Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 978/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2011 nr 191 poz 1133
law: Ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy  o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach.
article: art. 64 ust. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1225/13 w sprawie ze skargi V. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/13 oddalił skargę V. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.

Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 19 marca 2012 r. V. T., obywatel Socjalistycznej Republiki Wietnamu, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia zainteresowanemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 - dalej zwana "ustawa o zalegalizowaniu pobytu’), gdyż w latach 2006-2008 przebywał na terytorium Czech, który to fakt cudzoziemiec we wniosku zataił.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpoznaniu odwołania V. T., utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia. W przedmiotowej sprawie V. T. we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony podał, że przebywa w Polsce nielegalnie i nieprzerwanie od lipca 2007 r. Ponadto, do wniosku zainteresowany dołączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentu podróży, wydanego mu w dniu [...] marca 2012 r. przez Ambasadę Socjalistycznej Republiki Wietnamu w Warszawie z terminem ważności do dnia [...] marca 2022 r. W dniu [...] marca 2012 r. cudzoziemiec złożył oświadczenie, że przebywa w Polsce od lipca 2007 r. i nie ma żadnych dokumentów potwierdzających ten fakt. W dniu 1 sierpnia 2012 r. zeznał m.in., że posiadał uprzednio dokument podróży wydany w kraju pochodzenia, w której zamieszczona była wiza do Czech, następnie posiadał dokument podróży wydany w Ambasadzie Wietnamu w Czechach. Wyjaśnił, że przyjechał do Czech w 2003 r., a w 2005 r. został zatrzymany i przebywał w Ośrodku dla Cudzoziemców, została wydana wobec niego decyzja o wydaleniu, której nie wykonał, lecz w lipcu 2007 r. przyjechał do Polski.

Podkreślono, że w trakcie prowadzonego postępowania, Wojewoda [...] uzyskał informację z S. Oddziału Straży Granicznej, iż V. T. przebywał w Czechach na podstawie wizy studenckiej ważnej od dnia 1 września 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. W okresie od 29 maja 2006 r. do dnia 28 maja 2008 r. cudzoziemiec wnioskował o azyl ze skutkiem negatywnym, a w okresie od dnia 28 kwietnia 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2010 r. obowiązywał cudzoziemca zakaz pobytu w ramach którego został zatrzymany i wydalony w dniu 28 maja 2009 r.

Mając na uwadze powyższe organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania zasada domniemania pobytu cudzoziemca, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że V. T. nie przebywa nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. na terytorium RP, a zatem nie spełnia głównego wymogu określonego w art. 1 przedmiotowej ustawy. Pełnomocnik strony, pomimo wezwań organów I i II instancji nie nadesłał żadnych dokumentów, obalających powyższy fakt wskazując, że cudzoziemiec nie posiada takich dokumentów.

Cudzoziemiec we wniosku zataił fakt pobytu w Czechach po 2006 r. W trakcie zeznań przyznał, że przebywał w Czechach, decyzja o wydaleniu została wydana w 2005 r. i stwierdził, iż od lipca 2007 r. przebywa w Polsce, a nie sprostował danych we wniosku. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że cudzoziemiec złożył wniosek zawierający nieprawdziwe informacje.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie V. T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 1 i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu poprzez jego błędne zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w ten sposób, iż niedokładnie wyjaśniono okoliczności sprawy, przez co nie uwzględniono w orzeczeniu całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia;

- naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która może utrudnić bądź uniemożliwić Cudzoziemcowi skorzystanie z możliwości zalegalizowania jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na mocy ustawy dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu, której ratio legis jest właśnie umożliwienie zdobycia tytułu pobytowego osobom, przebywającym w naszym kraju nielegalnie;

- naruszenie art. 15 k.p.a w ten sposób, że postępowanie przed organem II instancji nie doprowadziło do rzeczywistej kontroli poprzednio wydanego orzeczenia;

- naruszenie art. 6 k.p.a w ten sposób, że organy administracji publicznej niewłaściwie zastosowały lub nie zastosowały przepisów o postępowaniu administracyjnym;

- naruszenie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu, w szczególności art. 3 ust. 5 poprzez jego niezastosowanie;

- naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, w szczególności art. 64 ust. 4 tejże ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach wyroku oddalającego skargę podniósł, że warunkiem udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy abolicyjnej jest wykazanie, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. a jego pobyt w dniu wejścia w życie w/w ustawy był nielegalny.

Przeprowadzone w sprawie cudzoziemca postępowanie dowodowe wykazało, iż zainteresowany nie spełnia powyższych wymogów z uwagi na to, że nie przebywa w Polsce co najmniej od 20 grudnia 2007 r. Powyższe wbrew zarzutom skargi, potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Pismem z dnia 13 lipca 2012 r. S. Oddział Straży Granicznej w K. poinformował bowiem organ l instancji, że V. T. przebywał na terytorium Republiki Czeskiej na podstawie wizy studenckiej [...] ważnej od 1 września 2003 r. do 30 czerwca 2004 r. (zainteresowany posługiwał się wówczas paszportem nr [...] ważnym do 21 czerwca 2007 r.); w okresie od 29 maja 2006 r. do 26 maja 2008 r. cudzoziemiec wnioskował o azyl na terytorium Republiki Czeskiej, ze skutkiem negatywnym; na okres od 28 kwietnia 2007 r. do 26 kwietnia 2010 r. władze Republiki Czeskiej orzekły o zakazie pobytu cudzoziemca na terytorium tego kraju, w okresie obowiązywania powyższego zakazu, cudzoziemiec został zaś zatrzymany i wydalony z terytorium Republiki Czeskiej w dniu 28 maja 2009 r.

Sąd zwrócił uwagę, że cudzoziemiec nie przedstawił dowodów, które mogłyby prowadzić do uznania, iż w odniesieniu do skarżącego przy ustaleniach dotyczących badania okresu "nieprzerwalnego pobytu" na terytorium RP zastosowanie winien znaleźć art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Powyższy przepis może być brany pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy jedynie wówczas, gdy cudzoziemiec wykaże, że przebywa na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Tymczasem jak wskazano powyżej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że skarżący w okresie tym przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że cudzoziemiec do dnia 28 maja 2009 r. przebywał na terytorium Republiki Czeskiej, kiedy to została wykonana wobec niego decyzja o wydaleniu go z terytorium tego kraju.

W ocenie Sądu, okoliczność wprowadzenia organów w błąd przez skarżącego, poprzez wskazanie we wniosku, że w okresie ostatnich 5 lat nie odbywał żadnych podróży zagranicznych oraz nie przebywał na terytorium innego kraju (część E, pkt V wniosku), oraz oświadczenie w trakcie przesłuchania, że jego wydalenie z terytorium Republiki Czeskiej miało miejsce w 2005 r. wskazuje, iż skarżący świadomie przekazywał organom niepełne, nieprawdziwe informacje na temat okoliczności jego pobytu na terytorium Republiki Czeskiej, które miały miejsce po lipcu 2007 r., ponieważ wbrew zarzutom skargi miał świadomość, że ich ujawnienie spowoduje odmowę udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez nieprzetłumaczenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na język zrozumiały dla cudzoziemca Sąd stwierdził, że obowiązku takiego nie można wywieść zarówno z przepisów k.p.a., jak i z art. 10 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi jedynie o konieczności pouczania cudzoziemców w języku dla nich zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach, a do którego nie odwołuje się ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu. W kontekście tego zarzutu Sąd wskazał, iż strona ma prawo do korzystania z usług tłumacza, którego udział został skarżącemu zapewniony w trakcie przesłuchania przed organem. Okoliczność nieposługiwania się przez skarżącego językiem polskim, nie miała wpływu na naruszenie jego praw jako strony wynikających z art. 10 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku V. T., zaskarżając go w całości, zarzucił w trybie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. naruszenie:

1) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wobec bezpodstawnego przyjęcia wątpliwości co do zadeklarowanego okresu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uznania za zasadne odmowy zastosowania zasady domniemania nieprzerwanego pobytu, w następstwie błędnej oceny materiału dowodowego i zaniechania przeprowadzenia dalszych czynności postępowania dowodowego, czego następstwem było uznanie wystąpienia okoliczności określonej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (dalej: ustawa abolicyjna);

2) przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy abolicyjnej, poprzez przyjęcie jego wąskiego rozumienia, w oderwaniu od okoliczności sprawy, takich jak brak znajomości języka polskiego przez Cudzoziemca.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że w czasie ubiegania się o azyl cudzoziemiec przeniósł się do Polski, licząc się z negatywnym wynikiem tego postępowania, jednocześnie będąc świadomym konsekwencji wydanego w jego trakcie zakazu pobytu w tym kraju. Co więcej, wiadomości przekazane przez władze Republiki Czeskiej nie dotyczyły - jak stwierdzono w uzasadnieniu skarżonego wyroku - pobytu cudzoziemca w tym kraju, a jedynie okresów trwania postępowań, w których brał on udział oraz daty wydalenia. Okoliczność nieprzebywania na stałe w Czechach potwierdza zaś fakt, że chociaż wspomniane postępowanie zakończyło się w maju 2008 r. dopiero po roku skarżący został zatrzymany i wydalony. Ponadto oświadczenie wnioskodawcy, iż przebywa "nieprzerwanie" od lipca 2007 r. w Polsce nie oznaczało - zgodnie z ustawą - że nigdy potem stąd nie wyjechał.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Strona skarżąca formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół postanowień art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 z późn. zm. – dalej "ustawa o z.p.c."), których błędna wykładnia w ocenie kasatora, doprowadziła do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa o z.p.c. zwana ustawą abolicyjną została uchwalona w celu ograniczenia szarej strefy i jest dedykowana tym cudzoziemcom, którzy przebywali w Polsce nielegalnie, podejmowali nielegalne zatrudnienie bądź w inny sposób naruszali przepisy obowiązującego prawa. W art. 1 ustawa o z.p.c. określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1. nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na terytorium w dniu wejścia ustawy jest nielegalny;

2. nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu wejścia w życie ustawy był nielegalny;

3. wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku.

W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, udziela zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o z.p.c. zawiera enumeratywny katalog przesłanek negatywnych skutkujących odmową udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. W myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o z.p.c. cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że ustawa o z.p.c. w art. 2 ust. 1 nakazuje wprost stosowanie, w postępowaniach w sprawie udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcom, o których mowa w art. 1, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat, a także po udzieleniu tego zezwolenia, przepisy K.p.a. oraz art. 59, art. 60 ust. 1 i 3-5 oraz 6 i art. 62 ust. 3-7, 8, 8a i ust. 9 pkt 2 i 3 lit. b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, przy wykonywaniu czynności mających na celu ustalenie okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 lub art. 13 pkt 2 i 3 ustawy o z.p.c., nie stosuje się art. 79 K.p.a.. Ujęcie normatywne przepisu odsyłającego art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o z.p.c. wyraźnie wskazuje, że w postępowaniu w sprawach udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcom zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, należy bezpośrednio stosować przepisy K.p.a. oraz wymienione przepisy szczególne ustawy o cudzoziemcach. Organy zobligowane są zatem prowadzić postępowanie na podstawie zasad i norm Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem postanowień art. 79.

Warunkiem udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy o z.p.c. jest wykazanie, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. a jego pobyt w dniu wejścia w życie ustawy o z.p.c. był nielegalny.

Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy z.p.c. do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio postanowienia art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), w myśl których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana:

1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1;

3) (uchylony);

4) leczeniem cudzoziemca.

Ustalając spełnienie istotnych dla zalegalizowania pobytu cudzoziemców okoliczności określonych w art. 1 ustawy, organ powinien wziąć pod uwagę postanowienia art. 3 ust. 4 ustawy o z.p.c., które stanowią, że: "Pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy.". Z tego przepisu zasadniczo wynika presumpcja nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium RP co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., pod warunkiem jednak, że z zebranego materiału dowodowego lub okoliczności sprawy nie wynika coś przeciwnego. Organ jest zatem zobligowany do dokonania wszechstronnych ustaleń weryfikujących spełnienie normatywnej przesłanki "nieprzerwanego" pobytu cudzoziemca na terytorium Polski od dnia 20 grudnia 2007 r.

Wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie przebywa w Polsce nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Z materiału aktowego wynika, że pismem z dnia 13 lipca 2012 r. S. Oddział Straży Granicznej w K. poinformował organ l instancji, że V. T. przebywał na terytorium Republiki Czeskiej na podstawie wizy studenckiej [...] ważnej od dnia 1 września 2003 r. do dnia 30 czerwca 2004 r.; w okresie od dnia 29 maja 2006 r. do dnia 26 maja 2008 r. cudzoziemiec wnioskował o azyl na terytorium Republiki Czeskiej, ze skutkiem negatywnym. Władze Republiki Czeskiej orzekły na okres od dnia 28 kwietnia 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2010 r. o zakazie pobytu cudzoziemca na terytorium tego kraju. W okresie obowiązywania powyższego zakazu, cudzoziemiec został zatrzymany i wydalony z terytorium Republiki Czeskiej w dniu 28 maja 2009 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że skarżący przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Cudzoziemiec przebywał bowiem na terytorium Republiki Czeskiej do dnia 28 maja 2009 r., kiedy to została wykonana wobec niego decyzja o wydaleniu z terytorium tego kraju.

Z treści art. 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o z.p.c. wynika, że organ jest zobowiązany do dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny wiarygodności wniosku i dokumentów złożonych w toku postępowania o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium RP w trybie abolicji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że ustalenia poczynione przez organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Działając na podstawie postanowień K.p.a. organ właściwie rozważył stan faktyczny i prawny sprawy, a swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji przesłanki, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, wskazując fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparł.

Nałożony w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego zobowiązuje organ do czynnego działania w postępowaniu wyjaśniającym, polegającego na poszukiwaniu dowodów pozwalających na dojście do prawdy obiektywnej. W realiach sprawy Sąd pierwszej instancji, dokonując gramatycznej i systemowej wykładni postanowień art. 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy o z.p.c., wbrew zarzutom i argumentom skargi, zasadnie ocenił, że w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zweryfikowano, na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu, twierdzenia skarżącego złożone w toku postępowania dotyczącego zalegalizowania jego pobytu.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczność wprowadzenia organów w błąd przez skarżącego, poprzez wskazanie we wniosku, że w okresie ostatnich 5 lat nie odbywał żadnych podróży zagranicznych oraz nie przebywał na terytorium innego kraju oraz oświadczenie, że jego wydalenie z terytorium Republiki Czeskiej miało miejsce w 2005 r. Trafnie skonstatował, że świadomie przekazywał organom niepełne, nieprawdziwe informacje na temat okoliczności jego pobytu na terytorium Republiki Czeskiej, które miały miejsce po miesiącu lipcu 2007 r., ponieważ wbrew zarzutom skargi miał świadomość, że ich ujawnienie spowoduje odmowę udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. Tym samym nie było podstaw do podważenia oceny legalności zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest zatem zasadny zarzut kasacji naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut wadliwego prowadzenia postępowania, ponieważ było ono prowadzone w języku polskim - niezrozumiałym dla skarżącego. W kontekście tego zarzutu należy wskazać, że co do zasady postępowanie administracyjne jest prowadzone w języku polskim, co wynika z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.). Przepis ten przesądza, że język polski jest językiem urzędowym: 1) konstytucyjnych organów państwa, 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 3) terenowych organów administracji publicznej, 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W języku polskim należy składać, co do zasady, oświadczenia woli, podania i inne pisma składane tym organom (art. 5 ust. 2). Ustawa wskazuje ponadto, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Strona ma prawo korzystania z usług tłumacza. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu zapewniono udział tłumacza w trakcie przesłuchania przed organem.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Przepis ten mógłby stanowić podstawę kasacyjną wtedy, gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej lub w wyniku przeprowadzenia takiej kontroli zastosował środek w ustawie nieprzewidziany. Skoro jednak Sąd pierwszej instancji przeprowadził żądaną przez stronę kontrolę działalności administracji publicznej, jako kryterium kontroli przyjął zgodność działalności administracji publicznej z prawem oraz w efekcie tej kontroli zastosował środek określony w ustawie w postaci oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., to przepis art. 3 § 1 P.p.s.a, przytoczony jako podstawa skargi kasacyjnej, jest nieadekwatny.

Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenie tego przepisu może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie: "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). Przedmiotem sprawy była kontrola legalności decyzji orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji uczynił przedmiotem swych rozważań i ocen aspekty proceduralne i materialnoprawne zaskarżonej decyzji i dokonał jej kompleksowej oceny zgodności z prawem.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.