Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1275/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6069 Inne o symbolu podstawowym 606
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1, ust. 5, ust. 7, art. 21 ust. 1, art. 79 ust.1, art. 71 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.
article: art. 151, art. 106
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. sprawy ze skarg S. z siedzibą w K. i F. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu robót geologicznych oddala skargi


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie "L." z siedzibą w [...] (dalej: S.) oraz Fundacja G. z siedzibą w [...] (dalej: Fundacja) wniosły do tutejszego Sądu skargi na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt: [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych w celu wstępnego rozpoznania budowy geologicznej i założenia sieci monitoringu hydrogeologicznego na potrzeby badań lokalizacyjnych Elektrowni [...] w [...] (lokalizacja [...]), województwo [...].

Ww. skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami odpowiednio: VISA/Wa 1275/15 oraz VISA/Wa 1398/15. Następnie, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. Sąd zarządził połączenie ww. spraw na podstawie art. 111 § 2 ppsa i dalsze prowadzenie pod sygn. akt VISA/Wa 1275/15.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] grudnia 2013 r. (data wpływu) Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w imieniu W. (dalej W) złożył do Marszałka Województwa [...] celem zatwierdzenia "Projekt [...]".

Powołując się na art. 85 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163 poz. 981 dalej: Pgg) oraz art. 106 kpa organ wystąpił do Wójta Gminy [...] oraz Urzędu Morskiego w [...] o zaopiniowanie projektu decyzji.

Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (wpływ do Urzędu Marszałkowskiego [...] stycznia 2014 r.) zaopiniował pozytywnie projekt decyzji Urząd Morski, postanowieniem z [...] lutego 2014 r. (wpływ do Urzędu Marszałkowskiego [...] lutego 2014 r.) uzgodnił projekt decyzji pod warunkami wymienionymi w osnowie decyzji.

Postanowieniami z [...] marca 2014 r. oraz z [...] marca 2014 r. Marszałek Województwa [...] (dalej: Marszałek Województwa; Marszałek) na podstawie art. 31 § 1 kpa uwzględniając wnioski niżej wymienionych dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony: Stowarzyszenie L. oraz G.

W/w organizacje wniosły swoje zastrzeżenia co do możliwości potencjalnego oddziaływania na obszar Natura 2000 projektowanych robót geologicznych, wskazując na negatywne skutki projektowanych robót geologicznych z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu wiertniczego na obszary siedliskowe Natura 2000.

Mając na uwadze, że teren badań graniczy z obszarem Natura 2000 [...] - obszary siedliskowe [...], Marszałek uznał, że projektowane roboty geologiczne mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nałożył na Wnioskodawcę obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w [...] następujących dokumentów:

1. wniosku o zatwierdzenie "Projektu [...]",

2. karty informacyjnej przedsięwzięcia,

3. kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

4. wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku, celem określenia potencjalnego oddziaływania na obszar Natura 2000.

Postępowanie niniejsze zostało zawieszone do czasu zajęcia stanowiska przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w [...] (k. 81) a po uzyskaniu stanowiska Regionalnego Dyrektora (postanowienie z [...] września 2014 r.) postanowieniem z [...] października 2014 r. Marszałek podjął zawieszone postępowanie (k. 106 akt adm.).

W postanowieniu z [...] września 2014 r., na podstawie art. 123 kpa w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku ... (tj. Dz. U. 2013 poz. 1235 ze zm.) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 dla planowanego zamierzenia.

W piśmie zatytułowanym "Opinii Fundacji G." z dnia [...] października 2014 r. (wpływ od organu [...] października 2014 r. (k. 112) Fundacja stwierdziła, że mimo, że [...] nie należą do terenu Natura 2000, znajdują się pod ochroną, ponieważ zawierają biotopy chronione z Aneksu I oraz spełniają niezbędne funkcje dla ptaków chronionych w świetle aneksu II Dyrektywy Habitatowej UE jak również Aneksu I Dyrektywy Ptasiej UE. Według Fundacji istnieje legalnie przepisana potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) dla projektowanych robót.

G. stoi na stanowisku, że "Badania lokalizacyjne, geologiczne oraz hydrologiczne dotyczące lokalizacji elektrowni [...] w gminie [...], prowadzone na terenie [...] przez W. prawdopodobnie spowodują nieodwracalne szkody w środowisku [...] oraz przylegających obszarach Natura 2000. Z tego powodu RDOŚ powinna zażądać przeprowadzenia OOŚ dla tych badań, łącznie z udziałem społeczeństwa. RDOŚ zdecydowała o braku i konieczności przeprowadzania OOŚ, co stoi w sprzeczności z Ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również Konwencją z Aarhus. Ponadto Fundacja żąda przeprowadzania OOS dla badań lokalizacyjnych, a szczególnie badań geologicznych i działań, które mogą szkodzić gatunkom chronionym i biotopowi objętemu ochroną, zanim wydane zostanie pozwolenie na te badania. Wyniki OOŚ powinny zostać wzięte pod uwagę podczas wydawania pozwolenia dla projektu prac i robót geologicznych, w formie warunków, które pozwolą zapobiec szkodom na terenie [...], jak również przylegających terenów Natura 2000".

Z kolei Stowarzyszenie [...] wniosło do Marszałka o przekazanie "projektu robót ..." niezależnemu gremium specjalistów celem merytorycznej oceny jakości projektu (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r.).

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Marszałek Województwa [...], na podstawie art. 80 i art. 161 Pgg (Dz. U. 2014.613 j.t.) Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót których wykonanie nie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. nr 288, poz. 1696), oraz art. 104 kpa zatwierdził "Projekt [...]".

Celem prac geologicznych jest wstępne rozpoznanie budowy geologicznej terenu badań, założenie sieci monitoringu hydrogeologicznego oraz ustalenie zakresu prac dla etapu II badań lokalizacyjnych.

1. Projekt określa zakres robót i badań przewidzianych dla rozpoznania budowy geologicznej terenu poprzez:

- wykonanie prac wiertniczych zgodnie z projektem w szczególności:

• 12 otworów geologiczno - inżynierskich BH1 - BH12 o głębokości od 125 m do 200 m o konstrukcji zgodnej z projektem robót,

• 20 otworów hydrogeologicznych o głębokości od 20 m do 80 m oraz ich zafiltrowanie, wykonanie pompowań oczyszczających i pomiarowych, pobranie prób wody do analiz,

• wykonanie sondowań statycznych SPT, CPTu lub SCPTu,

• wykonanie w otworach geologiczno - inżynierskich o głębokości 200 m badań geofizycznych typu down hole lub alternatywnie innych

- wykonanie badań geofizycznych w zakresie:

• badania sejsmiczne refleksyjne wysokiej rozdzielczości 2D HRSR w profilach SR1 - SR8 zgodnie z projektem,

• badania geoelektryczne metodą tomografii elektrooporowej ERT w profilach ER1 - ER7 zgodnie z projektem,

- pomiary parametrów hydrogeologicznych,

- badanie jakości wody w zakresie analizy fizykochemicznej w zakresie wymienionym w projekcie robót,

- pobranie prób gruntu kategorii A i B do badań laboratoryjnych zgodnie z projektem robót,

- wykonanie kartowania geologicznego,

- prac geodezyjnych,

- opracowanie dokumentacji geologicznej innej.

2. Ten, kto uzyskał decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych jest obowiązany:

- zgłosić właściwemu organowi administracji geologicznej, Wójtowi Gminy [...] oraz właściwemu okręgowemu urzędowi górniczemu, zamiar rozpoczęcia robót geologicznych,

- do bieżącego dokumentowania przebiegu robót geologicznych oraz ich wyników,

- bezwzględnie przestrzegać podczas wykonywania robót geologicznych zapisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki zmieniającym rozporządzenie w/s bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (Dz. U. z 2007 r., nr 106 poz. 726),

- wykonać inną dokumentację geologiczną (wg. Rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 15 grudnia 2011 r., Dz. U. nr 282 poz. 1656),

- przekazywać organowi administracji geologicznej coroczne raporty z wykonanych prac, zawierających karty wykonanych otworów wiertniczych wraz z ich lokalizacją na mapie sytuacyjno - wysokościowej, w terminie do końca roku kalendarzowego.

Z uwagi na interes społeczny (sezon turystyczny), zaleca się żeby roboty geologiczne wykonywać poza okrętem letnim (urlopowym).

3. Zgodnie z postanowieniem Urzędu Morskiego w [...], przed przystąpieniem do robót geologicznych, szczegółową lokalizację punktów badawczych położonych w pasie technicznym brzegu morskiego należy zgłosić i uzgodnić z Kierownikiem Obwodu Ochrony Wybrzeża w [...]. Ponadto na wjazd na teren pasa technicznego należy uzyskać zgodę Dyrektora Urzędu Morskiego w [...].

4. Projekt zatwierdza się na czas oznaczony do dn. 31 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdził, że w myśl art. 80 ust. 1, w związku z art. 161 ust. 1 pgg, projekty robót geologicznych, których wykonanie nie wymaga uzyskania koncesji, podlegają zatwierdzeniu przez Marszałka działającego jako organ pierwszej instancji w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej.

Przedłożony projekt został sporządzony zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót których wykonanie nie wymaga uzyskania koncesji.

Projektowane roboty geologiczne podlegają zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze, przepisom o planach ruchu zakładu górniczego.

Organ stwierdził, że uzyskał przewidziane pgg uzgodnienia i opinie właściwych organów współdziałających.

Odnosząc się do wniosku S. z [...] kwietnia 2014 r. Marszałek stwierdził, że zarzuty odnośnie jakości merytorycznej projektu są nieuzasadnione, a sam projekt spełnia wymagania dotyczące zawartości projektów robót określone zostały szczegółowo w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. 2011 nr 288, poz. 1696, dalej: rozporządzenia z 20 grudnia 2011 r.). Stąd nie ma potrzeby dokonywania analizy w/w projektu przez niezależne gremium specjalistów.

Ponadto, zdaniem organu, wykonanie matematycznego modelu przepływu wód podziemnych oraz modelu transportu zanieczyszczeń na etapie projektowania robót geologicznych nie przyniesie wiarygodnych wyników, ze względu na fakt niedostatecznego na dzień dzisiejszy rozpoznania warunków hydrogeologicznych.

Według Marszałka, prawidłowe wykonanie robót geologicznych nie będzie stwarzać zagrożenia dla środowiska w tym na obszary Natura 2000, w której to kwestii zajął stanowisko Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z [...] września 2014 r.

Odnosząc się do uwag Fundacji G. sformułowanych w piśmie z dnia [...] października 2014 r. Marszałek Województwa wskazał, że analizując przedłożony "Projekt robót geologicznych...." stwierdza, że przy prawidłowym wykonaniu robót geologicznych nie istnieje zagrożenie dla środowiska. Wg organu wykonawca zaprojektował roboty geologiczne zgodnie z wymaganiami stawianymi dla tego typu robót. Wykonanie otworów wiertniczych w projektowanej technologii wiercenia, nie różni się od wykonywania tradycyjnych wierceń dla standardowych ujęć wód podziemnych. Ryzyko infiltracji wód zasolonych przy wykonywaniu próbnych pompowań o małych wydatkach, w otworach obserwacyjnych będzie zminimalizowane przez monitoring jakości pompowanych wód. W przypadku pojawienia się podwyższonej zawartości jonu Cl odpompowywana woda będzie odbierana przez beczkowozy, tak jak to zaprojektowano w "Projekcie robót....".

Organ podkreślił również, że projektowane roboty geologiczne będą cennym źródłem informacji geologicznej, która jest niewystarczająca dla tego obszaru. Stąd też przy minimalizacji ryzyka związanego z wykonywaniem robót geologicznych wyniki badań będą przydatne dla poszerzenia wiedzy o środowisku tego obszaru.

Według Marszałka konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zachodziłaby w przypadku wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postanowienia o którym mowa w art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej u.i.ś.). O uznaniu przedsięwzięcia za znacząco oddziaływujące na obszar Natura 2000, decyduje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska a organ administracji geologicznej w prowadzonym postępowaniu jest zobligowany opierać się na ustaleniach powziętych przez organy do tego celu powołane, jak w tym przypadku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...].

Odwołania od powyższej decyzji złożyły Fundacja G. oraz S.

W złożonym odwołaniu Fundacja zaskarżyła w całości ww. decyzję Marszałka Województwa [...] jak również postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2014 r., od którego nie przysługiwało zażalenie.

Zaskarżonemu postanowieniu Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów: art. 97 ust. 5 u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 2 u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.ś. oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska zwanej dalej "p.o.ś.", poprzez błędne uznanie, że przedsięwzięcie polegające na wykonaniu określonych we wniosku robót geologicznych nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz obszary objęte ochroną Dyrektywy Habitatowej i Ptasiej i w związku z tym błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto, wadliwość zaskarżonego postanowienia, zdaniem Fundacji doprowadziła do wadliwości wydanej przez Marszałka Województwa [...] zaskarżonej decyzji, w związku z tym zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: art. 80 ust. 7 pgg w zw. z art. 97 ust. 5 u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 2 u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.ś. oraz art. 6 ust. 2 p.o.ś., art. 9 (2) Konwencji z Aarhus, poprzez błędne uznanie, że przedsięwzięcie polegające na wykonaniu określonych we wniosku robót geologicznych nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz obszary chronione Dyrektywą Habitatową i Ptasią i w związku z tym błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Fundacja wskazała także, iż zaskarżona decyzja narusza również art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Mając powyższe na względzie Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Z kolei Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określania przedsięwzięć mogących w znaczący sposób oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 zm.),

2) art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) oraz art. 44 ust. 2 u.i.ś.,

3) art. 6 ust. 4 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r., tzw. dyrektywy siedliskowej (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 206/7, 22.07.1992 r.) w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory,

4) art. 6 pkt 2 Konwencji o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska, podpisanej 25 czerwca 1998 w Aarhus (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 124/4, 17.05.2005 r.).

Ponadto, Stowarzyszenie zarzuciło błędy i uchybienia natury merytorycznej, których dopuściły się organy administracyjne w trakcie procedury zatwierdzania przedmiotowego projektu robót geologicznych.

Mając powyższe na względzie Stowarzyszenie wniosło o:

1) anulowanie decyzji [...] z dnia [...] listopada 2014 r. jako wadliwej w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa i natychmiastowe wstrzymanie wszystkich czynności podjętych na skutek wydania i doręczenia wadliwej decyzji,

2) przeprowadzenie OOŚ dla badań geologicznych, a zwłaszcza wierceń i aktywności mogącej szkodzić gatunkom chronionych, zanim wydane zostanie pozwolenie na prace geologiczne. Wyniki OOŚ powinny zostać wzięte pod uwagę w podejmowaniu decyzji przy wydawaniu zgody na proponowane prace oraz zawierać ściśle określone warunki ich przeprowadzania, aby zapobiec uszkodzeniu [...] oraz przyległych terenów Natura 2000.

Minister Środowiska, decyzją z [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu Pierwszej instancji.

Ustosunkowując się do zarzutów Stowarzyszenia Minister stwierdził, iż bezsprzecznym jest, że planowane zamierzenie nie może być zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.), jak również do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 tego rozporządzenia.

Odwołując się do § 2 i 3 ww. rozporządzenia, a także § 3 ust. 1 pkt 43 lit. c) d) i § 3 ust. 1 pkt 42 tego aktu wykonawczego Minister wskazał, że skoro w § 2 i 3 prawodawca ustalił szczegółowo przedsięwzięcia to niedopuszczalne jest rozszerzanie wyczerpująco wymienionych przedsięwzięć określonych w tych przepisach. Organ podkreślił, że niniejsze przedsięwzięcie nie rozstrzyga o elektrowni [...]; ma ono bowiem na celu jedynie wstępne rozpoznanie budowy geologicznej oraz założenie sieci monitoringu hydrogeologicznego. W wyniku projektowanych robót i prac geologicznych powstanie dokumentacja geologiczna, o której mowa w Projekcie robót geologicznych.

Ponadto według organu, jeżeli prawodawca uznał, iż przedsięwzięcie polegające na wykonywaniu otworów wiertniczych może być zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jedynie wówczas, gdy zamierza się wykonać otwory o głębokości większej niż 5000 m, a na wyszczególnionych obszarach o głębokości większej niż 1000 m, to nie może być zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko przedsięwzięcie, w ramach którego zaprojektowano wykonanie wierceń rozpoznających budowę geologiczną do maksymalnej głębokości 200 m.

Wiercenia wykonywane są wyłącznie w celu składowania odpadów promieniotwórczych oraz zaopatrzenia w wodę, z wyłączeniem wykonywania ujęć wód podziemnych o głębokości mniejszej niż 100 m. Zatem za takie przedsięwzięcie nie można uznać żadnych innych wierceń, w tym wierceń wykonywanych w celu określonym w Projekcie robót geologicznych.

W związku z tym organ nie zgodził się z zarzutami Stowarzyszenia, iż planowane przedsięwzięcie należy uznać za elektrownię [...], a w konsekwencji zakwalifikować, jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymagające uzyskania decyzji środowiskowej. Dlatego też ww. zarzuty uznał za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się z kolei do zarzutu podniesionego przez obu odwołujących się, naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody stwierdził, że zgodnie z tym przepisem nie wszystkie negatywne oddziaływania będą uniemożliwiały realizację przedsięwzięcia, ale tylko te, których skala oddziaływania będzie uznana za znaczącą.

Z tego względu podniesiony zarzut Minister uznał za niezasadny.

Minister Środowiska stwierdził, że wskazywana przez Stowarzyszenie dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102) została już wdrożona do polskiego porządku prawnego tj. do u.i.ś. Zatem Stowarzyszenie nie może skutecznie zarzucać naruszenia jej postanowień.

Za niezrozumiałe organ odwoławczy uznał podnoszenie zarzutu naruszenia art. 6 pkt 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706), w kontekście gdy Stowarzyszenie brało czynny udział w niniejszym postępowaniu, a zatem miało wiedzę zarówno o planowanym przedsięwzięciu, jak i o szeroko pojętej procedurze.

W konsekwencji ewentualne oddziaływanie na obszar Natura 2000 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zasadnie rozważał w trybie art. 96-103 u.i.ś.

Zgodnie z art. 97 ust. 1 u.i.ś. postanowienie w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 wydaje się uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 tej ustawy, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

Według Ministra Środowiska, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska przeanalizował wskazane uwarunkowania. Powyższe wynika wprost z treści postanowienia. RDOŚ stwierdził, że nie będzie konieczne przeprowadzenie odpowiedniej oceny zważywszy na rodzaj i charakter przedsięwzięcia, jego usytuowanie oraz rodzaj i skalę oddziaływań.

W ocenie Ministra, wbrew twierdzeniom Fundacji w niniejszym przypadku nie występuje ryzyko poważnej awarii. Odwołując się do zawartej w art. 3 pkt 23 p.o.ś. definicji poważnej awarii, Minister uznał, że Regionalny Dyrektor odniósł się do tego problemu zbiorczo analizując przesłanki wymienione w art. 63 ust. 1 u.i.ś.

Według Ministra Środowiska w niniejszym postępowaniu, iż w toku planowanego przedsięwzięcia ze względu na jego specyfikę, ryzyko wystąpienia poważnej awarii jest nieprawdopodobne.

Według Ministra Środowiska, analogicznie należy ustosunkować się do zarzutów Fundacji odnośnie wpływu hałasu i wibracji na występujące w okolicy planowanego przedsięwzięcia obszary Natura 2000.

Minister stwierdził, że co prawda, pomimo, iż Regionalny Dyrektor przeanalizował występowanie emisji i innych uciążliwości (w postanowieniu opisano szczegółowo kwestie odnoszące się do prac, w tym wierceń otworów, prac wibratora i wzbudzania drgań, a także przejazdów pojazdów. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] szczegółowo odniósł się do potencjalnego oddziaływania hałasu na gatunki ptaków typowych dla obszaru Natura 2000 Przybrzeżne Wody [...]), to nie do końca organ ten wskazał, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane poza okresem zimowym, gdyż wnioskodawca przewidział, że przerwanie badań planuje się na okres zimowy jedynie przy niskich temperaturach. Według Ministra mając na uwadze termin wydania niniejszej decyzji, w kontekście wymienionego w Harmonogramie robót geologicznych wskazania, iż badania terenowe nastąpią niezwłocznie po uprawomocnieniu się decyzji o zatwierdzeniu projektu oraz spełnieniu ustawowego obowiązku terminu zgłoszenia rozpoczęcia robót geologicznych, stwierdzenie to będzie odpowiadało stanowi faktycznemu.

Minister Środowiska podkreślił, że ponadto, w przedstawionym projekcie robót określono, iż w przypadku stwierdzenia, że w miejscach występowania gatunków fauny (pomimo tego, że w trakcie obserwacji nie zaobserwowano występowania chronionych gatunków ptaków) wrażliwych na hałas, prace będą prowadzone pod nadzorem przyrodniczym, który dostosuje harmonogram robót do wymagań poszczególnych gatunków, a ponadto umożliwi monitoring robót i działań, w celu zapewnienia ich zgodności z wymaganiami ochrony przyrody. Zdaniem Ministra Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zasadnie również zauważył, iż wymienione gatunki ptaków głównie wykorzystują akwen wodny i tylko sporadycznie strefę plaży. W ocenie organu odwoławczego ustalenia te również wpisują się w łączną analizę uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.

Gdy chodzi o wspomnianą przez wnioskodawcę możliwość ingresji wód morskich na wody podzielne, Minister Środowiska wskazał, że nie świadczy to o tym, że Regionalny Dyrektor miał obowiązek szczegółowo odnosić się do tej argumentacji.

Minister Środowiska podniósł, a Fundacja temu nie zaprzeczyła, wskazał przecież, iż sytuacja taka może mieć miejsce jedynie w przypadku wzmożonej eksploatacji wód podziemnych w ujęciu w [...] lub w [...]. Jednakże w ramach zaplanowanych robót geologicznych nie planuje się eksploatacji wód w wymienionych ujęciach, a tym bardziej ich wzmożonej eksploatacji. Zaplanowane wiercenia i założenie monitoringu hydrogeologicznego nie mają bowiem nic wspólnego z eksploatacją wód podziemnych z ujęć znajdujących się poza planowanym obszarem wykonywania robót.

Minister podkreślił także, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wprost wyjaśnił w wydanym postanowieniu dlaczego planowana inwestycja nie będzie generować zagrożeń dla przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 [...]. Minister zgodził się ze stanowiskiem tego organu w tym zakresie, w szczególności mając na uwadze, iż żaden z zaprojektowanych otworów wiertniczych nie jest położony w obrębie ostoi.

Według Ministra Środowiska, zarzucana zarówno przez Fundację, jak i przez Stowarzyszenie niezgodność ww. postanowienia z projektem robót w zakresie dostępu do terenu wierceń i transportu sprzętu oraz przypuszczalnych prac z nimi związanych, nie ma charakteru istotnego. Jednakże nawet przyjęcie, iż dojazd do miejsc wykonywania robót będzie wymagał utwardzenia gruntu, a dostęp do miejsc ich wykonywania przecinek leśnych, Minister Środowiska mając na uwadze skalę tych działań oraz ich odwracalność stwierdził, że działania takie nie mogą wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...].

Uwzględniając powyższe, Minister Środowiska uznał, że w przedmiotowej sprawie odniesiono się łącznie do wszystkich przesłanek wynikających z art. 63 ust. 1 u.i.ś, w tym do przesłanek, o których mowa pkt 1 lit. d i e tego przepisu. W efekcie, zdaniem organu, w obrocie prawnym powinny ostać się zarówno zaskarżona decyzja jak i ww. postanowienie, które determinowało tą decyzję.

W skargach do Sądu na powyższą decyzję, wnosząc o wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska jak i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]:

I. Stowarzyszenie [...] zarzuciło:

1) postanowieniu RDOŚ:

• naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. wraz z odpowiednimi jego zmianami z dnia 25 czerwca 2013 r. w sprawie określania przedsięwzięć mogących w znaczący sposób oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem powzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 zm.),

2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w postaci przepisów art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 151, poz. 1220 z późniejszymi zmianami) oraz art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późniejszymi zmianami), co w dalszej kolejności indukuje naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w postaci przepisu art. 6 ust. 4 dyrektywy rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r., tzw. dyrektywy siedliskowej (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 206/7, 22.07.1992 r.) w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory,

3. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w postaci przepisu art. 6 pkt 2 Konwencji o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska, podpisanej 25 czerwca 1998 w Aarhus (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich L 124/4, 17.05.2005 r.),

4. Ministrowi Środowiska przestępstwo poświadczenia nieprawdy, czyli fałszerstwa intelektualnego zgodnie z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (dalej: K.k.), co do okoliczności mającej znaczenie prawne.

Według S. badania wstępne są pierwszym etapem przedsięwzięcia zwanego budową elektrowni [...] w Polsce. Zatem wszelkie ustawy i rozporządzenie związane z inwestycjami energetyki [...], łącznie z Rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r. mają w rozpatrywanym przypadku zastosowanie.

Strona podkreśla, że ponieważ decyzja, wbrew twierdzeniom organu, może znacząco oddziaływać na środowisko to wymagane jest przeprowadzenie odpowiednich badań wpływu na środowisko i konsultacji społecznych, czego w tej sprawie nie uczyniono. Ponadto postanowienie RDOŚ – [...] nie zostało opublikowane w BIP i przekazane Komisji Europejskiej, co powinno mieć miejsce zgodnie z art. 6 ust. 4 dyrektywy siedliskowej.

Skarżąca wskazuje, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wykazano błędy merytoryczne popełnione przez RDOŚ a dotyczące błędnej interpretacji odległości planowanych odwiertów. Pomimo to Minister zlekceważył wskazane błędy. Ponadto pani dr E. M., jako członek zespołu opracowującego "projekt robót geologicznych ..." nie mogła być jednocześnie osobą, która weryfikowała merytoryczną spójność projektu, pomimo to Minister uznał, że dostarczona dokumentacja jest bezbłędna i podjął decyzję akceptującą dostarczony materiał, poświadczając swym podpisem nieprawdę.

Z kolei Fundacja G. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania:

- art. 7 kpa poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w szczególności stanu faktycznego dotyczącego terenu na którym miało zostać usytuowane przedsięwzięcie, oraz szeregu innych okoliczności wskazanych w uzasadnieniu,

- art. 77 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego,

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez wadliwe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy zarówno decyzja, jak i postanowienie winny zostać uchylone, a sprawa przekazana do organu do ponownego rozpatrzenia,

II. przepisów prawa materialnego:

- art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.i.ś.) w zw. z art. 63 ust. 1 poprzez błędne nie rozważanie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 w ogóle wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszar, na którym przedsięwzięcie ma być prowadzone, który to obszar jest potencjalnym obszarem Natura 2000 [...] i podlega, zgodnie z prowspólnotową wykładnią prawa polskiego, takiej samej ochronie jak teren zakwalifikowany jako Natura 2000,

- art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. e dalej: u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. poprzez błędne uznanie, że przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 należy uwzględniać wyłącznie wystąpienie ryzyka poważnej awarii w rozumieniu przepisów ustawy Prawa ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.), podczas gdy ustawa u.i.ś. nie zawiera odesłania do definicji z p.o.ś., co uzasadnia stosowanie ogólnej, potocznej definicji zwrotu "poważna awaria",

- art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. poprzez błędne nieuwzględnienie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 szczególnej specyfiki obszaru, na którym miały być prowadzone prace,

- art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.ś. pkt 1 w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. poprzez błędne nieuwzględnienie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 skutków użycia ciężkiego sprzętu na specyficznym obszarze na którym miały być prowadzone prace, tj. obszarze o płytkim zaleganiu wód podziemnych,

- art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. poprzez błędne nieuwzględnienie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 wpływu hałasu, jak i wibracji powstających w związku z prowadzonymi robotami geologicznymi na chronione gatunki ptaków zamieszkujące obszar Natura 2000 Przybrzeżne Wody [...], jak również wpływu tych uciążliwości na obszar Natura 2000 [...],

- art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a u.i.ś. w zw. z art. 97 ust. 1 u.i.ś. poprzez wadliwe nieuwzględnienie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 skutków utwardzenia ścieżek leśnych na specyficznym obszarze na którym miały być prowadzone prace, tj. obszarze o płytkim zaleganiu wód podziemnych,

- art. 97 ust. 5 w zw. z art. 97 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.i.ś. oraz art. 80 ust. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, poprzez błędne uznanie, że przedsięwzięcie polegające na wykonaniu określonych we wniosku robót geologicznych nie będzie potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, w tym na potencjalny obszar Natura 2000 [...], i w związku z tym błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,

- art. 6 ust. 2 p.o.ś. poprzez błędne nieuwzględnienie przy ocenie czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 zasady przezorności,

- art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 80 ust. 7 prawa geologicznego i górniczego poprzez zatwierdzenie projektu robót geologicznych, które naruszyłyby wymagania ochrony środowiska, albowiem stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w związku z czym winny być zabronione.

Ponadto skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie przez Sąd dowodów w postaci dokumentów dołączonych do skargi.

W obszernym uzasadnieniu podniesionych zarzutów skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wskazała m.in., że ani organ II instancji ani RDOŚ w ogóle nie ocenił wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszar na którym miało być przedsięwzięcie planowane, a który jest potencjalnym obszarem Natura 2000 [...]. Zdaniem strony, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie dotyczy wyłącznie obszarów formalnie zakwalifikowanych jako obszary Natura 2000 ale również potencjalnych i projektowanych obszarów Natura 2000, co wynika z przepisów prawa i konieczności prowspólnotowej wykładni prawa polskiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Fundacja G. złożyła replikę do odpowiedzi na skargę.

Na rozprawie w dniu 21 listopada 2016 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe Fundacji G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej, zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu kontrola legalności decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2015 r. zatwierdzająca projekt robót geologicznych w celu wstępnego rozpoznania budowy geologicznej i założenia sieci monitoringu hydrogeologicznego na potrzeby badań lokalizacyjnych Elektrowni [...] w [...] (lokalizacja [...]) województwo [...], w odniesieniu do zarzutów skargi, jak też w granicach rozpoznawanej sprawy nie doprowadziła do stwierdzenia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia z kwalifikowanym uchybieniem przepisom proceduralnym czy też prawa materialnego, o jakich mowa w przywołanym art. 145 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 80 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Pgg), w myśl którego, projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji.

Stosownie do ust. 5 ww. przepisu, zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Zgodnie natomiast z ust. 6 art. 80 Pgg projekt zatwierdza się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 5 lat, w zależności od zakresu i harmonogramu zamierzonych robót geologicznych.

Z kolei ust. 7 ww. przepisu reguluje kwestię odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych, mianowicie organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli:

1) projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska;

2) projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa.

Sytuacje przewidziane w ww. art. 80 ust. 7 pkt 1 i 2 Pgg są niezależne od siebie.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, i nie jest to zresztą kwestionowane przez strony, że wykonanie robót geologicznych wskazanych w przedmiotowym projekcie nie wymaga uzyskania koncesji (v. art. 21 ust. 1 Pgg.). Jak trafnie wskazuje organ, projektowane roboty geologiczne podlegają przepisom o planach ruchu zakładu geologicznego. Zgodnie bowiem z treścią art. 86 Pgg, do robót geologicznych służących poszukiwaniu i rozpoznawaniu złóż kopalin oraz poszukiwaniu i rozpoznawaniu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, a także robót geologicznych służących innym celom wykonywanych z użyciem środków strzałowych albo wykonywanych na głębokości większej niż 100 m albo wykonywanych na obszarze górniczym utworzonym w celu wykonywania działalności metodą robót podziemnych albo metodą otworów wiertniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zakładu górniczego i jego ruchu oraz ratownictwa górniczego.

Przed wydaniem decyzji, organ pierwszej instancji zasięgnął też wymaganych przepisem art. 80 ust. 5 Pgg opinii organów właściwych ze względu na położenie nieruchomości objętej przestrzenią wykonywania robót geologicznych - w tej sprawie - Wójta Gminy [...] oraz Dyrektora Urzędu Morskiego w [...]. Termin 14-dniowy do zajęcia stanowiska, wynikający z art. 9 Pgg, został dochowany. Należy dodać, że wymienione organy mają (jedynie) zaopiniować przyjęte w projekcie rozwiązania m.in. w zakresie ochrony środowiska, w zakresie zagospodarowania przestrzennego (w tym lokalizacji otworu wiertniczego, ewentualnych dróg dojazdowych przy transporcie większych urządzeń), itp. Wzmiankowana opinia bezspornie ma charakter niewiążący.

Należy odnotować, że wymienione organy zaopiniowały pozytywnie projekt decyzji. Trzeba też dodać, że przepis art. 80 w ust. 6 Pgg ściśle określa maksymalny czas, na jaki może zostać zatwierdzony projekt. Okres ten nie może przekroczyć 5 lat. Również ten termin został prawidłowo określony w decyzji (v. pkt 4 decyzji, zgodnie, z którym projekt zatwierdza się na czas oznaczony do dnia 31 grudnia 2015 r.)

Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, że przedłożony projekt robót geologicznych odpowiada wymaganiom prawa.

Procedurę sporządzania i zatwierdzania projektu robót górniczych reguluje Dział V rozdział 1 Pgg - Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz stosowne przepisy wykonawcze.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Pgg, prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych.

(ust. 2) Projekt robót geologicznych określa w szczególności:

1) cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia;

2) rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych;

3) harmonogram robót geologicznych;

4) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne;

5) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót.

Według ust. 3 ww. przepisu Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji, kierując się potrzebami ochrony środowiska, zapewnienia należytego rozpoznania geologicznego oraz wymagań w zakresie bezpieczeństwa

Na podstawie art. 79 ust. 3 Pgg Minister Środowiska wydał w dniu 20 grudnia 2011 r. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. 2011.288.1696, dalej: rozporządzenie w sprawie wymagań projektu).

Stowarzyszenie [...] zarzuciło w skardze, że podpisana pod projektem dr E. M. nie mogła sygnować tego dokumentu, ponieważ była członkiem zespołu opracowującego tenże projekt. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia, powyższe świadczy o wadliwości złożonej dokumentacji projektowej, czego nie dostrzegł Minister Środowiska.

Sąd nie podziela powyższego poglądu strony, gdyż zarówno przepisy ustawy Pgg jak i ww. rozporządzenie w sprawie wymagań projektu, nie zawierają unormowań dotyczących procedury merytorycznej weryfikacji projektu przeprowadzanej przez wnioskodawcę. W myśl natomiast § 6 rozporządzenia w sprawie wymagań projektu, projekt podpisuje osoba posiadająca stwierdzone odpowiednie kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi, wraz z podaniem numeru świadectwa stwierdzającego kwalifikacje, albo osoba posiadająca uznane odpowiednie kwalifikacje do wykonywania zawodów regulowanych w dziedzinie geologii, wraz z podaniem numeru decyzji w sprawie uznania kwalifikacji, albo osoba świadcząca usługi transgraniczne. Dlatego, w razie przedłożenia organowi do zatwierdzenia projekt robót geologicznych, organ ten ma obowiązek sprawdzić czy osoba podpisana pod tym projektem spełnia wymagania określone w ww. przepisie rozporządzenia w sprawie wymagań projektu. W tej sprawie nie podważono, prawidłowości ustaleń organu poczynionych w tym zakresie a w konsekwencji trafności oceny, że dr E. M. spełniała warunki, o których mowa w § 6 rozporządzenia w sprawie wymagań projektu, zatem mogła się pod tym projektem podpisać.

Uznając za niezasadne również pozostałe zarzuty obu skarg należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o udzieleniu koncesji na elektrownię [...]. Przedsięwzięcie zawarte w opisie projektu robót przedstawionym do zatwierdzenia ma bowiem na celu jedynie wstępne rozpoznanie budowy geologicznej oraz założenie sieci monitoringu hydrogeologicznego na potrzeby badań lokalizacyjnych elektrowni [...] w [...] ([...]). WSA podziela stanowisko organu, że planowane zamierzenie nie może być zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm., dalej: rozporządzenie z 9 listopada 2010 r.), jak również do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 3 tego rozporządzenia.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotowe rozporządzenie, poprzez zawarty w nim katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, decyduje o potencjalnej konieczności uzyskiwania decyzji administracyjnej o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji oraz o przeprowadzeniu, poprzedzającego jej wydanie, postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z udziałem społeczeństwa.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227, z późn. zm., zwanej dalej ustawą środowiskową), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Należy dodać, że powyższa zasada klasyfikacji przedsięwzięć w prawie polskim jest konsekwencją implementacji do polskiego systemu prawnego zasad prawa wspólnotowego. Podział przedsięwzięć na obie kategorie został, bowiem zaimplementowany do polskiego systemu prawnego zgodnie z dyrektywą Rady z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne nr 85/337/EWG (Dz. Urz. WE 1985 L 175/40 ze zm.). Dyrektywa 85/337/EWG została uchylona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE 2012 L 26/1), ze skutkiem na dzień 17 lutego 2012 r. Dyrektywa 2011/92/UE zachowała pierwotne rozwiązanie dyrektywy 85/337/EWG i przewiduje podział przedsięwzięć na dwie kategorie. Pierwszą z nich są takie przedsięwzięcia, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana w każdej sytuacji, drugą zaś takie, dla których ocena ta jest wymagana po zastosowaniu przez organy państwa członkowskiego kryteriów selekcji. W załącznikach do dyrektywy 2011/92/UE szczegółowo wskazano katalog rodzajów przedsięwzięć, w oparciu o kryteria rodzajowe i ilościowe, przyporządkowując je do określonej kategorii. A zatem, załącznik I do dyrektywy 2011/92/UE wskazuje przedsięwzięcia, dla których ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana w każdej sytuacji, natomiast załącznik II - takie, dla których ocena ta jest wymagana po zastosowaniu przez organy państwa członkowskiego kryteriów selekcji (kryteria te z kolei skatalogowano w załączniku lII do dyrektywy 2011/92/UE).

Aktem prawa polskiego przyjmującym powyższy schemat jest wydane na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), zmienione, w następstwie wejścia w życie dyrektywy 2011/92/UE, rozporządzeniem Rady Ministrów z 25 czerwca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 817). Zgodnie z treścią dyrektywy 2011/92/UE (art. 4 ust. 1) wymienione w załączniku I przedsięwzięcia zawsze podlegają ocenie oddziaływania. Katalog przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko znajduje się również w § 2 przywołanego rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. i odpowiada on grupie przedsięwzięć określonych w załączniku nr I do dyrektywy 2011/92/UE.

W katalogu wymienionym w treści § 2 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. znajdziemy wykaz kategorii przedsięwzięć, sklasyfikowanych tam w oparciu o kryteria przedmiotowe. Przyjęta w rozporządzeniu klasyfikacja odpowiada przyjętej przez rozwiązania dyrektywy 2011/92/UE, zaliczając do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko te wymienione w załączniku I, niemniej jednak dodatkowo zawiera również takie, które wskazane są w załączniku II dyrektywy 2011/92/UE. Przedsięwzięcia wymienione w załączniku II do dyrektywy 2011/92/UE nie są bezpośrednio przeniesione do katalogu wskazanego w przywołanym rozporządzeniu z 9 listopada 2010 r., którego § 3 zawiera katalog przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. Dyrektywa 2011/92/UE bowiem pozostawia pewną swobodę państwom członkowskim w sposobie klasyfikowania wymienionych tam przedsięwzięć, wskazując, że to państwo członkowskie może określić, które z wymienionych w załączniku II do dyrektywy rozróżniającym obie kategorie przedsięwzięć jest więc zakres obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania, która dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jest obligatoryjna w każdym przypadku, natomiast dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - jest konieczna w sytuacji stwierdzenia takiego obowiązku w trybie art. 63 ustawy środowiskowej przez organ prowadzący postępowanie.

Zdaniem Sądu, zawarty w § 2 i 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. katalog przedsięwzięć w nich określonych jest katalogiem zamkniętym a zatem organ nie może dokonać, jego rozszerzenia. Należy zgodzić się z Ministrem Środowiska, że projektowane przedsięwzięcie nie może być zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ projektowane otwory wiertnicze nie mają przekraczać głębokości maksymalnie 200 metrów (v. § 3 ust. 1 pkt 43 lit. c) i d) ww. aktu wykonawczego), a także nie mają służyć w celu składowania odpadów promieniotwórczych oraz zaopatrzenia w wodę, z wyłączeniem wykonywania ujęć wód podziemnych o głębokości mniejszej niż 100 m (§ 3 ust. 1 pkt 42 ww. rozporządzenia). Jak już powiedziano, planowanego przedsięwzięcia nie można uznać za elektrownię [...], tak więc nie ma zastosowania § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., który zalicza tego rodzaju elektrownie do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska skarżącego Stowarzyszenia, że w stosunku do przedmiotowego projektu robót geologicznych, jako że jest on związany z inwestycjami energetyki [...], mają w pełni zastosowanie wszelkie ustawy i rozporządzenia - w tym ww. rozporządzenie z 9 listopada 2010 r.

Jak już powiedziano, drugą sytuacją, w której organ ma prawo odmówić zatwierdzenia projektu, jest uznanie, że projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska (v. art. 80 ust. 7 pkt 1 Pgg). Przy czym nie chodzi tu o każdą możliwość naruszenia środowiska, lecz o wymogi w zakresie jego ochrony. W szczególności chodzi tu o ochronę zasobów środowiska, jak też jego poszczególnych elementów, dokonywaną przez stanowienie np. rezerwatów, parków, obszarów Natura 2000, czy też innych form ochrony przewidzianych przepisami ustawy o ochronie przyrody.

WSA w Warszawie nie podzielił zarzutu skarżących, ogólnie rzecz ujmując, nieuwzględnienia przy ocenie czy planowane przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000. Na wstępie należy wskazać, że Marszałek Województwa [...], w oparciu o art. 96 ust. 3 ustawy środowiskowej, postanowieniem z 2 kwietnia 2014 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wskazanych w tym postanowieniu dokumentów, w celu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, z uwagi to, że teren badań graniczy z obszarem Natura 2000 [...] - obszary siedliskowe [...].

Oceny oddziaływań na obszar Natura 2000 dokonuje - w myśl art. 97 ust. 1 ustawy środowiskowej - regionalny dyrektor ochrony środowiska. W przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 rdoś wydaje postanowienie, w którym stwierdza, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (v. art. 97 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej) oraz nakłada obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu. Od tego postanowienia, zgodnie z art. 97 ust. 7 ww. ustawy przysługuje zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

Z kolei, w razie, gdy przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 rdoś stwierdza w drodze postanowienia brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (v. art. 97 ust. 5 ustawy środowiskowej). Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 9 ustawy środowiskowej, do tego postanowienia, nie stosuje się rozwiązań wynikających z art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w przypadku, o jakim mowa w art. 97 ust. 5 ustawy środowiskowej, ustawodawca wykluczył możliwość opiniowania w trybie art. 106 kpa. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nie odbywa się w trybie szczególnej procedury przewidzianej w art. 106 kpa, jednakże jest ujęte w ramach współdziałania organów administracji państwowej i posiada charakter wiążący.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżących, organ prawidłowo stwierdził, że w postanowieniu rdoś przeprowadzono analizę uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Szczegółowa argumentacja organu zawarta jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie nasuwa zastrzeżeń Sądu pod względem poprawności, dlatego nie ma potrzeby przytaczania jej w tym miejscu. Należy zauważyć, że aktualne zarzuty skargi stanowią ponowienie argumentów podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, do których organy obu instancji odniosły się w swoich rozstrzygnięciach.

Odnosząc się do zarzutu Stowarzyszenia dotyczącego błędnej wykładni przepisu art. 6 ust. 4 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk (...) należy przypomnieć, że dyrektywa jest aktem wymagającym implementacji (wdrożenia) przez państwo członkowskie w określonym czasie. Implementowanie dyrektyw polega zasadniczo na wydaniu aktu prawnego przez właściwy organ państwa członkowskiego, który wprowadzi normy zawarte w dyrektywie do porządku prawnego w tym państwie. O pełnej implementacji dyrektywy można mówić, gdy normy prawa krajowego stwarzają podstawy do kompetencji organów państwowych, a także określając uprawnienia lub obowiązki podmiotów prawa, niezbędne do osiągnięcia celów, przewidzianych w danej dyrektywie. Implementacja dyrektywy nie musi natomiast polegać, ani zasadniczo nie powinna, na dosłownym przepisywaniu ich tekstów do ustaw krajowych (por. J. Barcz, Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe. Prawo materialne i polityki, Wyd. Prawo i Praktyka Gospodarcza 2006, Warszawa 2006, str. 190). Ponieważ dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk (...) została implementowana do ustawy środowiskowej, zatem rację ma organ wskazując, że zarzuty Stowarzyszenia dotyczące naruszenia przepisów unijnych nie mogą być uznane za trafne.

Za pozbawiony uzasadnionych podstaw należy uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 6 pkt 2 Konwencji o dostępie do informacji (...). Kwestie udostępniania (jawności) informacji Konwencja z Aarhus reguluje w dwóch odrębnych artykułach. Art. 4 mówi o dostępie do informacji i formułuje prawa społeczeństwa i obowiązki organów w sytuacji, gdy ktoś żąda dostępu do informacji (tzn. "bierne" udostępnianie informacji). W art. 5 regulowane są natomiast obowiązki organów związane z gromadzeniem i upowszechnianiem informacji (tzw. "aktywne" udostępnianie informacji). Powyższy zarzut nie jest w istocie zrozumiały, gdyż Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym i miało wiedzę o planowanym przedsięwzięciu.

WSA w Warszawie nie uwzględnił również wniosku Fundacji G. o dopuszczenie w trybie art. 106 p.p.s.a. dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi (v. str. 7 skargi), gdyż nie było to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy (pomijając nawet, że wydruk ze strony internetowej nie jest dowodem z dokumentu).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargi Stowarzyszenia [...] oraz Fundacji G.