Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 186/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 15 ust. 1, art. 16
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy B. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...]r. Burmistrz Miasta T., na podstawie m.in. art. 201 § l pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówił zawieszenia toczącego się przed tym organem postępowania podatkowego w przedmiocie określenia B. A. wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za poszczególne dni 2009 r.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w toku ww. postępowania strona zwróciła się z wnioskiem o jego zawieszenie, podnosząc, że równolegle toczy się również postępowanie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości przenośnego kontenera handlowego, w którym prowadzi działalność gospodarczą. W ocenie strony elementem łączącym oba postępowania jest konieczność zbadania, czy istnieje przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a co za tym idzie – czy strona może skorzystać z ustawowego zwolnienia z opłaty targowej.

Organ pierwszej instancji wskazał, że postępowanie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości przenośnego kontenera handlowego strony za 2009 r. zostało zakończone decyzją tego organu z [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie. Organ podatkowy przyjął bowiem, że przedmiotowy pawilon nie jest trwale związany z gruntem, a zatem nie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Burmistrz Miasta podniósł również, że analogiczne rozstrzygnięcie zapadło odnośnie do zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r., przy czym rozstrzygnięcie to było konsekwencją wyroku WSA w Ł. z [...] r. wydanego w sprawie[...].

W ocenie organu wniosek będący przedmiotem rozpoznania nie zasługiwał na uwzględnienie. Okoliczności powołane przez stronę nie stanowiły bowiem przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ podkreślił, że zarówno w przedmiotowej sprawie jak i w każdej innej sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w opłacie targowej organ podatkowy zobowiązany jest do zbadania, czy zachodzą przesłanki do ewentualnego zastosowania zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia wynikające z regulacji prawnych zawartych w ustawie o podatkach opłatach lokalnych. Kwestie te nie stanowią zatem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W zażaleniu na to postanowienie podatniczka podniosła zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniosła m.in., że w analogicznej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania.

Postanowieniem z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium w całości podzieliło stanowisko i argumentację przytoczoną w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestia zagadnienia wstępnego wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.

W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie nie powstało zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), gdyż sprawa podatkowa – określenie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej – nie jest uwarunkowana uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Organ odwoławczy dodał, że na dzień rozpatrywania sprawy, oprócz przedmiotowego postępowania zażaleniowego, nie toczy się żadne inne postępowanie. Postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości, toczące się po wniesieniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. z 20 września 2010 r. zostało bowiem zakończone decyzją ostateczną z 22 listopada 2010 r. Skoro przed organem odwoławczym nie ma żadnej innej sprawy dotyczącej podatniczki, nie mogła wyłonić się kwestia zagadnienia wstępnego. Odnosząc się do wskazanego w treści odwołania analogicznego postępowania w sprawie innego podatnika organ odwoławczy wskazał, że wydane w tamtej sprawie rozstrzygnięcie nie wpływa w żadnej mierze na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W skardze na to postanowienie pełnomocnik strony, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji, podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa formalnego w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie w postaci:

- art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i zaakceptowanie za organem pierwszej instancji, że nie zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania przewidziana w tym przepisie;

- art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie ich zastosowania i całkowicie gołosłowne oraz bezzasadne przyjęcie, że przed organem odwoławczym, na dzień rozpatrywania sprawy, oprócz przedmiotowego postępowania zażaleniowego, nie toczy się żadne inne postępowanie.

W uzasadnieniu pełnomocnik wyraził pogląd, że sprawa określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej jest uwarunkowana uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, tj. czy podatniczka jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Dopiero prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii, w kontekście treści art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) i wynikającego zeń zwolnienia z opłaty targowej, przesądzi istnienie obowiązku uiszczenia tej opłaty. Stąd też postępowanie w sprawie wymiaru opłaty targowej powinno być poprzedzone prawomocnym rozstrzygnięciem, czy skarżąca jest w ogóle obowiązana do płacenia opłaty targowej.

Pełnomocnik wskazał, że nadal nie jest pewne, czy w ogóle skarżąca musi uiszczać opłatę targową, gdyż w toku jest inne postępowanie, w którym skarżąca wystąpiła o ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. i sprawa ta nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta, gdyż od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z [...]r. wniesiono odwołanie, które SKO w Ł. uwzględniło i decyzją z [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy pierwszej instancji wydał w 28 grudnia 2010 r. nową decyzję ponownie umarzającą postępowanie. Od tej decyzji podatniczka złożyła kolejne odwołanie, które do dnia wniesienia skargi nie zostało jeszcze rozpoznane. Zatem wbrew twierdzeniom SKO w toku jest nadal inne postępowanie toczące się obecnie przed tym organem. Ponadto, w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za szczegółowo wymienione dni 2009 r. Burmistrz Miasta T. wydał [...]r. decyzję, od której strona zamierza złożyć odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W toku postępowania do akt sprawy złożona została kserokopia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...]r. o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta T. z [...]r. umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy podatkowej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji, przy czym zależność ta musi być bezpośrednia.

W orzecznictwie ową "bezpośredniość" podkreśla się jako wymóg, "gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe" (por. uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1 poz. 11). Od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego winno w ogóle zależeć rozpatrzenie sprawy (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, str. 100-101; wyrok WSA z 18 września 2009 r., III SA/Gl 798/09). A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.

W związku z tym, gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ podatkowy nie może bowiem, zawieszając postępowanie administracyjne na ww. podstawie, kierować się przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji. Zagadnieniem wstępnym nie może być zatem także wyjaśnienie okoliczności faktycznych.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zwolnienie wynikające z art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach, nie oznacza, że organ podatkowy w toku postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie wysokości opłaty targowej, nie dokonuje samodzielnie ustaleń faktycznych, także w zakresie obejmującym powyższe zwolnienie. Okoliczności istotne dla oceny, czy możliwe jest zastosowanie ww. regulacji (art. 16) mieszczą się w zakresie ustaleń faktycznych, nie zaś ustaleń prawnych. Również to, że organ podatkowy prowadzi równolegle postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o dokonanie wymiaru podatku od nieruchomości, nie zwalnia tego organu od obowiązku ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, wszystkich przesłanek warunkujących określenie opłaty targowej.

Skoro zaś organ podatkowy, w postępowaniu dotyczącym opłaty targowej, samodzielnie dokonuje ustaleń i oceny zebranych dowodów, tym samym nie można uznać, że rozstrzygnięcie sądu (organu administracji) w kwestii podatku od nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, które obliguje organ do zawieszenia tegoż postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Na marginesie wskazać wypada, że zależność, która jest przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie, jest analogiczna do tej, jaka występuje między dwoma postępowaniami dotyczącymi różnych należności podatkowych wynikających z tego samego stanu faktycznego. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA z 15 stycznia 2009 r., że postępowanie podatkowe toczące się w jednej sprawie nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego w drugiej sprawie, i że w każdej z takich spraw organy zobowiązane są do prowadzenia odrębnego postępowania dowodowego (por. wyrok WSA z 15 stycznia 2009 r., I SA/Gd 752/08). Określenie wysokości podatku dochodowego za jeden rok podatkowy nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji dotyczącej określenia wysokości podatku dochodowego za lata następne, chociaż pewne zdarzenia gospodarcze (straty) rzutują na wysokość podatku w latach następnych (tak NSA w wyroku z 7 lutego 2002 r., sygn. akt I SA/Wr 1231/99, LEX nr 76798). Podobnie nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług za styczeń danego roku, w przypadku kontroli legalności decyzji ostatecznej określającej wysokość kwoty podatku do przeniesienia na następny miesiąc z grudnia roku poprzedniego, a także w sytuacji gdy wydawane są rozstrzygnięcia co do wysokości podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług, związane z tymi samymi zdarzeniami prawnymi.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), oddalił skargę.

P.Z-C.