Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2971/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz H. K. kwotę 1425 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

III SA/Wa 2971/11

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r., którą ustalono Skarżącej H. K. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2010.

Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku w niniejszej sprawie:

Prezydenta W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. ustalił Skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2010 w kwocie 9 072,00 zł. Z treści decyzji wynika, że przedmiotem zobowiązania podatkowego ustalonego tą decyzją było prawo użytkowania nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] o powierzchni 20 198,00 m kw. Organ stwierdził, że prawo to Skarżąca nabyła na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego nr Rep. [...] w dniu 26 maja 2010 r. Organ stwierdził, że w stosunku do Skarżącej obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2010r. Nr 95, poz.613 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.o.l., od dnia 1 czerwca 2010 r.

Od decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO). W odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 6 ust. 1 i 5 w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w zw. z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.g.n.,

- art. 120, 121 i art. 122 ustawy z dnia ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60), dalej "O.p.".

W uzasadnieniu odwołania Skarżąca podniosła, że organ błędnie przyjął, iż prawo użytkowania wieczystego przeszło na nią w dniu 26 maja 2010 r. tj. w dniu sporządzenia aktu notarialnego, na podstawie którego Skarżąca nabyła to prawo. Zdaniem Skarżącej na podstawie art. 27 u.g.n. prawo to przeszło na Skarżącą w dniu 22 września 2010 r., kiedy w księdze wieczystej wpisane zostało nabycie przedmiotowego prawa przez Skarżącą. Skarżącą podnosiła, że z treści art. 27 u.g.n. wynika, że wpis w księdze wieczystej przeniesienia prawa użytkowania wieczystego ma charakter konstytutywny. Oznacza to, że z chwilą dokonania wpisu w księdze nabycia prawa użytkowania wieczystego, prawo to przechodzi na nabywcę. Do odwołania dołączono kserokopię księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości będącej przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, którego dotyczy niniejsza sprawa. Skarżąca podnosiła, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Na podstawie art. 6 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. Zdaniem Skarżącej zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy z tytułu nabycia przez nią przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego powstał w dniu 1 października 2010 r. Na podstawie art. 6 ust. 5 organ był obowiązany w decyzji wymiarowej ustalić proporcjonalnie zobowiązanie podatkowe za trzy miesiące a nie jak to uczynił za 7 miesięcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ nie zgodził się z zawartą w odwołaniu argumentacją Skarżącej. Zdaniem organu drugiej instancji księgi wieczyste stanowią rejestr nieruchomości prowadzony dla celów wynikających z przepisów prawa cywilnego oraz dla celów prawidłowego zabezpieczenia kredytów. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawą wymiaru podatków są zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku, gdy ewidencja gruntów i budynków nie zawiera pełnych danych mogą być one uzupełnione na podstawie art. 194 § 3 O.p. informacjami wynikającymi z innych dowodów, którymi w praktyce są akty notarialne oraz informacje złożone przez podatnika. Na podstawie tych informacji organ może zaktualizować ustalenia dotyczące aktualnego właściciela nieruchomości. Po wskazaniu tych okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że po rozpoznaniu zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. W skardze przeciwko decyzji organu drugiej instancji podniosła te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W rozpoznanej sprawie organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy oraz błędnie zastosował przepisy art. 6 ust. 1 i ust. 5 u.p.o.l. W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji z pominięciem treści art. 27 u.g.n. uznały, że skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 2010 r., kiedy to został sporządzony akt notarialny przenoszący na skarżącą przedmiotowe prawo. Organy nie wzięły pod uwagę, że zgodnie z treścią art. 27 u.g.n. sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku ustanowienia lub przeniesienia prawa użytkowania wieczystego wpis w księdze wieczystej ma charakter konstytutywny.

Znaczenie konstytutywne wpisu prawa wieczystego użytkowania wyraża się w tym, że jego przedmiotem nie jest deklaratywne potwierdzenie stanu prawnego, ale ustanowienie, zmiana, zniesienie stosunku prawnego. Orzeczenie takie wywołuje skutek prawotwórczy w postaci zmiany stosunku materialnoprawnego, wypełnia je zawsze treść kształtująca. Skoro przepis art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uzależnia przeniesienie prawa od wpisu w księdze wieczystej, czyni wpis przesłanką powstania prawa, to nabycie prawa następuje dopiero z chwilą wpisu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV CK 272/03, LEX nr 176082).

Biorąc pod uwagę konstytutywny charakter wpisu w księdze wieczystej, ujawniającego przeniesienie użytkowania wieczystego gruntów należało uznać, że Skarżąca od dnia 22 września 2010 r. stała się podmiotem, któremu przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...] nr ew. 4/20 obręb 1-10-26. Zatem od tej daty Skarżąca nabyła przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości w postaci prawa użytkowania wieczystego. Nabycie przez Skarżąca użytkowania wieczystego wymienionej nieruchomości było okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego z tytułu tego prawa.

Należy podkreślić, że ustawodawca nie określił momentu powstania obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do wszystkich przedmiotów opodatkowania, wymienionych w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. W przepisie tym ustawodawca wymienił przedmioty opodatkowania i dodatkowo w przepisach art. 3 u.p.o.l. wskazał podatników podatku od nieruchomości. Podmioty wskazane w przepisach art. 3 cechuje związek prawny lub faktyczny z przedmiotami opodatkowania wymienionymi w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Mając na uwadze te okoliczności oraz to, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 3 podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawne będące użytkownikami wieczystymi gruntów, należało stwierdzić, że okolicznością powodującą powstanie po stronie użytkownika wieczystego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości jest wstąpienie przez ten podmiot w stosunek prawny użytkowania wieczystego. Z przepisu art. 27 u.g.n. wynika, że moment ten następuje z chwilą wpisania do księgi wieczystej ustanowienia prawa wieczystego lub jego przeniesienia.

Mając na uwadze powyższe konstatacje należało stwierdzić, że Skarżąca zasadnie wskazywała, że w rozpoznanej sprawie obowiązek podatkowy po stronie Skarżącej na podstawie art. 6 ust. 1 u.p.o.l. powstał od dnia 1 października 2006 r. oraz, że organ na podstawie art. 6 ust. 5 u.p.o.l. miał obowiązek ustalić Skarżącej podatek za okres od października do grudnia 2010.

Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do zawartej w odwołaniu argumentacji Skarżącej opartej na treści art. 27 u.g.n. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Brak odniesienia się organu do tej argumentacji, która dotyczyła istoty rozpoznawanej sprawy i która okazała się trafna, stanowi naruszenie art. 210 § 4 O.p. w zakresie uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu pominięcie w uzasadnieniu decyzji stanowiska prezentowanego przez Skarżąca w toku postępowania podatkowego, w sytuacji gdy argumentacja ta w sposób oczywisty miała istotne znaczenie dla wymiaru podatku w niniejszej sprawie, czyni zasadnym zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją określonej w art. 121 O.p. zasady zaufania do organów podatkowych.

Zdaniem Sądu nie był zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia określonej w art. 120 O.p. zasady praworządności. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa w ramach kompetencji przyznanej organom podatkowym przez art. 6 ust. 7 u.p.o.l. W rozpoznanej sprawie organy były uprawnione do wymierzenia Skarżącej podatku w związku z przedmiotowym prawem użytkowania wieczystego. W ocenie Sądu zarzut naruszenia zasady praworządności można byłoby uznać za zasadny, gdyby organy w stosunku do Skarżącej podjęły działania do, których w ogóle nie byłyby uprawnione, jednakże w rozpoznanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Zdaniem Sądu zasadny był podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 122 O.p., gdyż organy błędnie ustaliły datę nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.