Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2455/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 768
law: Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych.
article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 932
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa - tekst jednolity.
article: art. 162 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia wpisu na listę członków izby inżynierów budownictwa oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r., Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M.N., utrzymała w mocy uchwałę Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie pkt 4 rozstrzygnięcia uchwały nr [...] Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wpisu M. N. na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z dniem 10 września 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 768). Przepis art. 5 tej ustawy zmienił przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r. poz. 932 i 1650). W art.5 ust. 2 zmienionej ustawy o samorządach zawodowych architektów, oraz inżynierów budownictwa wskazano, że izba inżynierów budownictwa zrzesza osoby, które:

1) posiadają uprawnienia budowlane w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2-4 ustawy - Prawo budowlane;

2) (uchylony)

3) posiadają uprawnienia budowlane w zakresie odpowiadającym zakresowi specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w zakresie określonym w art. 14 ust. 3 pkt 2-4 tej ustawy, lub specjalności, o których mowa w pkt 1, uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane;

4) są obywatelami państw członkowskich, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do wykonywania działalności w budownictwie, równoznacznej wykonywaniu samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 1 i 3 oraz posiadają odpowiednią decyzję o uznaniu kwalifikacji zawodowych.

W ocenie organu powyższe oznacza, że osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, nie spełniające kryteriów określonych w art. 5 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych utraciły prawo do członkostwa w samorządzie zawodowym inżynierów budownictwa. Osoby takie, dla pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie powinny uzyskać członkostwo w samorządzie zawodowym architektów. Z kolei ustawa o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych nie zawiera przepisów przejściowych i nie reguluje sytuacji prawnej dotychczasowych członków samorządu zawodowego inżynierów budownictwa. Powyższe oznacza, że przepisy znowelizowanej ustawy obowiązują od dnia 10 września 2014 r. i wywołują bezpośrednie skutki prawne na odbiorców tych norm prawnych. Tym samym osoby, które przestały spełniać warunki członkostwa w izbie inżynierów budownictwa, powinny zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa złożyć wniosek o skreślenie z listy członków izby inżynierów budownictwa. W stosunku zaś do osób, które wniosku o skreślenie z listy członków izby inżynierów budownictwa nie złożyły powinny zostać podjęte uchwały okręgowych rad skutkujące utratą członkostwa w samorządzie zawodowym inżynierów budownictwa. Nie ma bowiem prawnych możliwości dalszego członkostwa w samorządzie zawodowym osób, nie spełniających ustawowych kryteriów członkostwa określonych w art. 5 ust.2 ustawy. Zgodnie natomiast z art. 162 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W opinii organu bezprzedmiotowe jest członkostwo w izbie w sytuacji, gdy brak jest spełnienia kryteriów ustawowych członkostwa i wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Organ odnosząc się do zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu, uznał je za niezasadne i podkreślił, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży także w interesie społecznym, ponieważ z faktem członkostwa w izbie wiąże się możliwość wprowadzenia w błąd opinii publicznej co do prawnych możliwości wykonywania przez członka izby zawodu zaufania publicznego - samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. N., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie w całości powyższej uchwały Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r., oraz o uchylenie poprzedzającej ją uchwały Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2015 r.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

I. art. 2 Konstytucji RP poprzez:

a) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która nadała aktowi prawnemu wsteczną moc obowiązującą, godzącej w zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez zaskoczenie adresata nowymi, niekorzystnymi dla niego rozwiązaniami - obowiązkami, pozbawiającymi lub ograniczającymi jego uprawnienia;

b) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która rozciągnęła skutki na sytuacje sprzed nowelizacji ustawy, nadającej skarżącej uprawnienia co jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego;

c) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która narusza zasadę zachowania praw nabytych przez stronę;

II. art. 6 kpa, poprzez:

a) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która powoduje działania niezgodne z przepisami prawa i ich nadinterpretowanie;

b) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, w której automatycznie zastosowano przepisy nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.

III. art. 7 kpa, poprzez:

a) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały organu, który nieodpowiednio i dowolnie zastosował przepisy kpa;

IV. art. 107 §1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:

a) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która nie uwzględniała elementów wymaganych przez ustawę tj. nie zawierała podpisów wszystkich członków organu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji;

V. art. 162 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:

a) utrzymanie w mocy i nieuchylenie uchwały, która stwierdzała wygaśnięcie decyzji, którego nie nakazywał żaden przepis prawa;

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna gdyż zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem.

Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawą wpisu skarżącego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa było m.in. spełnienie przez niego kryterium określonego w art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42, ze zm.). Z dniem 10 sierpnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 768). Przepis art. 5 tej ustawy zmienił m.in. przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r., poz. 932).

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 5 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, izba inżynierów budownictwa zrzesza osoby, które:

1) posiadają uprawnienia budowlane w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2-4 ustawy - Prawo budowlane;

2) (uchylony);

3) posiadają uprawnienia budowlane w zakresie odpowiadającym zakresowi specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w zakresie określonym w art. 14 ust. 3 pkt 2-4 tej ustawy, lub specjalności, o których mowa w pkt 1, uzyskane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane;

4) są obywatelami państw członkowskich, którzy nabyli kwalifikacje zawodowe do wykonywania działalności w budownictwie, równoznacznej wykonywaniu samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiadające wymaganiom określonym w pkt 1 i 3 oraz posiadają odpowiednią decyzję o uznaniu kwalifikacji zawodowych.

W konsekwencji powyższego, osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, nie spełniające kryteriów określonych w art. 5 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych, utraciły prawo do członkostwa w samorządzie zawodowym inżynierów budownictwa. Osoby takie dla pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie powinny uzyskać członkostwo w samorządzie zawodowym architektów. Ponieważ ustawa o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych nie zawiera przepisów przejściowych i nie reguluje sytuacji prawnej dotychczasowych członków samorządu zawodowego inżynierów budownictwa, to przepisy znowelizowanej ustawy o samorządach zawodowych obowiązujące od 10 sierpnia 2014 r. wywołują bezpośrednie skutki prawne dla osób objętych tymi przepisami.

Oznacza to, że osoby, które przestały spełniać warunki członkostwa w izbie inżynierów budownictwa, zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1946), powinny złożyć wniosek o skreślenie z listy członków izby inżynierów budownictwa. W stosunku do osób, które wniosku o skreślenie z listy członków nie złożyły, Rada [...] OIIB podejmuje uchwały skutkujące utratą członkostwa w samorządzie zawodowym inżynierów budownictwa. Nie ma bowiem prawnych możliwości dalszego członkostwa w samorządzie zawodowym osób, które nie spełniają ustawowych kryteriów członkostwa, określonych w art. 5 ust. 2 ww. ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.

Ponieważ decyzja o przyjęciu w poczet członków izby jest rozstrzygnięciem indywidualnym podejmowanym w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowano art. 162 § 1 pkt 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

W niniejszej sprawie Rada [...] OIIB pismem z dnia [...] lipca 2014 r. poinformowała skarżącego o wejściu w życie nowych przepisów i obowiązku osób posiadających uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, uzyskanych po 1 stycznia 1995 r., przynależności do właściwej okręgowej izby architektów. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. przypomniano skarżącemu o niespełnianiu warunków członkostwa w izbie inżynierów budownictwa i w związku z tym, o obowiązku złożenia wniosku o skreślenie z listy członków izby. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że w przypadku braku reakcji z jego strony, Rada [...] OIIB podejmie uchwałę skutkująca utratą przez niego członkostwa w samorządzie zawodowym inżynierów budownictwa. Skarżący nie złożył wniosku o skreślenie z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W konsekwencji, uchwałą z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa zasadnie stwierdziła wygaśnięcie punktu czwartego uchwały z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wpisu skarżącego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Bezprzedmiotowe jest bowiem członkostwo w izbie w sytuacji, gdy brak jest spełnienia kryteriów ustawowych członkostwa. Z faktem członkostwa w izbie wiąże się możliwość wykonywania przez członka izby zawodu zaufania publicznego - samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, co w świetle niespełniania przez skarżącego warunków, w przypadku nie podjęcia przez organy zaskarżonych rozstrzygnięć, wprowadzałoby w błąd, co do prawnych możliwości wykonywania przez członka izby zawodu zaufania publicznego - samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

W związku z tym, biorąc pod uwagę bezprzedmiotowość uchwały o wpisie pana M. N. na listę członków izby, spowodowaną zmianą art. 5 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych oraz interes społeczny w doprowadzeniu listy członków izby do stanu zgodnego z rzeczywistym stanem prawnym, należy uznać, że zarówno zaskarżona uchwała Krajowej Rady Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. jak i poprzedzająca ją uchwała Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. są zgodne z prawem i podjęte na podstawie obowiązujących przepisów. Zaskarżone uchwały zostały podjęte przez składy orzekające organów powołane stosownie do art. 11 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2014 r. Nr 1946) oraz § 10 ust.3 regulaminu okręgowych rad przez przewodniczącego okręgowej rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Uchwały zostały podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego. Prawidłowość rozstrzygania spraw indywidualnych przez organy samorządu zawodowego inżynierów budownictwa w składach orzekających nie budzi żadnych wątpliwości prawnych. Tym samym bezpodstawne są zarzuty skarżącego odnośnie prawidłowości podjęcia zaskarżonych uchwał. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Należy wskazać, że skarżący nie utracił prawa nabytego w postaci możliwości wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Może je bowiem nadal wykonywać jako członek samorządu zawodowego architektów, o przyjęcie do którego należy złożyć stosowny wniosek.

Za bezpodstawne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przed podjęciem zaskarżonej uchwały organ poinformował skarżącego o przysługujących mu prawach. Skarżący miał możliwość podjęcia w sprawie własnych działań i uregulowania zaistniałej sytuacji, czego nie uczynił. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.