Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 28/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 16 § 1, art. 16 § 1, art. 42 § 1, § 3, art. 44, art. 77 § 1, art. 109, art. 110 § 1, art. 129 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148, art. 149 § 1, § 3, § 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 111 pkt 16, art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: § 3
journal: Dz.U. 2014 poz 670
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, § 3, art. 225, art. 239 § 1 pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi D.F. na postanowienie D.L.S. w D. z dnia [...]października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postepowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie D.L.S. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem D.F. z dnia 12 lipca 2020 r. o wznowienie postępowania administracyjnego; III. zwraca D.F. ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – kwotę [...] zł ([...] złotych) z tytułu nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 27 października 2020 r. nr [...] Dowódca [...] w D. (dalej organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia D. F. (dalej skarżący, strona skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Dowódcy [...] B. L. S. w R. z 28 lipca 2020 r. nr [...] (dalej organ I instancji) o odmowie wznowienia postępowania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Rozkazem Personalnym nr [...] Dowódcy [...] B. L. S. z 27 maja 2020 r. D. F. z dniem 30 czerwca 2020 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wnioskiem z 12 lipca 2020 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zarzucając, iż ww. rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021, poz. 735) dalej k.p.a., tj.:, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - z powodu wadliwego doręczenia przez organ I instancji rozkazu personalnego - w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący zarzucił również, iż nie był zawiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej.

Postanowieniem z 28 lipca 2020 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wbrew zarzutom skarżącego doręczenie rozkazu personalnego z 27 maja 2020 r. wyczerpało dyspozycję art. 44 k.p.a.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o skutecznym doręczeniu skarżącemu, w trybie art. 44 k.p.a., korespondencji zawierającej rozkaz personalny z 27 maja 2020 r. Organ II instancji wskazał również, że będąc zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, w świetle regulacji art. 136 k.p.a. uzyskał ze strony Poczty Polskiej historię przesyłki nadanej do skarżącego, z której to historii wynika, że w dniu 12 czerwca 2020 r. przesyłka była powtórnie awizowana, a w dniu 19 czerwca 2020 r. podjęto decyzję o zwrocie przesyłki do nadawcy. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, organ I Instancji wprawdzie błędnie przyjął, że data 19 czerwca 2020 r. jest datą drugiego awizowania, w sytuacji gdy faktyczna data tej czynności to 12 czerwca 2020 r. (pierwsze awizo to dzień 4 czerwca 2020 r.) jednakże w żaden sposób nie wpływa to na ustalenie w zakresie skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a.

Skoro zatem wysłany do skarżącego rozkaz personalny został mu skutecznie doręczony w trybie art. 44 k.p.a., to nie zachodzi wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy przesłanka do wznowienia postępowania. Wbrew zarzutom zażalenia, zdaniem organu odwoławczego, nie naruszono w sprawie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., które powinno skutkować ewentualnym uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

W skardze na ostatecznie postanowienie organu złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. F. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności:

1. art. 44 § pkt 1-4 k.p.a. - przez błędne przyjęcie przez organ, że poczta dopełniła obowiązku wynikającego z powyższego przepisu.

2. art. 76 § 1 i 2 k.p.a. - przez błędne przyjęcie, że historia ze strony Poczty Polskiej przesyłki nadanej do skarżącego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu wskazanego przepisu.

3 § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 października 2014 r. w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 956) - przez błędne przyjęcie, że organ administracji mógł dokonać doręczenia rozkazu personalnego o zwolnieniu w trybie art 44 k.p.a. pod inny adres niż ten, który wskazany jest w ewidencji żołnierza.

Skarżący podnosił, że wbrew stanowisku organu, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz koperty zawierającej rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie wynika by przesyłka ta została prawidłowo awizowana w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a. Tymczasem, aby mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie warunki. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a.

Skarżący podkreślił przy tym, że użycie przez organ tzw. "żółtego" blankietu potwierdzenia odbioru nie może usprawiedliwiać doręczyciela ani Poczty Polskiej w niedopełnieniu obowiązku prawidłowego doręczenia przesyłki. Przepis art. 44 k.p.a. bezwzględnie wymaga dla przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego zamieszczenia informacji o miejscu odbioru awizowanej przesyłki i jest oczywiste, że jakiekolwiek formularze bądź instrukcje nie mogą uchylić tego ustawowego wymogu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a., zatem jest dowodem tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Natomiast wydruk historii przesyłki ze strony internetowej Poczty Polskiej - śledzenie przesyłek - cracking (http://www.poczta-polska.pl), nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy.

Na poparcie swojej argumentacji skarżący odwołał się do poglądów judykatury w tym przedmiocie.

Skarżący podkreślił również, że nie zmienił miejsca zamieszkania, zameldowania lub danych kontaktowych będąc w służbie i nie miał obowiązku składać dowódcy jednostki wojskowej meldunku, którego wzór określa załącznik nr 8 do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych. Zarówno organ I jak i organ II instancji nie wykazał, że było inaczej, jak również, nie wykazał (nie udowodnił) niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem organy w niniejszym postępowaniu, naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dowódcy [...] w D. utrzymujące w mocy postanowienie Dowódcy [...] B. L. S. w R. wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją (rozkazem personalnym) tego organu o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy z dniem 30 czerwca 2020 r.

Postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało wywołane wnioskiem strony skarżącej z 12 lipca 2020 r., w którym skarżący wskazał na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Skarżący konsekwentnie wywodził, że przyjęcie przez organ, iż w okolicznościach niniejszej sprawy doręczenie rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego miało miejsce w trybie art. 44 k.p.a. jest wadliwe albowiem nie wszystkie warunki wskazane w tym przepisie zostały spełnione. Organy z kolei konsekwentnie argumentowały, iż wysłana do skarżącego decyzja organu w przedmiocie zwolnienia została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a., a co za tym idzie nie zachodzi wskazywana przez skarżącego przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego co uzasadnia odmowę wznowienia tego postępowania.

Nie budzi wątpliwości, iż wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, służącym weryfikacji decyzji ostatecznej, ze względu na wady kwalifikowane wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa, art. 145b k.p.a.. Postępowanie to stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.) i z tego względu konieczne jest restrykcyjne podejście przy wykładni przepisów regulujących przebieg tego postępowania, w tym do przepisów regulujących dopuszczalność jego wszczęcia. Przepisy regulujące to postępowanie dzielą je na dwie fazy: fazę wstępną, w której bada się formalne przesłanki wznowienia postępowania, tj. legitymację wnioskodawcy (art. 147 k.p.a.) oraz zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 k.p.a.). Fazę tę kończy - w przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek formalnych - postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), zaś w przypadku ustalenia, że którakolwiek z przesłanek formalnych nie została spełniona - postanowienie o odmowie wznowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4). Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera drugi, merytoryczny etap postępowania, w którym organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2). Oczywistym też jest, że w fazie wstępnej organ powinien ograniczyć się do badania przesłanek formalnych dopuszczalności wznowienia postępowania, nie może zaś wyrażać ocen do meritum sprawy, czyli co do istnienia przesłanki wznowienia postępowania.

Aby jednak można było w ogóle procedować w przedmiocie wznowienia postępowania w pierwszej kolejności należy ustalić i to jest obowiązek organu nie tylko w świetle ogólnych zasad postępowania, w tym zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a przede wszystkim w oparciu o normę prawną zawartą w art. 145 § 1 k.p.a. że mamy do czynienia z decyzją ostateczną, która może podlegać ewentualnemu wzruszeniu w trybie tego postępowania nadzwyczajnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 k.p.a., "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:"

Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Z kolei zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepisy te korespondują również z regulacją art. 109 i art. 110 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób.

W konsekwencji zatem, aby można było mówić, iż mamy do czynienia z decyzją, od której nie przysługuje odwołanie (decyzją ostateczną) należy ocenić, czy nastąpiło skuteczne doręczenie tej decyzji (tu rozkazu personalnego), które umożliwiło stronie jej zaskarżenie. Dopiero bowiem skuteczne doręczenie stronie decyzji organu I instancji i brak jej zaskarżenia w zakreślonym terminie uzasadnia stwierdzenie, że mamy do czynienia z decyzją ostateczną organu I instancji. W świetle regulacji art. 16 § 1 k.p.a. nie budzi przy tym wątpliwości, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Kwestia jej prawomocności jest natomiast zagadnieniem odrębnym.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności sprawy potwierdzają zarzuty skargi, iż rozkaz personalny z 27 maja 2020 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy nie został skarżącemu skutecznie doręczy w trybie art. 44 k.p.a, a zatem nie otworzył się bieg do wniesienia środka zaskarżenia od tej decyzji, a skoro tak to, w ocenie Sądu, nie ma ona przymiotu ostateczności.

Zgodnie z art. 111 pkt 16 i art. 115 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz.U. z 2020 r., poz.860 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2014 r., poz. 670 ze zm.) żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Zwolnienie następuje decyzją, której doręczenie odbywa się na zasadach określonych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego.

Powoływany przez organ art. 44 k.p.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ - § 1.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata - § 2. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia - § 3. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - § 4.

Trafne są przy tym uwagi skargi, co znajduje również umocowanie w orzecznictwie sądowym, do którego także skarga się odwołuje, że warunkiem przyjęcia przez organ, iż nastąpiła fikcja prawna doręczenia jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi zatem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza.

Tymczasem z dołączonej do akt (na wezwanie Sądu) koperty, w której został wysłany rozkaz personalny z 27 maja 2020 r. wynika, że przesyłka została nadana w dniu 1 czerwca 2020 r. W dniu 4 czerwca 2020 r. (choć rok nie jest do końca czytelny) dokonano adnotacji "MTESZKANIE ZAMKNIĘTE", a następnie kolejnej z datą 19 czerwca 2020 r. "ZWROT nie podjęto w terminie" .Natomiast na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma żadnej adnotacji doręczyciela i Poczty Polskiej.

Tym samym, wbrew obowiązkom z art. 44 k.p.a., ani na kopercie, ani na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma adnotacji zarówno o pierwszym, jak i o drugim awizowaniu przesyłki, jak również o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej oraz o zawiadomieniu adresata o miejscu pozostawieniu pisma.

W takim stanie rzeczy, jak trafnie zauważył NSA w wyroku z 1 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt I OSK 19/16 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA - brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może nasuwać wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Adresat pisma może zatem się uchylić od skutków prawnych doręczenia dokonanego w powyższym trybie wskazując, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające jego zastosowanie. Materialnoprawne skutki doręczenia pisma stronie, oparte na domniemaniu mogą bowiem powstać tylko po dokładnym spełnieniu warunków określonych przepisem ustawowym (art. 44 k.p.a.). Konieczne jest więc dokonanie przez doręczyciela wszystkich czynności łącznie przewidzianych tym przepisem, by można było uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w trybie fikcji prawnej doręczenia. Stanowiska organu o prawidłowości doręczenia nie może potwierdzać historia przesyłki uzyskana ze strony internetowej Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek – tracking (http://www.poczta-polska.pl), który to wydruk nie posiada mocy prawnej, a wyświetlane informacje, jak trafnie zauważa skarżący, mają jedynie charakter poglądowy. Zresztą samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma, w sytuacji, gdy brak jest na niej informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o miejscu odbioru przesyłki. W stanie faktycznym sprawy niniejszej bezspornie brak jest możliwości ustalenia, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 44 k.p.a. Zauważyć również należy, że zastosowanie tzw. "żółtego" blankietu potwierdzenia odbioru jest nieprawidłowe, gdyż uniemożliwia prześledzenie i rzeczywiste ustalenia kolejnych czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a niewątpliwie ich bezsporne ustalenie jest konieczne, ażeby przyjąć skutek doręczenia (zob. też wyroki NSA w sprawach sygn. akt: II GSK 794/10 i I OSK 2181/17 oraz wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 628/20, CBOSA) .

Nie może też w okolicznościach niniejszej sprawy tracić z pola widzenia, iż przesyłka skierowana do skarżącego została zaadresowana na adres A. R. [...] [...], gdy tymczasem w ewidencji wojskowej widnieje inny adres skarżącego, tj. Z.-K. 26A. [...]. Z akt administracyjnych nie wynika również aby skarżący zmieniał miejsce zamieszkania i składał w związku z powyższym stosowny meldunek dowódcy jednostki wojskowej zgodnie z obowiązkiem o jakim mowa w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 października 2014 r. w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 956). Zgodnie z tym przepisem w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, zameldowania lub danych kontaktowych żołnierz zawodowy w terminie 7 dni od zaistnienia zmiany składa dowódcy jednostki wojskowej meldunek, którego wzór określa załącznik nr 8 do rozporządzenia. Zatem adres ul. [...], nie był adresem zamieszkania skarżącego, jak również nie został przez skarżącego wskazany jako ten, na który powinna być mu doręczana korespondencja. W kontekście argumentacji organu, iż w związku z nieudaną próbą doręczenia rozkazu personalnego osobiście przez dwóch żołnierzy na adres wskazany w ewidencji kierując się dyspozycją art. [...] § 3 k.p.a. próbowano doręczyć rozkaz personalny pod inny wskazany przez skarżącego adres i znany organowi, tj. na ul R. [...], pod którym to adresem korespondencja kierowana przez skarżącego była odbierana (taki adres został wskazany przez skarżącego jako adres prowadzenia działalności gospodarczej we wniosku o wyrażenie zgody na jej prowadzenie) wyjaśnić należy, że przy doręczaniu pism osobom fizycznym zasadą jednak jest, wynikająca z art. 42 § 1 k.p.a. powinność doręczania pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Rozwiązanie uregulowane w art. 42 § 2 i 3 k.p.a. stanowi tryb dodatkowy. Z treści art. 42 k.p.a. nie wynika wprawdzie, aby adresat nie mógł z własnej woli zgodzić się na przyjęcie pisma w trybie dodatkowym, tj. w okolicznościach wymienionych w § 2 lub 3, jednakże norma wskazana w art. 42 § 3 k.p.a "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie." określa tylko miejsca, w jakich dopuszczalne jest dokonanie doręczenia pisma. Natomiast sposób doręczenia określanego jako fikcja prawna doręczenia, stwarzająca domniemanie doręczenia konkretyzuje regulacja przewidziana w art. 44 k.p.a.

Z akt sprawy wynika, iż w związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącego pełnomocnikowi doręczona została poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia rozkazu personalnego z 27 maja 2020 r. W ocenie Sądu jednak doręczenia nie można uznać za zgodne z art. 109 § 1 k.p.a., jeżeli nie doszło do doręczenia oryginału decyzji. Jak już była mowa decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia, o czym przesądza art. 110 k.p.a. Z chwilą skutecznego doręczenia decyzji stronie decyzja ta zaczyna zarówno wiązać organ, który ją wydał jak i dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą w obrocie prawnym, nie określa praw ani obowiązków strony, w tym prawa do wniesienia odwołania, skutkiem czego termin przewidziany do jego wniesienia nie rozpoczyna biegu. Sąd stoi na stanowisku, które znajduje również umocowanie w orzecznictwie, że co prawda w przepisie art. 109 § 1 k.p.a. nie określono formy doręczanej stronie decyzji, to jednak powinien to być egzemplarz decyzji zawierający wymagany podpis, a nie tylko egzemplarz będący odpisem decyzji, czy poświadczoną kopią. Każdy egzemplarz decyzji doręczany stronom postępowania jest decyzją na prawach oryginału i nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie (stronom) doręczyć tylko odpis decyzji lub jej poświadczoną kserokopię. Przez doręczenie decyzji na piśmie w rozumieniu art. 109 § 1 k.p.a. należy rozumieć jej doręczenie w oryginale, a nie w kserokopii czy w odpisie (por wyrok NSA w sprawie sygn. akt I OSK 753/19 oraz wyrok WSA w Białymstoku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 199/18, CBOSA i powołane tam orzecznictwo).

Skoro zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia ze skutecznym doręczeniem decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, to w ocenie Sądu, w świetle obligatoryjnego warunku ustawowego o jakim mowa art. 145 § 1 k.p.a. brak normatywnych podstaw do procedowania w przedmiocie wznowienia postepowania czy to na etapie formalnym czy już merytorycznym. Wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest w przypadku spełnienia ściśle określonych przesłanek. Podstawową przesłanką zainicjowania tego trybu jest istnienie sprawy zakończonej decyzją ostateczną o czym stanowi art. 145 § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zostały więc wydane z istotnym naruszeniem tego przepisu, I OSK 19/16 jak również podstawowych zasad postępowania administracyjnego o jakich mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Z tych też przyczyn, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a Sąd uznał za zasadne uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. Przejście do postępowania nadzwyczajnego możliwe jest jedynie wówczas, gdy postępowanie "zwykłe" zostało ostatecznie zakończone. Tymczasem w sprawie niniejszej, w oparciu o przedstawioną ocenę prawną organ I instancji zobowiązany będzie do skutecznego, w rozumieniu wyżej powołanym doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego z 27 maja 2020 r., co otworzy skarżącemu drogę do ewentualnego jego zaskarżania. Dopiero, gdy od prawidłowo doręczonej decyzji nie zostanie wniesione odwołanie albo zostanie wydana decyzja przez organ II instancji będziemy mieli do czynienia z decyzją ostateczną o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, w związku z tym, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia zainicjowane wnioskiem skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy stało się bezprzedmiotowe zasadnym było umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt II wyroku.

Zwrot skarżącemu wpisu od skargi uzasadnia treść art. 225 p.p.s.a albowiem w świetle regulacji art. 239 § 1 pkt 1 lit. d nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekle prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych.