Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 95/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. C. i K. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego T. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. przyznaje adwokatowi M. D. ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309, 80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne K. C. wykonane na zasadzie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Wnioskiem złożonym dnia 3.09.2008r. J. C. (obecne nazwisko P.) wniosła o anulowanie dokonanej dnia [...].08.2008r. czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały T. C. w lokalu [...] przy ulicy S. [...] w B. Podała, iż zameldowany jest bratem jej męża K. C. Lokal stanowi własność J. C. i K. C. Sposób korzystania z mieszkania został określony w wyroku orzekającym separację małżonków. Nieprawomocnym wyrokiem został orzeczony rozwód między J. C. i K. C. Sprawa o rozwód jest w tej chwili w Sądzie Apelacyjnym. Brat męża został zameldowany w lokalu bez jej zgody na to, a jedynie za zgodą małżonka. Ponieważ nigdy na zameldowanie brata męża w lokalu stanowiącym jej własność nie wyrażała zgody, czynność zameldowania jest bezprawna i wnosi o jej anulowanie.

Decyzją z dnia [...].07.2009r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Referatu Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w B., orzeczono w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych o anulowaniu czynności zameldowania T. C. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące ustalenia. Lokal Nr [...] położony w B. przy ulicy S. [...] został przydzielony małżonkom C. (J. i K.) na zasadzie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w roku 1992r. W przydziale lokalu ujęty był też T. C. syn współwłaścicieli, noszący takie same imię, co brat K. C. W wyroku z 29.12.2005r. orzekającym separację małżonków C. został dokonany podział lokalu do korzystania przez małżonków. Wyrokiem z dnia 4.10.2007r., prawomocnym od dnia 7.11.2008r. został orzeczony rozwód małżonków C. z jednoczesnym orzeczeniem eksmisji z lokalu K. C. Dnia 23. 11. 2008r. J. C. złożyła u komornika sądowego wniosek o wyegzekwowanie eksmisji byłego męża. Wcześniej, bo 29.11.2007r. zapadł wyrok uwzględniający powództwo J. C. przeciwko K. C. o wydanie – w trybie ochrony posesoryjnej – kluczy do spornego lokalu. Postępowanie egzekucyjne w sprawie wydania kluczy jest w toku. T. C. brat K. C. został zameldowany na pobyt stały w lokalu w dniu [...].08.2008r. Fakt pobytu meldowanego w lokalu potwierdził na formularzu zgłoszenia K. C. J. P. nie mieszka w lokalu od 2006r. gdyż zmuszona była z uwagi na złe stosunki z małżonkiem zamieszkać z dziećmi u rodziców.

Prowadzone przez organ postępowanie dowodowe koncentrowało się wokół ustalenia faktu zamieszkiwania T. C. w spornym lokalu. Na tę okoliczność organ zgromadził dowody osobowe i z dokumentów. W uzasadnieniu decyzji została przytoczona treść wyjaśnień złożonych do protokołu przez zainteresowane strony: J. C., K. C. i T. C., treść zeznań sąsiadów zamieszkujących w tej samej klatce, treść informacji udzielonej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. na okoliczność danych, co do osób zamieszkujących lokal, podawanych przez K. C. w trakcie wywiadów środowiskowych, treść informacji z Komisariatu II Policji w B. na okoliczność zamieszkiwania w lokalu przez T. C., treść informacji uzyskanej od Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w B. Organ wskazał też, iż z powodu zamkniętych drzwi do lokalu i braku dysponowania przez J. C. kluczami do niego, nie można było przeprowadzić oględzin.

Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ stwierdził, iż nie jest on jednolity w kwestii zamieszkiwania na stałe w lokalu przez zameldowanego T. C. T. C. i jego brat K. C. twierdzili, iż zamieszkiwanie ma miejsce od daty zameldowania do dziś. Jednak w szczegółach wyjaśnienia każdego z braci są rozbieżne. Rozbieżność dotyczyła usytuowania pokoju zajmowanego przez T. C. w spornym lokalu, będącym lokalem dwupoziomowym oraz miejsca sporządzania i spożywania posiłków. W rezultacie rozbieżnych twierdzeń braci nie można ustalić, jaki pokój zajmował T. C. i czy faktycznie go zajmował. J. P. konsekwentnie twierdziła, iż T. C. w lokalu nie mieszkał i nie mieszka a jedynie przebywał w nim do późnych godzin nocnych z uwagi na korzystanie z komputera. J. P. twierdziła też, iż w lokalu nie ma warunków do tego by nocowała w nim jeszcze jedna osoba. Wyjaśnienia J. P. zostały poparte zeznaniami świadków. Z ich słów wynikało, że T. C. nie mieszka w lokalu, a mieszka w nim jedynie K. C. Zeznania świadków jako osób obcych cechuje obiektywizm i korespondują one z pozostałym materiałem dowodowym. Komisariat policji ustalił, ze w lokalu zamieszkuje K. C., który nikomu nie otwiera drzwi, zaś T. C. jest widywany sporadycznie. Także Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie nie potwierdził słów K. C. W trakcie wywiadów środowiskowych sporządzanych w lokalu w okresie od stycznia 2008r. do grudnia 2008r. nigdy w lokalu nie zastano T. C. Niewątpliwie między J. P. a K. C. – jak stwierdził organ – istnieje konflikt, którego podłożem są sprawy majątkowe. Przejawem tego konfliktu – poza sprawami sądowymi – jest zmiana zapisu w treści przydziału lokalu, co do stopnia pokrewieństwa wpisanego w przydziale T. C., podnoszony przez strony fakt zakupu ruchomości do lokalu, czy twierdzenia K. C., iż lokal nie był dwupoziomowy, które to twierdzenia zweryfikowała informacja spółdzielni mieszkaniowej. W konsekwencji oceny dowodów organ stwierdził, iż zameldowanie T. C. w lokalu nastąpiło przy braku faktycznego w nim pobytu osoby meldowanej tj. przy braku przesłanki uzasadniającej zameldowanie. Organ dodał, iż K. C. i T. C. uczestniczyli w postępowaniu jednak w końcowej fazie nie podejmowali korespondencji kierowanej do nich. Nie zostały odebrane przez w/w zawiadomienia o oględzinach i o zakończeniu postępowania.

Odwołania od tej decyzji wywiedli K. C. i T. C. K. C. poruszył w odwołaniu kwestie związane z partycypowaniem brata w wykończenie i urządzenie mieszkania oraz podniósł zarzut niemożności zaznajomienia się z materiałem sprawy. T. C. zażądał powtórzenia postępowania dowodowego (oględzin) oraz wniósł o przesłuchanie sąsiadów mieszkających w bloku pod numerem [...]. Zaprzeczył także ustaleniom organu stwierdzając, iż w spornym mieszkaniu zamieszkuje niemalże od 1993r. początkowo sporadycznie, od 2004r. będąc zameldowanym czasowo a od 2008r. na stałe. Podniósł, iż korespondencja z urzędu nie docierała do niego albowiem przesyłki były wyjmowane ze skrzynki przez J. C. Dodał, że z sąsiadami pozostaje on i brat w konflikcie, a nadto pracuje od w godzinach od 8.00 do 18.00 i dlatego nie jest widywany przez sąsiadów.

Wojewoda P. po rozpatrzeniu obu odwołań decyzją z dnia [...].09.2009r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ podał, iż obecny stan prawny kształtuje czynność zameldowania wyłącznie jako rejestrację pobytu osoby pod oznaczonym adresem. Z analizy materiału dowodowego wynika, iż jakkolwiek T. C. bywa w lokalu to w nim nie mieszkał ani przed, ani po zameldowaniu na stałe. Co prawda co innego wynika z twierdzeń braci C., to twierdzeniom tym przeczą zeznania sąsiadów mieszkających w bezpośrednim sąsiedztwie lokalu. Z zeznań sąsiadów wynika, iż wcześniej w lokalu mieszkał K. C. z byłą żoną i dziećmi, a obecnie mieszka K. C. i chociaż T. C. jest widywany sporadycznie, to nic nie wskazuje na to, żeby poza K. C. jeszcze ktoś w lokalu mieszkał. Organ w ustaleniach wskazał, iż J. C. (obecnie P.) od 2006r. faktycznie nie mieszka w lokalu, lecz nie opuściła go dobrowolnie i na trwałe, co zostało stwierdzone w odrębnym postępowaniu zakończonym decyzją odmawiającą na wniosek K. C. wymeldowania J. P. Wojewoda uznał, że odwołujący się mieli możliwość odniesienia się do zeznań świadków i to uczynili: K. C. w dniu 19.12.2008r. a T. C. w dniu 31.12.2008r. Fakt, że obaj skarżący przed wydaniem decyzji zapoznali się z zeznaniami świadków, czyni z tych zeznań walor dowodu. Jest to przy tym dowód wiarygodny, obiektywny. Zeznania sąsiadów są jednolite, wzajemnie się uzupełniają i nie odbiegają od wyjaśnień udzielonych organom policji. Twierdzenia skarżących nie mogą skutecznie podważyć zeznań. Podniesiony przez T. C. konflikt z sąsiadami dotyczy obu braci. Tymczasem sąsiedzi nie podważali faktu zamieszkiwania w lokalu przez K. C. Natomiast twierdzeniom K. C., iż brat nie jest widywany przez sąsiadów gdyż pracuje, przeczą zasady logiki i doświadczenia życiowego. Odnosząc się do zarzutów procesowych wojewoda podkreślił, iż zarówno T. C., jak i K. C. udzielali w toku postępowania wyjaśnień tym nawiązujących do zeznań sąsiadów. Mieli zatem możliwość aktywnego formułowania wniosków dowodowych. Fakt niezamieszkiwania w lokalu T. C. został dowiedziony zeznaniami świadków i nie ma potrzeby dalsze przedłużanie postępowania dowodowego, o co wnosił T. C. K. C. jak ustalił wojewoda powołując się na notatki pracownika organu I instancji, brał udział w postępowaniu i został poinformowany o jego zakończeniu. Z tych przyczyn organ II instancji orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji o anulowaniu zameldowania T. C.

Na powyższą decyzję ostateczną wpłynęły do sądu administracyjnego odrębne skargi T. C. i K. C. Skarga K. C. zarejestrowana została – po przywróceniu skarżącemu terminu do wniesienia skargi - pod sygnaturą IISA/Bk 152/10. Skarga ta stanowi powtórzenie odwołania. K. C. nawiązując do wznowienia postępowania administracyjnego postawił zarzut braku zapewnienia mu udziału w postępowaniu i wydania decyzji zaocznie, oraz uniemożliwienia mu zapoznania się z materiałem dowodowym i dowiedzenia swoich racji. Zainicjowanie przez byłą żonę postępowania administracyjnego uznał za zawierające znamiona przestępstwa określonego w art. 212 par. 1 kk oraz naruszające dobra osobiste skarżącego. T. C. w swojej skardze zarejestrowanej (według sygnatury po przywróceniu terminu do wniesienia skargi) pod numerem II SA/Bk 95/10, także powtórzył zarzuty swojego odwołania. Zarzucił organowi brak powiadomienia o terminie oględzin lokalu i wniósł o powtórzenie tej czynności. Podniósł, iż uniemożliwienie odbycia oględzin pozbawiło skarżących możności wskazania świadków, którzy potwierdziliby fakt zamieszkiwania w lokalu przez zameldowanego. Wyjaśnił, iż przyczyną rozbieżności w zeznaniach brata i jego zeznaniach, stała się okoliczność odbierania tych zeznań w różnych datach, pomiędzy którymi trwały prace remontowe i nastąpiło przemieszczenie umeblowania. Podał, iż od stycznia 2010r. zajmuje całą kondygnację na 5 – tym piętrze budynku. Wyraził zdziwienie dla okoliczności uznania przez organ za wiarygodne zeznań bratowej, która w lokalu nie mieszka od 2006r. Podkreślił, iż pracuje od 8.00 do 18.00 i dlatego nie jest widziany przez sąsiadów.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż wydanym na rozprawie postanowieniem sąd zarządził o połączeniu sprawy ze skargi K. C. ze sprawą ze skargi T. C. z uwagi na to, iż obie dotyczyły tej samej decyzji, kończącej jedno postępowanie administracyjne i jako takie mogły być objęte jedną skargą. W związku z połączeniem spraw, zakreślono w repertorium zarejestrowaną później sprawę ze skargi K. C. i oba postępowania sądowe kontynuowano pod sygnaturą akt z wcześniejszym numerem wpływu (II SA/Bk 95/10).

Skargi podlegały uwzględnieniu z powodu naruszenia przepisów procedury administracyjnej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Przed wskazaniem tych naruszeń przypomnieć należy zasady meldowania osób na pobyt stały, albowiem treść regulacji materialnoprawnej wyznaczała zakres koniecznego postępowania dowodowego, którego reguły w sprawie zostały naruszone.

W brzmieniu ustawy z dnia 10.04.1974r.o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązującym do 19.06.2002r., do zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w który miało nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2 ustawy) i faktyczne przebywanie (zamieszkiwanie) pod tym adresem (art. 10 ust. 1 ustawy), przy czym do potwierdzenia faktycznego pobytu zobowiązany był wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu, zaś na właścicielu (zarządcy budynku) spoczywał obowiązek wskazania, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 29 ust. 1 ustawy). Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc obowiązującą z dniem 19.06.2002r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r. K 20/01, stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 w/w ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy oznacza, ze w chwili obecnej ocena prawidłowości czynności zameldowania ogranicza się do sprawdzenia, czy przy zameldowaniu spełnione były przesłanki z art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy. Określona w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przesłanka zameldowania na pobyt stały występuje wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione warunki określone w tych przepisach, mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Potwierdzenie pobytu osoby meldowanej pod danym adresem, wymagane art. 9 "a" ustawy o ewidencji przy czynności zameldowania, nie ma charakteru formalnej przesłanki dopuszczalności zameldowania, albowiem nie uniemożliwia nadania biegu zgłoszeniu zameldowania oraz nie wyłącza jego merytorycznego rozpoznania (vide: wyroki WSA w Białymstoku w sprawach IISA/Bk 437/08 i IISA/Bk 777/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych i Informacji o Sprawach). Potwierdzenie pobytu nie stanowi również przesłanki materialnoprawnej zameldowania albowiem te określone zostały wyraźnie w art. 6 ust. 1 w związku z art. 10 ustawy o ewidencji ludności. Merytoryczną przesłanką zameldowania jest wyłącznie faktyczne zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem w dacie zameldowania z zamiarem dalszego stałego przebywania w danym lokalu. Potwierdzenie pobytu na formularzu zgłoszenia poświadcza jedynie fakt, a nie potwierdza uprawnienia do lokalu osoby meldowanej. Brak potwierdzenia pobytu na formularzu zgłoszenia przez wszystkie osoby mające tytuł prawny do lokalu (w tym przypadku przez oboje małżonków C.) czyniło koniecznym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zaistnienie merytorycznej przesłanki zameldowania albowiem sam fakt braku podpisu współwłaścicielki lokalu J. P. (wówczas C.) na formularzu zgłoszenia zameldowania T. C. zrodził wątpliwości, co do ziszczenia tej przesłanki.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zebrano dowody osobowe (wyjaśnienia stron, zeznania świadków) oraz zgromadzono dowody z dokumentów (informacji innych organów czy służb). Dowód z oględzin lokalu nie został przeprowadzony albowiem drzwi mieszkania zastano zamkniętymi. Brak powtórzenia oględzin, połączony z zarzutem nieskuteczności powiadomienia skarżących o terminie oględzin, jest jednym z zarzutów skarg. Zgadzając się z trafnością zarzutu, iż o terminie oględzin skarżący skutecznie nie zostali powiadomieni albowiem do dnia oględzin nie "wróciły" do organu zwrotne potwierdzenia o doręczeniu skarżącym zawiadomień o oględzinach, stwierdzić należy, iż uchybienie powyższe pozostawało bez wpływu na wynik sprawy albowiem dowód, o którym skarżących skutecznie nie powiadomiono, nie został przeprowadzony.

Z uwagi zaś na to, ze przedmiotem dowodów miały być okoliczności mające potwierdzić rzeczywiste zamieszkiwanie T. C. w spornym lokalu z zamiarem stałego przebywania w dacie dokonywania zameldowania (tu w dniu 19.08.2008r), decydującego znaczenia w sprawie nabierały przede wszystkim dowody osobowe (z zeznań świadków) a mniejszego dowód z oględzin lokalu przeprowadzanych zwykle dłuższy czas po czynności zameldowania i już przy wiedzy stron o prowadzonym postępowaniu sprawdzającym prawdziwość potwierdzenia na formularzu zgłoszenia faktu pobytu osoby meldowanej w lokalu. W kontekście przedmiotu postępowania, jakim jest anulowanie czynności zameldowania tj. konkretnej czynności mającej świadczyć o pobycie osoby meldowanej w lokalu w tejże dacie z zamiarem stałego w nim przebywania, istotne są okoliczności mające wskazywać rzeczywisty stan rzeczy w dacie zameldowania. Stąd późniejszym w czasie oględzinom lokalu nie należy przypisywać znaczenia miarodajnego dla sprawdzenia zaistnienia przesłanki zameldowania. Z tych przyczyn sąd uznał, iż odmowa powtórzenia oględzin była trafna z uwagi na to, iż dowód ten mający być przeprowadzonym po upływie roku od ocenianej czynności, nie byłby przydatny dla sprawy. Uchybienie procesowe polegające na "usiłowaniu" przeprowadzenia oględzin lokalu przy braku skutecznego powiadomienia skarżących o terminie oględzin, należało uznać za obojętne dla sprawy. Do oględzin lokalu nie doszło, więc i wynik tego dowodu nie stanowił podstawy ustaleń organu, a jak wyżej sąd wskazał dowód z oględzin byłby mało przydatnym dowodem w sprawie o anulowania czynności zameldowania. Na marginesie zauważyć należy, iż ujawniona w dacie orzekania przez sąd zmiana okoliczności sprawy (powrót do lokalu przez J. P. z dziećmi i opuszczenie lokalu przez K. i T. C.) czyni potrzebę przeprowadzenia oględzin w niniejszej sprawie całkowicie zbędną.

O ile uchybienie opisane wyżej nie miało wpływu na wynik sprawy, o tyle pozostałe uchybienia proceduralne, zarzucane skargami, nie mogły zostać potraktowane jako nieistotne. Chodzi o zarzut naruszenia względem skarżących zasady czynnego udziału w postępowaniu i zarzut bezpodstawnej odmowy przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu dowodów z zeznań świadków dotychczas niesłuchanych.

Zgodnie z art. 10 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tak sformułowanej zasady wynikają dla organu administracji dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze – obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, także II – instancyjnego, po drugie – obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korelatem wskazanych obowiązków organu będą uprawnienia strony postępowania, polegające na prawie do czynnego udziału oraz prawie do wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego.. W szczególności w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższa reguła przeciwdziała zawężeniu uprawnień strony wynikających z art. 79 kpa tylko do postępowania dowodowego. Reguła czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się zarówno na postępowanie przed organami administracji I i II instancji (vide: wyrok NSA z 10.05.2006r w sprawie II OSK 810/05, Lex nr 236469).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż bezspornym jest, że organ I instancji wydał swoją decyzję w sytuacji, gdy nie dysponował informacją o powiadomieniu skarżących o możliwości zapoznania się z całokształtem dowodów zebranych w sprawie i wypowiedzenia się, co do ich treści. Wydanie decyzji kończącej postępowanie przed I instancją nastąpiło przy tym po złożeniu przez pracownika organu deklaracji o wystosowaniu do skarżących ponownego powiadomienia o zebraniu dowodów, zamknięciu postępowania dowodowego i możliwości końcowego zajęcia stanowiska. Tym samym doszło do oczywistego "złamania" zasady wynikającej z art. 10 kpa. Błędu powyższego nie "wychwycono" w postępowaniu odwoławczym i nie naprawiono go w tymże postępowaniu mimo zarzutów odwołania bazujących na błędach w zakresie skuteczności powiadomień stron o czynnościach procesowych. Umknęło uwadze organu odwoławczego, iż ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym, organ II instancji jest obowiązany usunąć naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji, po przeprowadzeniu kontroli postępowania w jego całokształcie (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006, str. 606 oraz powołane tam orzecznictwo, jak również wyroki WSA w Warszawie z dnia 13.06.2006r w sprawie sygn. VII SA/Wa 897/06, Lex nr 214049, wyrok NSA z dnia 6.09.2001r. w sprawie sygn. IISA/Gd 2235/99, Lex nr 76091). Dodać należy, iż zarówno wyznaczenie terminów przeprowadzenia dowodów, jak wskazanie terminu, do którego ma być wydana decyzja, powinno następować z takim wyprzedzeniem, które uwzględnia okoliczność obiegu korespondencji, w tym ewentualność "awizacji" przesyłki i jej "przetrzymywania" w urzędzie pocztowym przez okres uprawniający do odbioru. Wystosowanie do strony przesyłki z właściwym wyprzedzeniem czasowym jest gwarantem późniejszego uznania przesyłki zwróconej przez pocztę jako nie podjęta, za skutecznie doręczoną.

Kolejnym istotnym uchybieniem proceduralnym, które zostało popełnione, był fakt zbagatelizowania przez organ odwoławczy wniosku z odwołania T. C. o przesłuchanie w charakterze świadków sąsiadów zajmujących lokale mieszkalne numer [...]. Odmowę przeprowadzenia tych dowodów organ odwoławczy uzasadnił zbędnością dowodów z uwagi na wyjaśniony w pełni stan faktyczny sprawy. Organ II instancji pominął przy tym, iż fakty uznane przez organ za należycie ustalone, nie były zbieżne z twierdzeniami skarżących a wnioskowany dowód zmierzał do weryfikacji ustaleń dotychczasowych. Nie można zaś nie uwzględnić – z powodu dostatecznego wyjaśnienia sprawy – zgłaszanych przez stronę dowodów, gdy dotychczasowe postępowanie dowodowe prowadzi do wniosków sprzecznych z przedstawionymi przez stronę zgłaszającą nowe dowody. Z przepisu art. 78 par. 2 kpa wynika, iż organ administracji może nie uwzględnić żądania strony przeprowadzenia dowodów, jeżeli nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, tylko w przypadku, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonej innymi dowodami. Jeżeli jednak dowody, których żąda strona, mają znaczenie dla sprawy, nawet spóźnione żądanie nie powinno być oddalone.

Z uwagi na powyższe uchybienia proceduralne, niepozostające bez wpływu na ocenę ziszczenia się materialnoprawnej przesłanki zameldowania T. C. w lokalu przy ulicy S. [...], zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu (art. 145 par. 1 pkt 1 lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Ponownie rozpatrując odwołania skarżących, organ odwoławczy winien uzupełnić postępowanie dowodowe o przesłuchanie wnioskowanych w odwołaniu świadków (z możliwością wykorzystania art. 136 kpa), a następnie powiadomić wszystkie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości końcowego wypowiedzenia się w sprawie, i dopiero po uznaniu powiadomień za skutecznie doręczone (z ewentualnym wykorzystaniem fikcji doręczenia z art. 44 par. 4 kpa w przypadku nieodbierania awizowanej przesyłki) wydać raz jeszcze decyzję odwoławczą. W zakresie prawidłowości oceny dotychczasowych dowodów, sąd się nie wypowiada z uwagi na to, iż nie może zastępować jurysdykcji administracyjnej.

Konsekwencją uwzględnienia skargi było zamieszczenie w wyroku stwierdzenia o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W wyroku zamieszczono tez rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego T. C. kwoty odpowiadającej poniesionym przez niego kosztom postępowania (art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), oraz poprzez przyznanie pełnomocnikowi z urzędu reprezentującemu skarżącego K. C. wynagrodzenia za zastępstwo prawne tej strony wykonane na zasadzie prawa pomocy (art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).-