Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2367/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Energii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, , art/ 145 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21b ust. 5, art. 3 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 8 i pkt 19, , art. 5 ust. 6, art. 21b ust. 5a
journal: Dz.U. 2016 poz 1899
law: Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach  zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym - tekst jedn.
article: art. 104 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit a, par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1804
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.  w sprawie opłat za czynności radców prawnych
article: par. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1806
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych  systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Energii z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w zakresie pkt 1, w którym określono wysokość opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. oraz pkt 2, w którym określono wysokość opłaty zapasowej za miesiąc luty 2015 r.; 2. zasądza od Ministra Energii na rzecz skarżącej "T." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę [...] (trzynaście tysięcy czterysta trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Rezerw Materiałowych (dalej "Prezes Agencji") w dniu [...] stycznia 2017 r., wydał decyzję Nr [...] w sprawie określenia wysokości opłaty zapasowej dla spółki T. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka", "Skarżąca") za miesiące:

- styczeń 2015 r. - w kwocie 541 702,00 zł

- luty 2015 r. - w kwocie 561 111,00 zł

- listopad 2015 r. - w kwocie 296 804,00 zł

- grudzień 2015 r. - w kwocie 347 350,00 zł

- styczeń 2016 r. - w kwocie 389 078,00 zł

- luty 2016 r. - w kwocie 405 962,00 zł

- marzec 2016 r. w kwocie 330 484,00 zł

- kwiecień 2016 r. w kwocie 263 348,00 zł

- maj 2016 r. w kwocie 294 747,00 zł

- czerwiec 2016 r. w kwocie 290 980,00 zł.

Organ I instancji ustalił bowiem, że Spółka dokonała:

- produkcji gazu płynnego (LPG): w styczniu 2015 r. w ilości 2.014,240 ton oraz w lutym 2015 r. w ilości 2.102,270 ton,

- przywozu gazu płynnego (LPG) o kodach CN: 27111294, 27111297, 27111397: w styczniu 2015 r. w ilości 3.457,500 ton; w lutym 2015 r. w ilości 3.565,520 ton; w listopadzie 2015 r. w ilości 2.998,020 ton; w grudniu 2015 r. w ilości 3.508,590 ton; w styczniu 2016 r. w ilości 3.930,080 ton; w lutym 2016 r. w ilości 4.100,630 ton; w marcu 2016 r. w ilości 3.338,220 ton; w kwietniu 2016 r. w ilości 2.660,080 ton; w maju 2016 r. w ilości 2.977,240 ton oraz w czerwcu 2016 r. w ilości 2.939,190 ton.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z przedmiotu działalności prowadzonej przez Spółkę wynika, że jest ona handlowcem w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1899 ze zm.), dalej "ustawa o zapasach", oraz producentem w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy o zapasach. W związku z tym jest obowiązana do uiszczania opłaty zapasowej z tytułu przywozu paliw (gazu płynnego (LPG)) w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o zapasach oraz z tytułu produkcji paliw (gazu płynnego (LPG)) w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o zapasach.

W uzasadnieniu Prezes Agencji wskazał, iż we wzorze na wysokość opłaty zapasowej dla gazu płynnego (LPG), opisanym w art. 21 b ust. 5 ustawy o zapasach, mnożna (Gh lub Gpr) została sformułowana jako alternatywa łączna, tj. z użyciem spójnika "lub". Spójnik ten w sensie logicznym (matematycznym) może być stosowany tylko w jednym znaczeniu, zgodnie z którym A lub B oznacza: A, B, A+B. We wzorze z art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach powyższe oznacza wielkość przywozu w przypadku handlowców, wielkość produkcji w przypadku producentów lub wielkość przywozu plus wielkość produkcji w przypadku handlowców będących równocześnie producentami.

W ww. zakresie organ wskazał, że pogląd o takim - jak powyżej - rozumieniu analizowanych przepisów podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 marca 2016 r., VI SA/Wa 2772/15, który oceniał legalność decyzji wydanej w związku z analogicznie sformułowanym przepisem art. 21b ust 2 ustawy o zapasach określającym sposób obliczania opłaty zapasowej dla innych paliw niż gaz płynny (LPG).

W związku z powyższym, Prezes Agencji - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz z uwzględnieniem zasad obliczania opłaty zapasowej określonych w art. 21 b ust. 5 ustawy o zapasach - określił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty zapasowej dla Spółki za miesiące: styczeń 2015 r., luty 2015 r., listopad 2015 r., grudzień 2015 r., styczeń 2016 r., luty 2016 r., marzec 2016 r., kwiecień 2016 r., maj 2016 r., oraz czerwiec 2016 r. w powyższych kwotach.

Spółka złożyła odwołanie od decyzji Prezesa Agencji do Ministra i Energii.

W odwołaniu Spółka zaskarżyła decyzję organu I instancji w części, w jakiej Prezes Agencji określił wysokość opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie przewyższającej kwotę 322 829,00 zł oraz za miesiąc luty 2015 r. w kwocie przewyższającej kwotę 520 430,00 zł.

Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- błędne przyjęcie za podstawę obliczenia opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. sumy wielkości przywozu gazu płynnego (LPG) dokonanego w miesiącu styczniu 2015 r. oraz całkowitej wielkości produkcji gazu płynnego (LPG) dokonanej w miesiącu styczniu 2015 r. w sytuacji, gdy podstawę obliczenia opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. powinna stanowić wielkość przywozu gazu płynnego (LPG), dokonanego w miesiącu styczniu 2015 r. oraz produkcji gazu płynnego (LPG), pomniejszonej o wielkość przywozu gazu płynnego (LPG) użytego do tej produkcji w miesiącu styczniu 2015 r., co w konsekwencji powinno doprowadzić do określenia opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie 322 829,00 zł,

- błędne przyjęcie za podstawę obliczenia opłaty zapasowej za miesiąc luty 2015 r. sumy wielkości przywozu gazu płynnego (LPG) dokonanego w miesiącu lutym 2015 r. oraz całkowitej wielkości produkcji gazu płynnego (LPG) dokonanej w miesiącu lutym 2015 r. , w sytuacji gdy podstawę obliczenia opłaty zapasowej za miesiąc luty 2015 r. powinna stanowić wielkość przywozu gazu płynnego (LPG) dokonanego w miesiącu lutym 2015 r. oraz produkcji gazu płynnego (LPG) pomniejszonej o wielkość przywozu gazu płynnego (LPG) użytego do tej produkcji w miesiącu lutym 2015 r., co w konsekwencji powinno doprowadzić do określenia opłaty zapasowej za miesiąc luty 2015 r. w kwocie 520 430,00 zł,

- naruszenie art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym uznaniu, że producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, będący jednocześnie handlowcem, jest zobowiązany do obliczenia wysokości opłaty zapasowej od wielkości przywozu gazu płynnego i dodatkowo wielkości produkcji, co powoduje bezzasadne uznanie, że opłata zapasowa może być wyliczana w podwójnej wysokości.

W ocenie Skarżącej ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 1165, z późn. zm.) nie wprowadziła nowych zasad obliczania opłaty zapasowej, a doprecyzowała już wcześniej istniejący przepis. Nieostra treść art. 21 b ust. 5 ustawy o zapasach powodowała bowiem ryzyko błędnej, całkowicie nieracjonalnej i nieuzasadnionej oraz rażąco niekorzystnej dla podmiotów gospodarczych obracających paliwami interpretacji tego przepisu, właśnie w taki sposób, w jaki dokonał tego Prezes Agencji.

W ocenie Skarżącej organ I instancji oparł swoje ustalenia wyłącznie na błędnie dokonanej (tylko) językowej wykładni treści art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach.

Wykładnia celowościowa oraz systemowa, jak również fakt doprecyzowania przez ustawodawcę ww. przepisu za pośrednictwem nowelizacji, świadczą bowiem jednoznacznie, że wolą prawodawcy nie było podwójne obciążanie obowiązkiem uiszczenia opłaty zapasowej przedsiębiorców znajdujących się w podobnej sytuacji do tej, w jakiej znalazła się Spółki. U podstaw każdej wykładni przepisu prawnego tkwić winno założenie racjonalności ustawodawcy, tak więc organy stosujące prawo powinny dążyć do takiego tłumaczenia norm prawnych, które by stworzyło spójny z prakseologicznego punktu widzenia system.

Następnie Spółka wskazała, że wykładnia celowościowa oraz systemowa przepisu art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach nie pozostawia wątpliwości co do tego, że opłata zapasowa nie może być wyliczana podwójnie - w pierwszej kolejności na podstawie ilości przywiezionych substratów docelowego paliwa, a w dalszej kolejności na podstawie wymieszania tych substratów.

Powyższe prowadzi - zdaniem Spółki - do jednoznacznego wniosku, że organ I instancji dokonał rażąco błędnej wykładni art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach. Błędna zaś interpretacja prawa doprowadziła do nieuzasadnionego zawyżeniu wysokości opłaty zapasowej za miesiąc styczeń i luty 2015 r. nałożonej na Spółkę.

Minister Energii, decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...] , w sprawie określenia wysokości opłaty zapasowej dla Spółki za ww. okres.

W ocenie Ministra Energii, organ I instancji prawidłowo zastosował w wzór zawarty art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach i tym samym prawidłowo wyliczył wysokość opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. i luty 2015 r.

W ocenie organu odwoławczego przepis art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, bowiem przy wykorzystaniu prostych matematycznych sformułowań określono w nim zasady obliczania opłaty zapasowej. Nie ma więc żadnej podstawy, aby dokonywać jakiejkolwiek innej interpretacji brzmienia powyższego przepisu, niż z użyciem wykładni językowej.

Ponadto, w ocenie Ministra Energii, przepis art. 21b ust. 5a ustawy o zapasach zawiera tzw. "nowość normatywną", tj. wprowadza nowe uprawnienie dla producenta paliw będącego jednocześnie handlowcem. Przed dniem 2 września 2016 r. uprawienia powyższego taki podmiot nie posiadał. Żaden przepis ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. nie dopuszcza stosowania art. 21b ust. 5a (obowiązującego od dnia 2 września 2016 r.) w odniesieniu do stanów faktycznych, które zaistniały i zakończyły się przed dniem wejścia jego przepisu w życie, a tak było w przypadku opłaty zapasowej należnej od Skarżącej. Gdyby zamiarem ustawodawcy było stosowanie tego przepisu do stanów faktycznych zaistniałych przed dniem jego wejścia w życie, znalazłoby to - zdaniem Ministra - wyraz w odpowiednim przepisie przejściowym.

Przedmiotowa decyzja organu II instancji, została zaskarżona do WSA w Warszawie.

Spółka w skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie interpretacji przepisów prawa przy pominięciu ich funkcji, w tym m.in. zasady sprawiedliwości, słuszności, konsekwencji społecznych i ekonomicznych, w sytuacji, gdy obowiązująca zasada praworządności obliguje organ do uwzględnienia w procesie wykładni prawa wymienionych w skardze dyrektyw;

- art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na korzyść skarżącego, w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na skarżącego obowiązku, a treść art. 7a k.p.a, obliguje organ do rozstrzygania tychże wątpliwości na korzyść skarżącego.

Ponadto Spółka zarzucała organowi II instancji naruszenie przepisów prawu materialnego, tj. art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach, poprzez błędną wykładnię ww. przepisu polegającą na niezasadnym uznaniu, że producent paliw przetwarzający paliwa poprzez procesy mieszania, będący jednocześnie handlowcem, nie oblicza opłaty zapasowej przyjmując za jej podstawę różnicę pomiędzy ilością wyprodukowanych paliw i tą ilością, która stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty przez niego opłaty zapasowej z tytułu przewozu, w sytuacji, gdy poprawna wykładnia art. 21 b ustawy prowadzi do zupełnie przeciwnego wniosku.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., Spółka wniosła o:

- uchylenie decyzji organu II instancji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w części, w jakiej Prezes Agencji w pkt. 1 postanowił określić wysokość opłaty zapasowej za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie przewyższającej kwotę 322 829,00 zł oraz w pkt. 2 postanowił określić wysokość opłaty zapasowej m miesiąc luty 2015 r. w kwocie przewyższającej kwotę 520 430,00 zł,

- zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu j skargi Skarżąca podkreśliła, iż organy wydające zaskarżone decyzje błędnie zinterpretowały art. 21b ustawy o zapasach, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego zawyżenia wysokości opłaty zapasowej za miesiąc styczeń i luty 2011 r., a także art. 21b ust. 5a i 5b ustawy o zapasach poprzez błędne uznanie, że nie wprowadzają one nowych zasad obliczania opłaty zapasowej, ale są jedynie doprecyzowaniem już istniejącego przepisu.

Jak podniosła Skarżąca, nieostra treść art. 21b ustawy o zapasach powodowała ryzyko błędnej, nieracjonalnej i nieuzasadnionej oraz rażąco niekorzystnej dla podmiotów gospodarczych obracających paliwami interpretacji tego przepisu, właśnie w taki sposób, w jaki dokonał tego Prezes Agencji, a za nim Minister Energii.

W ocenie Spółki wykładnia celowościowa oraz systemowa przedmiotowego przepisu, w brzmieniu sprzed wprowadzenia jego doprecyzowania ustawą z dnia 22 lipca 2016 r, nie pozostawia wątpliwości co do tego, że opłata zapasowa nie może być wyliczana podwójnie, w pierwszej kolejności na podstawie ilości przywiezionych substratów paliwa, a w drugiej kolejności na podstawie wymieszania tych substratów, gdyż przedmiotem nałożenia tych dwóch opłat, byłoby faktycznie to samo paliwo.

Zdaniem Spółki w niniejszym stanie faktycznym zachodzi sytuacja, w której to zastosowanie tylko jednej z metod wykładni przepisów prawa (językowej), prowadzi do uzyskania rezultatów sprzecznych z celem i zamiarem ustawodawcy. Rozwiązanie zaproponowane w art. 21 b ust. 5 ustawy o zapasach mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 8 ust. 1-3 dyrektywy 2009/119/WE, regulujących kwestie delegowania obowiązku utrzymywania zapasów nałożonego na przedsiębiorców.

W ocenie Spółki wykładnia art. 21b ustawy o zapasach winna być dokonywana zgodzie z wiążącym Polskę prawem unijnym, a interpretowanie ww. przepisu w odmienny sposób w przypadku nabycia nie-wewnątrzwspólnotowego byłoby niezasadne i świadczyłoby o dowolności i daleko idącej swobodzie uznania w zakresie decyzji wydawanych przez organy administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Minister Energii podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] , utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] , w sprawie określenia wysokości opłaty zapasowej dla Spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola - stosownie do § 2 powołanego artykułu - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.".

Sporna w niniejszej sprawie jest wysokość opłaty zapasowej za styczeń i luty 2015 r., przy czym spór pomiędzy Spółką a organem nie dotyczy ustalonego stanu faktycznego tylko wykładni art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach. Sąd podzielił w sprawie stanowisko Skarżacej i z uwagi na naruszenie tego właśnie przepisu prawa materialnego w stopniu, o którym mowa w art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o zapasach, w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w ropę naftową i produkty naftowe w sytuacji wystąpienia zakłóceń w ich dostawach na rynek krajowy oraz wypełniania zobowiązań międzynarodowych, tworzy się zapasy ropy naftowej i produktów naftowych, zwane "zapasami interwencyjnymi".

Zapasy interwencyjne obejmują zapasy:

obowiązkowe ropy naftowej lub paliw tworzone i utrzymywane przez producentów i handlowców;

agencyjne ropy naftowej i paliw tworzone i utrzymywane przez Agencję Rezerw Materiałowych.

Zgodnie z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach, koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych ponoszą producenci i handlowcy, uiszczając opłatę zapasową.

Jak wynika z treści art. 2 pkt 18 ustawy o zapasach producentem jest przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie produkcji paliw, w tym także zlecający taką produkcję innym podmiotom, z wyłączeniem usługowej produkcji paliw na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy o zapasach produkcja paliw polega na wytwarzaniu paliw w procesie przerobu ropy naftowej, kondensatu gazu ziemnego (NGL), półproduktów rafineryjnych i innych węglowodorów lub przetwarzaniu paliw poprzez procesy mieszania komponentów, w tym paliw, w wyniku których powstaje co najmniej jedno z paliw albo wzrasta całkowita ilość jednego z nich.

Handlowcem jest natomiast przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie przywozu ropy naftowej lub paliw (art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach).

Ponadto, zgodnie z dyspozycją § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1806), podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej stanowi gaz płynny (LPG) oznaczony kodami CN: 2711 12., 2711 13, 2711 14, 2711 19 00.

Opłatę zapasową dla gazu płynnego (LPG) oblicza się według wzoru określonego w art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach, tj.

OL = (Gh lub Gpr) × Z

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

OL - opłatę zapasową dla gazu płynnego (LPG);

Gh - wielkość przywozu gazu płynnego (LPG) dokonanego w danym miesiącu kalendarzowym, pomniejszoną o ilości wymienione w art. 5 ust. 6 w danym miesiącu kalendarzowym, wyrażoną w jednostkach wagowych;

Gpr - wielkość produkcji gazu płynnego (LPG) w danym miesiącu kalendarzowym pomniejszoną o ilości wymienione w art. 5 ust. 6 w danym miesiącu kalendarzowym, wyrażoną w jednostkach wagowych;

Z - stawkę opłaty za tonę gazu płynnego (LPG) określoną w przepisach wydanych na podstawie ust. 9.

Sąd wskazuje, że interpretacja art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach nie budzi wątpliwości tylko wtedy, gdy dotyczy zasad obliczania opłaty zapasowej wyłącznie dla przedsiębiorcy przywożącego paliwa lub wyłącznie dla przedsiębiorcy produkującego je.

W sytuacji zaś, gdy przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie obu tych działalności, co jest dozwolone, zastosowanie ww. wykładni powoduje obciążanie go podwójną opłatą zapasową.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Spółka obliczając wysokość opłaty zapasowej za miesiące styczeń i luty 2015 r. uprawniona była do zastosowania art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach w sposób przez nią rozumiany i interpretowany, tj. tak jak wynika to dokonanej w dniu 2 lutego 2016 r. nowelizacji art. 21b ustawy o zapasach poprzez dodanie ust. 5a, w którym ustawodawca doprecyzował zasady obliczania opłaty zapasowej przez producentów będących jednocześnie handlowcami. Zgodnie z którym producent gazu płynnego (LPG) przetwarzający go poprzez procesy mieszania będący jednocześnie handlowcem oblicza opłatę zapasową, przyjmując za jej podstawę różnicę pomiędzy ilością wyprodukowanych paliw i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty przez niego opłaty zapasowej z tytułu przywozu.

Zasadnie zatem Spółka dokonała wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu uznając, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż przed nowelizacją zamiarem ustawodawcy było podwójne obciążenie opłatą zapasową przedsiębiorców będących równocześnie handlowcami i producentami od gazu płynnego powstałego w procesie mieszania uprzednio nabytego gazu. Celem opłaty zapasowej było bowiem wdrożenie instytucji zapasów interwencyjnych.

Nie oznacza to dopuszczalności podwójnego obciążenia opłatą podmiotów będących jednocześnie handlowcami i producentami. Pamiętać bowiem należy, ze opłata zapasowa jest obowiązkowym świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, niedopuszczalne jest zatem podwójne obciążanie tą samą opłatą tożsamych wartości (rodzaj podwójnego opodatkowania) W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z 22 maja 2002 r., sygn. akt K 6/02, OTKA 2002/3/33) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 11 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 972/09; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazuje się, że podwójne opodatkowanie stoi w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.

Nakładanie bowiem na stronę obowiązków publicznoprawnych powinno być wyraźne i jednoznaczne. Tymczasem ponowne obciążenie przedsiębiorcy opłatą zapasową od tego samego gazu płynnego (LPG) powstałego w procesie mieszania uprzednio nabytego gazu, nie znajduje wyraźnego i jednoznacznego oparcia w przepisach obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem zatem Sądu, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie było podstawy prawnej dla dwukrotnego obciążenia opłatą zapasową od tego samego gazu płynnego (LPG), raz z powodu jego przywozu, drugi raz - po wykorzystaniu go - z tytułu jego przetworzenia.

Dla porządku Sąd wskazuje, ze nie podziela poglądu zaprezentowanego w powołanym przez organ wyroku sygn. akt VI SA/Wa 2772/15.

Powyższe oznacza, że dokonana przez organy interpretacja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w wyroku eliminując z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części.

Uzasadniając powyższe wskazać zaś należy, że w sentencji zaskarżonej decyzji utrzymano w mocy "decyzję Prezesa Agencji rezerw Materiałowych z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...] , w sprawie określenia wysokości opłaty zapasowej dla Spółki za miesiące: styczeń 2015 r., luty 2015 r., listopada 2015 r., grudzień 2015 r., styczeń 2016 r., luty 2016 r., marzec 2016 r., kwiecień 2016 r., maj 2016 r., czerwiec 2016 r.".

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego - wykraczające poza zakres zaskarżenia wynikający z odwołania a obejmujący wyliczenie opłaty za styczeń i luty 2015 r. - było nieuprawnione. Zasadą jest bowiem, że jeżeli odwołujący się jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej wyodrębnionej części, to jednocześnie zakreśla granice kompetencji organu odwoławczego. Organ ten nie może poddać kontroli niezaskarżonej części, bowiem oznaczałoby to jego działanie z urzędu (wyrok NSA z: dnia 21 maja 2007 r., I OSK 556/06; z dnia 25 kwietnia 2007 r., I OSK 1198/06). Z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu oraz, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części, jeżeli część ta nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Skoro art. 104 § 2 k.p.a. dopuszcza wydanie decyzji częściowej to w przypadku wniesienia odwołania jedynie od wyodrębnionej części decyzji, organ odwoławczy jest obowiązany do rozpoznania odwołania we wskazanym w nim zakresie (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., I OSK 872/13, Lex 1636871).

W okolicznościach faktycznych sprawy Skarżąca nie kwestionowała opłaty wyliczonej przez organ za listopada 2015 r., grudzień 2015 r., styczeń 2016 r., luty 2016 r., marzec 2016 r., kwiecień 2016 r., maj 2016 r., czerwiec 2016 r., a skoro tak, to organ odwoławczy nie mógł orzekać w tym zakresie z uwagi na fakt, że decyzja organu I instancji w niezaskarżonej części stała się ostateczna. Rozpatrzenie zatem sprawy w jej całokształcie przez organ odwoławczy (na co wskazuje sentencja zaskarżonej decyzji) należy uznać za istotną wadliwość prowadzonego przez ten organ postępowania. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. Z kolei decyzja organu I instancji została w wyroku uchylona w kwestionowanej przez Spółkę części, tj. w odniesieniu do wyliczonej przez organ opłaty za styczeń i luty 2015 r.

W zakresie zaś kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., zasądzając od Ministra Energii na rzecz Skarżącej kwotę 13.413 zł, w tym 2.596,00 zł stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, i kwotę 10.800 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.