Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1348/96
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1997-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 31
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Użyte w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nieostre pojęcie "wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadnione" ma szeroki zakres znaczeniowy i powinno być interpretowane w zależności od okoliczności sprawy. Obejmuje ono również sytuację, w której błędne zastosowanie stawki podatku zostało spowodowane przyznanymi przez Ministerstwo Finansów niejasnościami metodologicznymi w klasyfikacji usług i nie spowodowało negatywnych skutków dla budżetu Państwa.

TEZY

Użyte w art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nieostre pojęcie "wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadnione" ma szeroki zakres znaczeniowy i powinno być interpretowane w zależności od okoliczności sprawy. Obejmuje ono również sytuację, w której błędne zastosowanie stawki podatku zostało spowodowane przyznanymi przez Ministerstwo Finansów niejasnościami metodologicznymi w klasyfikacji usług i nie spowodowało negatywnych skutków dla budżetu Państwa.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.Ś. z 13 września 1995 r., odmawiającą umorzenia Zakładom Graficznym w Ł. zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 1993 r. w kwocie 11.599,40 zł. Izba nie uznała podnoszonego przez podatnika argumentu o utrzymujących się w 1993 r. wątpliwościach w opodatkowaniu usług związanych z produkcją książek za uzasadniający zastosowanie ulgi o charakterze uznaniowym. W ocenie Izby Skarbowej stawiałoby to podatnika w uprzywilejowanej pozycji wobec pozostałych podmiotów gospodarczych.

W skardze Zakłady Graficzne podniosły, że powstanie zaległości nie wynikało z ich winy, a tylko z niejasności samego prawa, co potwierdziło Ministerstwo Finansów w piśmie z 20 grudnia 1994 r. Stwierdziły, iż dołożyły należytej staranności w celu uzyskania wyjaśnienia zarówno w swoim organie założycielskim, jak i poprzez ten organ w Ministerstwie Finansów, i uzyskały odpowiedź o stosowaniu "w zakresie procesów pośrednich w produkcji poligraficznej" stawki VAT "0" procent. Stosując się do tych wyjaśnień Zakłady zastosowały do wykonywanych usług stawkę "0" procent, której obecnie nie mogą skorygować. Zastosowanie ulgi nie ma - w ocenie skargi - znaczenia dla budżetu państwa, ponieważ wyrób końcowy w postaci wydawnictw dziełowych i prasowych podlega opodatkowaniu stawką "0" procent.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Ponadto podano, że zasadność naliczenia podatku od towarów i usług za 1993 r. potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r., SA/Ł 2786/95, oddalającym skargę Zakładów od decyzji dotyczącej określenia wysokości tego podatku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 31 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, przewidującego możliwość umorzenia zaległości podatkowych w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych. Zatem w rozpatrywanej sprawie nie podlega ocenie prawidłowość decyzji określającej wysokość nie zapłaconego przez stronę skarżącą podatku. Nie oznacza to jednak wcale, że poważne wątpliwości dotyczące zastosowania odpowiednich stawek podatku od towarów i usług /"0" czy 22 procent/, wiążące się - jak to określiło Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 20 grudnia 1994 r. - z ujawnionymi w pierwszym okresie obowiązywania podatku VAT, niejasnościami metodologicznymi w zakresie obowiązującej klasyfikacji usług w części dotyczącej usług poligraficznych i produkcji wydawnictw, nie mogą być uznane w tej konkretnej sytuacji za wypadek gospodarczo lub społecznie uzasadniony, przewidziany w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Tym bardziej, że - jak słusznie zauważono w wymienionym piśmie - niejasności te nie miały per saldo znaczenia dla budżetu, ponieważ wyrób końcowy /wydawnictwa dziełowe i prasowe/ podlega opodatkowaniu według stawki "0" procent. W świetle tych stwierdzeń nie można zgodzić się z Izbą Skarbową, że zastosowanie ulgi podatkowej stawiałoby skarżące Zakłady w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów gospodarczych.

Użyte w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nieostre pojęcie "wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadnione" ma szeroki zakres znaczeniowy i powinno być interpretowane w zależności od okoliczności sprawy. Obejmuje ono również sytuację, w której błędne zastosowanie stawki podatku zostało spowodowane potwierdzonymi przez Ministerstwo Finansów niejasnościami metodologicznymi w klasyfikacji usług i nie spowodowało negatywnych skutków dla budżetu państwa. Dlatego - nie kwestionując uznaniowego charakteru decyzji dotyczących umorzenia zaległości podatkowych /nawet w razie zaistnienia wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć zaległości/ należy uznać, iż w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe dopuściły się naruszenia przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, dokonując zawężającej wykładni pojęcia wypadków gospodarczo lub społecznie uzasadnionych.

Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżoną decyzję należało uchylić.