Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1259/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 220  par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2010 r. postanawia odrzucić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) oddalił zażalenie na ww. postanowienie Sądu.

W dniu 7 kwietnia 2014 r. tut. Sąd odrzucił skargę spółki, z uwagi na jej nieopłacenie. Skarżąca złożyła w ustawowym terminie skargę kasacyjną na ww. postanowienie Sądu. W załączeniu przesłała kopię sentencji postanowienia z dnia [...] 2014 r. Sądu Rejonowego dla K. – Ś., [...], o ogłoszeniu wobec spółki upadłości z możliwością zawarcia układu.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, składając niemalże tożsamy - co do treści - wniosek, z tym złożonym za pierwszym razem.

Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. WSA we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 17 listopada 2014 r. NSA oddalił zażalenie strony na ww. postanowienie.

Na skutek uprawomocnienia się postanowienia WSA we Wrocławiu z 8 września 2014 r., skarżąca spółka została ponownie wezwana, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4 czerwca 2014 r., do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia.

Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r. syndyk masy upadłości poinformował, że w dniu 14 listopada 2014 r. sąd upadłościowy zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Do pisma załączył kopię sentencji postanowienia sądu upadłościowego z dnia [...] 2014 r.

W piśmie z 5 lutego 2015 r. syndyk masy upadłości oświadczył, że sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości i podlega zawieszeniu z urzędu. Podjęcie zaś postępowania przeciwko syndykowi możliwe jest jedynie tylko wtedy, gdy sporna w niniejszym postępowaniu wierzytelność nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. W kolejnym piśmie z 5 lutego 2015 r. syndyk oświadczył, że wstępuje do postępowań sądowoadministracyjnych prowadzonych pod sygn. I SA/Wr 1252-1284/13.

Ze względu na zmianę strony w niniejszym postępowaniu, zarządzeniem z dnia 26 marca 2015 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał syndyka masy upadłości, do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pod rygorem jej odrzucenia, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia.

Zgodnie ze zwrotnym potwierdzaniem odbioru, odpis ww. zarządzenia został doręczony syndykowi w dniu 30 marca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuiszczenie przez syndyka należnego od niej wpisu.

Zgodnie z art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) opłatę sądową (wpis) należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W oparciu o art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pismem podlegającym opłacie jest także skarga kasacyjna.

W myśl art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku, gdy nie został uiszczony odpowiedni wpis, przewodniczący - w oparciu o art. 220 § 1 zdanie drugie w zw. z § 3 p.p.s.a. - wzywa wnoszącego skargę kasacyjną, aby pod rygorem jej odrzucenia, "uiścił od tej skargi wpis, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania". Bezskuteczny upływ tego terminu skutkuje, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzuceniem skargi kasacyjnej przez sąd.

Na podstawie art. 83 § 1 p.p.s.a., terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Z kolei na podstawie art. 111 § 1 k.c. termin liczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, przy czym jeżeli jego początkiem jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wobec skutecznego doręczenia syndykowi w dniu 30 marca 2015 r. odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I wzywającego go do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wyznaczony termin upłynął w dniu 7 kwietnia 2015 r. (wtorek).

W tak zakreślonym terminie syndyk masy upadłości nie uiścił należnego wpisu od skargi kasacyjnej, wobec czego, w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.

W zakresie zaś wniosku syndyka masy upadłości o zawieszenie postępowania sądowego z urzędu, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania ww. przepisu.

W myśl art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Zgodnie z § 2 tego przepisu prawa w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały; zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy.

Zastosowanie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie wymaga jego wykładni w kontekście systemowym, obejmującym przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.; dalej: p.u.n.), bowiem przepisy prawa upadłościowego i naprawczego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku między innymi do przepisów Ordynacji podatkowej, które dotyczą strony postępowania w znaczeniu formalnym. Stosownie do treści art. 61 p.u.n. masa upadłości służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Natomiast w myśl art. 144 ust. 1 p.u.n., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu.

Z uwagi na rozgraniczenie kompetencji sądów powszechnych i administracyjnych (art. 175 i 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., nie ma na celu oczekiwania do czasu zakończenia procedowania w przedmiocie listy wierzytelności na podstawie p.u.n. (por. też J. Jaśkiewicz, O kolizji postępowania sądowoadministracyjnego z postępowaniem upadłościowym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 2, s. 36 i n.). Kontrola działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.), w tym kontrola legalności decyzji organów podatkowych, należy bowiem do wyłącznej właściwości sądów administracyjnych. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. W rozpatrywanej sprawie syndyk zawarł zaś swoje stanowisko co do kontynuowania postępowania w piśmie procesowym z 5 lutego 2015 r., w którym wyraźnie oświadczył, że przystępuje do toczącego się postępowania. W konsekwencji, syndyk wyraził zgodę na dalsze prowadzenie postępowania z jego udziałem. Nie istniała więc potrzeba, aby zawieszać postępowanie sądowoadministracyjne, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

W tym miejscu należy wskazać, że wyrażone przez Sąd stanowisko znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowych orzeczeniach NSA (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07, CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl), w tym także ostatnich postanowieniach NSA (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 260-264/15, II FZ 190-198/15; z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 512/13; wszystkie w CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przy czym Sąd nie zgadza się z tezą wyrażoną w postanowieniach NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II FZ 90-92/15, II FZ 55/15, II FZ 60/15; wszystkie w CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II FZ 2142-2148/14; wszystkie w CBOSA - orzeczenia.nsa.gov.pl), że w postępowaniu sądowoadministracyjnym będzie miał zastosowanie art. 145 p.u.n. W myśl powołanego przepisu, postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Gdyby więc w postępowaniu sądowoadministracyjnym ww. przepis literalnie zastosować, tak jak tego oczekuje w niniejszej sprawie syndyk masy upadłości, to podjęcie zawieszonego postępowania byłoby jedynie możliwe, gdyby należność objęta zaskarżonym aktem nie została umieszczona na liście wierzytelności. Do podjęcia zawieszonego postępowania nie wystarczyłby zatem sam fakt zgłoszenia się w sprawie syndyka. Istotne dla dalszego biegu postępowania byłoby także, czy wierzytelność organu podatkowego została wciągnięta na listę, czy nie.

Zdaniem Sądu, specyfika postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwala na zastosowanie ww. przepisu. Po pierwsze trzeba zauważyć, że postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest ze skargi upadłego, a nie przeciwko niemu. W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne nie może toczyć się przeciwko syndykowi masy upadłości. Po drugie, postępowanie sądowoadministracyjne nie jest postępowaniem sądowym o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem sprawa sądowoadministracyjna, czyli zgodnie z art. 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej. Przed sądami administracyjnymi nie dochodzi się więc realizacji wierzytelności podlegającej zgłoszeniu, lecz kontroluje się, czy zaskarżona decyzja, obejmująca sporną wierzytelność, była zgodna z prawem. Trzeba bowiem zauważyć, że celem art. 145 p.u.n. jest wyłączenie możliwości dochodzenia jednej wierzytelności w dwóch postępowaniach - upadłościowym i cywilnym. Z tego powodu zasadne jest oczekiwanie, czy sporna wierzytelność nie zostanie objęta postępowaniem upadłościowym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym taka wątpliwość nie istnieje, gdyż to postępowanie nie jest w żaden sposób konkurencyjne względem postępowania upadłościowego. Po trzecie, przyjęcie koncepcji, że dopiero odmowa uznania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym pozwala na orzekanie przez sąd administracyjny pozbawia faktycznie jednostkę prawa do skontrolowania przed sądem administracyjnym decyzji obejmującej wierzytelność. W przypadku bowiem wciągnięcia wierzytelności objętej decyzją na listę nie istniałaby podstawa do orzekania przez sąd administracyjny w sprawie. Postępowanie należałoby zatem umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Poza kontrolą sądową pozostawałyby więc takie decyzje, które obejmowałyby wierzytelności wchodzące w masę upadłości. Zdaniem Sądu, w świetle art. 2 Konstytucji RP nie można znaleźć podstaw dla tak znacznego ograniczenia jednostce prawa do sądu.

W tym stanie rzeczy, Sąd uznał za niecelowe zawieszenie postępowania sądowego, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a.