Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1295/00
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2001-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
article: par. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 154 poz. 797
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego stanowią oryginały faktur albo ich duplikaty. Duplikat wystawia sprzedawca w wypadku zniszczenia lub zaginięcia faktury. Podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały faktur w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Jeżeli podatnik nie przedstawia w trakcie kontroli żadnych dokumentów za okres objęty kontrolą, nie przedstawia też duplikatów zaginionych faktur ani żadnych dowodów, że próbuje faktury te odtworzyć, to w tej sytuacji nie ma on prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Dodatnia różnica kursowa z rozliczenia eksportu, a wynikająca z odsprzedaży dewiz bankowi jest obojętna dla rozliczeń VAT. Datą sprzedaży eksportowej jest bowiem data potwierdzenia przekroczenia przez towar granicy. Decyduje kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego. Rozliczenia z bankiem nie mają wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem na wartość sprzedaży eksportowej w kwocie stanowiącej różnice kursowe podatnik nie posiada potwierdzenia wywozu towarów za granicę, to oznacza, że zawyżył sprzedaż eksportową.

TEZY

Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego stanowią oryginały faktur albo ich duplikaty. Duplikat wystawia sprzedawca w wypadku zniszczenia lub zaginięcia faktury. Podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały faktur w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Jeżeli podatnik nie przedstawia w trakcie kontroli żadnych dokumentów za okres objęty kontrolą, nie przedstawia też duplikatów zaginionych faktur ani żadnych dowodów, że próbuje faktury te odtworzyć, to w tej sytuacji nie ma on prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Dodatnia różnica kursowa z rozliczenia eksportu, a wynikająca z odsprzedaży dewiz bankowi jest obojętna dla rozliczeń VAT. Datą sprzedaży eksportowej jest bowiem data potwierdzenia przekroczenia przez towar granicy. Decyduje kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego. Rozliczenia z bankiem nie mają wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem na wartość sprzedaży eksportowej w kwocie stanowiącej różnice kursowe podatnik nie posiada potwierdzenia wywozu towarów za granicę, to oznacza, że zawyżył sprzedaż eksportową.


UZASADNIENIE

Podatnik nie okazał kontrolującym żadnej ewidencji podatkowej ani dokumentów źródłowych tłumacząc ich brak kradzieżą. Nie okazał też duplikatów dokumentów dotyczących nabycia towarów i usług.

Ponadto w kwietniu 1997 r. podatnik zadeklarował sprzedaż eksportową w kwocie 55.207 zł. Natomiast Urząd Celny potwierdził wywóz towaru poza państwową granicę za ten okres na wartość 42.499 zł.

Ponieważ stosownie do treści art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oraz par. 54 ust. 3, par. 55, par. 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./ podatnik wobec nieudokumentowania prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego w określony sposób /faktura/ nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym, Inspektor UKS określił prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego VAT lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres podatkowy za poszczególne miesiące 1997 r.

Dodatkowo w związku z różnicami w eksporcie Inspektor UKS podwyższył podatek należny za kwiecień 1997 r. o kwotę podatku należnego od różnicy wynoszącej 12.708 zł.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił Inspektorowi UKS naruszenie przepisów art. 10 ust. 2, art. 19, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT oraz par. 54 ust. 3, par. 55, par. 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. poprzez błędne ich zastosowanie i wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ 1 instancji nie bierze pod uwagę, że w wyniku przestępstwa pozbawiono podatnika źródłowych dowodów księgowych i rejestrów zakupu i sprzedaży. Wiele podmiotów gospodarczych, które były kontrahentami firmy nie istnieje, dlatego nie można do nich dotrzeć. Oryginały faktur podatnik posiadał w momencie uprawniającym do odliczenia podatku.

Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że podniesione przez stronę zarzuty są niezasadne w świetle art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i par. 54 ust. 3 oraz par. 55 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. Izba Skarbowa podniosła, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów na to, iż próbowała odtworzyć brakujące dokumenty. Stwierdzenie zaś, że "wiele podmiotów gospodarczych, które były kontrahentami Firmy nie istnieje, dlatego nie można do nich dotrzeć" świadczyć może o fakcie, iż podatnik zna swoich kontrahentów, nie wskazał ich jednak w toku postępowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik zarzucił naruszenie art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 4, art. 19, art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, par. 54 ust. 3, par. 55, par. 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. oraz art. 187, art. 189 par. 1, art. 191, art. 199, art. 210 par. 4 ustawy - Ordynacja podatkowa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącej, jeżeli organy podatkowe uznały, że brak jest dokumentów, to winne przesłuchać stronę w trybie art. 199 Ordynacji. Skarżąca postawiła też zarzut naruszenia art. 18 ust. 4 ustawy VAT twierdząc, że różnica w kwocie 12.708 zł pomiędzy sprzedażą eksportową zadeklarowaną w deklaracji VAT-7 za kwiecień 1997 r. w kwocie 55.207 zł, a potwierdzoną przez Urząd Celny w wysokości 42.499 zł wynika z odsprzedaży dewiz bankowi i stanowi dodatnią różnicę kursową.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Oznacza to, że podatnik może, ale nie musi z tego prawa korzystać. Jeżeli jednak podatnik korzysta z przysługującego mu w myśl art. 19 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, musi spełnić wszystkie formalne wymagania określone przepisami. Tymi przepisami - w zakresie przedmiotowej sprawy - są przepisy art. 19 ust. 2, 3 i 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT oraz par. 54 ust. 3, par. 55 ust. 1 i 2 i par. 56 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./.

W świetle przytoczonych przepisów podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowią oryginały faktur albo ich duplikaty. Duplikat wystawia sprzedawca w wypadku zniszczenia lub zaginięcia faktury, faktury korygującej, rachunku.

Podatnicy obowiązani są przechowywać oryginały i kopie faktur, faktur korygujących, rachunków uproszczonych, rachunków korygujących i not korygujących w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę rachunek lub notę. /par. 56 ust. 1 rozporządzenia/.

W sprawie jest bezsporne, ze podatnik nie przedstawił w trakcie kontroli żadnych dokumentów za okres objęty kontrolą. Nie przedstawił też duplikatów zaginionych faktur ani żadnych dowodów, że próbuje dowody te odtworzyć. Dowodów takich podatnik nie przedstawił również organowi odwoławczemu. W tej sytuacji sąd w całości podziela stanowisko organów podatkowych, że podatnik nie miał prawa do skorzystania z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o VAT.

Podniesione w skardze zarzuty są w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów całkowicie nieuzasadnione. Przede wszystkim należy podkreślić, że to na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia prawa do skorzystania z możliwości odliczenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej. Nałożony tym przepisem obowiązek zebrania przez organ podatkowy w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza - jak sugeruje skarżąca - że organ podatkowy ma obowiązek zastąpić w udokumentowaniu działalności gospodarczej podatnika.

Nadmienić należy, że dowód z przesłuchania strony nie może zastąpić wymaganych przez prawo dokumentów w postaci faktur czy ich duplikatów niezbędnych do prawa skorzystania z możliwości odliczenia podatku należnego w trybie art. 19 ustawy o VAT. Podniesiony po raz pierwszy w skardze zarzut naruszenia art. 18 ust. 4 ustawy o VAT, jak też twierdzenie, że różnica w kwocie 12.708 zł pomiędzy sprzedażą eksportową zadeklarowaną przez podatnika w deklaracji VAT-7 za kwiecień 1997 r. w kwocie 55.207 zł, a potwierdzoną przez Urząd Celny w wysokości 42.499 zł wynika z odsprzedaży dewiz bankowi i stanowi dodatnią różnicę kursową są niezasadne.

Datą sprzedaży eksportowej jest data przekroczenia przez towar granicy /art. 6 ust. 6 ustawy o VAT/. Decyduje kurs z dnia powstania obowiązku podatkowego. Rozliczenia z bankiem nie mają wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług. Skarżąca na wartość sprzedaży w kwocie 12.708 zł nie posiada potwierdzenia wywozu za granicę, a to oznacza, że zawyżyła sprzedaż eksportową.

Z tych wszystkich powodów skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.