Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 155/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Sylwia Zapalska /spr./ WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M. i P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza z dnia (...) nr (...); II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że postanowienia wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia (...) Burmistrz uznał za nieuzasadnione zarzuty P. B. wniesione na tytuły wykonawcze o nr (...), (...) i (...) oraz (...), (...), (...), (...).

W uzasadnieniu organ wskazał, że nieuzasadniony jest zarzut niedoręczenia decyzji podatkowych, które były podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego zostały skutecznie doręczone przez dwukrotne zawiadomienie i odmowę przyjęcia przez adresata (art. 150 § 2 i 153 § 2). Decyzje wymiarowe zostały wysłane na adres zamieszkania podatnika i na adres siedziby prowadzonej działalności gospodarczej jako miejsca pracy. Rada Miejska podjęła uchwałę (...) o numerze (...) w sprawie nadania ulic w K., gdzie zlokalizowana była stacja paliw P. B. i tak zgodnie z § 1 tej uchwały "wybudowanej drodze (...) Ś. zlokalizowanej pomiędzy stacją pali Pana P. B. a zabudowaniami gospodarczymi Pana T. K. na odcinku od (...) do granicy z ulicą K. w Ś. nadaje nazwę ulica Z." Dłużnik odmówił odbioru decyzji kierowanych na adres K. obecnie ul. Z. Z uwagi na odmowę ich odbioru przesyłkę potraktowano jako skutecznie doręczoną. Także na dzień złożenia zarzutów nie wpłynęła żadna kwota regulująca zaległości z tytułu podatku od środków transportowych. Zaległość została uregulowana w okresie późniejszym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie małżonkowie M. i P. B. domagali się anulowania tytułów wykonawczych a to z uwagi na brak doręczenia decyzji podatkowych, które były podstawą wydania tytułów wykonawczych o nr (...) i (...) z uwagi na dług w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości oraz uregulowania całej należności z tytułu podatku od środków transportowych – tytuł wykonawczy o nr (...), a nadto tytułów (...) –dług od środków transportowych II rata podatku 2004r., (...) – I rata podatku 2005r. od środków transportowych, (...) – II rata podatku 2004r. od środków transportowych, (...) – podatek rolny i od nieruchomości za lata 2004, 2005 i 2006.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) o numerze (...) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium – organ II instancji podkreśla, że zarzut wykonania albo nieistnienia obowiązku nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale i w tym względzie podziela stanowisko wierzyciela. Organ II instancji wskazuje, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 pkt 1 – 10 ustawy z 17 czerwca 1966r. tj. (...) (Dz. U. Nr 229, poz. 154 ze zm.) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedstawione zarzuty nie wyczerpują dyspozycji powyższego przepisu, bowiem podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Z załączonych w sprawie dokumentów wynika, że korespondencja zawierająca decyzje podatkowe adresowana była pod właściwy adres, a odmowa jej odebrania spowodowała skutek prawny określony w art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej. Decyzje stały się ostateczne a obowiązek ich wykonania stał się wymagalny, ponieważ nie doszło do jej wstrzymania.

Z akt sprawy również wynika, że w dniu (...) P. B. uiścił cześć podatku od środków transportowych w kwocie (...)zł wskazując jednoznacznie tytuł zapłaty – I rata 2007r. Na dzień złożenia zarzutów tj. (...) do wierzyciela nie wpłynęła żadna inna kwota. Z obowiązujących przepisów wynika, że jeżeli zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej to ta okoliczność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek jeszcze istniał w chwili jego wszczęcia. Skutkiem okazania dowodów wykonania, umorzenia, wygaśnięcia lub nieistnienia obowiązku jest powstanie obowiązku odstąpienia organu egzekucyjnego i egzekutora od czynności egzekucyjnych – art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując wyroki NSA z 27 października 1999r. IV SA 1104/06 i NSA z 7 grudnia 2000r. III SA 41902/99 wyraziło pogląd, że postępowanie egzekucyjne nie może być jeszcze jedną płaszczyzną, na której dokonuje się kontroli decyzji podatkowych, ponieważ nie jest nowym postępowaniem zmierzającym do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji.

Od powyższego postanowienia M. i P. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza z (...) nr (...), ponieważ ich wydanie nastąpiło z naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast na podstawie art. 134 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonej decyzji w tym przypadku postanowień. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej zawartych.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne na tytuły wykonawcze o nr (...), (...) i (...) wystawione na P. B. z powodu zaległości w podatku rolnym i od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych. W dniu (...) organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało doręczone P. B. w dniu (...).

W dniu (...) (data wpływu do organu egzekucyjnego) P. B. trzema pismami z dnia (...) k. 140, 141 i 142 akt egzekucyjno – podatkowych zgłosił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzuty obejmowały tylko te trzy tytułu egzekucyjne. W pismach z dnia (...) domagał się natychmiastowego odblokowania konta, ponieważ egzekucja jest niedopuszczalna z uwagi na brak doręczenia decyzji naliczających podatek.

W aktach brak jest wniesienia zarzutów co do tytułów wykonawczych o numerach (...), (...), (...), (...).

Zaskarżone postanowienie jest wobec tego konsekwencją zarzutów wniesionych przez dłużnika P. B. w dniu (...), bez wskazania przepisu na którym oparł swoje zarzuty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając postanowienie w dniu (...) nr (...) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z dnia (...) nr (...).

Organ I instancji Burmistrz jak i organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zauważyli, że już wcześniejszymi postanowieniami a to z dnia (...) nr (...) i z dnia (...) nr (...) uznali zarzuty za nieuzasadnione na tytuły wykonawcze o numerach (...), (...), (...).

Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r (tj. z dnia 02 listopada 2005r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego – ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji pkt 3 w przypadku sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zmianę zakresu stosowania sankcji nieważności o znacznie szerszym rozmiarze wprowadził art. 61 pkt 2 NSA – u nadając nowe brzmienie art. 126 kpa. Zgodnie z nim do postanowień od których służy zażalenie stosuje się m. in. przepisy art. 156 – 159.

Wydane postanowienia z dnia (...) i z (...) nr (...) w świetle powyższego są nieważne ponieważ dotyczyły sprawy już uprzednio rozstrzygniętej postanowieniami z dnia (...) i (...) (...). Jak Sąd wyżej podkreślił P. B. wniósł zarzuty co do tytułów wykonawczych o numerach (...), (...) i (...). Do pozostałych tytułów wykonawczych, którymi zajął się Burmistrz w postanowieniu z dnia (...) dłużnik P. B. nie wniósł zarzutów. Dlatego i w tym zakresie postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd kierując się powyższymi ustaleniami na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy, które obejmują wpis w wysokości (...) zł.

Punkt III wyroku znajduje potwierdzenie w art. 152 cytowanej powyżej ustawy.

/-/ E. Brychcy /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ S. Zapalska