Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1048/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 9, art. 10, art. 79a
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r. i maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] oraz [...]. [pic]


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1048/21

Uzasadnienie

Decyzją z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CON/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), dalej ustawa COVID-19, utrzymał w mocy własne decyzje z [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku B.S. z [...] r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r. i maj 2020 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 3 kwietnia 2020 r. B.S. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za miesiące marzec - maj 2020 r.

Decyzjami z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 31zo ustawy COVID-19 umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 3 kwietnia 2020r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r. i maj 2020 r., ponieważ dokumenty rozliczeniowe zostały złożone 6 lipca 2020 r., a więc po terminie określonym w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 na dzień 30 czerwca 2020 r. Decyzje zostały doręczone stronie w dniu 27 lipca 2020 r.

W dniu 28 lipca 2020 r. B.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia składek za marzec i maj 2020 r. Podniosła, że jest małym przedsiębiorcą prowadzącym działalność od 15.12.1998 r i zawsze opłacała składki w terminie. Ciągłe zmiany przepisów spowodowały niejasności i pogubiła się w przepisach i terminach składania dokumentów. Do dnia otrzymania decyzji ZUS nie informował płatników o błędach i braku deklaracji rozliczeniowych. W okresie pandemii ZUS był zamknięty, nie było również kontaktów telefonicznych i był ograniczony dostęp do informacji

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własne decyzje z [...] r. umarzające postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 3 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z oplacenia należności z tytułu składek za okres : marzec 2020 r., maj 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w myśl art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1/ przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2/ w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3/ w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Natomiast w myśl art. 31zq ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec i maj 2020 r. nie później niż do 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

W niniejszej sprawie strona złożyła dokumenty rozliczeniowe 6 lipca 2020 r., a więc po terminie. Wobec powyższego organ uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B.S., zarzucając jej brak podstawy prawnej oraz wydanie decyzji na podstawie nieobowiązującego przepisu.

Skarżąca wskazała, że organ oparł zaskarżaną decyzję o przepis nieobowiązujący w momencie wydania decyzji. Podstawa prawna, na której oparto decyzję z [...] r., tj. art. 31 zo ust. 3 ustawy COVID-19, został dodany ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 12 lit b) ustawy z 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1639), która weszła w życie z dniem 15 października 2020r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis ten nie obowiązywał.

Skarżąca stwierdziła, że deklaracje rozliczeniowe złożyła 6 lipca 2020 r, jednakże złożenie deklaracji w jakimkolwiek terminie nie było warunkiem otrzymania zwolnienia na podstawie przepisów ustawy COVID-19.

W jej ocenie obowiązek złożenia deklaracji w terminie do 30 czerwca 2020 r., jako warunek otrzymania zwolnienia, został dodany poprzez kolejną nowelizację przedmiotowej ustawy i nie obowiązywał w dacie złożenia wniosku (3 kwietnia 2020 r.), ani w dacie wydania decyzji ([...] r. i [...] r.).

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, że art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19, określający do dnia 30 czerwca 2020 r. termin na złożenie deklaracji rozliczeniowych, warunkujący zwolnienie z ze składek, obowiązywał od 31 marca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej ustawa COVID-19.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Ponadto stosownie do art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

W myśl art. 31zq ust. 1 ustawy COVID-19 za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. W świetle art. 47 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 266), dalej u.s.u.s., płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31 zq ust. 3 ustawy COVID-19).

Wbrew twierdzeniom skarżącej art. 31zq ust. 3 obowiązywał zarówno w dniu złożenia przez nią wniosku o zwolnienie składek, jak w dniu wydania kwestionowanych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – [...] r. oraz [...] r. Przepis ten obowiązywał od 31 marca 2020 r. Tym niemniej okoliczność ta, mimo że błędnie podnoszona przez skarżącą, nie powoduje, że zaskarżone decyzje są prawidłowe.

Przede wszystkim nie zaszły podstawy do umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z 3 kwietnia 2020 r.

Przepis art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 określa bowiem zasady, na jakich przyznane może zostać zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Wynika z niego, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Po rozpoznaniu wniosku, jeżeli wnioskodawca spełnia przesłanki uzasadniające zwolnienie go z obowiązku uiszczenia składek za przedmiotowe miesiące, organ winien wydać informację na podstawie art. 13 zq ust. 5 ustawy COVID 19, bądź wydać decyzję o odmowie zwolnienia z obowiązku uiszczenia należnych składek za dane miesiące na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy - gdy wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania ww. zwolnienia.

W myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, gdy wszczęte już postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, tj. gdy, ogólnie ujmując, przestał istnieć przedmiot postępowania, tj. gdy w toku postępowania wystąpiła przeszkoda do rozpatrzenia sprawy mająca charakter trwały i nieusuwalny (na przykład wycofano wniosek). Niedopuszczalne jest orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie z uwagi na bezprzedmiotowość, uzasadnione argumentami wskazującymi na niespełnienie warunków do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, czyli nieadekwatnie do zastosowanej podstawy prawnej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 3 marca 2021 r., I SA/Sz 12/21, wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2021.r, I SA/Gd 744/21).

Ponadto, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły także okoliczności, które uzasadniałyby wydanie decyzji odmownej, mimo niezłożenia przez skarżącą w terminie do 30 czerwca 2020 r. wymaganej dokumentacji rozliczeniowej za ten okres. Wymagane dokumenty wpłynęły bowiem do ZUS, co jest bezsporne, dopiero 6 lipca 2020 r., tj. po ustawowym terminie – 30 czerwca 2020 r.

Do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a. stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). W myśl zasady informowania wyrażonej w art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Powinny czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie ZUS nie wywiązał się z powyższych obowiązków.

W niniejszej sprawie skarżąca dopiero wraz z doręczeniem decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] r., a więc po upływie ustawowego terminu na złożenie wniosku z wypełnionymi dokumentami rozliczeniowymi, tj. po 30 czerwca 2020 r., otrzymała od organu informację o nieprzesłaniu wymaganej dokumentacji rozliczeniowej. W rezultacie dopiero wówczas uzyskała wiedzę o przyczynach nieuwzględnienia jej wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec i maj 2020 r. Informację w tym zakresie ujawniono stronie zatem już po upływie ustawowego terminu na złożenie wniosku wraz wymaganą dokumentacją rozliczeniową, mimo iż wniosek został złożony znacznie wcześniej i organ miał możliwość poinformować o wymaganiach jakie należy spełnić, aby skorzystać z przysługującego wsparcia.

W związku z powyższym Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego naruszenia zasady informowania (art. 9 k.p.a.). W następstwie złożenia przez stronę skarżącą wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym kierując się powyższą zasadą organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody. W tym celu, jak tego wymaga art. 9 k.p.a., organ powinien był – w rozsądnym terminie - udzielić stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a konkretnie wskazać, jakich dokumentów - zdaniem organu - brakuje, aby wniosek mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił stronie przed 30 czerwca 2020 r., że warunkiem pozytywnego załatwienia wniosku jest złożenie brakujących deklaracji rozliczeniowych za marzec i maj 2020 r. .

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega m.in. na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (por. wyrok NSA z 6 września 2001 r., V SA 44/01). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95). Przepis art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek.

Zdaniem Sądu organ dopuścił się również mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), w myśl której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Emanację tej zasady w postępowaniu wyjaśniającym stanowi przepis art. 79a § 1 k.p.a., który stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. Celem ww. przepisu jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2019 r., II SA/Sz 239/19)

Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie nie wynika, aby przed wydaniem decyzji z [...] r. organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sposób umożliwiający spełnienie formalnych wymagań wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek. Tym samym organ nie wywiązał się obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Nie wyjaśnił również stronie przed upływem ustawowego terminu do złożenia wymaganych dokumentów rozliczeniowych, tj. do 30 czerwca 2020 r., przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować - i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W konsekwencji organ przed wydaniem decyzji nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, ewentualne trudności w realizacji obowiązków zarówno przez obywateli, jak i organ w okresie epidemii nie mogą obciążać jedynie strony postępowania, jednocześnie usprawiedliwiając zaniechania organu. Wykonanie przez organ powyższych obowiązków było o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed 30 czerwca 2020 r., strona miałby szansę przed upływem ustawowego terminu przedłożyć stosowne deklaracje rozliczeniowe za marzec i maj 2020 r.

W rezultacie Sąd uznał, że wskazane naruszenie przez organ art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji bowiem, gdyby strona przed 30 czerwca 2020 r. została przez organ stosownie na piśmie pouczona o obowiązku złożenia do tego dnia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej, miałaby możliwość usunięcia braków i uzyskania przedmiotowego zwolnienia.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające je decyzje ZUS z [...] r.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Organ winien przy tym rozważyć możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020 r. przepisach art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19, dodanych ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255 ze zm.). Przepisy te nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z treści przedmiotowego przepisu wynika, że dotyczy on sytuacji, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki, a zatem także terminów materialnoprawnych - jak termin określony w art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19. Powołane przepisy wprawdzie weszły w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji (od 16 grudnia 2020 r.), lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, który został ogłoszony od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz.U. z 2020 r. poz. 491).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.).

is