategorii: A, B, C, D, BE, CE, DE, T; ponieważ w trakcie kontroli drogowej ustalił,

że kierujący pojazdem S.J. przekroczył w okresie od dnia [...] do dnia [...], limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskując łącznie 29 punktów.

Od decyzji Starosty [...] S.J. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

W odwołaniu wnosił o wstrzymanie wykonalności decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy i nakazanie wydania odwołującemu się dokumentu prawa jazdy przetrzymywanego przez organ I instancji bez żadnej podstawy prawnej oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie z powodu braku podstaw do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, ewentualnie orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.),utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Zgodnie natomiast

z przepisem art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g ustawy Prawo o ruchu drogowym, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie gdy upłynął termin ważności prawa jazdy (lit. d) oraz w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego (lit.g.).

Kolegium wyjaśniło, że uprzednie zatrzymanie dokumentu prawa jazdy przez Policję stanowi podstawę faktyczną wydania przez starostę decyzji w trybie art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzje wydawane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że organ obowiązany jest wykonać dyspozycję przewidzianą w ustawie, tj. orzec o zatrzymaniu (w sensie prawnym) prawa jazdy w przypadku zatrzymania go (w rozumieniu czynności faktycznej) przez Policję. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zarówno z treści wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do S.J. (będącego przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego) jak i treści pisma Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] wynikało, iż S.J. w okresie [...] wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, wskutek czego uzyskał łącznie 29 punktów karnych. Nie zmienia tego faktu okoliczność odbycia przez skarżącego w dniu [...] szkolenia mającego na celu zmniejszenie ilości punktów karnych, bowiem zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 punktów.

W świetle powyższego, policjant ustalając podczas kontroli drogowej w dniu [...] fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem S.J. limitu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, prawidłowo zatrzymał prawo jazdy a zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia i stoją w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

S.J. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Zaskarżając w całości decyzję Kolegium skarżący wniósł o :

1. wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zatrzymania skarżącemu dokumentu prawa jazdy na podstawie niezgodnych z obowiązującym porządkiem prawnym przepisów rozporządzenia wykonawczego wprowadzonych do obrotu prawnego bez wymaganej delegacji ustawowej;

2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz stwierdzenie , że decyzje te nie podlegają wykonaniu .

Zaskarżonej decyzji zarzucał nie rozważenie w sposób zupełny i wszechstronny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz nie ustosunkowanie się do treści wszystkich zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej Instancji, co doprowadziło tym samym do podtrzymania zastosowania w niniejszej sprawie niezgodnych z prawem przepisów § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego .

W uzasadnieniu skargi S.J. podniósł, że organ ll Instancji ograniczył rozpoznanie sprawy tylko co do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I Instancji, natomiast w ogóle nie odniósł się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego .

Z tego powodu – w przekonaniu skarżącego - wymaga ponownego przedstawienia w skardze, że co do zasady organ I. instancji uwzględnił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] "w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego". Skarżący w odwołaniu podnosił, że decyzja Starosty [...] jest nie zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym oraz że została wydana z rażącym naruszeniem obowiązku wszechstronnego i zupełnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego występującego w sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w [...] złożył wniosek w dniu [...], natomiast Starosta Powiatowy w [...] pismem z dnia [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego o potwierdzenie ilości punktów karnych przypisywanych skarżącemu, podając ku temu w tym piśmie konkretne powody. Komendant ustosunkował się do żądania organu pierwszej instancji dopiero w [...]. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana po upływie roku od dnia ostatniego zarejestrowanego wykroczenia popełnionego przez skarżącego, co ma istotne znaczenie z uwagi na obowiązujące terminy postępowania administracyjnego oraz brak postanowienia o zawieszeniu postępowania. Z tego powodu zaskarżona decyzja została naruszona z rażącym pogwałceniem przepisów art. 35 § 3 K.p.a. Dodatkowo skarżący podniósł, że organ l instancji uprzednio skierował go na badania kontrolne, lecz miało to miejsce także po upływie obowiązujących terminów dopiero w dniu

[...] (doręczone w dniu [...]), a skarżący wniósł odwołanie, któremu z nieznanych przyczyn organ nie nadał biegu. Jak ustnie poinformowano skarżącego, przyczyną nie nadawania biegu odwołaniu było to, że stanowisko skarżącego zgłoszone organowi I instancji zostało w całości uwzględnione. W tej sytuacji skarżący zarzuca, że organ I instancji składa sprzeczne wyjaśnienia, skoro w treści odwołania skarżący wniósł o wydanie bezprawnie przetrzymywanego dokumentu prawa jazdy, a organ ten ani tego dokumentu nie wydał, ani nie odniósł się do żądania w inny sposób niż stwierdzając, że w całości stanowisko skarżącego zostało uwzględnione .

Ponieważ postępowanie organów administracji nie może szkodzić stronie, należało w pierwszej kolejności rozważyć stan prawny występujący w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że zaskarżoną decyzję wydano niemal po upływie roku od wpływu wniosku organu Policji, a na pewno po upływie rocznego terminu obowiązywania wpisów punktów karnych w ewidencji wykroczeń kierowców.

Wobec powyższego organ I instancji zamiast uwzględniać słuszny interes strony, wykonał czynności szkodzące interesom strony. Przetrzymuje bowiem nadal dokument prawa jazdy skarżącego z tej przyczyny, że w dniu [...] funkcjonariusz Policji zatrzymał ten dokument wystawiając pokwitowanie, w którym powołał się nie na opisane na odwrocie podstawy prawne, lecz na "złożenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku o sprawdzenie kwalifikacji", co jest już samo w sobie rażącym naruszeniem prawa w zakresie podstaw prawnych i faktycznych zatrzymywania przez Policje uprawnień do kierowania pojazdami.

Zdaniem skarżącego z niczego nie wynika, dlaczego dokument prawa jazdy skarżącego przetrzymuje się w istniejącej sytuacji prawnej i faktycznej przy niewątpliwym naruszeniu przez organ I Instancji wszelkich terminów rozpatrywania spraw, w każdym stadium postępowania oraz przy ich milczącej postawie wobec żądania zgłoszonego przez skarżącego w przedmiocie wydania jemu tego dokumentu przez organ l Instancji. Bez wpływu na zasadność powyższego pozostaje fakt, że skarżącemu w dniu [...] doręczono postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania dokumentu prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów. Skarżący wskazuje, że wszczęcie postępowania postanowieniem z dnia [...] potwierdza zarzuty stawiane organowi I instancji, tak co do zaniechań i działania na szkodę strony, jak i nielegalności przetrzymywania dokumentu prawa jazdy skarżącego: co najmniej od dnia faktycznego zatrzymania do dnia wydania decyzji o zatrzymaniu przez organ I instancji dokumentu prawa jazdy.

Wskazana wyżej wadliwość postępowania ma - w przekonaniu skarżącego - istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i dodatkowo skarżący wyjaśnia, że niezgodne z prawem postępowanie organu I instancji zbiegło się i wprost jest powiązane z niezgodnym z prawem postępowaniem Policji obowiązanej do prowadzenia w sposób zgodny z przepisami prawa ewidencji punktów karnych przypisywanych kierowcom: Policja nie odjęła bowiem 6 punktów z przypisywanych skarżącemu za popełnione wykroczenia, co niewątpliwie w szczególności na dzień wydania decyzji [...] ma decydujące znaczenie dla ustalenia skutków wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten nakazuje z tytułu odbycia przez kierowcę szkolenia odjęcie 6 punktów z prowadzonej ewidencji niezależnie czy przed, czy po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych, albowiem ustawa ta nie zawiera takiego ograniczenia w żadnym miejscu .

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji

ją poprzedzającej oraz nakazanie wydanie dokumentu prawa jazdy skarżący podniósł, że jest to dokument jemu niezbędny dla zapewnienia nie tylko w sposób prawidłowy własnej egzystencji, ale przede wszystkim dowożenia żony M.J. na konsultacje lekarskie i zabiegi lecznicze do [...] i do [...], ponieważ nie może ona podróżować masowymi środkami komunikacji z uwagi na jej schorzenia, z powodu których przebywa na rencie stałej. Jednocześnie skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w miejscu zamieszkania polegającą na prowadzeniu sklepu spożywczego, do którego zaopatrzenie dowozi własnym środkiem transportu. W sklepie zatrudnia cztery osoby, dla których jest to jedyne źródło utrzymania. Na skutek uniemożliwienia skarżącemu prowadzenia własnego pojazdu samochodowego, nie może on tak zaopatrywać sklepu, aby osiągane przychody pozwalały na zatrudnienie miejscowych osób (kobiet), które nie mogą być zatrudnione w innym miejscu pracy z uwagi na jeden z najwyższych wskaźników bezrobocia w [...] w porównaniu z regionem zachodniopomorskim.

Skarżący zarzucał, że nie ma możliwości zatrudnienia w granicach posiadanych możliwości kierowcy przy jednoczesnym zwolnieniu z tej przyczyny 1 lub 2 sklepowych, nie posiada on również możliwości spowodowania dostarczania artykułów spożywczych przez hurtownie i producentów żywności z [...] i [...] bezpośrednio do [...] tylko do sklepu skarżącego. Skarżący wyczerpał już wszelkie dla niego możliwe zmiany organizacyjne w celu zastępczego zabezpieczenia wykonywania obowiązków kierowcy zaopatrzenia wykonywanej przez skarżącego, tak za pomocą osób trzecich jak i najbliższej rodziny.

Zważywszy na powyższe skarżący podniósł, że utrzymywanie się istniejącego stanu pozbawienia go prawa jazdy na podstawie niezgodnych z obowiązującym porządkiem prawnym przepisów wykonawczych rozporządzenia, powoduje rzeczywiste zagrożenie spowodowania nieodwracalnych skutków związanych z leczeniem żony skarżącego, jak w sferze jego i zatrudnianych osób oraz ich rodzin praw osobistych i majątkowych związanych z istnieniem i funkcjonowaniem od lat sklepu spożywczego w [...].

S.J. wskazał ponadto, że odbycie przez skarżącego szkolenia,

o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym miało miejsce w dniu [...] (przy braku wydania przez organ pierwszej instancji decyzji

o zatrzymaniu prawa jazdy), co uzasadniało odliczenie mu 6 punktów, a wówczas

w chwili orzekania przez organ I instancji nie powinien był wydać zaskarżonej decyzji skoro liczba punktów nie przekraczała ustawowego limitu 24 punktów, co skutkowało brakiem podstawy do zastosowania w tej sprawie czy to art. 114 czy to art. 138 ust. 1

w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g powołanej wyżej ustawy.

Takie właśnie jak wyżej stanowisko jest decydujące w obecnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co wynika przede wszystkim z tego, iż utrwalona została zasada, iż podstawę prawną decyzji administracyjnej mogą stanowić tylko przepisy ustaw oraz rozporządzeń i zarządzeń wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawach i mieszczących się pod względem treści w granicach "wykonania ustaw".Skarżący podnosił również, że - niezależnie od powyższego - w obowiązującej linii orzecznictwa także podnosi się, że organ ewidencyjny (Policja) ma prawo na skutek inicjatywy własnej usunąć stosowną liczbę punktów w razie stwierdzenia, że jest to uzasadnione niezgodnością z prawem istniejącego wpisu, co w niniejszej sprawie przekłada się na potwierdzoną licznymi orzeczeniami sądownictwa administracyjnego wiedzę Policji co do niekonstytucyjności § 8 pkt 6 rozporządzenia. Stąd oczywiście, skoro organ I instancji posiada taką samą jak wyżej wiedzę, to tym bardziej organ ten w zaistniałej sytuacji mógł i powinien był zwrócić się własnym staraniem do Policji o zmianę wpisu liczby punktów przypisywanych skarżącemu w ewidencji, a nie podejmować działania i zaniechania na szkodę skarżącego .

Do przedstawionej w skardze argumentacji, zawartej w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, organ II instancji w ogóle nie odniósł się i dlatego z opisanych wyżej przyczyn skarżący wnosi jak na wstępie .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji są przepisy art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g tej ustawy przewiduje obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy przez policjanta m.in. w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczy liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przepis art. 138 ust. 1 ustawy stanowi z kolei, że decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta (w niniejszej sprawie uprawnionym do wydania decyzji był Starosta [...].

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że starosta, który poweźmie wiadomość o tym, że kierujący pojazdem przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zobligowany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy bez względu na to, czy uprzednio policjant zatrzymał prawo jazdy tego kierującego w myśl art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ww. ustawy. Prawo o ruchu drogowym przewiduje bowiem dwie formy zatrzymania prawa jazdy: zatrzymanie fizyczne polegające na faktycznym odebraniu prawa jazdy, oraz zatrzymanie prawne oznaczające wydanie postanowienia lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Obie formy zatrzymania prawa jazdy mają tę samą podstawę prawną, lecz różnią się tym, że tego pierwszego dokonuje policjant oraz w ograniczonym zakresie żołnierz Żandarmerii Wojskowej i inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, a drugiego sąd, prokurator lub starosta (por. R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2005).

Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy zaistniała prawna przesłanka do wydania zaskarżonej decyzji, w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.

W szczególności spór dotyczy tego, czy skarżącemu, który w ciągu ostatnich

12 miesięcy otrzymał 29 tych punktów należało w oparciu o art. 130 ust.3 ustawy odjąć 6 punktów z tytułu dobrowolnego poddania się przeszkoleniu, czy też, zgodnie z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowanie z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) dalej: rozporządzenie, na który powołuje się organ, nie było ku temu podstaw, w sytuacji gdy ilość tych punktów przekroczyła 24.

Zdaniem skarżącego - § 8 pkt 6 w/w rozporządzenia, został wydany

z przekroczeniem upoważnienia wynikającego z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz jest sprzeczny z treścią art. 130 ust. 3, wobec czego nie powinien mieć zastosowania, co potwierdza przytoczone przez skarżącego orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie orzekającym

w niniejszej sprawie powyższego stanowiska, wyrażanego również przez część orzecznictwa sądowoadministracyjnego, nie podziela. W pełni akceptuje natomiast stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2010r. sygn. akt I OSK 275/10.

Rozważając powyższą kwestię na tle sprawy w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w powyższym orzeczeniu, iż oceniając legalność rozporządzenia jako aktu podustawowego należy przede wszystkim uwzględnić okoliczności: 1) czy zostało wydane przez organ upoważniony, 2) czy służy realizacji ustawy i mieści się w zakresie spraw przekazanych przez nią do uregulowania, 3) czy odpowiada "merytorycznej treści dyrektywnej", której wykonaniu przepisy rozporządzenia mają służyć (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r. K 6/99). Treść i cel rozporządzenia są zdeterminowane przez cel ustawy, którą ma wykonywać. Przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych, ponieważ tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarta w przepisach ustawowych.

Przepis art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia:

1) sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego,

2) warunków i sposobu prowadzenia ewidencji oraz trybu występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,

3) programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia,

o którym mowa w ust. 3,

4) liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia,

5) podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji,

o której mowa w ust. 2.

Rozporządzenie wydane na podstawie powołanego przepisu służy wykonaniu m.in. przepisu art. 130 ust. 1, który nakazuje prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10.

W myśl ust. 2 ww. przepisu punkty wpisane do ewidencji usuwa się po upływie

1. roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty.

Kierowca wpisany do ewidencji może uczestniczyć na własny koszt w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (ust. 3).

Aby prawidłowo ustalić relację pomiędzy ust. 3 i 4 art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (dalej Prd) należy – zdaniem NSA - wziąć pod uwagę przepis art. 124 ust. 1 pkt 3 lit. b) tejże ustawy. Wprowadza on obowiązek poddania badaniu psychologicznemu kierowcę, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przekroczenie wskazanej liczby punktów wywołuje konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

Z analizy wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24.

W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt.

Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych, przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej, prowadzi do wniosku, iż kwestionowany przez skarżącego § 8 pkt 6 cyt. rozporządzenia nie jest sprzeczny z delegacja ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej, w szczególności z art. 130 ust. 3 Prd.

Dodać należy, iż podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 22 marca 2011r. sygn. akt I OSK 723/10.

Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 Prd ustawodawca zawarł wyraźne wskazania, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Mają one na celu dyscyplinowanie kierujących pojazdami oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przez nich przepisów ruchu drogowego.

Uznać zatem należy, iż przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia odpowiada unormowaniom zawartym w art. 130 ust. 2 i 3 Prd, właściwie realizując wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4.

Wskazuje na to również jednoznaczna normatywnie treść art.130 ust. 2, stanowiący, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Ustawodawca ustalił zatem pułap 24 punktów, których przekroczenie przez kierowcę uniemożliwia już usunięcie części z nich po upływie 1 roku od dnia naruszenia. Z tym też należy konsekwentnie wiązać działania przewidziane w art. 114 § 1 pkt 1 lit. b oraz w art. 124 § 1 pkt 2 lit. b) Prd.

Należy też podkreślić, że ewidencja punktów, o których mowa w art. 130 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie jest celem samym w sobie, lecz ma charakter techniczny – jest syntetycznym wskaźnikiem dokonanych przez danego kierowcę zaewidencjonowanych naruszeń przepisów dotyczących ruchu drogowego i związanych z tym zagrożeń, jakie stwarza dla bezpieczeństwa tego ruchu. Ewidencja ta jest zatem jednym z instrumentów oddziaływania na uczestników ruchu drogowego, mającym na celu realizację celów ustawy, określonych m.in. w art. 3 i 4 ustawy. Jego skuteczność związana jest z możliwością stosowania sankcji nie tylko karnych, lecz również działań prewencyjnych, o którym mowa w art. 114 ust.1, art. 124 ust.1 czy w końcu art. 135 ust.1 pkt 1 lit.g w związku z art. 138 Prawa o ruchu drogowym.

Odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, iż także po przekroczeniu limitu 24 punktów kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć ich liczbę i tym samym uniknąć konsekwencji wskazanych w art. 138 powołanej ustawy, niweczyłoby możliwość osiągnięcia celu jakim jest przestrzeganie przez kierujących pojazdami przepisów ruchu drogowego, czy ocenę ich predyspozycji do kierowania pojazdami.

Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, które w myśl założenia ustawodawcy - winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Nie dałoby się to pogodzić z zasadą racjonalności ustawodawcy, który konstruując odpowiednie regulacje prawne, mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, stwarzałby jednocześnie możliwości skutecznego uchylania się przez kierowców od ich oddziaływania.

Powyższa analiza orzecznictwa oraz treści normatywnej powołanych

w zaskarżonej decyzji przepisów – zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie – prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż zmniejszenie liczby punktów z tytułu odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust.3 ustawy, może mieć miejsce tylko do czasu przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego jedynie konkretyzuje zasady tego oddziaływania na kierujących pojazdami. Dotyczy to też regulacji zawartej w § 8 ust.6 ww. rozporządzenia.

W tej sytuacji policjant zasadnie zatrzymał skarżącemu dokument prawa jazdy,

a Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami.

Postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymana prawa jazdy od daty wszczęcia do wydania decyzji ostatecznej było nacechowane nadmierną przewlekłością, jednakże okoliczność ta pozostała bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które obowiązującego prawa nie narusza.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 138 ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po ustaniu przyczyny zatrzymania prawa jazdy i zdaniu egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje, prawo jazdy zostanie wydane skarżącemu ponownie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.