Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1326/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3 par. 1, art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200  w zw. z art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 1  pkt 4, art. 2 pkt 8, art. 7d pkt 1, art. 20, art. 24  ust. 2 a
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 38, par. 37, par. 39, par. 45
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W-Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 29 lipca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz R. W-Z. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W rozpoznawanej sprawie R. S. i W. S. złożyli wniosek o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 2 września 2019 r., zawierającego protokół sporządzony w dniu 17 czerwca 2019 r. z czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz szkic graniczny stanowiący jego integralną część.

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2020 r., znak: [...] Starosta orzekł o: ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K, Gmina M następujących zmian:

1. Zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] z obecnej 0,2630 ha na 0,2622 ha;

2. W miejsce dotychczasowych klasoużytków: RH o powierzchni 0,0130 ha, Br-RII o powierzchni 0,2432 ha, Wp o powierzchni 0,0068 ha ujawnić klasoużytki: RH o powierzchni 0,2554 ha, Wp o powierzchni 0,0068 ha;

3. Zmiany przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...] od punktu nr 9P do punktu nr 6P;

4. ujawnieniu w bazie danych ewidencyjnych informacji o spornej granicy działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku wyznaczonym punktami granicznymi nr 9P, 6P zgodnie z dokumentacją ustalenia przebiegu granic sporządzoną przez A Usługi Geodezyjne K. K., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] w dniu 2.09.2019 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie wydaną decyzją nr [...] z dnia 5 maja 2021 r., znak: [...] Starosta orzekł o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K, Gmina M ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] od punktu 9P do punktu 6P zgodnie z dokumentacją ustalenia przebiegu granic sporządzoną przez A Usługi Geodezyjne K. K., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...] w dniu 2.09.2019 r.

Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2021 r.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzję o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K, gmina M, ustalenia przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działką nr [...], będącą przedmiotem odwołania, Starosta wydał na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 393 z późn. zm., dalej: rozporządzenie lub e.g.b.).

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2 nie można stwierdzić łub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

Organ wskazał, że o spokojnym stanie posiadania można mówić wtedy, gdy na gruncie istnieje ustabilizowana granica, natomiast R. W. – Z. (dalej: skarżąca) w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, przyznała że wszelkie znaki czy też ślady graniczne w terenie nie istnieją. Wykonawca więc, w ocenie organu, nie miał możliwości ustalenia ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Organ wskazał również, że w celu oceny prawidłowości dokonania ustalenia przebiegu kwestionowanej granicy, zapoznał się z dokumentacją ustalenia, tj. protokołem ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych i stanowiącym jego integralną cześć szkicem granicznym. Wynika z niego, że przebieg ustalonej granicy działki nr [...] z działką nr [...] nie uległ zmianie w stosunku do przebiegu uwidocznionego na obowiązującej mapie ewidencyjnej. Organ wskazał, że obecnie dla obrębu K obowiązuje mapa ewidencyjna w wersji cyfrowej powstała w wyniku ekranowej wektoryzacji analogowej mapy ewidencyjnej. Mapa ta powstała w celu zmiany nośnika (operat techniczny opracowania mapy numerycznej na podstawie dokumentów nowego pomiaru z roku 1960 oraz pomiarów sytuacyjnych i prawnych z lat późniejszych, uzupełnionych własnym pomiarem budynków – [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 listopada 1999 r.). - różnica pomiędzy współrzędnymi punktów 9P i 6P ujawnionymi w operacie ewidencyjnym (operat [...]) a punktami pomierzonymi przez geodetę uprawnionego T. P. (operat nr [...]) wynosi od 3 do 5 cm. Ponadto, organ podkreślił, że jest on zgodny z dokumentacją źródłową, czyli z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach przedmiotowych działek.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu II instancji w całości oraz rozważenie przez Sąd uchylenia w całości także decyzji Organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z § 39 ust. 2 i 3 rozporządzenia, poprzez niewszechstronne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego I dokonanie błędnej oceny dowodu z dokumentacji geodezyjnej nr [...] sporządzonej przez A Usługi Geodezyjne K. K., przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 2 września 2019 r. polegającej na nieuwzględnieniu przez organ, że przy ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych między działką [...] a działką nr [...], zaniechano ustalenia ostatniego spokojnego stanu posiadania, który to stan, geodeta jako uprawniony wykonawca, winien brać pod uwagę przed ustaleniem przebiegu granic działek ewidencyjnych w oparciu o analizę dostępnych dokumentów oraz po zbadaniu znaków i śladów graficznych;

2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z § 39 ust. 2 i 3 rozporządzenia, poprzez niewszechstronne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie błędnej oceny dowodu z dokumentacji geodezyjnej nr [...] sporządzonej przez A Usługi Geodezyjne K. K., przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 2 września 2019 r., polegającej na nieuwzględnieniu przez organ II instancji faktu, że biegły geodeta w sporządzonym protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych między działką [...] a działką nr [...], jedynie ogólnie wskazał, iż ustalenia oparł na analizie dostępnych dokumentów, nie wskazując w sposób wyczerpujący i jednoznaczny na podstawie jakiej dokumentacji oraz orzeczeń sądowych ustalił przebieg granic w trybie § 39 ust. 3 Rozporządzenia;

3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z § 39 ust. 2 i 3 rozporządzenia poprzez niewszechstronne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie błędnej oceny dowodu z dokumentacji geodezyjnej nr P. 1208.2019.740 sporządzonej przez A Usługi Geodezyjne K. K., przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 2 września 2019 r., polegającej na pominięciu przez organ, że w/w dokumentacja zawiera wykluczające się wzajemnie treści (w części Sprawozdanie techniczne widnieje adnotacja, że skarżąca nie kwestionowała przebiegu granicy między działką [...] a [...] podczas, gdy z treści Protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wynika, że skarżąca odmówiła złożenia podpisu pod protokołem i nie akceptowała wyznaczonego przez geodetę przebiegu granicy;

4. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, że organ ten nie przeprowadził prawidłowego, i wyczerpującego postępowania dowodowego celem ustalenia przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] i [...], opierając się przy wydaniu decyzji, jedynie na wadliwej, niezgodnej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez A - Usługi Geodezyjne K. K., przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 2 września 2019 r., sporządzonej z pominięciem badania przez geodetę znaków i śladów granicznych oraz oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków, a także niepoddanie przez organ II instancji pod ocenę, prawidłowości sporządzenia dokumentacji geodezyjnej mimo kwestionowania jego prawidłowości przez skarżącą.

5. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zarzutów skarżącej wyrażonych w treści odwołania oraz braku ustosunkowania się przez organ II instancji do wszystkich wykazywanych przez skarżącą wadliwości w sporządzeniu dokumentacji geodezyjnej.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990, dalej: p.g.k.) reguluje m.in. sprawy ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 4 ustawy). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków (art. 7d pkt 1 p.g.k.).

Zgodnie z art. 20 p.g.k.:

1. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1.

Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 24 ust. 2a p.g.k.).

Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa:

1) sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją";

2) sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych;

3) szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości;

4) sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją;

5) rodzaje budynków i lokali, których nie wykazuje się w ewidencji.

Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Ponadto z treści § 37 rozporządzenia wynika, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych, pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Zgodnie z § 39 rozporządzenia:

1. Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

2. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

3. W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

W § 45 rozporządzenia przyjęto, że:

1. aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio;

3. przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Organ II instancji w pełni zaakceptował operat techniczny sporządzony przez geodetę uprawnionego T. P. Operat ten został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego, mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. III SA/Kr 119/08, ONSAiWSA 2010/2/26). Wobec tego organ II instancji był obowiązany do zweryfikowania poprawności sporządzenia tego operatu, co organ uczynił poprawnie jedynie w części. Słusznie zarzuca skarżąca, że geodeta uprawniony T. P., nie wyjaśnił przyczyn, dla których pominął ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...] z pominięciem kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania, zgodnie z § 39 ust. 2 e.g.b. W § 39 wskazano nie tylko kryteria ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczonych je punktów granicznych, ale także kolejność w jakiej te kryteria mogą zostać wykorzystane przez geodetę uprawnionego. Wybór geodety, w oparciu o które kryterium dokona ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, nie jest dowolny ale zdeterminowany treścią § 39 rozporządzenia. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji przedstawiła zarzut, że kryterium z § 39 ust. 2 e.g.b. nie zostało uwzględnione przez geodetę uprawnionego, bez podania w operacie technicznym, przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie można uznać, że właściwe rozpatrzenie tak sformułowanego zarzutu przez organ II instancji, może się sprowadzać do stwierdzenia, że to wykonawca dokonuje oceny, które uzyskane informacje i oświadczenia wykorzysta do ustalenia przebiegu granicy. Wskazanie, które kryterium należy wykorzystać w pierwszej kolejności wynika z treści § 39 rozporządzenia. Geodeta uprawniony winien dokonać oceny, ale w zakresie tego, czy zostały spełnione przesłanki dla zastosowania danego kryterium, ale nie jest uprawniony do zmiany kolejności wyboru kryterium. Także wskazanie przez organ II instancji, że odwołująca nie może oczekiwać, że geodeta ustali przebieg granic zgodnie z jej sugestiami czy też żądaniami, zwłaszcza gdy wśród właścicieli przyległych działek nie ma zgody co do ich przebiegu, nie stanowi należytego odniesienia się do zarzutu strony. Brak jest podstaw do formułowania ogólnej zasady, że strona nie może domagać się ustalenia przebiegu granicy w ściśle określony sposób. W sytuacji gdy żądanie strony znajduje podstawę w obowiązującym stanie prawnym, to należy takie żądanie uwzględnić. Rolą organu odwoławczego było zweryfikowanie, czy zarzut strony jest uzasadniony, w tym konkretnym przypadku ustalenie, czy skarżąca zasadnie domaga się zastosowania § 39 ust. 2 e.g.b. Z treści operatu technicznego wynika, że na gruncie istnieje ogrodzenie betonowe. Pomimo istnienia tego ogrodzenia, geodeta uprawniony pominął w treści operatu technicznego wskazanie, czy przebieg tego ogrodzenia może być przydatny dla ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że za ostatni spokojny stan posiadania na gruncie, mógł uznać geodeta istniejące na gruncie ogrodzenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2818/19, LEX nr 3127546). Wbrew stanowisku organu II instancji, brak zgody co do przebiegu granicy pomiędzy stronami postępowania, nie stanowi przeszkody w ustaleniu ostatniego spokojnego stanu posiadania. Zgodne wskazanie przebiegu granicy jest wymagane jedynie dla kryterium określonego w § 39 ust. 1 e.g.b. Wskazać należy, że "odcinki ustalonych granic mogą być sporne, co przewiduje przepis § 39 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 892/20, LEX nr 3161686). Za nieuzasadnione należy także uznać stanowisko organu II instancji, że ostatni spokojny stan posiadania, ewentualnie znajdujący potwierdzenie w przebiegu ogrodzenia, dla jego ustalenia wymagałby zatwierdzenia w przeszłości pomiarem geodezyjnym, gdyż takiego warunku nie przewidziano w rozporządzeniu e.g.b. Nadto z § 39 ust. 2 e.g.b. nie wynika, aby zastosowanie tego przepisu uniemożliwiała zmiana właściciela jednej z działek ewidencyjnych. Brak jest podstaw aby co do zasady odrzucać ustalenia właścicieli sąsiadujących ze sobą działek ewidencyjnych dotyczących zakresu posiadania tych działek, w szczególności gdy znajdują one podstawę w sporządzonym dokumencie i wybudowanym na gruncie ogrodzeniu, tylko z tej przyczyny, że miała miejsce późniejsza zmiana właściciela jednej z działek. Ustalenie tego rodzaju okoliczności może wskazywać, że operat techniczny został sporządzony wadliwie, skoro pominięto ocenę czy jest możliwe ustalenie ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, że operat techniczny zawiera sprzeczne twierdzenia odnośnie stanowiska skarżącej w zakresie ustalonego przez geodetę przebiegu granicy. Geodeta w sprawozdaniu technicznym wskazał, że skarżąca "przebiegu wyznaczonej granicy jednak nie kwestionowała", natomiast w protokole ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych odnośnie działki 378 geodeta skreślił pozycję 1. Ustaloną granicę akceptuję bez zastrzeżeń, zaznaczając 2. Ustalonej granicy nie akceptuję. Wskazać należy, że już sama odmowa podpisu protokołu przez osobę obecną w trakcie czynności, winna skłaniać do wniosku, że nie akceptuje ona ustaleń poczynionych przez geodetę. Okoliczność ta ma znaczenie w kontekście ewentualnego zastosowania przez organ ewidencyjny § 39 ust. 8 e.g.b., zgodnie z którym informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej. Brak jest więc podstaw do kategorycznego przyjęcia przez organy, że informacje o spornym charakterze granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], znajdują podstawę jedynie w ustaleniach dokonanych przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego.

Organ II instancji wskazał, iż operat techniczny został sporządzony poprawnie. Podkreślił przy tym, że jest on zgodny z dokumentacją źródłową, czyli z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach przedmiotowych działek. Brak jednoznacznego wskazania przez organ II instancji, które z dokumentów uznaje za określające stan prawny gruntów, uniemożliwia kontrolę poprawności przyjętego toku rozumowania. Dodatkowo zastosowanie § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.b. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ostatni spokojny stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Ewentualne wskazanie, że § 39 ust. 2 rozporządzenia e.g.b. nie znajduje zastosowania z uwagi na wystąpienie tej sprzeczności, także wymaga określenia przez organ lub geodetę uprawnionego, które konkretnie dokumenty określają stan prawny gruntów i na czym polega owa sprzeczność. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że mapy nie stanowią samodzielnie dokumentu określającego stan prawny gruntów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2018 r., sygn. III SA/Kr 1522/17, LEX nr 2467860).

Ponownie prowadząc postępowanie organy dokonają weryfikacji, czy operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] jest zgodny z wymogami określonymi w § 37-39 rozporządzenia e.g.b., przy uwzględnieniu, że w postępowaniu ewidencyjnym nie może zostać rozstrzygnięty spór dotyczący przebiegu granicy albowiem tego rodzaju spory mogą zostać rozwiązane wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym, a "procedura przewidziana w § 39 rozporządzenia nie jest ustaleniem zasięgu prawa własności i nie może zastępować ani administracyjnego, ani sądowego postępowania rozgraniczenia nieruchomości" (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2020 r. sygn. I OSK 2037/18, czy wyrok WSA w Białymstoku z 14 marca 2019 r. II SA/Bk 746/18, opubl. w CBOSA).

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.