Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2272/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 75 § 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 137, 229
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. G., L. M., R. D. i K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2013 r. orzekającą o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, aktualnie stanowiącej działki ew. nr [...] i [...] i części działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] w L.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- przedmiotowa nieruchomość uprzednio była oznaczona jako działka hip. nr [...] pow. [...] m2 i stanowiła własność małż. B. i H. S.; na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w N. z [...] grudnia 1973 r. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z [...] lutego 1974 r. rep. A Nr [...] w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o wywłaszczaniu nieruchomości z 1958 r."; [...] maja 1990 r. B. S. wniósł o zwrot tej nieruchomości; na podstawie postanowień spadkowych ustalono następców prawnych: R. D., A. G., K. S. i L. M.;

- niniejsza sprawa była kilkakrotnie przedmiotem rozpoznania przez organy administracji publicznej pierwszej i drugiej instancji oraz dwukrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny (m. in. wyrokiem o sygn. akt IV SA 2056/97); ostatnio Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2013 r. orzekł o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L., aktualnie stanowiącej działki ew. nr [...] i [...] i części działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] w L.; decyzja odnosi się tylko do części działek stanowiących przedmiot roszczenia zwrotowego w zakresie, w którym Starosta zgromadził pełny materiał dowodowy; od decyzji tej odwołała się R. D., A. G., K. S. i L. M.;

- zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej; zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany; jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część;

- Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2014 r. o sygn. akt P 38/11 orzekł, że zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.); nieruchomość oznaczona w dacie wywłaszczenia jako działka nr hip. [...] zgodnie z decyzją Wojewody [...] z [...] września 1991 r. stanowi własność Gminy [...]; przy badaniu przesłanek zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia należy uwzględnić, że skoro jest ona mieniem komunalnym i została wywłaszczona przed dniem 27 maja 1990 r., ma zastosowanie wykładnia art. 137 ust. 1 u.g.n. dokonana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2014 r., zgodnie z którą nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości skomunalizowane, na których jednostki samorządu terytorialnego zrealizowały przed 22 września 2004 r. cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez możliwości badania, czy realizacja ta nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia; w związku z tym w sprawie niniejszej w świetle tego wyroku badanie terminów realizacji celu wywłaszczenia jest zbędne; znaczenie ma bowiem jedynie ustalenie, że w dniu złożenia wniosku o zwrot, lecz nie później niż do 22 września 2004 r. cel wywłaszczenia został zrealizowany;

- dawna działka hip. nr [...] nie istnieje jako wydzielona działka ew., gdyż kilkakrotnie dokonano podziałów geodezyjnych tego obszaru oraz dokonano scalenia i podziału nieruchomości zgodnie z uchwałą Rady Miasta L. nr [...] z [...] lipca 2005 r.; działka nr hip. [...] została podzielona na działki ew. nr [...], co wynika z mapy sytuacyjnej do celów prawnych wpisanej [...] kwietnia 1991 r. do ewidencji zasobu geodezyjnego w Składnicy Map i Dokumentów Geodezyjnych w N. za nr [...] (teczka [...] - oryginał znajduje się w zasobach Starostwa Powiatowego w L. - Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej) oraz aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] grudnia 1991 r. (teczka [...]); aktualnie na terenie dawnej działki nr hip. [...] znajdują się działki ew. nr: [...] (dawna działka nr hip. [...]),[...] (część dawnej działki nr hip. [...]) oraz części działek ew. nr: [...] (dawne działki nr hip. [...]),[...] (dawna działka nr hip. [...]),[...] (w skład których wchodzi część dawnej działki nr hip. [...]), co wynika z porównania granic dawnej działki nr hip. [...] uwidocznionej na mapie do celów wywłaszczeniowych (teczka [...]), mapy nr [...] oraz aktualnej mapy ewidencyjnej;

- Starosta [...] na podstawie dokumentacji związanej z wywłaszczeniem (wykupem) nieruchomości ustalił, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego [...]; szczegółowe przeznaczenie nieruchomości pod poszczególne elementy składowe tej inwestycji określono w planie realizacyjnym zagospodarowania osiedla, zatwierdzonym decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony środowiska Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z [...] września 1973 r. (uwierzytelniona kopia fragmentu planu - teczka [...]; na planie zaznaczono granice dawnej działki nr hip. [...]);

- oceniając realizację celu publicznego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględnić orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktrynę w tym zakresie, i mieć na uwadze, że przy tej ocenie jako osiedle mieszkaniowe, obejmujące teren ponad kilkunastu hektarów, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, ale również całą infrastrukturę osiedla i urządzenia służące potrzebom mieszkańcom; za niezbędne do prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się zatem budynki i pawilony handlowe i usługowe, szkoły i boiska sportowe, garaże, parkingi, zieleń osiedlową wysoką i niską, trawniki, ciągi piesze;

- z porównania opisanych wyżej map oraz planu zagospodarowania osiedla wynika, że na części dawnej działki nr hip. [...] zaprojektowano:

▪ zieleń osiedlową - aktualnie: działki ew. nr [...] (uprzednio działka nr hip. [...]), część działki ew. nr [...] (uprzednio działki nr hip. [...]) i część działki ew. nr [...] (uprzednio działka nr hip. [...]);

▪ ulicę osiedlową - aktualnie: działki ew. nr [...] - część z obrębu [...] (uprzednio część działki nr hip. [...]);

▪ ulicę [...] - aktualnie: część działki ew. nr [...] (uprzednio część działki nr hip. [...]) wraz z uzbrojeniem terenu w urządzenia techniczne osiedla;

- z planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego [...] wynika, że na terenie stanowiącym obecnie działkę ew. nr [...] zaprojektowano nasadzenie skupisk drzew i tereny niezadrzewione; aktualnie działka ta jest porośnięta drzewami, co wynika z protokołu z oględzin z [...] września 2002 r. (teczka [...]); w dniu oględzin nieruchomość ta stanowiła część działki ew. nr [...] i była oznaczona na mapie do celów opiniodawczych z zaznaczonym projektem podziału jako działka projektowana nr [...] (mapa w teczce [...]); w związku z zagospodarowaniem działki ew. nr [...] pod osiedle mieszkaniowe nie sposób uznać, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia;

- na części nieruchomości w zakresie działki ew. nr [...] (uprzednio nr hip. [...]) także zaprojektowano (w części przylegającej do dawnej działki nr hip. [...]) nasadzenie drzew, a w pozostałej części - tereny niezadrzewione i w tym zakresie:

▪ organ I. instancji zwrócił uwagę na pismo Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w L. z [...] października 2003 r. skierowane do Urzędu Miasta L.; wprawdzie pismo to dotyczy innej nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla [...], jednakże z porównania położenia nieruchomości w planie zagospodarowania tego osiedla wynika, że część wywłaszczonej nieruchomości wchodząca obecnie w skład działki ew. nr [...] była położona w kompleksie działek przewidzianych w planie zagospodarowania osiedla pod park osiedlowy; w piśmie tym poinformowano, że zagospodarowanie i ukształtowanie terenu, zieleń i drogi dojazdowe do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, który został wybudowany w latach 1978-1979 w ramach planu realizacyjnego osiedla, przewidziano do wykonania w 1980 r. i elementy tej infrastruktury towarzyszącej zostały wykonane;

▪ z protokołu oględzin nieruchomości z [...] września 2002 r. wynika, że na działce znajdowała się część budynku produkcyjno-handlowego z częścią mieszkalną, część budynku gospodarczego, część wiaty, ogrodzenie na podmurówce, mur pełny od strony lasu (z dokumentów wynika, że określenie "las" dotyczy działki oznaczonej wówczas nr [...], a obecnie nr [...]), od strony ul. [...] i ul. [...] elementy metalowe na podmurówce; w dniu oględzin nieruchomość ta stanowiła część działki ew. nr [...] i była oznaczona na mapie do celów opiniodawczych z zaznaczonym projektem podziału jako działka projektowana nr [...] (mapa w teczce [...]);

▪ aktualnie część działki ew. nr [...] jest dzierżawiona przez A. i M. O.; dzierżawa została zawarta z Gminą [...] do [...] maja 2037 r. z przeznaczeniem na działalność handlowo-usługową z częścią mieszkalną (aneks nr 2 z [...] sierpnia 2007 r. - teczka VI, [...]); w umowie i aneksie wydzierżawiana nieruchomość oznaczona jest jako działka ew. nr [...];

▪ naniesienia na nieruchomości w postaci lokalizacji piekarni powstały nie bezpośrednio po wywłaszczeniu nieruchomości, ale dopiero po upływie 7 lat od wykupu nieruchomości od Skarbu Państwa; wcześniej była ona zagospodarowana zgodnie z celem zawartym w planie realizacyjnym; wydzierżawienie terenu pod budowę piekarni osobie prywatnej nastąpiło z uwagi na zapotrzebowanie na tego typu usługi na terenie nowego osiedla mieszkaniowego i nastąpiło po ustaleniach dokonanych z Radą Osiedla [...] (wyciąg z protokołu Rady z [...] czerwca 1981 r., w którym pozytywnie zaopiniowano lokalizację piekarni pod warunkiem utrzymania istniejącego zadrzewienia), Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w L. (pismo z [...] czerwca 1981 r.) i głównym projektantem osiedla [...] (pismo Naczelnika Miasta L. z [...] marca 1981 r.); konieczność społeczną budowy piekarni na osiedlu wykazano także w piśmie Naczelnika Miasta L. z [...] lipca 1981 r.; wydzierżawienie nieruchomości osobie prywatnej nie stanowi więc negatywnej przesłanki realizacji celu wywłaszczenia, bo - mimo wykonywania go przez osobę prywatną - był ogólnospołeczny i miał służyć dobru całego osiedla;

▪ nie można mówić o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdy po wywłaszczeniu została ona zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie lub w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta (wyrok NSA o sygn. I OSK 1138/08); stąd okoliczność późniejszego wydzierżawienia nieruchomości i zrealizowania na niej innego celu niż planowany nie może skutkować zniweczeniem terminowego zainwestowania nieruchomości i wykorzystania jej według pierwotnych założeń; oceny celu należy dokonywać w oparciu o całokształt sytuacji prawnej i faktycznej przy uwzględnieniu pojęcia celu publicznego;

- część działki nr hip. [...] oznaczona następnie jako działka nr [...] o pow. [...] m2, aktualnie wchodząca w skład działki ew. nr [...] jest obecnie własnością Parafii Kościoła [...] pod wezwaniem [...] w L. na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] grudnia 1991 r.; jak wynika z odpisu z księgi wieczystej Kw Nr [...] z [...] lutego 1994 r. właścicielem nieruchomości jest wspomniana wyżej parafia; wpis prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej na rzecz nabywcy nastąpił przed wejściem w życie u.g.n. (przed 1 stycznia 1998 r.), w związku z czym - w odniesieniu do działki nr [...]- ma zastosowanie art. 229 u.g.n. stanowiący, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie u.g.n. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej; w art. 229 u.g.n. ustanowiono wyjątek od zasady z art. 136 ust. 3 u.g.n. powodujący, że wyczerpanie przesłanki z art. 229 u.g.n. wystarcza do rozstrzygnięcia sprawy i to bez konieczności badania przesłanek zbędności na cel wywłaszczenia wymienionych w art. 137 u.g.n. (wyroki NSA o sygn. akt I OSK 722/08, I OSK 648/08, I OSK 1179/07 i I OSK 949/07); w sytuacji, gdy wobec istnienia przesłanek z art. 229 u.g.n. stronie nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, badanie merytorycznych przesłanek tego zwrotu określonych w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. jest co najmniej zbędne; z tego względu nie jest możliwy zwrot na rzecz wnioskodawców części nieruchomości wchodzącej w skład działki ew. nr [...];

- na części wywłaszczonej nieruchomości (aktualnie działka ew. nr [...] oraz część działki ew. nr [...] z obrębu [...]) zrealizowano ulicę, zgodnie z planem realizacyjnym; aktualnie jest to ul. [...], która na długości 700 m od ul. [...] do ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich na mocy uchwały nr [...] Rady Narodowej [...] z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych; stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.) dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi; ta część ul. [...] jest drogą gminną; część ul. [...], będąca przedłużeniem drogi gminnej, na odcinku objętym zaskarżoną decyzją nie została zaliczona do dróg kategorii lokalnej miejskiej ani do żadnej innej kategorii dróg publicznych (por. pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z [...] lipca 2012 r. - teczka [...]); nie umożliwia to jednak uznania części wywłaszczonej nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n., gdyż ulica została zrealizowana zgodnie z planem realizacyjnym osiedla i obecnie stanowi ogólnodostępną ulicę będącą przedłużeniem drogi gminnej; nie jest więc możliwy zwrot na rzecz wnioskodawców części nieruchomości stanowiącej aktualnie działkę ew. nr [...] oraz część działki ew. nr [...].

Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli R. D., A. G., K. S. i L. M. zarzucając naruszenie:

1. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że celem wywłaszczenia nieruchomości była budowa osiedla [...], podczas gdy stanowiący podstawę wykupu akt notarialny z [...] lutego 1974 r. nie wskazuje celu wywłaszczenia; w tym kontekście wskazano, że:

a) w wydanym w niniejszej sprawie wyroku NSA o sygn. akt IV SA 2056/97 wskazano, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości powinien być precyzyjnie określony, a przez to organy administracji powinny poddać dokumenty z tym związane wnikliwej i dogłębnej analizie;

b) organ na zasadzie dowolności określił cel wywłaszczenia jako budowę osiedla [...] na podstawie planu realizacyjnego zagospodarowania osiedla;

c) podziały geodezyjne nieruchomości, które nastąpiły uchwałą Rady Miasta L. z [...] lipca 2005 r. świadczą o zmianie bardzo ogólnego celu ustalonego przez organy administracji, jakim było wybudowanie "osiedla [...]";

d) odnośnie działek ew. nr [...] i części działki ew. nr [...] z obrębu [...] - plan realizacyjny zagospodarowania terenu nie został zrealizowany z uwagi na samoistne zarośnięcie terenu drzewami, co nie może być równoznaczne z celowym i świadomym działaniem inwestora, na rzecz którego dokonano wywłaszczenia;

e) odnośnie działki ew. nr [...] z obrębu [...], która została wydzierżawiona i zabudowana pawilonami usługowo - handlowymi wypowiedział się NSA w wyroku o sygn. akt IV SA 2056/97 wskazując, że wykup wskazanej powyżej nieruchomości stanowi obejście prawa, a pozyskanie jej w drodze przymusowego wykupu było niegodziwe; sam fakt wydzierżawienia prywatnemu inwestorowi terenu już w sobie stanowi negatywną przesłankę realizacji celu wywłaszczenia, nawet jeśli mieściłoby się w pojęciu infrastruktury społecznej; nie powinno mieć również znaczenia to, że dzierżawca poczynił jakiekolwiek nakłady na rzecz nieruchomości; NSA stwierdził również, że Spółdzielnia Mieszkaniowo [...] w L. nie zrealizowała żadnego celu, dla którego nieruchomość została wykupiona;

f) odnośnie działek ew. nr [...] - część z obrębu [...] - nie do zaakceptowania jest interpretacja organu wskazująca, że koniecznym na potrzeby komunikacyjne osiedla [...] była budowa trzech jezdni równoległych (dwóch jezdni ul. [...] oraz ul. [...]) na pasie gruntu o szerokości 50 m;

2. art. 137 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji braku określenia celu wywłaszczenia nieruchomości, skutkującej niemożnością określenia jej zbędności (na nieistniejący cel wywłaszczenia);

3. art. 229 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym wskazującym na istnienie podstawy do zwrotu nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.

Sąd podziela stanowisko organu, z zastrzeżeniem stwierdzenia, jakoby realizacja na wywłaszczonym terenie piekarni stanowiła realizację celu wywłaszczenia. W związku z obszernym jego zreferowaniem, ponowne jego przytaczanie byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Nie jest zasadny podstawowy w sprawie zarzut, że organ ustalił błędny cel wywłaszczenia nieruchomości jako budowę osiedla mieszkaniowego [...] zamiast ustalić brak określenia tego celu w związku z jego niewskazaniem w zawartej w formie aktu notarialnego umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z [...] lutego 1974 r. Wobec niewskazania w umowie celu wywłaszczenia, konieczne było jego ustalenie na podstawie innych materiałów dowodowych. Zgodnie z regułami ogólnymi K.p.a., w szczególności art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem - w szczególności mogą być to dokumenty. W tym świetle trafne - zgodne ze swobodną oceną dowodów (art. 80 K.p.a.), w więc zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym - są konkluzje organu, że o ile w planie realizacyjnym zagospodarowania osiedla, zatwierdzonym decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej, Geologii i Ochrony środowiska Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z [...] września 1973 r. określono przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego [...], a w drodze umowy nabyto ją [...] lutego 1974 r., to cel nabycia był tożsamy z uprzednio ustalonym w planie realizacyjnym. Zaskarżona decyzja została należycie uzasadniona, a Skarżący nie przedstawili dowodów mogących podważyć ustalenia organu w zakresie dotyczącym celu wywłaszczenia. Nie doszło tym samym do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania ani art. 137 u.g.n.

Orzekający uprzednio NSA w wyroku o sygn. akt IV SA 2056/97 odnośnie celu wywłaszczenia (sprzedaży) nieruchomości wskazał, że wymaga on wnikliwego zbadania, ale nie stwierdził, aby tego celu - jak chcieliby Skarżący - w ogóle nie było. Wytycznym NSA uczyniono zadość, wnikliwie rozważając uwarunkowania sprawy.

Podziały geodezyjne nieruchomości, które nastąpiły po sprzedaży nieruchomości nie zmieniają celu wywłaszczenia, ponieważ w ogóle go nie dotyczą.

Skarżący - odnośnie działek ew. nr [...] i części działki ew. nr [...] z obrębu [...] - nie wykazali, aby plan realizacyjny zagospodarowania terenu nie został zrealizowany z uwagi na samoistne zarośnięcie terenu drzewami. Z protokołu z oględzin z [...] września 2002 r. wynika, że na tej części nieruchomości rosną drzewa. Nawet jednak gdyby do ich powstania doszło wskutek samoistnego zarośnięcia, nie może to przesądzać o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia, jako że na tym terenie miały powstać tereny zielone, służące mieszkańcom osiedla.

Nietrafny jest też zarzut Skarżących dotyczący działki ew. nr [...] w kontekście niezrealizowania celu wywłaszczenia z uwagi na jej wydzierżawienie i realizację na niej budynku usługowo-handlowego (piekarni), ponieważ - jak wynika z materiału dowodowego - przed wydzierżawieniem tego terenu został na nim zrealizowany cel wywłaszczenia. Na aprobatę zasługują wnioski wywiedzione przez organ administracji na podstawie szerokiego materiału dowodowego (archiwalne pisma Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w L., potwierdzające realizację obszarów zielonych, dotyczących także terenu późniejszej piekarni). Uprzednia realizacja celu wywłaszczenia wyklucza zwrot nieruchomości, nawet jeśli później nastąpi zmiana przeznaczenia nieruchomości. Stanowisko takie współbrzmi z zajętym przez NSA w sprawie o sygn. akt IV SA 2056/97, gdzie stwierdzono co prawda, że spółdzielnia nie zrealizowała celu, dla którego nabyto nieruchomość, ale w kilku innych miejscach swego orzeczenia NSA wyraził zapatrywanie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga dokładnego ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, przy czym - zdaniem NSA - przez zbędność taką należy rozumieć niepodjęcie w ogóle lub odstąpienie przez podmiot, na rzecz którego nastąpiło nabycie nieruchomości, od realizacji celu wywłaszczenia. Zdaniem Sądu orzekającego obecnie, nie można rozumieć tego stwierdzenia w ten sposób, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia zmiana przeznaczenia nieruchomości (np. przez zrealizowanie na jej terenie budynku o przeznaczeniu nie dającym się pogodzić z funkcją osiedla mieszkaniowego) przesądza o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. W tym kontekście organ popełnił wprawdzie błąd uznając, że przeznaczenie i budowa na powyższej działce piekarni stanowi realizację celu wywłaszczenia, co zresztą stwierdził już NSA w wyroku o sygn. akt IV SA 2056/97. Błąd ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ przed przeznaczeniem terenu pod piekarnię nastąpiło już zrealizowanie celu wywłaszczenia. NSA w uzasadnieniu powyższego wyroku nie sformułował oceny w przedmiocie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany przed lokalizacją piekarni. Kwestia ta wówczas w ogóle nie była przedmiotem rozważań Sądu.

Zasadne jest także stanowisko organu odnośnie braku możliwości zwrotu części działki ew. nr [...], ponieważ Parafia Kościoła [...] pod wezwaniem [...] w L. nabyła ją w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 1991 r. i jak wynika z odpisu z księgi wieczystej nr [...] z [...] lutego 1994 r. została ujawniona jako jej właściciel. Skoro wpis prawa własności nieruchomości do księgi wieczystej na rzecz nabywcy nastąpił przed wejściem w życie u.g.n. (przed 1 stycznia 1998 r.), to - w odniesieniu do części działki nr [...] - ma zastosowanie art. 229 u.g.n. stanowiący, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie u.g.n. nieruchomość została sprzedana i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, że - wbrew zarzutowi skargi - nie naruszono art. 229 u.g.n.

Brak również podstaw do zakwestionowania stanowiska organu odnośnie działek ew. nr [...] - część z obrębu [...], jako że na ich terenie powstały drogi mające służyć m. in. mieszkańcom osiedla. Podnoszona w skardze kwestia ich szerokości, a w konsekwencji racjonalności zastosowanych rozwiązań komunikacyjnych wykracza poza ramy niniejszego postępowania.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).