Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 703/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 4 pkt 4,
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi [...]F. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz [...]F. S.A. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 27 października 2008 r. Spółka [...]F. S.A. ("skarżąca" w niniejszej sprawie) zwróciła się Dyrektora Izby Skarbowej w W. jako organu upoważnionego do wydawania interpretacji w imieniu Ministra Finansów (dalej "Minister Finansów") z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z ofertą publiczną akcji w wyniku której zostanie podwyższony kapitał zakładowy Spółki.

We wniosku Spółka wskazała, że w związku z rozszerzeniem działalności gospodarczej zamierza podwyższyć kapał zakładowy przeprowadzając dwie emisje akcji, publiczną oraz niepubliczną (traktowane alternatywnie). W związku z powyższym Spółka ponosi wydatki związane z przeprowadzeniem emisji, badaniem Spółki, audytami, emisją prospektów, opłatami administracyjnymi na rzecz giełdy, pośrednictwem inwestycyjnym oraz inne wydatki.

W związku z emisją publiczną Spółka ponosiła następujące wydatki:

– obsługa prawna związana z przygotowaniem prospektu i procedurą jego zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego,

– usługi doradcze i konsultacje związane z przygotowaniem i zredagowaniem informacji zamieszczanych w prospekcie,

– usługi finansowe związane z przekształceniem sprawozdań finansowych na wzór umieszczony w prospekcie,

– badanie sytuacji prawnej i finansowej Spółki oraz stosowne opinie i raporty biegłych,

– reklama publiczna związana z emisją ale o charakterze wizerunkowym, materiały, zdjęcia i oprawa graficzna (prawa autorskie), naświetlania, druk plakatów, etc,

– wydatki administracyjne niezbędne do zatwierdzenia i upublicznienia prospektu oraz koszty wymaganych ogłoszeń, skład treści samego prospektu oraz przygotowanie jego oprawy graficznej,

– przygotowanie multimedialnych prezentacji promujących ofertę publiczną.

Natomiast w związku z emisją niepubliczną, Spółka ponosiła następujące wydatki:

– usługi doradcze związane z przygotowaniem materiałów prezentacyjnych tzw. Teaser (opisującego Spółkę, jej branżę, działalność, sytuację finansową i perspektywy rozwoju),

– weryfikacja budżetu Spółki oraz przygotowanie prognozy finansowej Spółki na lata 2009-2012 oraz szczegółowych założeń do tej prognozy na potrzeby stworzenia tzw. Business Model,

– usługi prezentacji Spółki potencjalnym inwestorom, zgromadzenia i przekazania potrzebnych danych, koordynacji badania Spółki przez potencjalnych inwestorów w ramach projektów "due difligence" oraz zapewnienia poufności udostępnianych danych,

– negocjacje warunków transakcji z potencjalnymi inwestorami.

Spółka wskazała również wydatki związane z drukowaniem i publikacją samego prospektu, opłatami za wprowadzenie akcji do obrotu publicznego oraz giełdowego lub prowizją liczoną od wartości emisji niepublicznej.

We wniosku zaznaczono, iż Spółka zawarła umowy lub złożyła zlecenia podmiotom świadczącym powyższe usługi. Po wykonaniu usług zostały wystawione faktury VAT, a w przypadku usług które jeszcze trwają faktury te po ich wykonaniu będą wystawione, w związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy powyżej przedstawione rodzaje wydatków mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów Spółki?

2. W jakim okresie rozliczeniowym dokonać rozliczenia kosztowego poniesionych wydatków?

Zdaniem Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. W powyższym przepisie, wyliczającym koszty nieuznawane za koszty podatkowe, nie wymieniono wydatków na podwyższenie kapitału i emisję akcji. Zatem wydatki poniesione w związku z podwyższeniem kapitału oraz z emisją akcji nie zostały na gruncie ustawy o CIT wprost wyłączone z kosztów uzyskania przychodów. Wydatki poniesione w celu podwyższenia kapitału w drodze publicznej emisji akcji stanowią koszt związany pośrednio z przychodami, które mają być w założeniu osiągane przez podatnika wskutek dokapitalizowania, co powinno przesądzać o możliwości zaliczenia ich do kosztów podatkowych. Podwyższenie kapitału będące skutkiem emisji akcji nie stanowi bowiem celu samego w sobie, a ukierunkowane jest na pozyskanie środków na finansowanie działalności gospodarczej. Podwyższenie kapitału zakładowego poprzez emisję nowych akcji ma generalnie pozytywny wpływ na funkcjonowanie spółki i prowadzenie przez nią działalności gospodarczej, a w konsekwencji na zwiększenie osiąganych przez nią przychodów. Wydatki, do których poniesienia Spółka jest obowiązana w związku z wejściem na giełdę na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, jak również inne wydatki z tym związane, uzasadnione w sposób racjonalny, pozostają w związku pośrednim z przyszłymi przychodami Spółki. Pozyskanie nowego kapitału ma bowiem służyć prowadzeniu i rozwijaniu działalności gospodarczej podatnika, czyli potencjalnie generować przychody, natomiast poprawa sytuacji finansowej skutkuje z pewnością zabezpieczeniem źródła przychodów. Takie podejście do wydatków na podwyższenie kapitału odpowiada zatem definicji kosztów uzyskania przychodów, zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Zdaniem Spółki wydatki poniesione na emisje akcji zarówno publiczną jak i niepubliczną są kosztem uzyskania przychodów Spółki, z uwagi na wpływ poniesionych wydatków na osiągane przez Spółkę przychody.

Skarżąca wskazała, iż podatnik, prowadząc działalność gospodarczą, ponosi wydatki (koszty) o charakterze bezpośrednim, które można powiązać z konkretnym przychodem oraz wydatki o charakterze pośrednim, tzn. takie których powiązanie z konkretnym przychodem nie jest możliwe. Zgodnie z zasadą potrącalności kosztów w przypadku, gdy poniesiony koszt można bezpośrednio odnieść do osiągniętego przychodu, wówczas powinien on być uwzględniony w rachunku podatkowym, w tym roku, w którym osiągnięty został przychód, mimo, że nie we wszystkich przypadkach związek ten jest bezpośredni. Pomimo jednak, iż w związku z poniesieniem takich wydatków podatnik nie może oczekiwać zwiększenia swoich przychodów bezpośrednio, mogą być one uznane za poniesione w celu osiągnięcia przychodów (służą zabezpieczeniu źródeł przychodów), pod warunkiem wykazania przez podatnika, że były one racjonalne co do zasady i co do wielkości. W takich przypadkach, tzn. gdy nie ma możliwości przyporządkowania danego wydatku do przychodów wydatek ten będzie stanowił koszt uzyskania przychodu w momencie jego poniesienia.

W Spółce poniesione wydatki związane z dopuszczeniem akcji do obrotu publicznego, należą do kosztów, których wprost nie można przyporządkować do określonego przychodu. Bezsprzecznie jednak spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ww. ustawy gdyż zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów i nie zostały wymienione art. 16 ust. 1 - są więc kosztami związanymi z działalnością gospodarczą i tyczą zwiększenia źródeł przychodów w związku z czym stanowią koszt uzyskania przychodów w chwili ich poniesienia.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Minister Finansów wydał w dniu [...] stycznia 2009 r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego nr [...], uznającą stanowisko przedstawione przez podatnika za nieprawidłowe. Interpretację doręczono w dniu 20 stycznia 2009 r.

W uzasadnieniu stanowiska wskazano, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Z tego względu wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy, stanowić mogą koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiąganymi przychodami. Najwłaściwsza i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu) oraz potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu.

Organ zwrócił uwagę, że koszty podatkowe ponoszone przez podmiot gospodarczy można podzielić na koszty bezpośrednie i pośrednie. Koszty bezpośrednie obejmują wydatki, które są ściśle (bezpośrednio) związane z konkretnymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Jest to wówczas koszt ogólny działalności gospodarczej. Aby określić czy dany koszt jest bezpośrednio związany z przychodem, należy rozstrzygnąć czy istnieje możliwość powiązania tego wydatku z przychodem osiągniętym w roku podatkowym. Przy ocenie tej, decydującym jest moment dokonania tegoż wydatku, a nie moment osiągnięcia przychodu. Gdy związek między poniesionym kosztem a uzyskanym przychodem jest wyraźny, koszt taki jest kosztem bezpośrednio związanym z tym właśnie przychodem.

W przypadku kosztów poniesionych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego poprzez emisję akcji w drodze oferty publicznej i niepublicznej należy zauważyć, że są to koszty bez których kapitał zakładowy nie mógłby być podniesiony. Zatem wymienione we wniosku wydatki związane z emisją akcji są bezpośrednio związane z podwyższeniem kapitału zakładowego.

W myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego (akcyjnego), funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego albo organizacyjnego ubezpieczyciela - a w towarzystwach powierniczych wartości aktywów tych funduszy. Powyższe oznacza, iż wartość wkładów zarówno pieniężnych jak i niepieniężnych wnoszona na pokrycie kapitału zakładowego w związku z utworzeniem spółki, jak również z podwyższeniem tego kapitału nie jest zaliczana do przychodów podatkowych spółki.

Skoro więc, przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania, w przedmiotowej sprawie poniesione przez Spółkę wydatki dotyczące podwyższenia kapitału zakładowego - związane z emisją akcji w wyniku której zostanie podwyższony kapitał zakładowy - nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy). Podwyższenie kapitału zakładowego i związane z tym rozszerzenie działalności w określonej perspektywie czasowej będzie generowało zwiększone przychody, jednak będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej podmiotu. Z osiągnięciem tego przychodu będą wiązały się odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania. Okoliczność, że dokonując przedmiotowych wydatków Spółka zakłada, iż w efekcie będą one generowały przychody z działalności gospodarczej nie podważa ich bezpośredniego związku z podwyższeniem kapitału zakładowego.

Rozpatrując określone wydatki jako wiążące się z osiągnięciem przysporzenia zidentyfikowanego przez ustawodawcę jako konkretny rodzaj przychodu, bez względu na możliwość wywiedzenia pośredniego związku tych wydatków z ewentualnymi innymi przychodami, zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów oceniane musi być w kontekście, tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane. Ponadto z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania, nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów ze źródeł przychodów, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub są wolne od podatku oraz kosztów uzyskania przychodów związanych z przychodem nie podlegającym opodatkowaniu. A zatem związane z tymi przychodami koszty uzyskania przychodów są neutralne podatkowo, tj. nie mogą pomniejszać przychodów uzyskiwanych z innych źródeł. Przepisy te odnoszą się do generalnej zasady, która wynika z art. 7 ust. 1 i 2 ww. ustawy, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych podlega dochód stanowiący nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami uzyskania tych przychodów.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem Spółka pismem z dnia 5 lutego 2009 r. (data wpływu do Izby Skarbowej - 9 luty 2009 r.) wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa.

W wezwaniu wskazano, iż organ podatkowy naruszył przepisy art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i wydał interpretację w oderwaniu od obowiązującego orzecznictwa sądów krajowych oraz przepisów prawa wspólnotowego.

Spółka zarzuciła, że w uzasadnieniu interpretacji organ powołuje się na przepisy art. 15 ust.1, art.16 ust.1 ww. ustawy, dotyczące definicji wydatków zaliczanych do podatkowych kosztów uzyskania przychodów i wydatków wyłączonych enumeratywnie wymienionych, jako niestanowiące podatkowych kosztów uzyskania przychodu.

W opinii skarżącej organ dokonuje paralelnego powiązania powyższych przepisów z art. 12 ust, 4 pkt 4 tejże ustawy i poprzez treść tego przepisu - wykluczającego z przychodów osób prawnych środków finansowych otrzymanych na utworzenie, powiększenie kapitału zakładowego spółki - wyklucza możliwość zaliczania przedmiotowych wydatków do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki takie mają charakter ogólny i nie należny oceniać ich mając na uwadze tylko bezpośrednie powiązanie tych wydatków z emisją akcji. W przypadku tego rodzaju wydatków należy mieć na uwadze obiektywną możliwość przyczynienia się tych wydatków do generowania przez podatnika przychodu.

Gromadzenie kapitału przeznaczonego do wykonywania działalności gospodarczej jest procesem gospodarczym służącym prowadzeniu działalności gospodarczej, a w konsekwencji generowany przez spółkę dochód podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w prawem przewidzianej wysokości.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, organ podatkowy pismem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji, podtrzymując zawartą w niej argumentację i podkreślając, iż podatnik ma możliwość zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, pod tym jednak warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź też może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów lub służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.

Organ wskazał, iż przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mogą być zarówno pieniądze, jak i wkład niepieniężny. W rezultacie środki pieniężne, stanowiący niewątpliwie przysporzenie majątkowe, uznane zostało przez ustawodawcę za przychód nie zaliczany do przychodów, jeżeli prowadzi do podwyższenia kapitału zakładowego. Skoro z ww. przepisu wynika, że przychód otrzymany na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie zalicza się do przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem jego celem jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania podatnika, nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego.

Z łącznej wykładni przepisów art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy wynika ogólna, systemowa zasada stanowiąca, że przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, jeżeli występuje dochód ze źródła nie podlegającego opodatkowaniu lub od tego podatku wolnego, kosztów uzyskania przychodów związanych z takim dochodem (nie podlegającym opodatkowaniu lub od niego wolnym), nie uwzględnia się podczas ustalania dochodu podlegającego opodatkowaniu tą daniną. Brak jest unormowania, które wyłączałoby powołaną regułę przy wyłączeniach z przychodów, o których mowa w art. 12 ust. 4 ustawy.

Koszty poniesione w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego poprzez emisję akcji w drodze oferty publicznej są kosztami bez których kapitał zakładowy nie mógłby być podniesiony. Zatem wydatki związane z publiczną emisją akcji są bezpośrednio związane z podwyższeniem kapitału zakładowego.

Organ podkreślił, iż każdy przedsiębiorca ma prawo oczekiwać, iż w określonej perspektywie czasowej podwyższenie kapitału i związane z tym rozszerzenie działalności będzie generowało zwiększone przychody, ale będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej. Przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania. W rezultacie jeżeli nawet ponosząc wydatki na podwyższenie kapitału spółki, podatnik ma na myśli dalsze skutki związane z tym zdarzeniem, to nie może zmienić to oceny, że wydatki te poniesiono na podwyższenie kapitału spółki czyli przychody nie zaliczone do przychodów o jakich mowa w art. 7 ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i tym samym, stosownie do art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ww. ustawy, wyłączonych przy ustalaniu dochodu w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy. Okoliczność, że dokonując przedmiotowych wydatków Spółka zakładała, iż w efekcie będą one generowały przychody z działalności gospodarczej nie podważa jednak ich bezpośredniego związku z przychodem w postaci przysporzenia finansowego, który Spółka otrzymała na podwyższenie kapitału zakładowego. Tym samym jeżeli określone wydatki w sposób jednoznaczny wiążą się z osiągnięciem przysporzenia zidentyfikowanego przez ustawodawcę jako konkretny rodzaj przychodu, to bez względu na możliwość wywiedzenia pośredniego związku tych wydatków z ewentualnymi innymi przychodami, zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów oceniane być musi w kontekście tego przychodu, z którym wydatki te są bezpośrednio związane.

W opinii Ministra Finansów wydatków bezpośrednio związanych z przychodami nieopodatkowanymi (otrzymanymi na podwyższenie kapitału zakładowego) nie można, z uwagi na treść art. 7 ust. 3 pkt 3, zaliczyć ich do kosztów uzyskania przychodów powołując się na pośredni związek z przychodami innego rodzaju (z bieżącej działalności gospodarczej). Stanowisko przeciwne podważa znaczenie i istotę unormowania przyjętego w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3, czyniąc je zbędnym.

Przepisy art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 oraz art. 12 ust. 4 pkt 4 powołanej ustawy zachowują wewnętrzną spójność. Już samo potraktowanie przez ustawodawcę faktu "otrzymania środków na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego" jako przychodu, poprzez nazwanie tej kategorii korzyści "przychodami" uniemożliwia odstępowanie od tego wyraźnego założenia i uznawanie tego rodzaju korzyści wyłącznie za środki, przy pomocy których ma być osiągany inny finalny cel, w postaci uzyskania przychodu z działalności. Tym samym ustawodawca polski zakazuje badania związku przyczynowo skutkowego (art. 15 ust. 1 ustawy) pomiędzy wydatkami na podwyższenie kapitału zakładowego (art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy) a przychodami z działalności realizowanej dzięki uskutecznieniu podwyższenia kapitału zakładowego Spółki.

Na wydaną interpretację Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W. – domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Wydanej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 roku (Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 z późn. zm.), oraz wydanie jej w oderwaniu od obowiązującego orzecznictwa sądów krajowych i przepisów prawa wspólnotowego.

Zdaniem skarżącej, organ powołał się na przepisy art.15 ust. 1, art.16 ust. 1 ww. ustawy dotyczące definicji wydatków zaliczanych do podatkowych kosztów uzyskania przychodów i wydatków wyłączonych enumeratywnie wymienionych, jako niestanowiące podatkowych kosztów uzyskania przychodu.

W opinii Spółki organ dokonał paralelnego powiązania wyżej przytoczonych przepisów z art. 12 ust, 4 pkt 4 ustawy i poprzez jego treść (wykluczającą z przychodów osób prawnych środków finansowych otrzymanych na utworzenie, powiększenie kapitału zakładowego spółki), wykluczył możliwość zaliczania przedmiotowych wydatków do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.

Zdaniem Spółki przedmiotowe wydatki mają charakter ogólny i nie należy dokonywać ich oceny przez pryzmat bezpośredniego powiązania z emisją akacji, lecz należy mieć na uwadze obiektywną możliwość przyczynienia się tych wydatków do generowania przez podatnika przychodu.

Gromadzenie kapitału przeznaczonego do wykonywania działalności gospodarczej jest procesem gospodarczym służącym prowadzeniu działalności gospodarczej, w konsekwencji czego generowany przez spółkę dochód podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w prawem przewidzianej wysokości.

Skarżąca zwróciła ponadto uwagę na brzmienie art. 15 ust. 1, wskazując, iż intencją ustawodawcy było rozszerzenie katalogu wydatków uznawanych za podatkowy koszt uzyskania przychodu o wydatki niepowiązane wprost z konkretnym przychodem podatnika, ale także o ponoszone w celu zabezpieczenia źródła przychodów, stworzenia nowych źródeł, poprawy jakości oferowanych usług itp.

Skarżąca wskazała również, iż reprezentowane przez nią stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. III SA/Wa 269/2008, III SA/Wa 544/2008, I SA/Gd 753/2007) oraz ETS.

W odpowiedzi na skargę z dnia 21 kwietnia 2009 r. Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko zawarte w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2009 r., oraz w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] lutego 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku interpretacji podatkowej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z cytowanymi przepisami Sąd skontrolował zgodność interpretacji z przepisami prawa.

Istotą przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy skarżącej Spółce przysługuje prawo zaliczenia przez nią do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z ofertą publiczną akcji w wyniku której zostanie podwyższony kapitał zakładowy Spółki. Spółka wskazała m.in. na wydatki związane z przeprowadzeniem emisji, badaniem Spółki, audytami, emisją prospektów, opłatami administracyjnymi na rzecz giełdy, pośrednictwem inwestycyjnym.

Zdaniem Ministra Finansów, wydatki te nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), dalej: u.p.d.o.p. Uzasadniając swoje stanowisko Minister uznał, iż skoro przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania - związane z emisją akcji w wyniku której zostanie podwyższony kapitał zakładowy - nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zgodnie bowiem z ww. przepisem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy).

Zdaniem Sądu, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wykładania prawa dokonana przez Ministra Finansów nie jest prawidłowa.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy, do kosztów uzyskania przychodu zalicza się, prócz kosztów poniesionych w celu osiągnięcia przychodów, również koszty poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przy czym, związek kosztu z przychodami może mieć zarówno charakter bezpośredni jak i pośredni, a kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 544/08 i powołane orzecznictwo, a także pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 czerwca 2007 roku, sygn. akt. II FPS 8/06).

Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko tutejszego Sądu zawarte w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3412/08 wskazujące, iż w sytuacji jeśli dane przysporzenie nie jest traktowane jako przychód, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie można - powołując się jedynie na istnienie bezpośredniego związku pomiędzy wydatkami a tego typu przychodami - wykluczać możności traktowania tych wydatków, jako kosztów uzyskania przychodów według ogólnej formuły z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Pozbawienie wskazanych w interpretacji wydatków charakteru kosztów uzyskania przychodów, nie może nastąpić także w wyniku uznania - w oparciu o art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., iż do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego.

Do takich wniosków prowadzi wykładnia ustawowa powyższych przepisów, dokonana przy uwzględnieniu art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.

Dosłowna treść art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. nie uprawnia do stwierdzenia, że przepis ten swym zakresem obejmuje przychody, które w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie stanowią przychodów. Art. 7 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 u.p.d.o.p. stanowi, że: przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód ( ust.1); dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą (ust.2). Przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się: 1) przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku (ust.3 pkt 1)..."

Należy zwrócić uwagę, iż wskazany przepis odwołuje się do dwóch kategorii dochodów - niepodlegających opodatkowaniu oraz wolnych od podatku. Nie bez znaczenia dla zrozumienia treści przepisu pozostaje również fakt, że obie z wymienionych powyżej kategorii scharakteryzowane są w dwóch różnych przepisach, z których każdy znajduje się w odrębnym rozdziale ustawy. Dochody niepodlegające opodatkowaniu, opisane w art. 2 (jako ogólne kategorie przychodów wyodrębnione według kryterium przedmiotowego), dotyczą:

1) przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że ustalenie przychodów jest wymagane dla celów określenia dochodów wolnych od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4e,

2) przychodów z gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy o lasach,

3) przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy,

4) przychodów (dochodów) armatora opodatkowanych na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1353), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1a,

natomiast dochody wolne od podatku (nieistotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy) ustawodawca umieścił w art. 17 ustawy u.p.d.o.p.

Z powyższego wynika, że art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy nie odnosi się do kategorii wymienionych w art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p..

Orzekając w sprawie Sąd podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie III SA/Wa 544/08 z dnia 10 czerwca 2008 roku oraz z dnia 12 września 2008 roku, sygn. akt. III SA/Wa 873/08, że wymienione w art. 12 ust. 4 pkt 1-20 u.p.d.o.p. wartości są to różnego rodzaju przysporzenia majątkowe, które mogą wystąpić w działalności podatników, w której powstają przychody nieobjęte wyłączeniem z opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1-4 u.p.d.o.p. i które ustawodawca postanowił uznać za wartości niestanowiące przychodów przez wyłączenie ich z zakresu przedmiotowego przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Reasumując, należy stwierdzić, że skoro art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. nie obejmuje swoją regulacją zwiększeń w majątku podatnika o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 1-20 u.p.d.o.p., to koszty z nimi związane nie są objęte zakresem stosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3412/08). Oznacza to, że w świetle art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., wydatki poniesione na uzyskanie tego rodzaju "przysporzenia majątkowego", przy spełnieniu warunków zawartych w tym przepisie mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Tym samym, w ocenie Sądu nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych interpretacja dokonana przez Ministra Finansów, opierającą się na założeniu, że skoro przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania - związane z emisją akcji w wyniku której zostanie podwyższony kapitał zakładowy - nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., bowiem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy).

W świetle powyższych ustaleń należy zwrócić również uwagę – co uczynił już tutejszy Sąd w wyroku z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 375/09 – iż funkcją kapitału zakładowego spółki kapitałowej nie jest wyłącznie gwarantowanie spłaty zobowiązań spółki, lecz również funkcja gospodarcza, przejawiająca się w finansowaniu działalności spółki, jej rozwoju czy też dokonywanych przez nią inwestycji. Szczególne znaczenie ma to w przypadku spółek prowadzących działalność wymagającą większych nakładów inwestycyjnych konieczne jest pozyskiwanie środków w drodze emisji akcji wprowadzanych następnie do obrotu na rynku publicznym. Operacja taka pozwala na zebranie środków finansowych w większym rozmiarze, co umożliwia podjęcie działań, w tym działań inwestycyjnych, w proporcjonalnie większym rozmiarze.

Wskazany pogląd znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2009 roku sygn. akt I FSK 4/08) jak i w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (por. wyrok w sprawie Kretztechnik AG z dnia 26 maja 2005 roku, sygn. akt C 465/03). Wskazane orzeczenia wyraźnie potwierdzają tezę wyrażającą się w twierdzeniu, iż emisja akcji jest jednym z podstawowych sposobów pozyskiwania kapitału przez Spółkę akcyjną, z korzyścią dla ogólnie pojętej działalności gospodarczej Spółki i że poniesione koszty świadczeń uzyskanych w ramach tej czynności stanowią część kosztów ogólnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu jej wykonania.

Sąd zasądził na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).