Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 381/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41, art. 39
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gugała - Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1570/10 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/10 oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oraz przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. U. kwotę 292,80 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Podaniem z dnia 26 lutego 2010 r. J.S. zwrócił się do Dyrektora OPS W. o pomoc specjalną na zapłatę rachunku za gaz, energię elektryczną, zakup artykułów chemicznych, wykup lekarstw oraz przyznanie gorących posiłków.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]wydaną z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej OPS Dzielnicy Wola m.st. Warszawy odmówił przyznania wnioskodawcy pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego.

Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 10 marca 2010 r. i zebraną w sprawie dokumentację, że skarżący ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego. Dochód wyliczony został zgodnie z ustawą o pomocy społeczne tj. po odliczeniu kwoty bieżących alimentów wynosi łącznie 982,85 zł. Komornik potrąca również z emerytury zaległe alimenty tytułem spłaty zaległości alimentacyjnych.

Organ podał, że wnioskodawca zamieszkuje w trzypokojowym mieszkaniu spółdzielczym, przy czym zadłużenie czynszowe wynosi ponad 50.000 zł, ponadto jest właścicielem nieruchomości w M. przy ul. Rynek 15 o wartości przekraczającej 141 000 zł. Według oświadczenia wnioskodawcy zamieszkuje z nim córka J. S., która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego na kwotę 477 zł, posiadany przez skarżącego dochód przekracza obowiązujące kryterium dochodowe uprawniające do przyznania pomocy.

Zdaniem organu sytuacja wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu pomocy w formie zasiłku specjalnego w trybie art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, bowiem skarżący dysponuje własną emeryturą i jest właścicielem majątku oraz nie zaistniała wyjątkowa nadzwyczajna okoliczność pozwalająca na zastosowanie ww. trybu.

Organ stwierdził, że J.S. nie wykorzystuje posiadanych zasobów do przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej. Ponadto nie wykorzystuje uprawnień do alimentów od dorosłych dzieci – M. S. i J. S. Nie korzysta z zasądzonych od syna alimentów w wysokości 200 zł. Skarżący odmawia współdziałania z pracownikiem socjalnym - w tym odmawia podania numeru telefonu córki. Dorosła córka, która zamieszkuje ze skarżącym powinna uczestniczyć w kosztach utrzymania mieszkania, opłatach za gaz i energię elektryczną.

Organ I instancji podniósł, że wielu mieszkańców dzielnicy znajduje się w trudniejszej sytuacji niż skarżący, gdyż pozostają bez żadnego dochodu, wymagają wsparcia i pomocy ze strony Ośrodka. W lutym 2010 r. Ośrodek przyznał świadczenia dla 782 osób, średnia kwota świadczenia wyniosła 155,79 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego przez skarżącego, pomoc finansowa może być przyznana na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zdaniem Kolegium przypadek skarżącego nie jest szczególnie uzasadniony na tle innych potrzebujących.

Organ podkreślił, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jeśli zatem dana osoba korzystając z własnych uprawnień, zasobów i możliwości może przezwyciężyć sytuację, w jakiej się znalazła, to nie jest co do zasady uprawniona do świadczeń z pomocy społecznej. Przed udzieleniem pomocy organy administracji mają obowiązek możliwie dokładnego ustalenia sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej osoby wnioskującej o przyznanie pomocy, z czym wiąże się nierozerwalnie obowiązek osoby ubiegającej się o świadczenie współdziałania z organem pomocy społecznej, złożenia wyjaśnień co do swojej sytuacji, a w razie konieczności także przedstawienia dowodów - w szczególności dokumentów - potwierdzających złożone oświadczenia.

Niezależnie od braku podstaw do przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, w ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że zaistniały podstawy zastosowania również przepisu art. 11 ust. 2 powołanej ustawy o pomocy społecznej. Organ zwrócił uwagę, że skarżący w odwołaniu podtrzymał stanowczą odmowę umożliwienia kontaktu z córką, co utrudnia ustalenie jego rzeczywistej sytuacji oraz sprawdzenia możliwości uzyskania pomocy od córki. Tymczasem pomoc społeczna pełni jedynie rolę subsydiarną, jest formą umożliwienia wyjścia z trudnej sytuacji osobie, która nie dysponuje żadną inną możliwością przezwyciężenia trudności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.S., wskazując na swoją trudną sytuację majątkową oraz na fakt, ze jego córka po ukończeniu studiów podjęła pracę za którą otrzymuje 500 zł miesięcznie i nie jest w stanie sama się utrzymać. Skarżący podał również, że zadłużenie mieszkania w którym mieszka spowodowali jego syn i synowa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do tego świadczenia przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ustawy). Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie świadczeń na mocy art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe.

Sąd podniósł, że dochód skarżącego przekracza kwotę 477 zł, i stwierdził, że organ prawidłowo zastosował art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy, korzystając z tzw. uznania administracyjnego organ jest związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Sąd podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prawidłowo wskazało, że z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Sąd wskazał, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania świadczenia w wysokości uznanej przez stronę za odpowiednią, w celu dostarczenia jej środków utrzymania. Z art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż celem pomocy społecznej jest jedynie pomoc i wspieranie rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej i zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb oraz zapobieganie ich popadnięciu w trudną sytuacje życiową poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się rodzin, a nie do zapewnienia dożywotniego utrzymania bądź pogłębienie istniejącego niskiego dochodu. Sąd podkreślił, że w lutym 2010 Ośrodek przyznał świadczenia dla 782 osób, średnia kwota świadczenia wyniosła 155,79 zł.

Sąd wskazał ponadto, że stosownie do art.106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, powinna ona odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji przy wydaniu decyzji wskazane wyżej kryteria uwzględniły i należycie uzasadniły odmowę przyznania świadczenia.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2010 r. wniósł J.S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362),

- naruszenie prawa procesowego poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego co miało wpływ na wynik postępowania.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, otrzymuje emeryturę w kwocie 982,85 zł, z czego niemal 700 zł zabiera komornik. Dochody otrzymywane przez córkę skarżącego w kwocie 600 zł nie pozwalają jej samodzielnie się utrzymać, nie mówiąc już o finansowym wspieraniu ojca. Skarżący poza mieszkaniem nie posiada żadnego innego majątku, nie ma w chwili obecnej możliwości swobodnego rozporządzania nieruchomością, której jest współwłaścicielem, a w razie jej sprzedaży po spłacie zaległości czynszowych (ponad 50 000 zł) i zaległych alimentów (ponad 20 000 zł) pozostałaby niewielka kwota. Tym samym okoliczność ta nie powinna mieć wpływu na decyzję o udzieleniu lub odmowie udzielenia skarżącemu zasiłku celowego.

Zdaniem skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnił zaskarżony wyrok jedynie ogólnikowo, nie odnosząc się w zupełności do argumentów przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego z piśmie z dnia 18 listopada 2010 r.

Podniesiono, że skarżący nie ma możliwości, by uzyskać alimenty od swoich dzieci, które podobnie jak on znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej.

Zaznaczono ponadto, że skarżący do tej pory otrzymywał pomoc rzeczową w postaci m.in. talonów na żywność, odzież czy artykuły higieniczno sanitarne, bowiem uznawano, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia udzieleniu mu doraźnej pomocy, co więcej, decyzjom tym nadawano rygor natychmiastowej wykonalności. Niezrozumiałym jest w tej sytuacji dlaczego, pomimo pogarszania się sytuacji skarżącego, organ odmówił mu udzielenia dalszej pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Stosownie do art. 174 p.p.s.a. przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), czy naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu oraz innych jednostek redakcyjnych, użytych przez prawodawcę w powoływanym przepisie.

Wprawdzie w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie powołano przepisu art. 174 p.p.s.a., to stwierdzić trzeba, że wskazane w niej podstawy obejmują zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenie prawa procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności ocenie podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa wątpliwości.

Przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został sformułowany w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w powołanych na wstępie przepisach art. 174 i 176 p.p.s.a. Podano wprawdzie podstawę kasacyjną określoną w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., jednakże nie wskazano jakie przepisy prawa zostały naruszone oraz jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane naruszenie. Ograniczono się jedynie do stwierdzenia naruszenia prawa procesowego poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego co miało wpływ na wynik postępowania. Tymczasem, jak wyżej podano, skarga kasacyjna powinna zawierać wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd. Wobec tak ogólnikowo sformułowanego zarzutu, bez wskazania konkretnego przepisu postępowania, który został naruszony nie ma podstaw do jego weryfikacji, co oznacza, że zarzut ten nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (tak NSA w wyroku z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA z 2004 r., nr 3, poz. 72).

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że w sprawie nie dostrzeżono uchybień w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organy administracyjne i zaakceptowanym przez Sąd I instancji. Nawet więc w przypadku prawidłowego sformułowania omawianego zarzutu musiałby on pozostać bezskuteczny. Dokumenty złożone przez stronę w postępowaniu kasacyjnym nie mogły uchylić powyższej oceny.

Przechodząc do analizy zarzutu naruszenia prawa materialnego trzeba stwierdzić, że również ten zarzut nie w pełni odpowiada wskazanym na wstępie wymogom. Opierając skargę na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie należy określić, której z form naruszenia prawa materialnego wskazanej w tym przepisie dotyczy zarzut. Ponadto, gdy zarzut dotyczy błędnej wykładni, należy przedstawić na czym zdaniem strony polega nieprawidłowe odczytanie przez Sąd I instancji treści tego przepisu i podać jak ten przepis powinien być rozumiany. Zarzucane natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, czyli dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego winno być uzasadnione przy założeniu, że przyjęty za podstawę orzekania stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Spełnienie powyższych wymogów warunkuje możliwość merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 11/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, "w szczególności art. 41 ustawy o pomocy społecznej", jednakże nie podano jaką konkretną formę przybrać miało naruszenie wskazanego przepisu, tj. czy chodziło o błędną wykładnię przepisów czy też o niewłaściwe ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Mając jednak na względzie uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09 (opubl. w ONSA i WSA z 2010 r., nr 1, poz. 1), wskazującą na obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną także w tym zakresie.

Art. 41 ustawy o pomocy społecznej przewiduje m.in. przyznanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe specjalnego zasiłku celowego, który nie podlega zwrotowi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie nie uchybił temu przepisowi ani w zakresie jego wykładni, ani w zakresie zastosowania. Wskazane świadczenie przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że ocena przesłanek do przyznania powyższego zasiłku musi być dokonywana przy uwzględnieniu szczególnego charakteru tego świadczenia, które może być przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych i powinno być przeznaczone na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych osoby korzystającej z tej formy pomocy społecznej.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe, co stanowiło przeszkodę faktyczną i prawną do przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Odmowa zaś przyznania świadczenia specjalnego wskazanego w art. 41 ustawy o pomocy społecznej w świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych uznana być musiała za uzasadnioną i należało w tym względzie podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Okoliczność, iż skarżący cierpi na liczne schorzenia, co podkreślano w skardze kasacyjnej, była znana organom prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie, a także rozważana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trakcie badania legalności zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy skarżący odmówił współdziałania z organem pomocy społecznej, w tym umożliwienia kontaktu z córką zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenia skarżącego dotyczące trudnej sytuacji materialnej jego dorosłych dzieci w żaden sposób nie mogły podważyć ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, do czego jak się wydaje zmierzały wywody zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Wobec powyższego za nieusprawiedliwione należało uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty i w konsekwencji na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ustawy), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy.

`