Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 171/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121  par. 2, art. 119 par. 1, art. 7 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej: Kpa) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: ustawa egzekucyjna lub u.p.e.a.) po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej A Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia [...] na postanowienie inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...], nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., przywołanym powyżej postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na spółkę A grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł oraz wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] nr [...] wystawionym przez inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. w terminie 7 dni. Wskazał, że jest ona uzasadniona w związku z niewykonaniem obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy o nr [...], [...], [...] i [...] nakazu z dnia [...], o nr rej. [...] podlegających natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 404 ze zm., dalej: PIP).

Zaznaczył także, że inspektor pracy wystawił na te decyzje tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia [...] oraz nałożył na zobowiązaną spółkę trzy grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł każda. Nakładając grzywnę w wysokości [...] zł – jak zaznaczył – organ wziął pod uwagę zarówno kwotę zobowiązań należnych pracownikom, jak i tego, że dotyczą one świadczeń ze stosunku pracy za okres od miesiąca [...] do [...].

Na postanowienie to spółka złożyła zażalenia wnosząc o jego uchylenie oraz dopuszczenie dowodów w postaci:

a) bilansu za rok 2011 i 2012,

b) rachunku zysków i strat za okres od stycznia do czerwca 2011 r.,

c) opinii i raportu z badania sprawozdania finansowego za rok 2010 i 2012,

d) sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 i 2012,

e) informacji dodatkowych za lata 2010 i 2012.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie:

1) art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez ustalenie wysokości grzywny w sposób uniemożliwiający wykonanie egzekwowanych obowiązków oraz brak podania przesłanek, jakimi kierował się organ,

2) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie środka zbyt uciążliwego dla pracodawcy oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie faktu zawarcia z byłymi pracownikami ugód przesądowych,

3) art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez wymierzenie grzywny w wysokości prowadzącej do pozbawienia pracodawcy możliwości wykonania obowiązku podstawowego w sytuacji, gdy obowiązek ten realizowany jest stopniowo na podstawie zawartych z pracownikami ugod przedsądowych, na mocy których wypłacona została pracownikom część zaległego wynagrodzenia, a pracodawca zobowiązał się do systematycznego uiszczania kolejnych rat należności objętych tytułem egzekucyjnym;

4) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego zbadania sytuacji finansowej zobowiązanego, czym doszło do naruszenia zasady obiektywizmu oraz art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez brak należytego uzasadnienia pod względem faktycznym i prawnym postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego strona zakwestionowała jego prawidłowość. W jej ocenie nie uwzględnia ono ani jej trudnej sytuacji ekonomiczno - gospodarczej, ani zasad wymierzania grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi z art. 107 § 3 Kpa. W obszernych wywodach autor zażalenia – na poparcie stawianych zarzutów – przytoczył orzecznictwo sądowoadministracyjne, cytując jego fragmenty. Jego zdaniem "grzywna w kwocie [...] zł stanowi zbyt dużą niedogodność dla Pracodawcy, który ma nieustanne problemy z utrzymaniem płynności finansowej". Pełnomocnik opisał trudną sytuację materialną przedsiębiorstwa wynikającą z czynników natury ekonomicznej i gospodarczej. W związku z tym w jego ocenie wymierzenie grzywny w wysokości [...] zł, stanowi zbyt uciążliwy dla zobowiązanej spółki środek egzekucyjny. Ponadto jego zdaniem istnieje obowiązek uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia dla zapewnienia efektywności egzekucji i zastosowania najmniej uciążliwego środka. Wymierzenie tak wysokiej grzywny utrudni wykonanie podstawowego i zasadniczego obowiązku wynikającego z samego tytułu wykonawczego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2008 r. o sygn. akt II SA/Po 565/08).

Organ drugoinstancyjny nie podzielił stanowiska żalącego się. Argumentując wskazał, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 ustawy egzekucyjnej obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy, podlegają egzekucji administracyjnej. Jego zdaniem bezsporne w sprawie jest, że pracodawca nie dokonał wypłaty należnych odpraw i nagród jubileuszowych pracownikom. Zauważył przy tym, iż przedmiotowe świadczenia finansowe objęte zostały decyzjami nakazowymi. W związku z niewykonaniem nakazu zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i zastosowano środek egzekucyjny jakim jest grzywna w celu przymuszenia. W opinii organu odwoławczego rację ma organ pierwszoinstancyjny, że wskazana grzywna ma na celu przymuszenie do wykonania obowiązków nałożonych na pracodawcę nakazem inspektora pracy z dnia [...] (nr [...]). Zaakcentował, że wydany nakaz był przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który nie dopatrzył się błędnych ustaleń inspektora pracy i naruszeń przepisów prawa i wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1564/11 skargę oddalił. Wskazując na podstawy działania podał, że zgodnie z ustawą o PIP w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo m.in.: żądania przedłożenia akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Z kolei grzywna w celu ustanowiona w art. 119 § 1 ustawy egzekucyjnej jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Za WSA w Warszawie stwierdził, że "przymuszenie zobowiązanego do określonego zachowania, w tym wypadku do wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja nastąpi poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych" – tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 674/04.

Jednocześnie podniósł, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania. W jego opinii dowodzą tego postanowienia art. 125 i 126 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którymi w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego – tak też WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 369/2004.

Ponadto uzasadniając wysokość wymierzonej grzywny wyjaśnił, że mieści się ona w dolnych granicach, a ustalając jej wymiar organ pierwszoinstancyjny "wziął pod uwagę kwoty należnych pracownikom świadczeń oraz stopień ich realizacji". W jego ocenie nie sposób uznać, iż nałożona grzywna jest środkiem zbyt uciążliwym dla pracodawcy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu wskazał, że charakter i cel grzywny w celu przymuszenia polega na doprowadzeniu do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku, dlatego nie może mieć cech wyłącznie symbolicznych, ale ma stanowić skuteczną formę nacisku, mającą na celu skłonienie zobowiązanego do określonego zachowania poprzez dolegliwość finansową. Natomiast polemizując z zarzutem braku wszechstronnego zbadania sytuacji finansowej zobowiązanego, przez co naruszono zasadę obiektywizmu, wskazał, że inspektor pracy był w posiadaniu informacji dotyczących sytuacji finansowej zobowiązanego i uwzględnił je ustalając wysokość grzywny. Jednocześnie miał na uwadze, aby zastosowany środek egzekucyjny zapewnił efektywność egzekucji i był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. W jego opinii organ pierwszej instancji wymierzył grzywnę w sposób najbardziej obiektywny, mając na uwadze przepisy prawa, oraz z uwzględnieniem ogółu okoliczności po stronie zobowiązanego.

Na zakończenie stwierdził, że o wysokości grzywny w celu przymuszenia nie może decydować tylko i wyłącznie sytuacja majątkowa zobowiązanego, choć i ona nie powinna pozostawać obojętna. Nie można z treści art. 121 ustawy egzekucyjnej wywodzić, że organ egzekucyjny ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. Stanowisko to, jak zaznaczył, jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, na dowód twierdzeń przytoczył wyroki NSA z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07 oraz 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1148/04 – wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne w CBOSA).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia – analogicznie jak w zażaleniu – zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła, co do zasady, brak właściwego ustalenia stanu faktycznego i nie uwzględnienia przez orzekające w sprawie organy, że jej sytuacja jest ciężka. Konstruując zarzuty wskazała na naruszenie:

1) art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa, co polegało na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nie rozpatrzenie go w sposób wnikliwy i tym samym naruszenie zasady obiektywizmu, poprzez pominiecie, przy ustalaniu wysokości grzywny okoliczności, iż spółka znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej jak również nieuwzględnienie w tym zakresie interesu społecznego;

2) art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na naruszeniu zasady efektywności egzekucji, co w konsekwencji polegało na nałożeniu środka zbyt uciążliwego dla pracodawcy;

3) art. 80 Kpa poprzez błędne przyjęcie, iż zawarcie ugód przedsądowych nie wpływa na postępowanie egzekucyjne, a tym samym nie ma wpływu na ustalenie wysokości wymierzanej grzywny;

4) art. 107 Kpa poprzez brak należytego uzasadnienia pod względem faktycznym i prawnym decyzji o utrzymaniu w mocy postanowienia o nałożeniu grzywny, zwłaszcza zaś poprzez przyjęcie przez Okręgowego Inspektora Pracy twierdzeń inspektora pracy bez poczynienia w tym zakresie własnych ustaleń.

Formułując te zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W jej uzasadnieniu powtórzył – co do istoty – zarzuty zawarte w zażaleniu, podkreślając, że skoro pracodawca w żaden sposób nie neguje swojego zobowiązania, a co więcej podejmuje aktywne działania zmierzające do zaspokojenia wierzycieli to brak jest podstaw do zastosowania grzywny w celu przymuszenia. W ocenie pełnomocnika organ nie podał przesłanek, jakimi kierował się nakładając grzywnę w takiej a nie innej wysokości oraz naruszył zasadę efektywności egzekucji, poprzez nałożenie środka zbyt uciążliwego dla zobowiązanego. Na potwierdzenie tej tezy przywołał wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 92/11; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2008 r. o sygn. akt II OSK 510/05 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2007 r. o sygn. akt II SA/Bk 699/07 - wszystkie dostępne w publikatorze Lex). Zdaniem autora skargi uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć nie zawierają pełnej argumentacji, jaką organy kierowały się przy ich podejmowaniu. Orzeczona grzywna narusza zasadę efektywności postępowania egzekucyjnego i stanowi zbyt dużą uciążliwość dla zobowiązanego. Kwota [...] zł. wystarczyłaby na zapłacenie jednej należności na rzecz pracowników, co de facto uniemożliwia wypełnienie obowiązku wypłaty należności. Pełnomocnik odwołując się do poglądów orzecznictwa i piśmiennictwa stwierdził, że częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku czy też częściowe nieistnienie tego obowiązku stanowi przesłankę do umorzenia postępowania w tym zakresie (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 174/12, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, s.161). Tymczasem organy nie wzięły pod uwagę wykonania obowiązków nałożonych na skarżącą, a objętych jednym tytułem wykonawczym, o czym świadczy w sprawie materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie skargi i przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto na poparcie wyrażonego w zaskarżonym orzeczeniu poglądu odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego i za NSA wskazał, że "grzywna w kwocie [...] zł nie może być uznana za środek zbyt uciążliwy, albowiem obowiązki ciążące na pracodawcy w zakresie niewypłaconych świadczeń finansowych wobec pracowników znacznie przewyższają jej wysokość" – por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2196/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

Istota sporu w sprawie dotyczy zasadności wymierzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem obowiązków z zakresu wypłaty świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy wskazanych w ostatecznych decyzjach inspektora pracy o nr [...], [...], [...] i [...] nakazu z dnia [...] o nr [...] podlegających natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.

Przechodząc zatem do meritum sprawy podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 11 u.p.e.a. obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy podlegają egzekucji administracyjnej.

Nałożenie grzywny w celu przymuszenia – co wymaga z uwagi za zarzuty skargi wymaga zaakcentowania – poprzedziło skierowanie przez organ w dniu [...] na podstawie art. 15 ustawy egzekucyjnej upomnienia wzywającego do wykonania obowiązków wymienionych w wymienionym powyżej nakazie. Jego odbiór spółka potwierdziła w dniu [...] (k. 38). Dopiero po jego bezskuteczności w dniu [...] inspektor pracy wystawił tytuł wykonawczy o nr [...] oraz nałożył na zobowiązaną spółkę trzy grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł każda. Działanie to podyktowane było koniecznością zapewnienia przez organy powołane w drodze ustawy do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie – realizacji tego prawa. Niewątpliwie było ono w interesie tak pracowników jak i w interesie społecznym, gdyż miało na celu zapewnienie wykonania obowiązku wypłaty należnych odszkodowań z tytułu rozwiązania stosunku pracy, odpraw pieniężnych i nagród jubileuszowych wymienionym pracownikom strony skarżącej. Tytuł ten, co także wymaga podkreślenia, spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

To właśnie wskutek niewykonania nałożonego obowiązku Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. postanowieniami z dnia [...], działając na postawie art. 119 § 1 ustawy egzekucyjnej, nałożył na spółkę grzywny w celu przymuszenia w wysokości po [...] zł. oraz wezwał ją do jej uiszczenia w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia i do niezwłocznego wykonania powołanego tytułu wykonawczego. Nałożony w tytule wykonawczym obowiązek nie był zrealizowany również w dniu wydania przez organ drugiej instancji zaskarżonego postanowienia, tj. [...]. Środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, stosownie do art. 119 u.p.e.a. nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Grzywna w celu przymuszenia nakładana może być również na osobę prawną (por. art. 120 § 1 u.p.e.a., jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku (§ 2). Brzmienie przepisu art. 121 § 1, 2 i 3 u.p.e.a. zezwala na kilkakrotne nakładanie w tej samej wysokości grzywny.

Z uwagi na zarzuty zawarte w skardze a dotyczące wysokości wymierzonej grzywny oraz jej nadmiernej uciążliwości ze względu na złą sytuację finansową skarżącej spółki wskazać należy, że ustawa egzekucyjna nie określa obowiązkowych przesłanek nałożenia grzywny w celu przymuszenia w określonej kwocie, a jedynie wyznacza górne granice grzywny. Organ mając na uwadze okoliczności danej sprawy, powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku i to najmniej uciążliwe dla zobowiązanego – co w niniejszej sprawie, w ocenie składu orzekającego, właśnie uczynił.

Jednocześnie podkreśla wymaga, że z art. 7 § 2 i 3 ustawy egzekucyjnej wynika obowiązek zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Zasadę powyższą należy rozumieć w ten sposób, że ma ona prowadzić do uniknięcia dolegliwości wobec zobowiązanego, jak również do nakłonienia go do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Nie można – jak chce tego strona skarżąca – z treści art. 121 u.p.e.a. wywodzić obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. wyrok: NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1140/04, Lex 186665 oraz WSA w Białymstoku z 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 311/06, a także: R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wydawnictwo CH BECK 2003, s. 479).

Sąd podzielił to stanowisko, uznając, że organ egzekucyjny ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości a swoje uznanie administracyjne każdorazowo uzasadnić – co w przedmiotowej sprawie zrealizował.

Podsumowując Sąd wskazuje, że wymierzając grzywnę w celu przymuszenia organ podjął rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, które starannie uzasadnił. Wskazał bowiem motywy, którymi się kierował wyznaczając taką a nie inną jej wysokość. Podzielić należy także stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że brak wyjaśnienia przesłanek jakimi się organ administracji kierował przy ustalaniu wysokości grzywny oznacza dowolność podejmowania przez niego tego typu rozstrzygnięcia, a tym samym jest to przesłanka uzasadniająca uwzględnienie wniesionej skargi (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2012 r. o sygn. akt IV SA/Gl 144/12).

Zdaniem składu orzekającego, kierując się efektywnością egzekucji, organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że utrzymując w mocy orzeczenie o nałożeniu grzywny w kwocie [...] zł. wziął pod uwagę kwoty należnych pracownikom świadczeń oraz stopień ich realizacji. Jednocześnie podał, że jej wysokość ustalono w dolnych granicach przysługujących organom możliwości, a niewykonane obowiązki dotyczyły wypłaty pracownikom należności wynikających ze stosunku pracy za okres od [...] do [...]. Podkreślenia wymaga, że orzeczona kwota grzywny w wysokości [...] zł została orzeczona w wysokości wielokrotnie niższej niż należne pracownikom świadczenia, a więc w żaden sposób nie powoduje braku możliwości wykonania obowiązku podstawowego.

W związku z tym nie można podzielić zarzutów skargi dotyczących orzeczenia środka zbyt uciążliwego dla pracodawcy i braku wskazania podstaw do określenia jej wysokości, gdyż organ uzasadnił przesłanki wymierzenia grzywny i jej wysokość w dolnych granicach ustawowych.

W skardze pełnomocnik podniósł także, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 174/12, częściowe uwzględnienie wykonania nałożonego obowiązku czy też częściowe nieistnienie obowiązku stanowi podstawę do częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wskazać zatem należy, że w tym wyroku Sąd odniósł się do przesłanek umorzenia postępowania określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Tymczasem w niniejszej sprawie, przedmiotem kontroli jest postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z [...] utrzymujące w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia [...], wydane na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały określone w art. 125 § 1 u.p.e.a., a zatem argumentacja nawiązująca do wyroku z 14 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 174/12 nie może odnieść skutku, gdyż inne są podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego w tych sprawach.

Zdaniem Sądu za uwzględnieniem skargi nie przemawia również wyrok tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 144/12, mocą którego uchylono zaskarżone postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podejmowanego rozstrzygnięcia we wskazanym postępowaniu brak było ze strony organów administracji argumentów wskazujących na wysokość wymierzonej grzywny. Jednakże w niniejszej sprawie, sytuacja wygląda zgoła odmiennie, ponieważ jak zostało to już podkreślone, organ odwoławczy wskazał motywy, którymi kierował się utrzymując w mocy orzeczenie o wymierzeniu grzywny w takiej, a nie inne wysokości.

Odnosząc się do tego zarzutu nieuwzględnienia przez organy administracji zawarcia z pracownikami ugód przedsądowych, w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że pełnomocnik nie wykazał, aby ugody dotyczyły całości obowiązku wynikającego z nakazu inspekcji pracy, a przedmiotem kontroli jest przecież postanowienie organów egzekucyjnych w zakresie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i wykonania całości zobowiązania. Zatem, skoro obowiązki nie zostały wykonane w całości, tym samym brak jest podstaw do uznania zarzutów skargi i jej argumentacji. Po drugie natomiast, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wymienione przesłanki dopuszczalności prowadzenia postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym należy oceniać przez pryzmat rzeczowej właściwości sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez tut. Sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Niemniej jednak dołączone do skargi: sprawozdanie finansowe za rok 2012, opinia i raport z badania sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2012 – nie zmieniają dokonanych przez orzekające w sprawie organy ustaleń a tym samym nie wpływają na ich merytoryczną prawidłowość. Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził także tut. Sąd w wyroku z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 652/14.

Mając na względzie powyższe, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie go poprzedzające, zostały wydane zgodnie z prawem i z regułami postępowania. Rozstrzygając sprawę, organy dokonały wyczerpującej analizy okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych postanowień i nie budzą one zastrzeżeń sądu. Stanowisko organów w tej sprawie sąd w pełni akceptuje.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.

Tym samym Sąd uznał – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i stwierdził jego zgodność z przepisami prawa.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.