Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 112/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par 1 pkt 4, art. 148 par2, art. 58 par 1, par 2, art. 147, art. 145a i 145b
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi B. S. i T. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. B. i T. S. zwrócili się do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego decyzją

Nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz

z zagospodarowaniem terenu w zakresie: zewnętrznych instalacji (sieci osiedlowych), zjazdu z ulicy M. (działka nr [...]), wewnętrznego układu komunikacyjnego z miejscami postojowymi, murów oporowych na działce nr [...] przy ul. [...] . Ponadto wnioskodawcy zwrócili się do organu

o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku o wznowienie postępowania, wskazując, że w dniu [...] r. dowiedzieli się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 29/12, iż - wbrew ich przekonaniu - zarówno wniosek z dnia [...] r. nie jest wnioskiem formalnym o wznowienie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że decyzja Nr [...] z dnia

[...] r. zapadła w postępowaniu, w którym bez własnej winy nie brali udziału. O braku statusu strony zostali powiadomieni zwykłym pismem z dnia

[...] r., na które nie służyło zażalenie. Według danych zawartych

w decyzji Wojewody Nr [...] z dnia [...] r. oraz w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 170/10, inwestor na działce [...] zaprojektował wzdłuż [...] m granicy działek w odległości zaledwie [...] m - obiekt budowlany tj. betonowy mur o wysokości od [...] m, a ponad nim zabudowę o wysokości [...] m - co bezsprzecznie czyni z nich stronę postępowania. Prezydent w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Nr [...] całkowicie zignorował ich interes prawny, nie udowodnił i nie uzasadnił prawnie, że nie są stroną postępowania. Wydając decyzję organ bezkrytycznie uznał, że nie będzie ona oddziaływać na zagospodarowanie ich nieruchomości.

Zdaniem wnioskodawców, organ nie uwzględnił faktu, że taki obiekt wymusi przesunięcie przyszłej zabudowy na ich działce (nr [...] ) co najmniej o [...] m od tego muru, co narusza prawo do dysponowania w pełni własnością i bezsprzecznie czyni ich stroną postępowania. Tak samo usypanie (nie uwzględnione w miejscowym planie) nowego gruntu i podniesienie terenu graniczącej z ich własnością działki

nr [...] z poziomu [...] m n.p.m do [...] m n.p.m tj. pięć metrów ponad teren ich nieruchomości,

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 59 § 1 i 2 w związku z art. 58 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu wniosku B. i T. S., złożonego w dniu [...] r., w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego podania

– odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 148 Kpa podanie o wznowienie wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję

w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

B. i T. S. uzasadnili swój wniosek o przywrócenie terminu tym, że dopiero w dniu [...] r. z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SAB/Sz 29/12) wydanego w sprawie z ich skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, dowiedzieli się, że złożone przez nich w wnioski z dnia [...]r. i z dnia [...]r. nie są, jak sądzili, wnioskami o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Nr [...].

Jednakże, zdaniem organu, z dokumentów wynika, że wniosek z dnia

[...]r. był żądaniem uznania za stronę w postępowaniu w sprawie inwestycji budowlanej na dz. Nr [...] przy ul. [...]. Ponadto w odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem kierownika referatu w Wydziale Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta, wnioskodawcy zostali poinformowani o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] wraz z wyjaśnieniem stanowiska organu odnośnie ustalenia stron postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji. Dodatkowo, Wojewoda w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na wyżej wymienione pismo informacyjne, wyraźnie wskazał, że z treści wniosku z dnia [...] r. nie można domniemywać, iż jest to wniosek z żądaniem, które obowiązujące prawo dopuszcza (np. żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z tej przyczyny, iż strona nie brała udziału w postępowaniu) Z kolei wniosek strony z dnia [...]r. był jednoznacznie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] r. O tym, że wniosek z dnia [...] r. nie był wnioskiem w sprawie wznowienia postępowania oraz

że Wydział Urbanistyki i Administracji Budowlanej nie prowadzi postępowania

w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] poinformowano stronę jeszcze dwukrotnie, pismem z dnia [...] r.

i pismem z dnia [...] r. Pomimo otrzymania powyższych wyjaśnień, B. i T. S. złożyli do Wojewody zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta wniosku z dnia [...] r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną

Nr [...]. Wojewoda w postanowieniu z dnia [...]r. odmówił wyznaczenia Prezydentowi Miasta dodatkowego terminu do załatwienia powyższej sprawy i ustalił, że z wniosku z dnia [...] r. jednoznacznie wynika, że jest on jedynie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Nadto skarga Państwa B.

i T. S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została na rozprawie w dniu [...]r. oddalona.

Zdaniem organu I instancji, z powyższych faktów bezsprzecznie wynika,

że termin do wniesienia przedmiotowego wniosku został uchybiony i że nie zachodzi żadna okoliczność, o której mowa w art. 58 Kpa. O braku winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 58 Kpa, można mówić tylko w wypadku stwierdzenia,

że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy największym wysiłku. Wnioskodawcy w żaden sposób nie uprawdopodobnili braku swojej winy ani nie wskazali przyczyny, niezależnej od nich, która trwała przez cały czas

i uniemożliwiała złożenie wniosku w sprawie wznowienia. Daty ogłoszenia wyroku dnia [...] r. nie można uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, jak podnoszą wnioskodawcy. Informację o tym, że organ I instancji nie prowadzi postępowania w sprawie przedmiotowego wznowienia, z przyczyny braku wniosku w tej sprawie, B. i T. S. otrzymali wielokrotnie. O braku winy strony nie stanowi również wybranie innej drogi obrony swojego interesu prawnego.

B. i T. S. zażalili się na powyższe postanowienie.

- W zażaleniu skarżący podnieśli, że nie może być mowy o uchybieniu terminu z ich winy, bowiem Prezydent Miasta, przy całkowitym pominięciu ich słusznego interesu, uchylał się od zweryfikowania decyzji nr [...] nawet

w świetle decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

9 kwietnia 2011 r., potwierdzających ich status strony w postępowaniu o wydanie decyzji nr [...]. Organ nie dostosował się do obowiązujących w postępowaniach administracyjnych regulacji prawnych, a mimo to w skarżonych postanowieniach

z dnia [...] r. bezpodstawnie zarzucił im niedopełnienie obowiązków,

o których nigdy ich wcześniej nie pouczył. Organ nie może się bronić biernością strony, bowiem to organ administracji ma czuwać by strona nie poniosła szkody

z powodu nieznajomości prawa (wyrok NSA sygn. akt II SA/Łd 1080/99 z dnia 12.06.2001 r.). Tymczasem Prezydent od początku postępowania wprowadzał ich

w błąd i konsekwentnie pomijał obligatoryjne zasady wynikające z art. 7, 8, 9 Kpa. Zignorował również regulację art. 61 § 2 Kpa. Swoje jednostronne stanowisko wyrażał zawsze w zwykłych pismach, na które nie służyło zażalenie. Dopiero

w skarżonych postanowieniach organ ujawnił obowiązujące terminy i regulacje prawne dotyczące wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt II SAB/Sz 29/12 wskazał na dwojakość przesłanek zawartych we wniosku z dnia [...] r. wymagających tym samym doprecyzowania żądania. Prezydent Miasta tego obowiązku nie dopełnił, natomiast całą uwagę skupił na błędach wynikających z ich nieznajomości prawa. Uniemożliwienie im udziału w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji Nr [...], brak dostępu do materiałów oraz przesądzenie w zwykłym piśmie, że nie przysługuje im status strony, skutkowało tym, iż w bezpośrednim sąsiedztwie ich własności, bez ich wiedzy i zgody, zaprojektowano totalną zmianę naturalnego ukształtowania terenu działki nr [...]. Skarżący podkreślili dalej, że organ, który już w okresie [...] miesięcy tj. od czasu wydania w [...]r. decyzji nr [...] winien był wznowić kwestionowane postępowanie i przeprowadzić weryfikację przedmiotowej decyzji z uwzględnieniem ich interesów prawnych podległych równorzędnej ochronie. Powyższe fakty bezsprzecznie potwierdzają zasadność przywrócenia terminu i wznowienia postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nr [...]

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia B. S. i T. S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy uzasadnił w rozstrzygnięciu, że zgodnie z art. 147 Kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa następuje tylko na żądanie strony. Artykuł 148 § 1 Kpa stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się

o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej

w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2).

Artykuł 58 § 1 Kpa stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 58 § 2 Kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Można przywrócić termin pod warunkiem, że wystąpią łącznie cztery przesłanki przywrócenia terminu. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody, licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony jest przywracany termin.

Przywrócenie terminu nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 58 Kpa, można mówić tylko w wypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy największym wysiłku. Jako kryterium winy przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1997 r. sygn. akt III SA 101/96), jak też "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury (wyrok NSA z dnia 8 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1150/00) i nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi (wyrok NSA z 10 grudnia 1999 r. sygn. akt V SA 946/99).

Według organu, B. i T. S. nie wykazali przeszkody umożliwiającej złożenie im w terminie wniosku o wznowienie postępowania oraz

w jakim momencie przeszkoda ta ustąpiła. Zainteresowani nie uprawdopodobnili,

że mimo zachowania należytej staranności nie mogli dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od nich niezależnej, trudnej w danych warunkach

do przezwyciężenia. Nie wskazali nawet, czy w okresie trzech lat od dowiedzenia się o decyzji ostatecznej Nr [...] przeszkoda taka w ogóle wystąpiła. Przeszkoda do dokonania określonej czynności musi bowiem istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Orzeczenia z dnia [...] r., sygn. akt II SAB/Sz 29/12 WSA nie można traktować, jako "ustąpienie" przeszkody uniemożliwiającej złożenie stronie wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawcy o tym, że organ I instancji nie prowadzi postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę byli informowani wielokrotnie. Po dowiedzeniu się o wydaniu ostatecznej decyzji Nr [...] mieli możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Skarżący skorzystali tylko z możliwości wzruszenia tej decyzji w trybie nieważnościowym.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że B. i T. S. w zażaleniu powołują się na pismo z dnia [...] r., które według ich oceny, również stanowiło wniosek o wznowienie postępowania. Jednakże z treści tego pisma nie wynika, że jest ono wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją

o pozwoleniu na budowę Nr [...] . Z kolei złożony przez stronę wniosek z dnia

[...]r. był wnioskiem w sprawie nieważności decyzji ostatecznej

o pozwoleniu na budowę Nr [...]. Wniosek ten zainicjował postępowanie nieważnościowe prowadzone przez Wojewodę , a następnie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] o pozwoleniu na budowę. W sprawie tego wniosku skarżący wystosowali do Prezydenta Miasta pismo z dnia [...] r., w którym zwrócili się

o podjęcie odpowiednich czynności. Pismem Kierownika Wydziału Urbanistyki

i Administracji Budowlanej UM z dnia [...] r. została udzielona odpowiedź, w której wyjaśniono, że wniosek z dnia [...] r. dotyczył jedynie żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem żądanie wznowienia postępowania w oparciu o ten sam wniosek jest bezpodstawne. Ponadto

w postanowieniu Wojewody w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta wniosku z dnia [...] r. wyjaśniono ponownie, że pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania. Skarga Państwa S. na bezczynność Prezydenta Miasta została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SAB/Sz 29/12.

W ocenie organu, wniosek o wznowienie postępowania B. i T. S. wnieśli dopiero w dniu [...]r., co oznacza, że uchybili miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 Kpa i brak jest podstaw do przywrócenia tego terminu.

B. i T. S. zaskarżyli postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Skarżący wnieśli w skardze o :

- nakazanie organowi wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] wraz z przywróceniem terminu, któremu nie uchybili oraz

o uznanie, że z dniem doręczenia im pisma Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej UM z dnia [...] r. informującego o wydaniu decyzji nr [...] rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynikającego z art. 148 § 2 Kpa. Wniosek taki złożyli pismem z dnia [...] r. tj. w zakreślonym przez ustawodawcę miesięcznym terminie.

- stwierdzenie naruszenia przez organy I i II instancji w trakcie postępowania dotyczącego decyzji nr [...] art. 7 w związku z art. 10, 28, 61 § 2 Kpa oraz

art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 28 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, pominięcia zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "O." oraz naruszenia art. 32 pkt. 1 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi B. i T. S. wskazali, że ich formalny wniosek z dnia [...] r., doręczony Prezydentowi Miasta przed upływem 7 dni od wyroku z dnia [...] r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, sygn. akt II SA /Sz 29/12, spełnia przesłankę warunkującą przywrócenie terminu. Zdaniem skarżących to w dniu [...] r. ustała przeszkoda - wynikająca z ich niewiedzy, utrwalanej przez trzy lata brakiem jakichkolwiek wskazań i pouczeń organu administracji. WSA rozpatrując skargę na bezczynność organu, orzekł, że kierowane do Prezydenta Miasta, powyżej opisane wnioski, nie były "formalnym" wnioskiem

o wznowienie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nr [...]. Jednocześnie Sąd potwierdził dwojakość przesłanek zawartych we wniosku z dnia [...] r. Prezydent Miasta fakt ten pominął i nie wyjaśnił przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego, nie podjął żadnych czynności w tym zakresie, a wniosek ten dowolnie i wbrew ich intencji ograniczył do przesłanki dotyczącej postępowania nieważnościowego. Brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania potwierdza również fakt, że Prezydent Miasta w trakcie postępowania wprowadził ich w błąd poprzez bezzasadne, jednostronne uznanie, bez żadnego prawnego udowodnienia, że nie posiadają statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...], co uniemożliwiło im skorzystanie z praw należnych stronom w przedmiocie wznowienia postępowania. Tak jednostronne i trwające przez trzy lata stanowisko Prezydenta stanowiło niezależną od nich przeszkodę, niemożliwą w tych warunkach do przezwyciężenia. Wnioski z [...] r. i z [...] r. winny były już skutkować wznowieniem tego postępowania. Na ich podstawie Prezydent już piętnaście miesięcy przed rozpoczęciem inwestycji posiadł wiedzę

o nieprawidłowościach związanych z decyzją o pozwoleniu na budowę.

W ocenie strony, formalny (w świetle wyroku z dnia 4.07.2012 r. WSA

w Szczecinie) wniosek o wznowienie postępowania wraz z prośbą (z ostrożności)

o przywrócenie terminu złożyli przed upływem 7 dni od ustania - trwającej od trzech lat - przeszkody. W konsekwencji za zasadny należy również uznać wniosek

o wznowienie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...]

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia [...] r. skarżący ponowili zarzuty i argumenty zgłoszone wcześniej w ich skardze.

Na rozprawie w dniu [...] r. skarżąca B. S. oświadczyła, ze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę zostało zakończone odmową stwierdzenia nieważności i aktualnie ich skarga oczekuje na rozpatrzenie przez NSA. Aktualnie toczy się również postępowanie o wznowienie postępowania dotyczące decyzji zmieniającej pierwotne pozwolenia na budowę. O decyzji z [...] r. dowiedzieli się z pisma organu I instancji z dnia [...] r. Z pomocy fachowego pełnomocnika nie korzystają z powodów finansowych od kilku lat. T. S. przychylił się do stanowiska skarżącej. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

- Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej jako "P.p.s.a.".

Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (postanowienia) ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, lecz mające wpływ na tę ocenę. Natomiast rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie, na skutek skargi B.

i T. S., jest postanowienie Wojewody wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę [...] budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. [...] na działkach nr [...] i nr [...] (drogowa).

Wyjaśnić należy, że w granicach tej sprawy, Sąd dokonał wyłącznie kontroli legalności powyższego postanowienia, dlatego też rozważaniom Sądu nie podlegały zarzuty skarżących względem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania, ani też merytoryczne zarzuty względem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę. Tak samo Sąd nie oceniał w tym postępowaniu działań organów w zakresie przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę.

Sąd stwierdził, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Podkreślić należy, że istota sporu w tej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżący bez własnej winy uchybili terminowi do wniesienia, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, podania o wznowienie postępowania zakończonego opisaną powyżej decyzją o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się

o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa).

W przypadku skarżących, z uwagi na wskazaną przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, czyli brak udziału strony w postępowaniu, termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, należało liczyć od dnia kiedy skarżący dowiedzieli się o decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę.

Jak wynika z oświadczenia skarżących, złożonego w skardze i następnie na rozprawie, o decyzji tej dowiedzieli się z pisma organu I instancji w dniu [...] r.

Wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia podania

o wznowienie postępowania, wraz z tym podaniem, wszczynający to postępowanie sądowoadministracyjne, został złożony do organu w dniu [...] r.

W myśl art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2).

W świetle przytoczonej regulacji prawnej, aby przywrócenie terminu do dokonania czynności było dopuszczalne, muszą wystąpić cztery przesłanki łącznie, mianowicie :

- uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, bez jego winy,

- wniesienie prośby o przywrócenie terminu,

- jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin,

- wniesienie wniosku o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

Brak jednej z tych przesłanek powoduje brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Wyjaśnić trzeba, że świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, należy oceniać w kontekście obowiązku strony dochowania szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, przy nawet największym,

w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Według skarżących, wniosek z [...] r. został wniesiony w terminie, gdyż przyczyna uchybienia terminowi w ich przypadku ustała z dniem [...] r., tj. z dniem ogłoszenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w sprawie II SAB/Sz 29/12 z ich skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia [...] r.

Z tym dniem dowiedzieli się bowiem, że wcześniejsze ich wnioski z dnia [...] r., nie stanowią formalnych wniosków o wznowienie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę.

W kwestii wykazania braku winy skarżący, jako okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu, powołali nie tylko fakt nierozpoznania powyższych wcześniejszych wniosków przez organ, ale również brak stosownych pouczeń ze strony organów, nieznajomość prawa oraz błędne stanowisko Prezydenta Miasta, utrzymywane przez trzy lata, co do uznania ich za stronę postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę i w związku z tym uniemożliwienie im skorzystania z należnych stronom praw w przedmiocie wznowienia postępowania.

Zdaniem skarżących wymienione okoliczności stanowiły od nich niezależną

i trudną do przezwyciężenia przeszkodę, która ustała z dniem [...] r.

Jednocześnie skarżący podnieśli, że już wniosek z dnia [...] r.

o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinien skutkować wszczęciem postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania prowadzonego i zakończonego bez ich udziału tego postępowania. Także wniosek

z [...] r. zawiera zarzuty dotyczące żądania wznowienia postępowania

w sprawie pozwolenia na budowę, a więc nie uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania skoro o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedzieli się z pisma organu w dniu [...] r.

Zdaniem Sądu, powyższe twierdzenia skarżących, nie znajdują oparcia

w materiale sprawy, a ustalenia i stanowiska organów w tym zakresie, wskazane

w uzasadnieniach obu decyzji, są prawidłowe.

Przede wszystkim z akt wynika, że organ I instancji informował skarżących,

w toku korespondencji pomiędzy stronami dotyczącej wniosku z dnia [...] r., iż nie prowadzi postępowania wznowieniowego w stosunku do decyzji

z [...]r. Należy tu wskazać na pismo Kierownika Referatu Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta z dnia [...] r., czy też pismo z dnia [...] r. Z pism tych wynika również, że organ I instancji jednoznacznie uznał wniosek skarżących z dnia [...] r. jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Takie samo stanowisko zajął organ II instancji rozpatrując zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy z wniosku w terminie, czemu dał wyraz

w postanowieniu z dnia [...] r. Ponadto taką ocenę wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia

[...] r. oddalającego skargę B. i T. S. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał między innymi w uzasadnieniu, że w swoim wniosku z dnia [...] r. B. S. i T. S. zawarli jednoznaczne żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...]

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Dokonana więc w wyroku Sądu z dnia 4 lipca 2012 r. ocena prawna wniosku skarżących z dnia [...] r. jest wiążąca dla organów i Sądu w tym składzie.

W świetle powyższych okoliczności, zarzuty skarżących odnośnie nierozpoznania tego wniosku, jako właściwego wniosku o wznowienie postępowania, nie mogły być skutecznie podnoszone w tym postępowaniu. Nie można było uznać, że wniosek ten – jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...], o której skarżący dowiedzieli się w dniu [...] r., został złożony w ustawowym terminie.

Tak samo, w tym postępowaniu, nie podlegał rozpoznaniu wniosek z dnia

[...] r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 147 Kpa, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a

i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.

Dlatego też całkowicie bezzasadne są zarzuty strony, że organ z urzędu winien był już wcześniej wszcząć takie postępowanie na skutek ich żądania

o dopuszczenie do udziału na prawach strony do postępowania o pozwolenie na budowę, a konsekwencji nie nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że skarżący nie mieli podstaw do trwania w przekonaniu, że postępowanie wznowieniowe jest już w toku lub zostanie wszczęte przez organ na podstawie powyższych wniosków. Nie sposób bowiem przyjąć, że skarżący mieli podstawy by oczekiwać wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy zostali poinformowani, że takie postępowanie nie zostało wszczęte przez właściwy organ.

Poza tym okoliczności te, wskazywane przez skarżących w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania, nie mogą stanowić argumentów usprawiedliwiających uchybienie temu terminowi. Nie można im bowiem przypisać charakteru tzw. trudnej do przezwyciężenia przeszkody, na którą powołują się skarżący w toku postępowania, a która – ich zdaniem - ustała z dniem ogłoszenia wyroku WSA

II SAB/SA 29/12 w Szczecinie w dniu 4 lipca 2012 r.

W świetle powyższego, jak słusznie zauważył organ II instancji, nie można też traktować orzeczenia Sądu z dnia 4 lipca 2012 r. jako momentu ustąpienia przeszkody uniemożliwiającej złożenie skarżącym wniosku o wznowienie postępowania w ustawowym terminie.

Prawidłowo też organy obu instancji oceniły, że argument nieznajomości prawa, czy też zarzut strony o braku stosownych pouczeń o procedurze

i ewentualnych uprawnieniach skarżących odnośnie możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiających wniesienie podania o wznowienie postępowania po terminie,

tj. po upływie trzech lat od momentu dowiedzenia się o decyzji Nr [...]. Podkreślić należy, że w tym czasie skarżący skorzystali z możliwości wzruszenia powyższej decyzji w trybie nieważnościowym i nie było przeszkód prawnych do złożenia odrębnego wniosku o wznowienie postępowania. Natomiast organ administracji nie ma obowiązku monitorowania działań strony w zakresie skorzystania z przysługujących im praw i procedur.

Ponadto, w wyniku analizy akt, w szczególności wzajemnej korespondencji strony i organu, Sąd doszedł do wniosku, że niczym nieuprawnione i niepoparte jest stwierdzenie skarżących, że nie mieli wiedzy o możliwości, czy nawet konieczności złożenia formalnego żądania wznowienia postępowania w sprawie, w której nie brali udziału, zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę.

Reasumując, Sąd podziela stanowisko organów, że brak było przesłanek do przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...] o pozwoleniu na budowę,.

Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili, że mimo dochowania należytej staranności, nie mogli dokonać czynności wniesienia podania

o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...] w ustawowym terminie, z uwagi na zaistnienie trudnych do przezwyciężenia przeszkód.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.