Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2897/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d ust. 1-10, art. 78f ust. 1, art. 78h ust. 14
journal: Dz.U. 2014 poz 635
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w Warszawie uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), stwierdziła, że P. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. P.J. przystąpił do egzaminu adwokackiego. Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminacyjnych zainteresowany otrzymał: z prawa karnego – ocenę dostateczną, z prawa cywilnego – ocenę niedostateczną, z prawa gospodarczego – ocenę dostateczną i z prawa administracyjnego – ocenę dostateczną. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że P. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

P. J. powyższą uchwałę uczynił przedmiotem odwołania, zarzucając naruszenie: art. 78d ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze w związku z art. 30 ust. 1 ww. ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, poprzez przyjęcie, że rozwiązując zadanie z części drugiej egzaminu adwokackiego (prawo cywilne), nie wykazał przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy sporządzona przez niego praca z prawa cywilnego, jako sporządzona przy zachowaniu wszelkich wymagań formalnych, dążąca do zrealizowania w jak największym stopniu interesu strony, którą - zgodnie z zadaniem - reprezentuje, daje podstawy do twierdzenia, że jest przygotowany do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu adwokata; naruszenie art. 78e ust. 2 i art. 78d ust. 10 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze w związku z art. 30 ust. 1 ww. ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, poprzez dokonanie oceny pracy w sposób dowolny i wybiórczy, bez uwzględnienia wszystkich kryteriów ocen wymienionych w art. 78e ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, w tym przede wszystkim poprzez przyjęcie przez egzaminatorów niewłaściwych i dowolnych kryteriów oceny oraz nadanie tym kryteriom przeważającego znaczenia dla oceny pracy, bez racjonalnej oceny całości pracy pod kątem zawartych w niej elementów pozytywnych, co skutkowało stwierdzeniem, że praca z prawa cywilnego zasługuje na ocenę niedostateczną w sytuacji, gdy zasługiwała co najmniej na ocenę dostateczną.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, P. J. wniósł - w trybie art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - o zmianę zaskarżonej uchwały i wydanie nowej uchwały stwierdzającej, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego w 2015 r. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, zainteresowany wniósł na podstawie art. 78h ust. 9 i 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze w związku z art. 30 ust. 1 ww. ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wydanie uchwały stwierdzającej, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego w 2015 r.

W uzasadnieniu odwołania zainteresowany podkreślił, że sporządzony przez niego projekt apelacji odpowiada przepisom prawa i w sposób dostateczny uwzględnia interes strony, którą - zgodnie z zadaniem - pełnomocnik miał reprezentować. Apelacja spełnia wszelkie wymogi formalne, została sporządzona w terminie i wniesiona do właściwego sądu za pośrednictwem sądu I instancji, prawidłowo oznaczono strony i wskazano sygnaturę sprawy, zaskarżono wyrok w części oddalającej powództwo i rozstrzygającej o kosztach (w całości), podniesiono skuteczne zarzuty, zawarto wnioski apelacyjne zgodne z zakresem zaskarżenia i specyfiką postępowania apelacyjnego, złożono podpis i wymieniono załączniki. W ocenie strony, sporządzona apelacja mogłaby funkcjonować w obrocie prawnym jako skuteczny środek zaskarżenia.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r., uchwałą z dnia [...] września 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu podjętej uchwały organ II instancji wskazał, że wymogi stawiane środkowi odwoławczemu, sporządzonemu w ramach egzaminu adwokackiego, nie sprowadzają się wyłącznie do spełnienia wymogów formalnych, określonych w art. 368 § 1 i 2 kpc. Egzaminatorzy oceniający pracę nie mogą brać pod uwagę jedynie takich aspektów, które bierze pod uwagę sąd II instancji, ale zobowiązani są do uwzględnienia także wymogów, które wynikają z przepisów ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, a w szczególności art. 78e ust. 2, zgodnie z którym oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą - zgodnie z zadaniem - reprezentuje. Samo spełnienie wymogów formalnych przez apelację nie jest zatem wystarczające dla uzyskania oceny pozytywnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 kpc, ustawodawca w żaden sposób nie opisał ani nie sprecyzował natury zarzutów, jak też naruszenia prawa materialnego, które sąd II instancji winien skorygować, nawet przy braku zarzutów. Oczekiwania, które stawia się profesjonalnemu pełnomocnikowi sporządzającemu apelację, są znacznie szersze. Apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika powinna precyzyjnie określać zarzuty ze wskazaniem przepisów naruszonych przez sąd. Zarzuty winny być sformułowane tak, aby trafiały w istotę wadliwości wyroku, a ich uzasadnienie musi zawierać logiczny wywód sprowadzający się do wytknięcia wyrokowi sądu I instancji popełnionych błędów. Przedmiotem oceny na egzaminie adwokackim jest również sposób sformułowania zarzutów apelacyjnych, w tym właściwość zastosowanych przepisów prawa, sposób uzasadnienia zarzutów (logiczny wywód prawny), a nadto, czy apelacja należycie uwzględnia interes reprezentowanej strony. Podniesienie przez zainteresowanego zarzuty nie trafiają w istotę nieprawidłowości wyroku i świadczą o nieumiejętności zastosowania właściwych przepisów prawa oraz świadczą o niezrozumieniu zasad odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej.

W ocenie organu odwoławczego, pogląd zawarty w apelacji, że podstawę prawną odpowiedzialności pozwanej Spółdzielni może stanowić art. 434 kc należy uznać za całkowicie błędny. Chodnik wprawdzie może być traktowany jako budowla, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, ale w stanie faktycznym sprawy nie doszło do zawalenia ani oderwania się jego części. Wykopy w chodniku były konsekwencją prowadzonych prac remontowych. Do stanu faktycznego przedstawionego w kazusie egzaminacyjnym nie ma zastosowania art. 434 kc. Podstawę odpowiedzialności Spółdzielni mógłby stanowić co najwyżej art. 415 kc, a jej winy należałoby upatrywać w braku nadzoru nad prowadzonymi pracami remontowymi. Nie można podzielić wskazywanego w apelacji poglądu, według którego zaskarżenie wyroku w części dotyczącej pozwanej Spółdzielni byłoby korzystne dla strony powodowej. Zakłada on bowiem wydanie błędnego wyroku przez sąd II instancji. Nieprawidłowo również w treści apelacji wskazano, że podstawę odpowiedzialności Jana Nowaka stanowią przepisy art. 658 w związku z art. 652 kc. Pomijając nawet, że z dowodów w sprawie nie wynika, by teren budowy został przekazany protokolarnie, przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanych i podstawy prawnej orzeczenia. Błędne jest również wskazanie w sporządzonej apelacji, że Jana Nowaka ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy w wyborze - art. 429 kc. Organ natomiast podzielił stanowisko egzaminatora, że sąd nie naruszył art. 441 kc, gdyż wykluczył odpowiedzialność obu pozwanych. Sąd ten ustalił, że żaden z pozwanych nie odpowiada za szkodę, a zatem w ogóle nie rozpatrywał ich solidarnej odpowiedzialności.

W ocenie organu II instancji, dalszym istotnym błędem sporządzonej przez zainteresowanego apelacji jest brak zarzutu naruszenia art. 217 § 1 kpc w związku z art. 227 kpc i art. 278 § 1 kpc - oraz w związku z tym przedstawienie problematyki procesowej związanej z umotywowaniem skuteczności wniesienia takiego zarzutu - wobec braku stosownego zastrzeżenia (art. 162 kpc). Skarżący, wskazując na brak winy powoda działającego bez adwokata, nie zaznaczył, że sąd nie pouczył go o treści art. 162 kpc. Złożenie wniosku z art. 380 kpc poprzedzone winno być odpowiednim zarzutem apelacji, co nie miało miejsca.

Zdaniem organu odwoławczego, pominięcie przez zdającego art. 415 kc, przy powołaniu art. 445 § 1 kc i art. 444 § 1 kc, ma o tyle istotne znaczenie, że z treści sporządzonej apelacji w żaden sposób nie wynika odpowiedzialność pozwanych z tego przepisu (w przypadku Spółdzielni wskazano na odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, zaś w przypadku pozwanego J. N. na odpowiedzialność kontraktową), co przeczy twierdzeniom odwołania, że powyższe było wynikiem pośpiechu. W świetle powyższego, w ocenie organu, nie można zgodzić się ze zdającym, że przyjęte przez niego rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego było poprawne w świetle przepisów prawa, poglądów doktryny i orzecznictwa, a wystawiona ocena negatywna jest nieuzasadniona. W opinii organu, egzaminatorzy ocenili pracę prawidłowo, biorąc pod uwagę zarówno jej pozytywne aspekty, jak i wagę popełnionych błędów. Nieuwzględnienie zarzutów odwołania skutkuje więc podjęciem uchwały o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę P. J. wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie, że nie podlega ona wykonaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie w stopniu istotnym przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 80 i art. 138 kpa, poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy i przekroczenie swobodnej oceny dowodów.

W uzasadnieniu skargi P. J. podkreślił, że Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie stwierdziła, że sporządzona przez niego apelacja byłaby środkiem odwoławczym nieskutecznym. Komisja nie wskazała także, dlaczego sporządzona apelacja nie zasługuje na ocenę pozytywną. Skarżący wskazał, że przyjął maksymalnie korzystny zakres zaskarżenia co do wartości przedmiotu zaskarżenia i pozwanych, czym związał sąd II instancji. W jego ocenie, powyższe świadczy, że sporządził apelację, która byłaby skutecznym środkiem zaskarżenia. W opinii skarżącego, w zaskarżonej uchwale brak jest również odniesienia do kryterium uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, a w odwołaniu przedstawił argumentację na tę okoliczność. Tymczasem organ nie wypowiedział się, w jakim stopniu na ocenę pracy miały pozytywne uwagi egzaminatorów dotyczące języka, stylu i staranności pracy skarżącego, które także dowodzą spełnienia przesłanek stawianych przez ustawę.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2015 r., wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. P.J. rozszerzył stawiane w skardze zarzuty dotyczące nienależytego ustalenia stanu faktycznego przez organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (uchwały) i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 78d ust. 1-10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Czwarta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego, polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Piąta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna – niedostateczna (2).

Stosownie do treści art. 78e ust. 2-6 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym:

1) oceny pozytywne to:

a) celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00,

b) bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50,

c) dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50,

d) dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50;

2) ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.

W przypadku gdy przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących zadań z różnych części egzaminu adwokackiego są negatywne, a średnia arytmetyczna, o której mowa w ust. 4, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja egzaminacyjna:

1) odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz

2) przekazuje Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której mowa w art. 78h, prace pisemne zdającego oraz ich oceny cząstkowe, wraz z uzasadnieniami, w celu ustalenia ostatecznych ocen tych prac.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 78f ust. 1 i 2 oraz art. 78h ust. 11.

W świetle art. 78f ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Wydane na podstawie art. 78h ust. 14 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1192 ze zm.) określa m.in. tryb i sposób działania tej Komisji jako organu odwoławczego. Zgodnie z § 5 ust. 1-4 tego rozporządzenia, prace komisji odwoławczej odbywają się na posiedzeniach. Przewodniczący Komisji odwoławczej wyznacza miejsce i terminy posiedzeń komisji oraz kieruje jej pracami, w szczególności:

1) rozdziela pracę pomiędzy siebie i członków Komisji odwoławczej, wskazując osobę odpowiedzialną za sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, mając na uwadze zakres odwołania lub zakres pracy pisemnej z zadania z danej części egzaminu adwokackiego podlegającej ocenie w trybie art. 78e ust. 5 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, doświadczenie i wiedzę członków Komisji odwoławczej z zakresu prawa objętego odwołaniem, a także zapewnienie możliwie równego rozdziału prac;

2) wskazuje członka Komisji odwoławczej lub członków Komisji odwoławczej, którzy referują daną sprawę komisji odwoławczej;

3) wyznacza członka Komisji odwoławczej, który sporządza protokół każdego posiedzenia Komisji odwoławczej oraz protokół zbiorczy prac tej Komisji.

Przewodniczący lub członek Komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. Komisja odwoławcza w pierwszej kolejności głosuje nad ostateczną oceną pracy pisemnej zawierającej rozwiązanie zadania z tej części egzaminu adwokackiego, której dotyczy odwołanie, a następnie głosuje w sprawie zaskarżonej uchwały.

Zatem postępowanie odwoławcze jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko te części egzaminu, które zostały zakwestionowane przez stronę. Nie jest to więc drugoinstancyjne postępowanie administracyjne, w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych.

Mając na względzie zakres zaskarżenia, jeżeli Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, rozpatrując odwołanie, dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, niepodnoszone przez egzaminatorów Komisji I Stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Organ odwoławczy, związany zakresem zaskarżenia, winien wziąć pod uwagę pozytywne elementy pracy, które zostały pominięte przez egzaminatorów, a co do których odwołujący nie sformułował zarzutów w swoim odwołaniu.

Obowiązek Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie polega na ponownej, ostatecznej ocenie propozycji rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakwestionowanej przez zdającego części egzaminu w kontekście zarzutów i argumentacji odwołania.

W niniejszej sprawie P. J. kwestionuje dokonany przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia sposób oceny jego pracy z prawa cywilnego. Komisja bowiem, rozpoznając jego odwołanie, nie podzieliła argumentacji skarżącego co do zarzutów dotyczących oceny jego pracy z prawa cywilnego. W tym też zakresie skarżący formułuje zarzuty w skardze do Sądu, jednakże nie można przyjąć, by były one trafne.

Oceniając legalność podjętych w rozpoznawanej sprawie uchwał, zauważyć należy, że postępowanie w sprawie egzaminu zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań formalnych, określonych przepisami ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, zaś procedując na skutek odwołania, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia rozpoznała sprawę w odniesieniu do zakresu zaskarżenia, wskazanego przez skarżącego, i w pełni zasadnie uznała, że praca z kwestionowanej części egzaminu z prawa cywilnego nie pozwala na uzyskanie pozytywnej oceny.

Sąd podziela stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że sporządzona przez skarżącego apelacja zawiera istotne błędy, przez co nie spełnia standardów, których należy oczekiwać i wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym także od osoby, która ubiega się o nadanie stosownych uprawnień zawodowych w tym względzie. Do istotnych mankamentów rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego należy zaliczyć: nieprawidłowy zakres zaskarżenia wyroku (wadliwe zaskarżenie wyroku w części obejmującej oddalenie powództwa w stosunku do pozwanej Spółdzielni, zwłaszcza jeżeli uzasadnieniem dla tej odpowiedzialności miałby być art. 434 kc); błędne wskazanie, że podstawę odpowiedzialności Jana Nowaka stanowią przepisy art. 658 w związku z art. 652 kc w sytuacji, kiedy przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej odpowiedzialności pozwanych i podstawy prawnej orzeczenia; błędne wskazanie, że Jan Nowak ponosi odpowiedzialność na zasadzie winy; wadliwy zarzut naruszenia art. 441 kc; brak zarzutu naruszenia art. 217 § 1 kpc w związku z art. 227 kpc i art. 278 § 1 kpc oraz art. 162 kpc; pominięcie art. 415 kc przy powołaniu art. 445 § 1 kc i art. 444 § 1 kc, gdy z treści sporządzonej apelacji w żaden sposób nie wynika odpowiedzialność pozwanych z tego przepisu (w przypadku Spółdzielni wskazano na odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, zaś w przypadku pozwanego Jana Nowaka na odpowiedzialność kontraktową); brak wykazania niewątpliwej wadliwości uzasadnienia wyroku w związku z podniesionym zarzutem art. 328 § 2 kpc. Na wymienione uchybienia trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy. Uchybienia popełnione przez skarżącego świadczą o nieznajomości i nieumiejętności stosowania prawa materialnego, jak i procesowego. Spełnienie jedynie warunków formalnych apelacji jest niewystarczające dla uznania, że zadanie z prawa cywilnego zostało sporządzone prawidłowo. Osoba zdająca ma w sposób profesjonalny, a więc taki, który pozwoli uznać jej pracę za wykonaną ze starannością zawodowego pełnomocnika, mierzoną w kategoriach szczególnej dbałości o interes reprezentowanej strony, wykazać przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Uchybienia wskazane przez egzaminatorów świadczą o nieprawidłowym zabezpieczeniu interesów reprezentowanej strony. Wady występujące w zadaniu z prawa cywilnego mają charakter merytoryczny i podstawowy, wszak nie chodzi tu o jakiekolwiek sformułowanie treści pisma procesowego, jakim jest apelacja, ale o takie jego skonstruowanie, które wykaże, że zdający dostrzega istniejący w zadaniu egzaminacyjnym problem i jednocześnie potrafi ów problem opisać w celu właściwego i prawidłowego zabezpieczenia interesu mocodawcy. Spełnienie tylko wymogów formalnych apelacji jest niewystarczające, by mogło prowadzić do uzyskania oceny pozytywnej. Zdający ma wykazać, że jest w stanie samodzielnie poprowadzić sprawę swego mocodawcy ze skutkiem dla niego pozytywnym, skarżący zaś tego nie wykazał, co – zdaniem Sądu – oznacza, że praca skarżącego z prawa cywilnego została oceniona prawidłowo.

Należy podkreślić, że istotą i celem egzaminu adwokackiego jest sprawdzenie znajomości i umiejętności zastosowania przez zdającego przepisów prawa w danej sprawie, umiejętności ich interpretacji, wyrażającej się w sposobie formułowania zarzutów i wniosków, a także sposobie uzasadnienia przyjętego stanowiska poprzez logiczny wywód prawny. Proponowana przez zdającego treść pisma procesowego ma jednocześnie należycie uwzględniać interes reprezentowanej strony.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r. o sygn. akt II GSK 1929/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zaznaczono, że w zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu, wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej). Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że błędy merytoryczne w pracy skarżącego z prawa cywilnego nie pozwalają na przejście do skali ocen pozytywnych.

Podsumowując, stwierdzić należy, że zawarte w zaskarżonej uchwale Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia uzasadnienie oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego jest wyczerpujące i szczegółowe. Jak dokładnie przedstawiono skarżącemu w motywach zaskarżonego aktu, wady sporządzonej przez niego apelacji są na tyle istotne, że uzasadniają przyznanie oceny negatywnej. Jednocześnie Komisja II Stopnia szczegółowo i kompleksowo wyjaśniła, dlaczego praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną.

Jak już zostało wyżej zaznaczone, postępowanie odwoławcze prowadzone przed Komisją Egzaminacyjną II Stopnia jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu, podając zarzuty dotyczące oceny wyniku z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie wydawane w sprawie wywołuje szczególny skutek przez to, że decyduje o zaliczeniu, bądź odmowie zaliczenia, osoby w poczet adwokatów, ustawowo zobligowanych do ochrony interesów prawnych podmiotów, które reprezentują. Celem zatem przedmiotowego egzaminu jest zbadanie wiedzy prawniczej kandydatów oraz umiejętności posługiwania się nią w praktyce. Przekłada się to na rolę uzasadnienia decyzji (uchwały) w tego typu sprawach.

W rozpoznawanej sprawie Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości uczyniła zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego, realnego, przekonującego uzasadnienia uchwały, realizując tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 78h ust. 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze. Z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu uchwały w pełni wynika, dlaczego z zadania z prawa cywilnego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Zaskarżona uchwała zawiera dokładne wskazania błędów, jakie zostały popełnione w treści pisma procesowego. Orzekający w sprawie organ zastosował się zatem w pełni do konieczności dogłębnego przeanalizowania pracy skarżącego z tej części egzaminu oraz wyczerpująco uzasadnił wystawioną ocenę negatywną, wypełniając tym samym nakaz zawarty w art. 77 § 1 kpa.

Porównanie obu podjętych w sprawie uchwał wskazuje, że wydając uchwałę na skutek odwołania, organ dokonał ponownej całościowej analizy zakwestionowanej przez skarżącego oceny jego pracy z egzaminu z prawa cywilnego, co świadczy o tym, że w postępowaniu tym zachowana została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ, działając zgodnie z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 kpa, wypełnił obowiązek ponownego przeanalizowania sprawy na skutek wniesionego odwołania i nie można przyjąć, że naruszył reguły postępowania. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających Komisji, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W takim stanie rzeczy, uchwały w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego skarżącego należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.