Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1402/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 2,  art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M. z dnia 17 października 2007 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez A. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w L. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

A. M. wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2007 r. wystąpiła do Wojewody [...] o rekompensatę za mienie pozostawione w L. przez swojego poprzednika prawnego (ojca) J. P.

Wojewoda [...] działając na podstawie art. 7 ust. 2 oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) oraz art. 104 § 1 KPA decyzją z dnia 4.10.2007 r. odmówił potwierdzenia posiadania przez A.M. powyższego prawa, podnosząc iż jednym z warunków, których spełnienie jest konieczne do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest wykazanie faktu zamieszkiwania właściciela pozostawionej nieruchomości w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. J. P. natomiast do dnia 1.09.1939 r. zamieszkiwał w miejscowości N., która nie znajduje się na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podkreślił, że przez poprzednika prawnego wnioskodawczyni nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 2 powyższej ustawy, a żeby uzyskać prawo do rekompensaty wszystkie wymienione w tym art. warunki muszą być spełnione łącznie.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. A. M. złożyła odwołanie do Ministra Skarbu Państwa kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Podniosła w nim, że jej ojciec J. P. w związku z wojną 1939 r., a zatem z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł w 1939 r. powrócić do L., został bowiem zmobilizowany jako oficer rezerwy. Do Polski powrócił w lipcu 1946 r., ale wtedy także nie mógł wrócić do L. Zdaniem odwołującej się gdyby nie wojna przebywałby z dziećmi od 1939 r. w L., a następnie zostałby repatriantem.

Po przeprowadzeniu analizy materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji, że J.P. współwłaściciel pozostawionej w L. nieruchomości nie spełnił wymogu zamieszkiwania w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ miejscowość N. położona jest na terytorium obecnej RP, w woj. [...] niedaleko R., dlatego też utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 r. zarzucając jej naruszenie art. 6 i art. 7 KPA poprzez dokonanie błędnej oceny prawnej okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez uznanie że J. P. nie zamieszkiwał w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie art. 75, 77 KPA poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich jej okoliczności przy uwzględnieniu wszelkich środków dowodowych wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W obszernym uzasadnieniu, skarżąca powołuje się na literaturę prawniczą dotyczącą stosowania przepisów prawa, ustalania stanu faktycznego, przytacza orzecznictwo sądowe dotyczące powyższych kwestii oraz podnosi, że Minister Skarbu Państwa błędnie przyjął iż J. P. nie spełniał warunku zamieszkiwania w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium RP, ponieważ jej ojciec był zameldowany w L., posiadał tam znaczny majątek, a jego pobyt w N. miał charakter czasowy związany z chorobą żony. Zdaniem skarżącej jego zamiarem było stałe zamieszkiwanie w L., spędzał tam też często wolne dni.

Skarżąca podnosi, że organ nie wziął pod uwagę zaświadczenia Komitetu Obywatelskiego Pomocy i Opieki nad Uchodźcami w Rumunii z dnia 20.07.1940 r., z którego wynika, że J. P. od 10.12.1939 r. do 20.07.1940 r. przebywał w Rumunii. Ponieważ: szlak do Rumunii wiódł przez ziemie byłego terytorium RP, skarżąca wywodzi z tego, że w dniu 1.09.1939 r. jej ojciec przebywał na byłym terytorium RP, przekraczając granicę w Z., które zostały zajęte przez armię czerwoną w dniu 17.09.1939 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem zarówno decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2008 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nie naruszają prawa.

Na wstępie podkreślić należy, że ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w art. 1 ust. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie tzw. układów republikańskich, w tym układu z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski. Przepisy tej ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 2).

Zgodnie natomiast z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:

1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1;

2) posiada obywatelstwo polskie.

Zaznaczyć trzeba, że wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy uwzględnienia wniosku złożonego przez A. M., było ustalenie i przyjęcie przez organy obu instancji, że J. P. poprzednik prawny skarżącej nie zamieszkiwał w dniu 1.09.1939 r. w L. tj. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Bezspornym jest, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty tj. zaświadczenie wystawione w dniu 1.09.2004 r. przez Archiwum Państwowe w L. oraz uchwały Sądu Okręgowego w L. z dnia 25 października 1937 r., że J. P. był jednym ze współwłaścicieli nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] oraz [...], jednak sam fakt posiadania nieruchomości na obszarze położonym poza obecnymi granicami RP nie przesądza o potwierdzeniu prawa do rekompensaty.

Koniecznym jest wykazanie faktu zamieszkiwania w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium RP, tj. takim które po II wojnie światowej Polska utraciła. Tymczasem z zaświadczenia Archiwum Państwowego w R. z dnia 8.07.2005 r. nr [...], znajdującego się w aktach niniejszej sprawy bezspornie wynika, że J. P. obywatel Polski w dniu 1.09.1939 r. zamieszkiwał w miejscowości N. niedaleko R. (pracując tam jako nauczyciel), która leży w obecnych granicach RP.

Fakt zamieszkiwania J. P. w tej miejscowości potwierdza również inny dokument "Poświadczenia obywatelstwa" wydany w dniu 5.01.1938 r. W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentu potwierdzającego stały meldunek J. P. w L., na który powołuje się skarżąca. Zatem zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że J. P. nie spełnił wymogu zamieszkiwania w dniu 1.09.1939 r. na byłym terytorium RP określonego w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. a tym samym jego następczyni prawna nie mogła nabyć prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę docenia patriotyczną postawę J.P. w czasie II wojny światowej, oraz rozumie trudną w ówczesnym czasie sytuację rodzinną skarżącej. Jednak zdaniem Sądu wolą ustawodawcy było przyznanie rekompensaty nie wszystkim obywatelom polskim posiadającym majątek na byłym terytorium RP, którzy zmuszeni byli go zostawić, ale wyłącznie tym, którzy spełnili łącznie warunki określone w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., której w żaden sposób nie można interpretować w sposób rozszerzający. Dlatego też zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 6, 7, 75, 77 KPA Sąd uznał za niezasadne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.