Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1458/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: at. 40 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. M., Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w K. na podstawie art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 2, art. 3, art. 4 i 40 ust. 1 i 3 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej odmówił przyznania Z. i Z. M. pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie poniesionych strat w wyniku zdarzenia losowego tj. podtapiania piwnic budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] r. Z. i Z. M. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy w K. z prośbą o udzielenie pomocy na pokrycie poniesionych strat w wyniku podtopionych piwnic budynku mieszkalnego. Wnioskodawcy zaznaczyli, że w wyniku podtopienia został zniszczony piec c.o., opał i sprzęt AGD. Organ zaznaczył, że z ustaleń poczynionych przez pracownika socjalnego wynika, iż Państwo M. posiadają zasiłki przedemerytalne, które wystarczają na zabezpieczenie podstawowych potrzeb, a w takiej sytuacji pomoc państwa dla osób i rodzin poszkodowanych w wyniku powodzi nie może zostać im udzielona bowiem jest ona kierowana do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji w związku z powodzią i nie mogących we własnym zakresie zaspokoić swoich własnych podstawowych potrzeb bytowych.

Na skutek odwołania wniesionego przez Z. i Z. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, która z wyjątkami wskazanymi w ustawie musi zostać poprzedzona przeprowadzeniem rodzinnego wywiadu środowiskowego stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej Organ odwoławczy wskazał, że akta sprawy zawierają jedynie wniosek Państwa M. z dnia [...] r. o przyznanie pomocy społecznej, notatkę służbową przyjęcia klienta przez pracownika socjalnego z dnia [...] r. oraz zaskarżoną decyzję z tego samego dnia. Zatem organ uznał, że decyzja ta został wydana z naruszeniem art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, co musiało skutkować jej uchyleniem i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] ponownie odmówił Z. i Z. M. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego tj. podtopienia piwnic budynku mieszkalnego. Organ wyjaśnił, że w dniu [...]r. przeprowadzono wywiad środowiskowy natomiast w dniu [...]r. oględziny piwnic i pieca c.o. Organ wskazał, że z oświadczeń wnioskodawców wynika, iż w maju i sierpniu [...] r. piwnice budynku mieszkalnego zostały zalane, co spowodowało uszkodzenie sprzętu gospodarstwa domowego znajdującego się w piwnicy oraz pieca c.o.

Organ ustalił, na podstawie wywiadu środowiskowego, że w pomieszczeniach piwnicznych były zawilgocone ściany jednakże nie były one zalane wodą. Rodzina nie posiada ponadto żadnej dokumentacji potwierdzającej zalanie piwnic w miesiącu maju i sierpniu [...] r. Tak więc nie jest możliwe stwierdzenie, czy uszkodzenia nastąpiły w wyniku zalania piwnic przez wodę. Ponadto organ zaznaczył, że z oględzin dokonanych przez pracowników Zakładu Usług Komunalnych wynika, iż piec c.o. nie został wykonany fabrycznie, nie posiada atestu, nie można również określić roku produkcji oraz nie można stwierdzić, czy uszkodzenie pieca, który obecnie z powodu swej wadliwości zupełnie nie spełnia parametrów grzewczych, choć używany jest przez rodzinę do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych, nastąpiło w wyniku podtopienia piwnic, czy też z innych przyczyn. Organ przywołał regulację art. 40 ustawy o pomocy społecznej oraz zaznaczył, że warunkiem przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego jest ustalenie, czy zaistniały przesłanki w postaci strat w wyniku zdarzenia losowego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednoznacznie, że straty jakie poniosła rodzina nastąpiły w wyniku zalania pieca c.o. z powodu podniesienia poziomu wód gruntowych. Organ uznał więc, że w przypadku Z. i Z. M. zdarzenie losowe w postaci powodzi nie pozbawiło jej mieszkania, które stanowiłoby jedyne i stałe miejsce pobytu i życia jedynie, jak twierdzi strona, wystąpiło zalanie piwnic. Organ nie znalazł więc podstaw do udzielenia rodzinie pomocy w postaci zasiłku celowego.

Wnioskodawcy ponownie odwołali się od decyzji organu I instancji wskazując, że piec c.o. jest niesprawny bowiem przecieka i nie można w nim palić, a co się z tym wiąże dalej osuszać i ogrzewać pomieszczeń mieszkalnych. Zaznaczyli, że w mieszkaniu jest bardzo zimno, a ich sytuacja jest trudna. Podniesiono, że pracownik socjalny wskazał, że nie widać wody, a przecież był w ich domu w dniu [...]r., a zalanie woda nastąpiło w maju i sierpniu [...] r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji dotknięte jest wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego bowiem organ ten nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Kolegium przywołało regulację art. 7 i 77 K.p.a. wskazując, że podstawą prawidłowej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracji pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego lub zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. Organ administracji ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie natomiast organ I instancji nie podjął żadnych działań mających na celu ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych gdyż oparł się jedynie na własnych ustaleniach dokonanych w miesiącu styczniu [...] r. Zatem organ nie był uprawniony do stwierdzenia, że nie jest możliwym ustalenie, czy uszkodzenia nastąpiły w skutek zalania piwnicy wodą. Organ winien odnieść się do stwierdzeń wnioskodawców zawartych w wywiadzie środowiskowym wskazujących, że podczas powodzi w [...] r. został podtopiony ich dom, woda wdarła się do piwnicy i doprowadziła do nasiąknięcia murów do wysokości około 80 cm. Zatem Kolegium uznało, że w sprawie koniecznym jest ponowne uchylenie decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...]nr., nr [...]Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. ponownie odmówił Z. i Z. M. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie poniesionych strat w wyniku zdarzenia losowego tj. podtopienia piwnic budynku mieszkalnego.

W motywach rozstrzygnięcia organ zaznaczył, że uzupełnił postępowanie dowodowe przyjmując oświadczenia złożone przez wnioskodawców oraz oświadczenia świadków: H. i J. L., M. i S.K., którzy pomagali wypompowywać wodę z pomieszczeń piwnicznych budynku mieszkalnego należącego do Państwa M. . Woda utrzymywała się tam na poziomie od 70 do 80 cm. Organ uzyskał również informację z Komendy Miejskiej Straży Pożarnej w C. z dnia [...]r., z której wynika, że w miesiącu sierpniu [...] r. na terenie gminy K. podejmowano szereg działań związanych z usuwaniem skutków intensywnych opadów deszczu jednak w ewidencji zdarzeń nie widnieją interwencje przy ulicy przy której mieszkają wnioskodawcy. Organ zaznaczył, że również wobec zgłoszenia wniosku o pomoc zbyt późno, tj. we wrześniu [...] r. pracownicy socjalni nie mieli możliwości potwierdzenia wskazanego przez stronę stanu rzeczy bowiem podczas pierwszej wizyty w domu nie stwierdzono zalania wodą, a jedynie zawilgocenie ścian. Zatem organ, wskazując, że z urzędu jest mu znany fakt występujących na terenie, gdzie położony jest dom Państwa M. podstopień piwnic następujących w wyniku intensywnych opadów deszczu, uznał, że nie można stwierdzić, iż zdarzenie to było powodem uszkodzenia pieca c.o. oraz innych urządzeń znajdujących się w pomieszczeniach piwnicznych, a zalanie piwnic nie uniemożliwiło zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych wnioskodawców wobec czego nie został zrealizowana przesłanka z art. 40 ustawy o pomocy społecznej przesądzająca o możliwości udzielenia wnioskodawcom pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego.

W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawcy przytoczyli argumenty zwarte w poprzednich odwołaniach oraz dodatkowo podkreślili, że świadkowie oświadczyli, iż potwierdzają fakt zalania piwnicy bowiem sami uczestniczyli w wypompowywaniu wody z tej piwnicy oraz w jej sprzątaniu po zalaniach, które miały miejsce w miesiącach maj – lipiec oraz lipiec – sierpień [...] r. Jednocześnie podnieśli, że do akt sprawy dołączyli zaświadczenie Komendy Straży Pożarnej w C. o podejmowaniu działań związanych z usuwaniem skutków powodzi w K. w okolicach, gdzie usadowiony jest ich dom. Ponownie zaakcentowali, że podczas akcji Straży Pożarnej, u sąsiada R. J. wezwali również Straż telefonicznie, jednak przy nawale zgłoszeń oraz z uwagi na fakt, że wnioskodawcy samodzielnie wypompowywali wodę z piwnicy własną pompą przy pomocy znajomych i dzieci Straż nie podjęła akcji. Po usunięciu z piwnicy wody odwołujący zauważyli ciągle stojącą wokół pieca c.o. wodę, a podczas próby jego odpalenia okazało się, że piec jest niesprawny. Z uwagi jednak na ciężką sytuację rodzinną i materialną postanowili złożyć wniosek o przyznanie im pomocy w związku ze zdarzeniem losowym. Odwołujący zaznaczyli, że organ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do przedstawionych dowodów w postaci oświadczeń świadków, nie podał również żadnych okoliczności dla których odmówił oświadczeniom tym mocy dowodowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. , po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. nr [...] działając w oparciu o regulację art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 40 ust. 2, art. 2 ust. 1 i ust. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2004 r. o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, że art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej normuje szczególne zasady przyznawania zasiłku celowego osobom lub rodzinom, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej. Wstępnym więc warunkiem podjęcia decyzji w sprawie zasiłku celowego będzie zaistnienie przesłanki w postaci straty w wyniku klęski żywiołowej. Dopiero ustalenie, wykazanie tej okoliczności pozwala przejść do drugiego etapu tj. do podjęcia rozstrzygnięcia uznaniowego w kwestii przyznania zasiłku celowego.

Organ zaznaczył, że przyznanie pomocy na podstawie art. 40 ustawy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel jakim jest strata, która musi zostać przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana.

W rozpoznawanej sprawie piec, którego wymiany domagają się wnioskodawcy był wykonany metodą chałupniczą, nie posiadał automatyki mogącej ulec zniszczeniu w czasie powodzi. Elementy stalowe nie ulęgają degradacji przy tak krótkotrwałym działaniu wody. Organ uznał również, że w sprawie szkoda w postaci zawilgocenia ścian piwnicy nie powstała w wyniku powodzi tylko podtopienia wód gruntowych " to przyznanie pomocy społecznej na zabezpieczenie potrzeb w związku z katastrofą naturalną "powódź maj 2010" jest nieuzasadniona". Organ przyznaje, że w budynku doszło do zawilgocenia ścian piwnic na skutek długotrwałych opadów deszczu, natomiast nie doszło do uszkodzenia sprzętu domowego, który uniemożliwiłby stronie funkcjonować i realizować swoje potrzeby mieszkaniowe. Organ zaznaczył, że wnioskodawcy nie zostali pozbawieni mieszkania, które stanowiłoby jedyne i stałe miejsce pobytu i życia, a jedynie doszło do podtopienia. Te okoliczności w sposób znaczny odróżniają ich od innych obywateli, którzy stracili swoje domostwa będące jedynym centrum ich spraw życiowych. Zatem w ocenie Kolegium brak jest podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej ze środków publicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. i Z. M. przywołali argumenty zwarte w odwołaniu od decyzji organu I Instancji i zaznaczyli, że organy pomocy społecznej nie wyjaśnili w sposób wyczerpujący swojego stanowiska w sprawie, nie odnosząc się do szeregu dokumentów przedłożonych przez stronę, zeznań świadków i nie wskazując, dlaczego tym dowodom odmówiły mocy dowodowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przytoczyło argumentację powołaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga Z. i Z. M. zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organy administracji nie rozpoznały istoty sprawy, jak również nieprawidłowo uzasadniły decyzje wydane w ramach uznania administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że choć organy przywołały treść art. 40 ustawy o pomocy społecznej to nie odniosły się do przesłanek udzielenia pomocy społecznej na podstawie tego przepisu.

Skarżący zwrócili się bowiem do organu pomocy społecznej z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej z powodu zalania piwnicy, które nastąpiło w związku powodzią, która miała miejsce w miesiącach maj i sierpień [...]r. Zalanie piwny budynku mieszkalnego spowodowało bowiem uszkodzenie pieca c.o. znajdującego się w tym pomieszczeniu, a co się z tym wiąże uniemożliwiało osuszenie zawilgoconych ścian piwnicy, jak również ogrzanie pomieszczeń mieszkalnych. W aktach administracyjnych sprawy nie znajduje się natomiast żaden dokument sporządzony przez organy administracji, który wskazywałby, że organ w jakikolwiek sposób próbował oszacować straty poniesione przez rodzinę. Organy pomocy społecznej prowadząc niniejsze postępowanie skupiają się w zasadzie na uznaniu, że w sprawie nie wykazano, że zawilgocenie ścian piwnicy, czy też zniszczenie, uszkodzenie pieca centralnego ogrzewania było następstwem klęski żywiołowej, jaką była powódź w miesiącu maju [...] r. Tymczasem, już z notatki sporządzonej przez pracownika socjalnego w dniu [...]r. wynika, iż pracownik ten ustalił, że nastąpiło podtopienie wodami gruntowymi, a sprzęt znajdujący się w piwnicy uległ zniszczeniu. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego zwarto stwierdzenie, że woda stojąca przez długi czas w piwnicy doprowadziła do nasiąknięcia murów pozostawiając wilgoć widoczną na wysokości około 80 cm. Przy czym zaznaczyć należy, że wywiad środowiskowy przeprowadzony został cztery miesiące po zgłoszeniu przez skarżących potrzeby oraz blisko 6 miesięcy od pierwszego zalania. Mimo tego, że upłynął taki czas pracownik socjalny stwierdził widoczność zawilgocenia ścian, która sugerowała utrzymywanie się wody w piwnicy. Pomimo poczynienia takich ustaleń organy pomocy społecznej procedują dalej ustalając, czy w rzeczywistości doszło do zalania piwnicy, a w konsekwencji czy to woda mogła uszkodzić piec centralnego ogrzewania.

Przy tak ukształtowanym stanie faktycznym trudno twierdzić, że strona nie poniosła szkód w gospodarstwie domowym . Przy czym zaznaczyć należy, że organy administracji w swoich decyzjach wskazują, że szkody powstałe w budynku mieszkalnym strony nie wynikają z katastrofy naturalnej, są one jedynie wynikiem wypływu wód gruntowych.

W tym miejscu godzi się podnieść, że podstawę przyznawania pomocy społecznej stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 115, poz. 728). W art. 2 tej ustawy zawarta jest zasada pomocniczości, zgodnie z którą pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości.

W myśl natomiast art. 3 cytowanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione przez organ, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej.

Stosownie do treści art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany przez organy pomocy społecznej niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Świadczenie to jest świadczeniem doraźnym, ukierunkowanym na określony cel. W niniejszej sprawie strona zwróciła się do organu pomocy społecznej z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej z powodu zalania piwnicy w budynku mieszkalnym oraz uszkodzenie pieca centralnego ogrzewania. Organ winien ustalić jakie jest w istocie żądanie strony czy jest nim tak zwana pomoc doraźna na złagodzenie skutków powodzi, czy też zasiłek specjalny w związku z wystąpieniem strat w wyniku zdarzenia losowego.

W sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący mogli i nadal mogą zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe w swoim domu z uwagi na zalanie jedynie piwnicy. Jednakże jak wynika z pism i oświadczeń skarżących użytkowanie domu jest znacznie utrudnione bowiem uszkodzony piec centralnego ogrzewania nie jest wydajny energetycznie, co zresztą zostało potwierdzone przez pracownika Zakładu Usług Komunalnych podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r., a co się tym wiąże pomieszczenia mieszkalne nie są należycie ogrzewane. Przy czym dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia czy piec ten został wykonany metodą chałupniczą, czy posiada atesty, istotne jest to, że do czasu zalania pomieszczeń piwnicznych umożliwiał on ogrzanie mieszkania skarżących. Żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje aby pomoc na zaspokojenie podstawowej potrzeby bytowej, jaką jest utrzymanie odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach mieszkalnych była uzależniona od faktu posiadania atestu na piec, czy inne urządzenia gospodarstwa domowego. Ponadto w aktach sprawy, jak i uzasadnieniach decyzji poddanych kontroli Sądu brak jest jakichkolwiek rozważań, które wskazywałyby, że organy administracji, skoro uznały, że zdarzenie w wyniku którego doszło do zawilgocenia ścian piwnicy oraz ewentualnego uszkodzenia pieca centralnego ogrzewania nie miało charakteru klęski żywiołowej, rozważały przyznanie stronie pomocy w związku z wystąpieniem zdarzenia losowego, a więc czy badały one wystąpienie przesłanek przyznania zasiłku celowego specjalnego z art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Jednocześnie przyjdzie stwierdzić, że pomimo obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organy obu instancji w zasadzie w żaden sposób nie wyjaśniły, jakie okoliczności przesądziły o odmowie przyznania skarżącym pomocy w postaci zasiłku celowego. Brak jest rozważań dotyczących mocy dowodowej poszczególnych dowodów, oświadczeń i dokumentów. Nie wskazano, jakie powody legły u podstaw odmowy przyznania mocy dowodowej oświadczeniom świadków, czy samych stron postępowania. Organy jedynie ogólnie wskazały, że sytuacja rodziny, która nie została pozbawiona jedynego mieszkania w którym może zaspokajać podstawowe potrzeby bytowe, nie uzasadnia udzielenia pomocy w związku z powodzią, tym bardziej, że wiele rodzin w skutek powodzi jaka miała miejsce w miesiącu maju [...] r. straciło dach nad głową.

Organy obu instancji w swoich decyzjach nie odniosły się do wyżej wskazanych okoliczność, a skarżona w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna choć jest wydawana w granicach uznania administracyjnego, to nie może ona zostać wydana w oparciu o dowolne kryteria. Decyzja uznaniowa wymaga bowiem jeszcze bardziej szczegółowego uzasadnienia niż inne kategorie rozstrzygnięć organów administracji, aby nie można im było zarzucić dowolności w rozstrzyganiu indywidualnej sprawy. Decyzja w przedmiocie przyznania, czy odmowy przyznania zasiłku celowego specjalnego winna być poprzedzona szczegółowym badaniem sytuacji zarówno majątkowej, mieszkaniowej, jak i rodzinnej, czy zdrowotnej rodziny, która została dotknięta zdarzeniem losowym, czy klęską żywiołową. Nie można zatem ograniczyć postępowania dowodowego do ustalenia, że rodzina nie poniosła strat w wyniku klęski żywiołowej bowiem nie straciła mieszkania, a zatem pomoc nawet na częściowe pokrycie kosztów zakupu nowego pieca centralnego ogrzewania nie może zostać jej udzielona. Organy zobowiązane są w sposób umożliwiający Sądowi kontrolę, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne sprawy oraz zaprezentować swoje stanowisko, które musi zostać poparte konkretnymi argumentami.

Sądowa kontrola decyzji mieszczących się zakresie uznania administracyjnego sprowadza się do oceny zgodności postępowania organów administracji z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując ten rodzaj decyzji Sąd przede wszystkim bada takie kwestie, jak wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenia, czy ustalony zgodnie z przepisami stan faktyczny został poddany należytej ocenie organów administracji oraz, czy ustalenia tego stanu pozostają w zgodzie z wynikami postępowania dowodowego. W istocie więc sądowa kontrola zamyka się w badaniu prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie przez organy administracji decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Bowiem jak już wyżej wskazano uznanie administracyjne nakłada na organy administracji szczególny obowiązek precyzyjnego uzasadnienia własnego stanowiska mając oczywiście na uwadze zasady prawidłowego rozumowania, nie tracąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. Brak natomiast prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia jej kontrolę dokonywaną przez Sąd oraz przeprowadzenie oceny, czy w sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a więc czy organ nie dokonał dowolnej oceny stanu faktycznego.

Mając na uwadze powyższe uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, z uwagi na potrzebę pełnego wyjaśnienia sprawy uchylił kontrolowane decyzje działając w oparciu o regulację art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uznając, że dostrzeżone uchybienia proceduralne mają wpływ na wynik sprawy.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.