Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 534/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Joanna Hołda, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz D. W. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830), po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wartości celnej towaru (25.679 zł) i ustalił ją w kwocie 24.725 zł, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podniósł, że w dniu [...] marca 2003 r. zgłoszono Urzędzie Celnym do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu ma polskim obszarze celnym używany samochód Renault Kangoo 1,9 D, wyprodukowany w 2000 r., z silnikiem o pojemności 1870 m3 i zadeklarowano przedmiotowy towar do kodu PCN 8704 21 99 9.

Organ I instancji zakwestionował klasyfikację taryfową importowanego towaru oraz zadeklarowaną wartość celną, a w zaskarżonej decyzji zaklasyfikował importowany pojazd do kodu PCN 8703 33 90 1 i ustalił jego wartość celną w kwocie 25.679 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję, w której podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w zakresie przyczyn zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru. O zakwestionowaniu wiarygodności faktury przedstawionej przez importera zadecydowała przede wszystkim rażąco niska cena (3.049 EUR) sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej ceny, co potwierdzają notowania średnich cen sprzedaży pojazdów o tych samych parametrach technicznych, wyprodukowanych w 2000 r. na Europejskim Obszarze Gospodarczym, zawarte w katalogu Eurotax Schwacke Liste – str. 277 (6.100 EUR).

Kierując się wskazanymi zalecanymi przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), zawartymi w Studium 1.1., a opublikowanymi w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908) organ odwoławczy wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie nie było możliwe ustalenie wartości celnej towaru na podstawie przepisów art. 23 – 28 kodeksu celnego, co uzasadniało ustalenie tej wartości w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego.

Organ odwoławczy skorygował jednak wartość bazową, służącą do wyliczenia wartości celnej i przyjął ją na kwotę 31.100 zł, wynikającą z notowań zawartych w katalogu "Eurotax" – Informator rynkowy – samochody osobowe, terenowe, dostawcze (Nr 2/2003, str. 366), a następnie wyliczył wartość celną uwzględniając wartość po odliczeniu podatku VAT i akcyzowego na kwotę 24.725,32 zł.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że "organ celny I instancji miał prawo odmówienia wiarygodności podanej na fakturze cenie transakcyjnej, zwłaszcza, gdy wyliczona w dalszym postępowaniu cena odbiegała o ok. 93 % ceny w niej zawartej".

Zgodnie z art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, zaś o zakwalifikowaniu towaru do określonego kodu Taryfy celnej decydują cechy, charakteryzujące go w sposób najbardziej szczegółowy.

Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

Dodatkowo w celu zapewnienia właściwej interpretacji Taryfy celnej publikowane są "Wyjaśnienia do Taryfy celnej". Zawarty tam komentarz do poszczególnych pozycji Taryfy celnej służy jednolitej klasyfikacji wyrobów według jej nomenklatury towarowej.

W Taryfie celnej pojazdy samochodowe objęte są działem 87 od pozycji 8701 do 8705, do których klasyfikowane są następujące rodzaje pojazdów:

- 8701 – ciągniki (w tym ciągniki drogowe, rolnicze),

- 8702 – pojazdy do przewozu dziesięciu lub więcej osób razem z kierowcą, np. autobusy,

- 8703 – pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi),

- 8704 – pojazdy do transportu towarowego,

- 8705 – pojazdy samochodowe specjalnego przeznaczenia.

O wyborze właściwej pozycji decyduje zatem główna funkcja pojazdu, pełnienie której wynika m.in. z jego budowy i wyposażenia.

Niesporne jest, iż przedmiotem importu w niniejszej sprawie był samochód marki Renault Kangoo 1,9 D, wyprodukowany w 2000 r. Spór dotyczy natomiast klasyfikacji towaru do właściwego kodu PCN Taryfy celnej. Organy celne stoją na stanowisku, iż towar ten należy sklasyfikować do kodu PCN 8703 32 90 1 Taryfy celnej.

Do pozycji 8703 Taryfy celnej klasyfikuje się bowiem samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte poz. 8702) włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Powyższe znajduje również potwierdzenie w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej". W tomie IV, na stronie 1980 znajduje się zapis, iż pozycja 8703 obejmuje również samochody osobowo – towarowe. W rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo –towarowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów (jak w niniejszej sprawie).

Reguła 3a Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej nakazuje klasyfikowanie towaru do pozycji, określającej ten towar w sposób najbardziej szczegółowy, w przypadku gdy pozornie może być on klasyfikowany do dwu lub więcej pozycji Taryfy celnej. Błąd w rozumowania strony polega na wyciąganiu wniosków taryfikacyjnych w oparciu jedynie o zapisy w dokumentach handlowych, technicznych i legalizacyjnych pojazdu oraz oznaczenie symboli zakodowanych przez producenta w numerze VIN. Dla klasyfikacji taryfowej najistotniejsze znaczenie ma rzeczywisty charakter importowanego towaru, który w kontekście przepisów regulujących obrót towarowy z zagranicą nie zawsze pokrywa się z jego charakterystyką zawartą we wspomnianych dokumentach, których treść nie wiąże organów celnych.

Różnica między przeznaczeniem samochodów kwalifikowanych do pozycji taryfy celnej 8703 i 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służą do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Zasadniczo podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodem kwalifikowanym do pozycji 8703 można przewozić również towary.

W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej importowanego towaru stwierdzono używany samochód marki Renault Kangoo 1.9 D, który posiadał przeszklone nadwozie – szyby w drzwiach bocznych odsuwanych, tylnych otwieranych, za drzwiami bocznymi oraz z lewej strony nadwozia za siedzeniem kierowcy i pasażera. Pojazd posiadał składane siedzenia tylne wraz z pasami bezpieczeństwa oraz ruchomą przegrodę oddzielającą część pasażerską od ładunkowej. Stan ten potwierdzają zdjęcia oraz protokół oględzin z dnia 13 maja 2003 r. załączone do akt sprawy. Ponadto wbrew twierdzeniom strony, za siedzeniami kierowcy i pasażera znajdowały się kotwiczenia składanego siedzenia tylnego w płycie ładunkowej. Konstrukcja umożliwiała złożenie siedzenia tylnego i przedłużenie części ładunkowej.

Strona w odwołaniu na potwierdzenie, że importowany pojazd jest samochodem ciężarowym powołuje się m.in. na oryginalny dowód rejestracyjny, fakturę zakupu, świadectwo homologacji, zaświadczenie nr 17/04/03/03 wydane przez spółkę "Renault Polska", ocenę techniczną Biura Usług Technicznych z siedzibą w L. z dnia [...] lutego 2003 r. oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 27 lutego 2003 r.

Dodać należ również, iż nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej (wydawanie homologacji, dopuszczanie do ruchu drogowego, sporządzanie opinii technicznych itp.), wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej Taryfy celnej.

Dla potrzeb celnych podstawą prawną wydawanych w tym zakresie decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji taryfikacji taryfowej wiążące są postanowienia dotyczące nomenklatury towarowej Taryfy celnej nawet wówczas, gdyby towary traktowane były odmiennie w innych przepisach, publikacjach czy opiniach rzeczoznawców.

Znajdujący się w opinii rzeczoznawcy zapis, iż przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym ( w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym) może być traktowany jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, a nie w odniesieniu do konstrukcji pojazdu, która jest typowa dla samochodów osobowo – towarowych.

Przy klasyfikacji taryfowej pojazdu samochodowego brane jest również pod uwagę jego oznaczenie w zagranicznych dokumentach identyfikacyjnych, jednakże to kryterium nie może stanowić wyłącznej podstawy dowodowej. Dla klasyfikacji taryfowej istotne znaczenie ma stan faktyczny towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej D. W. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 120, art. 121 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 7, art. 29 i art. 85 § 1 kodeksu celnego oraz błędną interpretację Taryfy celnej, która doprowadziła do zastosowania wadliwego kodu PCN i zawyżenia wartości celnej importowanego towaru.

Po rozpoznaniu przedmiotowej skargi, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt: I SA/Lu 362/03 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na ustaleniach faktycznych organów celnych, jednakże uznał, iż dokonały one błędnej klasyfikacji towaru, skoro główną funkcją samochodu był przywóz towarów. Przebudowa samochodu została dokonana fabrycznie, a wobec tego samochód należało zaklasyfikować do kodu PCN 8704 322 991 jako pojazd samochodowy do transportu towarowego. Sąd podzielił stanowisko organów co do przyczyn nieuwzględnienia przy ustalaniu wartości celnej towaru – wartości transakcyjnej jak też odnośnie sposobu ustalenia wartości celnej samochodów używanych metodą "ostatniej szansy".

Brak zbadania jednak cen rynkowych dla tego rodzaju pojazdów na terenie Francji, nie pozwalał na zastosowanie zastępczej metody ustalania wartości celnej tylko w oparciu o powołany w zaskarżonej decyzji katalog.

Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, Naruszenie prawa materialnego wskazał w art. 23 § 7, 29 i 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.), przepisów załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.) – Tom II, Sekcja XVII, Dział 87, poz. 8704 32 90 1 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poz. 8704 22 99 1 polegające na przyjęciu, że przedmiotowy samochód jest pojazdem do transportu towarowego z pominięciem stanu towaru i jego wartości celnej z dnia zgłoszenia. Nadto, że organy nie wykazały podstaw do kwestionowania ceny transakcyjnej i w efekcie nieprawidłowo ustaliły wartość pojazdu. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy zaś przepisów art. 189, 187, 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego z pominięciem wniosku strony o naliczenie wartości rynkowej pojazdu przyjętej przez organ i części dowodów, w tym protokołu oględzin pojazdu i dokumentacji fotograficznej, oceny technicznej.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r., sygn. akt: GSK 567/04, uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądził od D. W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej koszty postępowania.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż przedmiotem importu jest samochód marki Renault Kangoo 1,9D wyprodukowany w 2000 r.

Podkreślił jednak, że stan faktyczny w niniejszej sprawie wymaga dodatkowej oceny. Dowody, na których oparto klasyfikację towaru nie były wystarczające do przyjęcia, iż samochód jest pojazdem do transportu towarowego. Sąd dokonując oceny oparł się na dowodach dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego i złożonych w toku postępowania, a które nasuwają poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Chodzi przede wszystkim o francuski dowód rejestracyjny i francuski certyfikat homologacji. Zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu 28 marca 2003 r., zaś ważność dowodu rejestracyjnego obejmowała datę do dnia 19 marca 2003 r. Oznacza to, że w dacie zgłoszenia celnego dokument ten utracił ważność. Świadectwo homologacji nie posiada zaś daty jego wydania, a nadto czy dotyczy spornego samochodu. Ocena zaś techniczna z dnia [...] lutego 2003 r. obejmuje uwagi rzeczoznawcy w zakresie podwyższenia wartości samochodu o 4% w związku z tym, że jest to równocześnie samochód o 5 miejscach do przewozu osób. Pominięto pozostały materiał dowodowy, a w szczególności dokumentację fotograficzną i protokół oględzin pojazdu. Przyjęcie zatem przez Sąd, że zasadniczą funkcją jest transport ładunków bez ustaleń i oceny powyższych dowodów jest przedwczesne.

Podobnie zakwestionowana przez Sąd ocena przyjętej wartości celnej pojazdu. Sąd nakazał zbadanie cen rynkowych dla tego typu pojazdów na terenie Francji. Podczas gdy organy przyjęły wartość celną na podstawie oceny technicznej z dnia 28 lutego 2003 r. złożonej przez stronę wraz ze zgłoszeniem celnym. Ocena ta przedstawia wartość rynkową dla tego typu pojazdu uwzględnioną na wniosek strony zawarty w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Oznacza to, że w skardze strona wyszła poza zakres swojego odwołania. Należało wobec tego ocenić, czy zarzut ten podlegał uwzględnieniu w ramach kognicji ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w zakresie tam wskazanym w związku z treścią art. 21, 51 i 59.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1270), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w dniu [...] marca 2003 r. w Urzędzie Celnym zgłoszono do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód Renault Kangoo 1,9 D wyprodukowany w 2000 r. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła: francuski dowód rejestracyjny, fakturę zakupu z dnia [...] lutego 2003 r., ocenę techniczną uprawnionego rzeczoznawcy, francuski certyfikat homologacji oraz zaświadczenie wydane przez Renault Polska – Sp. z o.o.

We wszystkich wyżej wymienionych dokumentach stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym.

Natomiast organy celne, zakwestionowały zgłoszenie celne uznając je za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji i wartości celnej towaru, argumentując, iż dniu [...] lutego 2003 r. podczas rewizji celnej stwierdziły, iż sprowadzony pojazd ma cechy samochodu osobowego. Fakt ten, ich zdaniem, potwierdziły szczegółowe oględziny pojazdu dokonane w dniu [...] maja 2003 r., z których sporządzono dokumentację fotograficzną. W toku oględzin stwierdzono używany samochód marki Renault Kangoo 1.9 D, który posiadał przeszklone nadwozie – szyby w drzwiach bocznych odsuwanych, tylnych otwieranych, za drzwiami bocznymi oraz z lewej strony nadwozia za siedzeniem kierowcy i pasażera. Pojazd posiadał składane siedzenia tylne wraz z pasami bezpieczeństwa oraz ruchomą przegrodę oddzielającą część pasażerską od ładunkowej.

Wyniki tych oględzin zaważyły na wydaniu przez Dyrektora Izby Celnej zaskarżonej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej taryfikacji towaru i określeniu kodu towaru jako 870332901 (pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo – towarowymi).

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe również w części dotyczącej wartości celnej towaru, podzielając stanowisko organu I instancji, iż zadeklarowana przez importera wartość celna rażąco odbiega od wartości ustalonej w ocenie technicznej uprawnionego rzeczoznawcy z dnia [...] lutego 2003 r. oraz w katalogu Eurotax Schwacke Liste. Z uwagi na wniosek strony zawarty w odwołaniu od tejże decyzji, Dyrektor Izby Celnej przyjął jednak za wartość celną towaru wartość samochodu osobowego (niższą) określoną we wcześniej wymienionej ocenie technicznej.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym ze skargi D. W., Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylając decyzje organów obu instancji, w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r. stwierdził, iż z materiału dowodowego zebranego przez organy celne w niniejszej sprawie oraz z załączonych dokumentów oraz stanu pojazdu z chwili zgłoszenia celnego wynika, iż samochód Renault Kangoo 1,9D jest samochodem ciężarowym, który klasyfikowany jest pod pozycją taryfy celnej 870421991.

Ponadto Sąd uznał, iż organy celne nie wykazały w sposób prawem przewidziany niewiarygodności wartości transakcyjnej pojazdu deklarowanej przez skarżącego, a co za tym idzie, nie mogły dokonać ustalenia wartości celnej, jak to uczyniły w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2004 r., sygn. akt: GSK 567/04.

Rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd I instancji była oceną przedwczesną, a to między innymi z racji braku odniesienia się do wiarygodności dokumentów – francuskiego dowodu rejestracyjnego i francuskiego certyfikatu homologacji.

Ponadto, odnosząc się do kwestii zakwestionowania przez Sąd oceny przyjętej wartości celnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w skardze strona wyszła poza zakres swojego odwołania i dlatego sąd powinien był ocenić, czy zarzut ten podlegał uwzględnieniu w ramach kognicji ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zakresie tam wskazanym.

Mając na uwadze wyżej wymieniony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, doszedł do przekonania, że decyzja Dyrektora Izby Celnej winna być uchylona z dwóch zasadniczych względów.

Po pierwsze, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ decyzyjny niezależnie od uwag na temat stanu pojazdu w chwili dokonania zgłoszenia celnego, powinien odnieść się do rangi oraz wiarygodności dokumentów załączonych przez stronę i dopiero mając na uwadze wszystkie te dowody przyjąć określony stan faktyczny.

Oceny takiej nie może dokonać za organ Sąd, bowiem w jego kompetencji leży badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, a nie samodzielna ocena materiału dowodowego.

Dokonując dodatkowej oceny materiału dowodowego, Dyrektor Izby Celnej uwzględni, które z załączonych dokumentów mają moc urzędową i nie podlegają w związku z tym swobodnej ocenie i zakwestionowaniu bez przeprowadzenia na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dowodu przeciwko prawdziwości zawartych w nim informacji.

Dopiero po ustaleniu, jakimi dokumentami urzędowymi dysponuje, organ oceni, biorąc pod uwagę stan samochodu w chwili sprowadzenia go na polski obszar celny, czy jest to samochód osobowy, czy ciężarowy. Nie można bowiem uznać, iż dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru wiążące są i wystarczające jedynie postanowienia dotyczące nomenklatury taryfowej Taryfy celnej, podczas gdy w sprawie istnieją również dokumenty urzędowe (jak np. świadectwo homologacji) potwierdzające określony stan faktyczny (wyrok NSA z 22 lipca 2004 r., sygn. akt: GSK 339/04).

Po drugie, należy powrócić ponownie do kwestii prawidłowego uzasadnienia zakwestionowania wartości transakcyjnej zadeklarowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym.

Wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej zawartym w zaskarżonej decyzji, skarżący w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2003 r. "zarzucił jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 23 § 1 i 7 Kodeksu celnego poprzez zakwestionowanie wartości celnej towaru bez wyczerpującego wykazania uzasadnionych przyczyn wymaganych cytowanym przepisem". Dopiero "z ostrożności wniósł o ustalenie wartości celnej na podstawie załączonej do zgłoszenia celnego oceny technicznej, tzn. przyjęcia za podstawę do ustalenia wartości celnej kwoty 31.100 zł – tj. wartości samochodu osobowego".

Dlatego też, niezależnie od faktu, iż sąd z urzędu bada zgodność z prawem całego postępowania administracyjnego w danej sprawie, nie będąc związany granicami skargi (134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), uzasadnione jest stwierdzenie, iż powyższy zarzut naruszenia art. 23 § 1 i 7 kodeksu celnego jako podniesiony i w skardze, i w odwołaniu D. W., podlega uwzględnieniu w ramach kognicji sądu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy celne w niniejszej sprawie, nie wykazały w sposób prawem przewidziany przyczyn zakwestionowania wiarygodności i dokładności zgłoszenia celnego w części dotyczącej wartości towaru.

Przepis art. 23 § 1 Kodeksu celnego ustanawia zasadę, według której wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna. Zasada ta podlega ograniczeniu w przepisach art. 23 § 2 i 7 Kodeksu celnego. Przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego wyklucza możliwość uznania wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących określeniu wartości celnej, dołączonych do zgłoszenia celnego, lub gdy nie zostaną one przez zgłaszającego w ogóle dołączone. Łącznie muszą zatem wystąpić dwie przesłanki, aby można było zakwestionować przedstawioną wartość transakcyjną towaru. Musi wystąpić brak wiarygodności dokumentów (lub brak samych dokumentów) oraz wykazanie przez organ przyczyn braku wiarygodności owych dokumentów. Czynności wykonywane przed zakwestionowaniem wartości celnej są więc postępowaniem szczególnym poprzedzającym samo postępowanie celne i muszą być zakończone dokumentem zawierającym rezultaty postępowania oraz uzasadnienie wyniku. W tym stanie faktycznym, jaki mamy w niniejszej sprawie, wykazanie zaniżenia ceny transakcyjnej może nastąpić jedynie przez porównanie ceny podanej przez skarżącego z innymi cenami transakcyjnymi, stosowanymi na rynku, z którego pochodzi kwestionowany towar (wyrok NSA z dnia 10 października 2000 r., sygn. akt: I SA/Wr 1918/99).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organy celne nie mogły kwestionować ceny transakcyjnej podanej przez skarżącego, nie wykazując za pomocą odpowiednich dokumentów, iż cena ta odbiega od cen za takiż samochód (Renault Kangoo 1,9D, rok prod. 2000) w tym samym czasie na rynku francuskim, skąd sprowadzono samochód.

Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1a) i c) oraz art. 190 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.