Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 962/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust. 2, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania E. Z., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 22.10.2013r. M. P. domagała się od organu I-szej instancji wymeldowania córki - E. Z. oraz jej syna M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] – z uwagi na nieprzebywanie ww. osób w przedmiotowym lokalu.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu E. Z. i jej syna M. ze spornego lokalu.

Decyzją z dnia 18.02.2014r. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania E. Z., uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I-szej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia oględzin spornej nieruchomości oraz zwrócenia się do funkcjonariuszy Policji z prośbą o przesłanie kserokopii dokumentów sporządzonych z interwencji, mających miejsce pod ww. adresem.

Po ponownie przeprowadzonym i uzupełnionym postępowaniu dowodowym organ I-szej instancji uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) i decyzją z dnia 27.06.2014r. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego E. Z. wraz z małoletnim M. Z. z lokalu położonego przy ulicy [...] .

W obszernym uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania i omówiono dowody zebrane w sprawie m. in. wyjaśnienia E. Z. z których wynika, że w ww. lokalu mieszkałaby dalej, gdyby nie odcięcie dostępu do wody i energii elektrycznej przez jej ojca B. P. Odnosząc się do wniesienia przez wymeldowaną powództwa o przywrócenie posiadania, już po wydaniu pierwszej decyzji w niniejszej sprawie, organ stwierdził, że takie działanie nie może być poczytane jako próba faktycznego zamieszkania w przedmiotowym lokalu. W tym zakresie powołano się na głęboki konflikt rodzinny na tle korzystania z nieruchomości, której właścicielem jest M. P.. Nie bez znaczenia pozostaje, zdaniem organu, okoliczność, że przywrócenie E. Z. posiadania spornej nieruchomości godziłoby niewątpliwie w porządek domowy, spokój i komfort psychiczny oraz mogłoby stworzyć pole do pogłębienia istniejącego konfliktu między stronami (potwierdzonego przez Policję) wzajemnie utrudniającymi sobie zamieszkiwanie pod ww. adresem. Tym niemniej wskazano, że w przypadku uwzględnienia przez sąd powództwa i przywrócenia posiadania spornego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana, zaistnieje podstawa do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu. Natomiast w chwili obecnej dalsze utrzymywanie zapisu zameldowania ww. osób pod wskazanym adresem byłoby niezgodne ze stanem faktycznym, tym bardziej, że nie posiadają zgody właściciela na ponowne zamieszkanie w tym lokalu. W ocenie organu zaistniały pomiędzy stronami postępowania konflikt potwierdza definitywny charakter opuszczenia lokalu przez wskazane w decyzji osoby – o czym świadczy również fakt wystawienia na sprzedaż spornej nieruchomości. Podkreślono przy tym, że E. Z. była wzywana przez wnioskodawczynię do opuszczenia lokalu już w 2012r. i nie podporządkowała się tej prośbie. Jednocześnie w niniejszej sprawie udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że E. Z. opuściła wraz z synem omawiany lokal i pomimo, że początkowo jej decyzji nie można poczytać jako dobrowolnej, niemniej jednak, jak wynika z niekwestiowanego stanu faktycznego, strona uczyniła z kwestii meldunkowej kartę przetargową w sporze dotyczącym omawianej nieruchomości. E. Z. oświadczyła bowiem do protokołu, że chciałaby uzyskać od rodziców kwotę 150 tys. zł z tytułu nakładów, jakie poczyniła przez 13 lat mieszkania w przedmiotowym domu, który początkowo znajdował się w stanie surowym. Tymczasem kwestie te, zdaniem organu, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż wszelkie spory w tym zakresie podlegają właściwości sądów powszechnych. Końcowo organ powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika że kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Nawet jeśli ustalono, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna (ponieważ występowały na przykład elementy przymusu psychicznego czy fizycznego), to samo następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu (wyrok NSA z dnia 4.05.2008r. o sygn. akt II OSK 352/07).

Wojewoda , utrzymując w mocy decyzję organu I-szej instancji, wskazał że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy o tym, że E. Z. wraz z rodziną nie zamieszkuje już pod dotychczasowym adresem (okoliczność niesporna), lecz w mieszkaniu teściów przy ul. [...] 156/39 . Tym samym poprzedni lokal przestał być dla tych osób miejscem pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że, jak wynika z prowadzonego postępowania, od chwili opuszczenia miejsca stałego zameldowania E. Z. wraz z rodziną nie usiłowała wrócić i zamieszkać w spornym lokalu. Pojawiała się jedynie w celu sukcesywnego zabierania pozostawionych rzeczy, najczęściej w asyście Policji. Przytoczono także następujące zeznania i wyjaśnienia:

- M. P. oraz jej pełnomocnika B. M. (córka), z których wynika że E. Z. opuściła sporny lokal w dniu 10.07.2013r. w sposób dobrowolny i "nikt nie wyrzucał jej z domu";

- E. Z., z których wynika że przeniosła się z rodziną do mieszkania teściów, z uwagi na trudności w korzystaniu z lokalu, częste interwencje Policji; natomiast w dniu 30.12.2013r. strona wystąpiła do Sądu Rejonowego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania (sprawa w toku);

- powołanych w niniejszej sprawie świadków, z których wynika, że powodem opuszczenia domu przez rodzinę Z. był konflikt z rodzicami E. Z., którzy wprowadzili się na piętro tego budynku; poza tym B. i M. M. potwierdzili, że E. Z. opuściła sporną nieruchomość dobrowolnie, a pod koniec swojego pobytu zaczęła niszczyć lokal, zaprzestała także opłacać rachunki za energię elektryczną, wskutek czego został odcięty prąd.

Organ odwoławczy powołał się także na przeprowadzone w dniu 21.03.2014r. oględziny ww. lokalu, z których wynika, że zajmowany przez E. Z. wraz z rodziną parter budynku jest niezamieszkały, a w pomieszczeniach tych brak rzeczy osobistych czy też codziennego użytku. Natomiast obecna podczas tych czynności E. Z. oznajmiła, że jej własność stanowią "okna, kaloryfery, tynki, ościeżnice, płytki, panele, drzwi", bowiem w chwili zamieszkania dom był w stanie surowym. Końcowo wskazano, że obecnie sporny budynek jest wystawiony na sprzedaż i nie ma możliwości aby wnioskowani do wymeldowania wprowadzili się tam ponownie, a zatem ich pobyt pod ww. adresem ustał definitywnie. Wojewoda podkreślił przy tym, że rodzina Z. nie tolerowała obecności właścicieli nieruchomości, którzy mają prawo do decydowania o swojej własności – co spowodowało opuszczenie przez rodzinę Z. przedmiotowego lokalu i przeniesienie się do mieszkania teściów.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. Z., wskazując że postępowanie organu I-szej instancji nie zostało przeprowadzone wnikliwie, a zgromadzony materiał dowodowy nie odpowiada rzeczywistości. W tym zakresie skarżąca podniosła, że lokalu nie opuściła dobrowolnie, lecz przymusowo – z powodu odcięcia prądu i wody, przy czym jej rzeczy zostały spakowane i wyniesione na korytarz i strych. Nie wzięto przy tym pod uwagę przedstawionego przez stronę materiału dowodowego (zdjęcia), który potwierdza, że zajmowane uprzednio pomieszczenia były w pełni umeblowane i w każdym momencie gotowe do zamieszkania. E. Z. powołała się na włamanie w dniu 20.02.2014r. do jej pomieszczeń przez B. P. (sprawa Sądu Rejonowego o sygn. akt VIII C 2449/13 oraz II KP 571/14). W świetle powyższego, zdaniem skarżącej, przeprowadzone w dniu 21.03.2014r. przez organ I-szej instancji oględziny miały charakter fikcyjny. Nie uwzględniono bowiem, że w wyniku włamania wyniesiono należące do strony meble, sprzęt AGD i RTV oraz odzież, zabawki, książki i cały dorobek życia. Skarżąca podkreśliła, że podejmowane próby wejścia do przedmiotowego lokalu i ponownego zamieszkania okazały się bezowocne, zwłaszcza że od sierpnia 2013r. wymieniono wkładkę w drzwiach zewnętrznych klatki schodowej i zamontowano bramę na łańcuchy z kłódką. Skarżąca wskazała także na groźby karalne, jakie jej ojciec – pomimo obecności funkcjonariuszy Policji – miał kierować do niej w dniu 17.12.2013r. (sprawa o sygn. akt II K 474/14).

Na rozprawie w dniu 12.02.2015r. tut. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., dopuścił dowód z nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział VIII Cywilny sygn. VIII C 2449/13 o naruszenie posiadania z powództwa E. Z. przeciwko M. P. wraz z uzasadnieniem.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisu postępowania, to jest art. 80 K.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowoadministacyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu I-szej instancji o wymeldowaniu z pobytu stałego E. Z. wraz z małoletnim M. Z. z lokalu położonego przy ulicy [...] . Jakkolwiek organy obu instancji zgadzają się co do zasadności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, to nie sposób nie zauważyć, że Wojewoda (w przeciwieństwie do organu I –szej instancji) nie odniósł się ani do okoliczności, w jakich E. Z. opuściła ww. lokal, ani przede wszystkim do złożonego przez skarżącą w dniu 30.12.2013r. powództwa o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, skierowanego do Sądu Rejonowego . W tym zakresie w zaskarżonej decyzji ograniczono się jedynie do przytoczenia sprzecznych wzajemnie relacji skonfliktowanych ze sobą członków rodziny, przesłuchania świadków oraz oględzin i stwierdzenia na tej podstawie dobrowolności opuszczenia przez E. Z. wraz z synem dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Powyższe uchybienie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Jak wynika z art. 1 ust. 2 tej ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Takie brzmienie cytowanego przepisu oznacza, że warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu. Zgodnie z poglądem przyjętym w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Stwierdzić zatem należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu, zaś wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Dlatego też, skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu pobytu stałego, to – analogicznie jak przy zameldowaniu – źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia tego miejsca przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Z kolei o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że w celu uznania dobrowolnego charakteru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy stwierdzić, że takie działanie wynika z własnej woli zainteresowanego – nie zaś z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem – nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22.11.2012r., sygn. akt II SA/Bk 468/12, LEX nr 1248682). Jednocześnie akcentuje się w orzecznictwie, że jako równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać również sytuację, w której osoba w nim zameldowana została usunięta przez dysponenta lokalu bądź przymuszona do jego opuszczenia, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. W tym zakresie należy wymienić powództwo cywilne o przywrócenie naruszonego posiadania, czy o eksmisję, bądź też zawiadomienie właściwych organów (np. Policji) o okoliczności uniemożliwiania dostępu czy powrotu do lokalu – które to działanie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu czy osób trzecich za bezprawne (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6.06.2014r., sygn. akt II SA/Gl 346/14, LEX nr 1476445 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 31.01.2012r., II SA/Ol 674/11, LEX nr 1109021, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5.06.2013r. o sygn. akt I SA/Bd 351/13, LEX nr 1351507). Przyjmując rozumowanie a contrario stwierdzić trzeba, że wniesienie we właściwym czasie ww. środków prawnych – w tym powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania – przez osobę wnioskowaną do wymeldowania stanowi przeszkodę do rozstrzygnięcia o wymeldowaniu na podstawie cyt. na wstępie art. 15 ust. 2 ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że prowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej wymeldowania każdorazowo musi być nakierowane na ustalenie, czy opuszczenie przez daną osobę lokalu nosi cechy trwałości i dobrowolności.

Jakkolwiek w ocenie Sądu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, to przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko o spełnieniu przesłanek do wymeldowania E. Z. oraz M. Z. z

pobytu stałego z lokalu nr przy ul. [...] nie zostało

poparte prawidłowo przeprowadzoną oceną zgromadzonych dowodów. Wojewoda w żaden sposób nie dokonał oceny okoliczności faktycznej polegającej na wniesieniu przez E. Z. w dniu 30.12.2013r. do Sądu Rejonowego powództwa posesoryjnego o przywrócenie utraconego posiadania przedmiotowego lokalu. Tymczasem okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia – kluczowej dla niniejszej sprawy – kwestii dobrowolności opuszczenia przez wymeldowanych miejsca pobytu stałego, zwłaszcza w kontekście złożonych w toku postępowania administracyjnego wyjaśnień skarżącej o tym, że do opuszczenia lokalu zmusiło ją odcięcie dostępu do wody i energii elektrycznej przez B. P.

Wskazać przy tym trzeba, że wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8.05.2014r. o sygn. akt III SA/Gd 146/14, LEX nr 1468085) – wobec czego Wojewoda , winien był wydać merytoryczną decyzję – ale po dokonaniu analizy materiału dowodowego w zgodzie z art. 80 K.p.a. Jedynie ubocznie trzeba podkreslić, że instytucja procesowa zawieszenia postępowania nie oznacza, że organ administracji właściwy do rozpoznania sprawy może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie innego organu lub sądu. O treści rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty decyduje bowiem stan faktyczny i prawny w momencie wydawania decyzji (por. wyrok NSA OZ w Szczecinie z dnia 16.01.2002r. o sygn. akt SA/Sz 990/00, LEX nr 657749). Przy dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym spełnienie przesłanki wymeldowania powinno być oczywiste w dacie ostatecznego rozstrzygania sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21.06.2012r. o sygn. akt II SA/Bk 253/12, LEX nr 1170774).

W powyższym zakresie nie sposób nie odnieść się do nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział VIII Cywilny z dnia 18.12.2014r. sygn. VIII C 2449/13 – którego treść organ odwoławczy winien uwzględnić ponownie rozpatrując niniejszą sprawę. Mianowicie, orzeczeniem tym przywrócono powódce E. Z. posiadanie mieszkania znajdującego się w budynku przy ul. [...] na parterze poprzez nakazanie pozwanej M. P. by wydała jej klucze do bramy na posesję i drzwi zewnętrznych oraz zapewniła dostęp do energii elektrycznej, wody i kotłowni. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, cyt: "Jak wynika z poczynionych przez Sąd w niniejszej sprawie ustaleń, powódka Ew Z. opuszczając w lipcu 2013 roku pomieszczenia lokalu na parterze budynku przy ul. [...] nie uczyniła tego z zamiarem trwałego opuszczenia z własnej woli tego lokalu. Do takiego działania została ona zmuszona zachowaniem się pozwanej M. P. i jej męża B. P., którzy celów zakręcili zawór w kotłowni doprowadzający wodę do całego budynku mieszkalnego przy ul. [...] , a następnie zamknęli drzwi kotłowni na klucz oraz wyłączyli bezpieczniki i zamknęli skrzynkę z bezpiecznikami na kłódkę. Powód wraz ze swoim mężem i małoletnim synem co prawda opuściła wówczas pomieszczenie mieszkalne na parterze budynku przy ul. [...] , lecz uczyniła to nie z własnej woli. Na brak dobrowolności w opuszczeniu wówczas tego lokalu przez powódkę pośrednio wskazuje również fakt, iż E. Z. dopiero w dni 20 sierpnia 2013 roku przeniosła swojego małoletniego syna M. Z. do inne] szkoły. Powódka liczyła się zatem co najmniej do tej daty z możliwością powrotu d mieszkania przy ul. [...] , zaś przeniesienie syna do innej szkoły podyktowane było interesem dziecka, aby nie musiało ono dojeżdżać z rejonu ul. [...] , gdzie faktycznie zamieszkuje od lipca 2013 roku powódka, na osiedle [...] , gdzie znajdowała się szkoła podstawowa do której uczęszczał M. Z., gdy zamieszkiwał z matką przy ul. [...] . Ponadto opuszczając w lipcu 2013 roku pomieszczenia parteru budynku mieszkalnego przy ul. [...] E. Z. wraz ze swoim mężem M. Z. zabrali ze sobą z tego lokalu jedynie część ubrań do bieżącego użytku, natomiast pozostawili tam większość swojego majątku i rzeczy osobistych, w tym meble, ubrania, sprzęt AGD, przedmioty osobiste. To również wskazuje w ocenie Sądu, że powódka opuszczając w lipcu 2013 roku budynek przy ul. [...] nie uczyniła tego z zamiarem stałego zrezygnowania dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. W okresie od lipca 2013 roku do końca 2013 roku E. Z. kilkakrotnie dokonywała wejścia w asyście funkcjonariuszy Policji do pomieszczeń na parterze budynku mieszkalnego przy ul. [...] celem zabrania stamtąd potrzebnych jej rzeczy. Takie jej zachowanie wskazuje w ocenie Sądu, że pomimo utrudnień czynionych jej przez pozwaną M. P. i jej męża w dostępie do wnętrza budynku mieszkalnego przy ul. [...], powódka nie zrezygnowała z woli posiadania pomieszczeń mieszkalnych na parterze tego lokalu, w dalszym ciągu przechowywała w nim swoje rzeczy. Dopiero od tego momentu w 2014 roku, gdy jej ojciec rozwiercił zamek w drzwiach wejściowych do zajmowanego przez nią mieszkania na parterze i wyniósł stamtąd wszystkie rzeczy, powódka w sposób definitywny utraciła wszelki dostęp do tego mieszkania i została wyzuta z jego posiadania."

W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 344 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964r. – Kodeks cywilny (t.j. z 2014r., poz. 121 ze zm.), przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. W myśl art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.

W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznym jest, że E. Z. z takim roszczeniem wystąpiła, składając w dniu 30.12.2013r. w Sądzie Rejonowym pozew o przywrócenie posiadania lokalu przy ul. [...] . Tym samym – pomimo niekwestionowanego faktu obecnego nieprzebywania w przedmiotowym lokalu – uznać należy, że E. Z. ujawniła wolę (zamiar) zamieszkiwania w miejscu zameldowania na stały pobyt. Dla oceny tego faktu nie może mieć znaczenia że powództwo posesoryjne E. Z. zostało złożone po wszczęciu postępowania w sprawie jej wymeldowania. Termin wniesienia takiego powództwa został określony w art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego. W świetle tego przepisu działanie takie może być podjęte w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania, a zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy złożenie przedmiotowego powództwa nastąpiło w terminie. W konsekwencji powyższa okoliczność mogła – w ramach zasady swobodnej oceny dowodów – stanowić uzasadnioną podstawę do dokonania przez organ odwoławczy odmiennej oceny stanu faktycznego i zakwestionowania stanowiska organu I-szej instancji, że opuszczenie przez E. Z. przedmiotowego lokalu nastąpiło dobrowolnie, bez jakiegokolwiek przymusu wobec niej ze strony B. P.. Na brak dobrowolności opuszczenia ww. lokalu przez E. Z. mogły także zasadnie wskazywać przywołane przez organ I-szej instancji wyjaśnienia skarżącej o odcięciu dostępu do wody i energii elektrycznej przez B. P., które zmusiło ją do opuszczenia tego lokalu.

Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że powołana w art. 15 ust. 2 ustawy przesłanka "opuszczenia lokalu" oznacza nie tylko fizyczne nieprzebywanie w nim, ale również zamiar opuszczenia tego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Jakkolwiek okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie było, że E. Z. nie przebywa od pewnego czasu w miejscu zameldowania na pobyt stały, to jednak – w świetle ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego - należało przyjąć, że w istocie nie godzi się na taki stan rzeczy. Strona dała bowiem temu wyraz podejmując przysługujące jej środki prawne, tj. występując w przepisanym prawem terminie z powództwem o ochronę utraconego posiadania przedmiotowego lokalu. Konieczność oceny powyższych okoliczności umknęła Wojewodzie emu, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Orzekając ponownie organ odwoławczy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, uwzględniając treść art. 80 K.p.a. i eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a.