Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 994/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8,  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi B. G. i K. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. G. i K. W. kwotę 100 zł (sto złotych) \tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000r" poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia K. W. i B. G. na postanowienie PINB dla m. [...] Nr [...] z dnia [...].01.2013r. uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez K. W. i B. G., w związku z prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...].12.2012r. postępowaniem egzekucyjnym wszczętym celem wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla m. [...] Nr [...] z dnia [...].05.2012r., nakazującej K. W. i B. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z niewykonaniem przez K. W. i B. G. obowiązku wskazanego w w/w decyzji PINB dla m. [...] z dnia [...].05.2012r. organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.

W dniu [...].08.2012r. zobowiązanym zostało doręczone upomnienie z dnia [...].08.2012r. wzywające do wykonania w/w obowiązku.

W dniu 07.12.2012r. PINB dla m. [...] wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie zobowiązanym w dniu [...].12.2012r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia [...].12.2012r. K. W. i B. G. wnieśli zarzuty dotyczące niniejszego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].01.2013r., PINB dla m. [...] uznał te zarzuty za nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...].02.2012r. zobowiązani wnieśli zażalenie na w/w postanowienie.

Rozpatrując sprawę organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zobowiązani w zarzutach wniesionych w piśmie z dnia [...].12.2012r. powołali się na przesłankę wskazaną w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ przytoczył treść tego artykułu stwierdzając, iż organ powiatowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, tj. postanowienia Nr [...] w sposób nie budzący wątpliwości odparł powołany przez zobowiązanych zarzut i wykazał jego bezzasadność.

W ocenie organu odwoławczego PINB dla m. [...] wskazał, iż egzekwowany obowiązek istnieje, gdyż nakładająca go decyzja nie została wykonana pomimo, iż stała się ostateczna i wymagalna, co potwierdzono podczas czynności kontrolnych dokonanych przez przedstawiciela organu powiatowego w dniu [...].02.2013r.

W uzasadnieniu swojego postanowienia organ powiatowy w sposób nie budzący wątpliwości udowodnił bezzasadność powołanego zarzutu wskazując przy tym odpowiednie przepisy prawa, jak również orzecznictwo sądów administracyjnych.

Organ zaznaczył, że jakkolwiek zobowiązani wskazali, iż wykonali egzekwowany obowiązek dokonując rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, to jednak analiza akt zgromadzonych w niniejszej sprawie nie potwierdza powyższego.

Organ wskazał, że K. W. i B. G. zarówno w zarzutach jak i w zażaleniu na postanowienie organu powiatowego Nr [...] stwierdzili, że obecnie posadowiony na nieruchomości przy ul. [...] w [...] budynek gospodarczy został posadowiony na podstawie zgłoszenia dokonanego w Wydziale Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] po uprzednim rozebraniu tego budynku, który objęty był obowiązkiem rozbiórki nałożonym decyzją PINB dla m. [...] z dnia [...].05.2012r.

Odnosząc się do tej argumentacji organ wskazał, że zgodnie z pismem Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] z dnia [...].11.2012r. zobowiązani nie dokonali skutecznego zgłoszenia robót budowlanych polegających na wybudowaniu w/w budynku gospodarczego, ponieważ zostali wezwani do jego uzupełnienia, czego nie uczynili. Jako istotny dla sprawy organ wskazał również fakt, iż zobowiązani zainicjowali procedurę zgłoszenia zamiaru realizacji budynku gospodarczego tożsamego z budynkiem istniejącym na nieruchomości przy ul. [...] w [...] w dacie funkcjonowania w obrocie prawnym w/w decyzji PINB dla m. [...] Nr [...].

Organ zaznaczył także, iż poinformowanie PINB dla m. [...] o wykonaniu dyspozycji decyzji Nr [...] w piśmie z dnia [...].06.2012r. nie mogło stanowić podstawy do zakończenia postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Fakt wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej powinien bowiem być potwierdzony czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi przez przedstawiciela tego organu.

Organ podkreślił, że zobowiązani zawiadomili PINB dla m. [...] o wykonaniu ciążącego na nich obowiązku w piśmie z dnia [...].06.2012r. natomiast czynności kontrolne przeprowadzone przez pracownika organu powiatowego w dniu [...].08.2012r.jednoznacznie wykazały, iż na działce przy ul. [...] w [...] usytuowany jest nadal budynek gospodarczy, względem którego wydano nakaz rozbiórki. Zarówno opis tego budynku zawarty w protokole z niniejszych oględzin, jak i dołączona do niego dokumentacja fotograficzna potwierdzają, że obiekt ten jest tożsamy z budynkiem gospodarczym, którego dotyczyło postępowanie poprzedzające wydanie egzekwowanej decyzji Nr [...]. Organ zaznaczył, iż wynika to chociażby z porównania protokołu z w/w czynności kontrolnych z dnia [...].08.2012r. z protokołem i dokumentacją fotograficzną sporządzonymi w czasie kontroli dokonanej przez przedstawiciela organu I instancji w dniu [...].11.2011r.

Z powyższych względów, organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB dla m. [...] w kwestii uznania zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za bezzasadny.

Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. W. i B. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 57 § 1 pkt 3) zarzucali:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez nas dowodów potwierdzających fakt wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] nałożonego na nas decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2012 r.;

2) naruszenie art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z tego przepisu, mianowicie poprzez odniesienie się w uzasadnieniu wyłącznie do kwestii dotyczącej zgłoszenia zamiaru realizacji budynku gospodarczego w miejscu budynku, który został przez nas rozebrany (którą organ w dodatku błędnie ocenił uznając, że zgłoszenie nie zostało skutecznie dokonane) pomijając szereg innych kwestii, twierdzeń i dowodów podniesionych przez nas w toku sprawy i w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

3) naruszenie art. 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez stronę, pomimo że niewątpliwie miały one znaczenie dla sprawy;

4) naruszenie art. 15 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w całokształcie wszystkich jej okoliczności faktycznych i prawnych i ograniczenie się przez organ II instancji wyłącznie do kwestii dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji budynku gospodarczego w miejscu budynku, który został przez nas rozebrany w sytuacji, kiedy podstawową kwestią, którą należało ustalić, jest fakt wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] nałożonego na nas decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2012 r. w dniu [...].06.2012 r.;

5) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez działanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem naruszenie zasady legalizmu;

6) naruszenie 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji w sytuacji, kiedy prawidłowe było umorzenie postępowania.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 30 § 5 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że doręczenie postanowienia dotyczącego uzupełnienia zgłoszenia robót budowlanych w terminie przekraczającym 30 dni od daty zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oznacza, że zgłoszenie robót budowlanych jest skuteczne.

Reasumując, organy administracyjne biorące udział w postępowaniu prowadzącemu do wydania zaskarżonego postanowienia w ogóle nie zweryfikowali, czy obowiązek nałożony na nas decyzją Nr [...] z dnia [...].05.2012 r. został wykonany - pomijając środki dowodowe przez nas na tę okoliczność zgłaszane, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że na działce przy ul. [...] w [...] usytuowany jest budynek o tożsamych parametrach z budynkiem, którego rozbiórkę nakazano (czego nie kwestionujemy, jest to natomiast budynek kolejny, zbudowany przez nas w tym samym miejscu) oraz stwierdziły, że zgłoszenie zamiaru budowy tego kolejnego budynku zostało dokonane nieskutecznie, i ta okoliczność jest w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dominująca - przy czym nie ma ona dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, oraz dodatkowo jest błędna i sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Jest to kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się wskazanymi wyżej zasadami Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z obrazą art. 7, 8, 77 i 78 kpa.

W niniejszej sprawie ostateczną stała się decyzja PINB dla m. [...] Nr [...] z dnia [...].05.2012r., nakazująca K. W. i B. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]

Organ egzekucyjny uznając, że nie doszło do wykonania obowiązku rozbiórki wynikającego z opisanej wyżej decyzji podjął czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.

Egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, wystosował na podstawie tego przepisu stosowne upomnienie.

W tej sytuacji istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżących egzekucji.

Podkreślić należy, że gdy wierzycielem jest jednocześnie organ egzekucyjny wszczęcie egzekucji następuje z urzędu, stosownie do przepisu art. 26 § 4 p.e.a., na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ egzekucyjny. Konieczne elementy tytułu wskazuje natomiast art. 27 p.e.a.

Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie:

- wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

- odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy,

- błąd co do osoby zobowiązanego,

- niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

- niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy,

- zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego. Trzeba też wyraźnie podkreślić, iż zobowiązany nie może po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując nowe ich podstawy.

Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez skarżących stwierdzić należy, iż obejmują one sytuację przewidzianą w art. 33 pkt 1 upea

Skarżący, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym wskazali, że owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego.

Ciężar dowodu, iż obowiązek o charakterze niepieniężnym jest wykonany w rozumieniu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. To strona wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. winna wykazać, że obowiązek został faktycznie wykonany. Rzeczą organów egzekucyjnych jest ocena, czy faktycznie okoliczności podnoszone przez stronę uzasadniają przyjęcie wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza w zakresie postępowania dowodowego żadnych ograniczeń co do środków dowodowych. Skoro więc skarżący ma wykazać wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym, to może skorzystać z dostępnych mu dowodów w tym i zeznań świadków. Wobec tego rzeczą organu było takie prowadzenie postępowania aby umożliwić zobowiązanemu przedstawienie dowodów świadczących o wykonaniu obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z tym, przed rozstrzygnięciem zgłoszonych zarzutów należało przeprowadzić zgłoszone przez Skarżących dowody a następnie dokonać oceny całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą określoną w art. 80 kpa.

Podkreślić należy, że zachowanie wymagań wynikających z treści art. 7,art. 8, art. 77, art. 78 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Nie przesądzając kierunku i zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia naruszenie przez organy uprawnień procesowych strony w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obligowało Sąd do wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego jako zapadłych z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy skarga okazała się uzasadniona i Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, orzeczenie sformułowane w punkcie II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy. Natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej wyżej.