Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 259/02
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Samorząd terytorialny
Szkolnictwo wyższe
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 18 ust. 3
journal: Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach.
article: art. 153
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz. 385
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Teza: Organ ustalający ceny urzędowe za świadczone usługi przewozowe nie jest uprawniony do interpretacji przepisu rangi ustawowej, przyznającego studentom prawo do korzystania z 50 procent ulgi w opłatach.

Powtarzanie regulacji ustawowych w aktach podustawowych jest niezgodne z zasadami legislacji i nie tylko bezcelowo rozbudowuje te akty, ale stanowi także pokusę modyfikowania normy ustawowej bez stosownego upoważnienia ustawowego.

TEZY

Organ ustalający ceny urzędowe za świadczone usługi przewozowe nie jest uprawniony do interpretacji przepisu rangi ustawowej, przyznającego studentom prawo do korzystania z 50 procent ulgi w opłatach.

Powtarzanie regulacji ustawowych w aktach podustawowych jest niezgodne z zasadami legislacji i nie tylko bezcelowo rozbudowuje te akty, ale stanowi także pokusę modyfikowania normy ustawowej bez stosownego upoważnienia ustawowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wojewody M. na uchwałę Rady Miasta K. z 5.12.2001 r. w sprawie ustalenia cen urzędowych za świadczone usługi przewozowe środkami komunikacji miejskiej w K. i na podstawie art. 24 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części w jakiej wyłącza ona studentów szkół wyższych od ukończenia 26 roku życia, w tym słuchaczy studiów podyplomowych oraz studiów doktoranckich, do korzystania z przejazdów ulgowych na wszystkich liniach dziennych.

Uchwałą nr XCIV/884/01 z 5.12.2001 r. Rada Miasta K. ustaliła ceny urzędowe za świadczone usługi przewozowe środkami M.P.K. w K. W par. 3 tej uchwały Rada Miasta K. ustaliła uprawnienia do korzystania z przejazdów ulgowych na wszystkich liniach dziennych. Jako uprawnionych do przejazdów ulgowych wskazano m.in. studentów szkół wyższych /par. 3 ust. 1 pkt 3/. Rada Miasta wprowadziła ograniczenie polegające na tym, że prawo do przedmiotowej ulgi, zgodnie z zapisem uchwały, przysługiwało studentom szkół wyższych tylko do ukończenia 26 roku życia oraz ulga ta nie dotyczyła słuchaczy studiów podyplomowych oraz studiów doktoranckich. Z zapisów tego punktu uchwały wynikało również, że studentom szkół wyższych przysługuje 50 procent ulga tylko za przejazdy w komunikacji dziennej.

Zdaniem strony skarżącej Gmina K. będąca jednostką samorządu terytorialnego winna działać na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Tak więc podejmując przedmiotową uchwałę Rada Miasta K. naruszyła zasadę wyrażoną w art. 7 Konstytucji. Na gruncie obowiązujących przepisów brak jest bowiem podstaw prawnych do wprowadzenia przez Radę Miasta K. takiego ograniczenia ulg przysługujących studentom w zakresie opłat za przejazdy środkami komunikacji miejskiej, a wynikających z art. 153 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 65 poz. 385 ze zm., dalej jako: ustawa o szkolnictwie wyższym/. Swoim działaniem Rada Miasta K. naruszyła również podstawową zasadę konstytucyjną wyrażoną w art. 2 Konstytucji - zasadę demokratycznego państwa prawa.

Rada Miasta K. podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Jej zdaniem, o dopuszczalności prawnej przyjęcia przez Radę w uchwale rozwiązań zakwestionowanych przez skarżącego przesądzić powinny przyczyny związane z odmiennym od przyjętego przez Wojewodę M. sposobem wykładni art. 153 ustawy o szkolnictwie wyższym. Równocześnie zaznaczono, że przejazdy nocne nie służą celom związanym z nauką i jej zdobywaniem przez studentów. Dlatego też oferta komunikacji nocnej dla studentów dostępna być winna na tych samych warunkach jak dla wszystkich mieszkańców miasta. Poza tym organizowanie komunikacji autobusowej w porze nocnej jest deficytowe, a wpływy z biletów, pomimo obowiązującej dwukrotnie wyższej ceny za jeden przejazd, nie pokrywają kosztów jej funkcjonowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę zarzuty strony skarżącej i stanowisko Gminy Miasta K., w uzasadnieniu wyroku zwrócił uwagę, że Gmina K. powinna działać na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Prawo to - w interesującej nas kwestii - reguluje sporną materię w art. 153 ustawy o szkolnictwie wyższym. W myśl powołanego przepisu "studentom przysługuje prawo do korzystania z 50 procent ulgi w opłatach za przejazdy koleją oraz przejazdy środkami komunikacji miejskiej".

Żaden przepis prawa - uzasadniał Sąd - nie daje Gminie K. uprawnień do interpretacji tego przepisu w uchwale ustalającej ceny urzędowe za świadczone usługi przewozowe środkami M.P.K. w K. Nie wdając się zatem w zasadność wykładni art. 153 ustawy o szkolnictwie wyższym, dokonanej przez Radę Miasta K., NSA stanął na stanowisku, że trzeba wyraźnie stwierdzić, że wykładnią tego przepisu może ewentualnie zająć się Sąd Powszechny w razie sporu między M.P.K. w K. a osobą korzystającą z jego usług. Natomiast organ ustalający ceny urzędowe za świadczone usługi przewozowe nie jest uprawiony do interpretacji przepisu rangi ustawowej, przyznającego studentom prawo do korzystania z 50 procent ulgi w opłatach.

W konsekwencji - podkreślił NSA - zasadny jest, wyrażony już w orzecznictwie pogląd, iż powtarzanie regulacji ustawowych w aktach podustawowych jest niezgodne z zasadami legislacji. Niniejsza sprawa dostarczyła, aż nadto przekonywujących dowodów, że powtarzanie regulacji ustawowych w aktach podustawowych, nie tylko bezcelowo rozbudowuje te akty, ale stanowi także pokusę modyfikowania normy ustawowej, bez stosownego upoważnienia ustawowego.

Z tych powodów skład orzekający, uznał, że bezprzedmiotowe są rozważania na temat celowości wprowadzonych uchwałą ograniczeń w korzystaniu z ulgowych przejazdów przez studentów i ostatecznie uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ w zw. z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach /Dz.U. 1988 nr 27 poz. 195 ze zm./, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.