Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 514/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1  pkt 1  lit. f i  pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1239
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi L.B. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu poddania się obowiązkowej kwarantannie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (ŚPWIS) w Katowicach po rozpatrzeniu odwołania L. B. - dalej skarżący-utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (PPIS) od decyzji znak: [...], nr [...] z dnia [...]r. nakazującą poddanie się skarżącemu obowiązkowej kwarantannie od dnia 10 do 21 marca 2020 r., w miejscu zamieszkania ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, jak również ze względu na wyjątkowo ważny interes społeczny objawiający się koniecznością zapewnienia należytej ochrony dla zdrowia i życia ludzkiego osób postronnych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną jej wydania organ odwoławczy wskazał m.in. art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256).

Uzasadniając nakaz poddania się przez skarżącego obowiązkowej kwarantannie w zakreślonym terminie organ wyjaśnił, że wynika on z poczynionych ustaleń faktycznych, w szczególności ustalenia, iż córka L. B. J. B. miała bezpośredni kontakt z osobą, u której stwierdzono obecność koronawirusa (SARS-CoV-2) co miało miejsce 7 marca 2020 r. na zajęciach baletu.

W związku z powzięciem tych informacji PPIS w C. decyzjami nr [...], [...] i [...] z dnia [...] r. nałożył na małoletnią J. B. oraz jej rodziców tj. M. B.oraz L. B. obowiązek poddania się kwarantannie.

Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do art. 5 pkt 4 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.59, dalej ustawa) do jego obowiązków, należy m.in. wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz.1239, dalej ustawa o zapobieganiu), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się kwarantannie oraz do stosowania się do nakazów i zakazów organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych.

Definicję kwarantanny zawarto w art. 2 pkt 12 tej ustawy, jako odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu organ może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1 tej ustawy, w tym obowiązek poddania się kwarantannie (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f).

Przypomniał także, że zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 zostało objęte przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz.325, dalej rozporządzenie), a rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 7 marca 2020 r. w sprawie wykazu chorób powodujących powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego oraz okresu obowiązkowej kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego, choroba wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 (C0VID-19) została uznana za chorobę powodującą powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 376) ustalono okres obowiązkowej kwarantanny na 14 dni (§ 1 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 4).

Obowiązek ten oznacza, że osoby zdrowe, które pozostawały w styczności z osobami zakażonymi koronawirusem SARS-CoV-2, a przez to zostały narażone za zakażenie, zobowiązane są poddać się kwarantannie, przez okres 14 dni, licząc od ostatniego dnia styczności z osobą która mogła być zakażona. Styczność taka stanowi realne i poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego i obliguje organ (PPIS) do nałożenie obowiązku poddania się takiej osoby kwarantannie.

Dalej organ wyjaśnił, że zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 może przebiegać bezobjawowo przez okres do 14 dni, co praktycznie uniemożliwia wizualne ustalenie czy adresat decyzji został zakażony koronawirusem SARS-CoV-2.

Kwarantanna gwarantuje natomiast niezbędny okres obserwacji, stad też nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 33 ust. 3 ustawy o zapobieganiu w zw. z art. 108 § 1 kpa).

Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne oraz wskazaną regulację prawną PPIS, zgodnie z art. 104 § 1 kpa wydał decyzję z [...] r. a o nałożeniu kwarantanny powiadomił skarżącego telefonicznie 10 marca.

Zaskarżonej decyzji wnoszący zarzucił błąd we wskazaniu okresu na jaki kwarantanna została orzeczona. Według skarżącego kwarantanna powinna być nałożona w okresie od dnia 11.03.2020 r. do dnia 25.03.2020 r., wówczas to bowiem wrócił do kraju z zagarnicy i powiadomił Stację Sanitarno -Epidemiologiczną. Wskazał też iż obowiązek kwarantanny zaczął obowiązywać w Polsce od 13.03.2020r.

Organ odwoławczy nie uznał zasadności podniesionych zarzutów i zaskarżoną decyzję z [...] r. utrzymał w mocy. Jak wynika z uzasadnienia uczynił to ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, jak również ze względu na wyjątkowo ważny interes społeczny objawiający się koniecznością zapewnienia należytej ochrony dla zdrowia i życia ludzkiego osób postronnych.

Wskazał, iż słusznie w sprawie nałożono obowiązek kwarantanny gdyż podstawą wydania decyzji nie mógł być fakt powrotu z zagranicy.

Organ odwoławczy w części wstępnej dotyczącej opisu stanu faktycznego zaznaczył, iż córka L. B. J. B. miała bezpośredni kontakt z osobą, u której stwierdzono obecność koronawirusa (SARS-CoV-2) i miało to miejsce 7 marca 2020 r. na zajęciach baletu. W związku z powzięciem tych informacji słusznym dla organu odwoławczego było nałożenie na L. B. obowiązku poddania się kwarantannie od dnia 10 marca (kiedy to organ powział wiedzę o fakcie choroby u koleżanki córki) do 21 marca 2020r.

W ocenie organu II instancji podstawą wydania decyzji nakazującej kwarantannę była styczność z osobą chorą ma chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną jaką jest zakażenie koronawirusem SARS-Cov-2.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzji zarzucono:

1/ błędne wskazanie okresu na jaki został nałożony nakaz poddania się obowiązkowej kwarantannie, II/ nałożenie nakazu kwarantanny z uwagi na przekroczenie granicy państwa bez podstawy prawnej i wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że strona podlegała nakazowi poddania się obowiązkowej kwarantannie od dnia 11.03.2020r. do 25.03.2020r., 2/ stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej, albowiem przepisy na podstawie których mogło nastąpić orzeczenie obowiązkowej kwarantanny po powrocie do kraju weszły w życie 13.03.2020r., natomiast wobec strony orzeczono kwarantannę ze skutkiem od dnia 11.03.2020r. - z naruszeniem art. 156 par. 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, oraz wniesiono o przeprowadzenie dowodów z :3/ przesłuchania Skarżącego - na okoliczności wskazane w treści skargi, 4/ przesłuchania w charakterze świadka małżonki skarżącego na okoliczności wskazane w treści skargi, 5/ przesłuchania w charakterze świadka A. K. - pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w C. na okoliczności związane z wydaniem decyzji w przedmiocie nakazania poddania się kwarantannie w okresie od 10.03.2020r. do 21.03.2020r., 6/ dokumentu w postaci wydruku telefonicznych rozmów wychodzących z mojego numeru telefonu w dniu 11.03.2020r. - na okoliczność odbycia pod numerem [...] o godz. 13:26 rozmowy telefonicznej, podczas której z numeru telefonu [...] wydano w stosunku do mnie w dniu 11.03.2020r. decyzję administracyjną w przedmiocie orzeczenie obowiązku kwarantanny w związku z powrotem z zagranicy i o zobowiązanie organu do przedstawienia billingu rozmów telefonicznych wychodzących w dniu 10.03.2020r. - na okoliczność, że nie polegają na prawdzie wskazane w decyzji z dnia [...]r. informacje, jakoby w dniu 10.03.2020r. telefonicznie informowano mnie pod numerem [...] o nałożeniu obowiązku poddania się kwarantannie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie .

Wojewódzki sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.:

Skarga okazała się zasadna gdyż przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: ppsa) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ppsa w zw. z art. 15zzs ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U., poz. 374 ze zm.).

Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność skierowania skarżącego w drodze administracyjnej do odbycia przymusowej kwarantanny w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f i pkt 3, art. 33 ust. 1 i 3, art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi .

Art. 33 ust 1 ustawy stanowi, iż Państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1.

W art. 5 ust. 1 wskazano, iż Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do:

1) poddawania się: a) zabiegom sanitarnym, b) szczepieniom ochronnym, c) poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków, d) badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań, e) nadzorowi epidemiologicznemu, f) kwarantannie, g) leczeniu, h) hospitalizacji, i) izolacji; Zgodnie natomiast z art. 34. ust. 2. Osoby zdrowe, które pozostawały w styczności z osobami chorymi na choroby zakaźne podlegają obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej przez okres nie dłuższy niż 21 dni, licząc od ostatniego dnia styczności.

Minister Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 7 marca 2020 r. w sprawie wykazu chorób powodujących powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego oraz okresu obowiązkowej kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz.U. poz. 376), ustalił iż chorobami powodującymi powstanie obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego u osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w § 1 ust.1 pkt 4 jest choroba wywołana koronawirusem SARS-CoV-2 (COVID-19);.

Analizując wskazaną podstawę prawną wskazaną przez organ I i II instancji zauważyć należy, iż w art. 33 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi ustawodawca dał prawo państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu nałożenia kwarantanny ;

1) na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną,

2) osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub

3) osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego.

Wskazał także w art. 34 ust. 2 ustawy, iż podlegają obowiązkowej kwarantannie osoby które pozostawały w styczności z osobami chorymi na choroby zakaźne.

Przywołane regulacje dają zatem prawo do nałożenia obowiązku kwarantanny jak też ten obowiązek nakładają wyszczególniając ściśle sytuacje faktyczne, które kwarantannę powodują .

Zdaniem Sądu organy obu instancji nakładając na skarżącego ten obowiązek nie wskazały którą z podstaw faktycznych wymienionych w w/w przepisach w sprawie przyjęły co czyni decyzje nieczytelnymi a w konsekwencji obarczone wadami procesowymi w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego – dalej kpa. W konsekwencji doszło także do naruszenia prawa materialnego w/w regulacji art. 33 i 34 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Na wstępie zauważyć należy, iż organ I instancji w treści decyzji w ogóle nie wskazał podstawy faktycznej wydanej decyzji o nałożeniu kwarantanny na skarżącego. W sposób ogólny podano bowiem, iż adresat miał styczność z osobą chorą na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną jaką jest zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2, w wyniku czego został narażony na zakażenie, w związku z czym konieczne jest poddanie kwarantannie, w celu zapobieżenia szerzeniu się choroby zakaźnej. Podano, iż udowodniona obecnie śmiertelność wynikająca z zarażenia koronawirusem SARS-CoV- 2 wynosi ok. 3,4% (dane Światowej Organizacji Zdrowia - World Health Organisation - WHO), co powoduje uzasadnioną obawę o stan zdrowia osoby, która mogła mieć styczność z osobami zakażonymi koronawirusem SARS-CoV-2, jak również osób postronnych. Nie podał jednak z kim ten kontakt miał miejsce, kiedy to było i w jaki sposób, od jakiej daty należy ustalić kwarantannę. W tym zakresie zatem w żaden sposób nie nawiązano do zaistniałej w sprawie sytuacji faktycznej wynikającej z faktu, iż to córka skarżącego miała bezpośredni kontakt z osobą u której stwierdzono obecność koronawirusa SARS-CoV-2, w dniu 7 marca 2020r.

Podobnie nieczytelne jest stanowisko wyrażone przez organ II instancji w treści decyzji z [...]r. Tam bowiem organ stwierdził, iż podstawą wydania decyzji nakazującej kwarantannę wobec L. B. była styczność z osobą chorą na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, jaką jest zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2. W tym zakresie argumentacja ta nie znajduje jednak potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym w sparwie, gdyż to nie L. B. miał styczność z osobą chorą na koronawirusa SARS-CoV-2 - małoletnia M. W., a jego córka J. W aktach sprawy brak jest dowodów na to by córka skarżacego była osobą chorą i zakażoną koronawirusem SARS-CoV-2, w konsekwencji powoływanie tej okoliczności jako uzasadnienie faktyczne do nałożenia nakazu kwarantanny na skarżącego jest nieprawidłowe i nie znajdujące pokrycia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz materiale dowodowym w niej zebranym. To z kolei powoduje, iż decyzja jest dotknięta wadami prawnymi. Dokonano bowiem błędnej subsumpcji stanu faktycznego, stanu nieistniejącego w sprawie do obowiązujacego prawa przez co decyzje organów obu instancji jako wadliwe musiały zostać usunięte z obrotu prawnego.

Zaznaczenia wymaga także, iż w aktach sprawy brak jest także dowodów pozwalających na ocenę prawidłowości stosowania przepisów prawa procesowego przez organ I instancji gdyż brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania które to zawiadomienie w sprawie jest wymagane po myśli art. 61 kpa.To uchybienie wymagające uzupełnienia przez organy pozostaje jednak bez znaczenia dla kontrolowanej sprawy w sytuacji, gdy jak wyżej wskazano wydane decyzje w obu instancjach są wadliwe.

W ocenie Sądu nie znajduje potwierdzenia w obowiązującym prawie postępowanie organu I instancji wyrażające się w przyjęciu za prawidłowe działanie polegające na przyjęciu, iż decyzja o poddaniu się przez Skarżącego obowiązkowej kwarantannie od dnia 10 marca 2020 r. do dnia 21 marca 2020 r. w miejscu zamieszkania tj. C. ul. [...] nałożona formie ustnej jest prawidłowa. Powiadomienie telefoniczne organu z [...] r. nie miało umocowania prawnego do uznania o poddaniu się skarżącego kwarantannie, gdyż w tej dacie nie obowiązywał art. 33 ust. 3a ustawy o zapobieganiu. Przepis ten stanowi, iż decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób: 1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie; 2) nie wymagają uzasadnienia; 3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób. Ten przepis wszedł w życie z dniem 1 kwietnia 2020 r., a zatem nie obowiązywał w dacie wydawania decyzji w I instancji .

W tym stanie rzeczy mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa.

Ponownie analizując sprawę organ oceni czy doszło do skutecznego w niej wszczęcia postępowania administracyjnego i następnie podejmie czynność stosowną do dokonanych ustaleń.