Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 706/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 28 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji organu I instancji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 2.815 zł (dwa tysiące osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, art. 262, art. 2651 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeksu celnego, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, w wyniku odwołania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w Ł. z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] uchylającej w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] dotycząca zgłoszenia celnego dokonanego przez spółkę A w dniu 4 lutego 1999 roku oraz określił na nowo kwotę wynikającą z długu celnego, uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 19 maja 2003 roku odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że w dniu 4 lutego 1999 roku spółka "A " zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr E [...] towary opisane w 3 pozycjach. Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie powyższego zgłoszenia celnego i decyzją z dnia [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze. Od decyzji tej Strona odwołała się pismem z dnia 11 lutego 2002 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [..] stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołanie. Pismem z dnia 19 maja 2003 r. Strona wniosła w trybie art. 2651 § 1 o uchylenie w całości decyzji z dnia [....] Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] oraz uznał zgłoszenie celne z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towarowej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Od powyższej decyzji Strona w dniu 20 listopada 2003 roku złożyła odwołanie . wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa tj, przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżoną decyzją Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł., po uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł., uznał zgłoszenie celne z dnia 4 lutego 1999 roku za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Wskazał, iż kwestię uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe reguluje przepis art. 64 § 4 Natomiast przepis art. 64 § 5 kodeksu celnego wprowadza ograniczenie czasowe w jakim decyzja taka może zostać wydana tj. w okresie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 4 lutego 1999 roku, zaś uznająca je za nieprawidłowe decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] i doręczona stronie w dniu 18 listopada 2003 roku, a więc po upływie trzyletniego okresu przedawnienia, który zakończył bieg w dniu 4 lutego 2002 roku i dlatego uchylił zaskarżoną decyzję w całości jako sprzeczną z obowiązującym prawem.

Organ podkreślił, iż istotą przedmiotowej sprawy jest rozstrzygnięcie możliwości rozpatrzenia wniosku Strony z dnia 19 maja 2003r. o uchylenie w całości w trybie art. 2651 Kodeksu celnego decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] W skazał, iż przepis art. 2651 § l Kodeksu celnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Powyższy przepis wskazuje przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla zastosowania tego szczególnego trybu postępowania. Strona uzasadniła swój wniosek o uchylenie decyzji z dnia 22 stycznia 2002 roku spełnieniem wszystkich przesłanek przewidzianych w powołanym przepisie. W jej ocenie za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiają: rozbieżności w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanych przez spółkę towarów, przy czym Strona nie kwestionuje prawidłowości klasyfikacji dokonanej w przedmiotowej decyzji, nieuzasadnione wymierzenie odsetek wyrównawczych. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 2651 Kodeksu celnego, a także zakres żądań Strony wyrażonych we wniosku z dnia 19 maja 2003r., organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku Strony w sprawie uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] z powodu niespełnienia przesłanek przewidzianych w art. 2651 § l Kodeksu celnego, w ten sposób, że uchyleniu w całości w/w decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją dnia [...] uznał zgłoszenie celne z dnia 4 lutego 1999r. za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej zgłoszonych towarów, ustalając dla nich prawidłowe kody Taryfy celnej. Strona we wniosku z dnia 10 maja 2003 r. nie kwestionuje prawidłowości zastosowanych w przedmiotowej decyzji kodów, stwierdzając jedynie, iż istnieją rozbieżności w klasyfikacji dokonywanej w różnych rozstrzygnięciach organów celnych. Tym samym Strona nie kwestionowała również, iż klasyfikacja towarów zawarta w zgłoszeniu celnym była niewłaściwa i tym samym przedmiotowe zgłoszenie celne było nieprawidłowe w tym zakresie. Strona pismem z dnia 19 maja 2003r. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. w całości, co w połączeniu z upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu Celnego i brakiem możliwości ponownego wydania decyzji w sprawie zgłoszenia celnego powoduje, iż po uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. niemożliwe byłoby uregulowanie kwestii prawidłowości klasyfikacji taryfowej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Na powyższą Decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. skarżąca Spółka złożyła w dniu 22 czerwca 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie norm prawa procesowego w tym art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, art. 120, 128, 256 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją i jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organy celne przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do przepisu art. 265 1 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 75, poz. 802), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Przepis ten, wprowadzony do kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. (Dz. U. Nr 40, poz. 402) stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie k.p.a. dotyczące m.in.: pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym, jak i pojęcia ważnego interesu strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).

Analizując treść przepisu art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:

1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych , na mocy których strona nabyła prawo,

2/ strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,

3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi ,

4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.

Właściwym do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku strony dnia 19 maja 2003 roku była ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] Decyzję tę można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów , w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron."( Masternak M M. Podatk 1999/4/26 ) Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne ( Wiesław Czyżowicz “Prawo celne" Wyd. C.H. BECK Warszawa 2004 r.) . Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą ( wyrok NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442)

W złożonym dnia 19 maja 2003 roku wniosku Spółka “A" zwróciła się o uchylenie w całości, w trybie określonym w art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego, decyzji, Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] o wymiarze kwoty uzupełniającej długu celnego za towary zgłoszone do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 4 lutego 1999r oraz o odsetkach wyrównawczych. Organ celny rozpoznający wniosek był związany jego treścią. Treść wniosku określała bowiem zakres w jakim strona wyrażała zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. Organ celny rozpoznając ponownie merytorycznie sprawę, a następnie wydając decyzję w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego na skutek wniosku Spółki wykroczył poza zakres udzielonej przez nią zgody, która dotyczyła jedynie uchylenia decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, organy celne związane były treścią wniosku strony skarżącej, która wnosiła jedynie o uchylenie decyzji z dnia [...] co powodowałoby, że skutki prawne wywoływałoby zgłoszenie celne dokonane 4 lutego 1999 roku. W takim przypadku powoływanie się przez organ na treść art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie znajduje uzasadnienia. Zgoda strony stanowi podstawową przesłankę stosowania przepisu, nie może być ani dorozumiana ani domniemana. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do jej treści, organ winien zwrócić się do strony o ich wyjaśnienie. Jak wskazał NSA w wyroku z 25 czerwca 1985 r S.A./Wr 351/85 ( ONSA 1985 Nr 1, poz. 36) granicę dozwolonych zmian decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. wyznacza treść wyrażonej zgody.

Nieuprawnione w ocenie Sądu jest stanowisko organu odwoławczego opierające się na twierdzeniu, że na przeszkodzie uchyleniu zgodnie z wnioskiem strony decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. stał przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy uznał, że jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 265 1§ 1 Kodeksu celnego. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Przepisy szczególne, o których mowa w stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia art. 265 1§ 1 Kodeksu celnego są to zawarte w ustawie lub przepisach wykonawczych przepisy, które sprzeciwiają się uchyleniu bądź zmianie decyzji. Przepisy szczególne zawierają wówczas w swej treści wyraźny zakaz uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej ewentualnie zakaz taki można wyprowadzić z treści przepisu o charakterze restrykcyjnym, który nakłada na podmiot prawa sankcje za zachowanie z nim sprzeczne. W tym kontekście powoływanie się przez organy celne na przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, który reguluje termin wydawania decyzji w przedmiocie prawidłowości bądź nieprawidłowości zgłoszenia celnego po jego przyjęciu jako na przepis szczególny jest oczywiście nieuzasadnione. Przepis art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego nie przewiduje żadnych ograniczeń czasowych dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, dlatego też należy przyjąć, iż decyzja taka może być zmieniona w każdym czasie. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że gdyby wolą ustawodawcy było zakreślenie trzyletniego terminu na zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 265 1 dałby temu wyraz, podobnie jak to uczynił w przepisie art. 265 2 tym bardziej, że przepisy te zostały wprowadzone do porządku prawnego tym samym aktem prawnym, tj. ustawą z dnia 10 kwietnia 1999r. o zmianie ustawy – Kodeks celny( Dz. U. Nr 40, poz. 402).

Organ celny rozpoznając ponownie sprawę winien więc rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka “A" zakreśliła oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Oceny takiej nie zawiera uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Brak ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego oraz art. 262 Kodeksu celnego w związku. z art. 187 § 1 i 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej i uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji.

Podkreślić należy, że w trybie art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z 23 marca 2001 r. IV SA 1515/96).

Decyzja wydawana na podstawie art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji (art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

Powyższe okoliczności uzasadniały, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylenie zaskarżonej decyzji .

Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1a, § 6 pkt 5 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz “A" Spółki z o.o. w Ł. kwotę 2.815 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy z uwagi na brak przymiotu wykonalności orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji było w rozstrzyganej sprawie bezprzedmiotowe.