Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 1909/95
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1995-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz. 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Teza: Rozwiązanie zespołu szkół obejmującego szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące, polegające na organizacyjnym usamodzielnieniu szkoły podstawowej i liceum bez jednoczesnej zmiany zakresu ich działania, nie jest likwidacją szkoły w rozumieniu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./, a w konsekwencji nie jest uzależnione od warunków określonych w tym przepisie.

TEZY

Rozwiązanie zespołu szkół obejmującego szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące, polegające na organizacyjnym usamodzielnieniu szkoły podstawowej i liceum bez jednoczesnej zmiany zakresu ich działania, nie jest likwidacją szkoły w rozumieniu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./, a w konsekwencji nie jest uzależnione od warunków określonych w tym przepisie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę Danuty H. na uchwałę nr XIII/129/95 Rady Miasta O. z dnia 25 maja 1995 r. w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr LIX/355/94 z dnia 29 marca 1994 r. Rada Miasta O., na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 2 i art. 58 ust. 1 i 6 oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./, orzekła o założeniu z dniem 1 kwietnia 1994 r. na bazie materialnej i organizacyjnej Szkoły Podstawowej nr 5 w O. publicznego VI Liceum Ogólnokształcącego w O. i jednocześnie połączyła założone Liceum ze Szkołą Podstawową nr 5 w O. w jednostkę organizacyjną o nazwie: Zespół Szkół Ogólnokształcących w O. z siedzibą przy ulicy M.H. nr 2. Na stanowisko dyrektora Zespołu została powołana w wyniku przeprowadzonego konkursu Danuta H.

W wyniku porozumienia zawartego dnia 18 listopada 1994 r. pomiędzy Zarządem Miasta O. a Kuratorium Oświaty w (...) Kurator Oświaty zobowiązał się pokrywać koszty osobowe związane z funkcjonowaniem pięciu oddziałów Liceum, obie strony zaś ustaliły, że poczynią starania o zapewnienie w budżecie Ministerstwa Edukacji Narodowej środków finansowych na działalność Liceum poczynając od 1 stycznia 1995 r. Następnie w aneksie do tego porozumienia Kurator Oświaty zobowiązał się do przyznawania w 1995 r. dotacji na działalność Liceum w określonych wysokościach.

Minister Edukacji Narodowej odmówił włączenia Liceum do jednostek objętych dotacjami z budżetu państwa, wyjaśniając, że skoro ta szkoła została utworzona przez organ samorządu terytorialnego, cały ciężar jej utrzymania spada na gminę. Według art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin /Dz.U. nr 129 poz. 600/ z budżetu państwa mogą być udzielane gminom dotacje celowe na prowadzenie szkół ponadpodstawowych i placówek przekazanych gminom jako zadania własne, nie zaś na prowadzenie szkół przez gminy utworzonych.

Wobec trudności związanych z prowadzeniem Liceum Rada Miasta O. uchwałą nr XIII/129/95 z dnia 25 maja 1995 r., wydaną na podstawie art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./, postanowiła:

1/ rozwiązać z dniem 1 lipca 1995 r. Zespół Szkół Ogólnokształcących w O.,

2/ odnowić akt założycielski VI Publicznego Liceum Ogólnokształcącego w O., zatwierdzony w par. 1 uchwały nr LIX/355/94 z dnia 29 marca 1994 r., i jednocześnie

3/ odnowić akt założycielski Szkoły Podstawowej nr 5 w O.

Następnie uchwałą nr 36/386/95 z dnia 1 czerwca 1995 r. Zarząd Miasta O. odwołał Danutę H. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O.

Odrębną uchwałą nr XIV/133/95 z dnia 29 czerwca 1995 r. Rada Miasta O. nadała statut Szkole Podstawowej nr 5 w O., a uchwałą nr XIV/134/95 z dnia 29 czerwca 1995 r. nadała statut VI Liceum Ogólnokształcącemu w O.

Pismem z dnia 27 czerwca 1995 r., działając w interesie kierowanej przez siebie placówki i osób w niej zatrudnionych, Danuta H. wezwała Radę Miejską do uchylenia uchwały nr XIII/129/95 z dnia 25 maja 1995 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O. Wezwanie to zostało złożone w Urzędzie Miasta O. dnia 27 czerwca 1995 r. Uchwałą, nr XV/155/95 z dnia 13 lipca 1995 r. Rada Miasta O. odmówiła spełnienia żądania.

W skardze Danuta H., działając jako dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O., wniosła o uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały nr XIII/129/95 Rady Miasta O. z dnia 25 maja 1995 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O. Skarżąca podała, że zaskarżona uchwała powoduje ograniczenie liczby miejsc pracy dla osób zatrudnionych dotychczas w Zespole Szkół Ogólnokształcących oraz straty gospodarcze w wyniku podziału majątku Zespołu pomiędzy dwie szkoły, co nie sprzyja w pełni racjonalnemu wykorzystaniu tych środków majątkowych, a ponadto doprowadzi do likwidacji statutowych organów Zespołu. Ponadto uchwała narusza art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, gdyż reaktywowanym oddzielnym szkołom nie od razu nadano statuty. Skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym dnia 17 lipca 1995 r.

W odpowiedzi na skargę Gmina O. wniosła o odrzucenie lub o oddalenie skargi. (...)

Skoro skarga została wniesiona przez skarżącą jako dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących, to w następstwie odwołania jej z tego stanowiska utraciła ona legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miejskiej. Z tych względów skargę należy odrzucić. Gmina O. wyjaśniła, że w wyniku podziału Zespołu Szkół Ogólnokształcących na dwie odrębne jednostki organizacyjne - Liceum i Szkołę Podstawową - Kurator Oświaty w (...) wyraził zgodę na dalsze finansowanie Liceum jako zadania zleconego gminie. Wszyscy pracownicy Zespołu Szkół zostali zatrudnieni bądź w Liceum, bądź to w Szkole Podstawowej. Ponadto zarzucono, że skarżąca nie przedstawiła żadnego umocowania do działania w imieniu innych osób.

W dodatkowym piśmie skarżąca podała, że sprzeciw wobec likwidacji Zespołu Szkół Ogólnokształcących wyrazili: Rada Rodziców Dzieci Zespołu w uchwale nr 34/94/95 z dnia 8 maja 1995 r., Rada Szkoły w uchwale nr 1/94/95 z dnia 8 maja 1995 r., Rada Pedagogiczna w uchwale nr 27/94/95 z dnia 9 maja 1995 r., zebranie mieszkańców Osiedla im. (...) z dnia 17 maja 1995 r. oraz inne organizacje społeczne, posłowie i radni.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżąca przedstawiła Sądowi powyższe akty, podkreślając, że Rada Miasta O. nie uwzględniła woli mieszkańców w nich wyrażonej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w sprawach oświaty, w tym szkół podstawowych, przedszkoli i innych placówek oświatowo-wychowawczych, a gmina - jak to określa art. 1 ust. 1 tej ustawy - stanowi wspólnotę samorządową mieszkańców.

Nie oznacza to jednak, by w sprawach założenia szkoły, jej likwidacji, a także łączenia szkół w zespoły i rozwiązania takich zespołów wola określonych grup mieszkańców miała charakter wiążący i by jej nieuwzględnienie przez organy gminy miało uzasadniać uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały organu gminy.

Artykuł 11 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym stanowi, że mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym /poprzez wybory i referendum/ lub za pośrednictwem organów gminy.

Sprawa rozwiązania Zespołu Szkół Ogólnokształcących w O. przy ulicy M.H. nr 2 nie była przedmiotem referendum gminnego ani nie należy do spraw, które wymagają rozstrzygnięcia wyłącznie w drodze referendum w myśl art. 12 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

W tym stanie prawnym, stosownie do art. 11 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym w związku z art. 5 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./ organem wyłącznie właściwym do rozstrzygania o powołaniu zespołu szkół ogólnokształcących i jego rozwiązaniu była Rada Miejska O. Rada gminy jako organ wspólnoty samorządowej mieszkańców jest obowiązana w swoich rozstrzygnięciach rozważać wnioski, postulaty i opinie mieszkańców oraz uwzględniać te wnioski, opinie i postulaty w granicach zakreślonych przepisami prawa i posiadanymi środkami finansowymi i materialnymi.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 6 i art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, a przed dniem wejścia w życie tej ustawy - stosownie do art. 196 par. 1 w związku z art. 216a par. 1 Kpa, kontrola przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonych do Sądu uchwał organów gmin ogranicza się do badania ich zgodności z prawem.

Zagadnienie rozwiązywania zespołów szkół jest uregulowane w art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./. Należy przede wszystkim podkreślić, że rozwiązanie zespołu szkół nie może być utożsamiane z likwidacją szkoły, a jakiej mowa w art. 59 ust. 1 tej ustawy. Likwidacja jednostki organizacyjnej polega na całkowitym zaprzestaniu działalności tej jednostki. Tak zostało określone pojęcie prawne likwidacji w Małej encyklopedii prawa /1980, str. 295/ (...).

Rozwiązanie zespołu szkół obejmującego szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące, polegające na organizacyjnym usamodzielnieniu szkoły podstawowej i liceum bez jednoczesnej zmiany ich zakresu działania, nie jest likwidacją szkoły w rozumieniu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. nr 95 poz. 425 ze zm./, a w konsekwencji nie jest uzależnione od warunków określonych w tym przepisie.

Przepis art. 62 ust. 5 tej ustawy dopuszcza rozwiązanie zespołu szkół oraz nadanie odrębnych statutów szkołom wchodzącym dotychczas w skład zespołu.

Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej O. warunkom tym odpowiada.

Stosownie do art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym skargę na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, przy czym według art. 216a par. 2 Kpa skargę taką można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy.

Skarżącej przysługiwała legitymacja do wniesienia takiej skargi z tytułu piastowanego stanowiska dyrektora Zespołu, jak również w świetle przedstawionych przez nią uchwał Rady Pedagogicznej, Rady Rodziców i samorządu uczniowskiego Zespołu.

Sama jednak legitymacja do wniesienia skargi nie uzasadnia stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, jeżeli zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem.

Na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 216a par. 1 Kpa i art. 68 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało skargę oddalić.