Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 839/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-04-01 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w całości
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 lutego 2010 r. skarżąca B.G. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trzema córkami. Uzyskuje dochody z tytułu zaliczek alimentacyjnych i zasiłków oraz dodatków wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w kwocie 2042,13 zł miesięcznie, oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 850,77 zł brutto miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada majątku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że w roku 2009 była zatrudniona na część etatu z wynagrodzeniem 319 zł brutto. Od dnia 10.12.2009 r. podjęła pracę w sieci "A" na umowę o pracę na okres próbny Wskazała, że ponosi wydatki na: czynsz w kwocie 264,13 zł, opłaca rachunki za gaz w kwocie 601,17 zł, rachunki za energię elektryczną w wysokości 128,80 zł, opłaca abonament za telewizję i internet w kwocie 148,90 zł. Dodatkowo wyjaśniła, że koszty dziennego wyżywienia na osobę wynoszą 12 zł , co daje kwotę 1143,18 zł miesięcznie. Z uwagi na brak środków na zakup odzieży i obuwia miesięcznie przeznacza 200 zł tj. 50 zł na osobę. Po odliczeniu wszystkich wydatków do dyspozycji skarżącej w miesiącu styczniu pozostała kwota 61,72 zł, która nie wystarczyła na opłacenie kosztów zakupu książek i pomocy naukowych jak i kosztów dojazdu córek do szkoły. Podniosła, że w styczniu br. z powodu mrozów zamarzły rury wodociągowe, ich odmrażanie spowodowało uszkodzenie ścian w mieszkaniu, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia remontu. Nadto wyjaśniła, że posiada zaległości podatkowe na kwotę około 500 zł objęte egzekucją administracyjną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zaległości czynszowe, niezapłacone rachunki za gaz oraz spore zobowiązania wobec krewnych i znajomych z racji zapożyczenia się w roku 2009.

Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 25.02.2010 r. W wezwaniu tym zwrócono się w terminie siedmiu dni o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak:

- wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny

( rachunki za gaz – za okres ostatnich 6 miesięcy, energię elektryczną – za okres ostatnich 6 miesięcy, wodę, telefon, koszty czynszu, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ewentualne koszty leczenia, raty pożyczek, kredytów, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu,

- przedłożenia odpisów decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznanych zasiłków i dodatków,

- przedłożenia dokumentów potwierdzających egzekucję administracyjną, zaległości czynszowe, zaległości w innych opłatach, zapożyczenie u krewnych i znajomych,

– oświadczenia czy skarżąca posiada rachunki bankowe, w przypadku odpowiedzi twierdzącej przedstawienia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (listopad, grudzień 2009r., styczeń 2010r.).

W odpowiedzi na wezwanie B. G. przedłożyła oświadczenie, iż w okresie od 09.2009 r. do 02.2010 r. uzyskała wynagrodzenie ze stosunku pracy w firmie "B" w wysokości 638 zł miesięcznie brutto oraz od 15.12.2009 r. w firmie J. M. D. w wysokości 1,660 zł brutto miesięcznie. Średni dochód brutto za ww. okres wyniósł zatem 1063 zł ( 858,33 zł netto). Wskazała, że od marca z wynagrodzenia za pracę prowadzona jest egzekucja przez Komornika SR. Określiła, że z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymuje: zasiłek rodzinny w wysokości 580 zł, wypłacany od 09.2009 r., jednorazowy zasiłek rodzinny w kwocie 300 zł, dodatek mieszkaniowy 182,13 zł miesięcznie wypłacany od 09.2009 r., zaliczkę alimentacyjną w kwocie 1.200 zł wypłacaną od 09.2009 r. Średnia wielkość pomocy społecznej wyniosła 12.072,96 zł ( 2012,16 zł miesięcznie). Reasumując powyższe skarżąca oświadczyła, że średni miesięczny dochód gospodarstwa rodzinnego wyniósł 2.870,49 zł co daje 717,62 zł na osobę.

Odnosząc się do wysokości ponoszonych wydatków wyjaśniła, że wydatki z tytułu opłat za energię elektryczna wynoszą 653,16 zł tj. 108,86 zł miesięcznie ( z tego tytułu nie posiada zaległości), z tytułu opłat za gaz 3069,24 zł tj. 511,54 zł miesięcznie ( obecnie posiada zaległość w wysokości 1.606,54 zł), z tytułu opłat za TV i internet - 148,90 zł miesięcznie ( zaległość łączna wynosi 429,82 zł rozłożona jest na raty) oraz z tytułu opłat za czynsz około 300 zł. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż koszty wyżywienia, leczenia nie są możliwe do oszacowania. Wskazała przy tym, że łączne wydatki za rok 2009 przewyższyły dochody, w związku z powyższym powstały zaległości w opłatach za TV, natomiast warunki pogodowe spowodowały powstanie zaległości za gaz.

Ponadto wyjaśniła, że w grudniu 2009 r. i styczniu 2010 r. dzieciom przyznano pomoc rzeczową w postaci dożywiania i paczek. Nadto oświadczyła, że korzysta z pomocy matki I. L.- rencistki, jednak tej pomocy skarżąca nie jest w stanie oszacować.

Dodatkowo wskazała, że nie posiada lokat i rachunków bankowych – jedynym kontem jest ROR, na które wpływają świadczenia alimentacyjne i płaca. Podniosła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w lutym 2010 r. umorzył skarżącej pozostałe zaległości podatkowe za maj 2004 r.

Do oświadczyła załączyła: odpisy decyzji z MOPS przyznające skarżącej zasiłki, odpis pisma z dnia 05.03.20010 z PGNIiG dotyczące zestawienia faktur od 01.09.20009 r. do 03.03.2010 r. oraz potwierdzające zadłużenie z tytułu opłat za dostawy gazu na kwotę 1.606,54 zł, odpis pisma z VECTRA SA dotyczący rozłożenia na raty zaległości z tytułu opłat za TV i internet, odpis zajęcia wynagrodzenia za pracę z dnia 08.03.20010 dokonanego przez Komornika SR na rzecz wierzyciela "C" SA, odpisy umów o pracę.

Rozpoznając niniejszy wniosek zważono co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca, na której to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodniła swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające aktualną wysokość otrzymywanych przez nią środków pieniężnych (z tytułu wynagrodzenia, zaliczki alimentacyjnej oraz z tytułu zasiłków okresowych), złożyła oświadczenia (potwierdzone odpowiednimi dokumentami) w zakresie miesięcznych wydatków, jak również wyjaśniła swoją sytuację majątkową. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawczyni utrzymuje się z ograniczonych środków finansowych, z których część nie ma charakteru stałego lecz okresowy. Trudną sytuację skarżącej potwierdza również przyznawana jej pomoc odpowiednich instytucji państwowych, mających na celu wspomaganie osób (rodzin) znajdujących się w najtrudniejszych sytuacjach życiowych i materialnych.

O złej sytuacji materialnej wnioskodawczyni świadczą również zaległości powstałe w opłatach za media. Nie bez znaczenia dla oceny całokształtu sytuacji materialnej oraz rodzinnej skarżącej, ma także okoliczność, iż samotnie wychowuje ona troje dorastających, uczących się córek. Przy tym jak wynika z przedłożonych dokumentów, nie poprzestaje na pomocy MOPS-u, ale stara się zapewnić godziwe warunki materialne rodzinie, podejmując zatrudnienie. Ponadto zauważyć należy, iż skarżąca nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkuje służy bowiem zaspokojeniu jej własnych potrzeb mieszkaniowych.

W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.