Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1200/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1 , art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 13 ust. 1 pkt 1 , art. 13b ust. 1-3, art. 13f  ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: Art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Krystyna Kutzner Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2010 r. Prezydent Miasta wydał tytuły wykonawcze:

1. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...] marca, [...] lipca, [...] i [...] sierpnia 2008 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia;

2. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...] i [...] września 2008r. na ulicy B, w dniu [...] września 2008r. na ulicy C i w dniu [...] września 2008 r. na ulicy D, wraz z kosztami upomnienia;

3. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...] września, [...] i [...] października oraz [...] listopada 2008 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia;

4. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...] i [...] listopada oraz [...] i [...] grudnia 2008 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia;

5. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...], [...] i [...] grudnia 2008 r. oraz [...] stycznia 2009 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia;

6. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 208,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniach [...] i [...] stycznia, [...] kwietnia oraz [...] maja 2009 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia;

7. Nr [...], na podstawie którego A. W. została zobowiązana do uiszczenia kwoty 58,80 zł tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w dniu [...] maja 2009 r. na ulicy B, wraz z kosztami upomnienia.

W dniu 14 kwietnia 2010 r. A. W. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych. Jako podstawę swoich zarzutów A. W. wskazała art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż jej zdaniem, postępowanie egzekucyjne było prowadzone w stosunku do osoby, która zobowiązaną nie była. W związku z tym wniosła o uchylenie powyższych tytułów wykonawczych i umorzenie postępowania egzekucyjnego. A. W. zaprzeczyła aby kiedykolwiek parkowała samochód w miejscach wskazanych w przesłanych jej upomnieniach. Podniosła również, że upomnienia tej samej treści zostały w pierwszej kolejności skierowane do jej matki – G. R., która w jednym ze swoich pism podała, że samochód Audi [...] o nr rej. [...], którego jest współwłaścicielem, jest użytkowany przez A. W. i jej męża. Wtedy właśnie upomnienia zostały przesłane na adres A. W. A. W., powołując się na treść art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego podniosła, że w swoich pismach kierowanych do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu podała okoliczności, które jednoznacznie wskazywały, że to nie ona parkowała samochód w miejscach, w których korzystający obowiązany był do uiszczenia opłaty dodatkowej. Wystąpiła do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z wnioskiem o przedstawienie informacji o dokładnych datach, miejscach i godzinach parkowania samochodu w strefie płatnego parkowania, gdyż chciała wyjaśnić, gdzie przebywała danego dnia o konkretnej porze. Tymczasem pisma kierowane przez pracowników Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu zawierały, jej zdaniem, treści niezgodne z prawdą, mające spowodować, że zapłaci należność. Wskazywano bowiem między innymi, że postój pojazdu bez wniesionej opłaty lub abonamentu postojowego obliguje właściciela pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej. Zdaniem A. W., taki sposób działania organów administracji stoi w sprzeczności z dyspozycją art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto A. W. stwierdziła, że kolejną niekonsekwencją organu administracji był fakt, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione tylko na jej osobę, pomimo tego, że razem z matką są współwłaścicielkami pojazdu. Podniosła również, że razem z matką złożyły oświadczenia, że nie parkowały w miejscach wskazanych przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu, a wbrew twierdzeniom organu egzekucyjnego, jej matka nie wskazała jej jako osobę, która parkowała w miejscach płatnego parkowania.

Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta uznał wniesione przez A. W. zarzuty za nieuzasadnione. Organ wyjaśnił, że pierwotne upomnienia [...] zostały wystawione w oparciu o dane pozyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców i w dniu 21 lipca 2009 r. odebrane osobiście przez współwłaściciela pojazdu G. R. – matkę A. W. Prezydent Miasta stwierdził, że G. R. na podstawie przesłanej kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu, wskazała swoją córkę jako drugiego współwłaściciela i użytkownika pojazdu. Wspomniała również o mężu A. W., który jednak nie figuruje w dowodzie rejestracyjnym. W związku z powyższym upomnienia zostały anulowane a następnie przepisane z nową numeracją [...] z dnia 7 października 2009 r. na współwłaściciela pojazdu – A. W. Organ I instancji podniósł, że do wniesienia opłat za postój pojazdu bądź opłat dodatkowych w związku z parkowaniem pojazdu zobowiązany jest podmiot korzystający z dróg – kierowca korzystający ze strefy płatnego parkowania. Może nim być zarówno właściciel, współwłaściciel jak też osoba, która faktycznie włada samochodem. Organ stwierdził, że w takich przypadkach stosuje się domniemanie faktyczne, zgodnie z którym za zobowiązanego uważa się właściciela lub współwłaściciela pojazdu do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Tym samym, zdaniem Prezydenta Miasta, to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Poza tym, zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), właściciel lub posiadacz pojazdu jest zobowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że wykaże, iż pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Prezydent Miasta podał, że Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu kilkakrotnie wystąpił do właścicieli pojazdu z prośbą o wskazanie i udokumentowanie, kto faktycznie kierował samochodem celem skierowania roszczeń za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania do właściwej osoby. Jednak w piśmie z dnia 1 lutego 2010 r. strona, powołując się na art. 83 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiła składania jakichkolwiek zeznań w tym zakresie z uwagi na fakt, że osoba parkująca jest dla niej osobą najbliższą. Prezydent Miasta stwierdził zatem, że w takim przypadku to właściciel odpowiada za zobowiązania wynikające z korzystania z rzeczy.

Na powyższe postanowienie organu I instancji A. W. wniosła zażalenie, w którym domagała się jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniu Prezydenta Miasta A. W. zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 33 pkt 4 i art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przejawiające się, jej zdaniem, w arbitralnym przyjęciu, że jest ona osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. A. W. zarzuciła również organowi I instancji naruszenie art. 61 § 4 w zw. z art. 8 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zawiadomienie strony postępowania, tj. drugiego współwłaściciela pojazdu marki Audi [...] o nr rej. [...], o wszczęciu i prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, skutkiem czego doszło do naruszenia zasady zaufania oraz naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. A. W. stwierdziła, że nie zgadza się z twierdzeniem organu I instancji, iż każdorazowy postój bez wniesionej opłaty obliguje właściciela pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej, bowiem - jej zdaniem - w myśl literalnego brzmienia przepisu to użytkownik pojazdu obowiązany jest do uiszczenia tej opłaty. Odnosząc się do twierdzeń Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu, że powinna wskazać w sposób wiarygodny użytkownika pojazdu, A. W. podniosła, iż żaden ze znanych jej przepisów prawa nie nakłada obowiązku zawierania umów obligacyjnych, takich jak np. użyczenie w formie pisemnej. W związku z tym nie dysponuje ona żadną umową, która wskazywałaby konkretnego użytkownika. A. W. nadmieniła, że z samochodu korzysta sporadycznie i nigdy nie parkowała w miejscach wskazanych w upomnieniach. Stwierdziła przy tym, że z przedmiotowego samochodu korzysta oprócz niej także kilka innych osób. W związku z tym A. W. zwróciła się do organu prowadzącego postępowanie, aby podał dokładne daty i godziny parkowania, tak by mogła wykazać, że nie jest właściwym adresatem upomnień, które do niej skierowano. Jednak organ administracyjny nie odpowiedział na jej pytania, a w swoich pismach posługiwał się nieostrymi lub wręcz nieprawdziwymi informacjami. Zdaniem A. W., jest to sprzeczne z zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. A. W. podniosła również, że razem z matką jest współwłaścicielem samochodu Audi [...], jednak z nieznanych jej przyczyn G. R. nie jest stroną niniejszego postępowania, a tytuły egzekucyjne zostały wystawione tylko na nią samą. Podniosła także, iż nieprawdą jest, że została wskazana przez matkę jako użytkownik samochodu i nadmieniła, że skorzystała z gwarantowanego jej przepisami procedury administracyjnej prawa do odmowy składania wyjaśnień, na skutek czego zostały wystawione tytuły wykonawcze, a ona sama została zobowiązana do uiszczenie opłat za płatny postój wbrew ustalonemu przez organ stanowi faktycznemu.

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2010 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 18, art. 33 pkt 1, art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. Kolegium stwierdziło, że aprobuje stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organ II Instancji wskazał, że obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Ponadto, zgodnie z art. 13f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość (która nie może przekraczać 50 zł - ust. 2) i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), przy czym opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Kolegium wskazało, że uchwałą Rady Miasta z dnia [...] 2003 r. Nr [...] określono zasady ustalania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie A. Zgodnie z tą uchwałą za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50 zł. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nałożony został przepisami prawa i po spełnieniu wszystkich przesłanek (korzystanie z drogi publicznej, parkowanie w strefie płatnego parkowania, brak opłaty z tego tytułu) powstaje automatycznie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w treści zażalenia a dotyczących nie ustalenia przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu osoby korzystającej z samochodu Kolegium wskazało, iż z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że to na korzystających z dróg publicznych ciąży obowiązek ponoszenia opłaty parkingowej. Zdaniem Kolegium, użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby – będą to więc zarówno osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu, czy zgody. Organ II instancji nie zgodził się z postawionym przez A. W. zarzutem, że ustawa o drogach publicznych wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie – osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu. Kolegium uważa, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, to tym samym jest niezależny od działań zarówno wierzyciela jak też organu egzekucyjnego. Dlatego też, zdaniem organu II Instancji, w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Czym innym jest natomiast możliwość składania przez zobowiązanego zarzutów na etapie postępowania egzekucyjnego. Skoro obowiązek uiszczania opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa (brak postępowania administracyjnego w tym przedmiocie), to możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. W jego toku zobowiązany może m.in. zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego – art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wówczas organ egzekucyjny obowiązany jest odnieść się do zgłoszonego zarzutu badając jego zasadność w zestawieniu ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Kolegium podniosło, iż dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. W szczególności może przedstawić umowę użyczenia czy najmu pojazdu samochodowego, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę na fakt, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawo do zgłoszenia zarzutu daje wyłącznie zobowiązanemu. Jest to bowiem dla niego główny i podstawowy środek ochrony własnych interesów przed niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji. Kolegium stwierdziło zatem, że jeżeli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. Kolegium zauważyło również, iż udział A. W. ogranicza się tylko do wyrażenia dezaprobaty wobec ciążącego na niej obowiązku, w przeciwieństwie do drugiej współwłaścicielki samochodu – G. R., która w piśmie z dnia 3 września 2009 r. skierowanym do Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu wyraźnie wskazała, że przedmiotowy samochód, parkujący w strefie płatnego parkowania, użytkowany jest przez jej córkę i jej męża.

Z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się A. W. i pismem z dnia 5 października 2010 r. wniosła skargę domagając się uchylenia tytułu wykonawczego i umorzenia postępowania egzekucyjnego, względnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych i dowolność w ocenie dowodów. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 4 i art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na błędnym arbitralnym przyjęciu, że jest ona osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej. Podniosła zarzut dotyczący naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych przez błędne przyjęcie, że skarżąca jest korzystającym z drogi publicznej obowiązanym do uiszczenia opłaty dodatkowej. Skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji potraktował materię rozstrzygnięcia organu I instancji w sposób bardzo powierzchowny. W opinii skarżącej, obciążenie ją przez organ opłatą dodatkową za parkowanie w strefie płatnego parkowania nastąpiło na podstawie zawartego w ustawie - Prawo o ruchu drogowym domniemania, że w przypadku niemożności ustalenia osoby korzystającego z drogi publicznej (obowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej), obowiązek ponoszenia opłaty za płatne parkowanie z mocy prawa spoczywa na właścicielu pojazdu mechanicznego. Tylko tak bowiem można, zdaniem skarżącej, wytłumaczyć fakt obciążenia właściciela należnościami za opłatę dodatkową w strefie płatnego parkowania. A. W. uważa jednak, że skoro obie współwłaścicielki samochodu Audi [...], tj. skarżąca i G. R. kwestionowały, iż parkowały w strefie płatnego parkowania, to organ działając w myśl zasady legalizmu winien konsekwentnie obciążyć je obie opłatą dodatkową. W przeciwnym bowiem razie powinien obciążyć stosowną opłatą faktycznie korzystającego. Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie organu II instancji wynikające z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia ogranicza się do stwierdzenia, iż Kolegium aprobuje stanowisko organu egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, stanowi to naruszenie jej uprawnienia do kontroli decyzji organu I instancji przez organ wyższego stopnia. A. W. stwierdziła, że powyższe działanie wpisuje się w schemat działalności organów administracyjnych, które dowody zalegające w aktach niniejszego postępowania potraktowały w sposób wybiórczy, w oderwaniu od konstruowanej przez Kodeks postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że organ odwoławczy oparł się na zgromadzonym materiale dowodowym, gdyż – jej zdaniem - z dokumentów wynika niezbicie, że nie jest ona jedyną osobą korzystającą z samochodu Audi [...] o nr rej. [...]. Ponadto skarżąca wielokrotnie wskazywała, że w przypadku podania jej dokładnej daty i miejsca postoju samochodu w strefie płatnego parkowania jest ona w stanie wykazać, gdzie w danym dniu przebywała. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta ma o tyle znaczenie, że jako osoba zatrudniona w liniach lotniczych z bazą w K odbywa częste podróże zagraniczne, co wynika z charakteru jej pracy. Odmawiając przedmiotowych informacji organy administracji nie pozwoliły jej w istocie na wykazanie, że nie mogła parkować samochodu w sposób, który zobowiązałby ją do zapłaty opłaty dodatkowej. Skarżąca nadmieniła również, że została wprowadzona w błąd przez pracowników organu I instancji co do podstawy prawnej, na której oparta była należność objęta tytułem wykonawczym oraz co do oświadczeń składanych przez strony niniejszego postępowania dotyczących osób użytkujących samochód Audi [...], który parkował w strefie płatnego parkowania. Skarżąca uważa, że skoro organy administracji mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa to nie powinny mieć miejsca sytuacje, w których poucza się stronę, iż jako właściciel zobowiązana jest do zapłaty opłaty dodatkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu skarżącej związanego z nie podaniem jej dokładnych dat i miejsc postoju samochodu Audi [...] o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania Kolegium zauważyło, że już skierowane do skarżącej upomnienia (znajdujące się w aktach sprawy wraz z kserokopiami potwierdzenia ich odbioru) zawierają te informacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późń. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu, skarga A. W. jest nieuzasadniona.

Na wstępie należy zauważyć, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania oraz opłaty dodatkowej wynika z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm.), a w szczególności z art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1-3 i art: 13f ust. 1:

"Art. 13. 1. Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za:

1) parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania;

Art. 13b. 1. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.

2. Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.

3. Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania.

Art. 13f. 1. Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową."

Sąd zauważa, że strona skarżąca nie zaprzeczyła temu, że samochód Audi [...] o nr rej. [...], którego jest współwłaścicielką parkował w strefie płatnego parkowania w dniach wskazanych w tytułach wykonawczych. Co prawda, skarżąca w swoich pismach podnosiła, że gdyby znała daty i konkretne miejsca parkowania tego pojazdu, to miałaby możliwość wykazania, gdzie wówczas sama była, jednakże wykazywanie przez osobę zobowiązaną, w tym wypadku właściciela (czy współwłaściciela) pojazdu, że w dniu parkowania pojazdu w konkretnym miejscu strefy płatnego parkowania była w innym, nawet bardzo odległym miejscu nie ma żadnej doniosłości prawnej, a w szczególności nie uwalnia właściciela (czy współwłaściciela) pojazdu od obowiązku uiszczenia przedmiotowych opłat, a nadto zarówno daty jak i konkretne miejsca parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania zawierały zarówno upomnienia odebrane przez skarżącą jak i tytuły wykonawcze.

Niespornym w sprawie jest okoliczność, że właścicielkami samochodu Audi [...] o nr rej. [...] są G. R. i jej córka A. W. Należy zauważyć, że jedna z dwóch współwłaścicielek przedmiotowego samochodu G. R. przesłała wyjaśnienia pismem z dnia 3 września 2009 r. podając, że jest jedynie współwłaścicielką pojazdu, którego nie użytkuje, że drugim współwłaścicielem pojazdu jest jej córka, która "figuruje na wszelkich dokumentach dotyczących samochodu AUDI [...] nr rej. [...] jako jego współwłaściciel" i że to córka wraz z mężem użytkują ten samochód (k. 20 akt adm.). Skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała tych twierdzeń. Powoduje to stwierdzenie, że G. R. nie jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat, natomiast osobą zobowiązaną jest skarżąca A. W., która w żaden sposób nie wykazała innego faktycznego użytkownika samochodu. W związku z powyższym słusznie, zdaniem Sądu, tytuły wykonawcze zostały wystawione na skarżącą jako drugiego współwłaściciela pojazdu użytkującego pojazd osobiście lub z innymi, znanymi mu osobami i w związku z tym to skarżąca stała się stroną postępowania egzekucyjnego.

Nie ma racji, zdaniem Sądu skarżąca podnosząc, że organy administracyjne nie wykazały, że to właśnie ona w dniach i miejscach podanych w tytułach wykonawczych korzystała z samochodu, albowiem – jak słusznie podniósł to organ I instancji - do wniesienia opłat za postój pojazdu bądź opłat dodatkowych w związku z parkowaniem pojazdu zobowiązany jest podmiot korzystający z dróg – kierowca korzystający ze strefy płatnego parkowania. Może nim być zarówno właściciel, współwłaściciel jak też osoba, która faktycznie włada samochodem, jednakże w takich przypadkach stosuje się domniemanie faktyczne, zgodnie z którym za zobowiązanego uważa się właściciela lub współwłaściciela pojazdu do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Tym samym, jak prawidłowo zaznaczył to Prezydent Miasta, to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.):

"Art. 33. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27"

Skarżąca jednoznacznie zarzucała w skardze "błąd co do osoby zobowiązanego", o którym mowa w art. 33 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd zwraca uwagę, że w omawianym stanie faktycznym i prawnym orzecznictwo sądowo administracyjne jest jednoznaczne. W szczególności Sąd orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 18 sierpnia 2009 r. (II FSK 591/08 opubl. LEX nr 544582): "1. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Pominąć w tym wypadku można zarówno przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem pojazdu jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. 2. Wprawdzie przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. nie zezwala organowi egzekucyjnemu na badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ale nie dotyczy to badania, czy obowiązek ten został nałożony na właściwą osobę. Nie chodzi bowiem w tym wypadku o cechy przedmiotowe i merytoryczne, lecz o podmiotowe. Tych art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. nie obejmuje, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z obowiązkami wynikającym bezpośrednio z przepisów prawa. 3. Nawet brak - z woli ustawodawcy - postępowania "wymiarowego", nie jest równoznaczny z pozbawieniem zobowiązanego gwarancji procesowych. Wręcz przeciwnie, gwarancje te są liczne i dają możliwość skutecznej obrony w razie bezpodstawnego obciążenia karą pieniężną z tytułu nieuiszczenia opłaty parkingowej. Istotnym ich elementem jest, nałożony na organy, obowiązek wyjaśnienia, czy nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej. W ten sposób możliwa jest indywidualizacja odpowiedzialności, co gwarantuje, że nie będzie jej podlegała osoba, które nie popełniła deliktu administracyjnego. 4. Przepisy u.d.p. nie przewidują żadnej procedury, ani formy "wymiaru" kar za nieuiszczenie opłaty parkingowej. Brak ten nie oznacza jednak niedopuszczalności egzekucji, lecz niedopuszczalność wydania decyzji albo postanowienia. Wydanie w takiej sytuacji aktu administracyjnego sprawiłoby, że byłby on pozbawiony podstawy prawnej, a więc dotknięty wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)." Sąd orzekający podziela też stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. (I OSK 209/07 opubl. LEX nr 344875): "Korzystającym z dróg publicznych niekoniecznie musi być właściciel samochodu. Jednakże to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia należnej opłaty, albowiem jest to obowiązek wynikający z mocy samego prawa. Nie musi zatem, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na to nie pozwalają przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji. Ma on w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.).

Sąd zauważa, że podniesienie przez właściciela pojazdu w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej powinno polegać na wskazaniu innej, konkretnej osoby użytkownika pojazdu zaparkowanego bez wymaganej opłaty w strefie płatnego parkowania i wykazaniu w sposób prawem przewidziany, że to właśnie ta inna osoba nie uiściła wymaganej opłaty. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. (I OSK 1514/08 opubl. LEX nr542601): Obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. Nie wymaga wydawania w tym zakresie stosownego aktu administracyjnego. Organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń, bo nie jest do tego uprawniony. Ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu, któremu przysługuje prawo korzystania z danego pojazdu. Natomiast w sytuacji kiedy korzystającym z drogi publicznej jest inna osoba, a nie właściciel pojazdu, to w ramach zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległych opłat, właściciel może zgłosić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Tak więc jeżeli skarżący nie był korzystającym z drogi publicznej może w trybie art. 33 pkt 4 u.p.e.a. wskazać osobę korzystającą jego pojazdem z drogi publicznej."

Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu – a przeto Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.