Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2178/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak Sędziowie: WSA Izabella Janson (spr.) WSA Bożena Zwolenik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi T. R. i M. R. – prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą C. s.c. T. R., M. R. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia ... maja 2016 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. i M. R. (dalej także: Skarżący) prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą I. jest decyzja Ministra Rozwoju nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o zobowiązaniu Skarżących do zwrotu części dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 18 września 2012 r. Samorząd Województwa [...] - Wojewódzki Urząd Pracy w K., zawarł z T. R. i M. R. wspólnie prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą I. z siedzibą w O. umowę o dofinansowanie projektu pn. "English 50+". Umowa określa szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich przekazywane, wykorzystywane i rozliczane są środki na realizację projektu. Projekt realizowany był w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Poddziałania 8.1.1 "Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwa dla przedsiębiorstw", Działania 8.1 "Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie", Priorytetu VIII "Regionalne kadry gospodarki" Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w okresie od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r.

Ogólnym celem projektu było podniesienie kwalifikacji interpersonalnych, planowania ścieżki zatrudnienia, znajomości języka angielskiego oraz obsługi komputera przez 72 pracujące osoby dorosłe w wieku 50+, zamieszkujące łub pracujące w powiecie z.. Na podstawie umowy Beneficjentowi zostało przyznane na realizację projektu dofinansowanie w łącznej kwocie 426.953,00 zł.

WUP w K. jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia w dniach 2-3 października 2014 r. oraz 9 października 2014 r. i 13-14 października 2014 r. przeprowadził kontrolę planową nr [...]. Przedmiotem tej kontroli była weryfikacja dokumentacji w zakresie prawidłowej i efektywnej realizacji projektu zgodnie z umową o dofinansowanie oraz zapisami wniosku o dofinansowanie projektu. W trakcie czynności kontrolnych zweryfikowano m.in. dokumenty dotyczące ścieżki audytu, zarządzania i personelu projektu, uczestników projektu, rozliczeń finansowych, postępu rzeczowego, realizacji obowiązków wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych, pomocy publicznej oraz stosowania odpowiednich procedur przy wyborze dostawców i wykonawców usług, działań promocyjno-informacyjnych, monitoringu i sprawozdawczości, sposobu archiwizacji dokumentacji oraz zgodności realizacji projektu z przepisami i zasadami wspólnotowymi.

Zespól kontrolujący stwierdził uchybienia/nieprawidłowości, a tym samym ocenił, że realizacja projektu odbywała się z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły m.in. uzyskania korzyści majątkowej z tytułu wynajmu sal szkoleniowych w ramach projektu.

Pismem o sygn. (...) z dnia (...) lipca 2015 r. Instytucja Pośrednicząca II stopnia przesłała Zalecenia pokontrolne sformułowane na podstawie wyników kontroli planowej, w których wezwała Beneficjenta do zwrotu łącznej kwoty 16.968,80 zł.

Beneficjent nie zgodził się z ustaleniami Instytucji Pośredniczącej II stopnia i w wyznaczonych terminach nie dokonał zwrotu należności głównej oraz wymaganych odsetek.

W wyniku dodatkowej weryfikacji Instytucja Pośrednicząca II stopnia uznała za niekwalifikowalne wydatki w wysokości 4.033,00 zł i wezwała do ich zwrotu na konto projektu.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Dyrektor WUP w K. określił przypadającą do zwrotu kwotę nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przyznanego na realizację projektu pod nazwą "50+ English" w łącznej wysokości 34.245,37 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych.

Nie zgadzając się z przedstawionym rozstrzygnięciem Skarżący złożyli odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzji tej zarzucili:

obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to:

art. 6, 7, 9 w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. - poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz poprzez brak zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, a polegające w szczególności:

- na ograniczeniu postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy Hotel Z. ma potencjał w realizacji usług będących przedmiotem zamówienia, wyłącznie do analizy strony internetowej tego podmiotu,

- nieprawidłowym wyliczeniu wysokości wydatku niekwalifikowalnego,

art. 8 kpa - poprzez działanie powodujące utratę zaufania do Organów Państwa, a polegające:

- na ograniczeniu postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy Hotel Z. ma potencjał w realizacji usług będących przedmiotem zamówienia, wyłącznie do analizy strony internetowej tego podmiotu,

- nieprawidłowym wyliczeniu wysokości wydatku niekwalifikowalnego,

obrazę przepisów prawa materialnego, a to:

art. 44 ust. 3 pkt 1, art. 184 i art. 207 ust. 1 u.f.p. - poprzez ich błędne i bezprawne zastosowanie w sprawie,

art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649, z późn. zm.) w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w PO KL z dnia 14 sierpnia 2012 r., a to Rozdziału 3 Podrozdziału 3.1.4 oraz Rozdziału 4.4 Wytycznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu kwoty 34.245,37 zł wraz z odsetkami w wysokości liczonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu ww. kwoty, a ww. wydatki zostały poniesione z naruszeniem zasady ponoszenia kosztów pośrednich, zasady obowiązku rozeznania rynku i zasady przejrzystości i efektywnego zarządzania finansami oraz przyjęcie, że w tym zakresie Odwołujący naruszyli ww. zasady, a tym samym uznanie, że wydatki w kwocie 34.245,37 zł są wydatkami niekwalifikowalnymi.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że na podstawie sekcji 3.1.4 Wytycznych z 14 sierpnia 2012 r. Skarżący zobowiązani byli do zastosowania zasady efektywnego zarządzania finansami, jeżeli wartość ich zamówienia przekroczy 20.000 zł. Aby ją zachować, należało dokonać rozeznania rynku w celu potwierdzenia ceny rynkowej zamawianej usługi. Rozeznanie rynku zgodnie z pkt 3 sekcji 3.1.4 Wytycznych oznaczało porównanie cen u co najmniej trzech potencjalnych dostawców towarów lub usługodawców. Skarżący zobowiązani byli opisać usługę z najwyższą starannością uwzględniając wszystkie kryteria mogące mieć wpływ na cenę (pkt 5 sekcji 3.1.4 Wytycznych), a przebieg procesu rozeznania rynku udokumentować pisemnie i zarchiwizować np. wydruki stron internetowych z opisem usługi i ceną lub wydruki maili z informacją na temat ceny. Niewystarczającym było w związku z t powyższym sporządzenie notatki roboczej lub protokołu z przeprowadzenia rozeznania rynku dokonanego w drodze wywiadu osobistego lub telefonicznego, chyba że notatka/protokół potwierdzone zostałyby podpisem każdego z wymienionych w ich treści dostawców/wykonawców (pkt 6 sekcji 3.1.4 Wytycznych).

W ocenie organu II instancji jeden z podmiotów, do których wysłano zapytanie (Hotel Z.), nie spełniał warunku skierowania zapytania cenowego do potencjalnego wykonawcy, gdyż zgodnie z informacjami podanymi na stronie internetowej podmiot ten nie dysponował salami komputerowymi, więc nie mógł spełnić jednego z warunków zapytania ofertowego. W ofercie Hotelu Z. oprócz ceny 45 zł brutto za godzinę dydaktycznej wynajmu na wszystkie szkolenia nie znalazło się nic na potwierdzenie faktu świadczenia przez hotel usługi wynajmu sal komputerowych wyposażonych w sprzęt zgodnie z wymogami Skarżących. Informacje ze strony internetowej należało przy tym uznać w ocenie organu odwoławczego za wiarygodne źródło danych, szczególnie, że to właśnie internet stanowi główne źródło informacji o usługach świadczonych przez poszczególne podmioty i jest wykorzystywany powszechnie przez beneficjentów do rozeznania rynku. Stanowisko Skarżących, że podmioty takie jak hotele nie prezentowałyby na swoich stronach internetowych wszystkich świadczonych przez siebie usług, a jedynie udzielałyby takich informacji telefonicznie było w ocenie Ministra nieracjonalne. Minister podkreślił również, że Wytyczne jako wykonawcę traktują osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia (Podrozdział 2.3 pkt 14 Wytycznych). Zatem za "potencjalnego wykonawcę" należy uznać podmiot, który ma zdolności, możliwości aby ubiegać się o udzielenie zamówienia, a następnie jego wykonania. Tylko bowiem wysłanie zapytania cenowego do potencjalnych wykonawców umożliwia rzeczywiste rozeznanie rynku.

Organ II instancji wskazał również, że w związku z wpływem ofert cenowych przekraczających limit z budżetu projektu, Skarżący podjęli decyzję o powierzeniu wykonania usługi T. R., czyli jednemu ze wspólników prowadzonej przez siebie spółki cywilnej. Pani R. prowadziła również działalność gospodarczą pod nazwą I. i to właśnie temu podmiotowi powierzono wykonanie usługi. Pani R. posiadała bowiem prawo do dysponowania lokalem przy ul. [...] w Z. na podstawie umowy zawartej 15 lutego 2010 r. pomiędzy nią a B. G. prowadzącą działalność pod nazwą B. Za wynajem T. R. miała uiszczać miesięczną opłatę w wysokości 300,00 zł oraz opłaty miesięczne za wodę i CO. Aneksem z 1 października 2011 r. miesięczną opłatę zwiększono do 685,00 zł netto.

Tymczasem, 1 lutego 2013 r. T. R. jako prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą I. zawarła z I. umowę najmu, na mocy której oddała w najem lokal położony na drugim piętrze o łącznej powierzchni 20m2 z przeznaczeniem na szkolenia aktywizujące w zakresie umiejętności interpersonalnych i planowania ścieżki rozwoju i szkolenia z języka angielskiego. Umowa wskazywała, że najemca zobowiązany jest do uiszczenia opłaty w wysokości 25 zł brutto za każdą przepracowaną godzinę lekcyjną. Umowa została zawarta na czas określony do 31 października 2014 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że działanie Skarżących polegające na rozliczeniu w ramach projektu kosztu wynajmu sali szkoleniowej od T. R. naruszyło podstawowe warunki kwalifikowalności wydatków określone w podrozdz. 3.1 pkt 1 Wytycznych. Koszt wynajmu sali szkoleniowej od T. R. został poniesiony przez Skarżących niezgodnie z przepisami prawa krajowego (lit. k), a ponadto jest nieracjonalny i nieefektywny (lit. b), ponieważ został znacznie zawyżony przez w stosunku do faktycznego kosztu poniesionego na wynajem sali w ramach działalności komercyjnej jednego ze wspólników I. s.c., przez co doszło do sfinansowania w ramach projektu nienależnej marży traktowanej jako przychód powstały po stronie Skarżących i podlegający zwrotowi na podstawie § 11 ust. 2 umowy o dofinansowanie (w przypadku braku zwrotu przychodu przez beneficjenta zastosowanie ma § 13 umowy o dofinansowanie, mówiący o tym, że jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez beneficjenta wykorzystane z naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych).

Skarżący zlecili realizację usługi osobie powiązanej, a mianowicie jednemu ze wspólników. Zatem w tym konkretnym przypadku to Skarżący sami świadczyli usługę najmu. Minister podkreślił, że usługi świadczone przez wspólnika w ramach projektu, należy traktować jak usługi świadczone przez samą spółkę (kwestie podatkowe nie mają tu przesądzającego znaczenia).

W ocenie organu odwoławczego, nie było zatem możliwości uznania za kwalifikowalny wydatku poniesionego na wynajem sali szkoleniowej nie tylko w kontekście naruszenia zasady efektywnego zarządzania finansami, ale przede wszystkim w kontekście naruszenia braku prawnych możliwości zawarcia umowy cywilnoprawnej pomiędzy wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącym działalność gospodarczą a wspólnikami tej spółki cywilnej. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez Skarżących pkt 1 lit. k podrozdziału 3.1 Wytycznych mówiącego o zgodności wydatku z przepisami prawa krajowego.

Następnie Minister przedstawił ustalenia dotyczące faktycznych kosztów najmu poniesionych przez Skarżących i podkreślił, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie przekazali oni dokumentów księgowych na potwierdzenie rzeczywiście poniesionych kosztów najmu sali od p. G. oraz kosztów eksploatacyjnych twierdząc, że dokumenty te nie mają związku z projektem. Natomiast wezwana do złożenia dowodów w sprawie p. G. przekazała dokumenty księgowe niezwiązane z niniejszą sprawą.

Odnosząc się do formułowanych w odwołaniu zarzutów błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, organ II instancji uznał te zarzuty za bezzasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, wnieśli m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji. W skardze sformułowano następujące zarzuty:

1. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 6, 7, 8, 9 w zw z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, działanie powodujące utratę zaufania do Organów Państwa oraz poprzez brak zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, a polegające w szczególności:

- na uznaniu, że Skarżący nie spełnili warunku przesłania zapytania cenowego do trzech potencjalnych wykonawców,

- na uznaniu za prawidłowe postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I Instancji, a mającego na celu ustalenie czy H. ma potencjał w realizacji usług będących przedmiotem zamówienia, wyłącznie do analizy strony internetowej tego podmiotu,

- na uznaniu, że Skarżący nie spełnili warunku należytej staranności w wyborze potencjalnych Wykonawców,

- na uznaniu, że Skarżący w sposób nieprawidłowy przeprowadzili rozeznanie rynku naruszając zasadę efektywnego zarządzani finansami,

- na uznaniu, że koszty wynajmu sal szkoleniowych zostały zawyżone w stosunku do faktycznych kosztów wynajmu tego rodzaju powierzchni,

- na uznaniu, że ustalenie wydatków na media przez organ i instancji na poziomie 20% jest prawidłowe,

- nieprawidłowym wyliczeniu wysokości wydatku niekwalifikowanego,

w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają całkiem odmienne wnioski.

2. obrazę przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 44 ust. 3 pkt. 1, 184 i art. 207 ust. 1 u.f.p., poprzez ich błędne i bezprawne zastosowania w sprawie;

b) art. 26 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia 14 sierpnia 2012 r., a to Rozdziału 3 Podrozdziału 3.1.4 oraz Rozdziału 4.4 Wytycznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu kwoty 34.245,37 zł wraz z odsetkami w wysokości liczonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu ww. kwoty, a ww. wydatki zostały poniesione z naruszeniem zasady ponoszenia kosztów pośrednich, zasady obowiązku rozeznania rynku i zasady przejrzystości i efektywnego zarządzania finansami oraz przyjęcie, że w tym zakresie Skarżący naruszyli ww. zasady, a tym samym uznanie, że wydatki w kwocie 34.245,37 zł są wydatkami niekwalifikowanymi;

c) art. 26 ust. 1 pkt 6 Ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z błędnym zastosowaniem § 3, § 4, § 13 umowy o dofinansowanie z dnia 18 września 2012 roku zawartej przez Skarżących z WUP w K. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu kwoty 34.245,37 zł wraz z odsetkami w wysokości liczonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że Skarżący są zobowiązani do zwrotu ww. kwoty, a ww. wydatki zostały poniesione z naruszeniem zasady ponoszenia kosztów pośrednich, zasady obowiązku rozeznania rynku i zasady przejrzystości i efektywnego zarządzania finansami oraz przyjęcie, że w tym zakresie Skarżący naruszyli ww. zasady, a tym samym uznanie, że wydatki w kwocie 34.245,37 zł są wydatkami niekwalifikowanymi.

Przedstawione zarzuty Skarżący rozwinęli w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.

Wydatki uznane przez organ za niekwalifikowane zostały sfinansowane ze środków, co do których zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: "u.f.p."). Zgodnie z art. 207 ust.1 ustawy w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

- wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

- wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

- pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9 na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W przypadku stwierdzenia powyższych okoliczności Instytucja Pośrednicząca II stopnia wzywa beneficjenta do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 ustawy). Po bezskutecznym upływie terminu na dokonanie zwrotu środków Instytucja Pośrednicząca II stopnia wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 wskazanej ustawy).

Z treści art. 184 u.f.p. wynika natomiast, iż wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do obowiązujących procedur zalicza się w realiach rozpoznawanej sprawy m.in.: Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w wersji z dnia 14 sierpnia 2012 r. oraz zawartą ze Skarżącymi umowę o dofinansowanie projektu z 18 września 2012 r.

Jak wynika z akt administracyjnych, na podstawie umowy o dofinansowanie (§ 3 ust. 4 umowy) Skarżący zobowiązali się stosować aktualną treść Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL. Upoważnienie dla Ministra do wydania przedmiotowych Wytycznych wynika wprost z art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm., dalej "u.z.p.p.r.").

Odnosząc się do zarzutów dotyczących kosztów wynajmu sal szkoleniowych stwierdzić należy, że stanowisko organu wyrażone w kontrolowanej decyzji jest zasadne. W ocenie Sądu, w tym zakresie Skarżący nie dochowali reguł postępowania urzeczywistniających zasadę konkurencyjności (wymóg wynikający z Wytycznych, 3.1 Podrozdział 1 – podstawowe zasady kwalifikowania wydatków, pkt 1) lit. e). W czasie prowadzenia postępowania obowiązywały Skarżących Wytyczne, które weszły w życie od 1 września 2012 r. (Wytyczne z 14 sierpnia 2012 r.), zgodnie z którymi zapytanie ofertowe należy wysłać do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Słusznie organ zwrócił uwagę, iż wysłanie zapytania do podmiotu (H.) nie spełniało warunku skierowania zapytania ofertowego do potencjalnego wykonawcy. Zgodnie z informacjami podawanymi przez ten podmioty na swojej stronach internetowej nie dysponował on salami wyposażonymi w wymaganą liczbę stanowisk komputerowych. Tym samym nie mógł spełnić jednego z kluczowych warunków zapytania ofertowego. Dzieje się tak tym bardziej, że nie przewidziano możliwości składania ofert częściowych. Informacje ze strony internetowej nie budzą przy tym wątpliwości Sądu. We współczesnych realiach internet, także stanowi wartościowe źródło informacji o ofercie i usługach świadczonych przez poszczególne podmioty. Nie sposób uznać za racjonalne stanowisko Skarżących, że podmioty takie jak hotele nie prezentowały na swoich stronach internetowych pełnego zakresu świadczonych przez siebie usług, a jedynie udzielały takich szczegółowych informacji telefonicznie. Jest to nie tylko nieracjonalne ale, zakłada działalność tych podmiotów wbrew regułom rynkowym. Skarżący poza swoimi twierdzeniami (że takie usługi przez ten podmiot były ówcześnie świadczone) nie przedstawili żadnego dowodu prawdziwości swoich oświadczeń, np. informacji od podmiotu prowadzącego wskazany hotel, że dysponował ówcześnie salami wyposażonymi w określoną liczbę stanowisk komputerowych spełniających określone wymogi techniczne.

Wbrew temu co utrzymują Skarżący, wnioski wyciągnięte z przedstawionych okoliczności przez organ są prawidłowe i Sąd w całości je akceptuje. Skarżący wykazując rzekomy brak podstaw organu do formułowania twierdzeń o nieprawidłowych działaniach Skarżących zdają się przy tym zapominać o treści wniosku o dofinansowanie, który sami opracowali. Wniosek o dofinansowanie przewidywał bowiem wynajęcie sal komputerowych z pełnym wyposażeniem, a nie sal, do których wstawione zostaną komputery. Co więcej Skarżący nie przewidzieli ani dodatkowego wynajęcia komputerów, ani ich ewentualnego zakupu. Tak więc rozważanie, że przecież wymieniony hotel dysponował salami, do których można było wstawić komputery (więc spełniały warunek potencjalnego wykonawcy) jest chybione. Okoliczność, na którą powołano się w skardze, jakoby wszystkie sale H. udostępniane na potrzeby szkoleń były wyposażone w pulpity, nie jest równoznaczna z tym, że H. ten zapewnia również komputery lub tablety, które były przedmiotem zapytania ofertowego sformułowanego przez samych Skarżących. Zasadnie zatem organ podkreślił, iż Skarżący w sposób nieprawidłowy przeprowadzili postępowanie naruszając zasadę konkurencyjności poprzez brak skierowanie zapytań do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców. W ocenie Sądu Minister zasadnie podkreślił również, że Wytyczne jako wykonawcę traktują osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia (Podrozdział 2.3 pkt 14 Wytycznych). Zatem za "potencjalnego wykonawcę" należy uznać podmiot, który ma zdolności, możliwości aby ubiegać się o udzielenie zamówienia, a następnie jego wykonania. Tylko bowiem wysłanie zapytania cenowego do potencjalnych wykonawców umożliwia rzeczywiste rozeznanie rynku.

Odnosząc się do realizacji usługi najmu Sali szkoleniowej przez T. R. – jednego z dwojga beneficjantów, wspólnikowi spółki cywilnej wskazać należy, że w istocie T. R. miała świadczyć usługę najmu samej sobie i swojemu wspólnikowi. Oczywistym jest, że spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej i nie jest odrębnym od wspólników bytem prawnym. Z unormowań k.c. wynika, że jest jedynie umową zawartą przez wspólników, zobowiązującą ich do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Ponadto spółka taka nie jest podmiotem prawa cywilnego i nie posiada statusu przedsiębiorcy. Jedynie na gruncie prawa podatkowego spółka cywilna uzyskuje pewną odrębność i jako odrębny od wspólników byt jest płatnikiem podatku VAT (ale już nie podatku dochodowego). Dlatego też w tym kontekście usługi świadczone przez wspólnika w ramach projektu, należy traktować jak usługi świadczone przez samą spółkę (kwestie podatkowe nie mają tu przesądzającego znaczenia). W związku z tym, kwoty rozliczone w projekcie z tytułu najmu naruszają Wytyczne w zakresie obowiązku dokonywania wydatków w sposób racjonalny i efektywny - nakład/rezultat (wymóg wynikający z Wytycznych, 3.1 Podrozdział 1 – podstawowe zasady kwalifikowania wydatków, pkt 1) lit. b).

Co do zasady realizacja projektów w ramach PO KL ma charakter niedochodowy, tzn. beneficjent pokrywa ponoszone koszty i przedstawia we wnioskach o płatność ich rozliczenie. Dlatego też, skoro Skarżący ponosili z tytułu wynajmu sal szkoleniowych wydatki niższe niż przedstawione do rozliczenia, organ zasadnie uznał za niekwalifikowalną różnicę w tym zestawieniu. Skarżący nie kwestionują przy tym, że ich wydatki z tytułu umowy najmu były znacznie niższe niż te wykazane we wnioskach o płatność, natomiast starają się wykazać, że stawki te były zgodne z rynkowymi, a także ze stawkami po jakich T. R. wynajmuje sale komercyjnie.

W ocenie Sądu, skoro Skarżący nie ponieśli takich kosztów jak przedstawione we wniosku o płatność, to nie mogli ich w takiej wysokości finansować ze środków publicznych. Podnoszona okoliczność, że najmując pomieszczenia od firmy B. jedno ze Skarżących (T. R.) musiała zainwestować w te pomieszczenia, nie ma znaczenia dla rozliczeń przedstawionych w projekcie. Skarżący mają prawo pokryć ze środków projektowych wydatki poniesione na wynajem wraz z kosztami eksploatacji tych pomieszczeń, czego organ nie kwestionował i uwzględnił w swoich wyliczeniach koszty eksploatacji przedmiotowych pomieszczeń. Przedstawiona w kontrolowanej decyzji metodologia działania organu w tym zakresie jest przy tym przejrzysta i spójna. Uwzględnia obłożenie sal i realnie ponoszone koszty na ich wynajem plus koszty eksploatacji. Skarżący zwracają uwagę, że w wyniku takiego wyliczenia stawka wynajmu okazała się niska, poniżej stawek rynkowych. Należy podkreślić, iż organ prawidłowo wykazał, że Skarżący ponosili realnie takie koszty sal, zaś zgodnie z zawartą z nimi umową nie jest możliwe nakładanie marży na wykorzystywane w projekcie zasoby Skarżących/Skarżącej. Regulacje unijne dotyczące funduszy wskazują na zakaz wykorzystywania funduszy do osiągania nienależnych korzyści (rozporządzenie Rady nr 1083/2006). Co istotne w § 11 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie, zaakceptowanym przez Skarżących ustalono z nimi, że wszelkie przychody wygenerowane w projekcie należy ujawnić i podlegają one zwrotowi, czego bynajmniej nie uczynili. W realiach rozpoznawanej sprawy, jeden z beneficjentów i wspólników spółki cywilnej realizował zadanie projektowe na warunkach w istocie komercyjnych, generując na swoją rzecz dochód uzyskiwany kosztem środków publicznych. Należy mieć na uwadze, że spółka cywilna nie posiada własnego majątku, a jej majątek stanowi majątek wspólników, więc de facto projekt wygenerował przychód dla Skarżących.

Zasadnie zatem organ uznał różnicę (nadwyżkę uzyskanych środków publicznych) ponad poniesione przez Skarżących wydatki na wynajem sal szkoleniowych za kwotę niekwalifikowaną. Była ona także sprzeczna z umową o dofinansowanie, a więc z procedurą, o której mowa w art. 184 u.f.p., a do której odsyła art. 207 ust. 1 pkt 2) tej ustawy. Tym samym jako sprzeczne z przepisami prawa krajowego i unijnego uznano je za niekwalifikowalne zgodnie z Wytycznymi 3.1 Podrozdział 1 – podstawowe zasady kwalifikowania wydatków, pkt 1) lit. k).

Zgodnie z § 13 umowy o dofinansowanie w przypadku, gdy na podstawie weryfikacji wniosku o płatność lub czynności kontrolnych stwierdzone zostanie, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., beneficjent ma obowiązek zwrotu w całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami. Dlatego naruszenie zasady konkurencyjności przy realizacji zamówień w projekcie oznacza złamanie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków publicznych, a to pociąga konsekwencje wynikające z art. 207 § 1 pkt 2 u.f.p. W efekcie obowiązkiem organu było ustalenie kwoty stanowiącej niekwalifikowaną część wydatków. Należy przy tym podkreślić, że organ zdecydował o nałoży na Odwołujących korektę finansową w odniesieniu do części wydatku, a nie jego całości - co stanowi dla Skarżących bardziej korzystne rozwiązanie. Szczegółowa metodologia korekty finansowej przedstawiona na str. 16 decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości Sądu. Prawidłowe było również uznanie za niekwalifikowalne kosztów pośrednich w wysokości 2.827,60 zł.

Odnosząc się do formułowanych w skardze zarzutów błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, również je należy uznać za bezpodstawne. Fakt, że organ dokonał odmiennej od oczekiwań Skarżącego oceny stanu faktycznego, nie oznacza, że dokonał jej w sposób nienależyty. Odnosząc się do zarzutu, że organ nie mógł ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez Skarżącego dowodów potwierdzających ich stanowisko, wypada zauważyć, że należy odróżnić kwestię ciężaru dowodu od obowiązku organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Niewątpliwie w świetle treści art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. to na organie administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ zobligowany jest zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Nie może też przerzucić całego ciężaru dowodu na stronę. Jednakże trzeba podkreślić, iż obowiązek ten nie jest sprzeczny z zasadą, zgodnie z którą ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale również przez stronę postępowania. Realizując zasadę prawdy obiektywnej organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej.

Odnosząc się do formułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd uznaje je za niezasadne. Podkreślić należy, że w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. opracowano Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, których naruszenie organ zarzucił Skarżącym. Na podstawie podpisanej umowy o dofinansowanie Skarżący zobowiązał się do wydatkowania środków projektowych zgodnie z aktualną wersją Wytycznych.

Ze wskazanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.