Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 428/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 1, art. 5 pkt 1, art. 9
journal: Dz.U. 2008 nr 118 poz 745
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu  samochodu osobowego
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. T. i W. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. Nr [...], określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 1.296 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Mazda Premacy 2,0 TD i stwierdzającą nadpłatę w podatku akcyzowym w wysokości 2.239 zł i określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 1.296 zł, odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, w wysokości 3.535 zł, stwierdził nadpłatę 2.239 zł wraz z należnym oprocentowaniem przysługującym od dnia 29 grudnia 2004 r.

W uzasadnieniu organ podatkowy podał, że w dniu 24 listopada 2004 r. W. i S. T. złożyli w Urzędzie Celnym w P. T. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U dotyczącą samochodu osobowego marki Mazda Premacy, rok produkcji 2002 i zapłacili należny podatek akcyzowy obliczony według stawki 15,1%, w wysokości 3.535 zł.

W dniu 12 maja 2005 r. podatnicy wystąpili do Urzędu Celnego w P. T. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu osobowego, w wysokości 3.535 zł. Wnioskodawcy podnieśli, iż podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego został obliczony na podstawie polskich przepisów podatkowych, które ich zdaniem, są niezgodne z przepisami unijnymi.

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. odmówił zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 3.535 zł. Pismem z dnia 13 czerwca 2005 r. Strona odwołała się od powyższej decyzji wnosząc o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007r. sygn. akt I SA/Łd 390/07 WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. Wydając powyższe rozstrzygnięcie WSA w Łodzi uwzględnił orzeczenie wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007r. C-313/05.

W dniu 22 kwietnia 2008r. do Urzędu Celnego w P. T. wpłynęło pismo stron, w którym wyjaśniono, iż nabyty samochód był uszkodzonym. Strona wyjaśniła, iż na wskazane w piśmie części nie posiada rachunków, gdyż nabyła je na giełdzie w Poznaniu. Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. po ponownym rozpatrzeniu wniosku stron o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego, w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie 1.296 zł w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego i stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym w wysokości 2.239 zł. Organ I instancji zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007 r. C-313/05, porównał podatek akcyzowy nałożony na pojazd sprowadzony z zagranicy i "rezydualną" kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu zakupionego i zarejestrowanego pierwszy raz w Polsce.

W dniu 20 maja 2008r. W. i S. T. złożyli Urzędzie Celnym odwołanie od ww. decyzji, w którym podnieśli, że wyliczone przez podatkowy zobowiązanie podatkowe jest niezgodne z rzeczywistością bowiem nie uwzględniono, iż samochód był uszkodzony, co wynikało z deklaracji i umowy sprzedaży. Strona zakwestionowała także sposób oprocentowania nadpłaty.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] r. Nr [...] i wydał wskazaną na wstępie decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wydając decyzję był związany oceną prawną w wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia z dnia 12 czerwca 2007r. sygn. akt. I SA/Łd 390/07. W przywołanym wyroku Sąd wyraził ocenę, iż przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy należy uwzględnić orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. C-313/05. Zgodnie z ww. orzeczeniem przepisy polskie normujące nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodów osobowych są niezgodne z przepisami unijnymi w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej na terytorium kraju. Trybunał ocenił, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w - ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

Następnie organ odwoławczy podał, że w dniu 19 lipca 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), która ma zastosowanie do rozpatrywanej sprawy. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy zwrot nadpłaty przysługuje podatnikowi podatku akcyzowego, który nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy albo dokonał importu samochodu osobowego po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy. W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy kwotę zwrotu nadpłaty ustala się według następującego wzoru: Z = a-n gdzie:

Z - oznacza kwotę zwrotu nadpłaty,

a - oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego

n - oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany:

- dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm3 zgodnie ze wzorem: n= (średnia wartość rynkowa samochodu:1,22:1,136) x 0,136

- dla pozostałych samochodów osobowych zgodnie z wzorem:

N = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22:1,031) x 0,031. Zwrot nadpłaty przysługuje, gdy wartość wyrażona literą Z, określona w ust. l jest liczbą większą od zera. Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, a jeżeli miesiąc powstania obowiązku podatkowego nie jest możliwy do ustalenia - w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo albo importowany samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu (art. 3 ust. 2 ww. ustawy).

Dyrektor Izby Celnej podał, że ustalił kwotę zwrotu nadpłaty wg. wyżej wskazanego wzoru, przyjmując na podstawie zgromadzonych dokumentów, że podatnicy nabyli samochód osobowy wyprodukowany w 2002 r., o pojemności silnika 1998cm3 i mocy 74 kW. Organ ustalił średnią wartość rynkową podobnego pojazdu na podstawie publikacji Info-Ekspert "Pojazdy samochodowe, wartości rynkowe", Część A, XI-2004 s. 251, według której samochód podobny kosztował 52.600 zł. Przyjmując powyższe dane, organ obliczył, przy zastosowaniu przedstawianego powyżej wzoru, iż kwota nadpłaty wynosi 2.239 zł.

Uchylając decyzję organu I instancji Dyrektor Izby Celnej podał, iż uwzględnił podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący sposobu rozliczenia oprocentowania nadpłaty. Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku zwrotu nadpłaty oprocentowanie przysługuje za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu - pod warunkiem złożenia przez podatnika wniosku o zwrot nadpłaty w okresie od 1 maja 2004 r. do 30 dnia po dniu wejścia w życie ustawy. Organ odwoławczy uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nadpłata podlega oprocentowaniu od dnia 29 grudnia 2004 r.

Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił podniesionej przez podatników okoliczności, iż zakupiony samochód był uszkodzony. Organ podał, że w piśmie z dnia 21 kwietnia 2008 r. strony wyjaśniły, iż uszkodzony był m.in. zbiornik paliwa (wycieki), pęknięta felga i przecięta opona, rozbita tylna klapa, rozbita tylna szyba podgrzewana, uszkodzona podłoga kufra, uszkodzony błotnik lewy, uszkodzony tylny zderzak, rozbity lewy zespolony klosz lampy. Doliczając do powyższych uszkodzeń koszty ich usunięcia podatnicy wskazali na poniesione w tym zakresie wydatki w wysokości 13.400 zł. Strona zaznaczyła, iż na ww. części nie posiada rachunków, zostały one bowiem nabyte na giełdzie w Poznaniu. Organ odwoławczy stwierdził, iż podatnik nie dysponuje żadnym dowodem mogącym potwierdzić zakres przeprowadzonych napraw pojazdu samochodowego oraz wysokości kosztów poniesionych w wyniku tychże napraw, zaś zaświadczenie z badania technicznego pojazdu przeprowadzonego w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów z dnia 23 listopada 2004 r., a więc trzy dni po jego zakupie, potwierdza, że spełniał wymagania techniczne, nie stwierdzono uszkodzeń i naruszenia elementów nośnych konstrukcji pojazdu. Zdaniem organu podatkowego uszkodzony zbiornik paliwa stanowiłby przeszkodę do wydania takiego zaświadczenia. Wobec braku dowodów pozwalających na określenie rzeczywistego rozmiaru ewentualnych uszkodzeń opisanego samochodu, organ nie znalazł podstaw do dokonania korekty uwzględniającej ubytek jego wartości z tych względów.

W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej skarżący podnieśli ponownie okoliczność, iż przedmiotem zakupu był samochód uszkodzony - powypadkowy, co wynikało z deklaracji i umowy sprzedaży oraz z przedłożonego oświadczenia, w którym wymienione zostały uszkodzenia pojazdu. Ponadto Strona podniosła, iż nie powinno się kwestionować kwoty zakupu wynikającej z faktury.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymał w całości swoje stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy celne bowiem rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.

1.Decyzja będąca przedmiotem skargi została wydana w dniu 29 lipca 2008 roku, a więc już po wejściu w życie ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego ( Dz.U z dnia 4 maja 2008 roku nr.118, poz.748 ). Zgodnie z art.10 tej ustawy weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc w dniu 18 lipca 2008 roku. Artykuł 9 wskazanej ustawy stanowi, że stosuje się ją również do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie, dotyczących stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, dokonanego w okresie od dnia 1 maja 2004 roku do dnia 30 listopada 2008 roku, na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym. Samochód osobowy Mazda Premacy został sprowadzony przez skarżących z Niemiec do Polski w listopadzie 2004 roku, a przed dniem wejścia wżycie ustawa z dnia 9 maja 2008 roku postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym nie było zakończone. Zatem Dyrektor Izby Celnej rozstrzygając niniejszą sprawę zasadnie zastosował przepisy opisanego wyżej aktu prawnego. W szczególności organ II instancji określając kwotę zwrotu nadpłaty prawidłowo wskazał, że zwrot nadpłaty przysługuje podatnikowi podatku akcyzowego, który nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, a także określając kwotę zwrotu nadpłaty ustalił ją na podstawie wzoru zawartego w art. 3 ust.1. Średnią wartość rynkową ustalił na podstawie publikacji Info-Ekspert Pojazdy samochodowe, wartości rynkowe, Część A, XI-2004 s.251, a więc w zgodzie z dyspozycją ust. 2 art.3 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku. Dyrektor Izby Celnej określił także prawidłowo okres od którego przysługuje skarżącym oprocentowanie nadpłaty ( art.5 pkt.1 ustawy )

2. zasadniczym przedmiotem spory pomiędzy stronami tego postępowania jest nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Celnej przy określeniu wartości pojazdu będącej przecież podstawą określenia kwoty zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego. Istotnie jak wynika z akt administracyjnych ( umowa ka.43-44 ) przedmiotem umowy kupna-sprzedaży był samochód Mazda Premacy – uszkodzony po wypadku. W oświadczeniu z dnia 22 kwietnia 2008 roku ( k.78 ) skarżący określili zakres uszkodzeń pojazdu w momencie jego nabycia – zbiornik paliwa – wycieki, pęknięta felga aluminiowa i przecięta opona, rozbita tylna klapa, rozbita tylna szyba podgrzewana, uszkodzona podłoga kufra, uszkodzony błotnik lewy, uszkodzony tylny zderzak, uszkodzone wewnętrzne plastiki lewy, uszkodzony plastik klapy, rozbity lewy klosz zespolony. Wskazali przy tym, że nie posiadają rachunków nabycia części niezbędnych do naprawy, gdyż nabyli je na giełdzie w Poznaniu. Łączny koszt naprawy wraz z częściami zamiennymi wyniósł 13.400 złotych.

Zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa ( tekst jednolity Dz.U z 2005 roku, nr.5,poz.60 z późniejszymi zmianami ) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wskazana norma prawa statuuje zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że w toku postępowania organy podatkowe powinny tak prowadzić postępowania, aby ustalony przez nie stan faktyczny był możliwe najbliższy rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń mających znaczenie z punktu widzenia wyniku sprawy. Konkretyzacją tej zasady jest przepis art.187 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei przepis art.191 Ordynacji Podatkowej zawiera definicję zasady swobodnej oceny dowodów – organ podatkowy ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podstawą oceny dowodów jest przede wszystkim wzajemna zgodność dowodów, ale także zasady wiedzy i doświadczenia życiowego.

Opisana wyżej zasada prawdy obiektywnej, mimo braku w przepisach Ordynacji podatkowej analogicznego przepisu do art.6 Kodeksu Cywilnego ( ciężar dowodu ) nie oznacza, żeby organy podatkowe miały nieograniczonym niczym obowiązek dowodzenia ( poszukiwania, przeprowadzania dowodów ) korzystnych dla podatnika. W szczególności poszukiwania takich dowodów w posiadaniu których może być sam podatnik, albo o istnieniu, których tylko on może wiedzieć.

Przenosząc te uwagi wstępne na grunt niniejszej sprawy trzeba wskazać, że podatnicy nie udowodnili, że ponieśli koszty naprawy pojazdu w kwocie 13.400 złotych, o które winna być ( jak się wydaje ) obniżona wartość pojazdu. Zasadniczym argumentem powołanym przez organ podatkowy II instancji była okoliczność, że podatnicy nie przedstawili oprócz swego oświadczenia żadnego dokumentu opisującego zakres naprawy pojazdu. Z lakonicznego zapisu umowy kupna Mazdy Premacy nie wynika przecież jaki był zakres powypadkowych uszkodzeń samochodu. Nadto Dyrektor słusznie zauważył, że w terminie 3 dni po sprowadzeniu pojazdu do Polski, samochód został poddany badaniu technicznemu ( k.72-73 akt administracyjnych ). W toku tego badania stwierdzono, że pojazd spełnia wymagania zawarte w art.66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity Dz.U z 2005 roku, nr.108, poz.908 z późniejszymi zmianami ). Powołany przepis w ust.1 stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie nie zagrażało bezpieczeństwo osób w nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę, nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego wartości określone w przepisach szczegółowych, nie powodowało niszczenia drogi, zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu. W świetle takie uregulowania warunków technicznych trudno przyjąć, aby uwzględniając czas konieczny na nabycie niezbędnych części na giełdzie w Poznaniu oraz dokonanie niezbędnych napraw Mazda Premacy w terminie 3 dni została dopuszczona do ruchu. Pojazd miał przecież – jak wynika z oświadczenia skarżących – uszkodzoną felgę i oponę, rozbitą tylną szybę podgrzewaną, uszkodzony tylni zderzak oraz rozbity lewy zespolony klosz lampy – a więc jak najbardziej takie elementy, które podlegają sprawdzeniu przez stację kontroli pojazdów, bo mieszczą się w dyspozycji art.66 Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu ocena przedstawionego przez strone oświadczenia o zakresie niezbędnych naprawy samochodu, umowy, w kontekście zaświadczenia o badaniu technicznym pozostaje pod ochroną zasady swobodnej oceny dowodów. Dyrektor Izby Celnej nie naruszył więc zasady prawdy materialnej oraz art. 191.

Z uwagi na powyższe na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami ) należało skargę oddalić.

t.n.