Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 815/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 165a par. 1, art. 14h
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Starostwa Powiatowego w P. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Minister Finansów utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wezwania Starostwa Powiatowego w P. do usunięcia naruszenia prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Finansów przestawił następujący stan faktyczny sprawy: w dniu 9 marca 2009 r. Powiat [...] wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.

W dniu 15 maja 2009 r. Minister Finansów wydał interpretację indywidualną uznając stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Interpretacja została doręczona w dniu 18 maja 2009 r.

W dniu 29 maja 2009 r. Starostwo Powiatowe w P. wystąpiło do organu podatkowego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę interpretacji indywidualnej.

Minister Finansów w oparciu o art. 165a §1 w związku z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "o.p.", postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r. odmówił Starostwu Powiatowemu wszczęcia postępowania w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie Minister Finansów ocenił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie dotyczy indywidualnej sprawy Powiatu [...] będącego podmiotem, który wystąpił z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpiło bowiem Starostwo Powiatowe w P., będące jedynie urzędem obsługującym Powiat i nie posiadającym zdolności do podejmowania samodzielnych działań we własnym imieniu i na własny rachunek. Wobec powyższego, w ocenie organu podatkowego Starostwo Powiatowe, nie wystąpiło we własnej sprawie, ale w sprawie Powiatu.

Starostwo Powiatowe wniosło zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania żądając jego uchylenia i merytorycznego rozpatrzenia wezwania do naruszenia prawa, tj. uznania, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że organ podatkowy wydając interpretację podatkową nie kwestionował pełnomocnictwa Skarbnika Powiatu, który wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji. Wobec powyższego strona skarżąca wyraziła ocenę, iż podważanie przedmiotowego pełnomocnictwo na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jest bezpodstawne.

Minister Finansów nie uwzględnił zażalenia. Wskazując na treść art. 14b § 1 o.p. stwierdził, że organ nie może udzielić pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego podmiotowi, który nie jest stroną postępowania. Z przywołanego przepisu organ wywiódł, że z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą musi istnieć związek wyrażający się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy.

Organ podatkowy stwierdził, iż interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2009 r. dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Powiat [...] i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, zgodnie z którym, Stroną postępowania dotyczącego zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług jest Powiat [...]. Dlatego też prawo strony na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może przysługiwać Starostwu Powiatowemu w P.. Zainteresowanym, a więc i Stroną w przedmiotowej sprawie jest Powiat [...], który wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Powiat jest samorządową osobą prawną będącą podatnikiem podatku od towarów i usług. Tymczasem, z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpiło Starostwo Powiatowe, będące jedynie urzędem obsługującym Powiat i nie posiadającym zdolności do podejmowania samodzielnych działań we własnym imieniu i na własny rachunek.

Minister Finansów stwierdził, że rozstrzygniecie zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zgodne ze stanowiskiem przedstawionym w szeregu orzeczeniach sądów administracyjnych, wymienił orzeczenia: z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt l SA/Wr 29/09, z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt. l SA/Go 64/09, z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt l SA/Wr 30/09, z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt l SA/Wr 31/09.

Opierając się na wskazówkach zawartych w przywołanych orzeczeniach Minister Finansów stwierdził, że składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa od interpretacji indywidualnej wydanej dla Powiatu [...], Starostwo Powiatowe nie wystąpiło we własnej sprawie, ale w sprawie Powiatu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pochodzi zatem od podmiotu, który, w myśl art. 14b § 1 o.p., nie jest Stroną w przedmiotowym postępowaniu. Podkreślenia wymaga, iż Stroną postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej jest wyłącznie podmiot składający wniosek - Powiat [...], a to zostało jednoznacznie przez tut. Organ określone na etapie wydawania interpretacji. Stąd też zachodziły przesłanki do zastosowania art. 165a § 1 o.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa wart. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z uwagi na fakt, iż w rozpatrywanej sprawie pisemna interpretacja wydana została na wniosek Powiatu [...], a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyło Starostwo Powiatowe w P. - uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania.

Minister Finansów wskazał również że samorządowe osoby prawne m. in. powiaty, są jednostkami podziału terytorialnego, posiadają osobowość prawną, a zatem i zdolność do działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie mają jednak własnych struktur organizacyjnych, a nałożone na nie zadania wykonują za pośrednictwem urzędu. Urzędy te realizując zadania spoczywające na samorządowych osobach prawnych, a skutkujące obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, występują wyłącznie jako jednostki organizacyjne działające w imieniu i na rzecz osób prawnych.

Końcowo organ podatkowy podkreślił, iż przedmiotem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie jest kwestia dotycząca pełnomocnictwa, lecz przyczyny formalne dotyczące wniesienia wezwania do naruszenia prawa przez nieuprawniony podmiot, tj. Starostwo Powiatowe w P., a nie Powiat [...]i.

W skardze Starostwo Powiatowe zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów art. 14b o.p. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Ministra Finansów kosztów postępowania na rzecz Starostwa Powiatu [...].

Uzasadniając powyższe zarzuty i żądania strona skarżąca wskazała, że wniosek o udzielenie interpretacji prawa podatkowego jak i późniejsze żądanie usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę owej interpretacji zostały podpisane przez Skarbnika Powiatu [...], który działał na podstawie pełnomocnictwa, które zostało mu udzielone przez Starostę Powiatu [...]. Organ podatkowy nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do udzielonego pełnomocnictwa przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie interpretacji prawa podatkowego, nie miał zatem podstaw do jego kwestionowania na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto cała korespondencja z organem podatkowym prowadzona była przez Starostwo. Pism nie zwracano z powodu ich doręczenia przez osobę niebędącą stroną w sprawie.

We wniosku o wydanie interpretacji postawiono pytanie: Czy powiat zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług może podlega zwolnieniu od podatku na podstawie § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług? Powiat [...] stał na stanowisku, że wykonując swoje zadania za pomocą Starostwa Powiatowego ma prawo do skorzystania by skorzystać z przedmiotowego zwolnienia. Stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznano za nieprawidłowe.

Następnie strona skarżąca podała, że powiat jest osobą prawną, która zgodnie z art. 38 Kodeksu cywilnego działa przez swoje organy, którymi są rada powiatu i zarząd powiatu. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) zarząd powiatu jest organem wykonawczym powiatu, który na podstawie art. 33 wymienionej ustawy wykonuje swoje zadania przy pomocy starostwa powiatowego. Pracę zarządu oraz starostwa organizuje Starosta; kieruje on także bieżącymi sprawami powiatu, a także reprezentuje powiat na zewnątrz. Słusznie stwierdził także Dyrektor Izby Skarbowej w skarżonym postanowieniu, że powiat jako osoba prawna nie posiada swoich struktur organizacyjnych i swoje zadania wykonuje za pośrednictwem urzędu.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane z naruszeniem art. 165a § 1 o.p. Stosownie do wymienionego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 (żądanie wszczęcia postępowania podatkowego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 14h o.p. przytoczony przepis ma odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej. Z powyższego wynika, że Minister Finansów powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej interpretacji indywidualnej, jeśli z wnioskiem o jej wydanie wystąpiłby podmiot niebędący stroną. Analogicznej oceny dokonał WSA we Wrocławiu w wyrokach z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt l SA/Wr 29/09 i z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt l SA/Wr 30/09 (przywołanych przez organ podatkowy w zaskarżonym postanowieniu), stwierdzając, że skoro wniosek o interpretację nie pochodził od podmiotu, który występował we własnej sprawie, to Minister Finansów powinien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji na podstawie art. 165a § 1 o.p.

Podkreślić należy, iż przywołany powyżej art. 165a § 1 o.p. ma zastosowanie jedynie wobec wniosków wszczynających postępowanie podatkowe, zaś przy uwzględnieniu treści art. 14h o.p., stosuje się ów przepis do wniosku o wydanie interpretacji podatkowej. Wymieniony przepis nie ma natomiast zastosowania w dalszym, już wszczętym (toczącym się) postępowaniu podatkowym i odpowiednio postępowaniu dotyczącym interpretacji podatkowych. Zatem nie stanowi podstawy odmowy wszczęcia postępowania odwoławczego (zażaleniowego) i odpowiednio do odmowy postępowania zainicjowanego na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 165 i art. 165a § 1 o.p. odnosi się do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, nie zaś wszczęcia postępowania przed organem drugiej instancji. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", jest instytucją prawną pomyślaną jako surogat środków zaskarżenia (odwołania, zażalenia), mającą zastosowanie w sytuacji gdy środki te nie przysługiwały skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej zostało wszczęte na wniosek Powiatu [...] reprezentowanego przez Skarbnika tego Powiatu działającego z upoważnienia Starosty i zakończone wydaną przez Ministra Finansów interpretacją podatkową z dnia 15 maja 2009 r. Zawarte we wniosku pytanie dotyczyło powiatu jako podatnika podatku od towarów i usług. Autor wniosku pytał mianowicie, czy określone zwolnienie z opodatkowania tym podatkiem ma zastosowanie do powiatu. Niewątpliwie zatem wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej pochodził od Powiatu, który występując z wnioskiem o jej wydanie, wystąpił w swojej własnej indywidualnej sprawie. Autor wniosku – Skarbnik Powiatu [...] był również prawidłowo umocowany do złożenia tego wniosku. Działał z upoważnienia Starosty wymienionego powiatu, którego umocowanie do reprezentowania powiatu wynika wprost z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Podobnie należy ocenić wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Niewątpliwie podmiotem, który wystąpił o zmianę interpretacji był Powiat [...].

Wobec powyższego rozpatrując ponownie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów powinien udzielić merytorycznej odpowiedzi na argumenty zawarte w wezwaniu.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jej postanowienie Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2009 r., uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

t.n.