Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 207/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 112
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 650/21 o odrzuceniu skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 23 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 650/21 odrzucił sprzeciw W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z [...] września 2021 r. uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] maja 2021 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższa decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu [...] września 2021 r. z pouczeniem, że stronie, na podstawie art. 53 § 1 i 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), służy prawo zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem organu drugiej instancji, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.

W. S. (dalej: "skarżący") [...] października 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję z [...] września 2021 r.

Sąd podniósł, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu drugiej instancji z [...] września 2021 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zatem wniesiony przez stronę pismem z [...] października 2021 r. środek zaskarżenia od tej decyzji stanowi sprzeciw. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu [...] września 2021 r., a więc – w myśl art. 64c § 1 p.p.s.a. – termin do wniesienia sprzeciwu upływał [...] października 2021 r. W konsekwencji, wniesienie przez skarżącego sprzeciwu [...] października 2021 r. należało uznać za złożenie środka zaskarżenia po upływie 14-dniowego terminu ustawowego.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji odrzucając sprzeciw na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 64b § 1 i z art. 64c § 1 p.p.s.a., zaznaczył, że skarżący został błędnie pouczony przez organ drugiej instancji o możliwości zaskarżenia decyzji organu poprzez złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Z art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika, że na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd postanowi o przywróceniu terminu, pod warunkiem, że przywrócenie terminu będzie dopuszczalne oraz że zostaną spełnione wymogi wynikające z art. 87 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjęto zaś, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zaliczyć należy także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia.

Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z 23 grudnia 2021 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a., poprzez odrzucenie sprzeciwu pomimo, iż skarżący będąc błędnie pouczonym o sposobie i terminie zaskarżenia zastosował się w całości do błędnego pouczenia organu drugiej instancji zarówno w zakresie sposobu, jak i terminu zaskarżenia, co stanowi o tym iż podlega on ochronie z art. 112 k.p.a. bez konieczności składania dodatkowym oświadczeń lub wniosków

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w postaci uznania przez Sąd, że skarżący wniósł sprzeciw po terminie, podczas gdy zastosowanie się przez skarżącego do dłuższego terminu wyznaczonego przez organ, skutkowało zachowaniem terminu, właśnie z uwagi na błędne pouczenie organu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl natomiast art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu. Z kolei stosownie do treści art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że organ błędnie pouczył skarżącego, że od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] września 2021 r. przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a nie sprzeciw, który powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął [...] października 2021 r., natomiast środek odwoławczy został wniesiony [...] października 2021 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że jeżeli w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia, to powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być jednolite na drodze postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zatem w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ/sąd obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 621).

Tym samym biorąc pod uwagę treść art. 64b § 1 p.p.s.a. uznać należało, że do sprzeciwu będzie miał zastosowanie art. 112 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17). W konsekwencji skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Zatem w tych okolicznościach konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.