Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1653/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] marca 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] stycznia do [...] stycznia 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS odmówił A. M. Przedsiębiorstwo [...] prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ze złożonego w dniu [...] lutego 2021 roku wniosku wynikało, że strona zwróciła się o zwolnienie z opłacania należnych składek za miesiąc styczeń 2021 r., jako płatnik składek prowadzący na dzień [...] listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności wskazujac kod [...] W wyniku analizy danych zawartych w bazie danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej organ ustalił, że wniosek o zmianę kodu PKD przeważającej działalności zgłoszono w dniu [...] grudnia 2020 roku. Zatem na dzień [...] listopada 2020 roku wnioskodawczyni nie prowadziła jako przeważającej działalności onjętej wnioskwanym kodem. W związku z powyższym, nie przysługiwało stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych , za okres od dnia [...] stycznia 2021 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku pełnomocnik A. M. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 roku w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za miesiac styczeń 2021 roku. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez literalną wykładnię obowiązujących przepisów tj. art. 31 zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa COVID) podczas gdy wykładnia prokonstytucyjna doprowadziłaby do wniosku , że dowołującej należy przyznać świadczenie postoje wobec faktu iż prowadzi działalność w formie restauracji, główny przychód osiągała z działalności restauracyjnej mimo braku kodu PKD jako przeważającego.

W istocie pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji; zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego się kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przypadku zwłoki w płatności; nieobciążanie odwołującej się kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa profesjonalnego po stronie ZUS albowiem odwołująca się utraciła płynność finansową i nie ma możliwości bez uszczerbku dla siebie ponieść koszty jakie mogą się zrodzić w przypadku oddalenia odwołania; rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym pod nieobecność skarżącej i pełnomocnika skarżącej. Ponadto pełnomocnik strony wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a) zezwolenia nr [...] Burmistrza [...] [...] na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu [...] mieszczącej się w [...] przy Placu [...],

b) Protokołu kontroli punktu sprzedaży napojów alkoholowych z dnia [...] grudnia 2016 roku,

c) Umowy najmu z dnia [...] lutego 2013 roku zawartej w pomiędzy A. M.- T. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] a Miejskim Domem Kultury reprezentowanym przez Dyrektora B. C. oraz umowa z 2017 roku zawarta z Muzeum Miasta [...] im. J. M.,

d) Protokołu kontroli sanitarnej z dnia [...] września 2020 roku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ON. [...],

e) Protokół kontroli odczytania zawartości pamięci fiskalnej z dnia [...] sierpnia 2020 roku,

f) Przykładowe paragony,

g) Książka kasy fiskalnej,

h) Umów zawieranych z PUP [...],

- celem wykazania faktu prowadzenia działalności gospodarczej w formie restauracji [...] od co najmniej 2013 roku tym samym podstaw do przyznania świadczenia postojowego wobec wykładni celowościowej i prokonstytucyjnej obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że właściwą formą wykładni prawa w niniejszym wypadku nie będzie wykładnia literalna art. 31 zo ust 10 ustawy COVID lecz wykładnia funkcjonalna. Wykładnia literalna powinna zostać zastąpiona wykładnią o jakiej wspomniano powyżej lub też prokonstytucyjną. Gdyby doszło do interpretacji przepisu w sposób literalny wyłączona zostałaby grupa przedsiębiorców, którzy faktyczne prowadzą działalność restauracyjną i jednym źródłem ich przychodu była właśnie działalność restauracyjna, a w grupie znalazłyby się osoby, które owszem mają przeważający kod PKD działalność restauracyjna, jednakże głównym i jednym źródłem przychodu jest np. działalność nieobjęta art. 31zo ust. 10 ustawy, co byłoby sprzeczne z zamysłem pomocy jaka została stworzona - wsparcie uzyskałyby osoby, które de facto jej nie potrzebują, co z kolei doprowadziłoby do naruszenia zasady równości. Przedsiębiorca który nie prowadzi działalności restauracyjnej w sposób faktyczny a jedynie posiada kod przeważający uzyskałby świadczenie co jest nie do przyjęcia w dzisiejszych realiach. Tym samym uznanie, że odwołująca zmuszona będzie do zapłaty za okres sporny na wskazane w decyzji cele dojdzie do naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przedsiębiorca, który tylko nie ma kodu przeważającego, a faktycznie prowadził działalność wymienioną w przepisach i uzyskiwał z tego tytułu przychód wsparcie winien otrzymać. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] marca 2021 roku oraz uznanie, że odwołującej przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329; dalej jako p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja ZUS, którą odmówiono stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] stycznia 2021 r.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 roku, poz. 371), zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia [...] stycznia 2021 r. do dnia [...] stycznia 2021 r. albo za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) [...], [...], [...], [...], [...], 2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r.

Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami pozostaje natomiast okoliczność jaką w istocie działalność jako przeważającą prowadziła skarżąca w okresie uprawniającym do udzielania zwolnienia od obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Przyczyną odmowy wnioskowanej ulgi był – zdaniem organu – brak możliwości uznania, ze skarżąca na dzień [...] listopada 2020 roku prowadziła jako przeważającą działalność oznaczona kodem PKD [...] Restauracje i inne placówki. Zdaniem organu taki kod nie był kodem przeważającej działalności strony skarżącej, gdyż dopiero w dniu [...] grudnia 2020 roku złożyła skarżąca wniosek o zmianę na powyższy kod jako przeważającym w ramach prowadzonej działalności.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, w tak zarysowanym sporze rację przyznać należało stronie Skarżącej. Sąd podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, że przesłanką zwolnienia ze składek według ww. przepisów jest rzeczywiście prowadzona działalność według wymogów przewidzianych w powyższych przepisach. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju prowadzonej przez skarżącą w listopadzie 2020 r. działalności, to w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze CEIDG, jaki widniał w tej właśnie dacie. Takiej zależności nie sposób jednak wywieść z treści § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozanormatywnego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zawarte w powyższym przepisie sformułowanie prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności należy bowiem odnosić do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek (por. wyrok WSA z dnia 7 października 2021 roku, sygn. akt I SA/Sz 580/21, a także orzeczenia wydane w analogicznych stanach prawnych, takie jak: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 maja 2021 roku, sygn. akt I SA/Ol 259/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 roku, sygn. akt I SA/Sz 290/21; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 marca 2022 roku, sygn. akt I SA/Kr 1528/21 oraz wyroki NSA z dnia 20 października 2021 roku, sygn. akt I GSK 575/21 i sygn. akt I GSK 829/21). Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w rejestrze REGON (czy CEiDG) kod wymieniony w § 10 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021r. (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z tego przepisu), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Nie można przy tym zapominać, jaki jest cel omawianej regulacji - wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych, przez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy, jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu w sprawie wsparcia, powinna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40% w odniesieniu do okresu porównawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II GSK 1010/13, LEX nr 1572566). W wyroku z 7 stycznia 2013 roku, sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z dnia 23 listopada 2016 roku, sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposobu weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, tj. wpis w CEIDG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.

Zdaniem Sądu, wpis w CEIDG, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako uproszczenie procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku i na dzień przyjętego okresu porównawczego przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym).

W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu terminu "przeważającej działalności", jaką przyjął organ, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku (oraz w określonym przepisami okresie porównawczym) przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Przyjęta przez organ wykładnia powołanych przepisów wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, wpis w CEIDG/KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście, jak to ma miejsce w sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi od początku działalność gospodarczą w zakresie innego, kodu PKD, który uprawnia do ubiegania się o ulgę. Powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne na gruncie właściwego odczytania § 10 ust. 1 rozporządzenia.

Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD – tj. wpis do rejestru CEIDG nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności i prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Jak to już wcześniej zostało wspomniane, wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis we właściwym rejestrze nie znajduje uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych. Wpis w rejestrze REGON (czy CEIDG) nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Istnieje również inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2021 roku, sygn. akt I SA/Kr 1468/21).

Podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 roku i ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez organ uwzglednione. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w rozporządzeniu z 26 lutego 2021 roku, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów CEIDG (por. wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2021 roku, sygn. akt I SA/Rz 334/21). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów CEIDG, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. W razie zaś wydania decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należy sporządzić uzasadnienie tej decyzji odpowiadające wymogom określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyżej przedstawione naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące wadliwości i zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł w punkcie I o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.).

Sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając przyczyny, które za tym przemawiają. Sąd nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS, który po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyda stosowne rozstrzygnięcie. Organ stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko prawne wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku. W szczególności powinien dokonać oceny przedłożonego przez stronę materiału dowodowego w celu ustalenia, czy istotnie potwierdza on deklarowany przez nią kod PKD działalności przeważającej. W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów. pod kątem tego, czy uprawniają one do uzyskania wnioskowanej ulgi.