Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 258/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 6 ust. 1 i ust. 4, art. 12 ust. 1b, art.18 ust. 5 i art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Janusz Drachal Józef Waksmundzki (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1209/07 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od "A." Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 września 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1209/07 oddalił skargę A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą organ ten nałożył, na podstawie 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874) oraz punktu lp.1.3 załącznika do tej ustawy, karę pieniężną na spółkę A. za wykonywanie transportu drogowego osób taksówką bez licencji. Kara pieniężna została wymierzona spółce w wyniku kontroli pojazdu marki Mercedes nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] maja 2006 r. W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał wypis z licencji nr [...] udzielonej spółce A. na wykonywanie transportu drogowego osób. Ponadto kierowca okazał zaświadczenie o zatrudnieniu w spółce A. i spełnieniu wszystkich wymagań ustawowych, dowód rejestracyjny pojazdu, w którym została wpisana informacja: taxi i data [...] maja 2006 r. Kierowca przedstawił również świadectwo legalizacji pierwotnej i ponownej zainstalowanego w pojedzie elektronicznego taksometru o numerze fabrycznym [...]. W trakcie kontroli wykazano, że pojazd był trwale oznaczony w ten sposób, że na bokach pojazdu było naklejone logo [...] oraz numer telefonu. Pojazd był także wyposażony w lampy barwy żółtej z logo [...] oraz numer telefonu. Zdaniem organu kontrolowany kierowca nie posiadał licencji na przewóz osób taksówką zaś z pisma Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy wynikało, że w dniu kontroli spółka A. nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką zatrzymanym do kontroli pojazdem. Spółka odebrała licencję w dniu [...] lipca 2006 r. Organ odwoławczy podał, że kontrolowany podmiot naruszył art. 87 ust. 4 oraz art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym tzn. kierowca wykonywał transport drogowy taksówką bez wymaganej licencji oraz wykonywał transport okazjonalny pojazdem z oznaczeniami nazwy i numeru telefonu przedsiębiorcy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. A. spółka z o.o. zarzuciła organowi błędną wykładnię art. 18 ust. 5 i art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca spółka podniosła, że kierowca w dniu kontroli nie wykonywał transportu drogowego taksówką lecz przewóz okazjonalny. Ponadto wyjaśniła, że w dniu [...] maja 2006 r. kierowca oczekiwał na licencję i przez odpowiednią homologację przygotował w tym celu samochód.

Sąd I instancji podkreślił, że wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne, na równych prawach z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a. umieszczania i używania w pojeździe taksometru

b. umieszczania na pojedzie oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy

c. umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych,

W rozpoznawanej sprawie kontrolowany pojazd był zewnętrznie i wewnętrznie wyposażony w urządzenia charakterystyczne dla pojazdów, którymi wykonuje się transport drogowy taksówką. Kontrolowany nie posiadał zaś pozwolenia na wykonywanie tego rodzaju transportu. Treść art. 18 ust. 5 ustawy precyzyjnie określa krąg adresatów, których przepis ten dotyczy i wymienia czynności, których realizacja jest zabroniona tj. umieszczanie na samochodzie oznaczeń z nazwą i adresem przedsiębiorcy, instalowanie na dachu pojazdu lamp i innych urządzeń technicznych.

W skardze kasacyjnej spółka A. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 4 pkt 3, 6a i 11, art. 5 ust. 3, art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 43 ustawy prawo o ruch drogowym z 20 czerwca 1997 r. i § 1 pkt 1 uchwały

Nr XIV/181/2003 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek osobowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka odniosła się do postawionych zarzutów. Zgodnie z art. 4 pkt 11 przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zatem przewóz okazjonalny oznacza krajowy transport drogowy oraz transport drogowy taksówką, o którym mowa w art. 5 i 6 ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie na podstawie licencji prowadzi działalność w zakresie przewozu drogowego osób. Zakaz zawarty w tym przepisie powinien dotyczyć przedsiębiorców, którzy wykonują okazjonalne przewozy zarobkowe jako działalność uboczną w stosunku do ich działalności podstawowej. Przepis art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy określa sytuacje, w których przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy przewóz osób może powierzyć wykonywanie przewozu osobom trzecim wykonującym przewozy we własnym imieniu lecz na rzecz licencjobiorcy. W rozpoznawanej sprawie spółka A. zawarła z kierowcą pojazdu umowę cywilną o współpracę na mocy, której wykonywał on przewozy we własnym imieniu lecz na rzecz spółki A. Taki rodzaj umowy jest według skarżącej objęty dyspozycją przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W dalszej części uzasadnienia skarżąca powołała się na art. 2 pkt 43 ustawy – prawo o ruchu drogowym, który zawiera definicję taksówki. Zgodnie z tą definicją taksówka to pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu za ustaloną na podstawie taksometru opłatą. Zdaniem skarżącej umieszczenie na samochodzie oznaczenia "taxi" nie oznacza, że pojazd tak oznakowany jest taksówką. Według skarżącej Sąd I instancji nie odniósł się do załącznika uchwały Rady Miasta st. Warszawy z dnia 3 lipca 2003 r. nr XIV/181/2003, w którym określono dodatkowe oznaczenia stołecznych taksówek. Stosownie do treści tego załącznika taksówka powinna zawierać pas zewnętrzny żółto - czerwony o szerokości 6 cm trwale naklejony po obu stronach pojazdu, herb Warszawy trwale naklejony w środkowej części przednich drzwi, po obu stronach pojazdu. Kolejnym wymogiem oznaczenia taksówki jest umieszczenie na pojeździe numeru bocznego, informacji o licencji i numerze rejestracyjnym pojazdu w formie tabliczki naklejonej trwale na przedniej szybie pojazdu od wewnątrz pojazdu.

Spółka A. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz.1270), skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach kasacyjnych, tj. 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają zakres badania sprawy przez sąd kasacyjny, dlatego istotne jest ich prawidłowe sformułowanie. Konieczne jest zatem sprecyzowanie w podstawach kasacyjnych do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego doszło i na czym ono polegało (art. 176 p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej A. spółka z o.o. podniosła jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni niektórych przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym. Brak zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że ocena ustaleń faktycznych dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa i wiąże Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji ustalił, że z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w W. w dniu [...] maja 2006 r. wynika, iż pojazd marki Mercedes o numerze rej. [...] był oznaczony trwale w ten sposób, że na lewym i prawym boku samochodu naklejone było logo [...] oraz numer telefonu [...]. Pojazd wyposażony był również w lampy barwy żółtej z logo [...] oraz numerem telefonu, urządzenie mocujące na dachu pojazdu wspomniane lampy i tablicę z logo [...]. Wewnątrz samochodu zainstalowany był taksometr. Samochód był zatem zewnętrznie i wewnętrznie wyposażony w urządzenia charakterystyczne dla pojazdów wykonujących transport drogowy taksówką. W dowodzie rejestracyjnym pojazdu zawarta była informacja: "taxi data [...] maja 2006 r." Wobec braku w skardze kasacyjnej zarzutów kwestionujących ustalenia faktyczne w tym zakresie, należy przyjąć za Sądem I instancji, że pojazd objęty kontrolą był taksówką. Wykonywanie transportu drogowego osób taksówką powinno odbywać się zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przedsiębiorca prowadzący taką działalność gospodarczą, niezależnie czy jest to osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadajaca osobowości prawnej powinien legitymować się uprawnieniem w postaci licencji do wykonywania tego rodzaju działalności, o której mowa w art. 6 ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Licencji udziela się na określony pojazd i obszar (art. 6 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym). W rozpoznawanej sprawie A. spółka z o.o. posiadała licencję na wykonywanie przewozu osób lecz nie miała licencji na wykonywanie transportu drogowego osób taksówką samochodem marki Mercedes nr rej. [...]. Nie można jednak utożsamiać licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką z licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób. Innymi słowy posiadanie licencji na przewóz osób nie uprawnia przedsiębiorcy do wykonywania przewozu osób taksówką, gdyż obydwie licencje są wydawane na dwa różne rodzaje działalności gospodarczej. Świadczy o tym odrębne uregulowanie licencji na taksówkę we wspomnianym art. 6 ustawy o transporcie drogowym. W przepisie tym określono zakres przedmiotowy licencji oraz warunki, jakie musi spełniać przedsiębiorca ubiegający się o jej przyznanie. Tezę tę potwierdza treść

art. 12 ust. 1b ustawy o transporcie drogowym zgodnie z którym, licencja na krajowy transport drogowy osób nie upoważnia podmiotu do wykonywania transportu drogowego taksówką. Podczas kontroli w dniu [...] maja 2006 r. skarżący nie okazał licencji na wykonywanie transportu osób pojazdem, który został uznany przez organy kontrolujące za taksówkę. Spółka realizowała więc przewóz osób taksówką z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym, co stanowiło podstawę dla organu administracji publicznej do nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości trzech tysięcy złotych (art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i pkt 1.3 załącznika do ustawy).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadniony jest zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 18 ust. 5 ustawy stanowi, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojedzie taksometru,

b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą oraz telefonem przedsiębiorcy

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp i innych urządzeń technicznych.

Oczywiście, można zgodzić się ze skarżącą, iż licencja na transport drogowy osób nie zabrania przedsiębiorcy wykonywania przewozu okazjonalnego jednakże pod warunkiem, że pojazd którym taki przewóz miałby być zrealizowany, spełnia kryteria określone w art. 18 ust. 5 ustawy co do jego oznakowania i wyposażenia i nie jest to przewóz regularny, przewóz regularny specjalny lub przewóz wahadłowy (art. 4 pkt 11 ustawy). Jest to zatem przewóz osób dokonywany sporadycznie i nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przewoźnika, którą charakteryzuje ciągłość i powtarzalność działań przedsiębiorcy. Jest to także przewóz pojazdem nieoznakowanym. Tymczasem z dokonanych ustaleń Sądu I instancji, które nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej wynika, że skarżąca spółka w dniu kontroli wykonywała usługę przewozu taksówką bez wymaganej licencji. Był to więc przewóz samochodem wyposażonym w taksometr i z oznaczeniem identyfikującym przedsiębiorcę i wobec tego nie mógł zostać uznany przez Sąd I instancji za przewóz okazjonalny. W związku z powyższym pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej są bezzasadne.

Z wymienionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.