Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2053/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. K. i M. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2015 r.; 2. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz skarżącego K. K. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych na rzecz skarżącego M. S. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającą udostępnienia K. K. i M. S. wnioskowanej informacji publicznej.

W sprawie ustalono stan faktyczny. K. K. i M. S. zwrócili się w dniu [...] maja 2015 r. do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie całej dokumentacji dotyczącej zawarcia i wykonywania umowy nr [...] i [...]. Wnioskodawcy wskazali, że w szczególności wnoszą o udostepnienie im korespondencji między Szefem Wojsk Aeromobilnych Dowództwa Wojsk Lądowych (dalej "Gestor") lub jego następcami a Przewodniczącym Grupy Testującej, Inspektoratem Uzbrojenia lub Instytutem Technicznym Wojsk Lotniczych w sprawach dotyczących Umów oraz przygotowanego przez Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych "Sprawozdania nr [...] z badań typu i testów systemu obrony i ochrony własnej śmigłowców Mi-17-lV i Mi-24W Wojsk Lądowych. Część I i II" wraz z aneksem nr 1, które Instytut lub Przewodniczący Grupy Testującej przedstawił Gestorowi.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych pismem z dnia [...] maja 2015 r. poinformował wnioskodawców o możliwości udostępnienia w siedzibie organu dwóch określonych dokumentów, tj. pisma Gestora z dnia [...] października 2012 r. oraz orzeczeń z testów systemu obrony i ochrony własnej śmigłowców Mi-17-1V i Mi-24W Wojsk Lądowych. W zakresie pozostałych informacji organ stwierdził, że stanowią one informacje przetworzone w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym wezwał wnioskodawców do wykazania, że udostepnienie tych dokumentów jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Z uwagi na fakt, że wnioskodawcy nie zgodzili się ze stanowiskiem organu w zakresie informacji publicznej przetworzonej Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy wnieśli o jej uchylenie w całości i zobowiązanie organu do udostępniania żądanych informacji publicznych.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r., utrzymującej decyzje organu I instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. błędnie pouczono wnioskodawców o możliwości złożenia odwołania do Ministra Obrony Narodowej, a wnioskodawcy zastosowali się do tego pouczenia. Organ zaznaczył jednak, że z uwagi na treść art. 112 kpa, nie mogło to być przeszkodą do merytorycznego rozpoznania sprawy. Odnosząc się natomiast do żądanych informacji publicznych organ wyjaśnił, że w jego ocenie mają one charakter informacji przetworzonych. Świadczy o tym obszerność dokumentacji i konieczność jej sprawdzenia, dokonania analizy oraz dokonania wyboru dokumentów z zasobu według kryteriów określonych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że czynności te są bardzo pracochłonne i zasadniczo dezorganizują bieżące prace właściwej komórki organizacyjnej. Uzyskanie takiej przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych kosztów, wysiłku zwłaszcza o charakterze organizacyjnym (kadrowym, czasowym), trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami danego organu.

Organ stwierdził, że skoro wnioskodawcy nie wykazali interesu publicznego, to organ prawidłowo odmówił udzielenia im żądanych informacji publicznych.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. K. i M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane dokumenty stanowią informacje publiczną przetworzoną. Podkreślili, że w ich ocenie żądane dokumenty maja charakter informacji publicznej prostej, do której dostęp nie jest uzależniony od szczególnej istotności dla interesu publicznego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Rozpatrywana pod tym kątem skarga K. K. i M. S. zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 2058 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie było też kwestionowane przez żadną ze stron że Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej natomiast żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

Sporne natomiast jest czy konieczność sprawdzenia dokumentacji, dokonania jej analizy oraz wyboru dokumentów pozwala przyjąć, że żądana informacja ma charakter przetworzony, a zatem czy jest potrzeba wykazywania po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania m.in. informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Innymi słowy mówiąc, wnioskujący o udzielenie informacji przetworzonej winien przed organem wykazać interes publiczny, bowiem w przeciwnym razie musi się liczyć z decyzją odmowną wydaną w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Pojęcie “interesu publicznego" nie jest zdefiniowane i funkcjonuje jako pojęcie niedookreślone, jednakże w swej istocie odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowych struktur państwowych i innych podmiotów publicznych. Inaczej rzecz ujmując, działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z realną możliwością wpływania na funkcjonowanie instytucji państwa. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1, stwierdzić należy, że informacje przetworzone, to takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz – a właściwie przede wszystkim – z formą owego przetworzenie. Stąd też za takie informacje uznać należy określony zbiór informacji prostych, których przetworzenie wymaga dokonania stanowczych analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, środków finansowych i osobowych. Natomiast takie czynności organu, jak np. zgromadzenie tych dokumentów, ich selekcja, analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej i nie noszą cech przetworzonej informacji. Resumując, informacja przetworzona jest jakościową nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci (por. wyrok NSA sygn. I OSK 2407/12 z dnia 9 stycznia 2013 r., wyrok WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 648/12 z dnia 5 czerwca 2012 r., publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskowana informacja istnieje, co potwierdził też organ. Natomiast charakter przetworzonych informacji organ uzasadnia koniecznością przejrzenia tych informacji, dokonania wyboru dokumentów z zasobu według kryteriów określonych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ argumentuje też, że czynności te są bardzo pracochłonne i zasadniczo dezorganizują bieżące prace właściwej komórki organizacyjnej, co łączy się z poniesieniem określonych kosztów, wysiłku zwłaszcza o charakterze organizacyjnym (kadrowym, czasowym), trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami danego organu.

Sąd nie podziela stanowiska organu co do charakteru żądanej informacji. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz stan faktyczny w sprawie, należy stwierdzić, że żądane informacje mają charakter informacji publicznych prostych. Rację ma organ, że posiadane dokumenty należy przeanalizować, być może też dokonać ich anominizacji, czy też rozważyć potrzebę odmowy udostępnienia niektórych z nich z powodów wymienionych w art. 5 ust 1 i 2 cytowanej ustawy. Jednak w ocenie Sądu czynności te nie skutkują tym, że żądane informacje zyskają charakter przetworzony. Nadal będą one istniejącym zbiorem informacji publicznych prostych, wymagającym drobnych zabiegów związanych z przygotowaniem ich do udostępnienia.

Natomiast stwierdzenie, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych przetworzonych, skutkuje tym, iż po stronie wnioskodawcy nie istniał obowiązek wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem żądanej informacji. W przypadku bowiem udostępniania informacji publicznych prostych ustawodawca nie nakłada na wnioskodawcę tego obowiązku. Słusznie zatem wnioskodawcy odmówili wykazania powyższej przesłanki.

Konkludując, w ocenie Sądu zarówno decyzja z dnia [...] lipca 2015 r., odmawiająca udzielenia K. K. i M. S. wnioskowanej informacji publicznej, jak i utrzymująca tę decyzję w mocy decyzja z dnia [...] września 2015 r., są chybione, a skarga w całości zasługuje na uwzględnienie.

Mając wszystkie na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 cytowanej ustawy.