Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 876/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10, art. 28, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 1 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję .


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] działając na podstawie art. 158 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. u. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] sierpnia 1997r. w sprawie rozgraniczenia działek nr 1487 i 1488 położonych w J.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...]sierpnia 1997r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w M. dokonał rozgraniczenia działek nr 1487 i 1488 położonych w J. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji S. M. wskazał, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa, bez podstawy prawnej, skierowano do osoby niebędącej stroną w sprawie, w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Do postępowania dopuszczono osobę, która nie była właścicielem działki nr 1487, a wnioskodawca otrzymał wymienioną decyzję, chociaż nie był stroną postępowania. Decyzja została skierowana do Z. M., która w trakcie postępowania rozgraniczeniowego przeniosła własność. W wyniku rozgraniczenia nastąpiło zmniejszenie powierzchni działki wnioskodawcy o kilka arów. Organ odrzucił wniosek ojca o rozgraniczenie, gdyż nie był właścicielem działki n1487.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające SKO ustaliło, że w trakcie postępowania rozgraniczeniowego Z. M. w drodze umowy przekazała własność gruntu na rzecz S. M., natomiast nie przeprowadzono postępowania po zmarłym S. P., a organ pierwszej instancji na podstawie oświadczeń następców prawnych zmarłego ustalił strony postępowania. Kierownik Urzędu Rejonowego w M. decyzję wydał na podstawie art. 30 i art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989r. nr 30, poz. 163).

Decyzję, której dotyczy postępowanie o stwierdzenie nieważności, wydano 29 sierpnia 1997r. a ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji wynika, że stronom doręczono ją 3 września 1997r. Odnosząc się do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. SKO podało, że do chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności upłynęło 11 lat, zatem skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną nie może stanowić przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne SKO wywiodło, że w kontrolowanym przypadku nie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, to znaczy, gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub obowiązek ten uchylono. Kontrolowana decyzja posiada prawidłową podstawę prawną do orzekania o rozgraniczeniu nieruchomości. Bez znaczenia jest brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym S. P., gdyż w niniejszej sprawie decyzję wydano po ustaleniu spadkobierców na podstawie ich oświadczenia i dopuszczono do udziału w sprawie. Wnioskodawca nie określił, jaki czyn zagrożony karą wywołałoby wykonanie decyzji z 1997r. Przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. są czynności konieczne do wykonania decyzji, które miałyby znamiona czynu zagrożonego sankcja karną. SKO nie stwierdziło takiej okoliczności w niniejszej sprawie. SKO stwierdziło, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności.

S. M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił naruszenie art. 145 i 156 k.p.a. Mapa ewidencyjna w skali 1:500 została wykonana w 2003r. na podstawie tej samej osnowy oraz map w skali 2880, która jest podawana jako stan władania w chwili wydania decyzji i na tej podstawie stwierdził istnienie dwóch granic jednej w decyzji, a drugiej na mapach. Prokuratura nie podważyła mapy numerycznej w skali 1:500 i przebiegu granicy między działkami. Zarzucił, że S. P. nie mógł zostać właścicielem działki 1487 w dnia 12 maja 1995r., gdyż zmarł 11 maja 1995r. Za błędne uznał ustalenie spadkobierców na podstawie dowodu osobistego S. P., gdyż według jego wiedzy nie są to wszyscy spadkobiercy po zmarłym S. P. Sąd Administracyjny w Rzeszowie kwestionował spadkobierców i nakazał skierować sprawę do Sądu Rejonowego w M., czego organ nie uczynił. Zakwestionował stanowisko SKO, że nie można stwierdzić nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1,3,4 i 7 k.p.a. po upływie 10 lat, gdyż według jego wiedzy decyzja jest nieważna od samego początku. Ponadto nie można wydać decyzji w stosunku do osoby, która nie jest stroną postępowania, tak jak miało to miejsce w przypadku decyzji, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Wniósł o anulowanie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego na podstawie art. 145 i art. 156 k.p.a. Zawnioskował o przeprowadzenie przez SKO wizji lokalnej na miejscu.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało swoją decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...].

Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt II SA/Rz 853/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...], gdyż decyzję wydano z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., bo w składzie orzekającym SKO był członek, który z mocy ustawy podlegał wyłączeniu od orzekania.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] SKO utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 29 sierpnia 1997r. o rozgraniczeniu działek nr 1487 i 1488 położonych w J. W uzasadnieniu SKO powtórzyło argumenty zawarte we własnej decyzji z dnia 14 kwietnia 2009r. Twierdzenie skarżącego, że decyzje organu pierwszej instancji są nieważne od momentu wydania nie znajdują potwierdzenia w istniejącym stanie prawnym, bo stwierdzenia nieważności dokonuje organ wyższego stopnia przy zaistnieniu przesłanek określonych w art. 156 k.p.a.

W skardze do Sądu skarżący S. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Kierownika Urzędu Rejonowego w M., decyzji [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. decyzji [...] z dnia [...] sierpnia 2009r.; decyzji [...] i podtrzymał wszystkie zarzuty złożone pismami do WSA w Rzeszowie i SKO. Najnowszym dowodem w sprawie jest pismo Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] lutego 2010r. nr [...]. Mapa w skali 1:500 ewidentnie pokazuje oddalenie granicy od ściany budynku mieszkalnego. Bez wiedzy prawniczej może stwierdzić, że osoba, która zmarła 11 maja 1995r. nie może stać się właścicielem działki w dniu 12 maja 1995r. Wniósł o merytoryczne rozpoznanie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.).

Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, z przyczyn, które Sad uwzględnił z urzędu, bowiem organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji będą strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.

Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] sierpnia 1997r. nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości nr 1488 i 1487 położonych w J. (kontrolowaną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności) w tzw. rozdzielniku jako strony postępowania wymienia Z. M., S. M., S. P., K. P., A. P., G. Rz., B. P.

Stronami decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji (karta akt admin. nr 41) są: S.M., Z.M., S.P., G.Rz., K. P. B. P, A. P. działający przez pełnomocnika B. P., S. P.. Na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia decyzji dla S. P. znajduje się adnotacja "adresatka nie żyje". Natomiast stroną zaskarżonej decyzji jest tylko S. M.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, czym kierował się organ dokonując ustalenia stron w postępowaniu prowadzonym na podstawi wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyjęciu, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej jest S. M. Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 w związku z art. 10 k.p.a., gdyż SKO nie ustaliło w sposób prawidłowy stron postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. W szczególności organ nie ustalił czy S. P. faktycznie nie żyje. Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów (karta akt admin. nr 36) wynika, że właścicielem działki 1488 jest S. M. na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...]. Oznacza to, że Z. M. utraciła już przymiot strony w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 sierpnia 1997r. o rozgraniczeniu nieruchomości.

Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Tą regułą, SKO będzie się kierowało ustalając strony postępowania w stosunku do nieruchomości nr 1487 w J., której jako właściciel w ewidencji gruntów do chwili obecnej jest wykazany S. P. Kodeks postępowania administracyjnego, w żadnym z przepisów nie przewiduje obowiązku wykazania następców prawnych postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Wystarczającym jest oświadczenie złożone przez następców prawnych, tak jak to miało miejsce przy decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie nieważności. Z tej przyczyny zarzut skargi dotyczący tej kwestii nie zasługiwał na uwzględnienie. Wobec konieczności prawidłowego ustalenia stron postępowania administracyjnego Sąd nie dokonał merytorycznej oceny pozostałych zarzutów skargi.

W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO ustali prawidłowo strony postępowania kierując się wskazaniami Sądu. Nadto organ ustali, czy znajdujące się w aktach pełnomocnictwo notarialne udzielone B. P. przez A. P. (karta akt admin. nr 98) nadal jest aktualne.

Dodatkowo Sąd zauważa, że w aktach sprawy brak jest wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.

Pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, gdyż zgodnie z art. 210 p.p.s.a. roszczenie o ich zwrot wygasło. Skarżący prawidłowo pouczony o terminie złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania (karta akt sądowych nr 10 i 12) nie złożył stosownego wniosku ani na piśmie ani do zamknięcia rozprawy.