Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 48/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105,  art. 148
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SĄ/Wa 48/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2008r. znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2006r., znak: [...], umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.2005r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zarządowi Dróg Miejskich w W. pozwolenia na budowę oraz nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności dla inwestycji pn. "Budowa Trasy [...] w W. od węzła [...] (km 5+600) do ul. [...] (km 8+ 144) — odcinek ul. [...] od km 7+449 do km 7+809",

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wnioskodawca jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4, 7 i 8 Kpa powołując się na datę doręczenia wyroku WSA w Warszawie z dnia 18.10.2006r. sygnatura akt VII SA/Wa 1153/06 uchylającego postanowienie GINB z dnia [...].04.2006r., znak: [...], oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].09.2005r., Nr [...] odmawiające dopuszczenia Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] do udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Trasy [...] w W. od węzła [...] (km 5+600) do ul. [...] (km 8+144) — odcinek ul. [...] od km 7+449 do km 7+809"(dalej trasy "[...]"). Ponadto w piśmie z dnia 06.02.2008r. wnioskodawca jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145§1 pkt. 8 kpa wskazał decyzję Wojewody [...] z dnia [...].06.2006r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...].04.2006r., odmawiającą udzielenia Zarządowi Dróg Miejskich pozwolenia wodno-prawnego na wykonanie urządzeń wodnych dla potrzeb realizacji Trasy [...] na odcinku od węzła "[...]" do ul. [...] (od km 5+600 do km 8+144 Trasy) w W..

Rozpatrując sprawę należy podkreślić, że warunkiem wznowienia postępowania jest nie tylko wskazanie przesłanek z art. 145 § 1 Kpa, ale także udowodnienie zachowania terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, wskazanego w art. 148 § 1 Kpa.

We wniosku z dnia 28.12.2006r. o wznowienie postępowania Ogólnopolskie

Towarzystwo [...], wskazuje, że o wyroku WSA w Warszawie z dnia

18.10.2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1153/06, w przedmiocie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, dowiedziało się w dniu jego doręczenia to jest 28.11.2006r. Nie zostało to jednak w żaden sposób udowodnione przez wnioskodawcę. W związku z powyższym GINB nie ma możliwości zweryfikowania czy został zachowany miesięczny termin wskazany w art. 148 §1 Kpa.

Ponadto należy wskazać, że nie został zachowany, przez wnioskodawcę ustawowy termin jednego miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa do wniesienia wniosku na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Jak wynika z prezentaty Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na kserokopii decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2006r., o w/w decyzji wnioskodawca dowiedział się 23.06.2006r. Dodać trzeba, że Ogólnopolskie Towarzystwo [...] nie udowodniło również zachowania jedno-miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 2 Kpa. Jak wynika z pisma z dnia 15.10.2007r., wnioskodawca o decyzji Wojewody [...] z dnia [...].09.2005r., Nr [...], znak: [...], której to żąda wzruszenia, dowiedział się podczas rozmowy telefonicznej z jednym z pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego w grudniu 2006r.

Reasumując należy stwierdzić, że wobec niespełnienia przez O. warunków z art. 148 § 1 i 2 Kpa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].09.2005r., Nr [...], znak: [...], należało umorzyć wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w M. wniosło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowanie w sprawie.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło, iż zostało wydane z naruszeniem: art. 105 par. 1 Kpa, gdyż prowadzone postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę Trasy [...] nie było bezprzedmiotowe,

- niezgodnie z rozstrzygnięciem dokonanym w znajdującym się w aktach niniejszej sprawy w postanowieniu GINB z. dnia [...] stycznia 2005 r. (sygn. [...]), w którym przesądzono o wznowieniu postępowania na żądanie O.,

- z błędnym określeniem daty, w której dla O. rozpoczynał się bieg 30-dniowego terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania - z uwagi na zapis art. 148 par. 1 Kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania. O. zgodził się z GINB, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. Pierwszy etap zakończył się w dniu 4 stycznia 2008r. poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. W postanowieniu tym organ rozstrzygnął już kwestie: czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu oraz czy zachowany został termin, o którym mowa w art. 148kpa. Drugi etap powinien zakończyć się wydaniem decyzji w oparciu o treść art. 151 kpa.

GINB niesłusznie zakwestionował zachowanie przez Towarzystwo terminu, w którym został złożony wniosek w sprawie wznowienia postępowania. Właściwą datą, od której termin 30 dniowy powinien biec był dzień, w którym Towarzystwo dowiedziało się o wyroku WSA z dnia 18 października 2006r. który stał się prawomocny w dniu 30 grudnia 2006r. Wcześniej czyli przed wyrokiem WSA O. w żadnej mierze nie był uprawniony do składania wniosków z żądaniem wznowienia postępowania, gdyż w obrocie prawnym wciąż pozostawało ostateczne wtedy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].09.2005r. o odmowie dopuszczenia Towarzystwa do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla omaw. odcinka Trasy "[...]."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżona decyzja GINB z dnia [...] października 2008r. wydana została w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. kpa, regulującego nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145§1 i 145a§1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145§1 pkt. 4 kpa – tylko na żądanie strony (art. 147kpa). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności – w ramach badania czy spełnia on warunki formalne – ocena czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 §1 i 145a kpa oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 kpa. W przypadku uznania, że spełnione zostały w/w przesłanki wydaje postanowienie określone w art. 149§2 kpa (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania – w na podstawie art. 149§3 kpa.

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest jednolity pogląd, że przedmiotową przyczyną uzasadniającą odmowę wznowienia postępowania jest złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu, gdy termin ten nie został przywrócony.

Zasadą wyrażoną w art.148§2 kpa jest, że strona wnosi podanie w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia a w przypadku, gdy przyczyną wznowienia ma być brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy - termin ten biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem O. z dnia 28.12.2006r. (data nadania w polskiej placówce pocztowej) o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielajacej pozwolenia na budowę odcinka trasy "[...]". Jako podstawę prawną wniosku Towarzystwo wskazało art. 148§1 pkt. 4, 7 i 8 kpa. Z treści wniosku jednoznacznie wynika, że faktyczną podstawą wznowienia postępowania był wyrok WSA w Warszawie w sprawie VIISA/Wa 1153/06 z dnia 18.10.2006r., którym Sąd ten uchylił postanowienia organu I i II instancji odmawiające dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu, którego wnioskiem tym żąda wznowienia. Towarzystwo wskazało bowiem, że w związku z treścią tych postanowień nie brało udziału – bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę odcinka trasy "[...]".

Po wpłynięciu wniosku i przekazaniu go do organu właściwego do rozpoznania sprawy organ ten zwrócił się do Towarzystwa o wskazanie daty, kiedy dowiedziało się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005r. oraz uprawdopodobnienia zaistnienia tej okoliczności. (pismo z dnia 10.09.2007r.). W odpowiedzi na to wezwanie – pismem z dnia 15 października 2007r. Towarzystwo poinformowało, iż o wskazanej decyzji dowiedziało się w grudniu 2006r. podczas rozmowy telefonicznej z jednym z pracowników ówczesnego Wydziału Rozwoju Regionalnego w [...] Urzędzie Wojewódzkim w W., nie jest jednak w stanie uprawdopodobnić daty tego zdarzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiocie daty i treści wyroku z dnia 18.10.2006r. organ – postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, wskazując jako podstawę prawną art. 145§1 pkt. 4,7,i 8 kpa.

Wprawdzie z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika jakie okoliczności stanowiące podstawę wznowienia – wymienione w art. 145§1 kpa legły u podstaw tego rozstrzygnięcia jednakże nie ulega wątpliwości, że organ przyjął, że strona nie brała udziału – bez własnej winy w postępowaniu skoro jedynie na tę okoliczność powołało się Towarzystwo w swoim wniosku.

Jak trafnie wskazał skarżący postępowanie o wznowienie postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym rzędzie organ musi zbadać czy podmiot składający wniosek powołuje się na przesłankę, która mogłaby uzasadniać wznowienie postępowania oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Skoro organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. wznowił postępowanie – po przeprowadzeniu – co istotne- postępowania wyjaśniającego w przedmiocie zachowania terminu do jego złożenia to oznacza, że na tym etapie postępowania nie miał wątpliwości co do zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie takiego postanowienia. Fakt ten nie oznacza oczywiście, że wydanie takiego postanowienia zwalnia organ – w dalszej części postępowania od badania czy omawiany termin został zachowany a w przypadku odmiennych ustaleń w tym zakresie niż w początkowej fazie wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowego wobec wadliwego jego wznowienia jednakże taka okoliczność nie zaistniała w niniejszej sprawie. Na wezwanie organu skarżący wskazał wszak, że o treści decyzji kończącej postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dowiedział się w grudniu 2006r. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na inną datę powzięcia wiadomości o przedmiotowej decyzji.

Zgodnie z wyrażoną w art. 8 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać to zaufanie. Wydanie decyzji, w której co do tego samego wniosku, w ramach tego samego postępowania organ odmiennie ocenia stan faktyczny (tu: zachowanie miesięcznego terminu) niewątpliwie narusza tę zasadę. Godzi się podkreślić, że w uzasadnieniu decyzji organ w żaden sposób nie wskazał przyczyn, dla których zmienił zdanie co do tego, że strona nie uprawdopodobniła zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Co więcej – w wezwaniu z dnia 10.09.2007r. GINB wezwał O. do "uprawdopodobnienia" terminu w jakim dowiedziało się o wyroku a nie do jego "udowodnienia". Pojęcia te nie są tożsame a zatem organ nie może obciążać strony negatywnymi skutkami prawnymi z powodu nie udowodnienia przedmiotowej okoliczności.

Reasumując – przedwczesne a przez to nieuprawnione jest twierdzenie organu, że wobec nie udowodnienia, iż O. dowiedział się o treści decyzji z dnia [...].03.2006r. w grudniu 2006r. należało przyjąć, że nie dopuszczalne było wznowienie postępowania a przez to należało je umorzyć. Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że w doktrynie przyjmuje się, że zachowanie miesięcznego terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczny nawet dowód z oświadczenia strony. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Jeśli zatem organ nie uznał wyjaśnień skarżącego za wystarczające co do zachowania terminu winien uzasadnić przyczynę nie dania wiary temu dowodowi. Należy przy tym podkreślić, że z akt sprawy VII SA/Wa 1153/06 wynika, że odpis wyroku z dnia 18.10.2006r. z uzasadnieniem został Towarzystwu doręczony 28 listopada 2006r.(a zatem zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika O.), strona nie była obecna na posiedzeniu, podczas którego Sąd ogłaszał orzeczenie.

I wreszcie w żaden sposób nie może uzasadniać umorzenia niniejszego postępowania okoliczność, że O. dowiedział się o decyzji Wojewody [...] dnia [...].06.2006r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2006r. odmawiającą udzielenia Zarządowi Dróg Miejskich pozwolenia wodnoprawnego w dniu 23.06.2006r. Powyższe wskazuje, że w dacie składania wniosku upłynął już termin do żądania wznowienia postępowania w oparciu o tę decyzję. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że we wniosku o wznowienie postępowania skarżący nie wskazywał jako podstawy wznowienia postępowania wydania tej decyzji. Wprawdzie w piśmie z dnia 6 lutego 2008r. pojawiła się informacja o wydaniu takiego rozstrzygnięcia, które niewątpliwie ma wpływ na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę jednakże pismo to zostało złożone po wznowieniu postępowania w niniejszej sprawie a strona skarżąca wyraźnie wskazuje, że ma to być dodatkowy argument za uchyleniem przedmiotowego pozwolenia na budowę, skoro – w ocenie skarżącego – organ bierze pod uwagę aktualny stan sprawy to jest również okoliczności, które miały miejsce po wydaniu ostatecznej decyzji, odnośnie której zostało wznowione dane postępowanie administracyjne. W tej sytuacji nie można uznać ażeby data powzięcia wiadomości o decyzji z dnia [...].06.2006r. przez O. mogła uzasadniać uznanie postępowania za bezprzedmiotowe.

Reasumując – w ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 105 §1 kpa w zw. z art. 148§1i2 kpa oraz art. 8, 7, 77§1 i 107 §3 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. A zatem obowiązkiem organu będzie ponowna ocena wiarygodności oświadczenia skarżącego co do daty powzięcia wiadomości o decyzji z dnia [...].03.2006r. umarzającej postępowanie odwoławcze z odwołania A. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę z uwzględnieniem powyższych okoliczności.

Z tych względów – na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy