Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 956/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności alimentacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. H.-M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], którą -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.- po rozpatrzeniu odwołania A. H.-M., utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3 i ust. 7 pkt. 2, art. 8a, 8b, 8c ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz.1228 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o obowiązku zwrotu przez A. H.-M. należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną – S. C. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł za okres świadczeniowy 2011/2012, które podlegają zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia [...] października 2011 r. do dnia spłaty przez dłużnika. Odsetki ustawowe od zadłużenia na dzień wydania decyzji wynoszą [...] zł. Pozostałe odsetki zostaną naliczone w dniu spłaty należności.

Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. A. H.-M. wniósł, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, o umorzenie należności alimentacyjnych wraz z odsetkami w całości za okres świadczeniowy 2011/2012, do zwrotu których został zobowiązany decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2013 r. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał na swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Podał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie, który w całości przeznacza na utrzymanie, przede wszystkim na leki. Dochody te nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, dlatego w utrzymaniu pomagają mu w niewielkim stopniu przyjaciele. Skarżący podał również, że ma problemy z kręgosłupem (odbył w związku z tym rehabilitację w czerwcu i lipcu, oczekuje na operację kręgosłupa) oraz z nerkami (również czeka na operację). Koszt miesięcznych wydatków na leki określił na ok. [...] zł.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 30 ust. 2 i art. 8b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 104 k.p.a., odmówił umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej S. C. w okresie od [...] października 2011 r. do [...] września 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przypomniał, że na mocy wyroku Sądu skarżący został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz dziecka S. C. w wysokości [...] zł miesięcznie płatnych do rąk jej matki I. C.. Obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, Państwo jedynie zastępczo spełnia ten obowiązek poprzez przyznanie świadczeń dla uprawnionych, jeżeli rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nie może się z tego obowiązku wywiązać. Skarżący winien więc, jak wskazał organ, liczyć się z koniecznością spłaty wypłaconych świadczeń przez Ośrodek. Organ pierwszej instancji przyznał następnie, iż znana mu jest sytuacja skarżącego, tj. fakt dotyczący brutalnej napaści, której skarżący stał się w przeszłości ofiarą, a skutkiem której są dolegliwości zdrowotne, z jakimi do dnia dzisiejszego ma znaczne problemy (wynika to z treści odwołań skarżącego oraz dokumentacji medycznej, o którą zwracano się w celu analizy sprawy). I dalej, organ przyjął, iż fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym nie może przyczynić się do umorzenia należności, ponieważ we wskazaniach dotyczących zatrudnienia uznano, że skarżący może wykonywać pracę na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności - stosowne oferty może znaleźć w urzędach pracy. Organ wskazał też, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Fakty te w ocenie organu nie mogą również stanowić podstawy do umarzania należności wynikających z zobowiązań dłużnika alimentacyjnego w kolejnych okresach świadczeniowych. Wobec skarżącego orzeczono umorzenie należności w poprzednim okresie świadczeniowym, stwarzając mu tym samym szanse i możliwość łatwiejszego wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych w kolejnym okresie. Skarżący natomiast nie podjął żadnej, choćby minimalnej próby regulowania powyższych należności. Organ I instancji wskazał nadto, iż obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest zarówno ochrona interesu społecznego i obowiązujących procedur ochrony finansów, jak i przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Podał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy i pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami. Organ wskazał też, że z doświadczenia tutejszego Ośrodka wynika, iż co najmniej kilkanaście procent dłużników alimentacyjnych dysponuje orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co nie zwalnia jednak z obowiązku zwrotu należności, a jedynie stanowi okoliczność braną pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w toku postępowania wobec dłużnika alimentacyjnego. Biorąc pod uwagę, iż skarżący jest pod stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, z którego otrzymuje pomoc w zakresie codziennych potrzeb, a także stały zasiłek w wysokości [...] zł miesięcznie, zdaniem organu pierwszej instancji skarżący mógł regulować swoje zobowiązania przynajmniej częściowo, w miarę posiadanych środków, znacznie zmniejszając swoje zadłużenie wobec Ośrodka na koniec okresu świadczeniowego. Umarzając w całości zadłużenie w poprzednim okresie świadczeniowym stworzono skarżącemu możliwość łatwiejszego i racjonalnego podejścia do kwestii zobowiązań alimentacyjnych, lecz mimo to skarżący nie poczynił w ciągu kolejnego roku żadnych starań o zmniejszenie zadłużenia. W tej sytuacji brak jest podstaw do corocznego umarzania należności.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że jako osoba z umiarkowanym stopniem ma on możliwość uzyskiwania dochodu poprzez wykonywanie pracy w warunkach przystosowanych do niepełnosprawności oraz, że sama wysokość pomocy otrzymywanej przez niego z Ośrodka Pomocy Społecznej wystarcza do częściowej spłaty zadłużenia alimentacyjnego. Zarzucił organowi pierwszej instancji, że ten oparł się jedynie na orzeczeniu wydanym w kwietniu ubiegłego roku o stopniu niepełnosprawności i całkowicie pominął obecną jego sytuację zdrowotną - nie odniósł się do załączonej przez niego obszernej dokumentacji medycznej, potwierdzającej pogarszający się stan zdrowia. Wskazał, że ponownie zdecydował się złożyć wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i oczekuje na wyznaczenie komisji lekarskiej. Podał także, że organ uznając, iż wysokość pomocy otrzymywanej przez niego z Ośrodka Pomocy Społecznej jest wystarczająca do regulowania choć częściowo zobowiązań, w miarę posiadanych środków, nie uwzględnił podanej przez niego wysokości niezbędnych wydatków medycznych – kwoty [...] zł, a nawet [...] zł miesięcznie. Nieregularne i rzadsze niż raz na miesiąc dofinansowanie na leki nie pokrywa całej tej sumy. W ocenie skarżącego nie można zatem wyciągnąć wniosku, że uzyskiwana pomoc może wystarczać na cokolwiek poza spełnianiem podstawowych potrzeb.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że decyzja wydana w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ma charakter uznaniowy. W szczególności w przypadku wydania decyzji niekorzystnej dla strony obowiązkiem organu jest wyjaśnienie w sposób wyczerpujący i wnikliwy przyczyn i przebiegu rozumowania prowadzącego do wydania rozstrzygnięcia. W ocenie organu decyzja pierwszoinstancyjna odpowiada prawu. Organ pierwszej instancji wyjaśnił sytuację dochodową i zdrowotną zainteresowanego, co znajduje odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu decyzji. Określił także, jakimi kryteriami kierował się przy rozpoznaniu wniosku strony i w sposób szczegółowy opisał motywy, w oparciu o które zajął stanowisko w sprawie. Przedstawione w odwołaniu argumenty zdaniem organu odwoławczego nie stanowią nowych okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy i mogły stanowić przesłankę do zmiany decyzji organu pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało dalej, że organ pierwszej instancji uwzględnił schorzenia zainteresowanego oraz ich wpływ na możliwości zarobkowe, wziął pod uwagę również, czy wnioskodawca podejmuje we własnym zakresie działania zmierzające do przezwyciężanie trudnej sytuacji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ubiegał się o podjęcie zatrudnienia, czy zwrócił się do sądu powszechnego o uchylenie obowiązku alimentacyjnego ze względu na swoją sytuację. Odwołujący nie przedstawił dowodu w formie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawierającego zalecenie o zakazie podejmowania zatrudnienia w jakiejkolwiek formie.

Organ odwoławczy podkreślił na koniec, że umorzenie kwoty wypłaconych świadczeń łącznie z odsetkami jest najdalej idącą formą wsparcia dłużnika. Dla realizacji tej formy pomocy jest wymagane istnienie po stronie osoby zobowiązanej do zwrotu szczególnie uzasadnionych okoliczności (np.: stały brak dochodu spowodowany brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia ze względu na chorobę lub niepełnosprawność oraz brakiem uprawnień emerytalnych lub rentowych). Wskazał także na ewentualną możliwość zwrócenia się do organu pierwszej instancji z odrębnym wnioskiem o odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, A. H.-M. zarzucił istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 15 oraz art. 77 § 1 k.p.a, oraz naruszenie prawa materialnego – art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego poprzez ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji jedynie do zreferowaniu argumentacji organu pierwszej instancji, nie odnosząc się do argumentów podanych w odwołaniu. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się także do przedstawionych przez skarżącego nowych dowodów w sprawie (nowe recepty na lekarstwa i skierowania do poradni specjalistycznych), które potwierdzają jego trudną sytuację dochodową i rodzinną.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł, że organ nie oparł się w swojej decyzji na stanie faktycznym, tj. na okoliczności, że jest on osobą niepełnosprawną, której podstawą bytu jest przyznany zasiłek stały, a na stanie hipotetycznym, przyjętym niezgodnie z realiami, sugerując, że bez problemu może znaleźć pracę i z niej się utrzymywać. Przytoczył stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zawarte w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie skarżącego z dnia [...] maja 2012 r. (sygn. [...]). Zwrócił uwagę, że ten sam organ w sprawach dotyczących skarżącego diametralnie różnie ocenił stan faktyczny. Organ w decyzji z [...] uznał bowiem, że sytuacja, w jakiej znalazł się skarżący, związana jest z jego bardzo złym stanem zdrowia, za co nie ponosi winy. Uznał wówczas także, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego mają charakter szczególny, gdyż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutów w niej podniesionych i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego.

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego zawartym w piśmie z 31 lipca 2013 r., w którym A. H.-M. powołując się na przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wniósł o umorzenie należności alimentacyjnych, wraz z odsetkami, wynikających z decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Wnosząc o powyższe skarżący wskazał na swoje problemy finansowe i zdrowotne. Tak we wniosku, jak i w kolejnym piśmie złożonym w sprawie, tj. w odwołaniu, powołał się na zły stan zdrowia i wydatki na leki, których koszt miesięczny określił na kwotę około [...] zł. Wskazał też na to, że jedynym źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazał również, iż stan jego zdrowia nie ulega poprawie, oczekuje na operacje nerek i kręgosłupa. Z tego też powodu, jak podał, po raz kolejny wystąpił o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organy obu instancji orzekając w sprawie uwzględniły okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu wydanej decyzji, że wziął pod uwagę tak sytuację materialną jak i zdrowotną skarżącego, w tym fakt, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i utrzymuje się z pomocy społecznej, jak i fakt posiadania przez niego orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Wziął jednak pod uwagę także to, że skarżący w poprzednim okresie świadczeniowym zwracał się już o zastosowanie wobec niego ulgi uregulowanej w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a wniosek ten został załatwiony pozytywnie. W ten sposób stworzono skarżącemu możliwość poprawienia swojej sytuacji bytowej, z czego jednak nie skorzystał. Od poprzedniego okresu świadczeniowego nie uczynił nic, aby zmienić swoją sytuacją finansową, czy to podejmując próby znalezienia pracy, czy też starając się choćby w niewielkich kwotach regulować zobowiązania alimentacyjne. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał więc z jednej strony na słuszny interes strony, z drugiej zaś na interes społeczny. Rozważając te dwa interesy, uznał w efekcie, że kolejny wniosek skarżącego o umorzenie należności alimentacyjnych nie może został uwzględniony. Ocena ta została podtrzymana przez organ II instancji, który zaakcentował w szczególności to, iż na etapie odwołania nie przedstawiono takich okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia. Wziął również pod uwagę, iż skarżący nie podejmował żadnych działań zmierzających do przezwyciężenia jego trudnej sytuacji, o czym świadczy zarówno to, że nie ubiega się podjęcie zatrudnienia, jak również to, że nie zwrócił się do Sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Analizując wydane w sprawie orzeczenia (i przyjętą w nich argumentację), Sąd uznał, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zauważyć przede wszystkim należy, iż podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.).

Zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3).

Z treści przytoczonego unormowania wynika, iż decyzja wydawana na jego podstawie ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne cechuje się zaś tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania oraz możliwość kształtowania treści rozstrzygnięcia, co jednak nie oznacza dowolności. Niemniej wybór sposobu załatwienia -w tym przypadku- wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który, w ramach uznania administracyjnego, rozstrzyga w sprawie. Przy czym, zgodnie z omawianym przepisem, wydanie decyzji organ musi poprzedzić wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, stosownie do art. 25 wskazanej ustawy. Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji orzekając na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany bowiem, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny.

W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, iż sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

Kierując się powyższym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. W ocenie Sądu, podanie skarżącego zostało rozpatrzone przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i zdrowotnej przedstawionej przez niego, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Z oświadczeń skarżącego wynikają wszystkie istotne informacje o jego sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także ponoszonych przez niego wydatkach.

Zwrócić też należy uwagę, że organy orzekające w sprawie nie zakwestionowały trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Przyjęły jednak, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie omawianego przepisu powinno mieć miejsce wyjątkowo, tj. tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Przy czym, oceniając sytuację wnioskodawcy organy słusznie kierowały się czynnikami o charakterze obiektywnym, tj. takimi, na które zobowiązany nie ma (nie miał) wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stąd też przy badaniu sytuacji finansowej wnioskodawcy i ustalaniu jego możliwości zarobkowych prawidłowo brały pod uwagę nie tylko dochody rzeczywiście uzyskiwane przez wnioskodawcę, lecz i te, które osoba zobowiązana do alimentacji mogłaby uzyskać przy dołożeniu należytej staranności, stosownie do swoich umiejętności i sił (por. wyrok NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1633/13). Zatem, oceniając sytuację przedstawioną w sprawie przez skarżącego, organy orzekające w sprawie mogły przyjąć, iż okoliczność, że skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z pomocy społecznej, nie może powodować automatycznie, że taki stan uprawnia go do corocznego umarzania zaległości alimentacyjnych. Istotne w tej sprawie jest bowiem to, że skarżący z pomocy jaką przewiduje art. 30 ust. 2 ww. ustawy już korzystał, a to w poprzednim okresie świadczeniowym, tj. uzyskał decyzję o umorzeniu należności alimentacyjnych (o czym świadczy tak treść skargi, jak i uzasadnienia wydanych decyzji, i co w sprawie jest bezsporne). Ponowne wystąpienie o zastosowanie tej ulgi w sytuacji, gdy wnioskodawca nie podjął żadnych kroków, aby regulować (choćby w stopniu minimalnym) należności alimentacyjne, uprawniało organy do przyjęcia, iż w sprawie nie ma podstaw do umorzenia zobowiązań alimentacyjnych. Wskazany przepis art. 30 ust. 2, jako wyjątek, winien mieć bowiem zastosowanie w szczególności do sytuacji nagłych, o charakterze jednorazowym, tj. przejściowym, a nie do stanu trwającego nieprzerwanie przez dłuższy czas, którego dłużnik alimentacyjny nie próbuje w żaden sposób zmienić. Sytuacja życiowa skarżącego jest trudna. Niemniej, brak jakiejkolwiek aktywności ze strony skarżącego - w celu zmniejszenia zobowiązań alimentacyjnych, mógł stanowić podstawę do odmownego załatwienia podania o ponowne umorzenie zadłużenia alimentacyjnego tej osoby. Wprawdzie, jak wskazały organy orzekające (co także jest bezsporne), skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale nie oznacza to (na co słusznie zwrócono uwagę), iż nie może wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z pewnością może utrudniać znalezienie odpowiedniego zatrudnienia, ale nie można wykluczyć, iż przy odpowiednim zaangażowaniu, skarżący takiej pracy by nie znalazł, zważywszy także na to, że jest w wieku aktywności zawodowej, a z akt sprawy nie wynika, aby kwalifikował się do uzyskania renty. Powyższe słusznie zostało podniesione w wydanych w sprawie decyzjach, z zaznaczeniem także tego, iż sytuacja skarżącego spowodowana jego bezrobociem i posiadaniem orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie jest sytuacją szczególną na tle innych osób zobowiązanych do alimentacji i nie zwalnia automatycznie z obowiązku zwroty należności (por. wyrok NSA z 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1633/13 i wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1580/12). W sposób w pełni uprawniony organ I instancji zwrócił nadto uwagę na potrzebę ochrony interesu społecznego i obowiązujących procedur ochrony finansów publicznych, a także na przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, które przewidują, że dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami (v. art. 27 ust. 1).

Z tych też powodów Sąd uznał, iż tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa.

W szczególności Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a to z uwagi na brak postępowania wyjaśniającego na etapie II instancji, co podnosi skarżący. W tym kontekście dostrzec należy, iż zasada określona w art. 15 k.p.a. zawierająca wymóg dwuinstancyjności postępowania administracyjnego musi być tak rozumiana, iż sprawę w jej całokształcie rozpoznaje nie tylko organ pierwszej instancji, ale również w razie zaskarżenia orzeczenia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy. Organ odwoławczy ma zaś możliwość uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji i w to miejsce wydania własnego orzeczenia (reformacyjnego) i to zarówno w części jak i w całości. Może również w zależności od warunków danej sprawy utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie uznając, po rozpoznaniu sprawy, iż stanowisko organu pierwszej instancji było prawidłowe. Jednocześnie ma prawo do tego, aby własne orzeczenie, którego nieodłączną częścią jest uzasadnienie, sformułować w taki sposób, który będzie nawiązywał do argumentacji organu I instancji uznanej przez ten organ za prawidłową. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie można w niniejszej sprawie postawić w sposób skuteczny zarzutu naruszenia ww. art. 15 Kodeksu, tylko z tej przyczyny, iż uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji nawiązał do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie poprzestał jednak tylko na tym, albowiem w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się również do odwołania, słusznie wskazując, że nie zmienia ono okoliczności faktycznych sprawy. Dostrzegł m. in., że odwołujący się nie przedstawił dowodu w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawierającego zalecenie o zakazie podejmowania zatrudnienia w jakiejkolwiek formie. Nie kwestionował przy tym okoliczności podnoszonych przez skarżącego a dotyczących jego złej sytuacji zdrowotnej. Wskazał natomiast w istocie na to, że sytuacja zdrowotna wnioskodawcy nie jest na tyle zła, aby uniemożliwiała mu podjęcie odpowiedniego (do jego możliwości fizycznych i umysłowych) zatrudnienia, a stanowisko to -zdaniem Sądu- jest w pełni uprawnione. Stąd też, w ocenie Sądu, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty procesowe skargi.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uznając, iż organy orzekające w sprawie działały w granicach przyznanego im uznania administracyjnego. Jednocześnie Sąd przyjął, iż żadnego znaczenia w sprawie nie mogła odnieść ta argumentacja skargi, która przywołuje fragment uzasadnienia decyzji SKO w Warszawie z [...] maja 2012 r., zapadłej także w sprawie skarżącego na tle ww. art. 30 ust. 2 ustawy, ale na zupełnie innym etapie i w innych okolicznościach faktycznych.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.