Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 672/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 142
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 38j, art. 100 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 81 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Referent-stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]"; II. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia "[...]" nr "[...]"; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku Spółki B (obecnie Spółki A) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie progu piętrzącego i małej elektrowni wodnej w km [...] rzeki Ł. w miejscowości A, gmina B. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, odmówił wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania na realizację planowanego przedsięwzięcia. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1238) zwanej dalej: ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że planowana inwestycja jest przedsięwzięciem wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 5 i 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1397) zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 9 listopada 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie przewidzianym w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na gatunki ptaków oraz ich siedliska, dla których ochrony został wyznaczony obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...], a także ochronę przyrody Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]; ze szczególnym uwzględnieniem analizy aspektów związanych z hydrogeologią, gospodarką odpadami, ochroną przed hałasem, ochroną powietrza atmosferycznego, gospodarką wodną oraz ochroną przyrody. Po przedłożeniu przez inwestora raportu, Wójt Gminy zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) o opinie i uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. PPIS w dniu [...] wyraził pozytywną opinię w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji planowanego przedsięwzięcia, natomiast RDOŚ postanowieniem z dnia [...] odmówił uzgodnienia warunków realizacji wskazanego przedsięwzięcia. Organ I instancji w tym zakresie powtórzył za organem uzgadniającym, że planowana inwestycja spowoduje poważne zakłócenia w ekosystemie rzeki Ł. Wskazano również, iż inwestycja wpłynie negatywnie na przyrodę Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] tzn. zostaną naruszone zakazy zawarte w § 4 ust 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego Nr 162 z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny (Dz.Urz. Woj. Warm.-Maz. Nr 201, poz. 3154) zwanego dalej: rozporządzeniem Nr 162, tj. zakaz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką leśną, rybacką i łowiecką oraz zakazu dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Jednocześnie planowane przedsięwzięcie nie spełnia przesłanek do zastosowania odstępstw określonych w tym rozporządzeniu oraz w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) Organ wyjaśnił, że postępowanie zostało przeprowadzone z udziałem społeczeństwa. W tym zakresie przedstawił stanowisko wyrażone przez Klub A, Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w O., K.M., A.K. oraz J.O. Nadto podkreślono, że wydając niniejszą decyzję uwzględniono przesłanki wynikające z art. 80 i 81 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Uwzględniając wszystkie fakty społeczne i przyrodnicze wyodrębnione podczas postępowania, rachunek kosztów społecznych, ingerencję w dotychczasowy stan środowiska przyrodniczego, negatywne uzgodnienie RDOŚ, organ odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia.

Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia oraz postanowienia RDOŚ z dnia [...], a następnie przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucono:

- naruszanie art. 80 k.p.a. oraz art. 6 k.p.a. wyrażające się uchyleniem się przez organ I instancji od własnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz zastąpienie tej oceny jedynie faktem wydania przez organ współdziałający negatywnego stanowiska w kwestii realizacji planowanego przedsięwzięcia;

- naruszenie art. 10 § 1 in fine k.p.a. poprzez uniemożliwienie wnioskodawcy

rzeczywistego wypowiedzenia się co do całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie przed wydaniem decyzji, a w konsekwencji uniemożliwienie mu przedstawienia dodatkowych wniosków dowodowych lub dowodów na okoliczność oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

Jednocześnie inwestor zaskarżył w trybie art. 142 k.p.a. postanowienie RDOŚ, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 77 ust 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a., w tym:

- dowolną ocenę sprawy, opartą wyłącznie o stereotyp szkodliwości małych elektrowni wodnych dla środowiska, sformułowaną bez wskazania na konkretne elementy stanu faktycznego i bez nawiązań do ustaleń raportu;

- wadliwe wyłączenie przedsięwzięcia i jego celów z zakresu pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej", w tym pominięcie wynikającego z art. 31 ust. 1 ustawy Prawo wodne zakazu marnotrawstwa wody i marnotrawstwa energii wody jako elementu i celu "korzystania z wody", sformułowanie swojej oceny w oderwaniu od art. 100 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dopuszczającego zmianę stosunków wodnych w rozmiarach niezbędnych ze względu na specyfikę przedsięwzięcia, w tym gdy dodatkowo lokalizacja taka została ustalona miejscowym planem zagospodarowania przy udziale organów ochrony przyrody, pominięcie okoliczności, że budowa MEW A. jest przejawem realizacji "Programu małej retencji województwa na lata 2006-2015" zatwierdzonego uchwała Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...], pominięcie w kontekście formułowanej hydrologicznej charakterystyki cieku i zmian powodowanych realizacją przedsięwzięcia, jak też oceny oddziaływań skumulowanych, że stanowi ono przejaw realizacji sformułowanej w przeszłości i odzwierciedlonej w ustaleniach planistycznych koncepcji ukształtowania profilu podłużnego rzeki, w tym dla potrzeb zasilania rolnictwa i ekosystemów od wody zależnych, w konsekwencji wadliwe ustalenie, że planowane przedsięwzięcie mimo, że dotyczy "urządzeń wodnych służących regulacji przepływów" nie stanowi inwestycji celu publicznego, pominięcie, że analizy i dokumenty Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nie postulują utrzymania lub przywrócenia ciągłości morfologicznej rzeki Ł., a wręcz wskazują na niemożliwość zachowania tej ciągłości, błędną ocenę zakazów dotyczących Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] oraz celów środowiskowych ochrony wód ustalonych na podstawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, jak również błędną ocenę przedsięwzięcia w kontekście przesłanki "nadrzędnego interesu publicznego";

- wadliwe przyjęcie, w kontekście oceny dotyczącej realizacji celów środowiskowych ochrony wód i zgodności z Ramową Dyrektywą Wodną, sprzeczności przedsięwzięcia z ustaleniami planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza P.;

- brak ustaleń i oceny na okoliczność proponowanych w raporcie i projektowanych środków łagodzących oddziaływanie na środowisko, szczególnie ichtiofaunę;

- przekroczenie przez organ uzgadniający kompetencji do dokonania uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, polegające na włączeniu do formułowanego stanowiska oceny przesłanek przynależnych innym sprawom administracyjnym, w tym o zwolnienie z zakazów dotyczących dziko występujących roślin i zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową (art. 56 ust 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody) oraz o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych lub szczególne korzystanie z wód.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedsięwzięcie, dla którego wydana została decyzja organu I instancji zakwalifikowane zostało jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W rozpatrywanej sprawie organ

I instancji stwierdził taki obowiązek postanowieniem z dnia [...] oraz zobowiązał do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w pełnym zakresie. Dla przedsięwzięcia tego sporządzony został raport o oddziaływaniu na środowisko (wraz z późniejszym wyjaśnieniami uzupełniającymi). Organ I instancji uzyskał również wymagane przepisami prawa uzgodnienia i opinie, bowiem PPIS w dniu [...] wyraził pozytywną opinię w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji planowanego przedsięwzięcia, natomiast RDOŚ postanowieniem z [...] odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Kolegium wyjaśniło, że treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący, gdyż postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi. Należy zatem przyjąć, że brak pozytywnego uzgodnienia - jak to ma miejsce w tej sprawie - uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wobec postanowienia RDOŚ, Kolegium stwierdziło, że nie podlegają one uwzględnieniu. Nie podzielono stanowiska strony, że planowane przedsięwzięcie można zaliczyć do inwestycji celu publicznego polegającego na budowie "urządzenia wodnego służącego regulacji przepływów" (art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) zwanej dalej: u.g.n., gdyż inwestycja ma na celu wykorzystywanie potencjału energetycznego wód rzeki Ł. do produkcji energii elektrycznej. Zamierzenie to nie będzie dotyczyło racjonalnej gospodarki leśnej, rolnej, rybackiej czy łowieckiej. Z raportu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż w trakcie inwentaryzacji stwierdzono 20 gatunków ryb i w tym zakresie uzasadnione jest stanowisko organu uzgadniającego, że przegrodzenie rzeki zmniejszy przestrzeń życiową ryb. Spiętrzenie wody zmieni charakter rzeki na odcinku zalewu, zamuli dno, zmniejszy ilość tlenu w wodzie, zmieni panujące warunki termiczne, czystość i klarowność wody oraz prędkość jej przepływu. Powyższe czynniki będą miały negatywny wpływ na występujące w rzece gatunki ryb. Planowane zmiany doprowadzą do zniszczenia siedlisk szeregu gatunków ryb bytujących w rzece Ł. Ponadto inwestycja spowoduje zmianę stosunków wodnych na terenie objętym realizacją planowanego przedsięwzięcia. Kolegium wyjaśniło również, że podziela rozumienie pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej" przedstawione w orzecznictwie sądowo- administracyjnym, z którego wynika, iż służy ono przeciwdziałaniu niekorzystnemu stanowi wód. Jeśli więc celem piętrzenia wody nie jest przeciwdziałanie niekorzystnym stanom wód nie można planowanej inwestycji uznać za służącą racjonalnej gospodarce wodnej. Ponadto Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada wymaganiom przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 1 i art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przed wydaniem decyzji organ I instancji zawiadomił inwestora o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Na tę decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i postanowienia RDOŚ. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 80 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez oparcie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego na błędnych kryteriach, bowiem organ odwoławczy i RDOŚ nieprawidłowo zakwalifikowali planowane zamierzenie inwestycyjne jako niestanowiące przejawu racjonalnej gospodarki wodnej oraz realizacji inwestycji celu publicznego;

2) § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 6, oraz § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego Nr 162 z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny polegające w szczególności na uznaniu, iż:

a) realizacja przedmiotowej inwestycji narusza zakazy zawarte w § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 tego rozporządzenia, podczas gdy:

- zakazy te powinny być podstawą uwarunkowań określanych w wydanej na rzecz wnioskodawcy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a nie podstawą do odmowy jej wydania;

- przyjęte rozumienie sformułowania "racjonalna gospodarka wodna", pomimo braku definicji legalnej, nie odpowiada rzeczywistemu znaczeniu tego określenia;

b) realizacja przedmiotowej inwestycji nie stanowi wyjątku od przywołanych zakazów na mocy § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Nr 162 podczas gdy:

- jej przedmiotem są prace regulacyjne, o których mowa w art. 6 pkt 4 u.g.n.;

- dla kwalifikacji danego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego bez znaczenia pozostaje fakt, iż podmiotem, który ma je realizować jest podmiot prywatny;

- dla kwalifikacji danego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego bez znaczenia pozostaje motywacja podmiotu, który ma je realizować, w tym czy ma on zamiar lub czy w wyniku tych działań będzie mógł osiągnąć zysk;

- realizacja celu publicznego nie wyklucza możliwości jednoczesnego osiągnięcia celu prywatnego;

3) naruszenie przepisów postępowania poprzez obrazę:

a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającą na niewyczerpującym rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz nie podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co wyraża się:

- niepodjęciem próby rozważenia wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę w odwołaniu (rysunek profilu podłużnego rzeki Ł.);

- nierozpoznaniem zarzutów odwołania, w tym wadliwości ustaleń faktycznych;

- dokonaniem odmowy wydania decyzji, mimo że zarówno organ współdziałający w trybie art.106 § 4 k.p.a., jak i organy obu instancji, nie przeprowadzały prawidłowo

postępowania wyjaśniającego ani postępowania dowodowego;

- brakiem rzetelnego rozpatrzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko i nieprzeprowadzeniem żadnych kontrdowodów na okoliczność twierdzeń o odmiennym oddziaływaniu na środowisko, decydującym o niedopuszczalności inwestycji;

b) art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez zastosowanie swoistej prekluzji dowodowej, w wyniku której strona skarżąca utraciła realną możliwość polemiki z ustaleniami dokonanymi przez organ uzgadniający;

c) art. 85 ust. 2 pkt 1 ppkt b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- brak wymaganych tym przepisem elementów uzasadnienia decyzji, szczególnie w zakresie "informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko",

- pozorności uzasadnienia organu I instancji, który lakonicznie jako podstawę odmowy powołuje istniejące w sprawie "wątpliwości", co nie stanowi ustawowej przesłanki odmowy wydania decyzji;

d) art. 138 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 i art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty oraz poprzestanie na pobieżnej i wybiórczej polemice z wybranymi zarzutami strony skarżącej;

e) art. 142 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niedokonanie rzeczywistej kontroli instancyjnej stanowiska RDOŚ oraz oparciu rozstrzygnięcia jedynie na przywołaniu oceny tego organu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżona decyzja została podjęta w oderwaniu od treści odwołania, w jej uzasadnieniu znajduje się przede wszystkim treść postanowienia organu uzgadniającego, natomiast Kolegium nie podjęło działań, aby sprawę rozpoznać merytorycznie. Oznacza to, że organ nie oceniał planowanego przez stronę skarżącą zamierzenia, a jedynie ogólny wpływ zamierzeń pokrewnych na bliżej nieokreślony przedmiot ochrony. Zarówno Kolegium, jak i RDOŚ powinni szczegółowo rozważyć rozwiązania techniczne zaproponowane przez stronę skarżącą, zidentyfikować zagrożenia oraz podać merytoryczne podstawy swojego stanowiska.

Skarżąca Spółka nie zgodziła się z poglądem organów dotyczącym pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej". W ramach planowanych robót Spółka zamierza bowiem prowadzić szeroko zakrojone prace regulacyjne, których celem jest zabezpieczenie przeciwpowodziowe, jak i retencja oraz melioracja dla potrzeb rolnictwa. Zatem zakres planowanych robót mieści się w pojęciu gospodarki wodnej. Zdaniem Spółki, planowane zamierzenie inwestycyjne jest ponadto inwestycją celu publicznego, gdyż tego typu inwestycje mogą być realizowane przez podmioty prywatne, zaś planowane przedsięwzięcie zmierza do regulacji koryta rzeki Ł. Możliwość osiągnięcia zysku ze sprzedaży wytworzonej energii jest pochodną części związanych z nią prac oraz warunkiem zainteresowania inwestora ich realizacją.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt wydany został z naruszeniem, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm) dalej zwana: ustawą ppsa., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności następuje zaś tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy.

Wskazania wymaga nadto, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy - art. 133 § 1 ustawy ppsa., nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 tej ustawy. Poza tym zgodnie z art. 135 ustawy ppsa. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, a także postanowienie w przedmiocie uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] (dalej: RDOŚ) podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], którą odmówiono ustalenia na wniosek Spółki B (obecnie Spółka A) środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie progu piętrzącego i małej elektrowni wodnej w km [...] rzeki Ł. w m. A., gm. B., powiat b. wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Przy czym, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, to analiza zebranych materiałów w sprawie, w tym negatywne stanowisko organu uzgadniającego RDOŚ wyrażonego w postanowieniu z [...], wpłynęło na ocenę, że ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko budzą wiele wątpliwości co do uznania, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływała na środowisko przyrodnicze oraz najbliższe otoczenie.

Badając legalność skarżonego orzeczenia, Sąd stwierdził, że podjęte ono zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podnieść należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje zasadę prawdy obiektywnej, której istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość badania stanu faktycznego sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Pamiętać także należy o obowiązującej zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która nakłada na organy orzekające obowiązek poddania ocenie wszystkich dowodów w sprawie - we wzajemnej łączności. W związku z tym, organ administracji publicznej rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. Może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Z przepisów przytoczonych wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów.

Realizacji wskazanych wyżej zasad służy m.in. uzasadnienie decyzji administracyjnej, które stanowi jej obligatoryjną część (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie z jednej strony ma na celu umożliwienie stronom postępowania poznanie motywów, którymi kierował się organ administracji wydając decyzję, a z drugiej strony kontrolę rozstrzygnięcia. Uzasadnienie aktu administracyjnego wskazuje jednocześnie na zakres rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji. Brak rozważań w przedmiocie niektórych aspektów faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności podnoszonych przez strony postępowania, uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii, poddaje w wątpliwość sam fakt rozstrzygania w tym zakresie, a co za tym idzie, wyklucza kontrolę rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny i same strony postępowania.

W rzeczonej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew wymogom wskazanych wyżej przepisów, mimo podniesienia w odwołaniu konkretnych zarzutów w stosunku do decyzji organu I instancji w zakresie naruszenia art. 80 oraz art. 6 k.p.a, które polegało, w ocenie Spółki, na uchyleniu się tego organu od własnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i bezkrytyczne zastąpienie tej oceny negatywnym stanowiskiem organu uzgadniającego oraz zarzutów postawionych w stosunku do postanowienia RDOŚ odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji wskazanego przedsięwzięcia, nie zbadało i nie oceniło poprawności tego rozstrzygnięcia w kontekście postawionych zarzutów, zwłaszcza mając na uwadze okoliczność, iż stanowisko organu uzgadniającego ma znaczący wpływ na kierunek załatwienia sprawy. Pomimo zgłoszenia przez Spółkę konkretnych zarzutów przeciwko stanowisku RDOŚ wyrażonemu w niezaskarżalnym postanowieniu oraz braku odniesienia się przez ten organ do rozwiązań przewidzianych w przedłożonym raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, uzupełnionym na wniosek organu uzgadniającego, które to stanowisko warunkuje wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań, Kolegium nie rozważyło i nie wyjaśniło wszystkich podniesionych zarzutów, pozbawiając de facto inwestora możliwości zrozumienia i pełnego poznania przyczyn podjętego rozstrzygnięcia przez Kolegium.

Poza tym takie zachowanie organu odwoławczego doprowadziło do sytuacji, w której naruszono możliwość kontroli niezaskarżalnego postanowienia organu uzgadniającego. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, które podziela Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę, że wprawdzie postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje, choć z mocy art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 2009 r. o udostępnianiu o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1238) zwanej: ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku jest niezaskarżalne, to nie oznacza to, że postanowienie takie będzie w ogóle wyłączone z kontroli instancyjnej, gdyż możliwość kwestionowania jego treści będzie dostępna dla stron dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2544/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. IV SA/Wa 2734/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Słusznie podnosi się, że wynik postępowania akcesoryjnego i warunki określone w postanowieniu uzgodnieniowym nie mogą bezwzględnie determinować rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu głównym, bez możliwości skontrolowania tego pierwszego. Takie szczególne usytuowanie rozstrzygnięcia akcesoryjnego, które nadto ma charakter wiążący na mocy art.80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku dla organu rozpoznającego sprawę główną sprawia, że organ odwoławczy nie może przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy pominąć milczeniem zarzutów postawionych, tak postanowieniu wydanemu w postępowaniu akcesoryjnym, jak i rozstrzygnięciu organu I instancji. W takim bowiem przypadku, to organ nadrzędny w postępowaniu głównym ponownie ocenia zgodność z prawem i kontroluje rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu akcesoryjnym. To zaś rodzi po stronie organu odwoławczego bezwzględny obowiązek ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów, nie zaś ogólnikowe stwierdzenie, że Kolegium podziela stanowisko tak organu I instancji, jak i organu uzgadniającego, w szczególności poprzez uznanie np., że art. 100 ust. 1 ustawy Prawo wodne nie może stanowić podstawy do derogacji wprowadzonych szczególnych zakazów zmiany stosunków wodnych na konkretnym obszarze ustalonych ustawą z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 627, ze zm) i rozporządzeniem Wojewody Warmińsko - Mazurskiego Nr 162, bez jednoznacznego wyjaśnienia i wskazania z jakiego powodu takie twierdzenie zostało sformułowane. Nie do zaakceptowania pozostaje również stwierdzenie, że "Kolegium za niezasadne uznaje pozostałe zarzuty odwołania, jako że nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy". Taki zapis słusznie kwestionuje Spółka w zarzutach skargi jako pozbawiający możliwości poznania przyczyn podjętego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jak również braku wiedzy co do których zarzutów odwołania organ czyni takie stwierdzenie.

Nadto wskazać pozostaje, że organ odwoławczy w skarżonej decyzji przedstawił w sposób obszerny dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, przepisy prawa regulujące kwestię procedowania oraz wydawania decyzji w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również dokonał pobieżnej oceny części zgromadzonego materiału dowodowego, pomijając liczne dowody, o czym przekonuje argumentacja uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano m.in., że zarzuty stawiane postanowieniu uzgodnieniowemu w trybie art. 142 k.p.a nie podlegają uwzględnieniu, gdyż ten w sposób prawidłowy uznał, iż planowana inwestycja zlokalizowana zostanie na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] oraz na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], na którym to terenie obowiązują m.in. zakazy określone w § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 rozporządzenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego Nr 162 z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Dolnej Łyny, które zabraniają: - zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką; - dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych lub leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Prawidłowo także RDOŚ przyjął, że zakazy, o których mowa wyżej w cytowanym rozporządzeniu nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego - § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nr 162 lecz w tej sprawie takim celem publicznym nie jest planowane zamierzenie, skoro stosownie do art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, celem publicznym jest m.in. budowa "urządzenia wodnego służącego regulacji przepływów:", natomiast celem planowanej inwestycji Spółki nie jest regulacja zastanego stanu wód lecz wykorzystanie ich jako źródła energetycznego. Kolegium bezsprzecznie uznało, że planowana inwestycja ma na celu wykorzystanie potencjału energetycznego Ł. do produkcji energii elektrycznej wobec czego nie będzie ona dotyczyła racjonalnej gospodarki leśnej, rolnej, rybackiej czy łowieckiej, zaś spiętrzenie wody i przegrodzenie rzeki zmniejszy przestrzeń życiową ryb, jak również zmieni charakter rzeki na terenie zalewu. Spowoduje taką zmianę stosunków wodnych na terenie objętym realizacją przedsięwzięcia, że nie spełni pojęcia racjonalnej gospodarki wodnej, jako wyjątku od zakazu dokonywania zmian stosunków wodnych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów postawionych postanowieniu RDOŚ wskazano jedynie, że stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy Prawo wodne korzystanie z wód nie może powodować pogarszania stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, w szczególności ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód. Przy czym zauważono, że nawet treść art. 100 ust. 1 Prawa wodnego nie może stanowić podstawy do derogacji wprowadzonych szczególnych zakazów zmiany stosunków wodnych na konkretnym obszarze ustalonych ustawą o ochronie przyrody i rozporządzenia nr 162. Jak już wyżej wskazano w odniesieniu do przedstawionego poglądu nie zawarto żadnej argumentacji. Reasumując organ odwoławczy wprawdzie przytoczył w niepełnym zakresie materiał dowodowy zebrany w sprawie, ale z okoliczności tej nie wynika, aby dokonał jego pełnej oceny w kontekście postawionych zarzutów Spółki. Brak jest chociażby pełnej analizy i argumentacji co do wyjaśnienia w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny co należy uznać za prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej, skoro działaniu Spółki w przedstawionym zamierzeniu takiego przymiotu odmówiono oraz pełnego wyjaśnienia z jakiego powodu odmówiono uznania, że zamierzenie inwestycyjne w całości czy w określonym zakresie nie mogło być uznane za inwestycję celu publicznego.

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy wymagały poddania szczegółowej analizie i wyjaśnieniu, czy stanowisko organu uzgadniającego jest prawidłowe w kontekście wszystkich materiałów zgromadzonym w sprawie oraz zarzutów postawionych w odwołaniu, czy uwzględnia ono w sposób prawidłowy przedstawione uwarunkowania planowanej inwestycji określone w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, czy odnosi się do przedstawionej charakterystyki hydrologicznej rzeki Ł. na odcinku przedsięwzięcia dokonanej w relacji do zmian wywołanych częściową regulacją tego cieku, do potrzeb będących skutkiem zrealizowanych już prac regulacyjnych m.in. budowie małej elektrowni wodnej w m. K., bowiem planowane przedsięwzięcie wymaga oceny w szerszym ujęciu, jako jednego z elementów procesu kształtowania przekroju podłużnego rzeki w makroskali, według koncepcji przyjętej przez administratora wody z uwzględnieniem już utworzonych małych elektrowni wodnych na rzece Ł. Brak jest oceny i odniesienia się do przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko przewidzianych środków zaradczych, łagodzących i kompensujących negatywne oddziaływanie na środowisko, gdyż poza stwierdzeniem, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy B., miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K., jak również miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy L., pominięta została przez organ odwoławczy, jak i organ I instancji pozostała dokumentacja. Chodzi o: uchwałę Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] dotyczącą "Programu małej retencji województwa na lata 2006 - 2015", w której zapisano listę planowanych do budowy małych elektrowni wodnych, w tym elektrowni w A., "Koncepcję technicznego zagospodarowania rzekli Ł. na odcinku od stopnia w L. do granicy państwa" przygotowaną przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, O. 1994, "Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Pregoły" zatwierdzony uchwałą Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. (M.P. 55, poz. 566), czy też "ocenę potrzeb i priorytetów udrażniania ciągłości morfologicznej rzek w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału części wód w Polsce" przygotowaną przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, 2010 r., w którym to dokumencie nie postuluje się utrzymania lub ciągłości morfologicznej rzeki Ł., a wręcz wskazuje na niemożność zachowania tej ciągłości, uważając ją za niemożliwą do przywrócenia z uwagi na status quo wynikające z zagospodarowania rzeki, zwłaszcza na jej odcinku ujściowym, leżącym na terenie Federacji Rosyjskiej, gdzie istnieją kolejne elektrownie, przy czym najbliższa położona kilka kilometrów za granicą w miejscowości P. skutkuje zalewem, który sięga na stronę polską.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że planowane zamierzenie inwestycyjne w postaci budowy progu piętrzącego i małej elektrowni wodnej w km [...] rzeki Ł. w m. A., gmina B. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, z uwagi na zapis § 3 pkt 5 i pkt 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397, ze zm) jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w trakcie którego przygotowany został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko odpowiadający wymogom postanowienia organu I instancji z dnia [...] oraz warunkom określonym w art. 66 ww. ustawy. Skoro ustalenia raportu warunkują określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a organ uzgadniający odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wskazując, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest częściowo na terenie chronionych tj. na terenie specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] oraz na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], gdzie zapisy rozporządzenia Wojewody Warmińsko - Mazurskiego nr 162 zawierają zakazy, które przy realizacji budowli hydrologicznej, jaką jest mała elektrownia wodna wraz z progiem spiętrzającym będących sztucznym elementem środowiska, zostaną naruszone, gdyż w ocenie organu budowa wywrze znaczny wpływ na ekosystem rzeczny i spowoduje zmianę warunków siedliskowych dla organizmów wodnych oraz spowoduje brak ciągłości morfologicznej rzeki, zakłócenie w ekosystemie rzeki Ł., nie tylko w miejscu lokalizacji planowanej inwestycji, to winien organ uzgadniający wykazać z uwagi na jakie okoliczności i sporządzone badania nie podziela stanowiska zaprezentowanego w raporcie. RDOŚ wyjaśnił, że wprawdzie w raporcie zapisano, że budowa progu piętrzącego wraz z małą elektrownią wodną nie spowoduje znaczących oddziaływań na lokalną przyrodę lecz w ocenie organu realizacja inwestycji wpłynie negatywnie na przyrodę Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] z uwagi na zakazy z § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 rozporządzenia nr 162, przy czym nie stanowi ona inwestycji celu publicznego, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 3 oraz przejawu racjonalnej gospodarki wodnej, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. W swoim stanowisku RDOŚ przedstawił pogląd co do rozumienia pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej", jak również "inwestycji celu publicznego", które to stanowisko zostało zakwestionowane w odwołaniu Spółki, co do braku oceny przez RDOŚ wszystkich przedstawionych dowodów oraz braku odniesienia się do ocen zawartych w raporcie, jak również braku przedstawienia dowodów na przyjęte stwierdzenie o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na teren planowanej inwestycji bez przytoczenia jakichkolwiek dowodów, co zasadnie stanowi o dowolnej ocenie organ uzgadniającego, gdyż przedstawione w postanowieniu stanowisko możliwe jest do zastosowania w odniesieniu do każdej rzeki, na której planowana byłaby inwestycja w postaci piętrzenia rzeki i budowy malej elektrowni wodnej bez zindywidualizowania zagrożeń w stosunku do rzeki Ł. Wobec takich zarzutów organ odwoławczy obowiązany był skontrolować decyzję organu I instancji oraz postanowienie akcesoryjne, w aspekcie podniesionych argumentów czego zaniechano, a co skutkowało brakiem wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i pełny zajętego stanowiska.

Reasumując wobec braku pełnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania oraz odniesienia się przez Kolegium do wszystkich podniesionych zarzutów konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji, gdyż zasadny okazał się również zarzut skarżącej Spółki w stosunku do tej decyzji, co do nieprawidłowej oceny a raczej braku takiej oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, skoro z uzasadnienia jej wynika, że rozstrzygnięcie oparte zostało na stwierdzeniu, iż ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko budzą wiele wątpliwości co do wskazania, iż inwestycja nie będzie negatywnie wpływała na środowisko przyrodnicze oraz na najbliższe otoczenie bez jednakże jakiegokolwiek wykazania z uwagi na jakie zawarte tam ustalenia i oceny organ prowadzący postępowanie główne takie wątpliwości powziął. Podkreślono jedynie, że biorąc pod uwagę wszystkie fakty społeczne i przyrodnicze wyodrębnione podczas postępowania, rachunek kosztów społecznych, ingerencję w dotychczasowy stan środowiska przyrodniczego i opinię RDOŚ wydano decyzję o odmowie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Taka argumentacja nie uzasadnia wyczerpująco powodów odmownej decyzji, skoro wskazuje na "wiele wątpliwości" bez ich wyartykułowania i wykazania, które z nich i o jakich skutkach skłoniły organ I instancji do podjęcia decyzji odmownej. Wprawdzie, jak wskazano wyżej, postanowienie RDOŚ jest dla organu rozpoznającego sprawę główną wiążące, to jednak nie zwalnia organu z dokonania pełnej oceny zebranych materiałów sprawy, a takiej oceny organ I instancji nie dokonał. Nadto wskazać pozostaje, że nie stanowi przesłanki do odmowy wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań element rachunku kosztów społecznych, czy ingerencja w dotychczasowy stan środowiska przyrodniczego, gdyż w takim przypadku żadna inwestycja nie mogła by być zrealizowana, jak również żaden przepis ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie zawiera takiej kategorii przesłanek negatywnych do określenia środowiskowych uwarunkowań, a taką właśnie argumentacją posłużył się Wójt Gminy poza stwierdzeniem o negatywnym uzgodnieniu RDOŚ w postępowaniu akcesoryjnym. Z tych powodów konieczne stało się, wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, również uchylenie decyzji organu I instancji.

Należy również podnieść, że wobec treści art. 134 ustawy ppsa. w przypadku skargi na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań sąd dokonując kontroli decyzji wydanych w sprawie obowiązany jest uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu prawa przy wydawaniu postanowienia uzgodnieniowego na zasadzie art. 135 ustawy ppsa. Wobec powyższego Sąd objął kontrolą nie tylko legalność zaskarżonych decyzji, ale także poprzedzającego postanowienia uzgadniającego zwłaszcza, gdy jest ono wiążące dla organów w tej sprawie.

Sąd stwierdził, że postanowienie RDOŚ z dnia [...]. wydane zostało m.in. z naruszeniem przepisów prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Organ uzgadniający w wyrażonym stanowisku, jak już podniesiono wcześniej, stwierdził, że planowana inwestycja nie może być uznana za przejaw racjonalnej gospodarki wodnej i w związku z tym nie może skorzystać z wyłączenia od zakazu wynikającego z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia 162, zgodnie z którym na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (dalej: Obszaru Chronionego) zakazuje się dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Wprowadzony zakaz dokonywania zmiany stosunków wodnych nie obejmuje zatem zmiany takich stosunków wodnych, które służą ochronie przyrody lub zrównoważonemu wykorzystaniu użytków rolnych lub leśnych oraz racjonalnej gospodarce wodnej lub rybackiej. RDOŚ przyjął, że inwestycja polegająca na spiętrzeniu wody rzeki Ł. oraz budowa małej elektrowni wodnej nie stanowi przejawu racjonalnej gospodarki wodnej, bowiem ma na celu wykorzystanie potencjału energetycznego wód rzeki i z tym poglądem nie sposób się zgodzić.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w rozporządzeniu nr 162 brak jest definicji pojęcia racjonalnej gospodarki wodnej, jak również takie pojęcie nie zostało zdefiniowane w ustawie o ochronie przyrody, na podstawie której (art. 23 ust. 2) została uchwalona ta forma ochrony przyrody. Zatem nie budzi wątpliwości, że wykładni tego pojęcia należy poszukiwać w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 145, ze zm) dalej: u.p.w., która reguluje gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi (art. 1 ust. 1 u.p.w.). W przytoczonym akcie prawnym także nie zawarto definicji legalnej pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej" lecz należy wyjaśnić, że w literaturze powszechnie przyjmuje się w odniesieniu do kwestii gospodarowania wodami, iż w ramach zrównoważonego rozwoju, o którym mowa w art. 1 ust. 1 mieści się nie tylko ochrona przyrody czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także należyta troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury, niezbędnej dla - uwzględniającego cywilizacyjne potrzeby - życia człowieka i poszczególnych wspólnot. Idea zrównoważonego rozwoju zawiera więc w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego ich wyważenia (zob. glosa B. Rakoczego, PiP 2009, z 4, s. 130). W gospodarowaniu wodami dominuje po pierwsze racjonalne traktowanie zasobów wodnych, po drugie - całościowe. Prawodawca nakazuje gospodarowanie wodami kompleksowo i to w jak najszerszym znaczeniu, gdyż racjonalne gospodarowanie wodami obejmuje wszystkie możliwe i prawem dopuszczone sposoby gospodarowania wodami. Przy czym chodzi tutaj o uwzględnienie nawet sprzecznych ze sobą sposobów korzystania z wód, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, np. ochrona wód i konieczność ich gospodarczego wykorzystania (por. Komentarz do ustawy Prawo wodne, Bartosza Rakoczego, do art. 1 ustawy). W tym kontekście ocena RDOŚ, że wobec zamierzonego energetycznego wykorzystania rzeki Ł. przez planowane zamierzenie, które wiąże się z negatywnymi skutkami dla ekosystemu rzeki i żyjących tam gatunków nie może być uznane za racjonalne korzystanie z wód jest co najmniej niezrozumiałe i przedwczesne zwłaszcza, w kontekście art. 31 ust. 1 u.p.w., w którym wskazano, iż korzystanie z wód polega na ich używaniu na potrzeby ludności oraz gospodarki, zaś z ust. 2 wynika, ze korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, w szczególności ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód. W wyrażonym stanowisku organ uzgadniający wprawdzie przytoczył treść tego przepisu lecz wadliwie uznał, że racjonalna gospodarka wodna może oznaczać tylko korzystanie z wód z uwzględnieniem potrzeby ich ochrony, w tym ochrony ekosystemów wodnych i od wody zależnych i nie może odbywać się ze szkodą dla tych wód bez uwzględnienia i odniesienia się do okoliczności jednoczesnego marnotrawstwa wody oraz marnotrawstwa energii wody.

Organ uzgadniający na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczył treść art. 81 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którym jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może powodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy prawo wodne. Wprawdzie art. 38j u.p.w. przewiduje sytuacje nieosiągnięcia dobrego stanu ekologicznego oraz niezapobieżenie pogorszeniu stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych, przy spełnieniu określonych przesłanek lecz w ocenie RDOŚ przedłożony raport oddziaływania na środowisko nie rozstrzyga wątpliwości, że podjęte zostały wszelkie działania, aby załagodzić skutki negatywnych oddziaływań, zaś budowa progu piętrzącego oraz małej elektrowni wodnej w m. A. gm. B. nie jest uzasadniona nadrzędnym interesem publicznym.

Zdaniem Sądu z tym stwierdzeniem nie można się zgodzić, gdyż ocena taka co do nadrzędnego interesu publicznego winna być dokonana również w kontekście zakazu marnotrawstwa energii wody oraz działań planistycznych w zakresie koniecznej, z punktu widzenia potrzeby pozyskiwania czystej energii m.in. z energii wody do zaspokajania niezbędnych potrzeb cywilizacyjnych ludzi. W ocenie Sądu przedstawione stanowisko organu uzgadniającego nie uwzględniło wszystkich aspektów podniesionych wcześniej, które winny być ocenione w kontekście wyjaśnienia pojęcia "racjonalnej gospodarki wodnej", winny być uwzględnione także potrzeby cywilizacyjne ludności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzgadniający winien te aspekty także uwzględnić i przeanalizować dokonując oceny raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd nie rozstrzyga w tym miejscu o zakresie takiego uzgodnienia i jego treści wskazując jedynie jakie elementy organ winien wziąć pod uwagę przy ponownych rozpatrzeniu sprawy.

W kwestii zarzutów Spółki dotyczących rozumienia pojęcia "inwestycji celu publicznego", należy wyjaśnić wobec zaprezentowanego stanowiska przez RDOŚ oraz organ odwoławczy, jakoby planowane zamierzenie nie mogło być uznane za taką inwestycję wobec ewidentnie energetycznego wykorzystania potencjału wody rzeki Ł., że samo stwierdzenie istnienia określenia inwestycji celu publicznego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wystarczające do oceny, czy dane zamierzenie może być do takich inwestycji zaliczona. W art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm) dalej: u.g.n. enumeratywnie określono cele publiczne, wśród których w pkt 2 m.in. zapisano budowę i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, zaś w pkt 4 budowę oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulację i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Wskazane cele są uznawane za cele publiczne, a zatem inwestycje realizujące takie cele stanowią inwestycję celu publicznego. W tym kontekście słusznie podnosi skarżąca, że cele publiczne wskazane w u.g.n. mogą być realizowane nie tylko przez Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego (poza ściśle określonymi przypadkami m.in. z art. 6 pkt 1, 3, 6 i 6a) ale także przez inne podmioty, nie mające charakteru publicznoprawnego, przy czym jak wynika z licznego orzecznictwa sądowoadministracyjnego bez znaczenia pozostaje również kwestia osiągnięcia zysku z realizowanej inwestycji, gdyż decydujące znaczenie ma osiągnięcie celu, o którym mowa w art. 6 u.g.n. Wobec powyższego niewystarczające i przedwczesne było stwierdzenie przez organ uzgadniający oraz przez Kolegium, że ponieważ inwestycja polegać będzie na wykorzystaniu energetycznego potencjału wody rzeki, nie dojdzie do realizacji celu publicznego. Sąd zauważa, że nie rozpoznano tego zagadnienia w kontekście także, na co wskazywała Spółka, działań regulacyjnych koryta rzeki Ł. zgodnie z koncepcją administratora wody, co powoduje współistnienie interesu publicznego i interesu prywatnego inwestora. Ponieważ w tym kontekście organy nie dokonały oceny planowanego zamierzenia przesądzając, bez wyjaśnienia pełnego zakresu prac regulacyjnych towarzyszących planowanemu zamierzeniu, że inwestycja ta nie ma charakteru celu publicznego należało także wskazać na niezbędność poczynienia ustaleń i jednoznacznego wyjaśnienia co do charakteru planowanego zamierzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji rozstrzygnięcia, o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu i instancji oraz postanowienia RDOŚ z dnia [...]. Rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności skarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. W oparciu o art. 200 w związku z art. 2005 § 2 ustawy ppsa. zasądzono na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania sądowego w wysokości 457 zł obejmujące wpis oraz wynagrodzenie ustanowionego w sprawie pełnomocnika - radcy prawnego.