Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 134/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: Art. 3  par. 2, art. 149  par. 1, par. 1a, par. 2, art. 154  par. 6, art. 161  par. 1  pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 12 par. 1, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 stycznia 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2.136 zł (słownie: dwa tysiące sto trzydzieści sześć złotych), IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 10 stycznia 2018 r. I. K. (zwana dalej skarżącą) złożyła w Urzędzie Wojewódzkim wniosek o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. W uzasadnieniu wniosku podała, że od września 2012 r. mieszka w Polsce, gdzie przyjechała w celu odbycia studiów i po ich ukończeniu podjęła pracę. Do wniosku dołączyła komplet dokumentów, w tym umowę o pracę zawartą w dniu 27 września 2016 r. w Polsce na czas nieokreślony.

Pismem z dnia 29 maja 2018 r. (wysłanym 19 czerwca 2018 r.) Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego wezwał I. K. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez przedłożenie w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania, "oryginału wypełnionego przez pracodawcę (wraz z podpisem oraz pieczątką osoby upoważnionej) załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę".

W dniu 4 lipca 2018 r. I. K. dostarczyła żądane dokumenty wraz z umową o pracę z dnia 7 czerwca 2018 r. zawartą z kolejnym pracodawcą na czas określony. Jednoczenie złożyła podanie z prośbą o przyspieszenie wydania decyzji ze względu na planowaną podróż służbową i zaznaczyła, że postępowanie w jej sprawie trwa już 7 miesięcy.

Pismem z dnia 10 lipca 2018 r. nr [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się do Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K Wydział Zamiejscowy w K, Komendanta Wojewódzkiego Policji w K oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o informację, czy wjazd i pobyt I. K. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu 23 lipca 2018 r. I. K. złożyła ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., celem niezwłocznego załatwienia jej sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kontynuowania pracy złożony w dniu 10 stycznia 2018 r. został złożony wraz ze wszystkimi załącznikami i nie zawierał braków, jednak do chwili obecnej nie wydano decyzji, choć od wszczęcia postępowania minęło ponad 6 miesięcy. Dopiero pismem z dnia 10 lipca 2018 r. skarżąca została poinformowana przez organ, że dnia 10 stycznia 2018 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, informując jednocześnie że wydanie decyzji nastąpi nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. do dnia 4 września 2018 r. Skarżąca podniosła, że taki stan rzeczy komplikuje jej życie prywatne i zawodowe, gdyż od kilku miesięcy nie ma możliwości wyjazdu za granicę. Ponadto postępowanie prowadzone jest przewlekle z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania, które wynikają z art. 12 § 1 k.p.a., a także z naruszeniem zasady załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki wynikającej z art. 35 § 1 k.p.a.

W dniu 30 lipca 2018 r. Wojewoda przesłał kopie akt sprawy o udzielenie I. K. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z ponagleniem wniesionym w dniu 23 lipca 2018 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. nr [...] Wojewoda wezwał skarżącą o przedłożenie w terminie 14 dni przedłużenia umowy o pracę (do akt sprawy dołączono bowiem umowę zawartą na czas określony do 30 września 2018 r.).

W dniu 20 sierpnia 2018 r. I. K. złożyła w Urzędzie Wojewódzkim umowę o pracę, którą zawarła w tym dniu z A S.A. oddział w K na czas nieokreślony.

W dniu 17 sierpnia 2018 r. I. K. złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiocie udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zdaniem skarżącej Wojewoda dopuścił się naruszenia:

1. art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a., poprzez wyznaczenie terminu załatwienia sprawy na 4 września 2018 r. (9 miesięcy od daty złożenia wniosku) bez jakiegokolwiek innego uzasadnienia niż konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, przy czym nie poinformowano skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia art. 36 § 1 i 2 k.p.a.

2. art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i przyczynach zwłoki, co uniemożliwia jej również wzięcie aktywnego udziału w postępowaniu i przyczynienie się do szybszego załatwienia sprawy.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o:

a) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni,

b) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

c) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł,

d) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożyła w Urzędzie Wojewódzkim w dniu 10 stycznia 2018 r. Zdaniem skarżącej, do wniosku zostały dołączone wszystkie niezbędne do wydania decyzji dokumenty, co zostało potwierdzone przez przyjmującego wniosek urzędnika. Pomimo tego dopiero na dzień 8 marca 2018 r. została wezwana do urzędu celem złożenia odcisków papilarnych. Następnie pismem z dnia 29 maja 2018 r. (wysłanym w dniu 19 czerwca 2018 r.) została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie oryginału wypełnionego przez pracodawcę załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Dokument ten skarżąca doniosła 4 lipca 2018 r. W międzyczasie skarżąca zmieniła pracodawcę i w związku z tym załączyła nową umowę o pracę i załącznik nr 1 wypełniony przez nowego pracodawcę, przy czym jednocześnie wniosła o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Skarżąca wskazała, że po upływie ponad pół roku pismem z dnia 10 lipca 2018 r. została poinformowana, że dnia 10 stycznia 2018 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę i jednocześnie organ poinformował, że wydanie w tej sprawie decyzji nastąpi nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, tj. do dnia 4 września 2018 r. Jako jedyny powód wyznaczenia tak odległego terminu rozpatrzenia sprawy wskazano konieczność wystąpienia o informacje do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsula lub innych organów. Skarżąca stwierdziła, że do dnia wniesienia skargi, tj. 17 sierpnia 2018 r., nie otrzymała decyzji, choć od wszczęcia postępowania minęło ponad 7 miesięcy, a dotychczasowy tytuł pobytowy wygasł 2 lutego 2018 r. Skarżąca podniosła, że taki stan rzeczy poważnie komplikuje jej życie prywatne i zawodowe, gdyż od kilku miesięcy nie ma możliwości wyjazdu za granicę, choćby w celu odwiedzenia rodziny czy też w celach służbowych. W ocenie skarżącej, postępowanie jest prowadzone przewlekle z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania. Charakter sprawy nie jest bowiem skomplikowany, a jedyną przyczyną, dla której organ nie mógł wydać decyzji jest konieczność zajęcia stanowiska przez uprawnione do tego organy. Skarżąca stwierdziła, że podejmowane przez organ działania nie charakteryzują się koncentracją i są podejmowane w odległych od siebie terminach. Zdaniem skarżącej poinformowanie jej po ponad 6 miesiącach od złożenia wniosku o terminie załatwienia sprawy jest ze strony organu ewidentnym naruszeniem prawa, a wskazanie jako przyczyny wyznaczenia odległego terminu jedynie konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego sprawia, że naruszenie to należy ocenić jako rażące. Uzasadniając wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej skarżąca wyjaśniła, że jej poprzednie zezwolenie na pobyt było ważne do 2 lutego 2018 r. Jeśli zatem przyjąć, że mimo, iż jej sprawa nie ma skomplikowanego charakteru, ale z uwagi na konieczność uzyskania stanowisk organów nie mogła zakończyć się w ciągu miesiąca, to bezczynność organu po 10 marca 2018 r., tj. po dwóch miesiącach od wszczęcia postępowania, równoznaczna jest z ograniczeniem swobody podróżowania poza granice Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca stwierdziła, że została pozbawiona możliwości uczestniczenia w uroczystościach rodzinnych, nie miała możliwości wyjazdu na urlop zagraniczny, jak również jej pracodawca został zmuszony do przełożenia zagranicznej delegacji. Skarżąca mocno przeżywa fakt, że nie ma możliwości odwiedzenia swojej rodziny na Ukrainie oraz martwi się, że czy pracodawca będzie chciał ją dalej zatrudniać z powodu braku pozwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wszystkie te okoliczności sprawiły, że skarżąca przeżywa dodatkowy stres i frustrację, które wynikają wyłącznie z opieszałości Wojewody.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że złożony przez skarżącą w dniu 10 stycznia 2018 r. wiosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nie był kompletny. W związku z tym skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, który został uzupełniony w dniu 4 lipca 2018 r. Wcześniej skarżąca była wzywana do złożenia odcisków linii papilarnych. Organ wskazał na dużą liczbę spraw jakie przypadają na jednego pracownika oraz ich skomplikowany charakter. Zdaniem Wojewody, opóźnienie w przystąpieniu do oceny, czy wniosek skarżącej spełniał wymogi formalne, nie stanowi kwalifikowanego naruszenia prawa. Pomimo bowiem podejmowania przez organ działań organizacyjnych ukierunkowanych na zapewnienie najlepszej organizacji pracy pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, znajduje się on obecnie w bardzo trudnej sytuacji, spowodowanej skalą napływu wniosków o udzielenie cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy. Opóźnieniu temu nie można, w ocenie organu, przypisać znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewoda podniósł również, że po uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych wniosku, podejmował wymagane przez przepisy prawa czynności, których realizacja wpływa znacząco na czas trwania postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pismem z dnia 10 lipca 2018 r. organ wystąpił na podstawie art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej oraz Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z ustalonymi zasadami współpracy z wyżej wymienionymi instytucjami zapytania do KKOSG oraz do KWP zostały skierowane za pośrednictwem platformy ePUAP i zostały odebrane w dniu 10 lipca 2018 r., natomiast zapytania do ABW w formie papierowej zostały odebrane w dniu 11 lipca 2018 r. Organ podkreślił, że skarżąca została powiadomiona o tych czynnościach. Została także powiadomiona o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w terminie do dnia 4 września 2018 r. Wojewoda stwierdził, że mając na względzie 30-dniowy termin, jaki wymienione wyżej Służby opiniujące mają na ewentualne przekazanie informacji organowi, rozstrzygniecie sprawy w okresie tym nie mogło nastąpić. W okresie oczekiwania na stanowisko służb organ nie zaprzestał jednak prowadzenia czynności i pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. skarżąca została wezwana do dostarczenia przedłużenia umowy o pracę. Za niezasadne organ uznał żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Zdaniem organu, opóźnienie w niniejszej sprawie nie nosi bowiem znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia, jak również nie jest pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej odnośnie pozbawienia jej możliwości uczestniczenia w uroczystościach rodzinnych z uwagi na brak możliwości odwiedzenia rodziny na Ukrainie Wojewoda wskazał, że w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego może ona opuścić terytorium RP. Ponadto, obywatele Ukrainy posiadający paszport biometryczny, z mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) 2017/850 z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Ukraina), które weszło w życie w dniu 11 czerwca 2018 r., zwolnieni zostali z obowiązku posiadania wizy. Zdaniem organu, nie są też zasadne obawy skarżącej dotyczące zatrudnienia, uzasadnione zatrudnieniem na okres próbny. Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy o pracę, którą skarżąca zawarła w dniu 20 sierpnia 2018 r. z A S.A. wynika bowiem, że umowa ta została zawarta na czas nieokreślony.

W dniu 20 sierpnia 2018 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...] zezwalającą I. K. na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 20 sierpnia 2018 r. do 19 sierpnia 2021 r. Równocześnie organ wskazał, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie § 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Bezczynność organu zachodzi zatem wówczas, gdy ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a obowiązku tego organ nie wypełnia w nakazanym terminie. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario, nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Oznacza to, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania przez organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.

W ocenie Sądu złożona w rozpoznawanej sprawie skarga na przewlekłość postępowania organu jest uzasadniona. Z uwagi jednak na fakt, że w dniu 20 sierpnia 2018 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...], którą zezwolił skarżącej na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 20 sierpnia 2018 r. do 19 sierpnia 2021 r., Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 stycznia 2018 r. – jak w pkt I wyroku.

Wydanie decyzji przez organ administracyjny nie zwalnia jednak Sądu od dokonania oceny, czy organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, Wojewoda dopuścił się przewlekłości postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawiają poniższe argumenty:

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., który stanowi:

"Art. 35. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania."

Ponadto zgodnie z art. 36 k.p.a.:

"Art. 36. § 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu."

Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP skarżąca złożyła w dniu 10 stycznia 2018 r. (k. 6 akt adm.). Oznacza to, że maksymalny, wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., termin do rozpoznania wniosku upływał 10 marca 2018 r. Natomiast organ dopiero w dniu 8 marca 2018 r. dokonał pierwszych czynności w sprawie, tj. pobrano od skarżącej odciski linii papilarnych (k. 2 akt adm.), przy czym nie zaznaczono, że odbywało się to po raz pierwszy w stosunku do skarżącej, która na terenie Polski przebywa legalnie od 2012 r.

Po kolejnych dwóch miesiącach, tj. pismem z dnia 29 maja 2018 r., wysłanym dopiero 19 czerwca 2018 r., organ wezwał skarżącą o uzupełnienie braków wniosku poprzez przedłożenie oryginału wypełnionego przez pracodawcę (wraz z podpisem oraz pieczątką osoby upoważnionej) załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (k. 48 akt adm.). Następnie pismem z dnia 10 lipca 2018 r. – po pół roku od złożenia wniosku - organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu w dniu 10 stycznia 2018 r. postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W piśmie tym organ poinformował również skarżącą, że decyzja zostanie wydana do dnia 4 września 2018 r. (k. 59 akt adm.). W dniu 10 lipca 2018 r., a więc po pół roku od złożenia wniosku, organ zwrócił się także do Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K Wydział Zamiejscowy w K, Komendanta Wojewódzkiego Policji w K oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o informację, czy wjazd i pobyt skarżącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (k. 60 akt adm.). W dniu 20 sierpnia 2018 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...], którą zezwolił skarżącej na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z powyższego wynika zatem, że istotne czynności w sprawie organ podjął po pół roku od złożenia wniosku przez skarżącą i decyzja została wydana po ponad siedmiu miesiącach od dnia złożenia przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP, ale po upływie 1 miesiąca od chwili podjęcia przez ten organ "istotnych" czynności w sprawie. Oznacza to, że w sytuacji niezwłocznego podjęcia przez organ czynności – wniosek skarżącej mógł być rozpoznany w ciągu 1 miesiąca od jego złożenia, a najpóźniej w ciągu 2 miesięcy, a więc zgodnie z przepisami kodeksu postepowania administracyjnego.

W ocenie Sądu, Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących kwestie terminów w jakich powinny być rozpoznawane wnioski stron. Nie tylko bowiem nie rozpoznał wniosku skarżącej w ustawowym terminie, to jeszcze pierwsze czynności w sprawie podjął dopiero po prawie dwóch miesiącach od złożenia wniosku, tj. 8 marca 2018 r. Poza tym dopiero w dniu 29 maja 2018 r. (a więc po upływie ponad czterech miesięcy od złożenia przez skarżącą wniosku) organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku, przy czym zauważyć należy, że wezwanie zostało wysłane dopiero 19 czerwca 2018 r., a więc po kolejnych trzech tygodniach. Przez cały ten okres organ nie poinformował skarżącej o terminie załatwienia jej sprawy, powodach opóźnienia ani nie pouczył jej o możliwości wniesienia ponaglenia. Dopiero w dniu 10 lipca 2018 r. (sześć miesięcy po złożeniu przez skarżącą wniosku) organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu w dniu 10 stycznia 2018 r. postępowania w sprawie jej wniosku oraz wyznaczył termin wydania decyzji – do 4 września 2018 r. Również w dniu 10 lipca 2018 r. organ zwrócił się do Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w K Wydział Zamiejscowy w K, Komendanta Wojewódzkiego Policji w K oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o informację na temat skarżącej. Takie prowadzenie sprawy przez okres siedmiu miesięcy jednoznacznie wskazuje na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy postępowanie to jest prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1680/14 oraz J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt II wyroku.

Oceny Sądu nie zmieniły argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, tj. trudności organizacyjne i braki kadrowe spowodowane wpływem dużej ilości spraw dotyczących legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców. Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki.

Sąd uznał za uzasadnione żądanie skarżącej przyznania jej od organu sumy pieniężnej, albowiem przyjął, że przewlekłe prowadzenie postepowania miało miejsce przez okres ponad siedmiu miesięcy, w czasie których funkcjonowanie skarżącej było utrudnione (m.in. brak możliwości wyjazdu służbowego do Francji). Sad zauważa, że skarżąca domagając się przyznania konkretnej sumy pieniężnej – kwoty 10.000 zł nie uzasadniła jej wysokości w sposób mogący być zweryfikowanym. Z tego względu Sąd samodzielnie określił wysokość niewątpliwie należnej skarżącej kwoty. Mając na względzie treść art. 149 § 2 zd. drugie p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz wysokość przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. wynoszące 4.271,51 zł (Monitor Polski z 2018 r., poz. 187) Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 2.136 zł jako połowę tego jednomiesięcznego wynagrodzenia. Taką kwotę – w dolnej granicy - Sąd przyjął dlatego, że z jednej strony miał na względzie uzasadnione żądanie skarżącej, a z drugiej strony niewątpliwie trudną sytuację organu, który zobowiązany jest do załatwienia dużej ilości tego rodzaju spraw spowodowanych napływem do polski cudzoziemców. Na podstawie powołanych wyżej przepisów Sąd orzekł więc - jak w pkt III wyroku.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. – jak w pkt IV wyroku. Na koszty te składa się wpis sądowy (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).