Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 121/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 101 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta W. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o udzielenie świadczeń z zakresu pomocy społecznej A. K. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 lipca 2007r., na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 22 § i pkt 2 k.p.a., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. w W., działając z upoważnienia Prezydenta m. [...] W. wniósł o rozstrzygnięcie zaistniałego sporu o właściwość pomiędzy Miastem [...] W. - Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W. a Miastem K. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie świadczeń z zakresu pomocy społecznej pani A. K., zamieszkałej w K., ul. [...].

W uzasadnieniu wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. co najmniej od 2004r. do maja 2007r. rozpatrywał wnioski A. K., występującej w imieniu własnym i małoletnich synów D. i D. B. o udzielenie świadczeń z pomocy społecznej i przyznawał decyzjami administracyjnymi stosowną pomoc, wynikającą z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm.).

W maju 2007r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. zmienił pogląd odnośnie swojej właściwości w sprawie i postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. przekazał kopię wniosku A. K., z dnia 10 maja 2007 r. o udzielenie pomocy w różnych formach, w tym na zakup okularów, leków oraz kolonii dla dzieci do rozpatrzenia Ośrodkowi Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W..

W odpowiedzi Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. zwrócił kopię tegoż wniosku według właściwości do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K..

Pismem z dnia [...] lipca 2007r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. podtrzymał stanowisko, iż wniosek A. K., w części dotyczącej udzielenia pomocy na zakup okularów, leków oraz kolonii powinien rozpatrzyć Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W..

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W. wskazała, że jej zdaniem, stosownie do postanowień art. 100 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej oraz w świetle przedłożonych dowodów i okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, miastem właściwym do rozpatrzenia w całości wniosku A. K. z dnia 10 maja 2007 r. jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., gdyż zasadnym jest uznanie, że A. K. wraz synami zamieszkuje w K.. Wskazano, że od 2004r. jest ona zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K., synowie uczą się w K., a ponadto rodzina oczekuje na mieszkanie z zasobów Miasta K..

Podkreślono, iż A. K. od 10 lat nie zamieszkuje w W., bowiem decyzją administracyjną z 1997 r. została wymeldowana z pobytu stałego przy ul. [...] w W.. Nigdy nie występowała do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o udzielnie pomocy i zerwała wszelką więź z tym miastem.

Wskazano, iż w myśl postanowień art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast stosownie do postanowień art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W ocenie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. w W., skoro A. K. ubiega się o lokal komunalny z zasobów miasta K., to jej zamiar kontynuacji zamieszkania w tym mieście jest oczywisty.

Podniesiono także, iż A. K. korzysta z pomocy w formie mieszkania chronionego, które na terenie miasta K. pozostaje w gestii Prezydenta tego miasta i może być przyznawane wyłącznie z jego upoważnienia. Również pomoc adresowana do jej dzieci w postaci obiadów szkolnych oraz zasiłków okresowych była i jest przyznawana bieżąco także w 2007r. przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K..

W odpowiedzi, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wskazał, że A. K. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, bowiem od 17 maja 2000 r. przebywa wraz z dziećmi w Zespole Pomocy Dzieciom i Rodzinie, który nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminny i o zmianie Kodeksu Cywilnego, a ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały A. K. posiadała na terenie W., przy ul. [...].

Wskazano, że istotnie, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. w okresie od maja 2004 r. do maja 2007 r. rozpatrywał wnioski A. K. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, jednak było to spowodowane koniecznością zaspokojenia najniezbędniejszych potrzeb jej i jej rodziny, natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, po zrealizowaniu pomocy, występował do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. miasta [...] W. o refundację wypłaconych świadczeń i były one w części zwracane.

Zdaniem organu z okoliczności, że A. K. przebywa na terenie gminy K. nieprzerwanie od kilku lat oraz ubiega się o przydział lokalu z zasobów gminy K. i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. oraz z faktu, że jej dzieci uczęszczają do k. szkół, nie można wywieść wniosku, że A. K. jest jednocześnie mieszkanką K., albowiem, w świetle art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, jest ona osobą bezdomną, gdyż od 2000 r. przebywa wraz z dziećmi w lokalu nie mieszkalnym, początkowo w Hotelu Pomocy Społecznej, następnie w Filii Hotelu Pomocy Społecznej (nie jest to mieszkanie chronione, ale pomieszczenie będące w istocie schroniskiem dla kobiet z dziećmi).

W ocenie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., fakt, iż A. K. jest zameldowana na pobyt tymczasowy przy ul [...] w K. jest nieistotnym argumentem, albowiem ustawa o pomocy społecznej, w art. 6 pkt 8 oraz art. 101 ust. 7 posługuje się pojęciem zameldowania na pobyt stały, a nie tymczasowy.

Jednocześnie wskazano, że Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy T. Miasta [...] W., pismami z dnia [...] września 2004 r., [...] września 2004 r., [...] października 2004 r. wskazał swą właściwość do przyznawania pomocy A. K., albowiem potwierdził gotowość dokonywania refundacji świadczeń przyznanych przez tutejszy Ośrodek, na podstawie art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej.

Odnosząc się do treści odpowiedzi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy T. m. [...] W. podtrzymując swoje stanowisko potwierdził, że rozpatrzył wniosek i uznał swoją właściwość przyznając świadczenia w postaci: obiadów dla dzieci w szkole w K., zasiłku okresowego, prawa zamieszkania w Filii Hotelu Pomocy Społecznej w K., natomiast stwierdził, że jest niewłaściwy odnośnie pozostałej części wniosku dotyczącej prośby o zasiłek celowy i kolonie dla dzieci. Dlatego też dokonany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. podział właściwości miejscowej i rzeczowej w zakresie objęcia A. K. pomocą społeczną, nie znajduje żadnego uzasadnienia w postanowieniach art. 101 ustawy o pomocy społecznej, a zatem zdaniem Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. m. [...] W., jest niedopuszczalny.

W związku z tym organ wniósł o uznanie, że w sprawie A. K., która zamieszkuje wraz synami w K. i wszystkie swoje sprawy życiowe związała z tym miastem, a w szczególności czuje się mieszkanką K., ma zamiar w nim zamieszkać na stałe ubiegając się o lokal z zasobów tego miasta, właściwe miejscowo do objęcia jej opieką jest miasto K. w oparciu o przepis art. 101 ust 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej, przy czym powołana ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób wyraźny odróżnia i statuuje kompetencje sądu administracyjnego do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość.

Ze sporem kompetencyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy - spór pozytywny, albo gdy każdy z nich uważa się za organ niewłaściwy do jej załatwienia - spór negatywny. Natomiast spór o właściwość związany jest ze sprawą indywidualną i kształtuje się na bazie rozbieżnych poglądów organów jednostek samorządu terytorialnego, bądź samorządowych kolegiów odwoławczych, co do zakresu ich działania.

W związku z tym przyjąć należy, że spór, o którym mowa w art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pojawia się wtedy, gdy pojawiają się rozbieżne poglądy pomiędzy organami administracji publicznej w zakresie ich właściwości do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej.

W niniejszej sprawie rozbieżność ta powstała na tle rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, bowiem dwa organy administracji samorządowej - Prezydent Miasta W. i Prezydent Miasta K., nie uznały swojej właściwości miejscowej do rozpatrzenia wniosku A. K. o udzielenie świadczeń z zakresu pomocy społecznej.

Wskazać należy, że właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Powołana ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje ponadto, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W niniejszej sprawie podkreślić należy, że A. K. ubiegająca się o udzielenie świadczenia z zakresu pomocy społecznej, została wymeldowana z pobytu stałego w W. i zerwała wszelką więź z tym miastem, w którym nie zamieszkuje od ponad 10 lat. Wraz synami zamieszkuje w K., gdzie od 2004r. jest zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy, a jej synowie uczą się w k. szkołach. Ponadto rodzina oczekuje na mieszkanie z zasobów Miasta K., uznać zatem należy, że jej życiowa działalność koncentruje się na tym właśnie mieście.

W związku z tym uznać należy, że miasto K. jest miastem, w którym A. K. przebywa z zamiarem stałego pobytu, a zatem, zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku A. K. o udzielenie świadczeń z zakresu pomocy społecznej, uznać należy Prezydenta Miasta K..

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), postanowił, jak w sentencji.