Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 766/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, po rozpoznaniu wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako Spółka, Skarżący), wskazując na art. 104 § 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa), art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm., dalej jako Ustawa) odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego Spółce, w prawo własności nieruchomości położonej w [...], stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...].

Uzasadniając napisał, że wniosek Spółki o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości wpłynął do siedziby organu w dniu [...] grudnia 2011 r. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. na rzecz Zakładu [...] (dz. nr 6/1, 9/1, 8, 10) oraz na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1991 r. na rzecz Przedsiębiorstwa [...] (dz. nr 9/5, 9/6, 9/7, 136, 1/10, 1/11, 9/8).

Zgodnie z art. 2 ust. 1-3, art. 40 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1-2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79 poz. 464 z późn. zm.) działki określone w przedmiotowej decyzji stały się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego przez Zakład [...] oraz Przedsiębiorstwo [...]. Organ I instancji stwierdził, że z powyższego wynika, że w 1991 r. ww. Zakład oraz Przedsiębiorstwo jako państwowe osoby prawne zostały "uwłaszczone" na dzień 5 grudnia 1990 r. czyli państwowe grunty będące w zarządzie Zakładu oraz Przedsiębiorstwa zostały im przekazane w użytkowanie wieczyste.

Umową sprzedaży z dnia [...] stycznia 1996 r. prawo użytkowanie wieczystego nieruchomości (dz. nr 6/1,9/1,8,10) zostało zbyte przez Zakład na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Umową sprzedaży z dnia [...] lipca 1993 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości (dz. nr. 9/5, 9/6, 9/7, 136, 1/10, 1/11, 9/8) zostało zbyte przez Przedsiębiorstwo także na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W dniu złożenia wniosku przepis art. 1 ust. 1 Ustawy stanowił, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób (art. 1 ust. 3). Treść powyższego przepisu została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110).

Dalej organ I instancji napisał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt. K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:

a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,

b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Organ I instancji wskazał, że wyrok TK został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 17 marca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 373). Postanowieniem z dnia 25.03.2015 r. Trybunał sprostował oczywista omyłkę pisarską w części orzekającej wyroku w ten sposób, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" zastępuje się zwrotem "przed dniem wejścia w życie ustawy".

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 1 ust. 1 i 3 Ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi.

W związku z powyższym Spółka jako osoba prawna będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, nie jest podmiotem, na którego wniosek prawa użytkowania wieczystego podlega przekształceniu w prawo własności. Ponadto istnieje również wyłączenie przedmiotowe, ponieważ przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest obiektami o charakterze biurowo- magazynowymi, a zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne.

W odwołaniu od opisanej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego zgodnie z wnioskiem i za jednorazową opłatą oraz stwierdzenie naruszenia terminu do wydania decyzji przez organ I instancji. Spółka zarzuciła:

1. rażące naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem terminu określonego w ostatecznym i niezaskarżalnym postanowieniu Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2014 r. nakazującym wydanie decyzji do dnia [...] lutego 2015 r. i to decyzji przekształcającej prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości,

2. niewykonanie ostatecznej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] i nieprzekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości pomimo nakazu Wojewody Wielkopolskiego,

3. rażące naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji mimo nabycia prawa do przekształcenia w drodze ostatecznych orzeczeń Wojewody Wielkopolskiego (ochrona praw nabytych). Pełnomocnik Spółki ocenił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uchylają jedynie akty prawne, ale nie indywidualne decyzje administracyjne, które korzystają z domniemania legalności (art. 16 kpa) i nie ma możliwości ich uchylenia, ponieważ może to zrobić tylko strona.

Uzasadniając odwołanie pełnomocnik napisał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wydanego w dniu 10 marca 2015 r. Tymczasem decyzję przekształceniową miał wydać najpóźniej do dnia [...] lutego 2015 r. - tak wynika z obliczeń od dnia uostatecznienia się decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2014 r., co nastąpiło w dniu [...] stycznia 2015 r. Oznacza to, że po decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2014 r. organ I instancji miał jedynie wydać decyzję przekształceniową i tego nie zrobił. Słuszne jest zatem powołanie się na zasadę praw nabytych. Ponadto postępowanie było prowadzone przewlekle, co również potwierdziło postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2014 r. Oznacza to, że gdyby organ I instancji nie złamał prawa, to decyzja byłaby wydana przed wyrokiem TK.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. Uzasadniając napisał, że decyzją z [...] grudnia 2013 r. organ I instancji orzekł o odmowie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Rozpoznając ówczesne odwołanie Spółki, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wojewoda uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia; Wojewoda ocenił wówczas, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania decyzji w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na fakt, że ustalenie opłaty za przekształcenie stanowi istotny etap postępowania, od którego strona uzależniać może podjęcie ostatecznej decyzji o podtrzymaniu złożonego wniosku bądź też o jego wycofaniu.

Uzasadniając decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewoda wskazał, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zacytowanego przez organ I instancji, osoby prawne zasadniczo utraciły prawo żądania przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, z wyjątkiem podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 Ustawy. Interpretacja ta znajduje swoje odzwierciedlenie w pkt 9.1 uzasadnienia przywołanego wyroku Trybunału; uzasadniając Trybunał napisał, że "Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym, kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że jego decyzja z dnia [...] marca 2014 r. nie była decyzją uchylającą decyzję organu I instancji i orzekającą o przekształceniu, a jedynie decyzją kasacyjną, zatem na jej podstawie strona nie mogła nabyć prawa własności nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewoda podkreślił, że podczas orzekania jest zobowiązany do uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie wydawania decyzji. Tym bardziej należy mieć na uwadze zmiany, które miały miejsce przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, o ile pozostają one aktualne w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie jest przy tym istotna bezczynność organu I instancji bądź przewlekłość postępowania.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika. Pełnomocnik zarzucił:

1. wydanie decyzji umarzającej postępowanie organu I instancji, podczas gdy nie stało się ono bezprzedmiotowe - organ co najwyżej mógł utrzymać w mocy tę decyzję: nie można bowiem mówić o bezprzedmiotowości w sytuacji istnienia roszczenia użytkownika wieczystego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynikającego z ostatecznego i niezaskarżalnego postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. nakazującego wydanie decyzji do dnia [...] lutego 2015 r. (wynika z obliczenia i to na korzyść organu) - i to decyzji przekształcającej prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2014 r.; pełnomocnik podkreślił, że wyrok TK "nie działa przeciwko" ostatecznym decyzjom administracyjnym,

2. pominięcie przez organ II instancji kwestii związanych przywołanymi: postanowieniem i decyzją Wojewody Wielkopolskiego, a nakazującym wydanie decyzji przekształceniowej w dacie, gdy obowiązywał inny stan prawny, co stanowi rażące naruszenie art. 3 ust. 1 Ustawy (przed wyrokiem TK) w zw. z art. 35 kpa,

3. rażące naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonych decyzji mimo nabycia prawa do przekształcenia w drodze ostatecznych orzeczeń Wojewody Wielkopolskiego (ochrona praw nabytych). Pełnomocnik Spółki powtórzył zawarty w odwołaniu argument, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uchylają jedynie akty prawne, ale nie indywidualne decyzje administracyjne, które korzystają z domniemania legalności (art. 16 kpa) i nie ma możliwości ich uchylenia, ponieważ może to zrobić tylko strona. Ocenił, że organ II instancji zakłamał ten zarzut w uzasadnieniu decyzji - strona nie twierdziła o nabyciu "prawa własności", tylko o nabyciu prawa do wydania decyzji przekształceniowej;

4. rażące naruszenie art. 16 § 1 kpa w zw. z art. 126 kpa - w odniesieniu do postanowienia, poprzez całkowite zignorowanie istniejących i nieuchylonych rozstrzygnięć nadzorczych Wojewody Wielkopolskiego;

5. rażące naruszenie przez organ I instancji art. 35 i niewydanie decyzji do dnia [...] lutego 2015 r., czym, w ocenie Spółki przekroczono uprawnienia organu (w sensie nieuzasadnionej bezczynności) i spowodowano szkodę w majątku strony - strona skarżąca po przekształceniu nie musiałaby już ponosić opłaty rocznej.

Pełnomocnik Spółki wniósł o a) uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i powołanie się w uzasadnieniu wyroku na istniejące w obrocie prawnym ostateczne rozstrzygnięcia; b) przeprowadzenie dowodu z akt sprawy organów obu instancji na okoliczność przewlekłości postępowania oraz wykorzystywania władztwa administracyjnego do realizacji celów własnych, a nie załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem strony; c) orzeczenie o rażącym naruszeniu terminów do rozpoznania tej sprawy, poprzez niewydanie przez organ I instancji decyzji do dnia [...] lutego 2015 r. (przed wyrokiem TK) - co stanowić będzie prejudykat w rozumieniu art. 417(1) § 3 Kodeksu Cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA").

Materialnoprawną podstawę decyzji administracyjnych zapadłych w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy Ustawy; nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organy administracji postąpiły słusznie, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (OTK-A 2015/3/28). Co więcej, to odmowa uwzględnienia lub niepełne uwzględnienie ww. wyroku w realiach niniejszej sprawy stanowiłyby rażące naruszenie prawa.

Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął w ww. wyroku między innymi, że art. 1 ust. 1 i 3 Ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z Konstytucją, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji. Sąd podkreśla, że punktem wyjścia przy ocenie obu decyzji wydanych w sprawie musi być art. 190 ust. 3 Konstytucji; zgodnie z tym przepisem orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał zdecyduje się określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Ponieważ w przypadku przywoływanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nie określił innego termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, wyrok Trybunału obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. od dnia 17 marca 2015 r. w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed dniem opublikowania tegoż wyroku – bezsprzecznie zatem zasadnie znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro sprawa niniejsza nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji związane są tym orzeczeniem i nie mogły zignorować orzeczenia Trybunału np. z powodów wyliczonych w skardze.

Sąd stwierdza, że podziela ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż wskutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego osoby prawne zasadniczo utraciły prawo żądania przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, z wyjątkiem podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 Ustawy. Interpretacja ta znajduje swoje odzwierciedlenie w pkt. 9.1 uzasadnienia wyroku Trybunału, w którym stwierdzono, że: wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym, kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Trybunał dobitnie podsumował, że pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgody z Konstytucją. Słusznie organ I instancji ocenił, że Spółka jako osoba prawna będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, nie jest podmiotem, na którego wniosek prawa użytkowania wieczystego podlega przekształceniu w prawo własności. Nadto istnieje również wyłączenie przedmiotowe, ponieważ nieruchomość wskazana we wniosku jest zabudowana obiektami o charakterze biurowo-magazynowym, a zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zaznacza, że podziela zarzut naruszenia przez Wojewodę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Słusznie wskazano w skardze, że postępowanie wszczęte wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie stało się bezprzedmiotowe z żadnego powodu i na żadnym etapie postępowania. W konsekwencji organ wyższego stopnia nie miał podstawy do takiego rozstrzygnięcia procesowego, jakie zastosował. Dla sądu administracyjnego istotna jest jednak ocena, czy analizowane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie kwestia ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, a uchybienie organu traktować należy wyłącznie jako uchybienie formalne. Z całą stanowczością podkreślić należy, że postępowanie prowadzone przez organ wyższego stopnia, choć zwieńczone rozstrzygnięciem o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania prowadzonego przez organ I instancji – w całości, zostało należycie przeprowadzone, a organ w gruncie rzeczy zajął stanowisko merytoryczne, co do tego, dlaczego jego zdaniem wniosek o przekształcenie nieruchomości nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Sąd podziela stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 511/15 (CBOSA), wyrażone przy ocenie podobnej sytuacji procesowej i poparte orzecznictwem, że spełniona została rola postępowania administracyjnego, gdyż organ administracji zajął stanowisko w kontekście skierowanego do niego żądania. Sąd podziela i to stanowisko ww. wyroku WSA w Poznaniu, że formalne umorzenie postępowania w miejsce decyzji odmownej samo w sobie nie uzasadnia stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu istotnym. Pamiętać trzeba bowiem to, że w zaskarżonej decyzji organ wyraził stanowisko o legalności żądania. Decyzja formalnie umarzająca postępowanie nie pogorszyła w żaden sposób sytuacji prawnej Spółki w porównaniu do sytuacji, w której organ wyższego stopnia utrzymałby w mocy decyzję odmowną, co zdaniem Sądu powinien był zrobić. Istotne znaczenie ma to, że organy obu instancji odniosły się do żądania zawartego we wniosku, stosując merytoryczną argumentację.

Oceniając zarzuty wynikające z długości prowadzonego postępowania, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do żądania rozstrzygnięcia ("orzeczenia o") o rażącym naruszeniu terminów do rozpoznania sprawy, poprzez niewydanie przez organ I instancji decyzji do dnia [...] lutego 2015 r. – daty wynikającej z postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. o stwierdzeniu bezczynności organu I instancji w rozpoznawaniu sprawy i wyznaczonego organowi I instancji miesięcznego terminu na załatwienie sprawy, liczonego od dnia ustania stanu zawieszenia postępowania i to w kontekście wydanej w granicach sprawy decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. z korzystną dla Spółki oceną prawną Wojewody, który napisał, że żądanie Spółki "oparte zostało o prawidłową podstawę prawną, uzasadniającą dokonanie przekształcenia". Sąd wskazuje, że zawodowy pełnomocnik Spółki jednoznacznie zaskarżył obie wydane w sprawie decyzje ("składam skargę na decyzję", "wyżej wskazane decyzje organów obu instancji zaskarżam w całości i podnoszę następujące zarzuty", "wnoszę o uchylenie decyzji", "wnoszę o [...] orzeczenie o rażącym naruszeniu terminów do rozpoznania tej sprawy"). Sąd ocenia jednoznacznie, że zawodowy pełnomocnik Spółki nie zaskarżył bezczynności i przewlekłości postępowania organu administracji w wydawaniu rozstrzygnięcia. Zatem w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym ocenie podlegały akty wydane w granicach sprawy wszczętej wnioskiem, a zwłaszcza zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca. Sąd podkreśla przy tym, że nie ma podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia Wojewody dotyczącego bezczynności organu I instancji w rozpoznaniu sprawy zawartego w postanowieniu z dnia 21 listopada 2014 r.

Zarzuty skargi mają na celu uznanie przez sąd skutków prawnych postanowienia Wojewody z dnia 21 listopada 2014 r. oraz decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia 27 marca 2014 r., i to skutków prawnych rozumianych w sposób przedstawiony w skardze. Oto bowiem organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego Spółce, w prawo własności przedmiotowej nieruchomości; organ wyższego stopnia uchylił w całości decyzję niekorzystną dla Spółki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, formułując w uzasadnieniu decyzji ocenę prawną korzystną dla Spółki; bezczynność zarzucona organowi I instancji została stwierdzona stosownym postanowieniem Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. przy czym Wojewoda nakazał organowi I instancji załatwienie sprawy w terminie miesięcznym licząc od dnia ustania stanu zawieszenia postępowania; postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie i postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. przedłużył termin załatwienia sprawy, wyznaczając termin załatwienia sprawy na [...] maja 2015 r. Wyrok Trybunału zapadł w dniu 10 marca 2015 r. W tym stanie rzeczy Sąd podziela zarzut skargi o naruszeniu przez organ I instancji zasad procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu organ I instancji naruszył przede wszystkim art. 12, a także art. 8 k.p.a. Co więcej, pobieżna lektura art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy) kazałaby uwzględnić skargę. Prima facie, gdyby organ I instancji orzekł w terminie wskazanym w postanowieniu Wojewody z dnia 21 listopada 2014 r., albo chociaż przed opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co miało miejsce w dniu 17 marca 2015 r. być może wydałby rozstrzygnięcie korzystne dla Spółki. Rzecz jednak w tym, że jedynie pozornie spełnione są przesłanki wydania wyroku uwzględniającego skargę, bowiem Sąd musiałby nakazać, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zignorowanie skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co nie jest dopuszczalne. Skarżący upatruje podstaw do takiego rozstrzygnięcia w fakcie pozostawania w obrocie prawnym ww. postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzającego bezczynność organu I instancji oraz decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. zawierającej ocenę prawną korzystną dla Spółki. Odnosząc się do tych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie są one zasadne. Postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzające bezczynność organu I instancji oraz decyzja kasacyjna Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. nie spowodowały nabycia przez Spółkę praw, które następnie zaskarżona decyzja by odebrała. Sąd wskazuje, że w przepisach k.p.a. nie ma instytucji związania organu I instancji oceną prawną organu wyższego stopnia. Zatem organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu, nawet bez wyroku TK, mógł rozstrzygnąć sprawę inaczej niż ocenił organ wyższego stopnia, a znając ocenę prawną organu wyższego stopnia jedynie ryzykowałby ponowne uchylenie swojej decyzji. Fakt wydania decyzji kasacyjnej przez Wojewodę i zawarcia w niej oceny prawnej, nie miał zatem wiążącego znaczenia w sprawie. Podobnie Sąd ocenia postanowienie Wojewody z [...] listopada 2014 r. o stwierdzeniu bezczynności organu I instancji, stwierdzeniu, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczeniu miesięcznego terminu na załatwienie sprawy. Zostało wydane w trybie art. 37 § 2 kpa i oprócz "zmotywowania" organu I instancji do rozstrzygnięcia sprawy otwierało drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.