Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 535/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 54 oraz art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: NSA Andrzej Irla (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. D. i J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących Z. D. i J. D. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r., (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...], działając na podstawie art. 54 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r. z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późniejszymi zmianami), zgłosił sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego - domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wewnętrzną instalacją gazową, wód. - kań. i elektryczną, sięgaczy: wodociągowego, kanalizacyjnego, kabla n.n., przyłączy wod.-kan., gazu i kabla n.n., położonego na działkach nr "1" i "2" obr. [...] przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że Z. i J. D. zgłosili w dniu 15.06.2010 r. zakończenie budowy obiektu budowlanego: domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wewnętrzną instalacją gazową, wód. - kań. i elektryczna, sięgaczy: wodociągowego, kanalizacyjnego, kabla n.n., przyłączy wód, - kań., gazu i kabla n.n., położonego na działkach nr "1" i "2" obr. [...] przy ul. [...] w K.. Jak wynika ze zgłoszenia roboty budowlane wykonano na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 24.02.1997 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę oraz ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 26.03.2008 r. znak: [...], zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie dobudowy klatki schodowej zewnętrznej. Do zgłoszenia zakończenia budowy inwestorzy dołączyli m.in. "Inwentaryzację powykonawczą budynku mieszkalnego wraz z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, kabla energetycznego i gazu na działki nr "1", "2" ul. [...]", wykonaną przez uprawnionego geodetę W. N. wraz ze szkicem. W toku rozpatrywania sprawy organ ustalił, że istnieje rozbieżność pomiędzy szkicem geodezyjnym (załącznik do "Inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego wraz z przyłączami wody, kanalizacji sanitarnej, kabla energetycznego i gazu działki nr "1", "2" ul. [...]), wykonanym przez W. N. a "Projektem zagospodarowania działki nr "1" "2" obr. [...] ul. [...]", stanowiącym część "Projektu dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na działce nr "1" i "2" obr. [...]". Wymieniony wyżej projekt zagospodarowania opracowany przez architekt B. G. przewidywał zlokalizowanie budynku i dobudowanej klatki schodowej w odległości 3,1 m od granicy z działką nr "2". Szkic geodezyjny załączony do inwentaryzacji powykonawczej określa tę odległość na 2,15 m i 2,62 m w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej. Dodatkowo inwentaryzacja powykonawcza zawiera klauzulę jej autora o treści: "Lokalizacja i wymiary budynku mieszkalnego zgodne z projektem zagospodarowania decyzji nr [...] z dnia 24.02.1997 r. oraz decyzji o przebudowie nr [..] z dn. 26.03.2008 r". Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późniejszymi zmianami); do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Art. 36a ust 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] stwierdził, iż faktyczna lokalizacja budynku jest niezgodna z projektem zagospodarowania działki, stanowiącym część "Projektu dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] na dz. Nr "1" i "2" obr. [...]. -wbrew klauzuli umieszczonej przez geodetę W. N. na inwentaryzacji powykonawczej. Odstępstwo to nie ma charakteru nieistotnego odstąpienia od warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym w rozumieniu obowiązujących przepisów. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wnieśli Z. i J. D., zarzucając naruszenie art. 54 ustawy Prawo budowlane poprzez zgłoszenie sprzeciwu pomimo spełnienia przez inwestora przesłanek wymienionych w tymże przepisie a także art. 36 a ustawy prawo budowlane. Odwołujący się wnosili o uchylenie w całości decyzji z dnia 21 czerwca 2010 r. i umorzenie postępowania przed organem l instancji.

W uzasadnieniu odwołujący się podali, że błędne jest stanowisko organu l instancji, iż projekt zagospodarowania działki nr "1" i "2" obr. [...] ul. [...] przewidywał zlokalizowanie budynku, a ściślej jego części w postaci dobudowanej klatki schodowej - w odległości 3,1 m od granicy z działką sąsiednią nr "3", podczas gdy ze szkicu geodezyjnego załączonego do inwentaryzacji powykonawczej wynika, że odległość ta wynosi 2,15 m i 2,62 m w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej. Organ l instancji stwierdził, iż ewentualna niezgodność z projektem budowlanym sprowadza się jedynie do usytuowania części obiektu budowlanego, jaką jest klatka schodowa. Nie został sformułowany jakikolwiek zarzut w zakresie usytuowania podstawowej bryły budynku. Jak wynika zarówno z dokumentacji projektowej, jak i inwentaryzacji powykonawczej bryła podstawowa budynku została umiejscowiona na działce budowlanej w sposób zgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia 24 lutego 1997 r. Wymiary wybudowanego budynku, jak i odległości jego ścian zewnętrznych od granic działek są dokładnie takie, jakie zostały przewidziane w projekcie budowlanym, zarówno w zakresie projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego. Ponadto wielkości określone w projekcie architektoniczno-budowlanym odnoszącym się do części przedmiotowego budynku w postaci klatki schodowej, a charakteryzujące szerokość, długość i kubaturę klatki schodowej zostały zachowane. Wykonana klatka schodowa w zakresie swoich parametrów stanowi dokładne odzwierciedlenie zaprojektowanej części budynku, usankcjonowanej ostatecznym pozwoleniem na budowę, tj. decyzją numer [...] z dnia 26 marca 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w zakresie dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do wybudowanego budynku. Powyższe potwierdza fakt zgodności dokumentacji projektowej i inwentaryzacji powykonawczej, albowiem tożsame zwymiarowanie klatki schodowej (w tym szerokość klatki 2,40 m) znajduje się zarówno w projekcie zagospodarowania działki, w projekcie architektoniczno-budowlanym, jak i na szkicu geodezyjnym załączonym do inwentaryzacji powykonawczej. Wobec powyższego nie można mówić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego w sytuacji, gdy zarówno podstawowa bryła budynku oraz dobudowana klatka schodowa w zakresie swoich parametrów, jak i usytuowania na działce budowlanej odpowiada rozwiązaniom przewidzianym w ostatecznych pozwoleniach na budowę. Odwołujący się zarzucili, że organ l instancji nie dostrzegł, że rzekoma niezgodność z projektem budowlanym jest jedynie pozorna. Faktycznie bowiem na "Projekcie zagospodarowania działki nr "1" i "2" obr. [...] ul. [...]" załączonej do projektu budowlanego w zakresie dobudowy klatki schodowej została przez projektanta naniesiona błędnie określona liczbowo odległość klatki schodowej wynosząca 3,1 m od granicy z działką sąsiednią nr "3". Jest to jednakże oczywista omyłka pisarska, bowiem z mapy - "Projekt zagospodarowania działki nr "1" i "2" obr. [...] ul. [...]" wykonanej w określonej skali wynika taka sama odległość, jaka została podana na szkicu geodezyjnym załączonym do inwentaryzacji powykonawczej i można ją z łatwością zmierzyć. Część graficzna projektu zagospodarowania działki w pełni koresponduje zatem z usytuowaniem budynku i klatki schodowej po zakończeniu robót budowlanych. Wprawdzie projekt zagospodarowania działki zawiera wskazaną wyżej omyłkę pisarską, lecz pozostaje to bez wpływu na prawidłowość projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę. W tym stanie rzeczy faktyczna lokalizacja budynku jest zgodna z projektem zagospodarowania działki, a tym samym prawidłowa pozostaje klauzula geodety zawarta w treści inwentaryzacji powykonawczej, iż "lokalizacja i wymiary budynku mieszkalnego są zgodne z projektem zagospodarowania działki". Odwołujący się podkreślili ponadto, że dokumentacja projektowa w zakresie dobudowy klatki schodowej do budynku wraz z opisem wskazującym istotny cel dobudowy - tj. rozdzielenie budynku na dwa oddzielne mieszkania z wyodrębnieniem osobnych wejść na poszczególne piętra, w tym Projekt zagospodarowania działki - został zatwierdzony ze wskazaną omyłką pisarską zarówno przez projektanta, jak i organ administracji architektoniczne budowlanej. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 35 ustawy prawo budowlane organ administracji architektoniczne - budowlanej zobowiązany jest do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Zatwierdzenie projektu budowlanego jest wyrazem aprobaty organu administracji architektoniczne - budowlanej co do przedstawionych rozwiązań projektowych. Zatwierdzony zaś projekt stanowi jednocześnie podstawę do udzielenia pozwolenia na budowę. W odwołaniu zwrócono także uwagę, że nawet gdyby w projekcie zagospodarowania działki nie znajdował się błąd pisarski polegający na naniesieniu niewłaściwej liczby określającej odległość klatki schodowej od granicy z działką sąsiednią, to i tak projekt budowlany w tym projekt zagospodarowania działki w przedmiocie dobudowy klatki schodowej oraz jej usytuowanie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami. W dacie wydawania pozwolenia zamiennego na dobudowę klatki schodowej, tj. w dniu 26 marca 2008 r., w dacie, gdy to pozwolenie stało się ostateczne, tj. w dniu 10 kwietnia 2008 r. oraz w chwili budowy obowiązywał między innymi § 12 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym, sytuowanie ściany budynku bez okien (tak jak w niniejszym wypadku) dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m ze względu na rozmiary działki. W związku z powyższym zachowanie odległości 2,15 m i 2,62 w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej jest zgodne z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji nr [...] z dnia 26 marca 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany pozwolenia na budowę w zakresie dobudowy klatki schodowej zewnętrznej do wybudowanego budynku. Odległość klatki schodowej od granicy działki, jaka wynika z projektu zagospodarowania działki zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę, jest zatem zgodna z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Organ administracji pominął również inną istotną okoliczność w sprawie, iż bezpośrednio graniczącym z działką inwestora numer "2" jest pas sąsiedniej działki o numerze "3" o szerokości ok. 3 m, który stanowi prywatną drogę dojazdową do sąsiedniej nieruchomości. Powierzchnia ta jest utwardzona i faktycznie spełnia inne funkcje niż działka budowlana. Zatem i z tych względów obiekt budowlany, o którym mowa w przedmiotowej sprawie jest usytuowany w odległości dozwolonej od granicy z sąsiednią działką, bo w takim stanie rzeczy nie stosuje się regulacji powyższego rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Końcowo skarżący zarzucili naruszenie art. 6 i art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez wniesienie przez organ nadzoru budowlanego sprzeciwu do zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy pomimo braku należytych ku temu podstaw w stanie faktycznym sprawy. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 11 stycznia 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § l pkt l i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 54, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postępowanie dowodowe przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Strony były informowane o planowanych czynnościach z odpowiednim wyprzedzeniem i miały możliwość wypowiedzenia się na temat poszczególnych ustaleń, a po zakończeniu postępowania mogły się zapoznać ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zgodnie z brzmieniem art. 36a ustawy -Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Jak wykazała analiza dokumentów przedłożonych wraz ze zgłoszeniem zakończenia budowy, inwestor dopuścił się odstępstw, które miały charakter istotny, bowiem zmienił usytuowanie obiektu, przybliżając go do działki sąsiedniej, zaś taka zmiana jego usytuowania wymaga uprzedniego uzyskania decyzji, o której mowa w art. 36a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Organ odwoławczy stwierdził, że nie było potrzeby, by organ pierwszej instancji odnosił się do prawidłowości budowy samego domu, skoro jego wzniesienie odbyło się zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. To, że Powiatowy Inspektor nie odniósł się do usytuowania podstawowej bryły obiektu a poprzestał na ocenie położenia klatki schodowej było uzasadnione, bowiem to klatka schodowa była objęta projektem zamiennym. Nie zasługuje na aprobatę powoływany w odwołaniu fakt wykonania klatki schodowej zgodnie z projektem budowlanym. Nie sposób uznać, że znajdujący się w projekcie wymiar 3,10 m jest tylko omyłką pisarską. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora organ l instancji w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy i zasadnie zgłosił sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli inwestorzy, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu, a przez to brak rozpatrzenia sprawy i brak dokonania oceny całego materiału dowodowego i wydanie decyzji na podstawie jego fragmentów, pomimo że organ miał obowiązek dokonać oceny na podstawie wszystkich dowodów, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji i brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu w zakresie usytuowania podstawowej bryły budynku, a w konsekwencji wpływu zachowania charakterystycznych parametrów podstawowej bryły budynku oraz klatki schodowej na instytucję istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że inwestorzy dopuścili się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz art. 54 pr. bud., poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy. Istotą sporu pozostaje prawidłowa ocena faktu, iż odległość klatki schodowej od granicy działki sąsiedniej wynosi 2,15 m i 2,62 m (w zależności od jej narożnika), a nie 3,1 m, jak określono w projekcie zagospodarowania działki. Skarżący wyjaśniali, że owa nieścisłość nie jest wynikiem odstąpienia od projektu budowlanego, lecz jedynie pomyłki pisarskiej zawartej w projekcie budowlanym. Gdyby bowiem wziąć pod uwagę odległość bryły budynku od sąsiedniej działki, szerokość budynku oraz długość klatki schodowej, które to wielkości zostały zachowane zgodnie z treścią projektu budowlanego, to odległość klatki schodowej od granicy działki sąsiedniej musiałaby wynosić 2,15 m i 2,62 m (w zależności od jej narożnika), a nie 3.1 m (jak określono omyłkowo w projekcie budowlanym).

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 77 § 1 w związku z art. 140 kp.a skarżący podali, że nie zostały rozpatrzone ich zarzuty zawarte w odwołaniu. Stwierdzając jedynie lakonicznie, że "nie ma potrzeby odnosić się do budowy samego domu, skoro jego wzniesienie odbyło się zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektem." Organ nie przeprowadził w ogóle oceny wpływu zachowania zgodności bryły budynku i charakterystycznych parametrów klatki schodowej na możliwość odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tym samym w żaden sposób nie uzasadnił wpływu pomyłki pisarskiej ujawnionej w projekcie zagospodarowania działki na fakt ewentualnego istotnego odstąpienia od projektu budowlanego. W konsekwencji doszło do wydania decyzję na podstawie fragmentarycznego materiału dowodowego, pomimo że organy miały obowiązek dokonać stosownej oceny w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy. Jako konsekwencję naruszenia powyższych przepisów skarżący wskazali naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Pominięcie przez organ podstawowego problemu, którego dotyczy niniejsze postępowanie spowodowało bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne i opiera się jedynie na fragmentach stanu faktycznego, jaki powstał w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji. Skarżący wskazali, że wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie istotne znaczenie miał fakt wybudowania budynku mieszkalnego zgodnie z projektem i decyzją o pozwoleniu na budowę. Wzniesienie samego domu odbyło się zgodnie z zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projektem, zarówno w zakresie projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego. Również wielkości określone w projekcie architektoniczno-budowlanym odnoszącym się do części przedmiotowego budynku w postaci klatki schodowej, a charakteryzujące szerokość, długość i kubaturę tej klatki zostały zachowane. Wykonana klatka schodowa w zakresie swoich parametrów stanowi dokładne odzwierciedlenie zaprojektowanej części budynku, usankcjonowane ostatecznym pozwoleniem na budowę. Nie można zatem mówić o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego w sytuacji, gdy podstawowa bryła budynku w zakresie swoich charakterystycznych elementów, jak i usytuowania na działce budowlanej odpowiada rozwiązaniom przewidzianym w ostatecznym pozwoleniu na budowę, podobnie jak charakterystyczne elementy części budynku, jaką jest klatka schodowa. Tym samym nie można zarzucać przybliżenia obiektu budowlanego do granicy z działką sąsiednią. Stwierdzona przez organy administracji niezgodność z projektem budowlanym jest jedynie pozorna. Faktycznie bowiem na mapie stanowiącej projekt zagospodarowania działki została naniesiona błędnie określona liczbowo odległość klatki schodowej wynosząca 3,1 m od granicy z działką sąsiednią (nr "3"). Jest to oczywista omyłka pisarska, bowiem z samej mapy stanowiącej projekt zagospodarowania działki wykonanej w określonej skali faktycznie wynika odległość taka sama, jaka została podana w inwentaryzacji powykonawczej i można ją z łatwością obliczyć i zmierzyć. Rzeczywista łączna szerokość działek "1" i "2", na których usytuowano inwestycję wynosi ok. 18,5 metra. Taka rzeczywista szerokość wynika ze wszystkich map geodezyjnych, w tym także z projektu zagospodarowania działki zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę i stanowiącego część projektu budowlanego. Faktyczna łączna szerokość działek "1" i "2" jest zatem mniejsza niż suma wszystkich składowych elementów zwymianowanych na planie zagospodarowania i z tego właśnie wynikła omyłka pisarska, ponieważ w rzeczywistości działka ma wymiar ok. 18,5 m, a nie 19,5 m jak to liczbowo oznaczono na mapie stanowiącej projekt zagospodarowania działki. Projektant i zatwierdzający projekt organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonali w ten sposób pozornego rozszerzenia działki. Istotnym pozostaje przy tym, że owo błędne liczbowe oznaczenie na napie stanowiącej projekt zagospodarowania działki może dotyczyć tylko i wyłącznie liczby "3,1" naniesionej na mapę (czyli odległości klatki schodowej od granicy z działką sąsiednią), gdyż właśnie w tym miejscu rzeczywista odległość klatki schodowej od granicy z działką sąsiednią wynikająca z tej mapy wynosi 2,15 m i 2,62 m (w zależności od jej narożnika), a nie 3,1 m. Nadto granica pomiędzy działką skarżących nr "2" a działką sąsiednią nr "3" nie jest ani linią prostą ani linią równoległą w stosunku do budynku i klatki, więc różnorodna odległość klatki od granicy w zależności od jej narożnika jest oczywista i nie może być w każdym miejscu taka sama, gdyż stanowi to naturalną konsekwencję sposobu przebiegu granicy. Część graficzna projektu zagospodarowania działki w pełni koresponduje z usytuowaniem budynku i klatki schodowej po zakończeniu robót budowlanych. Wprawdzie projekt ten zawiera opisaną wyżej omyłkę pisarską, lecz pozostaje to bez wpływu na prawidłowość projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę. Zakwestionowana przez organy odległość została usankcjonowana w zatwierdzonym projekcie budowlanym ostatecznym pozwoleniem na budowę. Określony ustawowo przedmiot postępowania w sprawie dopuszczenia do użytkowania obiektu budowlanego ograniczony jest do sprawdzenia stanu wykonanego obiektu budowlanego i terenu budowy w nawiązaniu do treści określonej dokumentacji oraz treści wydanych uprzednio w procesie inwestycyjno-budowlanym decyzji, przy braku podstawy prawnej do dokonywania przy tej okazji oceny legalności poszczególnych etapów tego procesu lub merytorycznej poprawności dołączonej dokumentacji. Organ nadzoru budowlanego nie ma prawa stwierdzać naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, gdyż wiązałoby się to z naruszeniem zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżących rozstrzygnięcia wymaga, czy organ administracji architektoniczno-budowlanej zatwierdził projektowaną odległość klatki schodowej w zakresie odległości oznaczonej liczbowo (3.1 m), czy też w zakresie odległości oznaczonej graficznie. Prawidłowo bowiem zmierzona odległość klatki schodowej od granicy z działką sąsiednią wynosi 2,15 m i 2,62 m (w zależności od jej narożnika), a nie 3,1 m, jak omyłkowo wpisano w projekcie zagospodarowania działki. Owa faktyczna i prawdziwa odległość od granicy działki sąsiedniej została graficznie zamieszczona w zatwierdzonym ostatecznym pozwoleniem na budowę projekcie budowlanym a pozwolenie na budowę nie zostało w żaden sposób wzruszone. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, gdyż § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa minimalne odległości budynków od sąsiedniej działki budowlanej, podczas gdy w niniejszej sprawie sąsiednia działka o numerze "3" jest utwardzoną drogą o szerokości ok. 3 m, o czym świadczy treść geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Nie jest zatem działką budowlaną, a więc nie odnoszą się do niej ograniczenia w zakresie zagospodarowania działki sąsiedniej. Nawet jednak gdyby sąsiednia działka nie była drogą, lecz działką budowlaną - to zachowanie] odległości 2,15 m i 2,62 w zależności od narożnika dobudowanej klatki schodowej jest zgodne przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji nr [...] z dnia 26 marca 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej - o więcej niż 1,3 m, co oznacza, że klatka schodowa może być usytuowana nawet w odległości 1,7 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej. Poza tym w niniejszej sprawie zastosowanie zachowałby także § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym, sytuowanie ściany budynku bez okien dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m ze względu na rozmiary działki. Szerokość działki wynosi ok. 18,5 m, wobec czego zachowanie odległości 3 m od klatki schodowej do granicy działki nie byłoby możliwe, właśnie ze względu na rozmiary działki, na której wykonywana była inwestycja Zatem odległość klatki schodowej od granicy działki, jaka wynika z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę jest zgodna z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Skarżący podkreślili ponadto, że dokumentacja projektowa w zakresie dobudowy klatki schodowej do budynku wraz z opisem wskazującym istotny cel dobudowy została zatwierdzona ze wskazaną omyłką pisarską przez organ administracji architektoniczne - budowlanej. W razie niedokładnego zbadania tego projektu i nie wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do jego treści, nie można postawić później inwestorowi zarzutu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z udzielonym pozwoleniem. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 54 Prawa budowlanego skarżący podali, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy, skoro nie miało miejsca istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Brak takiego odstąpienia z kolei stanowi przeszkodę do wydania decyzji w przedmiocie sprzeciwu i świadczy o jej istotnej wadliwości. Co więcej wynikająca z zaskarżonej decyzji sugestia doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, gdyż tylko zachowanie odległości 3,1 m w ocenie organu odwoławczego umożliwi dopuszczenie obiektu budowlanego do użytkowania, w rzeczywistości doprowadziłaby inwestycję do stanu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Otóż bowiem uwzględnienie odległości klatki schodowej 3,1 m od granicy działki, przy zgodnym z projektem zagospodarowania działki usytuowaniu podstawowej bryły budynku, musiałoby się wiązać z wykonaniem tejże klatki schodowej w wymiarach innych, niż przewidzianych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Klatka schodowa w takiej sytuacji miałaby inną długość i kubaturę, niż wynika to z ostatecznego pozwolenia na budowę. Należy jednocześnie zaznaczyć, że działania organów administracji publicznej nie mogą zmierzać do tego, aby adresat stosując się do określonego nakazu zmuszony byłby do naruszenia normy prawnej, gdyż takie działanie organów nie mieści się w granicach prawa i powoduje ich naruszenie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, organ wskazał, że w myśl art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają w oparciu o przepisy prawa, a w przedmiotowej sprawie będą to przepisy Prawa budowlanego i aktów wykonawczych do niego. W myśl art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 z póz. zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie sprzeciwu uzasadnienie swoje znajduje wobec stwierdzenia wykonania robót "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach" (art. 51 ust. 7), co obliguje organ do wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.

Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. W myśl art. 36 a ust. 5 powołanej wyżej ustawy nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.

W rozpoznawanej sprawie organy wyraziły sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania jednorodzinnego domu mieszkalnego. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło ustalenie, że odległość krawędzi klatki schodowej dobudowanej do istniejącego na działce inwestorów budynku mieszkalnego (wskazana w inwentaryzacji powykonawczej, k. 20 akt administracyjnych o sygn.: [...]) od granicy działki jest mniejsza niż ta wskazana w dołączonym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę projekcie zagospodarowania działki. Różnica ta wynosiła 95 cm. Powyższe oznacza, że faktyczna lokalizacja budynku na działce jest niezgodna z projektem jej zagospodarowania zatwierdzonym w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Fakt mniejszej niż zaakceptowana w projekcie budowlanym odległości budynku od granicy działki został przez organy nadzoru budowlanego zakwalifikowany jako istotne odstępstwo od tego projektu w rozumieniu art. 36 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, Póz. 1623), dające podstawę do zgłoszenia sprzeciwu w oparciu o powołany na wstępie przepis art. 54 Prawa budowlanego.

Stanowisko orzekających w sprawie organów opiera się na założeniu, że stwierdzenie jakiejkolwiek zmiany sposobu zagospodarowania działki oznacza istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Zaprezentowany sposób wykładni przepisu art. 36a Prawa budowlanego, wyraża się w przekonaniu organów, że ustalenie istnienia którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie okoliczności jest wystarczające do uznania jej za istotne odstępstwo od projektu budowlanego w rozumieniu powołanego przepisu. Prezentując powyższy pogląd orzekające w sprawie organy poprzestały na stwierdzeniu, że odległość wskazana w projekcie zagospodarowania działki różni się od tej podanej w inwentaryzacji powykonawczej. Z tego tylko faktu wywiodły istotny charakter tego odstępstwa. Uznając, że każda modyfikacja ustalonej i zaakceptowanej w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę odległości budynku od granicy działki stanowi istotne odstępstwo organ nie rozważał i już szerzej nie uzasadniał istotnego charakteru tej zmiany.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowany w literaturze i orzecznictwie pogląd, że to, czy w danym przypadku odstąpienie od projektu zostanie uznane za "istotne odstąpienie", zależy od okoliczności sprawy (Komentarz do art. 36 a ustawy Prawo budowlane, red. Z Niewiadomski, Wyd. C.H. Beck, Wydanie 3, Warszawa 2009 r., System Informacji Prawnej Legalis oraz powołany tam wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r. sygn. akt: IV SA 3274/02). O tym, czy dane odstępstwo ma charakter istotny, winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Brak jest uzasadnienia dla twierdzenia, że identyczna modyfikacja parametrów wskazanych w art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane może być uznana za istotną niezależnie od układu konkretnych okoliczności faktycznych zaistniałych w rozpoznanej przez organ sprawie. Orzekając w przedmiocie istnienia istotnych odstępstw, organ nie może poprzestać na ustaleniu jednej z okoliczności wskazanych przez ustawodawcę w art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie dodatkowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpoznawanego przypadku charakter istotny. Cecha ta winna znajdować uzasadnienie w dodatkowych jeszcze okolicznościach, rzutujących na charakter stwierdzonej zmiany.

Nie jest wykluczone uznanie, że wynosząca 95 cm różnica pomiędzy odległością wskazaną w projekcie zagospodarowania działki a podaną w inwentaryzacji powykonawczej może przesądzać o istotnym charakterze stwierdzonego odstępstwa. Rzecz jednak w tym, że zakwalifikowanie wskazanej wyżej zmiany jako istotnej w rozumieniu art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego, bez dokonania dodatkowych ustaleń było - z wskazanych już wyżej przyczyn -przedwczesne. Słusznie bowiem wywodzą skarżący, że z naruszeniem dyspozycji art. 7 k.p.k. oraz art. 77 § 1 k.p.a. organy zaniechały sprawdzenia powoływanych okoliczności, mających uzasadniać nieistotny charakter odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Już w odwołaniu skarżący wskazywali, że naniesiona na projekcie zagospodarowania działki odległość krawędzi budynku od granicy działki stanowi omyłkę pisarską, która pozostaje bez wpływu na prawidłowość projektu zagospodarowania oraz projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego ostatecznym pozwoleniem na budowę. Odwołujący się podali, że żadna z wskazanych odległości nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności przepisu § 12 tego rozporządzenia. Przyjmując, że każda zmiana zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego jest istotna, jeśli dotyczy jednego z wskazanych w art. 36a ust. 5 elementów, organ nie weryfikował wskazanych wyżej twierdzeń odwołujących się.

W rozpoznawanej sprawie konieczne jest tymczasem - przez wzgląd na prawidłową wykładnię powołanego wyżej przepisu - poczynienie dalszych ustaleń co do tego, czy stwierdzone odstępstwo - o ile w ogóle wystąpiło (jeżeli wykluczona została omyłka pisarska) - może zostać uznane za istotne. Dla rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie, czy zbliżenie krawędzi budynku na odległość 2 m i 15 cm od granicy z działką sąsiednią stanowi naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 75, poz. 690). § 12 tego rozporządzenia stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych, sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Ocenę naruszenia wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia prowadzić należy po uprzednim ustaleniu statusu działki sąsiadującej z nieruchomością inwestorów. Weryfikacji wymaga przede wszystkim, czy działka ta jest działką budowlaną w znaczeniu jakie nadaje się temu pojęciu na gruncie przepisu § 12 powołanego wyżej rozporządzenia (w szczególności: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt: II OSK 1718/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 42/08). W dalszej kolejności należytą uwagę poświęcić należy ustaleniu, czy na tej ścianie dobudowanej części budynku, która jest równoległa do granicy działki umieszczone są okna. Okoliczność ta ma w świetle cytowanego wyżej § 12 Rozporządzenia zasadnicze znaczenie dla określenia obowiązującej odległości tej ściany od granicy z działką sąsiednią.

Ustalenie, czy wskazana w inwentaryzacji powykonawczej, rzeczywista odległość budynku od granicy z działką narusza przepisy Rozporządzenia będzie pomocne przy ocenie wiarygodności twierdzeń, że różnica w określeniu tej odległości była jedynie omyłką pisarską. Okoliczność ta będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie, czy stwierdzone w niniejszej sprawie odstępstwo miało charakter istotny. W oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie da się wskazanych wyżej kwestii wyjaśnić w sposób jednoznaczny. Wydanie decyzji o sprzeciwie wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego było zatem przedwczesne.

Zastrzec należy, że nie znajduje uzasadnienia prezentowany w skardze pogląd, że obowiązkiem organu administracji budowlanej była samodzielna kontrola, czy wskazane w dokumentacji projektowej odległości odpowiadają rzeczywistym wymiarom działki. Zwrócić należy uwagę, że dokumentacja projektowa jest sporządzana przez osoby posiadające specjalistyczne uprawnienia, potwierdzone mocą urzędową przez organy państwowe. Osoba posiadająca takie uprawnienia była autorem projektu także i w niniejszej sprawie. Wspomniane uprawnienia mają gwarantować rzetelność dokonywanych przez legitymujące się nimi osoby czynności i prawdziwość potwierdzonych przez te osoby okoliczności faktycznych. Zbyt daleko idące i nie znajdujące podstaw w przepisach prawa jest wymaganie samodzielnej weryfikacji przez organ odległości i wymiarów wskazanych w projekcie zagospodarowania działki sporządzonym przez uprawnione osoby oraz porównanie tych wielkości z rzeczywistym stanem na gruncie.

Uznając, że źródłem wadliwości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji była błędna wykładnia przepisu art. 36 a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, jak również niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) sąd uchylił je, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na sumę kosztów w tej sprawie złożyła się kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi (§ 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193), 240 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. z 2002, Nr 163, poz. 1349) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o opłacie skarbowej, Dz. U. 2006 r., Nr 225, poz. 1635).