Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1145/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2a ust. 2 pkt 2, art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3a, art. 32
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi R. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt I SA/Łd 1145/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił w części decyzję z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w następującym zakresie:

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okres od sierpnia 2000 roku do października 2002 roku w łącznej kwocie 18.841,85 zł. w tym z tytułu:

składek – 11.203,35 zł

odsetek - 7.638,50 zł

Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okres od sierpnia 2000 roku do lutego 2003 roku w łącznej kwocie 4.775,41 zł. w tym z tytułu:

składek - 2.923,71 zł

odsetek - 1.851,70 zł

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od sierpnia 2000 roku do października 2002 roku w łącznej kwocie 1.352,41 zł. w tym z tytułu:

składek - 804,01zł

odsetek - 548,40 zł i umorzyć wskazane należności z tytułu składek ZUS

oraz utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w następującym zakresie:

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - za okres od listopada 2002 roku do listopada 2004 roku w łącznej kwocie 13.504,87 zł, w tym z tytułu:

składek -11.157,77 zł

odsetek - 2.347,10 zł

Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego - za okres od marca 2003 roku do listopada 2004 roku w łącznej kwocie 3.530,42 zł, w tym z tytułu:

składek - 2.986,72 zł

odsetek - 543,70 zł

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od listopada 2002 roku do listopada 2004 roku, w łącznej kwocie 902,83 zł, w tym z tytułu:

składek - 794,03 zł

odsetek - 108,80 zł.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887) należności z tytułu składek mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Całkowita nieściągalność zachodzi między innymi wtedy, gdy dłużnik zmarł i nie pozostawił żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji, nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie lub nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.

Natomiast z analizy wniosku i oceny dołączonych do niego dokumentów wynika, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w powyższym przepisie, uzasadniające podjęcie decyzji o umorzeniu składek, a mianowicie dochód osiągany w rodzinie umożliwia spłatę zadłużenia w ramach układu ratalnego. W związku z powyższym brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu zaległych składek.

Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 365, powoływane dalej jako rozporządzenie) zalegle składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne, opłacenia należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności jest trzecią przesłanką wymienioną w przytoczonym rozporządzeniu.

Mając na uwadze powołane powyżej uregulowania organy ustaliły, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i na utrzymaniu mają dwoje dzieci - syn w wieku 20 i niepełnosprawna córka w wieku 23 lat. Do najbliższej rodziny należą również dwaj synowie w wieku 25 i 27 lat, którzy są samodzielni finansowo, na co wskazują dowody w postaci potwierdzeń zameldowania pod innym adresem niż rodzice jak również fakt, że w oświadczeniu z dnia 06 lipca 2009 roku skarżący wskazał, iż na jego utrzymaniu pozostaje oprócz córki tylko najmłodszy z synów.

Stałe miesięczne opłaty tj. za wodę, wywóz śmieci, energię elektryczną, Internet i telefon, składki w KRUS i podatek rolny wynoszą łącznie około 424 zł. Osobną kategorię stanowią wydatki na leki i środki pielęgnacyjne związane z opieką nad niepełnosprawną córką, zgodnie z fakturami zawierającymi najbardziej aktualne dane w okresie od stycznia 2008 roku do czerwca 2009 roku skarżący wydawał na leki od około 30 zł do 260 zł miesięcznie co daje średnio około 120 zł miesięcznie. Żadne inne wydatki na podstawowe potrzeby nie zostały udokumentowane.

Organy przyjęły, uznając wysokości wskazane przez skarżącego za prawdopodobne, że wydatki na zakup paliwa, gazu, żywności w łącznej kwocie 1.205 zł miesięcznie. Strona spłaca trzy kredyty, raty miesięczne wynoszą łącznie 393,50 zł.

R.J. posiada również zadłużenie z tytułu kredytu w kwocie 3.700 zł płatne jednorazowo do 28 września 2013 r. W lipcu 2009 roku skarżący zakupił łóżko rehabilitacyjne za 1.800 zł. Łącznie miesięczne wydatki wynoszą około 2.232 zł. Dochody, na które składają się emerytura żony strony, renta córki i przyznane jej świadczenie rehabilitacyjne, oraz dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1.57 ha wynoszą łącznie 1.616 zł.

Z uwagi na to, że bieżące środki nie pozwalają pokryć miesięcznych kosztów utrzymania, deficyt ten jest finansowany kredytami oraz pożyczkami od osób fizycznych, kwota tych ostatnich według złożonego przez stronę oświadczenia wynosiła w lipcu 2009 roku 6.700 zł.

Ponadto organy ustaliły, iż dwudziestotrzyletnia J.J. choruje na dziecięce porażenie mózgowe, w wyniku którego nie chodzi, nie zgłasza potrzeb fizjologicznych, wymaga stałej opieki i rehabilitacji. Jej niepełnosprawność ma charakter trwały. Nadto cierpi ona również na nawracające infekcje dróg oddechowych.

Żona skarżącego - H.J. z uwagi na stwierdzone nadciśnienie tętnicze, zmiany w kręgosłupie typu zwyrodnieniowego oraz przebytą w lipcu 2006 roku operację narządu rodnego, od stycznia 2006 roku nie może dźwigać ciężarów.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organy oceniły, że konieczność stałej opieki nad córką oraz choroba żony uniemożliwiają skarżącemu podjęcie zatrudnienia, a opieka nad córką stała się głównym zajęciem strony, poza zabieganiem o pozyskanie środków finansowych w postaci kolejnych pożyczek i kredytów.

R.J. jest właścicielem gospodarstwa rolnego, z którego uzyskuje dochód, jak to określiły organy, w symbolicznej kwocie zaledwie 158 zł miesięcznie.

Zarówno organ I jak i II instancji uznał, iż okoliczności, dotyczące sytuacji osobistej rodziny, wskazują, że możliwości zarobkowe skarżącego, a co za tym idzie - pozyskiwanie środków na spłatę istniejącego zadłużenia wobec Zakładu, są bardzo ograniczone. Nie zmienia to jednak faktu, ze w okresie od 1 października 2000 roku do 15 listopada 2004 roku, postępując wbrew obowiązującym przepisom skarżący nie odprowadzał należnych składek do ZUS, o czym świadczy decyzja Prezesa KRUS z dnia 29 listopada 2004 roku, stwierdzająca ustanie ubezpieczenia społecznego dla rolników we wskazanym okresie z powodu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ II instancji wskazał, iż umorzenie zaległości z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i należy brać pod uwagę interes społeczny. Podniósł, że to właśnie uznaniowy charakter decyzji umorzeniowych oraz zasadność umorzenia składek wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych i szczególnie drastycznych, obiektywnie wskazujących na brak możliwości realizacji zobowiązań wobec ZUS z punktu widzenia utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji dały podstawę do podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek w zakresie podanym w sentencji decyzji.

W ocenie organu w rozpatrywanym przypadku zachodzi trudna sytuacja materialna i zdrowotna. Jednocześnie wskazano, iż najistotniejszą okolicznością determinującą rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest stan zdrowia córki skarżącego, ponieważ to właśnie konieczność zapewnienia jej stałej opieki nie pozwala mu obecnie podjąć pracy. Jednakże należy mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 2a ust. 2 pkt 2 ustawy, mówiącą o równości traktowania wszystkich ubezpieczonych w obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał również, że nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie pozostaje także okoliczność, że dwaj najstarsi synowie są obecnie pełnoletni, zdrowi i wykształceni, a fakt, że uzyskali wyższe wykształcenie przy pomocy skarżącego, w szczególnie trudnym dla całej rodziny okresie, pozwala przypuszczać, że będą skłonni udzielić swojej najbliższej rodzinie wszelkiej możliwej pomocy, tym bardziej że mieszkają w tej samej miejscowości. Kierując się powyższą zasadą, działając zarówno w interesie Zakładu, jak i wszystkich ubezpieczonych, organ zdecydował o odmowie umorzenia należności w zakresie podanym w sentencji.

Na decyzję Prezesa ZUS z [...] R.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę. Zaskarżył niniejszą decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...], zarzucając jej naruszenie prawa, tj. art. 28 ust. 1 – 3 i 3a ustawy z 13 października 1998 roku oraz § 3 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia poprzez nie zastosowanie tych przepisów do należności z tytułu składek i odsetek nie umorzonych i bezpodstawną, dowolną odmowę umorzenia należności w ogólnej kwocie 17.938,12 zł.

Z uwagi na zakres naruszenia wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie należności również w tym zakresie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż kwota pozostawiona do uregulowania przerasta jego możliwości finansowe. Konieczność zapłaty przez niego kwoty 17.938,12 zł pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, pozbawiając ich możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z uwagi na konieczność sprawowania przez skarżącego ciągłej opieki nad niepełnosprawną córką pozbawia go całkowicie możliwości osiągania dochodu, a nie jak wskazał na to organ – ogranicza tę możliwość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując w uzasadnieniu swoje dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że ustalony przez organy, w sposób wyczerpujący, stan faktyczny jest w niniejszej sprawie bezsporny. Kwestią sporną jest natomiast dokonanie oceny przedmiotowego stanu faktycznego, w wyniku której organ doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do umorzenia zaległości, będących przedmiotem rozpoznania.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast w przypadku, gdy ubezpieczony jest równocześnie płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Natomiast § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej stanowi, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągałoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku m.in. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub też gdy konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Bezspornym jest, iż umorzenie zaległości z tytułu składek ma charakter wyjątkowy i należy brać pod uwagę interes społeczny, a decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Jednakże to, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym nie oznacza, że decyzja w tym zakresie może być dowolna.

Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie, tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy - ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (tak NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 roku, sygn. akt II GSK 345/06).

Okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinny być przeanalizowane i omówione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Szczególnie konieczność ta dotyczy sytuacji, kiedy decyzja wydawana przez organ dotyczy sfery elementarnych potrzeb strony skarżącej i jej rodziny. Niezbędne pozostaje zatem skonfrontowanie jej sytuacji materialnej z wysokością zaległej należności i wskazanie dochodów, które zdaniem organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (NSA w wyroku z dnia 10 października 2007 roku, sygn. akt II GSK 176/07, Lex nr 399183).

W ocenie Sądu, zarówno w przypadku decyzji wydanych przez organ I instancji jak i II instancji, występują sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciami a ich uzasadnieniami. Same natomiast uzasadnienia są wewnętrznie sprzeczne, biorąc pod uwagę powoływane na wstępie przepisy i zawarte w nich przesłanki a dokonane przez ich pryzmat oceny ustalonego stanu faktycznego.

W ocenie organu w rozpatrywanym przypadku zachodzi trudna sytuacja materialna i zdrowotna. Jednocześnie wskazano, iż najistotniejszą okolicznością determinującą rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest stan zdrowia córki skarżącego, ponieważ to właśnie konieczność zapewnienia jej stałej opieki nie pozwala mu obecnie podjąć pracy. Jednakże należy mieć na uwadze zasadę wyrażoną w art. 2a ust. 2 pkt 2 ustawy, mówiącą o równości traktowania wszystkich ubezpieczonych w obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

Prezes ZUS odmówił R.J. umorzenia wnioskowanych należności w obiektywnie trudnej dla skarżącej sytuacji życiowej i finansowej. Ustalił bowiem, że skarżący wraz z żoną wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe i obecnie mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 20 i 23 lata, przy czym córka (23 lata) cierpi na dziecięce porażenie mózgowe. Wydatki na leki i środki pielęgnacyjne związane z opieką nad niepełnosprawną córką w okresie od stycznia 2008 roku do czerwca 2009 roku wynosiły średnio około 120 zł miesięcznie. W lipcu 2009 roku skarżący zakupił łóżko rehabilitacyjne za 1.800 zł.

Wydatki na zakup paliwa, gazu, żywności wynosiły łącznie 1.205 zł miesięcznie. Skarżący spłaca trzy kredyty - raty miesięczne wynoszą łącznie 393,50 zł. Posiada również zadłużenie z tytułu kredytu w kwocie 3.700 zł płatne jednorazowo do 28 września 2013 roku.

Stałe miesięczne opłaty tj. za wodę, wywóz śmieci, energię elektryczną, internet i telefon, składki w KRUS i podatek rolny wynoszą łącznie około 424 zł.

Łącznie miesięczne wydatki wynoszą około 2.232 zł.

Dochody, na które składają się emerytura żony R.J., renta córki i przyznane jej świadczenie rehabilitacyjne, oraz dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1.57 ha wynoszą łącznie 1.616 zł. Miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 158 zł miesięcznie.

Organ ustalił również, że bieżące środki nie pozwalają pokryć miesięcznych kosztów utrzymania w związku z czym deficyt ten jest finansowany kredytami oraz pożyczkami od osób fizycznych, kwota tych ostatnich według złożonego przez stronę oświadczenia wynosiła w lipcu 2009 roku 6.700 zł.

J.J. w wyniku swojej choroby nie chodzi, nie zgłasza potrzeb fizjologicznych, wymaga stałej opieki i rehabilitacji. Jej niepełnosprawność ma charakter trwały. Nadto cierpi ona również na nawracające infekcje dróg oddechowych.

H.J. z uwagi na stwierdzone nadciśnienie tętnicze, zmiany w kręgosłupie typu zwyrodnieniowego oraz przebytą w lipcu 2006 roku operację narządu rodnego, od stycznia 2006 roku nie może dźwigać ciężarów.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organy oceniły, że konieczność stałej opieki nad córką oraz choroba żony uniemożliwiają skarżącemu podjęcie zatrudnienia, a opieka nad J.J. stała się głównym zajęciem strony, poza zabieganiem o pozyskanie środków finansowych w postaci kolejnych pożyczek i kredytów.

Zarówno organ I jak i II instancji uznał, iż okoliczności, dotyczące sytuacji osobistej rodziny, wskazują, że możliwości zarobkowe skarżącego, a co za tym idzie - pozyskiwanie środków na spłatę istniejącego zadłużenia wobec Zakładu, są bardzo ograniczone. Jednocześnie jednak wskazując, iż do najbliższej rodziny należą również dwaj synowie w wieku 25 i 27 lat, którzy są samodzielni finansowo. Są obecnie pełnoletni, zdrowi i wykształceni, a fakt, że uzyskali wyższe wykształcenie przy pomocy skarżącego, w szczególnie trudnym dla całej rodziny okresie, pozwala przypuszczać, że będą skłonni udzielić swojej najbliższej rodzinie wszelkiej możliwej pomocy, tym bardziej że mieszkają w tej samej miejscowości.

Organ odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego w całości wskazał na interes społeczny oraz powołał się na zasadę wyrażoną w art. 2a ust. 2 pkt 2 ustawy, mówiącą o równości traktowania wszystkich ubezpieczonych w obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. W żaden natomiast sposób nie odniósł się do ewentualnego ważnego interesu osoby zobowiązanej, zauważając jednocześnie niezwykle trudną sytuację strony, zarówno rodzinną jak i finansową.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest zgodne z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, ze uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie może zostać uznane za wyczerpujące.

Sąd podnosi, że zwłaszcza w przypadku decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego rola uzasadnienia jest szczególna. Stanowi ono instrument, dający możliwość oceny, czy decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy odniósł się do całej powołanej przez stronę argumentacji, nie pominął materiałów dowodowych mających znaczenia dla rozstrzygnięcia i wreszcie, czy nie dokonał swej oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W tym miejscu nie sposób też pominąć art. 11 k.p.a., który jest odzwierciedleniem obowiązującej organy administracji zasady przekonywania, zgodnie, z którą organy administracji publicznej winny wyjaśniać stronom zasadność powołanych przy załatwianiu sprawy przesłanek.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, organ administracji odnosząc się właśnie do uznaniowego charakteru wydanej decyzji nie przeanalizował i nie omówił w sposób nie budzący żadnych wątpliwości faktu, iż jego decyzja dotyczy wszak elementarnych potrzeb skarżącego i jego rodziny, jakimi bez wątpienia są środki niezbędne do przeżycia. Brak jest spójnej konfrontacji sytuacji materialnej strony i jej rodziny z wysokością powstałych zaległości, co do których organ odmówił umorzenia. Nie zostały wskazane także (na dzień wydania decyzji) środki, które byłyby wystarczające do pokrycia pozostałego zadłużenia. Taka postawa organu sprawiła, że w konfrontacji interesu społecznego z interesem strony, ten ostatni został odsunięty na dalszy plan, a nawet w ogóle pominięty.

Tymczasem w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że interes publiczny nie powinien pozostawać w sprzeczności z indywidualnym interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa jest niezgodna nie tylko z interesem obywatela, ale również i przede wszystkim z szeroko rozumianym interesem publicznym.

Przyjmując, iż konieczność stałej opieki nad córką oraz choroba żony uniemożliwiają skarżącemu podjęcie zatrudnienia, a opieka nad córką stała się głównym zajęciem strony, poza zabieganiem o pozyskanie środków finansowych w postaci kolejnych pożyczek i kredytów, organ de facto uznał, że w niniejszej sprawie została spełniona ponad wszelką wątpliwość przesłanka wymieniona w § 3 rozporządzenia.

Nie odniósł się w żaden sposób do tego czy podlegająca ocenie sytuacja finansowa i życiowa R.J. nosi znamiona szczególnej lecz przemijającej. Nie dokonał analizy, w jaki sposób skarżący miałby uzyskać środki finansowe na spłatę pozostałego istniejącego zadłużenia, skoro już obecnie, aby pokryć wszystkie bieżące wydatki zaciąga kolej pożyczki i kredyty.

Niezrozumiałe jest również wskazanie organu, iż dwaj samodzielni finansowo i pełnoletni synowie skarżącego, którzy są zdrowi i wykształceni będą skłonni udzielić swojej najbliższej rodzinie wszelkiej możliwej pomocy. Podstawą tego twierdzenia, w ocenie organu, jest fakt, że uzyskali oni wyższe wykształcenie przy pomocy skarżącego, w szczególnie trudnym dla całej rodziny okresie, oraz że mieszkają w tej samej miejscowości. Przypuszczenie to, według organu graniczące z pewnością, nie jest poparte zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (chociażby poprzez analizę dochodów, wydatków oraz sytuacji osobistej synów), a nadto nie wynika z żadnego z powołanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisu.

Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z art. 32 cytowanej ustawy, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ winien wziąć pod uwagę wskazane przez Sąd uchybienia.

P.Pij.