Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 305/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 13v ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K.M. (dalej również jako "Skarżąca", "Strona") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływany dalej również jako: "organ II instancji", "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy.

Z akt wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 30 października 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR K.M. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły, co najmniej 30% danej uprawy - zwany dalej wnioskiem o pomoc suszową. Ww. wnioskiem strona wskazała, iż ubiega się o pomoc do powierzchni wieloletnich użytków zielonych na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni 132,44 ha. Dodatkowo do wniosku Strona przedłożyła protokoły z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego: nr [...] (gmina [...]) oraz nr [...] (gmina [...]).

Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] maja 2020 r. wydał K.M. decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy z uwagi na nie spełnienie wymagań określonych w § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.) dalej jako: "rozporządzenie RM", tzn. Strona nie posiada numeru identyfikacyjnego producenta albowiem ten został anulowany.

Po rozpatrzeniu odwołania W wyniku rozpatrzenia odwołania Strony Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. uchylił decyzję Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji ponownie odmówił Stronie przyznania pomocy. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] marca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021, poz. 735), zwanej dalej jako: "k.p.a.", stwierdzono, że decyzja z [...] maja 2013 r. (zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego) została wydana z naruszeniem prawa. Powyższe oznacza zdaniem organu, że K.M. nie jest wpisana do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zatem nie spełniła podstawowego warunku wynikającego z § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenie RM.

Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podkreślił, że Strona nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej, ponieważ nie spełnia przesłanki określonej w § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM. Organ odwoławczy wskazał, iż numer identyfikacyjny producenta rolnego, którym Strona posłużyła się we wniosku o przyznanie pomocy, został anulowany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. W ocenie organu odwoławczego K.M. nie może posługiwać się numerem identyfikacyjnym, albowiem jak wynika z treści ww. decyzji nie spełnia ustawowych kryteriów do jego posiadania. Organ przytoczył przy tym rozważania zawarte w decyzji z [...] marca 2021 r.

Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję zarzucając jej to, że w uzasadnieniu decyzji zawartych jest szereg stwierdzeń zdecydowanie nieprawdziwych stąd również i jej rozstrzygnięcie obarczone jest poważną wadą i pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem. Ponadto zdaniem Skarżącej treść uzasadnienia decyzji wskazuje na to, iż organ II instancji, podobnie zresztą jak organ I instancji nie przyjmuje do wiadomości zarówno dyspozycji wynikających z art. 146 § 1 kpa jak i art. 151 § 2 kpa pomimo jednoznacznego powołania się na treść tych przepisów w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz wcześniejszej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] maja 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Przyczyną sporu w niniejszej sprawie jest odmowa przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, gdyż zdaniem organu Skarżąca nie spełnia wymagań określonych w § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM, tzn. Strona nie posiada numeru identyfikacyjnego producenta albowiem ten został anulowany.

Należy również zaznaczyć, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie nie jest wielokrotnie przywoływana w zaskarżonej decyzji ostateczna i prawomocna decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] marca 2021 r. nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji z [...] maja 2013 r. z naruszeniem prawa.

Zgodnie z § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Zatem jak prawidłowo zauważył organ, posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest jedną z przesłanek przyznania pomocy finansowej.

Należy jednak zauważyć, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] marca 2021 r. zostało wznowione na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Wspomniana decyzja z [...] marca 2021 r. została zatem wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po tym kroku organ dokonuje oceny czy w sprawie upłynął termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a.

Upływ okresu przedawnienia określony w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zatem zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję zarówno do uchylenia jak i do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. nie eliminuje decyzji dotychczasowej. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym (np. wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 323/12,orzecznia.nsa.gov.pl; Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, WKP, 2020 r.).

Termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, a co za tym idzie, nie podlega ani wydłużeniu ani przywróceniu, bez względu na okoliczności, na które powołuje się strona. Wniosek taki płynie nie tylko z samego brzmienia powołanego przepisu, lecz również z faktu, że postępowanie nadzwyczajne, którym niewątpliwe jest postępowanie w sprawie wznowienia, ma charakter wyjątku od zasady pewności obrotu prawnego. Ustawodawca, decydując się na wskazanie, expressis verbis, ram czasowych umożliwiających wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, zagwarantował tym samym stabilność prawną uprawnień uzyskiwanych na jej podstawie. Ich istnienie wyklucza możliwość dokonywania oceny poprawności ostatecznej decyzji administracyjnej poza nimi. Upływ wspomnianego terminu ma charakter bezwarunkowy i zamyka drogę do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, bez względu na dostrzeżone przez organ w trakcie postępowania wznowieniowego jej uchybienia i wady (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 457/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wydanie decyzji z dnia [...] marca 2021 r. nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] maja 2013 r., którą organ nadał Skarżącej numer identyfikacyjny, zatem oznacza to, że decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym i Strona nadal może posługiwać się nadanym numerem identyfikacyjnym, który nie stracił ważności.

Odmowa przyznania pomocy finansowej została zatem uzasadniona nieprawdziwymi twierdzeniami, iż Strona nie spełnia przesłanek z § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM. Używane przez organy sformułowania typu: "(...) numer identyfikacyjny, którym posłużyła się Pani K.M. we wniosku o przyznanie pomocy złożonym dnia 30.10.2019 r., został Stronie nadany z naruszeniem prawa, a tym samym Strona nie jest upoważniona do posługiwania się nim.", "(...) nadany Pani K.M. numer identyfikacyjny należy traktować jako anulowany, tj. niemający mocy wiążącej", "(...) numer identyfikacyjny został nadany Pani K.M. z naruszeniem prawa. Wobec powyższego za zupełnie bezzasadny należy uznać argument Strony, iż posiada ważny numer identyfikacyjny producenta rolnego", świadczą o tym, że cała argumentacja organu w niniejszej sprawie sprowadziła się tylko do jednego stwierdzenia o nieposiadaniu przez Stronę skarżącą numeru identyfikacyjnego.

Zaskarżona decyzja naruszała zatem § 13v ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia RM i musiała zostać uchylona.

Należy dodać, iż posiadanie numeru identyfikacyjnego nie stanowi jedynej przesłanki koniecznej dla uzyskania pomocy finansowej na podstawie § 13v Rozporządzenia RM. Decyzje organów obu instancji nie zawierają jednak żadnych ustaleń dotyczących np. tego czy Skarżąca w 2019 r. była producentem rolnym i czy to w jej gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Powoływanie się na ustalenia dokonane w 2018 r. na potrzeby decyzji z [...] marca 2021 r. nr [...] jest niewystarczające gdyż nie dotyczą one 2019 r.

Tym samym uznać należy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i niezbędne jest uchylenie również decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2021 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.