Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 942/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Pojęcie określone w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, dotyczące "cofnięcia" towaru za granicę, odnosi się do działania faktycznego tożsamego w czasie z przekroczeniem granicy celnej i wyklucza możliwość interwencji wobec towaru wprowadzonego już na teren polskiego obszaru celnego.

TEZY

Pojęcie określone w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, dotyczące "cofnięcia" towaru za granicę, odnosi się do działania faktycznego tożsamego w czasie z przekroczeniem granicy celnej i wyklucza możliwość interwencji wobec towaru wprowadzonego już na teren polskiego obszaru celnego.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających.


UZASADNIENIE

Skargi zasługują na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy Prawo celne organ celny cofa natychmiast towar za granicę, jeżeli obrót towarowy z zagranicą jest zakazany, chyba że umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne przewidują jego przepadek.

Skarżąca na mocy decyzji I instancji, utrzymanych w mocy decyzjami odwoławczymi, została wezwana do wywiezienia za granicę samochodów ciężarowych. Obowiązek ten nie odpowiada powołanej w decyzjach podstawie prawnej, gdyż natychmiastowe cofnięcie towaru za granicę dotyczy sytuacji zdefiniowanych zarówno co do czasu, jak i sposobu działania. Decyzja o cofnięciu towaru celnego jest podejmowana "natychmiast", co wyklucza możliwość interwencji wobec samochodu wprowadzonego już na teren polskiego obszaru celnego.

Przedstawiona interpretacja powołanego przez organ celny I instancji przepisu art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 prawa celnego znajduje potwierdzenie również w literalnej wykładni pojęcia "cofnięcie" dotyczącego działania faktycznego, tożsamego w czasie z przekraczaniem granicy celnej, odmiennego od zawartego w wydanych decyzjach sformułowania wywiezienia przedmiotowych samochodów za granicę.

Wydane w sprawie decyzje są w istocie faktycznie niewykonalne, gdyż przykładowo nie zawierają wskazania miejsca wywozu. Niewykonalność decyzji organów celnych I i II instancji istniała już w dacie wydania decyzji i jest nieusuwalna jako niezależna od względów ekonomicznych, finansowych oraz trudności technicznych. Zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 5 Kpa nieważna jest decyzja niewykonalna w dniu jej wydania, gdyż jej niewykonalność ma charakter trwały.

Przyjmując, że wydane decyzje zawierają dwa rozstrzygnięcia, chociaż do stwierdzenia ich nieważności wystarczył podany wyżej powód, z których drugi odnosi się do stwierdzenia, że przedmiotowe samochody nie są wolne od cła, w tym zakresie również istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa jako rażąco naruszających prawo. Zostało bowiem przyjęte, że skoro towar celny nie jest zwolniony od cła, to w decyzji I instancji następuje wymiar cła; nie może być natomiast rozstrzygnięcia o tym, że dany towar nie jest wolny /zwolniony/ od cła z mocy prawa. Na przeszkodzie do przyjęcia takiego stanowiska nie stoi to, że w przedmiotowej sprawie pierwsze rozstrzygnięcie polegało na nakazie wywozu przedmiotowych samochodów za granicę.

W związku z tym, ze skarga została uwzględniona w możliwie najszerszym zakresie /kwalifikowane wady decyzji/, to za zbędne należało uznać rozważanie o pozostałych uchybieniach, mających oparcie w naruszeniu przepisów proceduralnych, popełnionych przy wydawaniu zaskarżonych decyzji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 cyt. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji oraz decyzji je poprzedzających.