Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 12/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust. 3 pkt 3, art. 15 ust. 1 pkt 3 i ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 16 poz 89
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 7 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

J.B. (zw. dalej Skarżący, Strona) złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej Dyrektor IS) z dnia [...] października 2010 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnik US) z dnia [...] października 2009 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia B.R. i J.B. podatku od spadków i darowizn w wysokości 23.946 zł od darowizny środków pieniężnych w kwocie 130.800 zł.

Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. B.R., za pośrednictwem pełnomocnika B.W., poinformowała Naczelnika US, że zakup mieszkania w 1999 r., jak i zakup samochodu marki [...] został sfinansowany środkami otrzymanymi od J.B. tytułem darowizny.

W związku z powyższym Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] września 2003r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec J.B., jak i B.R. w sprawie ustalenia wysokości podatku od darowizny przekazanej przez Skarżącego na rzecz B.R..

W odpowiedzi na wezwanie do osobistego stawienia się B.R. w celu złożenia wyjaśnień na okoliczność otrzymanej darowizny, w dniu [...] października 2003r., B.W. oświadczył, że wezwana od miesiąca stycznia 2003 r. przebywa za granicą, a termin jej powrotu jest mu nieznany, zaś ona sama kontaktuje się z nim co jakiś czas. Ponadto pełnomocnik zobowiązał się przekazać obdarowanej druk zeznania podatkowego, a wypełniony złożyć w urzędzie, z tym że nie potrafił określić terminu w jakim ta sprawa zostanie załatwiona.

Pismami z dnia [...] września 2003 r. nr [...] i z dnia [...] października 2003 r. nr [...] oraz z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Naczelnik US wzywał Skarżącego do osobistego stawienia się w celu złożenia wyjaśnień dotyczących przekazanej B.R. darowizny.

W dniu 29 października 2003 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia [...] października 2003 r. o wszczęcie z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego B.R. z tytułu uzyskania w dniu [...] marca 1999 roku od J.B. darowizny środków pieniężnych w kwocie 85.000 CHF (franków szwajcarskich) wraz z załącznikami: zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] lutego 2003r., protokołem przesłuchania świadka J.B. z dnia [...] lutego 2003r., protokołem przesłuchania podejrzanej B.R. z dnia [...] marca 2003 r., pismem Prokuratora Rejonowego z dnia [...] lipca 2003 r., pismem Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003 r. oraz protokołem przesłuchania podejrzanej B.R. z dnia [...] września 2003 r., które z kolei, po uzyskaniu zgody prokuratora, zostały włączone w poczet materiału dowodowego prowadzonego już przez Naczelnika US postępowania podatkowego. Ponadto, prokurator złożył wniosek o potraktowanie pisma z dnia [...] października 2003r., jako zgłoszenie udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym w trybie art. 183 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przesłuchiwany w dniu [...] października 2003 r. J.B. oświadczył, że nigdy nie przekazywał B.R. żadnych darowizn. Przesłał jedynie pieniądze na konto w wysokości 85.000 franków szwajcarskich, z tym że były one na zakup wspólnego dla nich mieszkania oraz przekazał "około 35.000 marek niemieckich na zakup 1 samochodu marki [...] dla nas.(...)". Zeznał ponadto, że około 5 lat temu przekazał kwotę ok. 15 tys. marek niemieckich na zakup poprzedniego samochodu, jak również pieniądze w wysokości około 200.000 zł na wyposażenie mieszkania - meble, sprzęt gospodarstwa domowego, RTV. Wyjaśnił przy tym, że w okresie 5 lat - w czasie trwania konkubinatu - utrzymywał zarówno B.R., jak i jej dziecko, zeznał, że w tym okresie "żyliśmy jak rodzina, mieliśmy zamiar zalegalizować związek, czekałem tylko na rozwód", dlatego też "przekazałem pieniądze na zakup wspólnego dla nas mieszkania, ponieważ planowaliśmy wspólną przyszłość - małżeństwo. Dotyczy to całości kwot przekazywanych P.R. (...)".

Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. pełnomocnik J.B. - adwokat W.S. wniósł o zawieszenie prowadzonego postępowania podatkowego, argumentując, że "przed Sądem Okręgowym toczy się postępowanie cywilne o zwrot nakładów poczynionych przez w/w na rzecz związku z B.R., będących również przedmiotem postępowania skarbowego (sygn.akt: I C 111/03). W postępowaniu sądowym określony będzie charakter przysporzeń dokonanych na rzecz B.R. (nakłady na wspólny związek, czy też darowizna na jej rzecz)". W uzupełnieniu powyższego wniosku pełnomocnik pismem z dnia [...] listopada 2003 r. przesłał odpis pozwu w sprawie I C 111/03.

W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] zawiesił postępowanie podatkowe wszczęte postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2003 r. wobec J.B. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd charakteru przysporzeń dokonanych na rzecz B.R..

Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. pełnomocnik J.B. poinformował, że "wyrokiem z dnia [...] lutego 2004 roku Sąd Okręgowy Wydział Cywilny (sygn. akt: I C 111/03) oddalił roszczenie J.B., w uzasadnieniu przyznając, że B.R. faktycznie uzyskała od J.B. znaczne korzyści majątkowe. Sąd odrzucił przy tym zarzut B.R. polegający na twierdzeniu, że przysporzenia te miały charakter darowizny, uznając, że wynikały one z umowy nienazwanej (zdaniem Sądu w przedmiotowym przypadku możliwa i właściwa jest analogia do umowy nienazwanej, łączącej w sobie elementy kilku klasycznych relacji prawnych). W sensie podatkowym Sąd przyznał zatem, że przysporzenia te miały charakter przychodu nieujawnionego przez B.R.. W dniu 22 kwietnia 2004 r. w imieniu J.B., wywiodłem apelację do Sądu Apelacyjnego. Apelacja została przyjęta i opłacona. Nie ma jeszcze wyznaczonego terminu rozprawy".

W dniu 12 czerwca 2007 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła kserokopia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn.akt I A Ca 131/06 z powództwa J.B. przeciw B.R. o zapłatę, którym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2004 r. sygn.akt: IC 111/03 i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 280.000 zł, w pozostałej części apelację oddalił.

W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, pismem z dnia [...] lipca 2007 r. pełnomocnik Skarżącego przesłał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego Wydział Cywilny z dnia [...] lutego 2004 r. (sygn.akt. I C 111/3) oraz odpis wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] czerwca 2006r. (sygn.akt 1 A Ca 131 /06). W w/w piśmie pełnomocnik J.B. wskazał, że: "załączonym wyrokiem Sąd Okręgowy oddalił pozew ustalając i podnosząc, że J.B. i B.R. łączył układ partnerski analogiczny do umowy nienazwanej i świadczenia każdej ze stron stanowiły wypełnienie zobowiązań przyjętych w ramach tejże umowy - ze strony powódki świadczenie usług natury towarzyskiej i seksualnej, natomiast ze strony J.B. natury finansowej. Tak więc żadnej darowizny nie było (karta 6 i 7 uzasadnienia)". Jednocześnie w w/w piśmie wskazał, iż "w wyniku apelacji i kasacji do Sądu Najwyższego ostatecznym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 Sąd Apelacyjny ostatecznie zasądził od B.R. na rzecz J.B. kwotę 280 tys. zł jako równowartość nienależnie uzyskanego mieszkania wraz z wyposażeniem (tak więc nie można mówić tutaj o darowiźnie). Wyżej wymienionym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił roszczenie o zwrot 100.000 zł jako równowartość zakupu 2 samochodów, podtrzymując w tym zakresie orzeczenie Sądu Okręgowego (świadczenie za seks). Reasumując, należy stwierdzić, że o dokonaniu jakiejkolwiek darowizny przez J.B. na rzecz B.R. nie może być mowy".

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], podjął z urzędu postępowanie prowadzone wobec B.R. i J.B. zawieszone postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r., z powodu ustania przyczyn zawieszających (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] czerwca 2006 r.).

Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych dotyczących B.R. w zakresie informacji o pojazdach posiadanych przez w/w osobę w latach 2001-2003 wraz z umowami ich nabycia. W odpowiedzi na powyższe, Urząd Miasta pismem z dnia [...] listopada 2007 r. poinformował, iż w latach 2001-2003 B.R. posiadała zarejestrowane pojazdy marki: [...] - 2001 r. o nr rej. [...] i [...] -1999 r., o nr rej. [...] ( w załączeniu przesłał faktury VAT i umowę kupna sprzedaży).

Z uwagi na fakt, iż z dokumentów posiadanych przez tut. organ podatkowy wynika, że B.R. na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. kupiła od PHU "M" s.c. samochód marki [...] i przekazała do sprzedaży komisowej posiadany samochód [...] nr nadw. [...], pismem z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] Naczelnik US zwrócił się do w/w sprzedawcy o udzielenie informacji "czy wartość samochodu [...] była wartością uwzględniającą rozliczenie zdanego w komis samochodu [...], czy wartością pełną bez pomniejszeń, czy kwotę ze sprzedaży komisowej przekazano (wypłacono) B.R. i w jakie formie (gotówkowej czy bezgotówkowej) oraz przesłanie uwierzytelnionej kopii przelewu z dnia [...] grudnia 2001 r. dot. w/w faktury zakupu oraz dokumentu wypłaty dotyczącej sprzedaży komisowej samochodu [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2007r. PHU "M" s.c. przesłała wymagane wezwaniem dokumenty i informacje.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r., pełnomocnik Skarżącego zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania B.R. na okoliczność faktycznego charakteru przysporzeń majątkowych dokonanych przez J.B. na jej rzecz. Pomimo wezwania z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] do osobistego stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień, B.R. nie stawiła się.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił B.R. i J.B. podatek od spadków i darowizn w wysokości 23.946,00 zł od darowizny środków pieniężnych w kwocie 130.800,00 zł. W uzasadnieniu wskazał, że mając na uwadze rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego, który nakazał pozwanej zwrócić równowartość środków pieniężnych wydanych na zakup mieszkania i jego wyposażenia w kwocie 280.000,00zł, a nie znalazł związku pomiędzy porozumieniem łączącym Strony i przekazaniem przez J.B. pieniędzy na zakup samochodów, organ pierwszej instancji uznał, że czynność ta nosi znamiona darowizny. Zgodnie z art. 888 ustawy Kodeks cywilny, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Ze zgromadzonego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego wynika, że B.R. uzyskała z majątku J.B. przysporzenie pod tytułem darmym - cechy charakterystyczne dla umowy darowizny i za te pieniądze w dniu [...] lipca 1999 r. na podstawie rachunku uproszczonego [...] zakupiła od "M" S.C. samochód [...] rok prod. 1999 za kwotę 45.900,00 zł oraz w dniu [...] grudnia 2001 r. na podstawie faktury VAT [...] zakupiła również u tego samego sprzedawcy samochód [...] rok prod. 2001 za kwotę 84.900,00 zł.

W ocenie organu, B.R. nie dysponowała własnymi środkami finansowymi, w konsekwencji czego podstawę naliczenia podatku od darowizny stanowiła równowartość zakupu obu samochodów, tj. kwota 130.800,00 zł.

Od powyższej decyzji Strona, za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła odwołanie, w wyniku którego w/w decyzja wymiarowa została uchylona w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor IS wskazał, że warunkiem rozpoznania przedmiotowej sprawy jest ocena stosunków łączących B.R. z J.B.. W jego ocenie, organ pierwszej instancji nie wykazał, na podstawie jakich dowodów jednoznacznie przyjął, że przekazanie przez Skarżącego B.R. kwoty 138.000,00 zł miało znamiona darowizny, a przede wszystkim nie ustalił czy przekazanie przez Skarżącego pieniędzy B.R. z przeznaczeniem na zakup samochodów było dokonane nieodpłatnie, tj. czy druga strona nie zobowiązała się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian, a także czy J.B. nie uzyskał jakiegokolwiek ekwiwalentu w zamian za przekazane kwoty. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszoinstancyjny winien podjąć ponownie próbę przesłuchania B.R. na okoliczność faktycznego charakteru przysporzeń majątkowych dokonanych przez J.B. na jej rzecz w zakresie pieniędzy na zakup w/w samochodów, jak również wskazał dowody, o które powinien być uzupełniony zgromadzony dotychczas materiał dowodowy.

Wypełniając dyspozycję organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] wezwał pełnomocnika Skarżącego do przesłania wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn.akt IICK 342/05 oraz orzeczenia oddalającego kasację B.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn.akt I A Ca 131/06.

Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] zwrócił się do Urzędu Miasta o podanie informacji w zakresie adresu stałego zameldowania i czasowego miejsca pobytu B.R., ostatnio zam. w [...]. W odpowiedzi Urząd Miasta pismem z dnia [...] marca 2009 r. [...] wskazał w/w adresem jako miejsce stałego zameldowania w/w.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] organ pierwszej instancji wezwał B.R. do osobistego zgłoszenia się w celu przesłuchania na okoliczność faktycznego charakteru przysporzeń majątkowych dokonanych na jej rzecz przez J.B.. Wezwana nie stawiła się.

W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika US, Sąd Okręgowy w dniu [...] maja 2009 r. przesłał wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] stycznia 2006 r. sygn.akt IICK 342/05 wydany w wyniku kasacji J.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] grudnia 2004 r. oddalającego apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2004 r. sygn.akt IC 111/03 oraz orzeczenie oddalające kasację B.R. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] czerwca 2006r. sygn.akt I A Ca 131/06.

Ponadto, w dniu [...] lipca 2009 r. Naczelnik US zwrócił się do Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA "wniosek o udostępnienie danych z ewidencji ludności, zbioru PESEL, ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych" o podanie informacji w zakresie adresu B.R..

W dniu [...] września 2009 r. wpłynął fax z Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA Wydział Ochrony Informacji Niejawnych informujący, iż B.R. zameldowana była na pobyt stały od 1999-03-[...] pod adresem [...], wymeldowana od dnia 2009-05-[...], oraz że "w stanach cywilnych brak danych, obywatelstwo - brak danych" (oryginał w/w pisma wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] września 2009 r.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik US wydał decyzję z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, w której ustalił B.R. i J.B. podatek w wysokości 23.946,00 zł od darowizny środków pieniężnych w kwocie 130.800,00 zł.

W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że z całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że B.R. ze Skarżącym łączył związek o charakterze uczuciowym, o czym świadczą chociażby plany na wspólną przyszłość. Trudno zatem uznać, że B.R. zobowiązywała się do jakichkolwiek świadczeń w zamian za uczynione darowizny. W związku z powyższym, w ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, przekazanie środków pieniężnych przez J.B. na rzecz B.R. w łącznej kwocie 130,800 zł na zakup samochodów nosi znamiona darowizny, o której mowa w art. 888 kodeksu cywilnego.

Nie godząc się z w/w rozstrzygnięciem, Skarżący za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł w ustawowym terminie odwołanie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił decyzji naruszenie:

-przepisu art. 233 § 2 zd. 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zbadania okoliczności faktycznych wskazanych w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2009 r.,

-przepisów art. 122, 180, 181, 187, 188 poprzez bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania B.R. i w konsekwencji uznanie w tym stanie rzeczy, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy darowizny chociaż przeczą temu ustalenia, powoływane przez organ I instancji, poczynione przez sądy powszechne,

-art. 191 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego bez uwzględnienia materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Jednocześnie Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji w całości.

Dyrektor Izby Skarbowej, po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] października 2010r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie podkreślając, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i uznał, że przekazanie przez J.B. B.R. środków finansowych w wysokości 130.800 zł na zakup samochodów marki [...] miało charakter darowizny.

W skardze z dnia [...] grudnia 2010 r. wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Podniosła, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor IS w sposób wadliwy ustalił prawnopodatkowy stan faktyczny, tj. przyjął, że J.B. i B.R. wiązała umowa darowizny, przy czym zignorował treść art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej nakazujący organowi wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Spór w niniejszej sprawie, w głównej mierze, dotyczy kwestii oceny stosunku łączącego J.B. i B.R., jak również konsekwencji prawnopodatkowych wynikających z tych relacji, w szczególności w zakresie przysporzeń dokonanych przez Skarżącego na rzecz B.R., przy czym bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje to, że taka pomoc finansowa miała miejsce.

Mając zatem powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy podatkowe w sposób wyczerpujący i kompleksowy zebrały w sprawie materiał dowodowy, zaś jego oceny dokonały we wzajemnym powiązaniu poszczególnych dowodów, co zostało w sposób spójny i przekonujący wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś wypływająca z tej oceny konkluzja ma walor logiczności, a także znajduje oparcie w zasadach doświadczenia życiowego. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w żadnym razie nie była oceną dowolną, lecz oparto ją na całokształcie zgromadzonego i udowodnionego w stosunku do strony materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie postępowanie dowodowego zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności organy zgromadziły orzeczenia sądów powszechnych, które miały wpływ na wyjaśnienie spornych kwestii. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż na każdym etapie prowadzonego postępowania podatkowego, zapewniono stronie możliwość składania wniosków dowodowych, a także wypowiedzenia się co do dowodów już przeprowadzonych.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy podatkowe trafnie uznały, że przekazanie przez Skarżącego B.R. środków finansowych w łącznej wysokości 130.800 zł z przeznaczeniem na zakup dwóch samochodów marki [...] miało charakter darowizny, określonej art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Stosownie do cyt. wyżej regulacji, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Umowa darowizny ma więc przyczynę w zamiarze darczyńcy, aby kosztem własnego majątku nieodpłatnie wzbogacić inną osobę, nie oczekując jednak świadczenia wzajemnego czyli takiego, które stanowi równoważnik świadczenia tegoż darczyńcy, bo wówczas stać by się mogło oczekiwaną odpłatą za otrzymane przysporzenie, co z kolei zniweczyłoby jego nieodpłatny charakter. Co przy tym istotne, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż jedynie pełna odpłatność tj. ekwiwalentne (równe) świadczenie drugiej strony, wyłącza darowiznę (Komentarz do kodeksu cywilnego, pod red. G.Bieńka, wyd LexisNexis 2004, zobowiązania tom 2 s. 673, wyrok SN z 21 marca 1973 r., III CRN 40/73, OSNCP 1974, z. 2, poz. 26, wyrok NSA z 24 maja 2001 r. I SA/Gd 2821/98 lex 183246). Powyższe wynika z faktu, iż w praktyce sporządzane są umowy o charakterze mieszanym, częściowo odpłatnym, jak i z faktu, iż możliwe jest np. obciążenie darowizny poleceniem, którego adresatem jest darczyńca. Sam fakt, iż z wykonania polecenia ma wynikać dla darczyńcy korzyść majątkowa, nie stanowi jeszcze podstawy twierdzenia, że oceniana czynność nie była darowizną.

W nawiązaniu do powyższego Sąd wskazuje, że zarówno zeznania samego Skarżącego, jak i obdarowanej, złożone w toku prowadzonego postępowania cywilnego dowodzą temu, że środki finansowe na zakup dwóch samochodów darczyńca traktował jak prezenty, i pojazdy te były przeznaczone na użytek obdarowanej. B.R. zeznała: "Środki na zakup auta pochodziły od pana B. i to również był prezent, to było wyłącznie moje auto". Również Skarżący zeznał, że z nich nie korzystał ("Samochody zarejestrowane były w Polsce na pozwaną. (...) Samochody dla mnie nie są problemem. Mam ich wiele, to były dla niej auta. (...) Ja w firmie mam osobiście 3 samochody do dyspozycji. Jest [...] - samochód tylko dla mnie, [...]. Ja jeżdżę rzadko samochodem, ja mam kierowcę"). Nadto pełnomocnik B.R. wyjaśniał: "Obydwa samochody zostały po dokonaniu zakupu za jego wiedzą zarejestrowane wyłącznie na pozwaną co również dobitnie wskazuje na fakt, iż przekazanie środków finansowych na ich zakup stanowiło celową darowiznę ze strony powoda (...)".

Potwierdzeniem tych ustaleń mogą być także wyjaśnienia złożone przez J.B. w Urzędzie Skarbowym w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Mimo, że początkowo zeznał, że nigdy nie przekazywał B.R. żadnych darowizn, w odpowiedzi na pytanie czy przekazywał pieniądze na zakup samochodów potwierdził, że około 2,5 roku temu przekazał około 35.000 DEM na zakup jednego samochodu marki [...] oraz około 5 lat temu - około 15.000 DEM.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, w żadnym razie wątpliwości nie budzi fakt przekazania przez J.B. B.R. środków pieniężnych na zakup dwóch samochodów marki [...] pod tytułem darmym, gdyż z zeznań stron nie wynika, aby intencją darczyńcy było uzyskanie jakiegokolwiek ekwiwalentu.

Ponadto Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn.akt I A C 131/06 w sposób jednoznaczny i wyraźny dokonał rozróżnienia przysporzeń finansowych dokonanych przez Skarżącego na rzecz B.R. w zależności od istnienia związku pomiędzy celem świadczenia a samym zakupem: środki finansowe przekazane na zakup mieszkania (i jego wyposażenie) oraz środki przeznaczone na zakup dwóch samochodów.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, w ślad za Sądem Apelacyjnym pragnie podkreślić, że o ile taki związek w przypadku zakupu mieszkania został przez J.B. wykazany (Skarżący przekazując pieniądze na zakup mieszkania miał na celu uzyskanie od B.R. ekwiwalentnego świadczenia, do którego nie była prawnie zobowiązana, a którym było pozostawanie w tym nieformalnym związku), to na istnienie związku pomiędzy takim celem a zakupem samochodów zgromadzony materiał dowodowy, a tym bardziej sam Skarżący, w żadnym razie nie wskazują; J.B. kupując na rzecz B.R. dwa samochody dobrowolnie i świadomie zrezygnował z ekwiwalentności świadczenia z jej strony, również i ona traktowała te świadczenia jako bezzwrotne prezenty. Trafnie zatem uznały organy podatkowe, że przedstawione okoliczności spełniają regulację określoną w art. 888 kodeksu cywilnego.

W nawiązaniu do powyższego, za chybiony Sąd uznał również zarzut Skarżącego naruszenia art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze. zm. - zw. dalej Ordynacja podatkowa) nakazujący organowi wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego poprzez jego niezastosowanie. Sąd podkreśla przy tym, że przepis ten odnosi się wyłącznie do kwestii ustaleń w zakresie prawa lub stosunku prawnego, poza zakresem normy z art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej pozostają zatem okoliczności faktyczne sprawy. Jak wskazano wyżej, przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego jest stwierdzenie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. Wątpliwości te powinny mieć charakter obiektywny. Podkreśla się przy tym, że nie można ich postrzegać przez pryzmat subiektywnego przekonania organu podatkowego, że tych wątpliwości nie ma, jak również subiektywnego przekonania strony postępowania, że te wątpliwości istnieją (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 marca 2008 r., I SA/Gd 1028/07, LEX nr 361897).

W ocenie Sądu, takich wątpliwości w momencie rozstrzygania niniejszej sprawy już nie było, gdyż zostały one w sposób jasny, wyraźny i nie budzący wątpliwości wyjaśnione przez sąd powszechny, w tym przypadku Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn.akt I A C 131/06, który został (wraz z innymi orzeczeniami mogącymi mieć wpływ na ocenę prawnopodatkowych skutków relacji J.B. i B.R., jak również protokołami zeznań zarówno darczyńcy i obdarowanego) włączony w poczet materiału dowodowego. Wyrok ten ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie było podstaw do występowania na drogę sądową w trybie art. 199a § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, skoro przed wydaniem decyzji doszło do rozpoznania sprawy przez sąd powszechny.

Dokonując zatem oceny przedstawionych przez Skarżącego zarzutów w świetle przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn, Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że Skarżący w żadnym razie nie dowiódł, że świadczenie pieniężne w łącznej wysokości 130.800 zł przekazane na rzecz B.R. z przeznaczeniem na zakup dwóch samochodów winno być przez organy podatkowe inaczej zakwalifikowane aniżeli umowa darowizny. W związku z tym prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5, art. 6 ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1 pkt 3, art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3, art. 15 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 cyt. wyżej ustawy.

Sąd nie stwierdził również by w toku postępowania organy naruszyły inne przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym, skargę należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).