Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 841/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.7, art. 10, art. 44, art. 61a par. 1, art. 77 par.1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , , , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, 2 lutego 2015 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej "A" S.A. wystawił na J.F. tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący należności z tytułu opłat abonamentu rtv za okres od stycznia 2010 r. do września 2014 r. 29 kwietnia 2015 r organ egzekucyjny wystawił zawiadomienie Nr [...] skierowane do Urzędu Skarbowego w Z., dokonując zajęcia prawa majątkowego skarżącego stanowiącego wierzytelność z tytułu rozliczenia zeznania podatkowego za 2014 r. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 2 lutego 2015 r. Nr [...] zostało uznane za doręczone zobowiązanemu19 maja 2015 r., zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.) dalej "k.p.a.", tj. z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania.

4 września 2015 r. J. F. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w związku z "czynnościami zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu zwrotu podatku". Zobowiązany wskazał, że o tej czynności organu egzekucyjnego został powiadomiony 28 sierpnia 2015 r. W jego ocenie prowadzona egzekucja nie ma podstaw z uwagi na wystawienie tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot, czyli spółkę prawa handlowego "A" S.A., a więc osobę prywatną, która może dochodzić roszczeń tylko na podstawie prawa cywilnego. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie czynności egzekucyjnej oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 10 września 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał do wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej "A" S.A. zarzuty skarżącego, w celu zajęcia stanowiska. Organ egzekucyjny zaznaczył przy tym, że pismo zobowiązanego zostało złożone z uchybieniem 7 - dniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z 2 lutego 2015 r.

28 września 2015 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło pismo, w którym zobowiązany wskazał, że zarzuty zgłoszone zostały w terminie 7 dni od otrzymania kserokopii tytułów wykonawczych z urzędu skarbowego tj. 28 sierpnia 2015 r., w związku z czym informacja o wniesieniu zarzutów po terminie jest błędna.

27 listopada 2015 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo "A" S.A. Centrum Obsługi Finansowej z 9 listopada 2015 r., w którym poinformowano, iż "A" S.A. nie posiada uprawnień do umarzania lub rozkładania na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych bowiem uprawnienia takie posiada wyłącznie Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przekazał wniesione 4 września 2015 r. zarzuty na postępowanie egzekucyjne do Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Departament Budżetu i Finansów.

4 stycznia 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło zawiadomienie z 23 grudnia 2015 r., którym Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przekazała "A" S.A., zgodnie z właściwością, wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z..

22 marca 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wpłynęło pismo "A" S.A. Centrum Obsługi Finansowej z 17 marca 2016 r., w którym wskazano, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji posiada kompetencje do umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości w płatności tych opłat w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. W złożonym wniosku zobowiązany zwrócił się w sprawie będącej poza kompetencjami Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W związku z tym wniosek nie został przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji rozpatrzony.

Uznając, że zobowiązany złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne z uchybieniem terminu organ egzekucyjny pismo strony z 4 września 2015 roku potraktował jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niedopuszczalność egzekucji i postanowieniem z 31 stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 2 lutego 2015 r. Nr [...].

Postanowieniem z [..]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpoznaniu zażalenia J. F. na powyższe postanowienie, uchylił je w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że to strona a nie organ decyduje jaki środek ochrony prawnej w postępowaniu egzekucyjnym chce złożyć. Strona konsekwentnie twierdzi, że 4 września 2015 roku złożyła zarzuty oraz, że czynności tej dokonała w terminie.

Realizując wytyczne organu nadzoru oraz wnioski dowodowe zgłoszone w zażaleniu przez zobowiązanego organ egzekucyjny podjął próbę przesłuchania skarżącego w celu uzyskania jego wyjaśnień w sprawie oraz przesłuchał listonosza doręczającego przesyłkę z zawiadomieniem o czynności egzekucyjnej i tytułem wykonawczym. Zeznania doręczyciela potwierdziły prawidłowość tego doręczenia.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 2 lutego 2015 r. z powodu uchybienia przez zobowiązanego terminowi do ich wniesienia.

J. F. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zarzucił przewlekłość postępowania, rażące naruszenie praw strony do udziału w postępowaniu przez niepowiadomienie o czynnościach w postaci przesłuchania listonosza na okoliczność prawidłowości doręczenia zawiadomień w toku czynności egzekucyjnych, nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) – dalej "u.p.e.a.", z uwagi na wystawienie tytułu przez nieuprawniony podmiot, brak w uzasadnieniu odniesienia się do zarzutów stawianych przedmiotowej egzekucji, a także do postępowań jakie miały miejsce w związku z zapytaniami do "A". Dodatkowo zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 27 § 1 pkt 9 i 33 § 1 u.p.e.a. i podkreślił, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów powoduje, że organ egzekucyjny nie ma prawnej możliwości dokonywania jakiejkolwiek merytorycznej oceny zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że bezzasadne jest twierdzenie zobowiązanego, iż termin do zgłoszenia zarzutów nie zaczął swojego biegu z uwagi na nieprawidłowe doręczenie korespondencji zawierającej informację o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało uznane za doręczone zobowiązanemu, zgodnie z art. 44 k.p.a. - 19 maja 2015 r., czyli z upływem 14 dni od daty pierwszego awizowania zawierającej je przesyłki. Zdaniem organu odwoławczego bezspornym zatem jest, iż składając pismo stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 4 września 2015 r., zobowiązany uchybił 7 - dniowemu ustawowemu terminowi do ich złożenia, przy czym nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie tego terminu.

Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii przewlekłości postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że co do zasady argumentacja w tym zakresie wykracza poza zakres przedmiotowy rozpatrywanej sprawy, niemniej jednak wskazał, że w toku prowadzonego postępowania konieczne było dokonanie czynności wyjaśniających mających na celu zebranie materiału dowodowego umożliwiającego wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia, m.in. wymiana niezbędnej korespondencji pomiędzy organem egzekucyjnym, wierzycielem i Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, wyjaśnienie charakteru prawnego wystąpienia zobowiązanego w piśmie z 4 września 2015 r., przesłuchanie świadka i strony na okoliczność nieprawidłowości w awizacji listu adresowanego do zobowiązanego.

Z kolei ustosunkowując się do wskazanych w zażaleniu okoliczności rażącego naruszenia praw strony do udziału w postępowaniu przez brak zawiadomienia o czynnościach w postaci przesłuchania listonosza, organ odwoławczy wyjaśnił, iż zarówno strona, jak i listonosz zostali wezwani do stawiennictwa na 19 grudnia 2017 r. J. F., pomimo wezwania na 19 grudnia 2017 r., a następnie na 5 marca 2018 r., nie stawił się na przesłuchanie w Urzędzie Skarbowym w Z.. Doręczyciel został przesłuchany 13 grudnia 2017 roku. Organ odwoławczy przyznał, że faktycznie strona nie została bezpośrednio poinformowana o planowanym przesłuchaniu listonosza jednak pismem z 9 maja 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. ponownie wezwał listonosza P. S. celem stawienia się na przesłuchanie z udziałem strony. Tym razem strona została o terminie przesłuchania świadka powiadomiona i jej pełnomocnik wziął w nim udział, dlatego uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Przesłuchania świadka z 13 grudnia 2017 r. i z 29 maja 2018 r., już w obecności pełnomocnika zobowiązanego, nie wykazało żadnych nieprawidłowości podczas doręczenia przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego. Tym samym należy stwierdzić, iż sporną przesyłkę doręczono 19 maja 2015 r., więc termin do złożenia zarzutów upłynął 26 maja 2015 r.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. J. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie. W stanowiącym uzupełnienie skargi piśmie z 29 października 2018 roku skarżący podniósł zarzuty: przewlekłości postępowania; rażącego naruszenia praw strony do udziału w postępowaniu; nierozpoznania istoty sprawy; naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. z uwagi na wystawienie tytułu przez nieuprawniony podmiot, tj. spółkę prawa handlowego "A" S.A., brak w uzasadnieniu odniesienia się do zarzutów stawianych przedmiotowej egzekucji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i dlatego podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem sporu jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niedochowaniem przez skarżącego ustawowego terminu do ich wniesienia. Skarżący twierdzi, że o czynności organu egzekucyjnego został powiadomiony 28 sierpnia 2015 r. Zarzuty zgłoszone zostały w terminie 7 dni od otrzymania z urzędu skarbowego kserokopii tytułu wykonawczego z 2 lutego 215 r. Nr [...], obejmującego należności z tytułu opłat abonamentu rtv za okres od stycznia 2010 r. do września 2014 r. Organy natomiast wskazują, że organ egzekucyjny 29 kwietnia 2015 r. wystawił zawiadomienie Nr [...] skierowane do Urzędu Skarbowego w Z., dokonując zajęcia prawa majątkowego skarżącego stanowiącego wierzytelność z tytułu rozliczenia podatku dochodowego za 2014 r. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 2 lutego 2015 r. Nr [...] zostało uznane za doręczone 19 maja 2015 r. Zatem zarzuty z 4 wrzenia 2015 roku zostały złożone z uchybieniem ustawowego terminu, a w związku z tym nie mogły być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia. W tym sporze rację przyznać należy organom.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który w postępowaniu egzekucyjnym może zostać zgłoszony w ściśle określonym czasie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uchybienia temu terminowi, zarzuty jako spóźnione nie podlegają rozpatrzeniu. Pogląd ten nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz Wydanie VIII, teza 4 do art. 33 program Lex, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2296/14, z 2 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3259/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Termin ten uznać należy za termin procesowy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a., strona może złożyć prośbę o przywrócenie terminu. W rozstrzyganej sprawie skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Z powyższego wynika więc, że po upływie 7-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bowiem bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej.

W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie prawidłowo organy przyjęły, że tytuł wykonawczy doręczony został skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a w dniu 19 maja 2015 roku. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012r., poz. 1529 ze zm.) przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pism przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

Doręczenie we wskazanym wyżej trybie stwarza domniemanie, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie do tego doręczenia do rąk adresata nie doszło. Przepis art. 44 k.p.a. jest regulacją wyjątkową i powinien być wykładany i stosowany ściśle (por. wyroki NSA z dnia: 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 855/14 i 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1827/13, w Szczecinie z 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 486/13, w Warszawie z 14 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1198/13 i z 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1177/12, w Gliwicach z 25 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 444/12, wszystkie dostępne w CBOSA).

Dla skutecznego doręczenia pisma w trybie art.44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3057/15, publ. Lex nr 2339981). Jak winka z akt sprawy pierwsze awizo przesyłki zawierającej zawiadomienie o zajęciu zwrotu podatku PIT-37 wraz z tytułem wykonawczym zostało pozostawione w skrzynce pocztowej skarżącego w dniu 5 maja 2015 r., powtórne awizo tej przesyłki miało miejsce 13 maja 2015 r. Zatem prawidłowo przesyłka ta została uznana za doręczoną w dniu 19 maja 2015 roku.

Skarżący kwestionując w toku postępowania oraz w piśmie z 29 października 2018 roku stanowiącym uzupełnienie skargi prawidłowość powyższego doręczenia nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. W aktach sprawy brak reklamacji dotyczącej doręczenia spornej przysyłki, zaś obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że jej reklamacja okazała się nieskuteczna. Realizując obowiązek wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. organy wzywały skarżącego oraz doręczyciela spornej przesyłki w celu złożenia wyjaśnień oraz zeznań w sprawie. Strona w toku postępowania nie stawiała się na wezwanie organów. Natomiast doręczający przesyłkę listonosz został dwukrotnie przesłuchany, przy czym drugie przesychanie zostało przeprowadzone w związku z uchybieniem procesowym organu I instancji, który nie zawiadomił skarżącego o miejscu i terminie przesłuchania świadka. Żadne z tych przesłuchań nie ujawniło jakichkolwiek nieprawidłowości w kwestionowanym doręczeniu. W drugim przesłuchaniu doręczyciela brał udział pełnomocnik skarżącego. Art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy podkreślić, że skarżący twierdząc o faktach, powinien w toku postępowania administracyjnego przedstawić dowody lub wskazać źródła dowodowe umożliwiające ich weryfikację, formułując precyzyjne wnioski dowodowe. Samo twierdzenie o nieprawidłowym doręczeniu tytułu wykonawczego, nie może wpłynąć na odmienną ocenę faktów mających umocowanie w dokumentach i zeznaniach świadka. Ustalenia faktyczne nie mogą opierać się na hipotezach i domniemaniach, a skarżący podnosząc twierdzenia pozostające w opozycji do ustaleń organu, powinien je na etapie postępowania administracyjnego wykazać, czego nie uczynił. Prawidłowym więc pozostaje ustalenie organów, że przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego została skarżącemu doręczona na adres jego zamieszkania 19 maja 2015 roku. Skoro tak to 20 maja 2015 roku rozpoczął bieg 7 dniowy termin na zgłoszenie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, który upłynął 26 maja 2015 roku. W tych okolicznościach zasadnie organy przyjęły, że złożone przez skarżącego w dniu 4 września 2015 roku zarzuty zostały złożone z uchybieniem terminu do ich wniesienia.

Wobec powyższego kolejną kwestią wymagającą oceny jest prawidłowość rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, który w oparciu o art. 61a §1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych z uchybieniem terminu. Przepisy u.p.e.a. nie regulują wprost sytuacji, gdy zarzuty zgłoszone zostaną przez zobowiązanego po upływie ustawowego terminu. W art. 34 § 4 u.p.e.a. jest jedynie mowa, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Zastosowany przez organ egzekucyjny art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite co do określenia w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie. We wszystkich orzeczeniach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej (wyrok WSA w Krakowie z 3 sierpnia 2012 r., I SA/Kr 849/12 oraz powołane tam poglądy B. Adamiak i J. Borkowskiego, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2008, s. 335 i nast). W razie uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów niektóre sądy uznają, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (wyrok WSA w Białymstoku z 15 stycznia 2009 r., I SA/Bk 361/08) bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyrok WSA w Poznaniu z 9 lipca 2008 r., I SA/Po 443/08), bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (wyrok NSA z 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99; wyrok NSA z 8 lutego 1994 r. SA/Wr 1463/93), albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok NSA z 1 października 1999 r., I SA/Lu 722/98; wyroki WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 19/08, 9 lipca 2015 r. III SA/Łd 556/15). Sądy administracyjne akceptowały również rozstrzygnięcie przyjęte przez organy w sprawie niniejszej czyli odmowę wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny pierwszej instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (wyroki WSA w Gdańsku z 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13, WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 843/14, WSA w Białymstoku z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 354/17). Do tego ostatniego poglądu przychylił się także Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 11 stycznia 2017 roku w sprawie II FSK 3770/14 wskazał, że niewątpliwie uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania. W takiej sytuacji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwa będzie podstawa z art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn. W ten sposób rozstrzygnięcie organu najpełniej wyraża konsekwencje w postaci bezskuteczności dokonanej przez stronę czynności procesowej. Stanowisko to podziela także sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą w pełni akceptując rozstrzygnięcie podjęte przez organy.

Końcowo odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w stanowiącym rozwinięcie skargi piśmie z 29 października 2018 roku podkreślić należy, że wniesienie zarzutów po terminie jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tego stanu organ nie ma możliwości ich merytorycznego rozpoznania. Ustalenie, że zarzuty zostały złożone po terminie do dokonania tej czynności nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z analizy obowiązującej normy prawnej – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Gdy organ stwierdzi, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania i ma obowiązek odmówić ich oceny. Powyższe czyni niezasadnymi podnoszone w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do sądu administracyjnego zarzuty dotyczące braku merytorycznego ustosunkowania się przez organ egzekucyjny oraz organ nadzoru do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a tym samym nierozpoznania istoty sprawy.

Końcowo wskazać należy, że bezprzedmiotowy w niniejszej sprawie jest zarzut skargi wskazujący na przewlekłość postępowania administracyjnego. Zarzut taki nie wpływa bowiem na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Ponadto ocena zarzutu tego rodzaju mogłaby zostać dokonana jedynie w odrębnym postępowaniu w przedmiocie skargi na przewlekłość.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niepoinformowanie jej o przesłuchaniu świadka, należy wskazać że uchybienie to, jak zostało wskazane powyżej, zostało naprawione w toku postępowania. Organ egzekucyjny zawiadomił stronę o przesłuchaniu doręczyciela i następnie ponownie przesłuchał go z udziałem pełnomocnika strony, któremu umożliwiono zadawanie świadkowi pytań. Wobec powyższego podnoszone przez skarżącego uchybienie organu I instancji pozostaje bez wpływu na wynika sprawy. Dla porządku wskazać jeszcze należy, że organy kilkukrotnie podjęły próbę przeprowadzenia drugiego wnioskowanego przez skarżącego wniosku dowodowego czyli przesłuchania strony, jednak skarżący uchylał się od stawienia się w organie celem złożenia wyjaśnień mimo, że sam o możliwość taką wnosił.

Reasumując stwierdzić należy, że organy trafnie przyjęły, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów i z tego powodu odmówiły wszczęcia postępowania w ich przedmiocie, zaś postępowanie przed organami obu instancji nie naruszało unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 10, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

EC