Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 1004/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrócić skarżącym D. M. i S.M. solidarnie z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W., w wyniku wznowionego postępowania podatkowego, uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł i ustalił nowy wymiar podatku w kwocie [...] zł. Jako przesłankę uchylenia decyzji ostatecznej organ wskazał fakt wyjścia na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję. Organ podał, że w dniu wydania decyzji oparł się na wykazie nieruchomości z dnia 30 czerwca 2000 r. w którym podatnicy wykazali do opodatkowania tzw. budynki pozostałe o pow. użytkowej 299 m kw. i grunty pozostałe o pow. 845 m kw. W wyniku przeprowadzonych w dniu 07 stycznia 2010 r. oględzin nieruchomości ustalono, iż na działce nr 5/3, stanowiącej tereny przemysłowe, położonej przy ul. [...] we W. znajdują się: inny budynek niemieszkalny (oznaczony nr 2 w ewidencji budynków), którego powierzchnia, po dokonaniu pomiarów wynosi 527 m kw. oraz inny budynek niemieszkalny oznaczony nr 3 w ewidencji budynków, do którego strona podczas oględzin nie miała kluczy. Według oświadczenia podatnika z dnia 10 czerwca 2010 r. powierzchnia użytkowa budynku nr 3 wynosi 100 m kw. Organ stwierdził również, że budynek oznaczony w ewidencji budynków pod nr 1 nie istnieje. Jednocześnie ustalił, iż w skład ww. nieruchomości wchodzi również działka nr 5/4 przy ul. [...] o pow. 999 m kw., stanowiąca tereny mieszkaniowe, która zgodnie z oświadczeniem podatnika zabudowana jest budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 350 m kw. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, dotąd odrębnie opodatkowane części nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...], stanowią jedną nieruchomość i w związku tym jeden przedmiot opodatkowania. Organ ponadto ustalił, że S. M. od dnia 02 kwietnia 2007 r. prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wynajmu nieruchomości na własny rachunek. Biorąc zatem pod uwagę zapis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych organ stwierdził, iż część nieruchomości, stanowiąca działkę nr 5/3 o pow. 845 m kw. przy ul. [...] oraz inne budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni 627 m kw. znajdujące się na ww. działce, od dnia 01 maja 2007 r. winny być opodatkowane stawkami, jak dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą, albowiem znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy.

W złożonym odwołaniu skarżący podnieśli, iż decyzja jest krzywdząca

i niesprawiedliwa. Ich zdaniem, organ pierwszej instancji naruszył przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ jako dowód w sprawie przyjął tylko protokół z oględzin obiektów budowlanych z dnia 07 stycznia 2010 r. oraz pisemne wyjaśnienia podatników z dnia 10 czerwca 2010 r. Organ natomiast nie badał jaki był stan faktyczny w latach 2005-2009 nieruchomości położonej przy ul. [...] i ul. [...] (dz. nr 5/4), które to działki stanowiły wówczas jedną nieruchomość. Spowodowało to błędne wnioski, co do stanu faktycznego powierzchni użytkowej budynków w latach 2005-2009. Strona wyjaśniła, że w powyższym okresie dokonywano stopniowej rozbiórki ścianek działowych wewnątrz budynków, co powodowało zmianę powierzchni użytkowej budynków. Organ podatkowy nie sygnalizował również, że jest prowadzone postępowanie pod kątem opodatkowania nieruchomości najwyższymi stawkami ze względu na prowadzoną w L. przez S. M. działalność gospodarczą. Pozbawiono zatem stronę możliwości udokumentowania, że przedmiot opodatkowania nie był i nie mógł być wykorzystywany do celów prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Sporne budynki w latach 2005-2009 nigdy nie były zajęte na działalność gospodarczą, ponieważ na działce nr 5/3 znajdował się budynek mieszkalny, a na działce nr 5/3 budynek magazynowo-składowy powiązany z nieruchomością wykorzystywaną na cele mieszkaniowe, którego stan techniczny uniemożliwiał użytkowanie nawet na cele socjalne. Zdaniem skarżących, budynki nawet zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, ale będące w złym stanie technicznym, uniemożliwiającym ich użytkowanie, będą opodatkowane według stawki dla budynków pozostałych oraz jeśli budynek i grunt nie są wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej, a przez to nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa podatnika, to nie sposób przyjąć, że z samego faktu, że są w posiadaniu osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą powinny być opodatkowane według najwyższej stawki.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W wyniku złożenia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 195/11 uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na nie przeprowadzenie w sposób dostateczny postępowania w celu ustalenia, czy budynek może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, czy też jego stan techniczny uniemożliwia w sposób trwały takie wykorzystywanie. Sąd wskazał, że skarżący załączyli opinię biegłego, w której stwierdzono, iż obecny stan techniczny nie gwarantuje bezpieczeństwa użytkowników

i wymaga kapitalnego remontu i uzyskania niezbędnych zezwoleń. Zdaniem Sądu, przedłożona opinia jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy budynek jest w stanie umożliwiającym wykorzystanie go choćby potencjalnie do prowadzonej działalności, a protokół oględzin z dnia 07 lipca 2010 r. nie zawiera żadnych stwierdzeń co do stanu technicznego budynku. Organ zobowiązany zatem został do ustalenia, czy przeszkody faktyczne miały charakter fizykalny, trwały, obiektywny i mogły być w konsekwencji uznane za przeszkodę

w rozumieniu rozważanego przepisu.

Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania (budynku) do prowadzenia działalności gospodarczej, powinien mieć charakter trwały. Jednocześnie "względy techniczne" powinny dotyczyć przedmiotu opodatkowania, czyli budynku lub jego części, a nie innych przyczyn, leżących po stronie podatnika. Wyłączenie budynku lub jego części z prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych nie nastąpi, gdy prowadzenie tej działalności jest niemożliwe ze względów technologicznych, czy też ekonomicznych leżących po stronie przedsiębiorcy. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały, trwały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien więc precyzyjnie ustalić stan faktyczny oraz ocenić, czy dany przedmiot nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Treść bowiem przedstawionej przez stronę opinii prywatnej nasuwa wątpliwości co do charakteru wad budynku i potencjalnych możliwości wykorzystania w działalności gospodarczej bez zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników. Organ powinien więc przeprowadzić oględziny przedmiotowej nieruchomości szczegółowo opisać i udokumentować stan budynku, jakie są przyczyny takiego stanu budynku, czy i kiedy były wykonywane remonty lub inne roboty budowlane dotyczące tego budynku, a jeżeli były to jakie i kiedy, jeżeli nie były to dlaczego, ustalić czy i w jaki sposób jest wykorzystywany budynek lub jego część. Kolegium stwierdziło, że organ dokonując oceny możliwości wykorzystania budynku ze względów technicznych winien mieć na względzie wskazówki zawarte przez Sąd w ww. wyroku mając na uwadze również pogląd Sądu, że prowadzenie remontów nie oznacza pozbawienia budynków związków z działalnością gospodarczą. Organ winien więc wyjaśnić stan faktyczny nieruchomości - budynku - po dokonaniu oględzin i ocenić, czy jest on taki sam jak opisany stan budynku w opinii biegłego złożonej przez stronę

i w razie rozbieżności wyjaśnić takie rozbieżności zarówno poprzez przesłuchanie autora tej opinii, również w zakresie sprecyzowania dlaczego w jego opinii stan techniczny nie gwarantuje bezpieczeństwa użytkowników, wskazania przez autora opinii określonych norm przepisów, zasad sztuki budowlanej uzasadniających to twierdzenie, a także o wskazanie jakie należałoby poczynić czynności by takie bezpieczeństwo zostało zachowane. W razie konieczności organ przy dokonywaniu oceny stanu technicznego winien skorzystać z osób posiadających odpowiednie kwalifikacje w szczególności w trakcie oględzin nieruchomości, a także dla dokonania ustaleń co do stanu technicznego budynku, a w razie wątpliwości co do stanu technicznego budynku organ zobligowany będzie do powołania biegłego celem ustalenia stanu faktycznego. Należy również przeprowadzić postępowanie celem wyjaśnienia, czy obiekt jest dopuszczony w świetle prawa budowlanego do użytkowania, czy też został z takiego użytkowania stosownym aktem organu administracji budowlanej wyłączony, czy też w stosunku do tego obiektu toczyły się postępowania z zakresu prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 2 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez udzielenie organowi pierwszej instancji niejednoznacznych i zarazem błędnych wskazówek co do dalszego postępowania; naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego co do tego, czy działka

o nr 5/3 stanowi grunt związany z budynkami mieszkalnymi w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i błędne uznanie, że ww. nie jest gruntem związanym z budynkami mieszkalnymi; naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie powierzchni użytkowej budynków nr 2

i 3 polegające na nieuwzględnieniu faktu rozbiórki ścianek działowych w budynku nr 2 oraz oparciu swojej wiedzy o budynku nr 3 wyłącznie na ogólnikowym oświadczeniu podatnika, że ma on 100 m kw. i zaniechaniu oględzin ww. budynku; naruszenie

art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez nieodniesienie się do podnoszonych w piśmie odwoławczym (i w toku postępowania) istotnych zarzutów merytorycznych; naruszenie przez organ odwoławczy art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze podniesione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu strona odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej podniosła, że organ odwoławczy błędnie wskazał, iż przedmiotem ponownego badania nieruchomości w drodze oględzin ma być teraźniejszy stan nieruchomości. W ocenie skarżących, jest to błędne wskazanie, gdyż spór w niniejszej sprawie dotyczy podatku od nieruchomości za 2009 r., co oznacza, że istotny dla sprawy jest stan techniczny nieruchomości jaki był w okresie, za jaki organy podatkowe domagają się zapłaty podatku. Dlatego też wskazówki udzielone w zaskarżonej decyzji organowi pierwszej instancji są wadliwe, albowiem sugerują, że organ ten ma ocenić aktualny stan nieruchomości, co pozostaje bez znaczenia dla sprawy, a nadto sprzeczne jest z uzasadnieniem wydanego w niniejszej sprawie wyroku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej strona wyjaśniła, że sporna nieruchomość składa się z dwóch działek o nr 5/4 i 5/3. Na działce o nr 5/4 o powierzchni 999 m kw. posadowiony jest budynek mieszkalny, który do 2009 r. zamieszkany był przez lokatorów. Natomiast na przyległej działce 5/3 posadowione są dwa budynki o charakterze magazynowym, które nie służyły jednak nigdy działalności gospodarczej prowadzonej przez S. M. W praktyce stanowiły one zaplecze dla budynku mieszkalnego. Budynki były bowiem powszechnie wykorzystywane przez lokatorów do składowania w nich opału i ewentualnie przechowywania innych przedmiotów o mniejszej wartości. Budynki magazynowe de facto służyły zatem także celom mieszkaniowym, spełniały rolę zbliżoną do piwnicy lub garażu. W konsekwencji, działka o nr 5/3 jako związana z budynkami mieszkalnymi w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie może być uznana za nieruchomość związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie można jej opodatkować podwyższonymi stawkami.

W tym zakresie skarżący podnieśli, że organy podatkowe błędnie uznają, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają decydujące znaczenie dla opodatkowania nieruchomości. Zarzucili, że oparcie się przez organ odwoławczy wyłącznie na danych z ewidencji gruntów i budynków doprowadziło do sytuacji, w której przeznaczenie jednej i tej samej działki nr 5/3 jest postrzegane w kompletnie odmienny sposób, bowiem w zakresie przekształcenia użytkowania wieczystego działki w prawo własności uważa się, że działka ma przeznaczenie mieszkaniowe. Natomiast na potrzeby podatku od nieruchomości, działka uznawana jest za związaną z działalnością gospodarczą.

Ponadto, w ocenie skarżących organ odwoławczy dopuścił się także naruszenia wskazanych przepisów poprzez błędne przyjęcie powierzchni użytkowej budynków nr 2 i 3 polegające na nieuwzględnieniu faktu rozbiórki ścianek działowych w budynku nr 2 oraz oparciu swojej wiedzy o budynku nr 3 wyłącznie na ogólnikowym oświadczeniu podatnika, że ma on 100 m kw. i zaniechaniu oględzin ww. budynku. Nieuwzględnienie powierzchni ścianek działowych polegało na tym, że organ pierwszej instancji wyliczył powierzchnię budynku nr 2 na podstawie pomiarów przeprowadzonych podczas oględzin nieruchomości w dniu 07 stycznia 2010 r. Pomiary te nie zostały jednak przeprowadzone w sposób prawidłowy, gdyż uwzględniały one jedynie powierzchnię użytkową budynku istniejącą w dniu 07 stycznia 2010 r., a nie powierzchnię jaka istniała w spornym okresie, czyli w 2009 r. Zdaniem skarżących, pomiary można by uznać za poprawne tylko w sytuacji, gdyby powierzchnia użytkowa od 2009 r. do stycznia 2010 r. nie uległa zmianie. Tak jednak nie było, gdyż w międzyczasie podatnicy usunęli m.in. ścianki działowe między pomieszczeniami, co istotnie zwiększyło powierzchnię użytkową, a także wymiar podatku od nieruchomości. Podatnicy sygnalizowali zaistnienie tego problemu jednak został on przez organy podatkowe w całości pominięty.

Podobnie niedopuszczalne było, w ocenie strony, oparcie wiedzy dotyczącej powierzchni budynku nr 3 wyłącznie na podstawie oględnego twierdzenia podatnika, że ma on 100 m kw. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego należało dokonać pomiaru tego pomieszczenia. W związku z faktem, że w dniu oględzin podatnik nie miał kluczy do budynku, należało przeprowadzić powtórne oględziny.

Z uwagi zatem na przytoczone okoliczności, zdaniem skarżących, konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez poprawne wyliczenie powierzchni użytkowej budynków nr 2 i 3 w 2009 r.

Końcowo odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej strona wskazała, że organ nie wyznaczył jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co uniemożliwiło jej ustosunkowanie się do zebranych dowodów, zaprezentowanie swoich racji i zgłoszenie ewentualnie nowych wniosków dowodowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W pismach z dnia 31 stycznia 2012 r. oraz z dnia 7 lutego 2012 r. strony podtrzymały w całości swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. uchylająca decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przepis ten pozostaje ścisłym związku z obowiązkami organu odwoławczego wynikającymi z Ordynacji podatkowej. Organ ten jest zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności, niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie

z obowiązującą także i na tym etapie postępowania zasadą prawdy obiektywnej

(art. 122 O.p.). Jeżeli organ odwoławczy dojdzie do wniosku, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zebrano wszystkich dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia, a zatem w istocie nie rozpoznano sprawy, winien on uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 233 § 2 O.p.

Sprawa w związku, z którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia temu organowi dotyczy wymiaru skarżącym podatku od nieruchomości za 2009 r.

Sprawa to była rozpoznawana przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2011 r., I SA/Bd 195/11 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. ustalającej podatek za wskazany okres.

Wykonując zalecenia Sądu zawarte w powyższym wyroku organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego oraz oceny, czy budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Organ stwierdził, że treść przedstawionej przez stronę opinii prywatnej sporządzonej przez G. Z. nasuwa wątpliwości co do charakteru wad budynku i potencjalnych możliwości wykorzystania w działalności gospodarczej, bez zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników. Organ I instancji powinien więc przeprowadzić oględziny przedmiotowej nieruchomości szczegółowo opisać i udokumentować stan budynku, jakie są przyczyny takiego stanu budynku, czy i kiedy były wykonywane remonty lub inne roboty budowlane dotyczące tego budynku, a jeżeli były to jakie i kiedy, jeżeli nie były to dlaczego, ustalić czy i w jaki sposób jest wykorzystywany budynek lub jego część.

Następnie organ I instancji winien ocenić, czy stan budynku jest taki sam jak opisany w opinii biegłego złożonej przez stronę i w razie rozbieżności wyjaśnić takie rozbieżności poprzez przesłuchanie autora tej opinii. W razie konieczności organ przy dokonywaniu oceny stanu technicznego winien skorzystać z osób posiadających odpowiednie kwalifikacje.

Ponadto organ odwoławczy uznał za konieczne przeprowadzenie postępowania celem wyjaśnienia, czy obiekt jest dopuszczony w świetle prawa budowlanego do użytkowania, czy też został z takiego użytkowania stosownym wyłączony, a także, czy w stosunku do tego obiektu toczyły się postępowania z zakresu prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – organ odwoławczy zasadnie na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji uchylił decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na to, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. Świadczy o tym zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Prezydenta Miasta W. wykazuje istotne braki.

W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 233 § 2 Ordynacji poprzez udzielenie organowi I instancji niejednoznacznych i błędnych wskazówek co do dalszego postępowania. W związku z tym zarzutem skarżący podnieśli, że wskazówki udzielone organowi I instancji sugerują, że organ ten ma oceniać aktualny stan działki, a nie za okres, którego dotyczy wymiar podatku. Zdaniem strony jest to sprzeczne z wyrokiem tut. Sąd z dnia 14 lutego 2011 r., I SA/Bd 195/11. Ponadto strona podniosła, że organ odwoławczy ograniczył zakres postępowania dowodowego do oględzin, opinii biegłego

i przesłuchania w charakterze świadka G. Z., co jest stanowczo niewystarczające dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem strony, niezbędne jest również przesłuchanie podatników, a także przeprowadzenie dowodu z zeznań lokatorów zamieszkujących budynku przy ul. [...] we W.

Sąd tych zarzutów nie podziela. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 14 lutego 2011 r., I SA/Bd 195/11 WSA w Bydgoszczy, w związku z opinią techniczną G. Z., zobowiązał organ do ustalenia stanu spornego budynku i oceny możliwości wykorzystania go do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. W razie wątpliwości co do stanu tego obiektu, Sąd stwierdził, że należy powołać biegłego. Organ odwoławczy z nałożonych na niego obowiązków się wywiązał. Wskazania tego organu co do dalszego postępowania zawarte w zaskarżonej decyzji stanowią realizację zaleceń Sądu.

Nie można również podzielić opinii skarżących, że z decyzji nie wynika do jakiego roku podatkowego odnoszą się te wskazania. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, mimo pewnej nieprecyzyjność sformułowań organu w tym zakresie, że odnoszą się one do okresu, za który został wymierzony podatek od nieruchomości, czyli 2009 r. Wyrok NSA (FSK 2033/04), na który strona powołuje się w skardze i piśmie

z dnia 31 stycznia 2012 r. został wydany w innym stanie faktycznym. Dotyczy on sytuacji, gdy wyrok sądu administracyjnego nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie można także zgodzić się z zarzutem, że organ odwoławczy zawęził zakres niezbędnego do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wprawdzie organ ten wskazał na pewne czynności dowodowe, które należy w sprawie przeprowadzić, lecz nie ograniczył ich zakresu. Kolegium zobowiązało organ niższej instancji do precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego budynku, czemu mogą służyć różne dowody. W toku postępowania podatkowego strona może zgłaszać wnioski dowodowe, których znaczenie dla sprawy będzie podlegać ocenie organu.

W skardze strona podnosi też zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 124 Ordynacji poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do dwóch zarzutów merytorycznych. Mianowicie, że działka 5/3 jest gruntem związanym

z budynkami mieszkalnymi i nie może być uznana za nieruchomość związaną

z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz że organ błędnie przyjął powierzchnię użytkową budynków nr 2 i 3.

Należy jednak zauważyć, że decyzja podjęta w trybie art. 233 § 2 Ordynacji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Skoro bowiem decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Wymieniony organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r.,

III SA 734/00).

Kontrola sądowa takiej decyzji sprowadza się do zbadania, czy sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji wskazane w art. 233 § 2 Ordynacji. Powyższe zarzuty skarżących nie pozostają w związku z podjętym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięciem kasacyjnym. Zarzuty te strona może ewentualnie podnieść, jeżeli organ zajmie w sprawie stanowisko merytoryczne.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 123 § 1 w zw.

z art. 200 § 1 Ordynacji z uwagi na to, że organ nie wyznaczył stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Wskazać należy, że w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost, że "naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Oznacza to, że nie w każdej sytuacji naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji skutkować będzie uchyleniem zaskarżonej decyzji, lecz jedynie w takim przypadku, gdy naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. skarżący wskazali szereg czynności, których dokonaliby, gdyby Kolegium wyznaczyło im siedmiodniowy terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Należy jednak zauważyć, że organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Podjęte zatem przez Kolegium rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżących możliwości dokonania powyższych czynności w nadal trwającym postępowaniu podatkowym.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.

L. Kleczkowski I. Najda – Ossowska T. Liwacz