Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 789/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33  par. 1  pkt 10
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy), postanowieniem z dnia (...) r. nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej - K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm., dalej - u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej - Spółka, Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w G. (dalej - organ egzekucyjny) z dnia (...) r. nr (...), mocą którego uznano za nieuzasadniony zarzut A. Sp. z o.o. wniesiony w dniu (...) r. na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., dotyczący tytułów wykonawczych od nr (...) do (...) wystawionych przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w G.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż organ egzekucyjny w dniu (...) r. wystawił tytuły wykonawcze od nr (...) do (...) obejmujące zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres (...) r. W dniu (...) r. doręczono Spółce odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia (...) r. nr (...) o zajęciu rachunku bankowego w B. S.A.

Pismami z dnia (...) r. (nadanymi w urzędzie pocztowym w dniu (...)r.) Spółka wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W pismach tych podniosła ten sam zarzut - rażącego naruszenia prawa.

Pismem z dnia (...) r. nr (...) organ egzekucyjny wezwał Spółkę do doprecyzowania pism z dnia (...) r. w kwestii określenia złożonego środka prawnego, tj. czy pisma te należy traktować jako zarzuty w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., czy też jako żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto wezwano Spółkę do wskazania podstawy prawnej zarzutów. W piśmie tym zawarto informację, iż brak doprecyzowania wniosku w terminie 7 dni skutkować będzie potraktowaniem złożonego środka prawnego jako zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu (...) r. W zakreślonym terminie Spółka nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie.

Postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 61a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od nr (...) do (...). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, iż Spółka pomimo wezwania nie wskazała co jest podstawą złożonych zarzutów, co uniemożliwiło organowi egzekucyjnemu wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu (...) r.

W zakreślonym prawem terminie Skarżąca wniosła zażalenie z dnia (...) r. na w/w rozstrzygnięcie (nadane w tym samym dniu w urzędzie pocztowym). W jego treści wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (...) r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W toku dalszego postępowania pismem z dnia (...) r. organ egzekucyjny ponownie wezwał Spółkę o doprecyzowanie pism z dnia (...) r. poprzez wskazanie czy są one zarzutami w myśl art. 33 u.p.e.a., czy też należy je potraktować w inny niż wyżej wskazany sposób. W wezwaniu pouczono Spółkę, iż brak doprecyzowania wniosku w terminie 7 dni skutkować będzie potraktowaniem złożonego środka prawnego jako zarzutów określonych w art. 33 pkt 10 u.p.e.a. – niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Jak wynika z akt sprawy, Spółka w zakreślonym terminie nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie.

Postanowieniem z dnia (...) r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki, do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutu.

Ze względu na nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie do doprecyzowania zarzutu, organ egzekucyjny przyjął, że podstawę zarzutu stanowi art. 33 pkt 10 u.p.e.a. i uznał ten zarzut za bezzasadny (postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (...) r.). Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało doręczone Spółce w dniu (...) r.

We wniesionym zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu (...) r.), Skarżąca wniosła o jego uchylenie.

Rozważania własne organ odwoławczy rozpoczął od przytoczenia art. 33 i art. 34 u.p.e.a., wyjaśniając także, iż w przypadku tożsamości organów tj. wierzyciela i organu egzekucyjnego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, wydawanie przez wierzyciela stanowiska w formie odrębnego postanowienia jest bezprzedmiotowe.

Dalej stwierdził, że przedmiot wniesienia zarzutów wyznacza przepis art. 33 § 1 u.p.e.a., zawierający zamknięty katalog przyczyn uzasadniających wniesienie tego środka prawnego. Mając na uwadze, że Spółka nie doprecyzowała swych pism z dnia (...) r. uznano, że zarzuty oparte zostały o art. 33 pkt 10 u.p.e.a. Wobec tego dokonano oceny tytułów wykonawczych pod kątem ich zgodności z art. 27 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Efektem przeprowadzonego badania wspomnianych dokumentów było stwierdzenie organu odwoławczego, iż nie dopatrzył się on żadnych uchybień, a tym samym tytuły wykonawcze z dnia (...) r. od nr (...) do (...) wystawione przez organ egzekucyjny zawierają wszystkie elementy wymagane prawem.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego z dnia (...) r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka domagała się jego uchylenia, jako rażąco naruszającego prawo.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko i przywołaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.).

Skarga okazała się nie uzasadniona.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany, wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3–4, 6–7, 9–10 u.p.e.a.);

3) podaje w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Zamknięty katalog zarzutów, jak zauważono wcześniej, zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W przedmiotowej sprawie Spółka nie określiła w sposób precyzyjny treści zarzutu, ograniczając się jedynie do stwierdzenia wydania tytułu wykonawczego z rażącym naruszeniem prawa. Organ egzekucyjny dwukrotnie wzywał Skarżącą do doprecyzowania pism z dnia (...) r., co nie spotkało się z jakąkolwiek reakcją Spółki. W ostatnim ze skierowanych wezwań, organ egzekucyjny dodatkowo zawarł informację, iż brak stanowiska w tej kwestii spowoduje uznanie, iż wniesione zarzuty oparte zostały na art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Jak zauważono wcześniej, również i na to wezwanie Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. Dodać należy, iż Skarżąca również w innych pismach procesowych składanych w sprawie, tj. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego oraz w skardze w sposób wyraźny nie sprecyzowała treści zarzutu. Z tego też względu, zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że Skarżąca kwestionuje poprawność tytułów wykonawczych w zakresie wymagań wynikających z art. 27 u.p.e.a.

Zgodnie z przywołanym art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musiał w dacie jego wydania zawierać:

1) oznaczenie wierzyciela;

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Dodatkowo jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki nieposiadającej osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników (art. 27 § 2 u.p.e.a.). Uregulowanie to nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż tytuły wykonawcze wystawione zostały na spółkę posiadającą osobowość prawną – spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Tytuły wykonawcze wystawione w dniu (...) r. zostały poddane szczegółowej ocenie pod kątem ich zgodności z art. 27 § 1 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny, czemu wyraz dano w uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) r. Wyniki tego procesu analitycznego doprowadziły do jednoznacznego stanowiska, iż wspomniane tytuły wykonawcze spełniają warunki określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wystawienia. Sąd w pełni podziela stanowisko organów w tym zakresie, tj. że dokumenty te nie posiadają żadnych wad formalnych, które uzasadniałyby przyjęcie zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Zauważyć należy, że tytuły wykonawcze wystawione na Skarżącą są zgodne ze wzorem dla tego rodzaju dokumentu obowiązującego w dacie ich wystawienia, określonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r. poz. 650).

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.