Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 792/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Maria Czapska – Górnikiewicz, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2005r., sygn. akt IV SA/GL 1034/04 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 792/05

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...], wydaną po kilkakrotnym wcześniejszym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], którą na podstawie przepisów art. 25 ust. 4 i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4a i art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 371 z 2002 r. z późn. zm.) pozbawił R. S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. z dnia 2 lutego 1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 1 X 1949 r. do października 1951 r. W uzasadnieniach tych decyzji organ stwierdził, iż R. S. od 10 października 1949 r. do 9 października 1950 r. pełnił służbę wojskową w [...] Pułku KBW, a następnie, po odbyciu szkolenia w CW MBP – od 7 czerwca 1952 r. do 4 stycznia 1961 r. był żołnierzem zawodowym. Na podstawie zebranych dowodów organ ustalił, że R. S. w latach 1949-1952 brał udział w walkach z oddziałami podziemia niepodległościowego, a w okresie od 7 czerwca 1952 r. do 31 grudnia 1956 r. był zatrudniony w strukturach Informacji Wojskowej. Zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i Informacji Wojskowej. Udział w tych strukturach, nastawionych na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych, stanowi obligatoryjną przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich przysługujących na podstawie przepisów art. 1-4 wymienionej ustawy. R. S. nie przedłożył przy tym żadnych dowodów wskazujących, iż do Informacji Wojskowej został skierowany przez organizację niepodległościową lub został przez taką organizację zwerbowany do udzielania jej pomocy, co zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach pozwoliłoby utrzymać w stosunku do niego przyznane uprawnienia kombatanckie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. domagał się uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r., Nr [...], zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, a w szczególności przepisu art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przepis ten stanowi podstawę do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, a także art. 21 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy przez jego nieuprawnione zastosowanie. Nadto skarżący podniósł, że w postępowaniu weryfikacyjnym nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim kwestia związana z jego pobytem w obozach jenieckich oraz działalnością w Czerwonym Harcerstwie. Zdaniem wnoszącego skargę, organ orzekający – wbrew zaleceniom zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie przeprowadził weryfikacji stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2005 r. wydanym w trybie uproszczonym skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego wyroku, iż ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o Kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wprowadziła jako zasadę pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, które pełniły służbę lub funkcje i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, bez względu na wykonywane tam funkcje czy czynności . Od tej zasady przewidziane są tylko dwa wyjątki wskazane w art. 21 ust. 3 pkt 1, to jest nie pozbawia się przedmiotowych uprawnień osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb lub organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub zostały przez te organizacje zwerbowane w celu niesienia im pomocy.

W niniejszej sprawie w toku postępowania wyjaśniającego, na podstawie informacji przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej, organ orzekający ustalił, że skarżący w okresie od 7 czerwca 1952 r. do 31 grudnia 1956 r. był zatrudniony w strukturach organów Informacji Wojskowej. W związku z tym organ orzekający wezwał skarżącego do przedstawienia dowodów, że do służby w Informacji Wojskowej został skierowany przez organizację niepodległościową. Skarżący nie wykazał jednak żadnych faktów, które pozwoliłyby na zastosowanie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach. W przesłanym do organu orzekającego piśmie z dnia 20 stycznia 2004 r. skarżący zaprzeczył jakoby kiedykolwiek pracował w aparacie bezpieczeństwa publicznego lub w strukturach kontrwywiadu Informacji Wojskowej. Oświadczył również, że nigdy nie był oficerem organów informacji i nie wykonywał operacyjnej pracy kontrwywiadu. Przez kilka lat był natomiast oficerem Wojskowej Służby Wewnętrznej, gdzie pełnił wyłącznie służbę wartowniczą i patrolowo-porządkową.

Tymczasem z wtórnika karty ewidencyjnej z przebiegu służby wojskowej, przekazanego Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przez Instytut Pamięci Narodowej, wynika jednoznacznie, że w okresie od 7 czerwca 1952 r. do 29 stycznia 1957 r. R. S. pełnił służbę w strukturach organów Informacji Wojskowej na stanowisku oficera śledczego i z tego względu powinien być pozbawiony uprawnień kombatanckich.

W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżący zarzucił, że w postępowaniu weryfikacyjnym nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, głównie zaś kwestia związana z jego pobytem w obozach jenieckich oraz działalnością w Czerwonym Harcerstwie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że wobec jednoznacznych ustaleń organu co do służby skarżącego w Informacji Wojskowej ustalanie innych podstaw do przyznania praw kombatanckich było niecelowe, bowiem fakt służby w Informacji Wojskowej skutkuje obligatoryjnie pozbawienie spornych uprawnień oraz niemożność ich uzyskania z żadnego innego tytułu.

Wymieniony wyrok zaskarżył w całości R. S, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest:

- art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zatrudnienie w aparacie bezpieczeństwa publicznego lub biurze informacji wojskowej stanowi obligatoryjną przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich niezależnie od innych niepodległościowych działań podejmowanych przez skarżącego;

- naruszenie prawa procesowego, przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w postępowaniu weryfikacyjnym, a przede wszystkim kwestii związanych z przebywaniem skarżącego w obozach jenieckich oraz działalnością w Czerwonym Harcerstwie;

- błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia przez przyjęcie, że skarżący był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego i informacji wojskowej.

W związku z tymi zarzutami skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zarzut naruszenia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie został w niej w ogóle uzasadniony. Jednocześnie należy stwierdzić, że treść tego przepisu jest jasna, nie budzi żadnych wątpliwości i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie została już wyjaśniona. Między innymi w wyroku z dnia 15 grudnia 2000 r., sygn. V SA 735/00 (LEX nr 79352) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż z zastrzeżeniem przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z 1991 r. o kombatantach pozbawienie uprawnień kombatanckich następuje ze względu na sam fakt służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa , niezależnie od charakteru wykonywanych tam czynności. Identycznie przepis ten traktuje osoby zatrudnione w strukturach Informacji Wojskowej. Skoro więc organy ustaliły, że R. S. w latach 1952-1956 był funkcjonariuszem Informacji Wojskowej, to traci on z tej przyczyny status kombatanta przyznany mu z każdego innego tytułu. W tej sytuacji niecelowe było tez ustalanie, czy skarżący spełnił przesłanki do przyznanie mu tych uprawnień z tytułu pobytu w obozie jenieckim czy działalności w Czerwonym Harcerstwie, skoro z żadnego z tych tytułów uprawnień kombatanckich nie mógł otrzymać. Skoro bowiem przepisy pozbawiają uprawnień kombatanckich z powodu służby w Informacji Wojskowej, to tym samym uprawnienia te nie mogą być przyznane z innego tytułu.

Zarzucając naruszenie przez Sąd przepisów proceduralnych skarżący nie wskazał żadnego naruszonego przepisu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało wyjaśnione, że skuteczne powołanie się na podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymaga wyraźnego wskazania konkretnego przepisu naruszonego w toku postępowania przez sąd I instancji, uzasadnienia tego zarzutu i nadto wskazania, że uchybienie to miało wpływ na treść wydanego wyroku. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie został spełniony wówczas, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze podnosząc zarzut naruszenia prawa. Przepis ten musi być bowiem wyraźnie wskazany (postanowienie SN z 11 III 1997 r., III CKN 13/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 14 i z 7 IV 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76 oraz wyrok NSA z 22 VII 2004 r., GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72).

Skarga kasacyjna R. S. nie wskazała żadnych przepisów procesowych naruszonych przez WSA w Gliwicach.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tę skargę jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 2 ppsa), w tym jej zarzutami. Skoro więc skarga ta nie wykazała żadnego naruszenia prawa przez Sąd I instancji, skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z 30 VIII 2002 r. – ppsa (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).