Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 5/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 7, 8
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 31
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postepowania decyzji ostatecznej i odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga Z. D. (dalej zwanego "skarżącym") dotyczy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego: "Dyrektorem ARiMR") utrzymującej w mocy decyzję z "[...]" Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej zwany "organem I instancji"), mocą której organ ten uchylił w wyniku wznowienia postępowania własną ostateczną decyzję z "[...]" o przyznaniu skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 z tytułu realizacji Wariantu 7.3.1. Owce rasy wrzosówka oraz odmówił skarżącemu przyznania ww. płatności i nałożył sankcję w wysokości 9.720 zł; jednocześnie ustalił liczbę zwierząt objętych w dniu "[...]"zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach ww. Wariantu w ilości 70 sztuk.

Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że 7 maja 2018 r. skarżący złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności na rok 2018, w ramach pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, realizowanego od 2016 r. Do wniosku dołączono oświadczenie o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich, w którym skarżący oświadczył, że ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) w zakresie Pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, Wariant 7.3.1. Owce rasy wrzosówka (dalej jako "Wariant 7.3.1."), do 70 sztuk owiec matek rasy wrzosówka. W toku postępowania skarżący przedstawił natomiast dokument zawierający wykaz zwierząt, które zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych opatrzony datą, pieczątką i podpisem przedstawiciela podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - Instytutu Zootechniki "[...]" (dalej: "Instytut Zootechniki").

Decyzją z "[...]" organ I instancji przyznał skarżącemu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2018 w ramach realizacji Wariantu 7.3.1. w łącznej wysokości 25.200 zł do 70 sztuk zwierząt (dalej: "decyzja o przyznaniu płatności" lub "decyzja ostateczna"). Decyzja nie została zaskarżona. Płatność została przekazana w dniu 17 maja 2019 r. na rachunek skarżącego.

W dniu 16 marca 2020 r. skarżący przedłożył organowi I instancji kopię dokumentu pt. "Protokół brakowania owiec rasa wrzosówka stan na dzień 31.12.2018 r." ze wskazaniem 27 sztuk owiec matek objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym z określoną datą brakowania na dzień 30.11.2018 r. z powodu selekcji. Protokół został podpisany przez hodowcę - skarżącego oraz przez specjalistę Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz.

Postanowieniem z "[...]" organ I instancji, powołując m.in. art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.); dalej jako "k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją o przyznaniu płatności, a następnie decyzją z "[...]" uchylił tę decyzję i odmówił skarżącemu przyznania ww. płatności oraz nałożył sankcję w wysokości 9.720 zł jednocześnie ustalając liczbę zwierząt objętych w dniu "[...]" zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach Wariant 7.3.1.w ilości 70 sztuk.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że złożony w dniu 16 marca 2020 r. przez skarżącego "Protokół brakowania owiec rasa wrzosówka stan na dzień 31.12.2018 r." ujawnił istotne nowe okoliczności sprawy, rozumiane jako wycofanie owiec z programu ochrony zasobów genetycznych. Podał, że liczba zadeklarowanych sztuk zwierząt w ramach Wariantu 7.3.1. wynosiła 70 szt., natomiast liczba stwierdzonych sztuk zwierząt wynosi 43 szt. Zauważył, że skarżący nie informował organu o wystąpieniu siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, ani nie złożył do dnia wydania tej decyzji dowodów potwierdzających zaistnienie ww. przesłanek uzasadniających odstąpienie od nakładania kar administracyjnych w odniesieniu do zwierząt zgłoszonych w ramach pomocy. Stwierdził także, że powyższe sztuki nie zostały zastąpione w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne" lub rozporządzenie RŚK"). Skonstatował, że konsekwencją stwierdzonych zawyżeń deklaracji jest odmowa płatności, o które ubiegał się skarżący, a także nałożenie na skarżącego dodatkowej kary równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia Nr 640/2014.

W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że złożony w dniu 16.03.2020 r. "Protokół brakowania owiec rasa wrzosówka, stan na dzień 31.12.2018 r." jest wewnętrznym dokumentem Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz i stanowi jedynie informację dla Instytutu Zootechniki o sztukach, które będą podlegały wymianie, a tym samym kwalifikacji do płatności na dzień 15.03 kolejnego roku. Wskazał, że sztuki wymienione w protokole brakowania cały czas przebywały w stadzie i nie zaistniała żadna okoliczność zmuszająca do ich zastąpienia. Podniósł, że protokół jako dokument informacyjny nie może być podstawą do przyznania płatności, gdyż z mocy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2007 r., nr 133, poz. 921), a następnie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 czerwca 2008 r. w sprawie upoważnionego podmiotu do realizacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich (Dz. U. nr 108, poz. 691), to Instytut Zootechniki jest jedynym podmiotem upoważnionym do realizacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich. Ocenił, że ww. protokół brakownia jest informacją dla rolnika i Instytutu Zootechniki, które owce matki należy z dniem 15.03 przyszłego roku wycofać z dalszej hodowli, a zastąpić innymi sztukami owiec, które ostatecznie zatwierdza Instytut Zootechniki. W oparciu o te argumenty, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, że skarżący od "[...]" realizuje pięcioletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a składane przez skarżącego w kolejnych latach wnioski były wnioskami kontynuacyjnymi, odnoszącymi się do trwającego już zobowiązania. Wyjaśniono przy tym, że beneficjent płatności realizuje w czasie trwania pięcioletniego programu zobowiązanie określone w złożonym przez niego wniosku oraz w decyzji organu administracji przyznającej mu pierwszą płatność rolnośrodowiskową, a więc pięcioletnie zobowiązanie podjęte przez skarżącego dotyczyło konkretnych zwierząt wymienionych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016. Wskazano, że kwestia zastępowania zwierząt w realizowanym przez skarżącego Pakiecie 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie została uregulowana w § 7 i 8 rozporządzenia RSK. Przyjęto, że źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych do płatności zwierząt, jak i również informacji w zakresie zwierząt zastąpionych i zwierząt wprowadzonych (zakwalifikowanych) do programu ochrony zasobów genetycznych jest wniosek rolnika o przyznanie płatności oraz składane przez niego oświadczenia o zastąpieniu zwierzęcia.

Oceniono, że "Protokół brakowania owiec rasa wrzosówka stan na dzień 31.12.2018 r." został przedstawiony przez skarżącego jako dowód w sprawie - świadectwo zdarzenia, wskutek, którego konieczne było zastąpienie 27 sztuk owiec rasy wrzosówka w trybie i na zasadach określonych w ww. rozporządzeniu. Stwierdzono, że protokół ten nie ma charakteru ogólnego, wskazuje natomiast konkretnie 27 szt. owiec matek, co do których beneficjent nie wypełnił obowiązku, wynikającego z § 7 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, złożenia oświadczenia o zastąpieniu w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia tj. od daty, w której rolnik powziął wiedzę o konieczności zastąpienia konkretnej sztuki zwierzęcia. Zdaniem Dyrektora ARiMR może to być zdarzenie typu: padnięcie, ubój, zalecenie wycofania sztuki ze stada, a ten przypadek dotyczy realiów niniejszej sprawy.

Ponadto uznano, że skarżący nie zastosował się do § 8 ust. 2 rozporządzenia RŚK, według którego uczestnik programu ma 30 dni na poinformowanie kierownika BP o dokonanym zastąpieniu. Podkreślono przy tym, że za termin zastąpienia uznaje się datę kwalifikacji zwierzęcia określoną na dokumencie oświadczenia o zastąpieniu zwierząt przez Instytut Zootechniki. Ponownie podkreślono, że zweryfikowanie spełnienia warunków zastąpienia, określonych w § 7 i 8 rozporządzenia RŚK, dokonuje się na podstawie dokumentów przedłożonych przez beneficjenta płatności. Wywiedziono więc, że to do skarżącego należał obowiązek odpowiednio szybkiego zgłoszenia chęci zastąpienia zwierząt do właściwych jednostek administracji, by zmieścić się w ramach czasowych określonych w rozporządzeniu rolno-środowiskowo-klimatycznym. Ustalono, że do dnia wydania decyzji przez organ I instancji skarżący nie dopełnił obowiązku poinformowania tego organu o dokonanym zastąpieniu. Skonstatowano, że skoro skarżący nie dokonał skutecznego zastąpienia 27 szt. zwierząt wskazanych w Protokole brakowania owiec rasa wrzosówka, złożonym w dniu 16 marca 2020 r. w organie I instancji, to sztuki te zasadnie zostały wykluczone z płatności.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił Dyrektorowi ARiMR naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozpatrzenie sprawy zostało poprzedzone poinformowaniem stron postępowania o możliwości składania, do dnia wyznaczonego posiedzenia niejawnego, pism procesowych w sprawie.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Tego rodzaju wadą jest rozbieżność między liczbą zwierząt zadeklarowanych we wniosku a liczbą zwierząt spełniających kryteria kwalifikowalności, co zostało uznane przez Dyrektora ARiMR za nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ administracji wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia lub uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia (tj. gdy potwierdzi się wystąpienie przesłanek wznowienia) i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 i 2).

W rozpatrywanej przez Sąd sprawie postępowanie wznowione zostało z urzędu. Skarżący nie kwestionuje, że na podstawie ostatecznej decyzji z "[...]" otrzymał płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2018 w łącznej wysokości 25.200 zł do 70 sztuk zwierząt w ramach realizacji Wariantu 7.3.1.

Należy zatem wyjaśnić, czy wystąpiła powoływana przez Dyrektora ARiMR przesłanka wznowienia postępowania, a jeśli tak, to czy jej ujawnienie przed wydaniem decyzji z "[...]" wpłynęłoby na jej treść.

W ocenie Sądu dopuszczalne było wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie przedłożonego w dniu 16 marca 2020 r. przez skarżącego datowanego na 31 grudnia 2018 r. dokumentu: "Protokół brakowania owiec – rasa "wrzosówka" (K-51-52, dalej: "Protokół"). Ustalono, że dokument ten podpisał skarżący oraz specjalista Regionalnego Związku Hodowli Owiec i Kóz. W Protokole wskazano numery 27 sztuk owiec z datą ich brakowania – 30 listopada 2018 r, w rubryce uwagi wpisano "selekcja". Z porównania organu I instancji wynika, że zwierzęta wskazane w Protokole są tożsame ze wskazanymi we wniosku, co dotyczy 27 sztuk zwierząt.

Prawidłowo przyjął organ, że pomiędzy treścią Protokołu oraz treścią decyzji ostatecznej zachodzi taka zależność, że dotyczą tych samych 27 sztuk zwierząt, które były zgłoszone do płatności na 2018 r. i które zostały uwzględnione przez organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku, wyrazem czego było wydanie decyzji ostatecznej przyznającej płatność także w odniesieniu do tych 27 sztuk zwierząt.

Oceniając, czy wynikająca z Protokołu nowa okoliczność jest istotna z punktu widzenia sprawy dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej należy wziąć pod uwagę przepisy dotyczące przyznania tej płatności. Zawarte one zostały w ustawie z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 ze zm.), a także w wyżej powołanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W rozporządzeniu tym zawarto wymogi i warunki przyznania płatności. I tak, zgodnie z § 2 tego aktu płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje m.in. jeżeli rolnik realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którymi mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014. str. 1) w ramach określonego pakietu albo jego wariantu oraz spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu RŚK.

Z kolei z § 5 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia wynika, że zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne obejmuje zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Z § 20 ust. 3 rozporządzenia RŚK wynika wymóg załączenia do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, kopi dokumentu sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenie rolnika (podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch, owiec matek i kóz matek bądź podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch, owiec matek i kóz matek) zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych, w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7.

Zaś w § 20 ust. 4 rozporządzenia RŚK przyjęto, że do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 należy dołączyć oświadczenie o zwierzętach, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tego pakietu, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję.

Istotna w sprawie jest także kwestia zastępowania zwierząt w Pakiecie 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, ujęta w § 7 i 8 ww. rozporządzenia. Z § 7 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia wynika, że w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 zmiana zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach danej rasy lokalnej zwierząt może polegać jedynie na:

1) zwiększeniu liczby zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem lub zmniejszeniu liczby tych zwierząt, jeżeli mimo tego zmniejszenia liczba tych zwierząt nie będzie niższa niż liczba zwierząt danej rasy objętych tym zobowiązaniem wpierwszym roku jego realizacji;

2) zastąpieniu, zgodnie z art. 30 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

Zgodnie z ust. 2 zastąpienia dokonuje się w terminie 40 dni od dnia powzięcia informacji o konieczności zastąpienia zwierzęcia.

Natomiast w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia przyjęto, że o ww. zastąpieniu rolnik informuje kierownika biura powiatowego Agencji w terminie 30 dni od dnia jego dokonania, składając kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia rolnika, podmiotu prowadzącego księgi hodowlane bądź podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych, zawierające wskazanie zwierząt, jakie zostały zastąpione i jakimi je zastąpiono.

Z treści przytoczonych przepisów rozporządzenia RŚK wynika, że przyznanie płatności w ramach Pakietu 7. Wariant 7.3.1. wymaga wykazania we wniosku określonej ilości zwierząt ras lokalnych z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt. Należy zatem wskazać konkretnie oznaczone zwierzęta, zaś oświadczenie złożone przez rolnika w tym zakresie jest wiążące. Oznacza to, że rolnik nie może swobodnie zmniejszyć ilości zwierząt lub zastępować zwierząt zgłoszonych innymi. Zmiany dopuszczalne są jedynie na zasadach opisanych w § 7 i 8 ww. rozporządzenia, tj. można zwiększyć ich ilość lub zastąpić zwierzętami tej samej rasy, lecz wymaga to powiadomienia Agencji w ciągu 30 dni od dokonania zmiany. Dokonanie zmiany (zastąpienie) w sposób zgodny z § 7 i 8 ww. rozporządzenia nie skutkowałoby zmniejszeniem płatności za dany rok.

Jednak w rozpatrywanej sprawie okazało się, że przed wydaniem decyzji w sprawie płatności ilość zwierząt uległa zmniejszeniu w stosunku do ilości zgłoszonej we wniosku o płatność, bez zachowania wymogów wynikających z § 7 i 8 rozporządzenia RŚK. O brakowaniu owiec na 20 listopada 2018 r. nie wiedział organ wydając decyzję przyznającą płatność, wobec czego rozpatrzył wniosek, przyjmując że w 2018 r. skarżący posiadał 70 sztuk owiec zgłoszonych do płatności.

Gdyby organ wiedział o powyższej okoliczności, to nie wydałby decyzji przyznającej płatność w takim kształcie, jaki przyjęła decyzja z "[...]". Poddałby bowiem ocenie zadeklarowanie do płatności 43 sztuk owiec, a nie 70 sztuk.

To oznacza, że ujawniona w dniu 16 marca 2020 r. okoliczność wynikająca z przedłożonego przez skarżącego Protokołu była nie tylko nowa, ale także istotna z punktu widzenia sprawy dotyczącej przyznania płatności na 2018 r. Wyjaśnić przy tym należy, że nie ma większego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy to, jaki charakter ma omawiany Protokół ani przez kogo i w jakim celu został sporządzony. Istotne jest jedynie to, że wskazuje na dokonanie brakowania owiec we wskazanej w nim dacie – 30 listopada 2018 r. Podkreślić należy, że w Protokole wyraźnie wskazano jako datę brakowania dzień 30 listopada 2018 r. Dlatego trudno byłoby przyjąć za zasadne twierdzenia zawarte w odwołaniu, że nie miało miejsca brakowanie w dniu 30 listopada 2018 r., gdyż omawiany Protokół dotyczy wymiany owiec planowanej na 2019 r.

Dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie omawianego Protokołu wynika z tego, że wskazuje on na nową okoliczność, tj. na to, że spośród zadeklarowanych do płatności zwierząt w ilości 70 sztuk (wniosek z 7 maja 2018 r.) 27 sztuk podlegało brakowaniu na dzień 30 listopada 2018 r., o czym nie wiedział organ I instancji, wydając decyzję z "[...]", przyznającą płatność. Podkreślenia wymaga, że z punktu widzenia przepisów dotyczących wznowienia postępowania bez znaczenia jest, czy nowa okoliczność (lub nowy dowód) została ustalona przez organ, czy też podniosła ją strona postępowania. Istotne zaś jest to, czy o owa okoliczność lub dowód były znane organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej (z "[...]").

Sąd podziela stanowisko Dyrektora ARiMR, że treść omawianego Protokołu ma znaczenie dla decyzji dotyczącej przyznania płatności na 2018 r. Akta sprawy nie dają podstaw aby stwierdzić, że o brakowaniu 27 sztuk owiec organ I instancji wiedział w chwili wydania ostatecznej decyzji przyznającej płatność. Dlatego były podstawy do uznania, że po wydaniu decyzji w sprawie płatności ujawnione zostały nowe okoliczności, wynikające z Protokołu, istotne dla rozpatrzenia wniosku o płatność.

Na podstawie art. 31 ust.1-3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.) - w przypadku gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt (ust. 1). Jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o: a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10 %; b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10 %, ale mniejszy niż 20 %. Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. W przypadku gatunków innych niż te, o których mowa w art. 30 ust. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie mogą określić liczbę zwierząt inną niż próg trzech zwierząt przewidziany w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Przy określaniu tej liczby państwa członkowskie zapewniają, że jest ona w istocie równoważna progowi trzech zwierząt, uwzględniając między innymi duże jednostki przeliczeniowe inwentarza lub kwotę przyznawanej pomocy lub wsparcia (ust. 2). W celu ustalenia odsetków, o których mowa w ust. 1 i 2, liczbę zwierząt zgłoszonych w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą lub rodzaju działania, co do której stwierdzono niezgodności, dzieli się przez liczbę zwierząt zatwierdzonych na potrzeby tego systemu pomocy lub środka wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia dla wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia na dany rok składania wniosków (ust. 3).

Konsekwencją stwierdzenia przez organ różnicy pomiędzy liczbą zadeklarowanych zwierząt a liczbą zwierząt stwierdzoną jest zastosowanie powyższych przepisów rozporządzenia unijnego, wskutek czego wyliczono, że odsetek zwierząt zgłoszonych oraz zatwierdzonych przekracza 50%. Dorowadziło to do odmowy przyznania płatności i zastosowania sankcji.

Skoro po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego okazało się, że wydając decyzję o przyznaniu płatności na 2018 r. organ niezasadnie przyjął, że skarżący w okresie, za który przysługiwała płatność posiadał 70 sztuk zwierząt zadeklarowanych, zaś po wydaniu ww. decyzji okazało się, że bzz to 43 sztuki, to wystąpiły przesłanki do uchylenia i zmiany decyzji w sprawie płatności.

Wobec powyższego skarga okazała się niezasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).