Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 739/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 7 , art 8 , art 77 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi U. G. i J. G. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 listopada 1994r., znak: [...] Burmistrz Gminy T. w Z. po rozpoznaniu sprawy budowy domu handlowo - usługowego - mieszkalnego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] w obr. [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.b. z 1974r. nakazał I. O. rozbiórkę dwóch kondygnacji (drugie i trzecie piętro) w/w budynku. W treści w/w decyzji Burmistrz Gminy T. w Z. wskazał, iż inwestor podczas realizacji przedmiotowej inwestycji wybudował w sposób samowolny dwie kondygnacje tj. 2 i 3 piętro w przedmiotowym budynku, czym w sposób istotny odstąpił od warunków wydanej decyzji pozwolenia na budowę w związku z czym przedmiotowa inwestycja narusza ustalenia obowiązującego na przedmiotowym terenie planu ogólnego perspektywicznego zagospodarowania przestrzennego miasta Z. zatwierdzonego Uchwałą nr [...] z dnia 10 lipca 1986r. Rady Narodowej Miasta Z. i Gminy T. i nie uzyskała akceptacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (k. 64 akt PINB).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 10 października 2002r., znak: [...] stwierdził nieważność w/w decyzji Burmistrza Gminy T. z dnia 5 listopada 1994r., znak: [...], wskazując w jej treści m.in., iż w chwili wydawania w/w decyzji Burmistrz Gminy T. miał świadomość, iż ponad przeznaczonymi do rozbiórki kondygnacjami znajduje się całkowicie wykończone poddasze wobec czego orzeczony nakaz rozbiórki jest niewykonalny, (k. 271 akt PINB).

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) decyzją z dnia 21 kwietnia 2004, znak: [...] uchylił w/w decyzję MWINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez MWINB (k. 318 akt PINB).

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 780/04 stwierdził nieważność w/w decyzji GINB i stwierdził, że nie może ona być wykonywana (k. 351 akt PINB).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 28 lutego 2006r., znak: [...], GINB stwierdził, że złożone przez P.P. K. i A. G. oraz P.P. U. i J. G. odwołanie od decyzji MWINB z dnia 10 października 2002r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. (k. 333 akt PINB).

Decyzją z dnia 26 marca 2007r., znak: [...] GINB odmówił stwierdzenia nieważności MWINB z dnia 10 października 2002r., znak: [...] (k. 358 akt PINB).

Następnie decyzją z dnia 24 kwietnia 2007r., znak: [...] GINB utrzymał w mocy własną decyzje z dnia 26 marca 2007r., znak: [...] (k. 360 akt PINB).

Postanowieniem z dnia 25 września 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1146/07 WSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi U. i J. G. (k. 363 akt PINB).

Decyzją z dnia 5 listopada 1994r., znak: [...] Burmistrz Gminy T. w Z. w trybie art. 32 u.p.b. z 1974r. orzekł o utracie ważności pozwolenia na budowę z dnia 25 lutego 1992r., znak: [...] oraz decyzji z dnia 26 kwietnia 1993r. znak: [...] (k. 67 akt PINB).

Decyzją z dnia 30 grudnia 1994r.. znak: [...] Burmistrz Gminy T. w Z. odroczył wykonanie rozbiórki 2 kondygnacji budynku handlowo - usługowego -mieszkalnego w Z. przy ul. [...], na działce nr [...] w obr[...] do dnia 30 grudnia 1999r (k. 68 akt PINB). Decyzją z dnia 19 czerwca 1998r., znak: [...] Urząd Wojewódzki w N. S. stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Burmistrza Gminy T. z dnia 30 grudnia 1994r., znak: [...] (k. 170 akt PINB).

Decyzją z dnia 14 maja 1998r., znak: [...] udzielono pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowo - usługowego na parterze budynku położonej przy ul. [...] w Z. na działkach nr ewid. [...] obr. [...]. 151 akt PINB). MWINB decyzją z dnia 2 grudnia 2014r., nr [...], znak: [...] stwierdził nieważność w/w decyzji Burmistrza Miasta Z..

W/w decyzję MWINB utrzymał w mocy GINB decyzją z dnia 12 lutego 2015r., [...]

MWINB ustalił, iż wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017r., . akt VII SA/Wa 702/15 WSA w Warszawie oddalił skargę na w/w decyzję GINB.

Decyzją z dnia 12 maja 2010r., nr [...], znak: [...] organ I instancji zobowiązał inwestora I. O. do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dla budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego wykonanego na działce nr ewid. [...] obr[...] położonej w rejonie ul. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych: w terminie do 31 maja 2011. (k. 459 akt PINB).

Po rozpatrzeniu odwołania I. O. oraz Z. R. reprezentującego I. O., organ odwoławczy decyzją z dnia 30 grudnia 2010r., znak: [...] uchylił skarżoną decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k. 517 akt PINB).

WSA w Krakowie po rozpoznaniu skargi I. O. na w/w MWINB wyrokiem z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 360/11 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana (k. 576 akt PINB).

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji decyzją z dnia 18 kwietnia 2016r., nr [...], znak: [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 u.p.b. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali Mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z. oraz współwłaścicieli działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] w Z.: I. O., I. O., D. O. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku handlowo - usługowo -mieszkalnego, zlokalizowanego na działce ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] w Z. wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę w terminie do 30.12.2016r. (k. 974 akt PINB).

Odwołanie od w/w decyzji PINB złożył I. O..

[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł:

Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 u.p.b. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1332 z późn. zm.) nałożył na:

• Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali Mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z.;

• I. O. - inwestora i współwłaściciela działki [...] obręb [...] w Z. przy ul. [...];

• I. O., D. O. - współwłaścicielki działki [...] obręb [...] w Z. przy ul. [...]

obowiązek sporządzenia i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Z. 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego, zlokalizowanego na działce ewid. [...], [...] obręb [...] w Z. przy ul. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie do dnia 31 grudnia 2018r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia 31 lipca 2017r., nr [...], znak[...] zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez:

- Pozyskanie i przesłanie aktualnych numerów ksiąg wieczystych dla wszystkich wydzielonych lokali mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z., oraz pozyskanie i przesłanie do tut. Organu aktualnych adresów korespondencyjnych wszystkich wskazanych w aktualnych księgach wieczystych właścicieli lokali mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z..

- Ustalenie czy w chwili obecnej Uchwała Właścicieli Nieruchomości Budynku przy ul. [...] w Z. z dnia 28 kwietnia 2012r., w sprawie powołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz Uchwala Właścicieli Nieruchomości Budynku przy ul. [...] w Z. z dnia 12 sierpnia 2010r., w sprawie reprezentowania Wspólnoty są nadal aktualne oraz w przypadku negatywnej weryfikacji w/w okoliczności pozyskanie aktualnych uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie reprezentowania i powołania członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Z..

- Przeprowadzenie dodatkowych oględzin budynku celem jednoznacznego ustalenia, na których działkach w/w budynek jest zlokalizowany oraz określenia jego charakterystycznych paramentów i usytuowania względem działek sąsiednich oraz przesłanie do MWINB protokołu z w/w oględzin wraz z załącznikami w postaci dokumentacji fotograficznej oraz szkicu sytuacyjnego wykonanego na kopii aktualnej mapy zasadniczej z naniesionymi wymiarami przedmiotowego budynku, odległościami od działek sąsiednich oraz określeniem miejsca posadowienia wszystkich j ego elementów na działce bądź działkach.

Organ I instancji za pismem z dnia 6 września 2017r., znak: [...] przesłał do MWINB uzupełnione o dodatkowy materiał dowodowy akta postępowania administracyjnego zgromadzone w przedmiotowej sprawie (k. 71 akt MWINB). Z uwagi na fakt, iż przesłany do MWINB materiał dowodowy nie został w pełni uzupełniony, MWINB za pismem z dnia 5 grudnia 2017r., znak: [...] zwrócił się do Organu I instancji z żądaniem uzupełniania wskazanych w treści niniejszego pisma braków w materiale dowodowym (k. 108 akt MWINB).

Uzupełniony materiał dowodowy został przesłany do MWINB za pismem PINB z dnia 22 stycznia 2018r., znak: [...] (k. 113 akt MWINB).

Pismem z dnia 9 lutego 2018r., znak: [...] zawiadomił właścicieli wyszczególnionych lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Z. o przysługującym im statusie strony niniejszego postępowania oraz poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (k. 119 akt MWINB).

Jednocześnie MWINB wskazał, iż postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018r., nr [...], znak: [...] MWINB stwierdził, iż odwołanie U. i J. G. zostało wniesione z uchybieniem terminu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest weryfikacja prawidłowości postępowania pierwszoinstancyjnego oraz wydania przez PINB skarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali Mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z. oraz współwłaścicieli działek ewid. nr [...], [...], [...], [...] obr[...] w Z.: I. O., I. O., D. O. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] w Z..

W pierwszej kolejności MWINB wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na działkach ewid. nr [...] oraz ewid. nr [...] obręb [...] w Z., a nie jak wskazywał organ I instancji na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] w Z.. W związku z powyższym organ odwoławczy zobligowany był do zreformowania zaskarżonej decyzji w w/w zakresie. Niniejsza reformacja nie narusza art. 139 k.p.a.

MWINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez PINB uznał, iż jest on niepełny. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 k.p.a. status strony w postępowaniu administracyjnym przysługuje osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. MWINB wskazuje, że organ I instancji za strony prowadzonego przez siebie postępowania prawidłowo uznał I. O. jako inwestora oraz współwłaściciela działki ewid. nr [...] obr[...] w Z., I. O. oraz D. O. tj. współwłaścicielki działek ewid. nr [...] obręb [...] w Z., na której w części znajduje się przedmiotowy budynek mieszkalny oraz Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali Mieszkalnych Budynku przy ul. [...] reprezentowaną przez Zarząd. Organ I instancji za stronę postępowania uznał również A. G., który jak wynika z księgi wieczystej ewid. nr [...] jest jednym ze współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]. Skoro zatem organ I instancji uznał, iż współwłaściciel jednego z lokali mieszkalnych w/w budynku posiada w niniejszym postępowaniu interes prawny to winien również stwierdzić, że na tej samej postawie interes prawny posiadają również pozostali właściciele lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. Do kręgu stron postępowania organ I instancji nie włączył natomiast właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych budynku przy ul. [...]. W ocenie MWINB natomiast z uwagi na fakt, iż część lokali mieszkalnych w budynku znajduje się na kondygnacjach wybudowanych zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę (ich właściciele wskazują na utrudnienia w korzystaniu z swoich lokali z uwagi na wzniesienie dodatkowych kondygnacji budynku), część natomiast znajduje się na kondygnacjach wybudowanych samowolnie, biorąc pod uwagę konsekwencje wynikające z przedmiotowego rozstrzygnięcia i stopień ich ingerencji w prawo własności odrębnych lokali należy stwierdzić, iż właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w Z. mają w niniejszym postępowaniu odrębny od Wspólnoty interes prawny. Zatem z uwagi na fakt, iż w ocenie organu odwoławczego status strony niniejszego postępowania przysługuje również wszystkim właścicielom lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku przy ul. [...] w Z., przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia, na podstawie na podstawie art. 9 k.p.a. poinformował ich o przysługującym im statusie strony oraz na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, myśl art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) obowiązującej od dnia 1 stycznia 2017 r. W sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5 [ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. - przyp MWINB], wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie mniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W związku z powyższym w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane w dotychczasowym brzmieniu, za wyjątkiem art. 36a, który zgodnie z powołanymi wyżej przepisami będzie miał zastosowanie w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255).

Wskazano, iż organy nadzoru budowlanego na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłym w przedmiotowej sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Kr 360/11.

Organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy podporządkował się ocenie prawnej oraz zaleceniom zawartym w w/w wyroku.

Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji organu I instancji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., zgodnie z którym: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: (...) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz -w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. (...) ".

Artykuł 51 u.p.b. ma zastosowanie wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie naprawcze w trybie ściśle powiązanych ze sobą art. 50 i 51 u.p.b. W/w tryb postępowania znajduje zastosowanie również do inwestycji wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o przepisy u.p.b. z 1974r. Tryb ten stosowany jest (zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 u.p.b) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 u.p.b., czyli w przypadkach innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Do tego typu przypadków zaliczyć należy wykonanie inwestycji w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 3 u.p.b.).

Dalej przytoczono art. 36a ust. 5 i ust. 5a u.p.b. (w obecnym brzmieniu).

W niniejszej sprawie istotne odstępstwo od wydanego przez Burmistrza Gminy T. pozwolenia na budowę z dnia 25 lutego 1992r., znak: [...] oraz decyzji z dnia 26 kwietnia 1993r., znak: [...] polegało na nadbudowie przedmiotowego budynku o dodatkowe kondygnacje, co pociągnęło za sobą zwiększenie jego kubatury i wysokości. Inwestor uzyskał bowiem pozwolenia na wybudowanie budynku podpiwniczonego posiadającego parter oraz poddasze. Wybudował natomiast budynek podpiwniczony posiadający parter, trzy piętra, poddasze mieszkalne oraz strych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w/w zwiększenie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego wprost wypełnia definicję istotnego odstępstwa wynikająca z art. 36a ust. 5a u.p.b.

Z uwagi na powyższe zdaniem organu spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. (wystąpienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego) i za zasadne uznano wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3 u.p.b. zobowiązującej do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który uwzględni zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W ocenie MWINB również fakt, iż dobudowanie dodatkowych kondygnacji w przedmiotowym budynku miało miejsce w okresie realizacji całej inwestycji budowlanej, oraz fakt, iż jest ona zlokalizowana pomiędzy kondygnacjami które objęte były pozwoleniem na budowę, w związku z czym powstała nielegalnie konstrukcja nie stanowi samodzielnej i niezależnej od wybudowanej zgodnie z prawem części obiektu przedmiotowe roboty nie stanowią nadbudowy, o której mowa w art. 3 ust. 6 u.p.b. i nie podlega rygorowi określonemu w art. 48 u.p.b. i odpowiednio z art. 37 u.p.b. z 1974r. (por. wyrok WSA w Krakowie 18 października 2017r., sygn. akt II SA/Kr 950/17). MWINB wskazał, iż Burmistrz Gminy T. w Z. prowadził postępowanie względem przedmiotowej inwestycji w trybie art. 37 u.p.b. z 1974r. z uwagi na fakt, iż u.p.b. z 1974r. nie posiadała regulacji odpowiadającej obecnemu trybowi art. 50-51 u.p.b. i zakończył je decyzją z dnia 5 listopada 1994r., znak: [...] Jednak niniejsza decyzja została przez organ wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia 10 października 2002r.. znak: [...] o stwierdzeniu jej nieważności. Decyzją z dnia 26 marca 2007r., znak: [...] GINB odmówił stwierdzenia nieważności MWINB z dnia 10 października 2002r., znak: [...] (k. 358 akt PINB). Następnie decyzją z dnia 24 kwietnia 2007r., znak: [...] GINB utrzymał w mocy własną decyzje z dnia 26 marca 2007r., znak: [...] (k. 360 akt PINB). Postanowieniem z dnia 25 września 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1146/07 WSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe ze skargi U. i J. G. (k. 363 akt PINB).

W tym miejscu należy również zauważyć, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia 5 listopada znak: [...] Burmistrz Gminy T. w Z. w trybie art. 32 u.p.b. orzekł o utracie ważności pozwolenia na budowę z dnia 25 lutego 1992r., znak: [...] oraz decyzji z dnia 26 kwietnia 1993r., znak: [...], cyt: z powodu dopuszczenia się przez inwestora istotnego odstąpienia od warunków wydanej decyzji o pozwoleniu budowę. Zatem zgodnie z ukształtowaną obecnie linią orzeczniczą sądów administracyjnych, skoro pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obrotu prawnego po zakończeniu robót budowlanych organ winien zobowiązać inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wykonane roboty budowlane nie mają bowiem wówczas oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2017r., sygn. akt II SA/Kr 618/17).

Jak wskazał organ zasadnie nałożono na inwestora I. O., współwłaścicieli działki ewid. nr [...] w Z. oraz Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w Z. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Wskazano, że z uwagi na faktyczne zakończenie przedmiotowych robót budowlanych organ I instancji zasadnie w niniejszej sprawie odstąpił pod wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 u.p.b. i bezpośrednio zastosował normy wynikające z art. 51 ust. 1 u.p.b., powołując przy tym w podstawie prawnej skarżonej decyzji art. 51 ust. 7 u.p.b. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga również fakt, iż na przeszkodzie prowadzeniu względem przedmiotowej inwestycji postępowania naprawczego nie stoi na przeszkodzie decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia 14 maja 1998r, [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowo - usługowego na parterze budynku położonej przy ul. [...] w Z.. Decyzją z dnia 12 lutego 2015r., znak: [...] GINB utrzymał bowiem w mocy decyzję MWINB z dnia 2 grudnia 2014r., nr [...], znak: [...], która stwierdzono nieważność w/w decyzji Burmistrza Miasta Z..

Odnosząc się do zarzutów I. O., który w treści odwołania podnosił, iż cyt.: projekt zamienny został przez inwestora przedłożony jeszcze na etapie gdy postępowanie toczyło się przez Gminą Miasta Z. (...) inwestor pismem z dnia kwietnia 2016r. ponownie przedłożył niezbędne dokumenty w sprawie, MWINB wskazał, że przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa, na którą powołuje się w treści odwołania, nie wypełnia definicji projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Projekt budowlany zamienny, jak prawidłowo w treści skarżonej decyzji pouczył zobowiązanych organ I instancji, musi spełniać wszystkie wymagania właściwe dla projektu budowlanego dla nowych inwestycji, mieć charakter kompleksowy, obejmować całość zamierzenia budowlanego i uwzględniać wszystkie wykonane roboty budowlane. Projekt budowlany zamienny musi zatem spełniać wymogi określone w przepisach Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.), jak również odpowiednio odpowiadać wymogom określonym w art. 34 i 35 u.p.b. Przedłożona przez inwestora dokumentacja w/w wymagań niewątpliwie nie spełnia. Podkreślono, iż inwestor do przedłożenia takiego projektu mimo, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się od wielu lat, nie został dotychczas zobowiązany.

MWINB wskazuje, iż wbrew temu co w treści odwołania wskazuje Skarżący, w postępowaniu naprawczym zastosowanie znajdują obecnie obowiązujące przepisy prawa, w tym również te dotyczące zakresu i formy projektu budowlanego. W postępowaniu naprawczym chodzi bowiem o doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania, a nie do stanu zgodnego z nieobowiązującymi już aktami prawnymi. Postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 p.b. nie ma charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego. Jako postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa.

Bezzasadnym jest również podnoszony przez Skarżącego zarzut dotyczący nieprawidłowego uznania za strony postępowania D. O. oraz I. O.. Są bowiem właścicielkami działki ewid. nr [...] obr. [...] w Z., na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, a zatem niewątpliwie posiadają interes prawny w postępowaniu dotyczącym budynku zlokalizowanego na działce stanowiącej ich własność. Ponadto I. O. jest jednocześnie właścicielką wydzielonych lokali mieszkalnych nr [...] oraz [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Z. w związku z czym jak wykazano również z tego powodu przysługuje jej interes prawny.

Oceniając zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, iż organ I instancji prawidłowo przesądził o konieczności nałożenia na: Wspólnotę Mieszkaniową Właścicieli Lokali Mieszkalnych budynku przy ul. [...] w Z. oraz I. O., I. O., D. O. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku handlowo - usługowo - mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w Z.. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż organ I instancji wskazał, iż w/w budynek znajduje się również na działkach ewid. nr [...], [...], [...] obręb [...] organ odwoławczy korzystając z przysługującego mu prawa, wynikającego z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zreformował skarżoną decyzję PINB z dnia 18 kwietnia 2016r., nr [...], znak: [...] doprecyzowując numery działek na których znajduje się budynek i wyznaczył nowy termin wykonania orzeczonego obowiązku mając na uwadze, że wskazany termin w zaskarżonej decyzji jest nieaktualny.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie U. G. oraz J. G., domagając się jej uchylenia. Zarzucili, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pomija ważne dokumenty tj. Decyzję Urzędu Miasta Z. z dnia 24.03.1998 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r Prawo budowlane. Powołano również Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy K. z dnia 29 stycznia 2001 r. Sygn. akt: II SA/Kr 90/99, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r. Sygn. akt: II SA/Kr 390/11, Decyzja [...] WINB z dnia 25 stycznia 2006 r. znak: [...]

Budynek na działce [...] obr. [...] w Z. jest samowolą budowlaną, nie ma żadnego projektu, ani decyzji zatwierdzającej projekt. Inwestor nie poinformował skarżących, że budynek jest nielegalny. Po 1 stycznia 1995 roku inwestor bez zgody skarżących w części strychowej dobudował czwarte piętro, dokonał innego podziału mieszkań tak że na wszystkich piętrach nad mieszkaniem skarżących znajdują się po dwie kawalerki. Budynek jest fuszerką, pęka i zapada się, ponieważ fundament obliczony jest na l jedno piętro. Dobudowana druga połowa budynku na działce córki inwestora nie ma przewiązki budowlanej ani podpiwniczenia. Inwestor oszukał skarżących na dużą kwotę pieniędzy. Nie wykonał podłóg zgodnie z umową i nie zwrócił należnej kwoty za brakujące 3,31m2 powierzchni użytkowej mieszkania. Inni nabywcy mieszkań w tym budynku wiedzieli, że budynek jest nielegalny (zakupili mieszkania po zaniżonej cenie).

Mimo takiego stanu technicznego i prawnego skarżący są pozywani do sądu o płatności za eksploatację mieszkania. Rzekoma Wspólnota Mieszkaniowa nie przedkłada żadnych faktur a wyłudza duże pieniądze mimo to, że skarżący nie objęli tego mieszkania w użytkowanie i tam nie mieszkają.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Dokonana przez organy obu instancji analiza stanu faktycznego i następująca po nim subsumpcja stanu faktycznego pod określony przepis prawa była prawidłowa. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w zgodzie z art. 7, art. 8 , art. 77 § 1 kpa, a następnie trafnie wykazały, że przyjęte rozwiązania są zgodne z przepisami prawa.

Organy obu instancji sprostały wytycznym, jakie wynikały z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Kr 360/11.

W wyroku jednoznacznie wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie:

Prawidłowe zakwalifikowanie dokonanej przez inwestora samowoli budowlanej, w szczególności przez ustalenie czy spełnia ona przesłanki samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy, czyli czy stanowi budowę części obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę,

W razie pozytywnego ustalenia tej okoliczności - przeprowadzenie postępowania na podstawie art.37 albo art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. - w zależności od okoliczności sprawy. Wskazano, że decyzja z dnia 10 października 2002 r. wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję o rozbiórce wydaną na podstawie art.37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. z określonych w niej powodów. Nie oznacza to, że w sprawie wyeliminowana została możliwość rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art.37 prawa budowlanego z 1974 r.

W przypadku dokonania oceny, że dokonana przez inwestora samowola budowlana nie spełnia przesłanki samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy, czyli nie stanowi budowy części obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, organ winien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o przepis art.51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., gdyż tryb ten znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania, co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.): "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: (...) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. (...) ".

Trafne jest stanowisko organu, że artykuł 51 u.p.b. ma zastosowanie wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie naprawcze w trybie ściśle powiązanych ze sobą art. 50 i 51 u.p.b. Ten tryb postępowania znajduje zastosowanie również do inwestycji wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o przepisy u.p.b. z 1974r. Stosowany jest (zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 u.p.b) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 u.p.b., czyli w przypadkach innych niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Do tego typu przypadków zaliczyć należy wykonanie inwestycji w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę

Inwestor dokonał istotnego odstępstwa od wydanego przez Burmistrza Gminy T. pozwolenia na budowę z dnia 25 lutego 1992r., znak: [...] oraz decyzji z dnia 26 kwietnia 1993r., znak: [...] polegało to na nadbudowie budynku o dodatkowe kondygnacje, co pociągnęło za sobą zwiększenie jego kubatury i wysokości. Inwestor uzyskał, bowiem pozwolenia na wybudowanie budynku podpiwniczonego posiadającego parter oraz poddasze. Wybudował natomiast budynek podpiwniczony posiadający parter, trzy piętra, poddasze mieszkalne oraz strych. To zwiększenie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego wypełnia definicję istotnego odstępstwa wynikającą z art. 36a ust. 5 pkt 2 u.p.b.

Z uwagi na powyższe spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. (wystąpienie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego) i za zasadne uznano wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3 u.p.b. zobowiązującej do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który uwzględni zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Dobudowanie dodatkowych kondygnacji w budynku miało miejsce w okresie realizacji całej inwestycji budowlanej ,również po 1 stycznia 1995 r. Dobudowa jest zlokalizowana pomiędzy kondygnacjami, które objęte były pozwoleniem na budowę, w związku z czym powstała nielegalnie konstrukcja nie stanowi samodzielnej i niezależnej od wybudowanej zgodnie z prawem części obiektu. Wykonana roboty nie stanowią nadbudowy, o której mowa w art. 3 ust. 6 u.p.b. i nie podlegają rygorowi określonemu w art. 48 u.p.b. i odpowiednio z art. 37 u.p.b. z 1974r.

W kontrolowanej sprawie zasadnie nałożono na współwłaścicieli działki ewid. nr [...] w Z. oraz Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w Z. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, aby dać szansę inwestorowi na zachowanie i wdrożenie procedury legalizacyjnej, która znajduje zastosowanie również do inwestycji wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o przepisy u.p.b. z 1974r. Ma ona na celu zbadanie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez nałożenie obowiązków na inwestora, by doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie naprawcze ma również na celu zgromadzenie i zatwierdzenie przez organ dokumentacji technicznej budynku, sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Zaskarżona decyzja odnosi się do I etapu postępowania legalizacyjnego, w którym organ decyduje o zastosowaniu właściwego trybu, przesądza o zaistnieniu podstaw do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Na tym etapie organ nie przesądził o legalności zrealizowanej inwestycji, gdyż to uzależnione jest od późniejszego przedłożenia dokumentacji technicznej i zbadania jej poprawności. Dopiero treść projektu wyznacza dalsze postepowanie organu nadzoru budowlanego. W przypadku nieprzedłożenia kompletnego projektu budowlanego zamiennego zastosowanie będzie miał przepis art. 51 ust 5 ustawy prawo budowlane i jego rygory.

Zasada dwuinstancyjności, o jakiej mowa w art. 15 kpa w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym została zachowana. Sprawa administracyjna została merytorycznie rozstrzygnięta dwukrotnie zarówno przez organ I oraz II instancji a wydane decyzje zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów wnikliwego postępowania zmierzającego do oceny spełnienia przesłanek ustawy.

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Sygn. akt II SA/Kr 739/18