Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 52/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 233 par. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 201 ust. 1a i ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 listopada 2012 r. nr [...], [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. kwotę 5151 (pięć tysięcy sto pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2011 r., nr [...] kierowaną do "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L., Naczelnik Urzędu Celnego uznał dla towarów objętych zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 26 listopada 2010 r. kraj pochodzenia – Malezja, stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) - w wysokości 85% z dodatkowym kodem Taric-B999; określił niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego ostatecznego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 62 835 zł oraz podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu zgodnie z ww. zgłoszeniem celnym w wysokości 30 340 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Rada Unii Europejskiej Rozporządzeniem Wykonawczym nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. (Dz. Urz. L 194/6) rozszerzyła ostateczne cło antydumpingowe wynoszące 85% nałożone Rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. Urz. L 343) na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego w zakresie cła antydumpingowego nałożonego na towar i określenia prawidłowej wysokości podatku VAT.

Ustalił, że przedsiębiorstwo nie zostało wymienione z nazwy w ww. rozporządzeniu jako przedsiębiorstwo, którego wyroby korzystają w imporcie ze zwolnienia z cła antydumpingowego. W związku z tym dla przedmiotowego towaru należało przyjąć dodatkowy kod TARIC B999, przypisany pozostałym przedsiębiorstwom. Dla tego kodu została też określona stawka ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85% wartości celnej towaru.

"A" Spółka z o. o. w L. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 listopada 2012r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawo celne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że bezspornym w sprawie było to, że przedmiotem importu były "pozostałe podkładki ze stali węglowej", klasyfikowane do kodu CN 7318 22 00, do kodu TARIC 7318 22 00 95, zakupione od malezyjskiego eksportera "B" z B. w Malezji i przywiezione z Malezji. Spór dotyczył nałożonego na wkręty z mocą wsteczną cła antydumpingowego.

Organ wyjaśnił, iż co do zasady datą decydującą o tym, jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, co wynika z art. 67, art. 201 ust. 2 i art. 214 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L Nr 302 z dnia 19.10.1992r. ze zm.).

W niniejszej sprawie przyjęcie zgłoszenia celnego miało miejsce dnia 26 listopada 2010 r.

Na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali w rodzaju klasyfikowanych m.in. do kodu CN 7318 22 00, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. (Dz. Urz. L 194/6) nałożono cło antydumpingowe w wysokości 85% (z wyjątkiem przedsiębiorstw, wobec których przyznano zwolnienia). Rozporządzenie to jest rozporządzeniem rozszerzającym ostateczne cło antydumpingowe nałożone wcześniej Rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. L 29) nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz tego samego rodzaju produktów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej.

Omawiane Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 w art. 1 ust. 3 wprost nakazało pobieranie cła rozszerzonego na mocy ust. 1 niniejszego artykułu od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, bez względu na to, czy zostały zgłoszone czy też niezgłoszone jako pochodzące z Malezji.

Z wskazanych wyżej aktów prawnych jednoznacznie wynika, że rejestracja sprowadzanych z państw trzecich towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości (z mocą wsteczną) ceł antydumpingowych, w sytuacji, gdy dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych potwierdziło stosowanie takich praktyk. Zatem towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011, ale zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 966/2010, podlegają cłu antydumpingowemu. Tym samym bez znaczenia był fakt, że obowiązek rejestracji przywozu powstał po dokonaniu zakupu przez Stronę przedmiotowych towarów. Ryzyko związane z ewentualną zmianą przepisów prawa celnego w okresie pomiędzy nabyciem towaru poza terytorium wspólnotowym i jego dopuszczeniem do obrotu na rynku wspólnotowym obciąża niewątpliwie importera.

Organ podał, że funkcjonowanie ceł antydumpingowych stanowi przejaw działania prawa wstecz dozwolony w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony przemysłu wspólnotowego przed szkodliwymi działaniami dumpingowymi. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 217/11 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), w którym Sąd wypowiadając się odnośnie zasady "prawo nie działa wstecz" powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ustawy Prawo celne, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Brak jest zatem unormowania pozwalającego na stosowanie w postępowaniach celnych przepisów kodeksu cywilnego.

Organ podał też, że cały przebieg dochodzenia (wszczętego Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 966/2010), jego wyniki i ustalenia końcowe zostały szczegółowo opisane w Preambule Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe.

Organ nie zgodził się także z twierdzeniem Strony, że Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 ma zastosowanie jedynie do tych podmiotów, które realizowały kontrakty po dacie opublikowania Rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010, gdyż z jego treści jednoznacznie wynika, że jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, datą wyznaczającą możliwość objęcia cłem antydumpingowym przywozu wysyłanego z Malezji z mocą wsteczną jest dzień rejestracji tego przywozu przez organy celne, a nie data zawarcia transakcji handlowej. Również Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 nie zawiera żadnych postanowień szczególnych, dotyczących odstąpienia od objęcia cłem antydumpingowym przywozów towarów ze względu na datę zawarcia transakcji handlowej.

Nie znalazło też aprobaty stanowisko Strony, że przepis Rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy importer nie dołączył świadectwa pochodzenia towarów, a w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków. Rozporządzenie to nie zawiera jakichkolwiek postanowień dających podstawy do odstąpienia od rejestracji przywozu towarów wysyłanych z Malezji, którym towarzyszy świadectwo pochodzenia z Malezji. Nakazuje natomiast rejestrację takiego przywozu, niezależnie od tego czy zostały one zgłoszone jako pochodzące, czy też niepochodzące z Malezji.

Ponadto zgodnie z przepisami Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 cłem antydumpingowym nie jest objęty przywóz produktów od konkretnych, wymienionych w tym rozporządzeniu malezyjskich przedsiębiorstw, które współpracowały w toku dochodzenia prowadzonego przez Komisję i co do których ustalono, że nie stosują one praktyk stanowiących obchodzenie obowiązujących środków nałożonych na przywóz pochodzący z Chin. Wśród tych producentów nie jest wymieniony kontrahent Strony, a ostateczne cło antydumpingowe ma zastosowanie do przywozu towarów wysyłanych z Malezji od "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw", niezależnie od tego, czy towary zgłoszono lub niezgłoszono jako pochodzące z Malezji. Zatem organy celne, dla potrzeb objęcia towaru cłem antydumpingowym, nie są zobligowane do badania, czy importowany towar wskazany w świadectwie jako pochodzący z Malezji pochodzi w rzeczy samej z Chińskiej Republiki Ludowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję wniósł "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

– art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów celnych, zaniechanie przez organ celny podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co skutkowało niedokonaniem istotnych dla sprawy ustaleń, w szczególności:

• czy i kiedy oraz w jakiej formie importowany towar został zarejestrowany w trybie przewidzianym rozporządzeniem Komisji UE nr 966/2010 z dnia 27 października 2010r., oraz czy Skarżący został o tym powiadomiony przez organ celny;

• kiedy importowany towar został zakupiony, w jaki sposób został przywieziony do Polski (wprowadzony na obszar celny Unii) i gdzie znajdował się w momencie wejścia w życie ww. rozporządzenia.

– art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Traktatu Lizbońskiego przez zastosowanie w stosunku do Skarżącego przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r., które wprowadziły obowiązki celne z mocą wsteczną oraz nie przewidywały wymaganego w demokratycznym państwie prawa zachowania odpowiedniego vacatio legis;

– niewłaściwe zastosowanie art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. w odniesieniu do towarów importowanych przez skarżącego.

Skarżący wskazał, iż organy obu instancji naruszyły prawo przez powołanie w decyzjach rozporządzenia (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., które nie powinno być stosowane w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącego brzmienie ww. art. 2 jest niekompletne, nie określa przedmiotu rejestracji. Dokonanie prawidłowej rejestracji w sytuacji, gdy czynność taka może skutkować powstaniem obowiązku winno polegać na wydaniu sformalizowanego dokumentu i przekazaniu go zainteresowanemu podmiotowi wraz ze stosownym pouczeniem. Natomiast skarżący nie otrzymał takiego dokumentu przy odprawie celnej, ani nigdy później oraz nie został poinformowany o ryzyku objęcia towaru cłem w przyszłości.

Ponadto rozporządzenie (UE) nr 966/2010 weszło w życie dnia 29 października 2010 r., tj. półtora miesiąca po zakupie towaru w Malezji. Organy celne nie ustaliły, gdzie importowany towar znajdował się w chwili wejścia w życie rozporządzenia, czy już na obszarze Unii, czy jeszcze na statku.

Co więcej obowiązki przewidziane w rozporządzeniu zostały wprowadzone z mocą wsteczną oraz nie przewidywały wymaganego w demokratycznym państwie prawa zachowania odpowiedniego vacatio legis.

Skarżący podał, że zasada niedziałania prawa wstecz stanowi podstawę porządku prawnego. Dalej wskazując na wyroki Trybunału Konstytucyjnego twierdził, że stanowienie norm z mocą wsteczną jest niedopuszczalne. Zasada państwa prawnego, a zwłaszcza wynikające z niej zasady: zaufania obywatela do państwa, pewności prawa oraz ochrony praw nabytych nakazują, by zmiana prawa dotychczas obowiązującego, która pociąga za sobą niekorzystne skutki dla sytuacji prawnej podmiotów, dokonywana była zasadniczo z zastosowaniem techniki przepisów przejściowych, a co najmniej odpowiedniej vacatio legis. Sytuacja prawna osób dotkniętych nową regulacją winna być poddana takim przepisom przejściowym, by mogły mieć one czas na dokończenie przedsięwzięć podjętych na podstawie wcześniejszej regulacji, w przeświadczeniu, że będzie ona miała charakter stabilny. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa nakazuje ustawodawcy należyte zabezpieczenie "interesów w toku", a zwłaszcza należytą realizację uprawnień nabytych na podstawie poprzednich przepisów (orzeczenia TK z 2 marca 1993 r., K 9/92 i 15 lipca 1996 r., K 5/96 oraz wyroki z: 24 października 2000 r., SK 7/00 i 10 kwietnia 2006 r., SK 30/04).

Zatem zdaniem skarżącej nie powinno być wątpliwości, że powołanie w skarżonej decyzji wskazanych przepisów rozporządzeń UE z racji na sprzeczność z Konstytucją RP stanowi o naruszeniu prawa. Nie wystąpiła jakaś nadzwyczajna okoliczność, która uzasadniałaby złamanie podstawowych zasad porządku prawnego. Prowadzone przez Unię Europejską dochodzenie w sprawie możliwości obchodzenia środków antydumpingowych dotyczyło wyrobów złącznych pochodzących z Chin. Skarżący zakupił zaś towar pochodzący z Malezji co wykazał dołączonym do zgłoszenia celnego świadectwem pochodzenia FORM A. W tym stanie rzeczy nie miał jakichkolwiek przesłanek do przypuszczeń, że zakupiony przez niego towar będzie podlegać cłu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 oraz art. 121 §1, art. 122 i art. 187 §1 Ordynacji podatkowej organ podał, iż jest on niezasadny. Przepis art. 2 Rozporządzenia Komisji z dnia 27 października 2010 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nie może być analizowany i stosowany w oderwaniu od art. 1 Rozporządzenia. Co więcej Rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 nie zawierało żadnych szczególnych postanowień dla organów celnych co do trybu rejestracji przywozu, ani jakichkolwiek szczególnych uregulowań dotyczących możliwości odstąpienia od rejestracji przywozu z Malezji na przykład ze względu na datę zakupu towaru, czy sposób jego wprowadzenia na teren Unii Europejskiej.

Ponadto organ podał, że Komisja Europejska podaje do publicznej wiadomości informację o wszczęciu dochodzenia, które może zakończyć się nałożeniem cła antydumpingowego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Traktatu Lizbońskiego Dyrektor Izby Celnej wskazał, że rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem wykonawczym nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. stanowiło wprawdzie przejaw działania prawa wstecz - lecz dozwolonego zarówno w świetle Konstytucji RP jak i prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich.

Organ wyjaśnił też, że Rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 nie zawiera jakichkolwiek postanowień dających podstawy do odstąpienia od rejestracji przywozu towarów wysyłanych z Malezji, którym towarzyszy świadectwo pochodzenia z Malezji. Nakazuje natomiast rejestrację takiego przywozu, niezależnie od tego, czy zostały one zgłoszone jako pochodzące, czy też niepochodzące z Malezji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się tą zasadą Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie jednak z innych przyczyn niż te, które zostały w niej wskazane.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja określająca cło antydumpingowe oraz podatek od towarów i usług. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego

Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie w dniu 26 listopada 2010 r. zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości "pozostałych podkładek ze stali węglowej" z Malezji.

Należy w tym miejscu przywołać przepisy art. 201 ust. 1a rozporządzenia Rady (EWG) numer 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) zwanego dalej WKC, według którego dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Art. 201 ust. 2 stanowi zaś, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

W świetle powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości to, że co do zasady datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w typowej sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu jest data przyjęcia zgłoszenia celnego (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego. Warszawa 2007 str. 841).

Skoro tak, to analizie w sprawie niniejszej, w związku z zarzutem naruszenia zasady lex retro non agit podlegać powinny przepisy prawa obowiązujące w dniu 26 listopada 2010 r., a nie dniu nabycia towaru u malezyjskiego eksportera. Ryzyko związane z ewentualną zmianą przepisów prawa celnego w okresie pomiędzy nabyciem towaru poza terytorium wspólnotowym i jego dopuszczeniem do obrotu na rynku wspólnotowym obciąża niewątpliwie importera.

W tym miejscu należy wskazać, że w istotnej dla sprawy dacie 26 listopada 2010r. kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z unormowań tych wynika, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na nie w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie takich praktyk handlowych. Zatem przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego cła.

Specyfika postępowania antydumpingowego, które po przeprowadzeniu dochodzenia może doprowadzić do zastosowania podwyższonych ceł antydumpingowych wymaga bowiem, by środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się cła tymczasowe oraz rejestrację towarów, o której mowa powyżej. Środki te pozwalają na realizację celów postępowania antydumpingowego polegających na ochronie rynku wspólnotowego przed niszczącymi go praktykami niezgodnymi z zasadami gospodarki rynkowej.

Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego strony skarżącej należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji.

Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez stronę skarżącą. Towary objęte tym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji.

Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz.Urz. UE L 2011.194.6) nakazało w art. 1 ust. 3 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Rozporządzenie nr 723/2011 stanowi w art. 4, że wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i skoro opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 lipca 2011 r., to weszło w życie z dniem 27 lipca 2011 r.

Słusznie zatem, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami na sprowadzone przez skarżącą spółkę towary, uprzednio zarejestrowane, nałożono cło antydumpingowe. W tym miejscu przywołać należy stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zawarte w wyroku z dnia 26 kwietnia 2005 r. C-376/02, zgodnie z którym o ile jest ogólną regułą, że zasada pewności prawa sprzeciwia się temu, by temporalny zakres obowiązywania aktu wspólnotowego rozpoczynał się przed jego publikacją, to jednak może tak być na zasadzie wyjątku, gdy wymaga tego cel interesu ogólnego i gdy w należyty sposób respektowane są uzasadnione oczekiwania zainteresowanych.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2007r. sygn. akt SK 19/06 stwierdził, że zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego. Konstytucja dopuszcza wyjątki od tej zasady w szczególnych wypadkach, jeżeli ingerencja w stosunki i sytuacje prawne z przeszłości jest konieczna dla zapewniania realizacji innej, szczególnie cennej wartości konstytucyjnej, a jednocześnie wartości tej nie można urzeczywistnić w inny sposób ( opubl. OTK-A 2007/4/37).

Rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 723/2011 także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie – lecz zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 stanowiło wprawdzie istotnie przejaw działania prawa wstecz – lecz dozwolonego zarówno świetle Konstytucji RP jak i prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich – w tym polskiej, przed szkodliwymi, niszczącymi praktykami dumpingowymi. Polityka antydumpingowa i służące jej realizacji regulacje prawne opierają się na fundamentalnych, obowiązujących od lat i znanych importerom założeniach - obejmujących także stosowanie środków antydumpingowych z mocą wsteczną – nie sięgającą jednak dalej niż wejście w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Gwarancje praw zainteresowanych wynikają z objęcia rejestracją i co za tym idzie późniejszym obciążeniem cłem z mocą wsteczną jedynie towarów sprowadzonych po wejściu w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie (nr 966/2010). Rezygnacja ze stosowania środków antydumpingowych przewidzianych powołanymi powyżej przepisami spowodowałaby zagrożenie bytu dla wielu gałęzi gospodarki Państw Członkowskich UE ze strony państw prowadzących szczególnie agresywną politykę gospodarczą, a zwłaszcza tych, w których zasady gospodarki rynkowej nie są przestrzegane ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., I GSK 15/12 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Wobec powyższego nie ma racji skarżąca zarzucając organom naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6 Traktatu Lizbońskiego poprzez zastosowanie powołanych wyżej przepisów rozporządzenia nr 966/2010 oraz rozporządzenia nr 723/2011.

Zgodnie z art. 1 rozporządzenia nr 723/2011 ustalając wysokość cła antydumpingowego organy celne odwołać się musiały do przepisów rozporządzenia nr 91/2009 określających wysokość stawek ostatecznego cła antydumpingowego mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw". Wysokość stawki celnej zgodnie z przepisami tego rozporządzenia wynosiła zatem 85%.

Dnia 28 lipca 2011r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Porozumienie to stanowi obecnie integralny element wspólnotowego porządku prawnego (zob. U. Stępkowska w: "Prawo Światowej Organizacji Handlu a Unia Europejska", red. Artur Nowak – Far, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2008, str. 70.).

W konsekwencji Komisja Europejska wszczęła przegląd stosowanych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r.

Na mocy art. 1 ww. rozporządzenia stawka ostatecznego cła antydumpingowego, mająca zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktów wytwarzanych przez "wszystkie pozostałe przedsiębiorstwa" została obniżona do wysokości 74,1%.

Z powyższego wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. 20 listopada 2012 r., obowiązywała już nowa, obniżona stawka cła antydumpingowego. Z pkt 9 Preambuły rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności miedzy rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Zwrócić także należy uwagę na to, że skoro celem stosowania ceł antydumpingowych jest ochrona rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich, to cło to winno zostać określone w wysokości jedynie eliminującej szkodę dla przemysłu Wspólnoty (zob. op.cit. str. 53). Skoro więc Rada uznała, że cło antydumpingowe winno wynosić 74,1% zamiast 85%, zmieniając rozporządzenie Rady (WE) nr 91/2009, to należy przyjąć, że taka właśnie wartość cła antydumpingowego (74,1%) stanowiła gwarancję zabezpieczenia rynku wspólnotowego przy imporcie wskazanych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 91/2009 towarów.

Organy administracji ustalając wysokość cła antydumpingowego nie mogą odwołać się do treści art. 201 ust. 2 WKC tj. daty zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia rozporządzenie nr 723/2011 jeszcze nie obowiązywało. Towar sprowadzony przez stronę skarżącą był objęty jedynie rejestracją na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r.

Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. stanowi, że, po jego wejściu w życie, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty ich wejścia w życie. W doktrynie wskazuje się, że nie stanowią one wprawdzie podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą (chyba że ustalono inaczej), jednak nie wyklucza to wniesienia skargi o odszkodowanie na podstawie art. 340 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – wersja skonsolidowana ( zob. U. Stępkowska op. cit. str. 66.).

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz.Urz. UE. L Nr 201 str. 10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej. Przepis ten odnosić się może jedynie do sytuacji, gdy postępowanie zmierzające do określenia cła antydumpingowego zostało zakończone ostateczną decyzją w okresie obowiązywania przepisów zakwestionowanych przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO w jego sprawozdaniu. Przepis ten w żadnej mierze nie uzasadnia odstąpienia przez organ odwoławczy od zasady bezpośredniego stosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania – w sytuacji gdy z samej istoty sprawy (związanej z retroaktywnym skutkiem przepisów nakładających cło antydumpingowe na towary objęte wcześniejszą rejestracją) wynika brak możliwości stosowania przepisów obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych.

Zastosowanie przez organ odwoławczy stawki celnej wynikającej z pierwotnej wersji rozporządzenia nr 91/2009 stanowiło akt zastosowania prawa, które nie obowiązywało w żadnej z istotnych dla ustalenia stanu prawnego dat - ani w dacie zgłoszenia celnego, ani w dacie orzekania przez organ drugiej instancji. Organ odwoławczy - działając w ramach dwuinstancyjnego postępowania, w którym w instancji odwoławczej ma miejsce ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej - miał natomiast obowiązek orzekania na gruncie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania przez ten organ decyzji.

Nie stosując zatem przy ustalaniu wysokości cła antydumpingowego przepisów rozporządzenia nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ ten powinien natomiast, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec merytorycznie, ustalając na nowo wysokość cła antydumpingowego z uwzględnieniem przepisów określających wysokość tego cła obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy w drugiej instancji. Skoro tak nie uczynił, lecz utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, to uznać należało, że naruszył art. 233 § 1 pkt 1 o.p., stosując go mimo braku po temu podstaw.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie, prowadzone przez organy celne postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie decyzji należało ocenić jako odpowiadające standardom wynikającym z powołanych przepisów o.p.

Sąd nie podziela poglądów skarżącej, że dokonanie prawidłowej rejestracji, o której mowa w art. 2 rozporządzenia nr 966/2010 winno polegać na wydaniu sformalizowanego dokumentu i przekazaniu go zainteresowanemu podmiotowi wraz ze stosownym pouczeniem. Przepisy wspólnotowego prawa celnego nie zawierają regulacji, z której wynikałby obowiązek wydania takiego dokumentu.

Rejestracja zgłoszeń celnych towarów, których dotyczy ww. rozporządzenie jest czynnością techniczną i polega na przyjęciu przez organ zgłoszenia towaru oraz jego automatycznej rejestracji. Informacja o tym, że dane zgłoszenia podlegają rejestracji, w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w sprawie podejrzenia antydumpingu, nie jest kierowana do każdego zgłaszającego taki towar oddzielnie, lecz jest umieszczana w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej. Skarżąca nie może zatem skutecznie podnosić, że nie wiedziała o zarejestrowaniu przywozu towaru.

Skarżąca zarzuca również, że organy nie ustaliły kiedy importowany towar został zakupiony, w jaki sposób został przywieziony do Polski (wprowadzony na obszar celny Unii) i gdzie znajdował się w momencie wejścia w życie ww. rozporządzenia. Odpowiadając na ten zarzut należy zauważyć, że poza sporem pozostaje kiedy towar został przez skarżącą zakupiony, z kolei pozostałe okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tym samym organ nie był zobowiązany do ich ustalenia. Sąd wyraził taki pogląd mając na uwadze fakt, że brak jest przepisów, które zawierałyby szczególne uregulowania dające podstawę do odstąpienia od rejestracji przywozu z Malezji ze względu na datę zakupu towaru, czy datę jego wprowadzenia na teren Unii Europejskiej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ celny winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.