Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 917/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 , art.2 ust 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 6 ust. 1 pkt.2 i ust.2, art. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Cz.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Cz. K. kwotę 118 ( słownie: sto osiemnaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.W. z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymiaru Cz.K. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012r. w wysokości 479,00zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: O.p., art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613) - dalej: u.p.l. i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) - dalej: u.p.r.

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że Cz.K. złożył w dniu 2 stycznia 2012r. informację - wzór IN - 1 na podatek od nieruchomości na 2012r. wskazując w niej powierzchnię budynku mieszkalnego 272,23m2 i informację wzór IR - 1 na podatek rolny za 2012r. wskazując powierzchnię gruntu 0,3050ha całość jako użytek rolny w klasie II i III z podziałem na działki [...] pow. 2450 m2 i nr [...] - pow. 600 m2.

Organ I instancji za podstawę wymiaru podatku rolnego przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów i na tej podstawie ustalił, że Cz.K. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni 0,3084ha (w tym teren zabudowany z symbolem B - 0,1855 ha i użytek rolny R II - 0,1229 ha) poł. w jednostce rejestrowej [...] Obręb 1 Ch., natomiast do opodatkowania budynku mieszkalnego przyjął powierzchnię wynikająca z protokołu oględzin dokonanych w dniu 14 września 2005r., tj. 284m2.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając ją za prawidłową. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdziło, że powierzchnia budynku ustalona w wyniku pomiaru w dniu 14 września 2005r. nie uległa zmianie i nadal jest aktualna, a dotychczas składane przez Cz.K. informacje podatkowe zawierały informację o powierzchni budynku odpowiadającej ustaleniom organów. Natomiast złożenie przez podatnika w 2012r. informacji podatkowej wskazującej inną powierzchnię budynku, bez poparcia tej zmiany wiarygodnym dokumentem oznacza, że to podatnik fałszuje stan faktyczny.

Odnośnie opodatkowania gruntów, organ powołał się na treść art.21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi, że dane z ewidencji gruntów są podstawą wymiaru podatków. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że dane te są niezgodne z danymi zawartymi w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w S.W. Nr [...]. Zdaniem organu, księga wieczysta to dokument, który może stanowić dowód w odrębnym postępowaniu przed organem ewidencyjnym, natomiast w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości tylko dokumenty z ewidencji gruntów i budynków mogą być brane pod uwagę. Organ uznał też za prawidłowe wyliczenie podatku rolnego w wysokości 46,00zł, co znajduje oparcie w treści przepisów art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r.

Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organów Cz.K. złożył skargę do tutejszego Sądu wnosząc w niej o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S.W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi

I instancji. Ponadto wniósł o orzeczenie przez Sąd, że do chwili usunięcia przez organy rozbieżności i sprzeczności danych w rejestrze gruntów i budynków z danymi wynikającymi z księgi wieczystej oraz dołączenia dowodów z pomiarów powierzchni użytkowej budynku, naliczanie podatku opierać się będzie na informacjach skarżącego. Obszerne argumenty skargi sprowadzają się do zarzucenia organom wydania decyzji w oparciu o nieodpowiadające prawdzie dane z ewidencji gruntów. Jak wskazał podatnik, dane te powinny być zgodne z danymi zawartymi w aktualnej księdze wieczystej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie takiej zgodności nie ma. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania tj. art.art.121, 122, 123 § 1, 180, 187 § 1, 188, 191, 192, 194, 200 § 1, 274 a § 2 i 291 O.p., przez brak postępowania dowodowego i oparcie się w całości na decyzji organu I instancji, zignorowanie żądań, dowodów i uwag zgłoszonych przez skarżącego. Uznał za bezpodstawne przyjęcie do opodatkowania powierzchni budynku wskazanej

z protokole z kontroli w dniu 14 września 2005r. tj. 284m2, mimo braku pomiarów

z natury tej powierzchni i braku dokumentacji technicznej.

Do skargi dołączył m.in. kserokopię zawiadomienia Sądu rejonowego w S.W. o wpisie w księdze wieczystej [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012r. Cz.K. ponownie podniósł fakt ignorowania przez organy zapisów zaktualizowanej księgi wieczystej z dnia [...]sierpnia 2009r. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy, przez błędną i krzywdzącą dla skarżącego wykładnię art.21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy powierzchni i rodzaju nieruchomości gruntowej oraz powierzchni budynku mieszkalnego, stanowiących w niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania. Właściciel tych nieruchomości Cz.K. uważa, że nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania ma powierzchnię 3050m2 i stanowi w całości nieruchomość rolną, a znajdujący się na niej budynek mieszkalny ma powierzchnię użytkową 272,23m2.

W ocenie organów podatkowych powierzchnia nieruchomości wynosi 3084m2, przy czym w części stanowi ona teren zabudowany oznaczony w ewidencji budynków i gruntów symbolem B - o powierzchni 1855m2, a w części użytek rolny oznaczony symbolem R - o powierzchni 1229m2. Powierzchnia budynku mieszkalnego znajdującego się na tej nieruchomości wynosi zaś 284m2.

W ocenie Sądu, zarzuty skargi są nieuzasadnione w części dotyczącej opodatkowania gruntów.

Dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości gruntowej organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na odpisy z ksiąg wieczystych czy też akty notarialne będące podstawą nabycia nieruchomości. Odnosząc się do treści tych dokumentów oraz zarzutów z nimi związanych, podnoszonych także w odwołaniu, zasadnie Kolegium stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów, ich oznaczenia i klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Stanowisko to należy podzielić.

Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806, dalej LEX).

Zatem organy prawidłowo uznały, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012r., iż część działki nr 657/1 to tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2, a pozostała część działki nr 657/1 to grunty rolne (RII) - o powierzchni 1229m2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 u.p.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 u.p.l. wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Z kolei w myśl art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R". Zatem prawidłowo część działki nr 657/1 - o powierzchni 1229 m2 opodatkowano podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji.

Stosownie do treści art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r. podatek rolny dla 1 ha gruntów rolnych nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wynosi równowartość pieniężną 5q żyta tj. 370,09zł (wg komunikatu Prezesa GUS). A zatem prawidłowo organ określił wysokość podatku rolnego od powierzchni 1229 m2 takiego gruntu na kwotę 46,00zł.

Pozostała część działki nr [...] tj. tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2 zostały w należyty sposób opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

W powyższym zakresie Sąd uznał postępowania organów podatkowych

i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie zasługuje natomiast zawarty w skardze zarzut błędnego ustalenia podatku od nieruchomości w części dotyczącej budynku mieszkalnego.

Obowiązkiem organu podatkowego jest zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art.180 O.p.), a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, chyba, że (art.188 O.p.) okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy zakwestionował zadeklarowaną przez podatnika powierzchnię, lecz nie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, bo z ewidencji tej wynika jedynie powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku, a nie jej powierzchnia użytkowa. Organ dokonując ustalenia powierzchni budynku przyjął za wiarygodne dane wynikające z protokołu kontroli sporządzonego dnia 14 września 2005r., z którego wynika, że powierzchnia użytkowa budynku wynosi 284m2. Jednakże, jak słusznie podnosi skarżący,

z protokołu tego nie wynika, aby organ dokonywał pomiaru powierzchni użytkowej budynku. W protokole wskazano, że dotyczy sprawy podatku od nieruchomości,

a przedmiotem kontroli jest powierzchnia użytkowa budynku poł. w S.W. przy ul. [...] i sposób wykorzystywania (przeznaczenie). Jednakże z jego treści wynika, że kontrola w istocie dotyczyła powierzchni i sposobu wykorzystania niektórych pomieszczeń (kuchnia, pralnia i garaż) na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z pewnością z protokołu nie wynika, aby organ dokonał pomiaru powierzchni całego budynku. Nie wiadomo więc, czy wskazana wielkość wynikała z rzeczywistego pomiaru, z dokumentacji budowlanej czy z oświadczenia podatnika. Nie zostały bowiem dołączone do akt inne dowody wskazujące na taką powierzchnię przedmiotowego budynku. Orzekające w sprawie organy wskazywały, że skarżący nie kwestionował powierzchni budynku wynikającej z powyższego protokołu, ani też nie wskazywał żadnych zdarzeń mających wpływ na wysokość opodatkowania w 2012r., a w szczególności zmian sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 u.p.l.

Twierdzenia organów nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący zgłaszał zastrzeżenia do protokołu z kontroli, choć istotnie akcentował w nich przede wszystkim błędne określenie powierzchni niektórych pomieszczeń związanych z prowadzoną działalność gospodarczą. Jednakże od kilku lat skarżący konsekwentnie i wyraźnie domagał się przeprowadzenia przez organ pomiaru powierzchni użytkowej swojego domu uznając, że dokonał samodzielnie takiego pomiaru i jego wyniki odbiegają od powierzchni wskazanej w protokole. Żądania te wraz ze składanymi informacjami podatkowymi należało uznać za wskazanie przez podatnika zdarzeń mogących mieć wpływ na wysokość opodatkowania i wniosek o przeprowadzenie dowodu, którego przedmiotem są istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Nawet jeżeli wskazana w protokole z 2005r. wielkość powierzchni budynku oparta została na oświadczeniu podatnika, to nie oznacza, że podatnik nie ma prawa zakwestionowania w następnych latach podanej wielkości i skorygowania ewentualnego błędu. W związku z powyższym organ podatkowy powinien podjąć – stosownie do art.122 O.p. - niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jeśli zatem organ kwestionuje powierzchnię wskazaną przez podatnika w informacji IN-1 na 2012r., to powinien ustalić rzeczywistą powierzchnię budynku mieszkalnego skarżącego dokonując oględzin budynku i wykonując pomiar powierzchni użytkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy udziale podatnika.

Dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.152 P.p.s.a.

Na podstawie art. 200 i art.205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 118,00zł, na którą składają się: uiszczony od skargi wpis w wysokości 100,00zł oraz zwrot kosztów przejazdu do sądu w wysokości 18,00zł.