Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 161/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 16 ust. 1 i 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 50 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 11, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 81, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 5 września 2013 r. nr [...], w sprawie przyznania G. C. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 15.05.2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek G. C. o przyznanie ww. płatności, w którym zadeklarowano do ww. płatności działki rolne o łącznej pow. 6,30 ha, położone w obrębach B. i M., gm. D.

Decyzją z dnia 26 listopada 2009 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawczyni płatność ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej II w kwocie 1626,24 zł. Decyzją z dnia 6 lutego 2013 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z dnia 26 listopada 2009 r. W konsekwencji opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 września 2013 r. organ I instancji przyznał stronie płatność ONW na rok 2009 w wysokości 1338,48 zł.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania G. C., ustalił, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW wynosi 5,89 ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną (6,30 ha) a stwierdzoną (5,89 ha), tj. 0,41 ha, stanowi 6,69% powierzchni stwierdzonej. W tej sytuacji, z uwagi na treść art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 w zw. z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, konieczne było pomniejszenie przysługującej płatności o kwotę przypadającą na dwukrotność wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

Organ wyjaśnił, że powierzchnia kwalifikowana działek ewidencyjnych (PEG) została wyznaczona po granicach użytkowania rolniczego. Kontrola kwalifikowalności została przeprowadzona w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, w skład którego wchodzą m.in. ortofotomapy. Powierzchnię działek rolnych określa się na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach G. C. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji podnosząc, że zasadność wyłączenia z dopłat fragmentów działek nie została w treści decyzji wykazana.

Skarżąca wskazała, że w 2009 roku wyłączono jej z dopłat 0,14 ha, a teraz po upływie 4 lat – 0,41 ha, nie wyjaśniając przyczyn tych rozbieżności, ani nie podając, jakie wnioski dowodowe strona mogłaby złożyć. Ponadto Agencja posługuje się zdjęciami wykonanymi w latach 2011-2013 w sprawie, która dotyczy roku 2009. Już wtedy pracownik Agencji mógł stwierdzić prawidłową powierzchnię działek, a nie po upływie 4 lata przeprowadzać weryfikację. Z uwagi na duże nieprawidłowości dokonanych pomiarów, skarżąca zażądała przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że nie posiada już pieniędzy przekazanych jej na podstawie decyzji z dnia 26 listopada 2009 r., które zostały wydatkowane na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Konieczność zwrotu tych kwot stanowić będzie znaczący uszczerbek dla utrzymania rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Warunki i tryb udzielania płatności ONW na rok 2009 regulują przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz. 173) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze, w tym rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) oraz przepisy unijne, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006r, s. 74 ze zm.) oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004r. s. 18 ze zm.).

W sprawie niniejszej skarżąca kwestionuje ustalenia organu w zakresie powierzchni nieruchomości kwalifikującej się do płatności, czego konsekwencją było przyznanie przez organ pomniejszonej płatności w ramach systemu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.

Organ orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnił, że weryfikację powierzchni kwalifikującej do płatności przeprowadzono w oparciu o dostarczony załącznik graficzny, jak i ortofotomapy, w których posiadaniu jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na podstawie dokonanych pomiarów za pomocą narzędzi teleinformatycznych ustalono, że powierzchnia zgłoszona do płatności ONW została zawyżona o 0,41 ha, co dało organowi podstawę do przyznania pomniejszonej płatności na mocy art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 w zw. z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004,.

W ocenie Sądu znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy nie dawał organowi podstaw do stwierdzenia, że powierzchnia pierwotnie zadeklarowana przez skarżącą do płatności nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu na gruncie z tego powodu, że na części działek rolnych znajdują się zakrzewienia i obszary nieużytkowane rolniczo, co nie zostało przez producenta rolnego uwzględnione we wniosku. Zabrakło bowiem w aktach sprawy dowodów, z których wynikałyby konkretne dane, wzięte przez organ pod uwagę jako wyniki tych pomiarów, które Sąd mógłby zweryfikować, rozpoznając zarzuty beneficjenta w tym zakresie.

W aktach sprawy znajdują się kolorowe wydruki ortofotomap, przedstawiające zdjęcia działek ewidencyjnych nr 4, 7, 287, 487 i 1059, wykonane w dniu 17.07.2009r. Na obraz zdjęcia naniesiono różnokolorowe linie rozgraniczające oraz zakreślono konkretne obszary, jednakże z uwagi na brak objaśnień (legendy) nie sposób zweryfikować prawidłowości ustaleń organów odnośnie powierzchni zakwestionowanych działek. Sąd na podstawie powyższego materiału dowodowego nie jest w stanie zweryfikować twierdzeń skarżącej, która kwestionuje wskazane w decyzjach powierzchnie działek faktycznie użytkowanych rolniczo. W szczególności z załączonych zdjęć nie wynika, które części działek uznano za kwalifikujące się do płatności, a które nie. Obszar zaznaczony na zdjęciach kolorem jasnozielonym i liniami w kolorze żółtym obejmuje zarówno teren zadrzewiony, niekwalifikujący się do płatności, jak i teren niezadrzewiony. Nie wiadomo również, co oznaczają linie w kolorze czerwonym.

Jednocześnie wskazać należy, że organ, rozpoznając, w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 listopada 2009 r., po raz drugi wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, nie wyjaśnił przyczyny rozbieżności między powierzchniami działek ustalonymi w decyzji z dnia 26 listopada 2009 r., a powierzchniami ustalonymi w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. W szczególności, odnośnie działki rolnej I (nr ewid. 7) z zadeklarowanej powierzchni 0,44 ha, w roku 2009 wyłączono 0,05 ha, odnośnie działki rolnej F (nr ewid. 487) z powierzchni zadeklarowanej 1,10 ha, w roku 2009 wyłączono 0,04 ha, a odnośnie działki rolnej D (nr ewid. 323) z zadeklarowanej powierzchni 0,26 ha, w roku 2009 wyłączono 0,03 ha. Organ musi się zatem wypowiedzieć, dlaczego teraz w odniesieniu do działki I wyłącza 0,11 ha, odnośnie działki F – 0,10 ha, a odnośnie działki D przyjmuje powierzchnię zadeklarowaną 0,26 ha, skoro wcześniej przyjął powierzchnię 0,23 ha.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skoro dofinansowanie jest uzależnione m.in. od powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, to rozstrzygnięcie w tej sprawie winno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego, aby na tej podstawie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie, wyczerpująco je uzasadnić, mając na względzie zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Konieczne jest także udokumentowanie dokonanych ustaleń, z którymi strona może się zapoznać, zaś sąd administracyjny, w ramach art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 p.p.s.a. może je skontrolować.

Zdaniem Sądu, aby organ mógł powoływać się na dane teleinformatyczne, winny one znaleźć swoje odpowiednie odzwierciedlenie w aktach kontrolowanej sprawy. Innymi słowy, każde ustalenie organu wynikające z systemu informatycznego winno wynikać z dowodów zebranych w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas twierdzenia organów nie będą gołosłowne, a ich decyzje będzie można uznać za przekonywujące, zgodnie z art. 11 k.p.a. (zasadą przekonywania) i art. 107 § 3 k.p.a. (prawidłowym uzasadnienieniem decyzji). W przeciwnym razie ustalenia organów należy uznać za dowolne i arbitralne, a więc naruszające art. 80 k.p.a. (swobodną ocenę dowodów) oraz art. 8 k.p.a. (zasadę pogłębiania zaufania obywateli od organów Państwa).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 i art. 81 w zw. z art. 7 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", p.p.s.a. Orzeczenie w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności umożliwi stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów, a w razie ustalenia, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności istotnie jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, w sposób nie budzący wątpliwości wskaże, które fragmenty działek rolnych i dlaczego podlegają wyłączeniu od płatności oraz wyjaśni, w jaki sposób obliczono ich powierzchnię.