Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 702/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi C. K. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (dalej: PINB) z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], nakazującej C. K. K. (dalej: inwestor) rozbiórkę wiaty garażowej o wymiarach 3,00 m x 5,00 m wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. Z. w A.

Decyzja PWINB wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

W dniu 7 grudnia 2021 r. pracownicy PINB dokonali kontroli na terenie działki nr ewid. [...]przy ul. Z. w A., podczas której ustalono, że na w/w nieruchomości jest budowana przez inwestora wiata garażowa o wymiarach 3,00m x 5,00m w pobliżu istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego. Ustalono również, że obszar na którym znajduje się przedmiotowa wiata objęty jest ochroną konserwatorską, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem realizacja wiaty wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Ponieważ inwestor nie legitymował się skutecznym zgłoszeniem budowy przedmiotowej wiaty, PINB zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wstrzymał inwestorowi roboty budowlane prowadzone bez wymaganego zgłoszenia przy budowie przedmiotowej wiaty garażowej. W postanowieniu poinformowano inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, a także o zasadach obliczania tej opłaty. Po rozpoznaniu zażalenie na powyższe postanowienie, PWINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Inwestor w wyznaczonym terminie nie złożył wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty, dlatego PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowej wiaty garażowej.

Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor, w którym podniósł, że w jego ocenie, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, wiata nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Po rozpoznaniu odwołania, PWINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Jednakże, w świetle przepisu art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego, roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia, przy czym do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Na obszarze, na którym znajduje się przedmiotowa wiata obowiązują zapisy Uchwały Nr [...] Rady Miasta A. z dnia [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta A., terenów obejmujących część Dzielnicy Z., ograniczonych istniejącym cmentarzem, ul. M., rzeką N. i jeziorem N. Zgodnie z przepisem § 12 powyższej uchwały "wskazuje się, że cały obszar objęty ustaleniami planu znajduje się w strefie ochrony Zespołu Kanału A. ".

Dalej organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie inwestor wymaganego zgłoszenia nie dokonał. Rozpoczęta została budowa wiaty garażowej bez wymaganego zgłoszenia, a zatem w świetle art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego organ nie miał możliwości podjęcia innego działania niż wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W postanowieniu tym PINB poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu, a także o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Inwestor w wyznaczonym terminie nie złożył wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty, dlatego zgodnie z przepisem art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji zobligowany był do nakazania rozbiórki przedmiotowej wiaty.

W ocenie organu z treści przepisu art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że na obecnym etapie postępowania organy nadzoru budowlanego badają jedynie, czy inwestor złożył wniosek o legalizację. Zastosowana procedura legalizacyjna nie przewiduje żadnych innych działań organu, jeżeli inwestor był wcześniej poinformowany o możliwości złożenia wniosku o legalizację. W niniejszej sprawie wniosek taki nie został złożony, zatem w świetle wskazanego wyżej przepisu, obecnie nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł C. K. K., w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 80a § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i okoliczności sprawy, w szczególności wadliwe uznanie, że przedmiotowy obiekt wymaga zgłoszenia w sytuacji, gdy z jego wykonaniem nie wiązało się wykonanie żadnych robót budowlanych, a tylko na wykonanie robót budowlanych wymagane jest zgłoszenie; nie jest to budowla w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, dlatego decyzja jest niezasadna.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie przeprowadził żadnych robót budowlanych wiązanych z wykonaniem przedmiotowego zadaszenia, a zadaszenie jest złożone z gotowych elementów. Jest to zadaszenie na samochód a nie żadna wiata, zadaszenie nie jest połączone trwale z gruntem, posiada tylko prowizoryczne elementy. Grunt pod zadaszeniem nie jest niczym wyłożony ani utwardzony i pozostaje on powierzchnią biologicznie czynną. Pod zadaszeniem tym żona zostawia samochód, żeby nie nagrzewał się latem od słońca, a zimą w celu ochrony przed śniegiem. W ocenie skarżącego na zadaszenie nie jest wymagane zgłoszenie, ponieważ z jego wykonaniem nie wiązało się wykonanie żadnych robót budowlanych.

Dalej skarżący odniósł się do ochrony konserwatorskiej i stwierdził, że skoro nie wykonywał robót budowlanych to nieuzasadnione jest, aby na takie zadaszenie wymagana była zgoda konserwatora.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. zobowiązano pełnomocnika organu do przedłożenia dokumentu, z którego wynika, że obszar planu, a w tym działka skarżącego, jest wpisany do rejestru zabytków (dopuszczono dowód z tego dokumentu i dowód ten przeprowadzono poza rozprawą).

W zakreślonym terminie przedłożono decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1979 r., nr [...], na mocy której wpisano do rejestru zabytków Kanał A. z zespołem budowli i urządzeń składających się z jazów, mostów, obudowy brzegów, zabudowań służby wodnej, śluz wraz z przyległym do kanału terenem do 200 m w terenie zalesionym i do 1000 m w terenie otwartym na odcinku od śluzy w D. do granicy Państwa (śluza K.) – ok. 80 km.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWINB z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr[...], która utrzymała w mocy decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], nakazującej C. K. K. rozbiórkę wiaty garażowej o wymiarach 3,00 m x 5,00 m, wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia, na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. Z. w A.

Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej: P.b.).

W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że działka skarżącego oznaczona w ewidencji gruntów i budynków nr [...], na której wzniesiono wiatę, położona w A. przy ul. Z., znajduje się na obszarze objętym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta A. z dnia [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta A. terenów obejmujących część Dzielnicy Z. ograniczonych istniejącym cmentarzem, ulicą M., rzeką N. i jeziorem N. Zgodnie z przepisem § 12 powyższej uchwały "wskazuje się, że cały obszar objęty ustaleniami planu znajduje się w strefie ochrony Zespołu Kanału A. ".

Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1979 r., nr [...], wpisano do rejestru zabytków Kanał A. z zespołem budowli i urządzeń składających się z jazów, mostów, obudowy brzegów, zabudowań służby wodnej, śluz wraz z przyległym do kanału terenem do 200 m w terenie zalesionym i do 1000 m w terenie otwartym na odcinku od śluzy w D. do granicy Państwa (śluza K.) – ok. 80 km. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], P. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił treść decyzji z dnia [...] lutego 1979 r., m.in. w taki sposób, że: "wraz z przyległym do kanału terenem do 1000 m w terenie otwartym", który należy rozumieć jako każdy teren inny niż teren zalesiony liczony 1000 m w każdym kierunku od linii brzegów naturalnych cieków, jezior lub innych naturalnych zbiorników wodnych lub od zewnętrznej zabudowy jazów, mostów, obudowy brzegów, zabudowań służby wodnej, śluz. Postanowienie te zostało następnie utrzymane w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...[- k. 87 – 90 v. akt sądowych.

W sprawie niniejszej poza sporem zatem jest, że działka skarżącego znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków – patrz mapa z k. 81 v. akt sądowych. W sprawie ma zatem zastosowanie przepis art. 29 ust. 7 pkt 2 P.b., zgodnie z którym roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Skoro więc zgłoszenia nie dokonano, zasadnie organy wstrzymały, na mocy art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b., roboty budowlane przy przedmiotowej wiacie. W sytuacji natomiast braku ze strony inwestora (mimo pouczenia) wniosku o legalizację obiektu, zachodziła podstawa do orzeczenia, na mocy art. 49e pkt 1 P.b., o jego rozbiórce.

W sprawie niniejszej spór dotyczy kwestii, czy roboty budowlane wykonane przez inwestora należą do kategorii wymienionej w art. 29 ust. 1 – 4 P.b. Skarżący twierdzi bowiem, że wykonane przez niego zadaszenie nie jest wiatą, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 P.b. Z przepisu tego wynika, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki.

Organy zaś twierdzą, że przedmiotowy obiekt budowlany jest wiatą, której budowa z zasady, gdyby nie uregulowania planu miejscowego, nie wymagałaby ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jednakże w tym stanie faktycznym, na mocy art. 29 ust. 7 pkt 2 P.b., do jej budowy wymagane było zgłoszenie.

Zdaniem Sądu rację mają organy.

Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 536/22), Prawo budowlane, jak i wydane na jego podstawie rozporządzenia wykonawcze, nie definiują pojęcia "wiaty". Brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia, m.in. jego funkcji. Często wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem. Natomiast za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. Wskazuje się też, że wiata jest obiektem budowlanym, który może być trwale związany z gruntem, ale też może z tym gruntem nie być trwale związany. Może nie posiadać fundamentów, które trwale związują ją z gruntem (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1022/18).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotowy obiekt (vide zdjęcia z k. 4-5 i 51-53 akt adm. oraz z k. 69-75 akt sądowych) zbudowany jest jako drewniana konstrukcja słupowa, przy czym słupy te opierają się na drewnianych belkach poziomych leżących na betonowych płytach (cztery płyty z jednej strony i cztery płyty z drugiej strony). Konstrukcja jest przykryta dachem składającym się z drewnianych belek oraz przykrycia z blachy (zdjęcie z k. 4 akt adm. i z k. 73 i 74 akt sądowych). Obiekt ten służy jako wiata garażowa, pod którą garażowany jest samochód. Na zdjęciach z k. 69 i 74 widoczne jest, że konstrukcja posiada metalowy pręt (śrubę), która mocuje ją najprawdopodobniej do betonowej płyty.

Jak z powyższego zatem widać, przedmiotowy obiekt posiada wszystkie cechy wiaty garażowej. Przy czym zauważenia wymaga, że pionowe słupy drewniane oraz pozostałe belki drewniane są znacznej grubości (wizualnie ok. 10 cm – patrz proporcje słupów do płyty betonowej z k. 4 akt adm.). Oznacza to więc, że obiekt stanowi solidną i trwałą konstrukcję o znacznym ciężarze, nieczułym na warunki atmosferyczne, w tym silny wiatr, przeznaczonym do garażowania samochodu. Sama zaś okoliczność, że pionowe drewniane słupy nie są wkopane w ziemię, tylko posadowione są (trwale złączone) na poziomych drewnianych belkach ułożonych na płytach betonowych, nie zmienia faktu, że obiekt ten jest stabilnie osadzony na podłożu i nie da się go łatwo przesunąć. Obiekt ten stanowi bowiem jednolitą sztywną konstrukcję, wzmocnioną na dodatek dwunastoma deskami mocującymi w narożnikach belki poziome z pionowymi na poziome dachu (z przodu) oraz na poziomie dachu i przy gruncie (z tyłu) – vide zdjęcie z k. 5 akt adm. Jest to zatem pełnoprawna wiata, której cech i funkcji nijak nie da się podważyć.

W ocenie Sądu niezasadne są zatem wszystkie zarzuty skarżącego, w szczególności dotyczące braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebrany materiał dowodowy, w tym w postaci zdjęć spornego obiektu, w pełni oddaje jego obraz, cechy, funkcje i przeznaczenie. Zresztą skarżący nie wskazuje, co jeszcze w sprawie nie zostało wyjaśnione i jakie to dowody należałoby jeszcze przeprowadzić.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.