Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2871/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Rada Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2011 nr 277 poz 1634
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant ref. staż. Anna Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi L. Z. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z [...] października 2015 r. Nr [...], działając na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2009 r., Nr 219, poz. 1708 ze zm.), oraz uchwały nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2008 r., Nr 136, poz. 857 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. Z. - utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady lekarskiej w Ł. z [...] czerwca 2015 r. Nr [...] odmawiająca przyznania lekarzowi L. Z. prawa wykonywania zawodu lekarza i wpisu na listę członków Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że lek. L. Z. w dniu 10 marca 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza i wpis na listę członków Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł. Z uwagi na braki formalne wniosku organ I instancji wezwał wnioskodawcę do uzupełnienie dokumentacji w przedmiocie przebiegu pracy zawodowej lekarza i przedłożenie zaświadczenia o postawie etycznej. W uzupełnieniu wniosku w toku ponownego postępowania lek. L. Z. złożył dokumenty i wnioski dowodowe.

W dniu 31 maja 2015 r. wpłynęła do organu korespondencja mailowa pełnomocnika strony, zawierająca: skan tłumaczenia pisma z 17 czerwca 2009 r., dotyczący przesłania przez Urząd Krajowy [...] do Departamentu Zdrowia [...] w S. informacji o pozbawieniu dr Z. prawa wykonywania zawodu na terenie A.; skan tłumaczenia pisma z działu prawnego do Departamentu Zdrowia [...] w S. o wszczęciu postępowania przeciwko ww. wymienionemu; skan tłumaczenia pisma kierowanego przez szwajcarskiego pełnomocnika strony do Departamentu Zdrowia [...] w sprawie prewencyjnego odebrania uprawnień (dokument jest niekompletny); dokument mailowy o zatrudnieniu lekarza od dnia 3 lipca 2015 r. w klinice, pochodzący z agencji pracy.

Organ I instancji stwierdził, że przepisem na podstawie którego wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa wykonywania zawodu jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W ocenie organu I instancji lek. L. Z. nie spełnia warunku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, tj. nie wykazuje nienagannej postawy etycznej. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy za wystarczające w celu spełnienia wymagania nienagannej postawy etycznej uważa się złożenie oświadczenia o następującej treści: "Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oświadczam, że nie byłem karany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz że nie toczy się przeciwko mnie postępowanie karne w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, oraz że nie zachodzą okoliczności, które zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej oraz innymi przepisami prawa, w rozumieniu wymogu określonego w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej".

W niniejszej sprawie lek. L. Z. złożył oświadczenie o takiej treści. Jednakże złożenie oświadczenia o powyższej treści ma charakter domniemania, które może zostać obalone przez podmiot, który wywodzi z niego skutki prawne. Organ I instancji powołał się na § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały Nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] września 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów, zgodnie z którym organ izby w przypadku, gdy uzyska wiarygodną informację dotyczącą postawy etycznej, w tym również informację dotyczącą zdarzeń, które wystąpiły poza terytorium RP mogących mieć wpływ, po sprawdzeniu prawdziwości tych informacji może podjąć uchwałę o odmowie przyznania prawa wykonywania zawodu.

Po analizie materiału dowodowego w niniejsze sprawie organ I instancji stanął na stanowisku, że sposób w jaki dr L. Z. prowadził praktykę zawodową w A. i S. ma wpływ na ocenę spełniania przesłanki nienagannej postawy etycznej. Organ wziął pod uwagę, że okoliczności braków higienicznych miały charakter stały, który występował w funkcji czasu. Tak utrzymujący się stan podważał zaufanie publiczne, jakim cieszy się zawód lekarza i naruszał godność nie tylko konkretnego lekarza jak również lekarzy jako grupy zawodowej. Takie działanie również narażało pacjenta na szkodę co zostało potwierdzone w sporządzonej w wyniku kontroli ekspertyzie z [...] marca 2007 r. Znamienne jest dla oceny postawy etycznej to, iż mimo wielu kontroli nie udało się doprowadzić wnioskującemu praktyki do stanu, w którym kontrolujący nie mieliby żadnych wątpliwości co do zmian. To pozwala zaś postawić tezę, iż również w chwili obecnej wnioskodawca nie byłby w stanie spełniać tych norm. Ponadto negatywnie na postawę etyczną lekarza rzutuje nieprzestrzeganie decyzji administracyjnych o zakazie wykonywania zawodu oraz dopuszczenie do iniekcji narkozy osoby bez stosownego wykształcenia. Rodzi to zarzut nieprzestrzegania porządku prawnego.

Ponadto w ocenie organu I instancji osoba, która nie ma nic do ukrycia, zgodnie z zasadą "czystych rąk" - a tym bardziej lekarz, co do którego poziom wymagań moralnych i etycznych jest podwyższony, powinna przedstawić wszelkie dokumenty, które nienaganną postawę etyczną mogą wykazać. Ten element zachowania się wnioskodawcy zaobserwowany w toku postępowania rzuca cień na wymóg spełniania przez niego nienagannej postawy etycznej. Jak wskazuje brzmienie ww. przepisu "nienaganność" oznacza brak możliwości postawienia zarzutu. W związku z faktem, że strona nie przedstawiła decyzji i nie dała pozwolenia na wgląd w akta w S. nie możliwe jest wykazanie przymiotu nienaganności wobec istnienia w obrocie szwajcarskiej decyzji o pozbawieniu prawa wykonywania zawodu. Sam sposób zachowania się lekarza należy ocenić negatywnie w kontekście spełnienia nienagannej postawy etycznej. Wnioskodawca nie dążył do rozwiania wszelkich wątpliwości, które dotyczą jego osoby i okoliczności, które tą godność naruszają. Ponadto organ I instancji odnosząc się do maila złożonego do akt sprawy, z którego wynika że lek. L. Z. ma podjąć dyżury w klinice w S. od dnia 3 lipca br. - stwierdził, że pismo to stanowi wiadomość mailowa pomiędzy zainteresowanym a agencją pracy, zaś z pisma nie wynika, czy będą to dyżury lekarskie, czy inne. Pismem tym nie wykazał, aby uzyskał prawo wykonywania zawodu. Nie załączył innych dokumentów urzędowych, z których wynikałoby uzyskanie prawa wykonywania zawodu.

Organ I instancji wskazał, że u podstaw rozstrzygnięcia legły dowody które organ ten uznał za wiarygodne: - pismo Towarzystwa Lekarskiego [...] z 11 lipca 2014 r., z treści którego wynika, że w ww. lekarz utracił na terytorium S. prawo wykonywania zawodu z uwagi na niedopełnienie obowiązków staranności w wykonywaniu zawodu i utratę przymiotu bycia godnym zaufania; - pismo [...] Izby Lekarskiej z 3 czerwca 2014 r., które wskazuje, że na terenie A. został usunięty z rejestru [...] Izby Lekarskiej, ponieważ nie był godny zaufania i nie może wykonywać zawodu lekarza na terenie A. Na potwierdzenie tych okoliczności [...] Izba Lekarska załączyła orzeczenie Trybunału [...] wydane 20 kwietnia 2010 r. w sprawie zażalenia na decyzję wydaną przez premiera rządu krajowego związkowego [...] z [...] stycznia 2010 r. o wygaśnięciu prawa wykonywania zawodu zgodnie z § 59 austriackiej ustawy o wykonywaniu zawodu lekarza oraz wyciąg z rejestru postępowań karnych lub dyscyplinarnych toczących się przeciwko lek. L. Z.

Ustalenia faktyczne dokonane w wyroku organ I instancji uznał za wiarygodne i spójne, bo korespondujące z wpisami widniejącymi w wyciągu z rejestru postępowań karnych i dyscyplinarnych załączonych przez [...] Izbę Lekarską. Organ podkreślił, że ustalenia te zostały uzyskane w toku prowadzonych postępowań administracyjnych i poddane były kontroli sądowo-administracyjnej przez lek. L. Z., w których był reprezentowany przez adwokata, co przemawia dodatkowo za ich wiarygodnością. W ocenie organu stronie nie udało się obalić w toku postępowania wiarygodności ustaleń faktycznych zawartych w wyroku.

Ponadto organ stwierdził w uzasadnieniu uchwały, iż dokonał wyczerpującej analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentów złożonych przez stronę w korelacji z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Przy czym przedmiotem analizy organu nie były prawne rozstrzygnięcia organów i sądów austriackich a była nią analiza okoliczności faktycznych potrzebnych dla oceny nienagannej postawy etycznej lekarza. Dlatego powoływany przez pełnomocnika wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2010 r. dotyczący naruszenia konstytucyjnego prawa do równości, znajdujący się w aktach sprawy nie okazał się istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem nie stanowi źródła faktów dotyczących postępowania i zachowania wnioskodawcy. Wyrokiem tym [...] Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w stosunku do osoby doktora L. Z. doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości z powodu przedwczesnego rozwiązania z nim umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych finansowanych z budżetu państwa z powodu czasowej utraty prawa wykonywania zawodu.

Organu I instancji nie dał natomiast wiary dowodom w postaci zeznań świadka p. Biskupa oraz opinie prywatnych dwóch lekarzy praktykujących w Polsce sporządzonych przez lek. K. D.-M. oraz lek. M. P., ponieważ strony te nie mogły znać szczegółowych wymogów higieniczno-sanitarnych obowiązujących w A. a ponadto ich ocena odnosiła się do własnych spostrzeżeń, które uzyskali podczas wizyt, które nie odbyły się bez zgody lek. L. Z. Trudno zestawić wartość tych opinii i uznać je za wiarygodne z ustalonym przez organy administracji publicznej w Austrii stanem gabinetu na przestrzeni lat 1998-2009. Podobnie organ potraktował oświadczenia lekarzy prof. J. D., docenta D. S., dr K. S., prof. R. P. jako subiektywną ocenę strony, która powstała wyłącznie na potrzeby niniejszej sprawy, sporządzona przez lekarzy praktykujących w Polsce, którzy nie mogą mieć wiedzy o szczegółach działalności zawodowej dr. L. Z., a większość wiedzy czerpali z jego relacji.

Ponadto lek. L. Z. załączył 17 lutego 2015 r. do akt sprawy szereg dokumentów i zaświadczeń z których wynikało, że : istniała możliwość posłużenia się przez lek. L. Z. personelem pomocniczym w zakresie świadczeń zdrowotnych która miała charakter incydentalny pod ścisłym nadzorem lekarza i dotyczyła prostych zabiegów przy pacjentach. Z wyroku Trybunału Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r. wynika, iż pomoc zatrudniona przez lek. L. Z. pracowała samodzielnie i bez właściwej kontroli i dokonywała iniekcji narkozy; -zaświadczenie w jęz. niemieckim z 18 grudnia 2014 r. wystawione przez firmę utylizacyjną [...] dotyczące wywozu nieczystości i odpadów w okresie 01-01-1988 do 18-12-2014 z tłumaczeniem, Z którego wynika, że odpady zostały odebrane tylko dwa razy w 1999 r. Organ ustalił również treść prawomocnego skazania za wykroczenie w sprawie karnej z 16 marca 2007 r. wydane przez starostę, dotyczące wyrzucenia odpadów medycznych do pojemników na odpady komunalne, co wynika z treści orzeczenia Trybunału Administracyjnego; - zaświadczenie w języku niemieckim z 19 grudnia 2014 r. wystawione przez Centrum Patologii, potwierdzające otrzymanie od dr Z. próbek do badań histopatologicznych w okresie od czerwca 1997 r. do lutego 1998 r. z tłumaczeniem. Mimo, iż lek. L. Z. na przesłuchaniu potwierdził, iż próbki wysyłał do 2008 r., zatem skoro wskazał, iż okres przechowywania dokumentacji wynosi 5 lat, to zgodnie z logiką dokumenty powinny być niszczone od najstarszych, dlatego w ocenie organu dokument ten świadczy, iż w pozostałym okresie czasu nie przekazywał próbek histopatologicznych, co koresponduje ze stanem faktycznym podanym w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A.; - zaświadczenie w języku niemieckim z 28 czerwca 2004 r. dotyczące badania sterylizatora, z treści dokumentu wynika, iż badanie posiada 3 strony, wnioskodawca zaś przedstawił tylko jedna stronę, jak również brak jest opisu i wniosków z badania. W ocenie organu poprzez dokument ten nie udało się zaprzeczyć faktom stwierdzonym w toku kontroli dotyczącym nieprawidłowości w stosowaniu autoklawu [...], jak również braku dokumentacji procesów sterylizacji oraz nie usunięciu zaleceń pokontrolnych; - zaświadczenie w języku niemieckim z 1 września 1998 r. wystawione przez Kasę Chorych dotyczące kwartalnego zamówienia sterylnych rękawiczek i płynów do dezynfekcji rąk i skóry - w oparciu o ten dokument trudno stwierdzić, iż strona wykazała właściwe zaopatrzenie w materiały jednorazowe w okresie pracy gabinetu do 2009 r., skoro z zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Administracyjnego w A. streszczeń kontroli wynika, iż kontrolujący zwracali uwagę na brak rękawiczek oraz niewłaściwe i przeterminowane środki dezynfekujące; - zaświadczenie w języku niemieckim z 17 lutego 2009 r. wystawione przez prof. P. S. potwierdzające, że od maja 2004 r. do lutego 2009 r. żadna pacjentka dr L. Z. nie była leczona w szpitalu z powodu powikłań septycznych; - certyfikat w języku niemieckim z 2007 r. wydany przez [...] Stowarzyszenie [...] sp. z o.o. potwierdzający praktyki lekarskiej w H., jednak certyfikat pochodzi od spółki handlowej co wynika wprost z tłumaczenia treści tego dokumentu nie zaś od [...] Izby Lekarskiej jak twierdzi strona. Z uwagi na to, że dokument ten wystawił podmiot o charakterze komercyjnym powoduje, że należy odnieść się do treści w nim zawartych, wobec bezspornych postępowań organów, kontroli sanitarnej i ich ustaleń w tym samym okresie czasu co data ww. certyfikatu. Dlatego tez organ uznał za wiarygodny w tym zakresie stan faktyczny podany w treści uzasadnienia orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A. oraz wydruk komputerowy w języku niemieckim z 8 maja 1998 r. , opinia prof. P. F. w języku niemieckim z dnia 21 lutego 2010 r. dotycząca kosztów zabiegu i obsługi anestezjologicznej, tłumaczenie zaświadczenia z dnia 4 kwietnia 2013 r. wydanego przez [...] Izbę Lekarską, potwierdzającego uznanie kwalifikacji zawodowych dr L. Z. (nie ujęte w protokole).

Dalej organ podniósł, że na przedstawicieli zawodów zaufania publicznego takich jak lekarze, adwokaci, sędziowie obecnie społeczeństwo patrzy przez pryzmat, jak przy innych profesjach, wyłącznie zawodowych przejawów aktywności jednostki, ale na całokształt postawy, jaką dany człowiek sobą reprezentuje. Dlatego też zakres pojęcia postawy etycznej należy rozumieć largissimi sensu tj. w kontekście życia zawodowego, przestrzegania deontologii zawodowej ale również życia prywatnego, przestrzegania prawa jak i przestrzegania uznanej powszechnie obyczajowości. Powołano się na art. 1 ust. 3 Kodeksu Etyki Lekarskiej, który stanowi, iż naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie lekarza, które podważa zaufanie do zawodu. Organ ma świadomość, że pojedyncze lub tez nawet rzadkie naruszenie zasad higieniczno-sanitarnych nie może doprowadzić do pozbawienia prawa wykonywania zawodu lekarza. Organ uznał, iż mimo że lek. L. Z. nigdy nie został skazany za przestępstwo karne związane z wykonywaniem zawodu na terenie S. i A. o czym świadczy materiał dowodowy zebrany w sprawie to jednak w ocenie organu jego postępowanie jako lekarza w praktyce zawodowej na terenie A. i S. narusza wymóg nienagannej postawy etycznej.

W oparciu o uzasadnienie orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A. z dnia 20 kwietnia 2010 r. organ I instancji stwierdził, że w okresie prowadzenia przez wnioskodawcę prywatnej praktyki lekarskiej w latach 1998-2008 dopuścił się szeregu zaniedbań, które polegały na rażącym lekceważeniu wymogów higienicznych, które zostały potwierdzone w toku urzędowych kontroli w dniu [...] lipca 1998 r., [...] września 1998 r., [...] października 2007 r., [...] czerwca 2008 r., [...] i [...] października 2008 r., co efekcie końcowym doprowadziło do pozbawienia prawa wykonywania zawodu w A. Mimo wydawanych zaleceń pokontrolnych nie były one w całości wprowadzone w życie. Ponadto występowały inne naruszenia polegające na korzystaniu z pomocy niewyszkolonego personelu pomocniczego, który wykonywał narkozę podczas zabiegów, bez właściwego nadzoru lekarza oraz brak zachowania wymogów austriackiego prawa w zakresie gospodarki odpadami. Innym zarzutem, co należy ocenić negatywnie było naruszeniem decyzji administracyjnych o czasowym zakazie wykonywania zawodu tj. decyzję urzędowego lekarza przy Starostwie [...] z [...] maja 2008 r. oraz decyzję starosty z [...] maja 2008 r., która zakazywała tymczasowo wykonywania zawodu lekarza. Przy czym organ uznał za niewystarczające, bo nie udowodnione jakimikolwiek dokumentami ustne wyjaśnienie pełnomocnika złożone 12 maja 2015 r. w toku przesłuchania, iż w okresie zakazów administracyjnych dr Z. wydawał pacjentom tylko dokumenty. Organ I instancji w pełni podzielił uzasadnienie zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A., iż mimo że w działalności zawodowej wnioskodawca nie zaszkodził bezpośrednio żadnemu pacjentowi to jednak zachowanie wnioskodawcy dotyczące higieny obserwowane na przestrzeni lat prowadzenia praktyki, które skutkowało wydaniem zaleceń w celu usunięcia zaniedbań higienicznych, ale również prawomocnymi karami, rzutuje na dobre imię lekarza oraz godność zawodu. Takie zachowanie na płaszczyźnie oceny postawy etycznej nie może zostać zaakceptowane. Ocena spełniania przesłanki nienagannej postawy etycznej jest objęta tzw. luzem decyzyjnym co oznacza, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej po rozpatrzeniu odwołania od powyższej uchwały podzieliło stanowisko Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł. w kwestii nie wykazywania przez lek. L. Z. nienagannej postawy etycznej.

Organ odwoławczy uznał, że pomimo, że lek. L. Z. nigdy nie został skazany za przestępstwo karne związane z wykonywaniem zawodu na terenie S. i A. o czym świadczy materiał dowodowy zebrany w sprawie to jednak jego postępowanie jako lekarza w praktyce zawodowej na terenie A. i S. narusza wymóg nienagannej postawy etycznej.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że sposób w jaki dr L. Z. prowadził praktykę zawodową w A. i S. ma wpływ na ocenę spełniania przesłanki nienagannej postawy etycznej. Okoliczność braków higienicznych miała charakter stały, co podważa zaufanie publiczne jakim cieszy się zawód lekarza i narusza godność nie tylko konkretnego lekarza jak również lekarzy jako grupy zawodowej. Takie działanie również narażało pacjenta na szkodę co zostało potwierdzone w sporządzonej w wyniku kontroli ekspertyzie z dnia [...] marca 2007 r. Znamienne jest dla oceny postawy etycznej to, iż mimo wielu kontroli nie udało się doprowadzić wnioskującemu praktyki do stanu, w którym kontrolujący nie mieliby żadnych wątpliwości co do zmian. To pozwala zaś postawić tezę, iż również w chwili obecnej wnioskodawca nie byłby w stanie wykonać tych norm. Ponadto negatywnie na postawę etyczną lekarza rzutuje nieprzestrzeganie decyzji administracyjnych o zakazie wykonywania zawodu oraz dopuszczenie do iniekcji narkozy osoby bez stosownego wykształcenia. Rodzi to zarzut nieprzestrzegania porządku prawnego.

Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji w kwestii zeznań i opinii świadków, w kwestii dokumentacji i zaświadczeń oraz certyfikatów złożonych w toku sprawy. Wskazał, że nie ma podstaw do oceny i podważania postępowania prowadzonego przez Trybunał Administracyjny, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanych ustaleń w nim ustaleń i podważania zasadności określonej w nim kary.

Ponadto za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał twierdzenie lek. L. Z., że pozbawienie go prawa wykonywania zawodu lekarza było związane z faktem, że jest Polakiem. Z decyzji Ambasady Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z [...] czerwca 1988 r. wynika, iż zezwolono mu na zmianę obywatelstwa polskiego na austriackie, zaś obywatelstwo polskie zostało mu przywrócone decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] czerwca 2013 r. Zatem w okresie tym, posiadając obywatelstwo austriackie był traktowany jako obywatel A.

Odnosząc się do zarzutu, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty za wystarczające w zakresie spełniania wymagania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 uznaje się złożenie oświadczenia o sformułowanej tam treści a tym samym zostało przez ustawodawcę ustanowione domniemanie, że kandydat ubiegający się o przyznanie mu prawa wykonywania zawodu lekarza, który złożył stosowne oświadczenie wykazuje nienaganną postawę etyczną organ wskazał, że domniemanie to w przedmiocie posiadania prze lek. L. Z. zostało w toku postępowania obalone.

Odnosząc się do twierdzenia lek. L. Z., że nigdy nie utracił prawa wykonywania zawodu, ani nie został pozbawiony prawa wykonywania zawodu lekarza na terenie Polski organ wskazał, że zgodnie z art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życia ustawy, prawo wykonywania zawodu lekarz traci z mocy prawa w razie utraty obywatelstwa polskiego. Z chwilą zmiany obywatelstwa polskiego na [...] utracił on obywatelstwo polskie, co w związku z art. 14 pkt 1 ww. ustawy skutkowało też utratą prawa wykonywania zawodu lekarza z mocy prawa. Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia, że nadal posiada prawo wykonywania zawodu lekarza.

W kwestii zarzutu, że organ I instancji wydając decyzję o odmowie wydania prawa wykonywania zawodu oparł się na anonimowej informacji zamieszczonej w internecie bez sprawdzenia jej wiarygodności organ wskazał, że zarzut ten jest bezzasadny, bowiem organ oparł swoje rozstrzygniecie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, szczegółowo wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Odnosząc się do załączonej do odwołania umowy o pracę, z której treści wynika, że został zatrudniony w charakterze lekarza anestezjologa, a zatem wykonuje czynnie zawód, co potwierdza jego nienaganną postawę etyczną należy wskazać, że umowa ta nie ma waloru dokumentu, gdyż brak jest podpisów stron na umowie a informacje w niej zawarte nie mogą przesądzać o posiadaniu przez lek. L. Z. nienagannej postawy etycznej.

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. Z., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie

przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, poprzez przyjęcie, iż Skarżący nie wykazuje się nienaganna postawą etyczną, w sytuacji gdy przedłożył on szereg oświadczeń i dokumentów, z których wynika, że legitymuje się nienaganną postawą etyczną;

- art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, poprzez uznanie, iż pomimo złożenia przez Skarżącego oświadczenia stanowiącego podstawę przyjęcia, że posiada nienaganną postawę etyczną, Naczelna Rada Lekarska mogła przyjąć, iż takiej postawy nie posiada, pomimo iż Rada nie dysponowała żadnymi konkretnymi, wiarygodnymi informacjami i dowodami, że Skarżący posiada naganna postawę etyczną;

- przekroczenie granicy uznania administracyjnego i podjęcie uchwały na podstawie dowolnych ustaleń, nie popartych konkretnymi informacjami, dowodami, a jedynie szczątkowymi, ogólnikowymi informacjami, nie dotyczącymi postawy etycznej lekarza;

- dokonanie niewłaściwych ustaleń na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a mianowicie uznanie, że Skarżący nie posiada nienagannej postawy etycznej, w sytuacji gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynikają informacje, które pozwalałyby na takie ustalenia;

- nie uzasadnione pominięcie dowodów z zeznań świadków oraz pisemnych oświadczeń lekarzy, zgłoszonych przez Skarżącego, którzy świadczyli o nienagannej postawie etycznej Skarżącego;

- nie rozpoznanie wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego, w tym m.in. zarzutu zatarcia kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu w A., jak również braku oceny postawy etycznej skarżącego w chwili obecnej, tj. na dzień złożenia wniosku i orzekania w sprawie przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza.

W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Lekarska podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu podlegała uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z [...] października 2015 r. Nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł. z [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania L. Z. prawa wykonywania zawodu lekarza i wpisu na listę członków Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł.

Oceniając materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, należy przede wszystkim mieć na uwadze treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857). Przepis ten ustanawia w pkt 5 jako jeden z bezwzględnych warunków przyznania przez okręgową radę lekarską prawa wykonywania zawodu lekarza albo prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty wykazanie nienagannej postawy etycznej. W świetle powyższego, niezasadnym jest zarzut skargi, iż w związku z przedstawionym przez skarżącego materiałem dowodowym nie jest wystarczającą przesłanką odmowy przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza fakt złożenia oświadczenia wymaganego przepisem art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Stosownie do § 4 ust. 1 pkt 7 uchwały Nr [...] Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] września 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów - organ izby w przypadku, gdy uzyska wiarygodną informację dotyczącą postawy etycznej, w tym również informację dotyczącą zdarzeń, które wystąpiły poza terytorium RP mogących mieć wpływ, po sprawdzeniu prawdziwości tych informacji może podjąć uchwałę o odmowie przyznania prawa wykonywania zawodu. Organ podjął się ustalenia i potwierdzenia nienagannej postawy lek. L. Z.

Jak wykazał organ w toku postępowania – skarżący w przebiegu pracy zawodowej dopuścił się szeregu uchybień i zaniedbań podczas prowadzenia praktyki lekarskiej, co zostało potwierdzone licznymi zaświadczeniami -wbrew twierdzeniom skarżącego- działającymi na jego niekorzyść w kwestii oceny nienagannej postawy etycznej lekarza.

W odniesieniu do zarzutów skargi, które odnoszą się w zasadzie w każdym punkcie do niewłaściwej oceny nienagannej postawy etycznej skarżącego jako lekarza w świetle przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty - podkreślić należy, iż charakter uchybień i zaniedbań jakich dopuszczał się skarżący, zagrażających zdrowiu i życiu ludzkiemu, godzi w podstawowe cele zawodu lekarza i jest nie do pogodzenia z etyką lekarską.

Z akt sprawy wynika, że skarżący kilkakrotnie doprowadził w czasie swojej praktyki zawodowej do sytuacji, w której prawo wykonywania przez niego zawodu lekarza poddane było -przez właściwe organy nadzorujące- krytyce.

W aktach sprawy znajduje się pismo Towarzystwa Lekarskiego [...] z 11 lipca 2014 r., z treści którego wynika, że lekarz L. Z. utracił na terytorium S. prawo wykonywania zawodu z uwagi na niedopełnienie obowiązków staranności w wykonywaniu zawodu i utratę przymiotu bycia godnym zaufania. Również pismo [...] Izby Lekarskiej z 3 czerwca 2014 r., które wskazuje, że lekarz L. Z. na terenie A. został usunięty z rejestru [...] Izby Lekarskiej ponieważ nie był godny zaufania i nie może wykonywać zawodu lekarza na terenie A. Na potwierdzenie tych okoliczności [...] Izba Lekarska załączyła orzeczenie Trybunału [...] z 20 kwietnia 2010 r. w sprawie zażalenia na decyzję wydaną przez premiera rządu krajowego związkowego [...] z [...] stycznia 2010 r. o wygaśnięciu prawa wykonywania zawodu zgodnie z § 59 austriackiej ustawy o wykonywaniu zawodu lekarza oraz wyciąg z rejestru postępowań karnych lub dyscyplinarnych toczących się przeciwko lekarzowi L. Z. Także pismo z 17 czerwca 2009 r. dotyczące przesłania przez Urząd Krajowy [...] do Departamentu Zdrowia [...] w S. informacji o pozbawieniu dr Z. prawa wykonywania zawodu na terenie A.; skan tłumaczenia pisma z działu prawnego do Departamentu Zdrowia [...] w S. o wszczęciu postępowania przeciwko ww. wymienionemu; skan tłumaczenia pisma kierowanego przez szwajcarskiego pełnomocnika strony do Departamentu Zdrowia [...] w sprawie prewencyjnego odebrania uprawnień.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie (z załączonych przez skarżącego dokumentów i zaświadczeń) wynika, że istniała możliwość posłużenia się przez lekarza L. Z. personelem pomocniczym w zakresie świadczeń zdrowotnych, która miała charakter incydentalny pod ścisłym nadzorem lekarza i dotyczyła prostych zabiegów przy pacjentach – co wskazuje jednoznacznie na wykonywanie pewnych zabiegów przy pacjentach przez osobę nieposiadającą uprawnień do ich wykonywania; nieprzestrzeganie przepisów dotyczących utylizacji i wywozu nieczystości i odpadów medycznych w okresie 01-01-1988 do 18-12-2014. Organ ustalił również treść prawomocnego skazania za wykroczenie w sprawie karnej z 16 marca 2007 r. wydane przez starostę, dotyczące wyrzucenia odpadów medycznych do pojemników na odpady komunalne, co wynika z treści orzeczenia Trybunału Administracyjnego. Materiał dowodowy wykazuje ponadto niekonsekwencję lekarza L. Z. w przekazywaniu informacji organom, prowadzeniu dokumentacji (oraz jej niszczeniu) oraz przekazywaniu materiału histopatologicznego Centrum Patologii. Sam L. Z. na przesłuchaniu potwierdził, iż próbki histopatologiczne wysyłał do 2008 r., jednocześnie wskazał, iż okres przechowywania dokumentacji wynosi 5 lat - zgodnie zatem z logiką wypowiedzi lekarza L. Z. dokumenty powinny być niszczone od najstarszych, dlatego słusznie w ocenie organu dokument ten świadczy, iż w pozostałym okresie czasu skarżący nie przekazywał próbek histopatologicznych, co z kolei koresponduje ze stanem faktycznym podanym w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A. Z zaświadczenia z 28 czerwca 2004 r. dotyczącego badania sterylizatora, po przeprowadzeniu kontroli wykazano nieprawidłowości w stosowaniu autoklawu [...], jak również braku dokumentacji procesów sterylizacji oraz nie usunięcie zaleceń pokontrolnych. Z zaświadczenia z 1 września 1998 r. wynika, że strona nie wykazała właściwego zaopatrzenia w materiały jednorazowe w okresie pracy gabinetu do 2009 r., skoro z zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku Trybunału Administracyjnego w A. streszczeń kontroli wynika, iż kontrolujący zwracali uwagę na brak rękawiczek oraz niewłaściwe i przeterminowane środki dezynfekujące. W dokumentacji znajdują się również działające na korzyść skarżącego zaświadczenia i certyfikaty – i tego Sąd ani organy nie negują. Jednak certyfikat uzyskany od spółki prawa handlowego, a nie od [...] Izby Lekarskiej nie może być w tej sprawie w pełni wiarygodnym dowodem. Dlatego prawidłowo organ uznał za wiarygodny w tym zakresie stan faktyczny podany w treści uzasadnienia orzeczenia Trybunału Administracyjnego w A. Również opinie i zeznania świadków nie będących osobami wyznaczonymi przez Radę Lekarską a będących osobami do których o opinię zwrócił się sam skarżący rzutują na ich obiektywizm, co zauważyły organy i dlatego zasadnie nie wzięły ich pod uwagę.

Za organem wskazać trzeba, że na przedstawicieli zawodów zaufania publicznego takich jak lekarze, adwokaci, sędziowie obecnie społeczeństwo patrzy przez pryzmat, jak przy innych profesjach, wyłącznie zawodowych przejawów aktywności jednostki, ale na całokształt postawy, jaką dany człowiek sobą reprezentuje. Dlatego też zakres pojęcia postawy etycznej należy rozumieć largissimi sensu tj. w kontekście życia zawodowego, przestrzegania deontologii zawodowej ale również życia prywatnego, przestrzegania prawa jak i przestrzegania uznanej powszechnie obyczajowości. Art. 1 ust. 3 Kodeksu Etyki Lekarskiej stanowi, iż naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie lekarza, które podważa zaufanie do zawodu.

Zarówno organy orzekające w sprawie jaki i Sąd mają świadomość, że pojedyncze lub rzadkie naruszenie zasad higieniczno-sanitarnych nie może doprowadzić do pozbawienia prawa wykonywania zawodu lekarza. W niniejszej sprawie prawidłowo jednak organy uznały, że mimo, iż lekarz L. Z. nigdy nie został skazany za przestępstwo karne związane z wykonywaniem zawodu na terenie S. i A. o czym świadczy materiał dowodowy zebrany w sprawie to jednak w ocenie organu jego postępowanie jako lekarza w praktyce zawodowej na terenie A. i S. narusza wymóg nienagannej postawy etycznej.

Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, a zatem również całokształt praktyki zawodowej lekarza L. Z. należy stwierdzić, że skarżący dopuszczał się wielokrotnie naruszeń i uchybień w pracy lekarza. Okoliczności stwierdzanych kontrolami braków higienicznych miały charakter stały. Poszczególne uchybienia wymienione powyżej również nie należą do błahych – jak choćby doprowadzanie do podejmowania czynności zawodowych i wykonywania przy pacjencie pewnych zabiegów osobom nieposiadającym uprawnień, utrata prawa wykonywania zawodu zarówno na terenie A. jak i na terenie S. Wszystkie te okoliczności podważają zaufanie publiczne, jakim cieszy się zawód lekarza i naruszają godność nie tylko konkretnego lekarza ale również lekarzy jako grupy zawodowej. Takie działanie również narażało pacjenta na szkodę co zostało potwierdzone w sporządzonej w wyniku kontroli ekspertyzie z [...] marca 2007 r. Za organem stwierdzić należy, że znamienne jest dla oceny postawy etycznej to, iż mimo wielu kontroli nie udało się doprowadzić skarżącemu praktyki do stanu, w którym kontrolujący nie mieliby żadnych wątpliwości co do zmian. To pozwala zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że również w chwili obecnej skarżący nie byłby w stanie spełniać tych norm. Ponadto negatywnie na postawę etyczną lekarza rzutuje nieprzestrzeganie decyzji administracyjnych o zakazie wykonywania zawodu oraz dopuszczenie do iniekcji narkozy osoby bez stosownego wykształcenia. Rodzi to zarzut nieprzestrzegania porządku prawnego.

Niezbędny element wykonywania zawodu lekarza stanowi kryterium podwyższonego zaufania, które może zostać spełnione tylko w przypadku szczególnych kwalifikacji osobistych, obywatelskich, etycznych i moralnych. Z tego względu, jak podniesiono na wstępie, ustawodawca zawarł wprost w ustawie wymóg wykazania nienagannej postawy etycznej przez osobę ubiegającą się o prawo wykonywania zawodu lekarza. W ocenie Sądu, z uwagi na wykonywanie zawodu lekarza w warunkach wielu uchybień i zaniedbań, organy obu instancji prawidłowo oceniły jako nieetyczne i odmówiły skarżącemu przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza ze względu na brak wypełnienia niezbędnej przesłanki wykazania nienagannej postawy etycznej, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Statuowana w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP zasada wolności wyboru wykonywania zawodu nie ma charakteru absolutnego. Ustawowa reglamentacja wykonywania poszczególnych zawodów jest niezbędna i oczywista, a określając w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty warunki dopuszczenia do wykonywania zawodu, ustawodawca kierował się interesem innych podmiotów, zwłaszcza zaś - dobrem i ochroną praw pacjenta oraz potrzebą stworzenia gwarancji, że świadczący usługi medyczne będą wykonywać je należycie. (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 7 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1436/06).

Odnosząc się zatem do wszystkich zarzutów skargi wskazać trzeba, że skarżący przedłożył szereg oświadczeń i dokumentów, z których całokształtu wynika, że nie prezentuje nienagannej postawy etycznej jako lekarz; oświadczenie złożone przez skarżącego w trybie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy podlega weryfikacji przez organ co też organy w niniejszej sprawie uczyniły - wynik weryfikacji jest zaś niekorzystny dla skarżącego domagającego się przyznania prawa wykonywania zawodu lekarza na terytorium RP; uchwała nie była podjęta na podstawie dowolnych ustaleń lecz organy odniosły się do wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wyczerpująco tłumacząc swoje stanowisko; ustalenia organów zostały dokonane na podstawie całkowicie i kompletnie zebranego materiału dowodowego a nie na podstawie ogólnikowych twierdzeń i informacji jak twierdzi skarżący; pominięcie zeznań świadków nastąpiło z uwagi na brak ich wiarygodności i obiektywizmu co rzetelnie organy wyjaśniły i opisały które dowody uznały za wiarygodne a którym wiarygodności odmówiły i dlaczego; organy rozpoznały również wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżącego.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej stwierdził, że prowadzona przez skarżącego dotychczasowa praktyka zawodowa oraz postawa jako lekarza nie spełnia wymogów określonych art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, dlatego prawidłowo organy orzekły o odmowie przyznania skarżącemu prawa wykonywania zwodu lekarza na terytorium RP oraz wpisu na listę Okręgowej Rady Lekarskiej w Ł.

W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, iż nie narusza ona prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, odniósł się do zarzutów skarżącego.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.