Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1187/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 ust.1 pkt.1 lit.c, art.200, art. 205 ust.2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] INC. z siedzibą w [...], USA na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2021 r., nr. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Skarżącego kwotę 2217 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 marca 2021 r., nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP".) działając na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. 1993 r. nr 26 poz. 117 ze zm., dalej: "u.w.") w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm. dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 ustawy z 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2021 poz.1805, dalej: "K.p.c.") w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Uczestnik") o unieważnienie patentu na wynalazek nr. [...] pt. "Głowica drukująca drukarki atramentowej" udzielonego na rzecz [...] Inc. z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: "Uprawniony", "Skarżący"), unieważnił patent na ww. wynalazek.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wskazał, że 23 listopada 2015 r. do UP wpłynął wniosek Wnioskodawcy o unieważnienie w całości patentu nr [...] na wynalazek pt: "Głowica drukująca drukarki atramentowej" objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-8, udzielonego na rzecz Uprawnionego. Jako podstawę swojego żądania Wnioskodawca wskazał naruszenie art. 10 u.w., stwierdzając, że rozwiązanie w kategorii urządzenia według zastrzeżeń patentowych nr 1-8 nie jest nowe i nie posiada poziomu wynalazczego (art. 10 u.w). Do wniosku przedłożono kserokopię patentów amerykańskich nr [...],[...],[...] i [...] na okoliczność braku zdolności patentowej rozwiązania chronionego spornym patentem.

UP następnie dokładnie opisał argumentację podniesioną przez Wnioskodawcę, a także argumentację Uprawnionego, który wniósł o oddalenie w całości złożonego wniosku oraz o przyznanie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ po szczegółowym rozpatrzeniu wszystkich materiałów dowodowych zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, wysłuchaniu stron i dokładnym, wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w świetle art. i art. 77 K.p.a., rozpatrzył sprawę w trybie postępowania spornego w myśl art 255 ust 1 pkt 1 P.w.p.

UP wyjaśnił, że wynalazek pt: "Głowica drukująca drukarki atramentowej" (PL 196153), został zgłoszony w UP 26 stycznia 2001r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r., a zatem materialne przepisy tej ustawy, zgodnie z dyspozycją art 315 ust 3 P.w.p., stanowią podstawę prawną dla oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania spornego patentu.

Organ stwierdził, że analizując materiały dowodowe przedłożone do akt przedmiotowej sprawy, przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, wziął pod uwagę zastrzeżenie patentowe niezależne nr 1 oraz zastrzeżenia patentowe zależne nr 2-8 w zakresie, z których wynika, że powinny obejmować zespół cech niezbędnych dla określenia istoty wynalazku w danej kategorii. Dodatkowo UP wyjaśnił, że przy ocenie oczywistości rozwiązania wg spornego patentu zastosował podejście problem rozwiązanie, zgodne z wytycznymi judykatury i doktryny.

Mając na uwadze argumentację przedstawioną przez obydwie strony postępowania i złożone przez nie materiały dowodowe, UP wskazał, że przedmiot spornego patentu obejmuje jedno rozwiązanie w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniem patentowym niezależnym nr 1 i zastrzeżeniami patentowymi zależnymi nr 2-8. Głowica drukująca drukarki atramentowej, według wynalazku charakteryzuje się tym, że zawiera: strukturę głowicy drukującej utworzoną z podłoża oraz wielu cienkich warstw, kolumnowy obszar generatorów kropelek tuszu utworzonych w strukturze głowicy drukującej, kolumnowy obszar obwodów tranzystorów polowych, utworzonych w strukturze głowicy drukującej i odpowiednio dołączonych do generatorów kropelek tuszu, przy czym każdy z tych obwodów tranzystorów polowych zawiera aktywny obszar złożony z drenowych obszarów, źródłowych obszarów i bramki, ścieżki zasilania, obejmujące szynę uziemienia, włączoną elektrycznie pomiędzy (a) łączeniowe obszary oraz (b) generatory kropelek tuszu i obwody tranzystorów polowych, a szyna uziemienia przebiega zasadniczo wzdłuż długości kolumnowego obszaru obwodów tranzystorów polowych i częściowo przykrywa wymienione aktywne obszary. Cechy te znane są z dokumentu D1 tj. opisu patentu nr [...]. Rozwiązanie w nim zawarte ujawnia głowicę drukarki atramentowej. Ta głowica drukarki atramentowej jest utworzona na strukturze półprzewodnika 13 która zawiera podłoże silikonowe 34 typu "p", a ponadto wielowarstwowe cienkie struktury tworzące elementy grzewcze 1 i elementy MOSFET 25. Na zewnętrze struktury (chipu 13) jest naniesiony wzór żywiczny wykonany techniką fotolitografii, wyznaczający komory nad każdym elementem grzejnym 1. Na zewnątrz wzoru żywicznego jest umieszczona płyta dyszowa 66. Sygnał elektryczny jest przekazywany na styk 29 chipu 13 dla selektywnego uruchamiania elementów grzejnych 1. Prąd jest przekazywany do elementów grzejnych przez warstwę przewodzącą i elementy MOSFET 25. Schemat połączenia umożliwiający selektywny wybór elementów grzejnych został wyraźnie przedstawiony na fig. 2. Działanie zaś, jak wskazał UP, zostało jasno opisane we fragmencie opisu ("To cause a current flow in a heater 1, an address linę 21 connected to the heater 1 is brought to a voltage potential sufficient to enable the MOSFET 25 connected to the heater 1. This is typically above the threshold voltage of MOSFET 25, but below the gate breakdown voltage of MOSFET 25. However, no current flows through the heater until the power bus linę 21 is switched on. While the MOSFET 25 is in the enabled State, a voltage potential is applied to the power bus linę 21. During the period when both the gate voltage and the power bus voltage are held high, current will flow through the heater 1. Each address linę 23 connects to a group of transistors 25, and each transistor 25 in the group is connected to only one of the power bus lines 21 through a heater 1. Clock control signals for both the address lines 23 and the power control lines 21 are generated in the printer (not shown).The power bus lines 21 are switched on and off by drive transistors in the printer (not shown), one for each power bus linę 21, under control by an ASIC in the printer. The MOSFET 25 gates are enabled every clock cycle, but the power bus lines 21 are only turned on in response to a print command, i.e. to fire a particular heater 1. The timing of this control is shown in the lower left of FIG. 2."). W konsekwencji przez dyszę wydobywają się kropelki druku. Warstwa przewodząca 46 jest połączona z szyną uziemienia. Tak więc w w/w opisie jest także ujawniona cecha techniczna (b) z patentu, a mianowicie, że głowica drukująca zawiera strukturę utworzoną z podłoża (34) oraz wielu cienkich warstw (tworzących elementy grzejne 1 i elementy MOSFET 25 (fig. 5). Organ wskazał dalej, że patent [...] ujawnia również cechę techniczną (c) z Patentu, a mianowicie "kolumnowy obszar (61) generatorów (40) kropelek tuszu, utworzonych w strukturze głowicy drukującej", ponieważ opis tego patentu ujawnia, że "każdy rezystor 56 wypalający atrament, towarzysząca mu komora atramentowa 19 i towarzyszący otwór 21 są ustawione w jednej linii i tworzą generator 40 kropelek tuszu" (paragraf 3, str. 5), równoważny generatorowi 40 według polskiego patentu nr [...], tym bardziej że, jak pokazano na fig. 3A i 3B opisu pat. [...], elementy grzejne (generator kropelek tuszu) głowicy drukarki są rozmieszczone w kolumnie, elementy MOSFET 25 również są rozmieszczone w kolumnie (fig. 3A) i są połączone elektrycznie z elementami grzejnymi (generator kropelek tuszu), przy czym każdy element MOSFET 25 ma obszar drenowy 35, obszar źródłowy 36 i bramkę (ujawniona cecha techniczna (d) Patentu).

Ten sam patent [...], jak wskazał UP, ujawnia również cechę techniczną (e) Patentu, bowiem w tym rozwiązaniu styki 29 są połączone elektrycznie z elementami MOSFET 25 i z elementami grzejnymi poprzez warstwę przewodzącą 46, co jest adekwatne do cechy technicznej (e) z patentu.

UP dodał, że rozwiązanie według patentu [...] nie ujawnia jedynie cechy technicznej (f) Patentu, tj., że "szyna uziemienia przebiega zasadniczo wzdłuż długości kolumnowego obszaru (81) obwodów (85) tranzystorów poIowych i częściowo przykrywa wymienione obszary aktywne". Cecha techniczna (f) jest jednak znana z patentu [...], który dotyczy urządzenia półprzewodnikowego, zawierającego liczne komórki półprzewodnikowe. Każda komórka półprzewodnikowa w tym urządzeniu zawiera obszar dyfuzyjny 3,4, pierwszą warstwę metaliczną 1 b, 1c, otwory kontaktowe 7, drugą warstwę metaliczną 2, źródło zasilania oraz przyłącza uziemienia 8, 9. Obszar dyfuzyjny obszaru 3 z kanałem typu N znajduje się przy górnej części fig. 1. Źródło zasilania i przyłącza uziemienia 8, 9 są utworzone w postaci warstw pierwszej warstwy metalicznej 1b, 1c. Obszary kanałowe 3 i 4 są połączone odpowiednio z pierwszą warstwą metaliczną 1b, 1c przez otwory kontaktowe 7. W konsekwencji źródło zasilania i przyłącza uziemienia 8, 9 pokrywają część obszaru dyfuzyjnego czyli obszaru aktywnego. Na fig. 2A i 2B pokazano kombinację licznych komórek półprzewodnikowych. Część przyłącza uziemienia pierwszej warstwy metalicznej 1 jest równoważna szynie uziemienia (181) z polskiego patentu [...]. Część przyłącza uziemienia pierwszej warstwy metalicznej 1 rozciąga się wzdłuż obszaru kolumnowego i zachodzi na obszary dyfuzyjne (tj. obszary aktywne tranzystorów).

W świetle powyższego, zdaniem UP, pięć ww. cech technicznych (a - e) zastrzeżenia niezależnego 1 według [...] jest znanych z dokumentu [...], a ostatnia szósta cecha techniczna (f) tego rozwiązania jest znana z dokumentu [...]. Zdaniem UP, uznać należy, iż specjalista z dziedziny zapoznałby się z obydwoma dokumentami, gdyż obydwa dotyczą tego samego typu produktów co rozwiązanie chronione spornym patentem, i nie miałby problemu, aby w ramach swoich rutynowych czynności zmodyfikować rozwiązanie z [...] stosując w nim cechę ujawnioną w dokumencie [...], tak więc całość rozwiązania według [...] nie ma cechy nieoczywistości, a w związku z tym nie ma zdolności patentowej.

UP wskazał następnie, że zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 2 szyna (181) uziemienia ma szerokość mierzoną poprzecznie do wymiaru wzdłużnego kolumnowego obszaru (81) obwodów (85) tranzystorów polowych, która zmienia się wzdłuż tego wymiaru wzdłużnego. Cecha ta została ujawniona w dokumencie D2, o czym świadczy fragment z którego wynika, że szyna ma różną szerokość (opis: "a second power supply wiring layer at said second level extending over extensions of said axis beyond said diffusion areas overlapping said end portions of said first power supply wiring layer, and having a second thickness greater than said first thickness"). Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 3 szyna (181) uziemienia ma szerokość mierzoną poprzecznie do długości kolumnowego obszaru (81) obwodów (85) tranzystorów polowych, która maleje ze wzrostem odległości od najbliższego z wzdłużnie oddalonych końców struktury głowicy drukującej. Cecha ta została uznana za oczywistą modyfikację zmiany szerokości szyny która została ujawniona w dokumencie D2.Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 4 drenowe obszary (89), źródłowe obszary (99) i bramka (91) przebiegają poprzecznie do długości kolumnowego obszaru (81) obwodów (85) tranzystorów polowych. Cechę tę można dostrzec na fig. 3A (Dl) gdzie zestaw tranzystorów unipolarnych MOSFET rozmieszczonych jest poprzecznie do układu 13. Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 5 każdy z obwodów (85) tranzystorów polowych zawiera drenowe elektrody (87) i źródłowe elektrody (97), utworzone z tej samej warstwy metalizacji, co szyna (181) uziemienia. Cecha ta jest znana z Dl. Uziemienie widoczne na fig. 5 doprowadzone jest do warstwy przewodzącej wspólnej dla elementów tranzystora MOSFET. Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 6 drenowe elektrody (87) przykrywają drenowe obszary (89), a źródłowe elektrody (97) przykrywają źródłowe obszary (99). Cecha została uznana za oczywista w świetle ujawnienia w Dl. Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 7 obwody (85) tranzystorów polowych są odpowiednio skonfigurowane w celu kompensowania zmiany rezystancji pasożytniczej ścieżek zasilania. Cecha ta jest znana z D2 o czym świadczy fragment (opis: "As mentioned above, according to the present invention, a parasitic resistance in the diffusion areas is considerably decreased"). Zgodnie z zastrzeżeniem zależnym nr 8 odpowiednie rezystancje obwodów (85) tranzystorów polowych są wybrane w celu kompensowania zmiany rezystancji pasożytniczej ścieżek zasilania. Cecha ta została uznana za oczywistą w świetle ujawnienia zmian rezystancji pasożytniczej w D2.

Organ orzekł, że rozpatrując nowość rozwiązania w kategorii urządzenia według spornego patentu uznał, że w świetle przedłożonych przez strony materiałów dowodowych rozwiązanie określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-8 jest nowe w aspekcie rozwiązań znanych z dokumentów D1 i D2. Żadne z przytoczonych rozwiązań znanych z dokumentów D1, D2 rozpatrywanych samodzielnie nie zawiera bowiem wszystkich cech jakie znajdują się z zastrzeżeniu patentowym niezależnym nr 1 w spornym patencie.

Rozpatrując natomiast oczywistość rozwiązania w kategorii urządzenia według spornego patentu UP uznał, że rozwiązanie określone zastrzeżeniami patentowymi nr 1-8 jest oczywiste w świetle rozwiązań znanych z dokumentów D1 i D2. Przy ocenie oczywistości rozwiązania wg spornego patentu w kategorii urządzenia, organ wyjaśnił, że stosując podejście problem-rozwiązanie, ustalił jaki problem rozwiązuje rozwiązanie wg spornego patentu i uznał, że znawca z dziedziny po zapoznaniu się z rozwiązaniami D1 i D2 byłby w stanie urzeczywistnić przedmiot spornego patentu bez dodatkowej inwencji twórczej.

Nadto UP wskazał, że poszukiwanie rozwiązań zbieżnych do rozwiązania wg spornego patentu nie odbywało się w odległych od siebie dziedzinach techniki. Nie ma znaczenia, że rozwiązanie ujawnione w dokumencie D2 nie należy do dziedziny głowic drukujących gdyż problemem jaki rozwiązano w tym rozwiązaniu było odpowiednie skonfigurowanie szyny uziemiającej aby zmniejszyć wpływ rezystancji pasożytniczych. Faktem jest, że dokument D2 dotyczy innego rozwiązania niż głowica drukująca ale

problem jaki w nim występuje jest zbliżony do problemu w rozwiązaniu wg spornego patentu. W obydwu rozwiązaniach występuje podłoże na których utworzono tranzystory polowe. Przy badaniu oczywistości rozwiązania z zastosowaniem podejścia problemu rozwiązania istotne jest znalezienie najbliższego stanu techniki i ustalenie czy znawca z dziedziny po zapoznaniu się z nim byłby w stanie urzeczywistnić rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej. UP uznał więc, że rozwiązanie w kategorii urządzenia określone z zastrzeżeniami patentowymi nr 1-8 spornego patentu jest oczywiste w świetle dokumentów D1 i D2, a zatem patent nr [...] unieważniono w całości.

Skarżący zaskarżył decyzję UP z 10 marca 2021 r. w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 153 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a"), poprzez nieuwzględnienie przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r. sygn. akt IIGSK 641/19 tj.:

a) braku zdefiniowania w zaskarżonej decyzji znawcy w dziedzinie i wyjaśnienia z jakiej dziedziny specjalistę brał pod uwagę organ w badaniu nieoczywistości opatentowanego rozwiązania,

b) braku odniesienia w zaskarżonej decyzji do argumentacji Skarżącego, odnośnie nieoczywistości rozwiązań z zastrzeżeń zależnych i wskazania, dlaczego każde z nich w ocenie organu jest oczywiste,

c) braku jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organ w zaskarżonej decyzji do dowodu z wyciągu z orzeczenia Chińskiego Sądu Własności Intelektualnej w P.z 17 marca 2017 r., dotyczącego wynalazku według chińskiego odpowiednika Patentu; powyższe zaniechania spowodowały błędne przyjęcie, że rozwiązanie według spornego Patentu nie spełnia przesłanki nieoczywistości, a w konsekwencji, że Patent podlega unieważnieniu w całości,

2) art. 255 ust. 4 w zw. z art. 255(1) ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 89 ust. 1 P.w.p., poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że sporny wynalazek nie spełnia przesłanki nieoczywistości, w oparciu o materiał dowodowy w postaci anglojęzycznych i nieprzetłumaczonych przysięgle na język polski fragmentów dokumentów "D1" (opis patentowy [...]) oraz "D2" (opis patentowy [...]) i w oparciu o wynikającą z nich argumentację własną organu, fragmenty te nie zostały zaś przywołane przez Uczestnika, ani we wniosku o unieważnienie Patentu, ani na żadnym dalszym etapie postępowania, Uczestnik wprost zaś wskazywał, że to wyłącznie przetłumaczone części D1 i D2 stanowią podstawę wniosku i są wystarczające dla oceny nieoczywistości spornego rozwiązania,

3) art. 10 § 1 w zw. z art. 80 i art. 81 K.p.a., w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, że sporny wynalazek jest oczywisty w świetle rozwiązań z dokumentów D1 i D2, na podstawie dowodu w postaci anglojęzycznych i nieprzetłumaczonych przysięgłe na język polski oraz niepowoływanych przez Uczestnika fragmentów dokumentów D1 i D2, bez umożliwienia Skarżącemu wypowiedzenia się co do ww. dowodów,

4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważenia całokształtu zebranego materiału oraz zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, m.in. w zakresie przesłanek udzielenia Patentu, jak i oceny materiałów dowodowych, a w szczególności poprzez:

a) niewyjaśnienie, z jakiej dziedziny specjalistę brał pod uwagę organ w badaniu nieoczywistości opatentowanego rozwiązania, podczas gdy kwestia ta była istotna dla ustalenia poziomu wynalazczego opatentowanego rozwiązania,

b) niezdefiniowanie obiektywnego problemu technicznego, który powinien zostać rozwiązany, podczas gdy kwestia ta była istotna dla ustalenia poziomu wynalazczego opatentowanego rozwiązania,

c) selektywną ocenę materiału dowodowego złożonego do akt sprawy polegająca na całkowitym pominięciu dowodu z wyciągu z orzeczenia Chińskiego Sądu Własności Intelektualnej w P. z 17 marca 2017 r. dotyczącego wynalazku według chińskiego odpowiednika Patentu, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy organ uznał ten dokument za istotny, czy też nie i z jakich przyczyn

- w konsekwencji powyższych uchybień, doszło do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej oraz dokonanie niepełnych i nieprecyzyjnych zarazem ustaleń w zakresie rzeczywistego zaistnienia przesłanki poziomu wynalazczego (braku oczywistości) spornego rozwiązania, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że sporne rozwiązanie cechuje się nieoczywistością (poziomem wynalazczym) i w związku z tym Patent nie podlega unieważnieniu,

5) art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 11 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez zaniechanie wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji:

a) z jakich przyczyn i na jakiej podstawie organ przyjął, że, rozwiązanie według zastrzeżenia zależnego 1 oraz według zastrzeżeń zależnych 2-8, jest oczywiste dla znawcy w świetle rozwiązań znanych z dokumentów D1 i D2,

b) co skłoniłoby znawcę, stojącego wobec obiektywnego problemu technicznego, do modyfikacji stanu techniki, aby dojść do rozwiązania będącego przedmiotem spornego Patentu zarówno w zakresie jego zastrzeżenia 1, jak i zastrzeżeń 2-8 (tj. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakiejkolwiek motywacji znawcy w tym zakresie),

c) w jakim fragmencie dokumentu D2 została ujawniona wskazana przez organ cecha z zastrzeżenia zależnego 3,

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ brak jest możliwości oceny motywów, jakimi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji i nie pozwala to stwierdzić, dlaczego opatentowany wynalazek w ocenie organu wynika w sposób oczywisty z rozwiązań opisanych w dokumentach D1-D2, ograniczając się jedynie do arbitralnego stwierdzenia, że tak jest, czym organ dodatkowo naruszył zasadę przekonywania i pogłębiania zaufania do władzy publicznej, a naruszenie to uniemożliwia rzetelne zaskarżenie decyzji i skontrolowanie poprawności i spójności wywodu organu,

6) art. 10 u.w. w zw. z art. 315 ust. 3 P.w.p., poprzez:

a) jego błędne zastosowanie, polegające na braku dokonania analizy nieoczywistości rozwiązania według spornego Patentu zgodnie z metodą problem – rozwiązanie i w konsekwencji braku wskazania w zaskarżonej decyzji:

- najbliższego stanu techniki, który organ przyjął dla oceny nieoczywistości, a także

- obiektywnego problemu technicznego, który powinien zostać rozwiązany oraz

- pouczenia (zachęty) o stanie techniki, które skłoniłoby znawcę, stojącego wobec obiektywnego problemu technicznego, do modyfikacji najbliższego stanu techniki przy uwzględnieniu tego pouczenia, tak aby dojść w sposób rutynowo – zawodowy do rozwiązania wchodzącego w zakres zastrzeżeń patentowych i w ten sposób – do osiągnięcia tego, co osiąga wynalazek,

co doprowadziło do oceny nieoczywistości rozwiązania sprzecznie z metodą problem - rozwiązanie (której stosowanie w niniejszej sprawie organ zadeklarował w zaskarżonej decyzji) i w rezultacie do błędnego przyjęcia, że wynalazek według spornego Patentu nie spełnia przesłanki nieoczywistości i podlega unieważnieniu w całości,

b) jego błędne zastosowanie polegające na dopuszczeniu łączenia dokumentu D1 z dokumentem D2 dla oceny nieoczywistości spornego rozwiązania, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do przyjęcia, że nie jest dopuszczalne łączenie dokumentów D1 i D2 dla oceny poziomu wynalazczego z uwagi na to, że dokument D1 dotyczy innej dziedziny techniki niż dokument D2, a w konsekwencji znawca w dziedzinie wynalazku tj. dziedzinie konstrukcji głowic drukujących drukarek atramentowych, rozważając możliwości modyfikacji głowicy drukującej z D1 nie sięgnąłby do D2 dotyczącego wyraźnie odmiennej dziedziny techniki,

c) jego błędne zastosowanie i uznanie, że rozwiązanie objęte Patentem nie posiada poziomu wynalazczego, (nieoczywistości) podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że rozwiązanie to jest oczywiste dla znawcy dziedziny,

7) art. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2021 r. poz. 672, dalej: "u.j.p."), poprzez ich niezastosowanie i dokonanie oceny nieoczywistości rozwiązania według Patentu, również w oparciu o obcojęzyczne i nieprzetłumaczone fragmenty dokumentów D1 iD2 wbrew wynikającemu z powyższych przepisów obowiązkowi posługiwania się w postępowaniu administracyjnym wyłącznie przetłumaczonymi dokumentami, co doprowadziło do błędnego przyjęcia braku poziomu wynalazczego (nieoczywistości) w oparciu o dokumenty obcojęzyczne, nieprzetłumaczone na język polski

- powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego doprowadziły do błędnego przyjęcia, że wynalazek wg Patentu jest rozwiązaniem oczywistym w świetle zastanego stanu techniki w dacie pierwszeństwa wynalazku, co doprowadziło w konsekwencji do błędnego unieważnienia Patentu w całości.

W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił obszerną argumentację popierającą zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie UP unieważnił w całości sporny patent nr [...] pt. "Głowica drukująca drukarki atramentowej" uznając, że rozwiązanie w kategorii urządzenia określone z zastrzeżeniami patentowymi nr 1-8 spornego patentu jest oczywiste w świetle dokumentów D1 – opis patentowy nr [...] i D2 – opis patentowy US 5691574.

Podstawę prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 10 u.w. w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 P.w.p. Art. 10 u.w., ma zastosowanie w niniejszej sprawie ponieważ sporny patent został zgłoszony 26 stycznia 2001 r., a więc jeszcze pod rządami ustawy o wynalazczości obowiązującej do 22 sierpnia 2001 r. Jak wynika natomiast z art. 315 ust. 3 P.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku.

Wyjaśnienia również wymaga, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 14 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 641/19 uchylił wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1645/17 oraz poprzednią decyzję UP z 21 lutego 2017 r. Rozstrzygając zatem ponownie niniejszą sprawę zarówno UP jak i Sąd byli, na podstawie art. 153 P.p.s.a., związani oceną prawną wyrażoną przez NSA oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Zgodnie z przywołanym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie podkreśla się, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2780/19). Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2022r., sygn. akt III FSK 1531/21).

Zgodnie z art. 10 u.w., wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.

Nieoczywistość rozwiązania ma zatem miejsce wówczas, gdy dane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą, wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2102/07 i z 26 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4734/03).

W przedmiotowej sprawie UP za najbliższy stan techniki uznał dokumentów D1 – opis patentowy nr [...] i D2 – opis patentowy [...]. Po przeprowadzeniu analizy zastrzeżenia patentowego niezależnego nr 1 spornego wynalazku oraz opisów patentowych dokumentów D1 i D2 doszedł do wniosku, że pięć cech technicznych (a - e) zastrzeżenia niezależnego 1 według spornego patentu jest znanych z dokumentu [...], a ostatnia szósta cecha techniczna (f) tego rozwiązania jest znana z dokumentu [...]. Organ stwierdził następnie, że specjalista z dziedziny zapoznałby się z obydwoma dokumentami, gdyż obydwa dotyczą tego samego typu produktów co rozwiązanie chronione spornym patentem, i nie miałby problemu, aby w ramach swoich rutynowych czynności zmodyfikować rozwiązanie z [...] stosując w nim cechę ujawnioną w dokumencie [...], tak więc całość rozwiązania według [...] nie ma cechy nieoczywistości, a w związku z tym nie ma zdolności patentowej.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że pomimo zastosowania przez organ do kwestii badania oczywistości spornego rozwiązania podejścia problem – rozwiązanie, UP nie określił kim jest specjalista – "znawca dziedziny", który znając najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w spornym wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. W wyroku z 24 stycznia 2019 r., w którym WSA w Warszawie kontrolował pierwszą decyzję UP w niniejszej sprawie z 21 lutego 2017 r., WSA uznał, że przy definiowaniu znawcy należy odwołać się do kompetencji pracownika producenta drukarek, pomimo, że nie zostało to "wyrażone wprost" w decyzji. Okoliczność ta stała się jedną z przyczyn uchylenia wyroku WSA w Warszawie z 24 stycznia 2019 r., NSA bowiem uznał, że jeśli stanowisko w jakiejś kwestii nie zostało przez organ patentowy wprost wyrażone w decyzji, to takie stwierdzenia Sądu I instancji są jedynie przypuszczeniami tegoż Sądu. UP natomiast nadal nie zdefiniował w zaskarżonej decyzji znawcy, który w niniejszej sprawie miałby w ramach swoich rutynowych czynności zmodyfikować rozwiązanie z [...] stosując w nim cechę ujawnioną w dokumencie [...], tak aby osiągnąć rozwiązanie według spornego patentu.

Sąd stwierdza, że z powyższych względów UP naruszył art. 153 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r. sygn. akt IIGSK 641/19 oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji bowiem, w której organ nie zdefiniował znawcy w niniejszej sprawie nie można ocenić, czy w ramach swoich rutynowych czynności zmodyfikowałby rozwiązanie z [...] stosując w nim cechę ujawnioną w dokumencie [...], tak aby osiągnąć rozwiązanie według spornego patentu.

UP stwierdził również w zaskarżonej decyzji, że stosując podejście problem-rozwiązanie, ustalił jaki problem rozwiązuje rozwiązanie wg spornego patentu. Organ doszedł następnie do wniosku, że nie ma znaczenia, że rozwiązanie ujawnione w dokumencie D2 nie należy do dziedziny głowic drukujących gdyż problemem jaki rozwiązano w tym rozwiązaniu było odpowiednie skonfigurowanie szyny uziemiającej aby zmniejszyć wpływ rezystancji pasożytniczych. Faktem jest, że dokument D2 dotyczy innego rozwiązania niż głowica drukująca ale problem jaki w nim występuje jest zbliżony do problemu w rozwiązaniu wg spornego patentu.

Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd doszedł jednak do wniosku, że UP poza stwierdzeniem, że ustalił jaki problem rozwiązuje rozwiązanie wg spornego patentu, nie określił w istocie jaki problem rozwiązuje sporny wynalazek. Organ wskazał jaki problem rozwiązuje wynalazek opisany w dokumencie D2 – "skonfigurowanie szyny uziemiającej aby zmniejszyć wpływ rezystancji pasożytniczych" i stwierdził, że jest to zbliżony problem do problemu w rozwiązaniu wg spornego patentu. Organ zatem nie sprecyzował problemu technicznego jaki rozwiązuje sporny wynalazek i w żaden sposób nie odniósł się do argumentacji Skarżącego podnoszonej w postępowaniu przed organem, że obiektywnym problemem technicznym rozwiązywanym przez głowicę drukującą z zastrzeżenia 1 spornego patentu było zapewnienie głowicy drukującej o mniejszych rozmiarach przy jednoczesnym zapewnieniu zasadniczo równych ilości energii doprowadzanej do poszczególnych rezystorów grzejnych.

Sąd stwierdza, że również z powyższych względów UP naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, brak bowiem jasnego określenia problemu technicznego rozwiązywanego przez sporny wynalazek, uniemożliwia ocenę występowania bądź braku postępu technicznego wnoszonego przez sporny wynalazek, w kontekście połączenia rozwiązania ujawnionego w dokumencie D1 i cechy ujawnionej w dokumencie D2.

Za uzasadniony należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia do przedłożonego przez Skarżącego orzeczenia Chińskiego Sądu Własności Intelektualnej w P. z 17 marca 2017 r. uchylającego wcześniejszą decyzję Patentowej Izby Odwoławczej chińskiego Państwowego Urzędu Własności Intelektualnej unieważniającą patent [...]) (nr zgłoszenia [...]), potwierdzającego, że wynalazek wg tego chińskiego odpowiednika polskiego paten[...] cechuje się poziomem wynalazczym. Jest to istotne naruszenie przepisów postępowania ponieważ UP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, z jakich przyczyn dokument ten nie został uwzględniony w toku wydawania zaskarżonej decyzji, przez co w tym zakresie decyzja nie poddaje się kontroli Sądu.

Sąd stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP art. 4 i art. 5 ust. 1 u.j.p., poprzez dokonanie oceny nieoczywistości rozwiązania według spornego patentu, również w oparciu o obcojęzyczne i nieprzetłumaczone fragmenty dokumentów D1 i D2 wbrew wynikającemu z powyższych przepisów obowiązkowi posługiwania się w postępowaniu administracyjnym wyłącznie przetłumaczonymi dokumentami. UP wprawdzie oceniając ujawnienie cechy z zastrzeżenia zależnego nr 2 spornego patentu w dokumencie D2 oparł się wyłącznie na nieprzetłumaczonym fragmencie tego dokumentu, jednak brak nieoczywistości spornego patentu UP stwierdził nie na podstawie analizy ujawnienia zastrzeżeń zależnych spornego patentu w przeciwstawionych dokumentach D1 i D2, lecz na podstawie analizy ujawnienia w tych dokumentach cech technicznych spornego patentu wynikających z zastrzeżenia niezależnego 1. Ujawnienie natomiast cech technicznej (b) spornego patentu w dokumencie D1, UP wykazał nie tylko opierając się na nieprzetłumaczonym fragmencie tego dokumentu, ale również na fragmentach przetłumaczonych na język polski. Dlatego zdaniem Sądu, zamieszczenie w zaskarżonej decyzji nieprzetłumaczonych fragmentów dokumentów D1 i D2 nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd stwierdza, że wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania skutkujące koniecznością uwzględnienia skargi sprawiają, że dopóki stan faktyczny niniejszej sprawy nie zostanie dokładnie wyjaśniony, przedwczesne jest rozpoznanie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez UP art. 10 u.w.

Rozpoznając ponownie sprawę UP przeprowadzi postępowanie w sposób eliminujący wskazane powyżej błędy proceduralne.

W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).