Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA 1906/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędzia WSA Hanna Kamińska, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. i R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

W § 1 umowy sprzedaży z dnia [...] maja 1996r., sporządzonej w formie aktu notarialnego, na podstawie której p. J. i R. S. nabyli nieruchomość o powierzchni 1400 m², wpisaną w księdze wieczystej KW Nr [...], umieszczono wzmiankę, że "część działki o obszarze 191 m² znajduje się pod ulicami P. i B., jednak nigdy nie nastąpiło formalne przejęcie tego terenu przez Skarb Państwa lub Gminę" (k. 59 akt administracyjnych).

W aktach sprawy znajdują się także dwie decyzje Wojewody M. z dnia [...] listopada 2001r., w których stwierdzono nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności dwóch nieruchomości zajętych pod drogę publiczną o nr ewidencyjnych [...],[...], o łącznej powierzchni 191 m² wpisanych do księgi wieczystej KW Nr [...], jak również przesłane przez Wydział Geodezji Urzędu Gminy W. w dniu [...] października 2002r. postanowienia Wojewody M. z dnia [...] lipca 2002r., w którym z mocy prawa sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w jednej z wyżej wymienionych decyzji Wojewody M. Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu [...] września 2002r. dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków, jako podstawę przyjmując ww. decyzje Wojewody (k. 71-72 akt administracyjnych).

Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] lutego 2002r., nr [...], ustalił p. J. i R. S. wymiar podatku od nieruchomości za 2002r. w łącznej kwocie [...] zł, za podstawę przyjmując m.in. powierzchnię gruntu 1400 m².

Decyzją z dnia [...] października 2002r., nr [...], organ ten zmienił własną decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r. w ten sposób, że podatek obniżył o kwotę [...] zł, przyjmując ich grunty objęte opodatkowaniem mają powierzchnia 1.209 m². W podstawie prawnej powołano się na przepis art. 254 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z p. zm.), powoływanej dalej, jako Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu stwierdzono, że jest to spowodowane dokonaniem zmian danych w ewidencji gruntów, "w związku ze sprzedażą działki ew. nr [...] obręb [...] o pow. 91 m² i działki ew. nr [...]obręb [...]o pow. 100 m² na rzecz Gminy W.

Burmistrz Miasta W. postanowieniem z dnia [...] października 2002r. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji, zastępując wyraz "ze sprzedażą" wyrazami "z nieodpłatnym nabyciem z mocy prawa".

W dniu [...] października 2002r. Podatnicy złożyli od decyzji Burmistrz Gminy W. z dnia [...] października 2002r. odwołanie, w którym podnieśli, że decyzja ta jest bezpodstawna i bezprzedmiotowa. Nigdy bowiem nie dokonali sprzedaży działki o pow. 191 m² na rzecz Gminy W.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., nr [...], wydaną w oparciu o art. 226 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] października 2002r. oraz postanowienie z dnia [...] października 2002r., prostujące pomyłkę w tej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w wyniku odwołania p. S. wniesionego w dniu [...] grudnia 2002r., decyzją z dnia [...] czerwca 2003r., nr [...], uchyliło powyższą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002r. i umorzyło postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Burmistrz Gminy W. z dnia [...] października 2002r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowe jest zastosowanie przez Prezydenta [...] art. 226 Ordynacji podatkowej. Strona w odwołaniu wskazywała bowiem, że decyzja Burmistrz Gminy W. jest bezpodstawna i bezprzedmiotowa, zależało jej tym samym na umorzeniu postępowania. Podatnicy ewidentnie bowiem nie godzili się na przejęciem przez Gminę części ich nieruchomości i chcieli płacić podatek w niezmienionej wysokości.

W związku z wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003r., "odżyło" - pozostało do rozpoznania - odwołanie p. S. z dnia [...] października 2002r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2003r., nr [...], biorąc pod uwagę powyższe odwołanie podatników, uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrz Gminy W. z dnia [...] października 2002r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi pierwszej instancji. W podstawie prawnej wskazano art. 220 w związku z art. 16 oraz art. 233 § 1 ust. 2 lit. b Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy uznał, że postępowanie podatkowe było dotknięte poważnymi wadami formalnymi. Nie zapewniono bowiem stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie wyznaczono jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czym naruszono: art. 123 § 1, art. 200 § 1 i art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Nie wydano również postanowienia o wszczęciu postępowania, stosownie do art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 lipca 2003r. na powyższą decyzję Kolegium p. J. i R. S. wnieśli o wydanie wyroku zaocznego, nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz rozpoznanie sprawy także pod ich nieobecność.

Decyzji organu drugiej instancji zarzucili naruszenie, co najmniej: art. 16, art. 220, art. 13, art. 127, art. 233 Ordynacji podatkowej. W opinii podatników Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję, pozbawiło ich prawa do skutecznego odwołania się do drugiej instancji. Litera b przepisu art. 233 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej nie ma sprawie zastosowania, gdyż decyzja Burmistrza została wydana bez naruszenia przepisów o właściwości. Postępowanie dowodowe zostało natomiast już uprzednio w całości przeprowadzone, a więc nie zachodziły przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podatnicy podnieśli również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji skoncentrowało się tylko na okolicznościach formalnych, a przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że "przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło obowiązku, o którym mowa w tym przepisie.

Skarżący dodatkowo podnieśli, że rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wymagało z pewnością uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż odwołanie wraz z uzupełnieniem do tego odwołania (pismo do SKO z dnia [...].02.2003r.) dotyczyło sprawy prostej z zakresu formalnej poprawności stosowania przepisów prawa przez Burmistrza, a w tym przepisu art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, który przesądza o tym, że od początku 1999r. jednostka samorządu terytorialnego bezprawnie pobiera od nas podatek od nieruchomości za nasze grunty pozostające we władaniu samorządu i - z mocy ustawy - zwolnione z tej daniny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ponadto zauważa, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.s.a. - stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a lub c p.s.a.).

Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Sąd podkreśla bowiem, że co prawda w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003r. zabrakło przywołania art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), to jednak naruszenie w tym zakresie przepisów postępowania, nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem wskazał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia art. 233 § 1 ust. 2 lit. b Ordynacji podatkowej. Z treści art. 23 powołanej wyżej ustawy zmieniającej Ordynację podatkową wynika, że odwołania od decyzji wydanych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, wniesione przed dniem 1 stycznia 2003r., podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003r. Przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. b - przed dniem 1 stycznia 2003r. miał brzmienie następujące: "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja tego organu została wydana z naruszeniem art. 240 lub 247".

Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopatrzyło się w decyzji Burmistrza Gminy W. naruszenia prawa określonego w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, to zasadne było – w świetle dyspozycji art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej - uchylenie decyzji organu pierwszej. Strona skarżąca przed wydaniem decyzji przez Burmistrza – co niewątpliwie wynika z akt sprawy - nie została pouczona, stosownie do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pozbawienie strony tego uprawnienia stanowi – zgodnie z poglądami utrwalonymi w orzecznictwie sądowym i doktrynie oraz przy uwzględnieniu treści art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej - naruszenie jednej z podstawowych, ogólnych zasad - czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy strona nie bierze bez swej winy udziału w postępowaniu zachodzi przesłanka do wznowienia tego postępowania.

W związku z przedstawionym wywodem Sąd nie dopatrzył się we wskazaniu przez organ drugiej instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten został prawidłowo zastosowany, mimo iż organ podatkowy mówi omyłkowo zamiast o punkcie (pkt), o ustępie (ust.).

Sąd w odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zaskarżonej decyzji przepisów o właściwości: art. 13, art. 16, art. 127 i art. 220 Ordynacji podatkowej stwierdza, że analiza materiału dowodowego sprawy oraz stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazuje, że nie mamy do czynienia z tego typu naruszeniami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze było i jest w świetle art. 13 § 1 pkt 3 organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa. Przepis art. 16 określa zasady ustalania właściwości rzeczowej organów podatkowy. Skoro w sprawie mamy do czynienia z podatkiem od nieruchomości, to prawidłowe było działania Kolegium w tym zakresie. Bezpodstawne jest również podnoszenie przez stronę, że w sprawie mamy do czynienia z naruszeniem art. 127 w związku z art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej, przepisów odwołujących się do zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Odwołanie strony od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Burmistrza Gminy W. rozpatrywał organ drugiej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, czyli organ właściwy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla również, że podstawą do wymierzania podatków przez organy samorządowe, w tym także podatku od nieruchomości - stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maj 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) - są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnej na gruncie tego przepisu wyrażano także poglądy, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji, wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym – ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994r., sygn. akt III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164).

Skład orzekający stwierdza również, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie potwierdza twierdzenia strony zawartego w skardze, że pismem z dnia [...] lutego 2003r. złożyła ona uzupełnienie odwołania dotyczącego przedmiotowej sprawy. Skoro bowiem odwołanie Strony skarżącej z dnia [...] października, wniesione do organu podatkowego pierwszej instancji w dniu [...] października 2002r. "odżyło" dopiero w dniu [...] czerwca 2003r., czyli z chwilą uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002r., to niemożliwe było uzupełnienie tegoż odwołania przed dniem [...] czerwca 2003r. Wyżej wymieniony wniosek strony z dnia [...] lutego 2003r., którego brak w aktach, mógł zostać potraktowany przez organy podatkowe, jeśli zostałby złożony, jako wniosek wszczynający nowe postępowanie w sprawie, np. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Nie mógł jednak stanowić uzupełnienia odwołania, gdyż w chwili jego złożenia w obrocie prawnym istniała decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2002r.

Mając powyższe okoliczności na względzie zasadne było oddalenie skargi przez Sąd na podstawie art. 151 p.s.a.