Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1413/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 97 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. T. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 100 § 1 k.p.a. zawiesiło postępowania administracyjne zainicjowane wnioskiem K. T. będącej następcą prawnym byłych właścicieli o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady narodowej miasta W. z dnia [...] marca 1951 r. nr [...], odmawiającego W. i H. z G. małż. W. prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...] do czasu ustalenia następstwa prawnego po zmarłych stronach postępowania tj. A. K., M. B., B. R., L. R., S. W., W. W., E. W., N. L., S. J., H. T. z d. G., B. W., H. K. i M. W. Jednocześnie Kolegium zobowiązało pełnomocnika skarżącej oraz innych uczestników postępowania do przedłożenia do akt sprawy postanowień sądu o nabyciu spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia po ww.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem konieczne stało się ustalenia wszystkich stron postępowania, a korespondencja kierowana do wskazanych w sentencji postanowienia stron wróciła z adnotacją, że adresat zmarł. Jednocześnie Kolegium wskazało, że podjęło próbę ustalenia następców prawnych ww., jednakże bezskutecznie.

Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, należało zawiesić postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłych i zobowiązać osoby mające w tym interes prawny (art. 1025 § 1 kc) do przeprowadzenia postępowania spadkowego. Ponadto Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że pominięcie spadkobierców strony postępowania stanowi naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonej w art. 10 k.p.a. Udział w postępowaniu administracyjnym, w ocenie Kolegium, powinny brać wszystkie osoby mające w tym interes prawny, a do takich należą w postępowaniu dotyczącym nieruchomości warszawskiej – jej wszyscy współwłaściciele, współużytkownicy wieczyści lub wszyscy następcy prawni.

Na skutek wniosku K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. T. reprezentowana przez adwokata A. P.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 30 § 5 k.p.a i art. 10 § 1 k.p.a., ewentualnie art. 28 k.p.a. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia. W ocenie skarżącej w ogóle uznanie aktualnych współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczy wniosek o kontrolę w trybie nadzoru, za stronę postępowania kontrolnego – wobec obojętności wyniku niniejszego postępowania dla ich praw jest niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Akceptując argument zawarty w skardze, Sąd orzekający w sprawie niniejszej, podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 października 2013r. sygn. I SA/Wa 1695/12.

Zaskarżone postanowienie zapadło w toku zainicjowanego przez skarżącą postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta W. z dnia [...] marca 1951 r. o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], objętego działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na konieczność ustalenia kręgu następców prawnych właścicieli lokali usytułowanych w budynku położonym na spornej nieruchomości.

W ocenie Sądu brak jest jednakże przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny właścicieli tych lokali do udziału w sprawie, skoro postępowanie dotyczy oceny legalności orzeczenia odmawiającego poprzednikom prawnym skarżącej przyznania prawa własności czasowej do gruntu.

Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes indywidualny, aktualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych danej sprawy i przesłankach zastosowania w niej określonego przepisu prawa materialnego (w tym przypadku mogą to być tylko przepisy powołanego dekretu).

Zdaniem Sądu, stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego nie wpłynie w żaden sposób na treść przysługującego właścicielom lub ich następcą prawnym, prawa do wyodrębnionego lokalu mieszkalnego i związanego z nim udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości.

Właścicieli lokali jako współużytkowników wieczystych chroni bowiem rękojmia wiary ksiąg wieczystych. Jak zostało zaznaczone w cytowanym wyroku – powyższe zostało w sposób jednoznaczny potwierdzone uchwałą Sądu Najwyższego składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 90/10. W tym kontekście również hipotetyczne prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeznaczeniu lokalu do sprzedaży nie może wpłynąć na pozbawienie właścicieli lokali praw do nieruchomości, ponieważ zawarty w wykonaniu takich decyzji akt notarialny jest niewzruszalny.

Skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu będzie natomiast ewentualnie konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego, co w żaden sposób nie wpłynie na sytuację prawną właścicieli lokali.

Sąd ponadto trafnie zauważył , że istnienia interesu prawnego nie można wywieść również z faktu, że właściciele lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową. To, że postępowanie dekretowe może finalnie doprowadzić do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na udziale nie związanym ze sprzedanymi lokalami spowoduje bowiem jedynie to, że w miejsce gminy do wspólnoty mieszkaniowej wejdzie nowa osoba. Jednak właściciele lokali jako współużytkownicy wieczyści nie mają jakiegokolwiek wpływu na zadysponowanie udziałem przez gminę. Sąd nie znalazł zatem jakiegokolwiek przepisu ani w Kodeksie cywilnym regulującym wykonywanie prawa współwłasności ani w ustawie o własności lokali, który kreowałby interes prawny właścicieli lokali. Interes prawny nie może być wywodzony z przysługującego takim osobom prawa własności poszczególnych lokali, współwłasności części wspólnych budynku i udziału w prawie do gruntu znajdującego się pod tym budynkiem.

Zaznaczyć także należy brak skutku prawnorzeczowego w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej. Sąd Najwyższy - Izba Cywilna w postanowieniu z dnia 11 lutego 2011 r. (I CSK 288/2010 LexPolonica nr 3069034Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/11 Izba Cywilna Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/2OSP 2013/4 poz.46) jednoznacznie uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej byłym właścicielom gruntów warszawskich przyznania prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu wywołuje ten skutek prawny, że przywraca uprawnionym uprawnienie do ubiegania się o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania jako "surogatu" nieistniejących obecnie praw majątkowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu. Nie powoduje natomiast prawnorzeczowego skutku w postaci restytucji prawa własności budynków znajdujących się na gruncie – art. 5 dekretu.

Powyższe prowadzi do wniosku , że stronami niniejszego postępowania nadzorczego powinni być jedynie dawni właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni, do których kontrolowana decyzja została skierowana. Poszerzenie tego kręgu przez organ o osoby, które nabyły lokale w budynku i stały się współużytkownikami wieczystymi gruntu, stanowi zdaniem Sądu naruszenie art.28 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec braku podstaw materialnoprawnych do powyższego, a w konsekwencji do zawieszenia postępowania.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien uwzględnić wskazaną wyżej argumentacją w celu ustalenia właściwego kręgu stron postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.