Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 333/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy: article: art. 40 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 6n ust1
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 23 ust 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1182
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jednolity
article: dz. 233 par 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: dz. 147 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 20 grudnia 2012 r. Nr XV.142.2012 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, oraz terminów i miejsca składania deklaracji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej punktu H załącznika DO-1 we fragmencie zawierającym oświadczenie o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością"; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy (dalej zw.: Prokuratorem, skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 20 grudnia 2012 roku, Nr XV.142.2012 podjętą w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości oraz terminów i miejsca składania deklaracji w części obejmującej następujące punkty załącznika numer 1 - punkt E.1., punkt H.

Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego:

1/ art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182, ze zm.) poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku podania

w załączniku do uchwały nr XV.142.2012 Rady Gminy zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" danych

w postaci numeru telefonu kontaktowego, adresu e-mail (punkt E.1 załącznika) oraz imienia ojca i imienia matki, a także daty urodzenia osoby fizycznej zamieszkującej

na terenie nieruchomości (punkt E.1 załącznika), podczas gdy dane te nie są niezbędne

do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami; 2/ art. 40 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym oraz art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r.

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez złożenie w załączniku do uchwały zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklaracje oświadczenia, zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej wynikającej z kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością (pkt H załącznika), podczas gdy art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie daje możliwości nakładania przez organ stanowiący gminy na podmiot składający deklarację obowiązku potwierdzenia danych pod groźbą odpowiedzialności karnej,

czy też karno skarbowej; 3/ art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6n

ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez wyrażenie

w załączniku do uchwały zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" przez osobę składającą deklaracje zgody na przetwarzanie jej danych "osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.), podczas gdy wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, w szczególności w art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Ostatecznie Prokurator wniósł na podstawie wniósł art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.

z 2012 r., Nr 270, ze zm. – zw. dalej p.p.s.a.) o stwierdzenie nieważności uchwały

Rady Gminy, z dnia 20 grudnia 2012 roku, Nr XV.142.2012 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości oraz terminów i miejsca składania deklaracji - w części obejmującej następujące punkty załącznika numer 1 - punkt E.1., punkt H tejże uchwały.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że 20 grudnia 2012 r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr XV.142.2012 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości oraz terminów i miejsca składania deklaracji, która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa.

Autor skargi zwrócił uwagę, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły regulacje prawne zawarte w art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 391, ze zm.) oraz w oparciu

o regulacje prawne zawarte w art. 12 ustawy z dnia 1 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2011 r, Nr 152, poz. 897, ze zm.), a także w oparciu o regulacje prawne zawarte

w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Mając na względzie treść art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wskazał, że wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania

tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Zaznaczył też, że z brzmienia art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że rada gminy, uwzględniając konieczność

zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Podkreślił, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie

jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu

w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione. Deklaracja

o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.

W jego ocenie część danych zawarta w deklaracji (załączniku nr 1 do uchwały), tj. obowiązku podania numeru telefonu składającego deklarację, jak również adresu

e-mail, a nadto imienia jego ojca, imienia matki oraz daty urodzenia osoby ( rubryka

E.1 punkty 9, 10, 11 i 12 ) nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej do ich zamieszczenia.

W tym zakresie stwierdził, że pomimo powszechności korzystania społeczeństwa

z usług telefonicznych nie istnieje prawny nakaz by z nich korzystać. Część składających deklarację może nie posiadać telefonu oraz adresu e-mail i w sytuacji zamieszczenia w deklaracji takiej pozycji, osoby te nie miały by możliwości prawidłowego (pełnego) jej wypełnienia. Przede wszystkim jednak, jak zaznaczył, podanie numeru telefonu, czy też adresu e-mail osoby składającej deklarację nie stanowi informacji niezbędnych do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Stwierdził, że dane określone w załączniku nr 1 do uchwały, jak: imię ojca, imię matki, czy też numer telefonu, nie są danymi niezbędnymi do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Podanie przez składającego deklarację imienia

i nazwiska wraz z numerem PESEL uznać należy za wystarczające do ustalenia jego tożsamości.

Dalej skarżący wskazał, że art.6n ust.1-2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

w gminach nie stwarza jakichkolwiek podstaw wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości klauzuli, zgodnie z którą podmiot podpisujący deklarację oświadczałby, że jest świadomy odpowiedzialności karnej lub karno-skarbowej za podanie

danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Upoważnienie ustawowe dopuszcza jedynie pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wprowadzenie do deklaracji kwestionowanego oświadczenia oznacza zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego

z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy. Podstawy prawnej dla wprowadzenia przedmiotowej klauzuli brak także w innych regulacjach analizowanej ustawy, czy również w art. 233

§ 1 k.k., jak i w k.k.s..

Skarżący zarzucił również, że pouczenie, że składający deklarację wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie znajduje umocowania w kompetencjach nadanych prawodawcy lokalnemu w obowiązujących przepisach. Regulacja ta narusza art. 6n

ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 23

ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Wymóg oświadczenia dotyczącego zgody na przetwarzanie danych osobowych nie znajduje oparcia w podstawie prawnej badanej uchwały. Prokurator nawiązał do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych

i wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 – przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach

i innych zbiorach ewidencyjnych. Z kolei w myśl art. 7 pkt 2 pod pojęciem przetwarzania danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Przepis art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych,

a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa.

Zatem, zdaniem skarżącego, ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia

o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego ze względu na utratę mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały Nr XV.142.2012 z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oraz terminów i miejsca składania deklaracji. Wyjaśniła, że podjęła uchwałę Nr VI.46.2015 z dnia 30 kwietnia 2015r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy (Dz. Urz. Woj. z 2015r., poz. 919), uchylając jednocześnie w/w zaskarżoną uchwałę. Jednocześnie dodała, że przedmiotowa uchwała również już nie obowiązuje, bowiem została uchylona.

W jej ocenie, w świetle podjętych czynności przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem poprzez uchylenie zaskarżonej uchwały Rada Gminy uwzględniła de facto w całości skargę Prokuratora Rejonowego. Tym samym, wniosek o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego jest zasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

W oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w przedmiocie określenia wzorów formularzy na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny jako skierowana do wszystkich na których ciąży obowiązek ich zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego.

W związku z informacją zawartą w odpowiedzi na skargę, w pierwszej

kolejności koniecznym jest wyjaśnienie, czy w sytuacji podjęcia przez Radę Miejską

uchwały Nr VI.46.2015 z dnia 30 kwietnia 2015r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy uchylającej jednocześnie w/w zaskarżoną uchwałę Nr XV.142.2012 z dnia 20 grudnia 2012r., czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania sądowego, bowiem zaskarżona uchwała utraciła moc od daty wejścia w życie uchwały Nr VI.46.2015 (ex nunc). Natomiast stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nigdy nie została podjęta. Ma to znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44), zawierającej wykładnię art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym przyjął, a pogląd ten podziela skład orzekający, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie.

W ocenie Sądu, podjęcie przez organ w dniu 30 kwietnia 2015 r. nowej uchwały

Nr VI.46.2015, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na uchwałę

Nr XV.142.2012 z dnia 20 grudnia 2012r.. W okresie jej obowiązywania, podatnicy mogli złożyć oświadczenia, których skutki mogły wystąpić po utracie mocy zaskarżonej uchwały.

Przechodząc natomiast do meritum sprawy, skład orzekający dokonując kontroli uchwały objętej skargą stwierdza, że brak było podstaw prawnych (delegacji ustawowej) do zamieszczenia w załączniku Nr DO-1 rubryka H zakwestionowanego sformułowania, to jest: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego

o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością", co przesądziło o konieczności stwierdzenia jej nieważności w tym zakresie (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Należy zgodzić się z Prokuratorem co do tego, że rada gminy jest uprawniona do regulowania w podejmowanych uchwałach jedynie materii, która została jej przekazana w drodze stosownych upoważnień ustawowych i to ściśle w granicach określonych we właściwych normach kompetencyjnych.

Wynika to z treści art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stosownie do którego na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej w granicach

i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Oznacza to, że rada gminy nie ma prawa do samoistnego, czyli nie znajdującego podstawy w normie ustawowej, kształtowania prawa na obszarze gminy.

Koniecznym jest podkreślenie, że akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP) zajmują określone miejsce w systemie źródeł prawa, który w Polsce zbudowany jest hierarchicznie. Najważniejszym źródłem prawa jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe i ustawy. Wszystkie zaś akty wykonawcze (rozporządzenia, akty prawa miejscowego) jako akty normatywne niższego rzędu winny być zgodne ze wskazanymi aktami prawnym wyższego rzędu. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 739/13 oraz powołany w nim wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu sprawy, należy wskazać, że z treści art. 6 n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji

o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.

Ponadto, stosownie do ustępu 2 powołanego przepisu rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte

w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wynikające z powyższej regulacji ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest wyczerpujące, a zatem nie

jest możliwa wykładnia rozszerzająca wskazanego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione.

Powyższe oznacza, że w podejmowanym na podstawie powołanej normy akcie prawa miejscowego rada gminy nie może zamieszczać postanowień, które wykraczają poza jej treść (tak też. powołany wyżej wyrok WSA w Poznaniu oraz wskazane w nim orzeczenia innych sądów administracyjnych).

W konsekwencji, zdaniem Sądu, prawidłowo Prokurator wywodzi, że Rada Gminy w badanej uchwale przekroczyła zakres normy kompetencyjnej zawartej w art. 6 n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zamieszczając w punkcie H załącznika do przedmiotowej uchwały sformułowanie, o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością".

Powyższe stanowi istotne naruszenie prawa, bowiem jak wykazano, w ramach wskazanej normy kompetencyjnej, rada gminy była uprawniona do zamieszczenia

w deklaracji jedynie pouczenia, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a nie pouczenia o ewentualnej odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność treści zaskarżonej uchwały w części załącznika DO-1 punktu H we fragmencie zawierającym sformułowanie o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Taka treść oświadczenia widniała w zakwestionowanej przez Prokuratora rubryce załącznika.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa w pozostałej zaskarżonej części, w sposób który winien skutkować stwierdzeniem nieważności.

Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem nieważności należy mieć na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania (Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego LexisNexis 2004). Orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, że za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane

w demokratycznym państwie prawnym (np. wyrok NSA I OSK 1287/06).

W ocenie Sądu nie można podzielić poglądu Prokuratora, że nieważnością dotknięta jest ta część załącznika do zaskarżonej uchwały w których zawarty jest obowiązek podania numeru telefonu składającego deklarację, jak również adresu e-mail, a nadto imienia jego ojca, imienia matki oraz daty urodzenia osoby. Skarżący wskazuje, że naruszenie przepisów wynika z tego względu, że osoby nie posiadające telefonu nie będą mogły prawidłowo (kompletnie) wypełnić formularza, ponadto dane te nie są niezbędne do wymiaru i poboru podatku.

Należy zwrócić uwagę, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonej uchwały art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wskazuje jaki zakres danych co do właściciela nieruchomości może być zawarty w deklaracji. Co więcej przepis ten w ogóle nie określa jakie dane deklaracja powinna, czy też nie, zawierać w swojej treści aby cel określony w art. 6n tej ustawy (prawidłowe obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie) został zrealizowany. Z kolei ustawa o ochronie danych odnosząca się również do organów samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1), wskazuje precyzyjnie w rozdziale 3 zasady przetwarzania danych osobowych. W art. 23 ust. 1 pkt 2 stanowi, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego

z przepisu prawa. Z redakcji przepisu wynika, że oba te wymogi spełnione być muszą łącznie. Nie budzi wątpliwości, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy taki obowiązek wynika wprost z przepisu prawa. Doktryna wypracowała jednak pogląd, że można także przetwarzać dane w wypadku, gdy ustawodawca nakładając określone uprawnienia czy obowiązki, nie wskazał wprost na potrzebę przetwarzania danych, ale przetworzenie to jest niezbędne do zrealizowania nałożonego obowiązku czy przyznanego ustawowo uprawnienia (patrz komentarz Janusza Barta, Pawła Fajgielskiego i Ryszarda Markiewicza do art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, dostępny w bazie LEX).

Oznacza to, że w art. 6n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca zobowiązał radę gminy do stworzenia deklaracji (zbioru danych) przydatnych dla prawidłowego obliczenia opłaty, choć na potrzebę przetwarzania danych nie wskazał wprost. Aby zatem stwierdzić, czy badana deklaracja nie narusza zapisów ustawy o ochronie danych osobowych należy zbadać, czy żądane w niej dane są przydatne dla zapewnienia prawidłowego obliczenia omawianej opłaty lub innymi słowy, czy Rada Gminy ustalając wzór deklaracji nie przekroczyła delegacji ustawowej wynikającej z przywołanego wyżej art. 6n ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W ocenie Sądu, badana deklaracja w omawianym zakresie nie narusza prawa. Dane identyfikacyjne żądane w punkcie E.1 załącznika zaskarżonej uchwały są przydatne do zapewnienia prawidłowego obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - co oznacza, że nie została przekroczona delegacja ustawowa ani naruszony zapis ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawodawca, formułując zapis delegacji ustawowej w sposób szeroki pozostawił kompetencje radzie gminy, w zakresie określenia danych przydatnych w realizacji celu jakim jest prawidłowe określenie wysokości tej opłaty. Niewątpliwie imię ojca i matki ułatwi identyfikację składającego deklarację, a numer telefonu czy adres e-mail ułatwi kontakt z tym podmiotem,

a w konsekwencji usprawni prawidłowe wypełnienie deklaracji.

W tym kontekście nie może również ujść uwagi i to, że z dniem 1 lutego 2015 r. (Dz.U.2015.87) nastąpiła nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

w gminach. W art. 6m pkt 1b znowelizowanej ustawy wskazano, że określając wzór deklaracji rada gminy może żądać informacji niezbędnych do wystawienia tytułu wykonawczego. Stosownie do regulacji określających wzór tytułu wykonawczego (tj. obowiązującego w dacie podjęcia uchwały rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz aktualnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej) informacjami tymi są imię ojca i matki zobowiązanego. W art. 6m

pkt 1b znowelizowanej ustawy ponadto wskazano, że określając wzór deklaracji rada gminy może żądać danych takich jak numer telefonu. Z kolei z poselskiego uzasadnienia tej zmiany wynika, że miała ona charakter doprecyzowujący, a celem projektodawcy było wyeliminowanie rozbieżności interpretacyjnych (Sejm RP VII Kadencji, nr druku 2377, www.sejm.gov.pl). Potwierdza to poprawność tezy, że dane takie w zgodzie tak z delegacją ustawową jak i art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych można było gromadzić również w poprzednio obowiązującym stanie prawnym.

Sąd nie podzielił również poglądu Prokuratora, że nieważnością dotknięta jest badana uchwała w części w jakiej załącznik - deklaracja zawiera, z powołaniem się na ustawę o ochronie danych osobowych (art. 23 ust. 1), zapis o wyrażeniu zgody

na przetwarzanie danych osobowych składającego deklarację ( przy czym, treść tego zapisu sugeruje, że musiało chodzić o pkt 1 ust.1 tej normy ).

Przede wszystkim jak zostało to już powyżej zaznaczone - ustawę o ochronie danych osobowych, stosuje się do organów samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1). Z punktu widzenia badanej sprawy istotnym jest, że z jej art. 23 ust. 1 pkt 2 wynika, że przetwarzanie danych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Jednocześnie w treści art. 7 zamieszczono legalne definicje pojęć jakimi ustawa ta się posługuje. I tak przez zbiór danych – rozumie się każdy posiadający strukturę zestaw danych o charakterze osobowym, dostępnych według określonych kryteriów, niezależnie od tego, czy zestaw ten jest rozproszony czy podzielony funkcjonalnie

(pkt 1). Z kolei przetwarzanie danych (pkt 2) to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Z powyższych zapisów wynika jednoznacznie, że ustawodawca zobowiązując w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do określenia wzoru deklaracji

o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nakazał (choć bez bezpośredniego odwołania do ustawy o ochronie danych osobowych) stworzenie przez rady gmin zbiorów danych jakim są deklaracje. Skoro zatem deklaracje te są niezbędne do zrealizowania obowiązku ustawowego, to niewątpliwie mieszczą się w zakresie upoważnienia wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Doktryna wypracowała też pogląd, że można przetwarzać dane w wypadku, gdy ustawodawca nakładając określone uprawnienia czy obowiązki, nie wskazał wprost

na potrzebę przetwarzania danych, ale przetworzenie to jest niezbędne do zrealizowania obowiązku czy przyznanego ustawowo uprawnienia (patrz komentarz Janusza Barta, Pawła Fajgielskiego i Ryszarda Markiewicza do art. 23 ustawy

o ochronie danych osobowych, dostępny w bazie LEX). Zakres przetwarzania (zbierania) danych istotnych dla zrealizowania celu wprowadzenia deklaracji wyznacza treść upoważnienia ustawowego wynikającego z cytowanego już art. 6n ustawy

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazanego przez ustawodawcę

jako "zapewnienie prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi".

Powyższe oznacza, że nie było konieczności umieszczenia w deklaracji zapisu

o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych (tj. wg art.23 ust. 1 pkt 1), skoro możliwość taka wynikała wprost z ustawy o ochronie danych osobowych. W ocenie Sądu, zapis badanej deklaracji o wyrażeniu zgody na przetworzenie danych choć wadliwy, to jednak nie w stopniu prowadzącym do stwierdzenia nieważności.

Jak wskazano wyżej przetworzenie danych na cele wskazane w upoważnieniu ustawowym wynikającym z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszczalne było ustawowo. Stąd zamieszczenie zapisu potwierdzającego to co wynika z ustawy nie może być uznane za ją naruszające w stopniu skutkującym stwierdzeniem nieważności.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł o oddaleniu skargi w wyżej opisanej części, na podstawie art. 151 p.p.s.a.