Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 14/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi N.G. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 2 grudnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 3.12.2020 r.) jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania (pismo z dnia 14.04.2021 r. rozszerzające skargę) przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku obywatela U. N. G. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że N. G. (dalej: strona, skarżący) 29 sierpnia 2019 r. złożył osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z załącznik nr 1 oraz dokumentami. W dniu złożenia wniosku wręczono stronie pismo z 29 sierpnia 2019 r. informujące, że termin rozpoznania wniosku to 29 lutego 2020 r., a także, że w czasie rozpoznawania wniosku strona przebywa legalnie na terytorium Polski.

Pismem z 31 lipca 2020 r. strona wystąpiła o wszczęcie postępowania w sprawie z jej wniosku z 29 sierpnia 2019 r. Następnie pismem z 2 listopada 2020 r. pełnomocnik strony wniósł ponaglenie (wpływ do organu administracji w dniu 4.11.2020 r.) celem załatwienia sprawy z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W ponagleniu wskazano na brak jakiejkolwiek wiadomości w sprawie rozpoznania wniosku strony i brak możliwości uzyskanie takiej informacji telefonicznie czy mailowo. Strona zarzuciła, że postępowanie w sprawie jest prowadzona przewlekle, a od dnia złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności.

Strona pismem z 2 grudnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 3.12.2020 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę a następnie pismem z 14 kwietnia 2021 r. (wpływ do WSA we Wrocławiu w dniu 19.04.2021 r.) rozszerzyła skargę o przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie rozpoznania ww. wniosku. W skardze strona wniosła o:

- zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do wydania w terminie miesiąca decyzji będącej odpowiedzią na wniosek strony;

- zasądzenie od Wojewody Dolnośląskiego kwoty 2.000 zł jako rekompensaty za bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie z wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy;

- zasądzenie od Wojewody kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi i pisma rozszerzającego skargę strona wskazała na naruszenia przepisów:

- art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz.256 ze zm. - dalej: K.p.a.) przez brak czynności w sprawie w terminie wskazanym w ww. przepisie jako termin załatwienia sprawy;

- art. 6 – art. 9, art. 12, art. 7 i art. 77, art. 35 - 37 K.p.a., tj. naruszenie zasad i terminów wskazanych w tych przepisach, w szczególności zasady szybkości postępowania, wnikliwego rozpoznania sprawy, czynnego udziału strony w postępowaniu, wskazując, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia zarówno zasad jak i terminów wynikających z powołanych przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, nie przedstawiając uzasadnienie tego wniosku.

Z akt administracyjnych sprawy, przesłanych wraz ze skargą, wynika, że po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu pismami z 30 grudnia 2020 r. Wojewoda:

- na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.), wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we Wrocławiu oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o informacje czy wjazd i pobyt na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz

- przekazał ponaglenie strony do Urzędu do Sprawa Cudzoziemców;

- poinformował stronę, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do 30 marca 2021 r.

Do dnia rozpoznania skargi Sąd nie otrzymał informacji o zakończeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego.

Pismo rozszerzające skargę także na przewlekłe rozpoznanie wniosku strony przez Wojewodę Sąd doręczył Wojewodzie 21 maja 2021 r., do treści pisma organ administracji nie ustosunkował się.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm. – dalej: P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpał, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia. Ponaglenie wniósł bowiem w dniu 2 listopada 2020 r., tj. przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę. Stosowanie zatem do art. 52 § 1 P.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy wyjaśnić, że Sąd wniosek strony o rozszerzenie skargi wniesionej na bezczynność organu w sprawie z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę także o przewlekłe działanie organu w sprawie rozpoznania tego wniosku przyjął, zgodnie z treścią pisma procesowego z 14 kwietnia 2021 r. (wpływ do WSA we Wrocławiu w dniu 19.04.2021 r.), to jest obejmując rozstrzygnięciem zarówno bezczynność jak i przewlekłe działanie Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku strony w okresie od dnia wpływu wniosku strony do Wojewody do dnia wniesienia przez stronę skargi na bezczynność Wojewody, tj. do 3 grudnia 2020 r.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.

Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. – uwzględnia skargę i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego bezczynność i przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.

Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.).

W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374 – dalej: ustawa dot. COVID-19), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku nie podejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).

Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.).

Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wymaga złożenia osobiście przez zainteresowanego (w przypadku małoletniego przez przedstawiciela ustawowego) na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa skarżącego winna być rozpoznana w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku skarżącego mimo upływu 13 miesięcy licząc od daty złożenia przez skarżącego wniosku, tj. od 29 sierpnia 2019 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do 3 grudnia 2020 r.). Wskazany okres 13 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Przez 13 miesięcy organ administracji nie podjął żadnej czynności w sprawie, która zmierzałaby do zakończenia postępowania. Za taką czynność nie można bowiem uznać powiadomienia strony, w dniu złożenia wniosku o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, że wniosek strony zostanie rozpoznany w terminie do 29 lutego 2020 r., w szczególności że przed wyznaczonym przez organ administracji terminem nie podjęto żadnych innych czynności w sprawie. Dopiero po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, Wojewoda podjął pierwsze czynności w sprawie, tj. pismami z 30 grudnia 2020 r. przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie strony, które wpłynęło do Wojewody 4 listopada 2020 r., wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o udzielenie informacji o stronie oraz poinformował stronę, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie do 30 marca 2021 r. Ocena czy wniosek spełnia wymogi formalne, a także czy dołączono wszystkie konieczne dokumenty oraz wystąpienie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacje o stronie winny być podjęte niezwłocznie po otrzymaniu przez Wojewodę wniosku strony, a najpóźniej w terminie zapewniającym rozpoznanie wniosku przed upływem terminu wyznaczonego jako termin zakończenia postępowania w sprawie (tj. 29.02.2020 r.). Sąd badając bezczynność organu administracji, czy przewlekłe działanie takiego organu dokonuje oceny na dzień wniesienia skargi do Sądu, zatem fakt podjęcia czynności, w tym wydanie decyzji, po wniesieniu przez Stronę skargi nie ma znaczenia dla oceny czy bezczynność lub przewlekłe działanie organu administracji miały miejsce czy nie.

Okoliczności, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku skarżącego przez 13 miesięcy i w tym okresie nie zbadał nawet czy wniosek spełnia wymogi formalne i nie podjął rutynowych czynności zmierzających do uzyskania w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach informacji o stronie, w ocenie Sądu, uzasadnia stwierdzenie, że Wojewoda naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji, nie podejmując żadnych czynności w sprawie, dopuścił się zarówno bezczynności jak i prowadzenia postępowania w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał, uwzględniając czas w jakim organ nie podejmował w sprawie czynności, brak informowania strony o przebiegu postępowania, w tym o przewidywanym czasie jego zakończenia po upływie wcześniej wyznaczonego terminu, że w niniejszej sprawie Wojewoda dopuścił się zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Należy wyjaśnić, że stwierdzenie bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji przez 13 miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie, które zmierzałyby do rozpoznania wniosku strony, nie wywiązał się z wyznaczonego nowego terminu rozpoznania sprawy, nie wskazał kolejnego terminu i nie wyjaśnił przyczyn tak znacznej zwłoki. W okresie 13 miesięcy Wojewoda nie zbadał nawet czy wniosek strony spełnia wymogi formalne, czy konieczne jest jego uzupełnienie, nie podjął też rutynowych czynności w sprawie, wskazanych w art. 109 ustawy o cudzoziemcach. Pierwsze czynności Wojewoda podjął dopiero upływie 13 miesięcy od wpływu wniosku i po wniesieniu przez stronę skargi do Sądu na bezczynność Wojewody (następnie rozszerzona o przewlekłe działanie Wojewody). Przez 13 miesięcy strona nie miała żadnej informacji o przebiegu postępowania mimo, że w okresie tym, występowała do organu (pismo z dnia 31.07.2020 r.), żądając wszczęcia postępowania i złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i brak czynności w sprawie. Konieczne było wniesienie skargi do Sądu na bezczynność i przewlekłość działanie Wojewody, aby Wojewoda po 13 miesiącach zbadał wniosek strony pod względem formalnym i nie stwierdzając braków formalnych, wyznaczył nowy termin rozpoznania wniosku na 30 marca 2021 r. i wykonał czynności rutynowe związane z uzyskaniem informacji o wnioskodawcy (art. 109 ustawy o cudzoziemcach). Wojewoda uchybił także terminowi przekazania ponaglenia strony (wpływ ponaglenie w dniu 2.11.2020 r. przekazane pismem z dnia 30.12.2020 r.), czym wstrzymywał rozpoznanie wniesionego przez stronę środka zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego, co wymusiło na stronie postępowania wniesienie skargi do Sądu. Sąd nie ma zatem wątpliwości, że organ administracji w sposób rażący naruszył prawo strony skarżącej do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz zasady postępowania, w tym zasadę szybkości postępowania, zasadę zaufania, zasadę informowania, a także prawo do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia (ponaglenie).

Fakt wpływu do organu administracji dużej liczby wniosków i braki kadrowe, tj. okoliczności, na które powołuje się Wojewoda w odpowiedziach na skargi składane przez cudzoziemców w analogicznych sprawach, w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla oceny czy w konkretnej sprawie doszło do bezczynności organu administracji, czy przewlekłości postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi stron, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania.

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie, brak w tym zakresie informacji od stron postępowania, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Sąd, uwzględniając przywołanie wyżej okoliczności sprawy, przyznał skarżącemu sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.200 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej w sposób dostateczny zrekompensuje wszelkiego rodzaju niedogodności jakie związane były z tak długim oczekiwaniem na podjęcie w niniejszej sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, mimo złożenia kompletnego wniosku. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).