Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 228/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
stwierdzono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 , art. 2 ust. 1 i 2 , art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. M.C.-G. sprawy ze skargi A.N . na bezczynność [...] S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku A.N. z dnia 8 marca 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od[...] S.A. w K. na rzecz skarżącej A.N. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 12 września 2013 r. A.N wniosła skargę na bezczynność [...] S.A. w K. . Powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zarzuciła przedsiębiorstwu [...] S.A. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 8 marca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.

W dalszej kolejności zwrócono uwagę na zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego - zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej - ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Z całą pewnością żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 8 marca 2013 r. skarżąca wystąpiła do [...] S.A. Oddział w G. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymano pismo z dnia 28 marca 2013 r. znak:[...] , które jednakże nie zawierało odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznych. W toku sprawy wystosowano jeszcze do przedsiębiorstwa przesyłowego pismo z dnia 14 maja 2013 r., w którym zwrócono się z ponownym wnioskiem m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy i przebudowy linii elektroenergetycznych. W odpowiedzi strona skarżąca otrzymała pismo od pełnomocnika reprezentującego [...] S.A. Oddział w G. z dnia 4 czerwca 2013 r., w którym odmówiono udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych uzasadniając, że "[...] S. A. nie jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji". Tym samym [...] S.A. odmówił udostępnienia powyższych informacji, a nawet dokładnego oznaczenia tych decyzji tak, aby możliwe było ich poszukiwanie w stosownych archiwach państwowych i samorządowych.

Aż do dnia sporządzenia skargi skarżąca nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę [...] S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko strona przeciwna wskazała, że wniesiona skarga jest całkowicie bezzasadna. Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Spółka [...] S.A. jest spółką prawa handlowego, której ponad 99% akcji jest w posiadaniu spółki [...] S.A. w K. , ta zaś jest spółką notowaną na giełdzie papierów wartościowych w W. , a Skarb Państwa nie ma w niej pozycji dominującej. Spółka nie spełnia więc kryterium podmiotowego wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak jest przesłanek, aby uznać, iż [...] S.A. jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 u.d.p. Wskazano nadto, że ustawodawca przewidział, w przypadku zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej (wskazanych w art. 5 u.d.p.), konieczność wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Oznacza to więc wprost, iż spółka prawa handlowego miałaby wydawać decyzje administracyjne bez jakiejkolwiek delegacji ustawowej ku temu. Już więc z tego względu nie da się obronić poglądu, iż [...] S.A. jest uprawniony czy zobligowany do udzielania informacji publicznej.

Nie można bowiem abstrahować, nawet w niniejszym stanie faktycznym, od konsekwencji poglądu prezentowanego przez Skarżących sprowadzającego się do uznania, iż [...] S.A., a więc spółka prawa handlowego wydawać by miała akty administracyjne o charakterze władczym jakimi są decyzje administracyjne. Charakteryzując sam akt administracyjny jakim jest decyzja wskazano za poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 5 lutego 1988 roku, sygn. akt III AZP 1/88, w której sąd ten, nawiązując do ustaleń doktryny stwierdził, że w ujęciu materialnym decyzja to "kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne". Do charakterystycznych cech decyzji w tym ujęciu Sąd Najwyższy zalicza to, że: 1) decyzja jest przejawem woli organu administracyjnego o charakterze władczym, 2) winna być oparta o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, 3) rozstrzyga konkretną sprawę konkretnie oznaczonej strony w postępowaniu unormowanym w przepisach k.p.a., jak również w przepisach ustaw szczególnych. Nie można więc uznać, aby spółka prawa handlowego, nie mieszcząca się w katalogu podmiotów wskazanych w art. 4 u.d.p. była uprawniona do wydawania wiążących i władczych aktów administracyjnych w konkretnej sprawie indywidualnej. Co do podmiotów objętych dyspozycją art. 4 u.d.p. warto wskazać także na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2011 roku, sygn. akt II So/Kr 11/11, w którym stwierdził, że Dyrektor przedszkola niepublicznego jest innym podmiotem wykonującym gadania publiczne i o ile dysponuje majątkiem publicznym obowiązany jest w określonym zakresie do udzielenia informacji publicznej. A contrario należy więc przyjąć, że jeśli dany podmiot nie dysponuje majątkiem publicznym nie jest zobligowany do udzielania informacji publicznej.

W dalszej kolejności wskazano, iż w ocenie A. S.A. informacje żądane przez skarżącą nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.p. Skarżąca pismem z dnia 8 marca 2013 roku wniosła m. in. o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce Mocodawczyni, w tym protokołu z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planu z mapkami. Tak sformułowane żądanie w ocenie A. S.A. nie jest żądaniem precyzyjnym i nie pozwala (nawet przy założeniu jego zasadności) na jego spełnienie. Pojęcie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia przebudowy ww. urządzeń to pojęcie szerokie, nieprecyzyjne i niedookreślone. Zwrócono także uwagę, iż co najmniej część z tej dokumentacji powinna znajdować się w dyspozycji właściciela nieruchomości, z uwagi na fakt, iż był on uczestnikiem postępowania związanego z udzieleniem pozwolenia na budowę, a z pewnością w związku z faktem, iż jak wynika z pisma A. S.A. z dnia 28 marca 2013 roku — linia ta jest linią bezpośrednio zasilającą nieruchomość skarżącej (stanowi przyłącze). Do tego należy wskazać, iż takie dokumenty jak "plan z mapkami" skarżąca może uzyskać w ramach wniosku do wydziału geodezji i kartografii o wydanie mapy zasadniczej z naniesioną infrastrukturą przesyłową i inną (tzw. nakładki na mapę) oraz granicami działek. Mapy takie zasadniczo mogą być wydawane właścicielom nieruchomość lub osobom, które wykażą podstawę takiego żądania, a trudno uznać, aby A. S.A. miał ponosić koszty takiego wniosku w sytuacji, gdy skarżąca może zwrócić się bezpośrednio do właściwego organu administracji z wnioskiem.

Ponadto dokumentacja ta, w ocenie A. S.A. nie jest informacją publiczną, a szczególności zaś dokumentacja techniczna stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i nie może być udostępniana jako informacja publiczna (art. 5 ust. 2 u.d.p.). Dalej wskazano, że tak sformułowany wniosek zawiera w istocie żądanie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, co wobec niewykazania interesu publicznego w żądaniu przesądza o słuszności odmowy udzielenia informacji. W niniejszym stanie faktycznym skarżąca nie domagała się udzielenia jej konkretnych informacji, które miałyby stanowić informację publiczną, a znajdować by się miały w konkretnie oznaczonych dokumentach, żądała dokumentów związanych z nakreślonymi we wniosku procesami (przebudowa, budowa, posadowienie), wskazania czy takowe procesy w ogóle następowały. Postępowanie o udzielenie informacji publicznej w tym wypadku (zakładając czysto hipotetycznie, iż stanowiłyby one informację publiczną) wiązałoby się w pierwszej kolejności z koniecznością uzyskania informacji czy w ogóle urządzenia przebiegające przez nieruchomość skarżącej były poddawane przebudowie, odszukaniu dokumentów oraz wyselekcjonowaniu tych, które wg interpretacji wniosku są przedmiotem żądania. W ocenie A. S.A. czynności te dalece wykraczają poza obowiązki związane z udzieleniem informacji nieprzetworzonej i wymagają wykazania po stronie skarżącej interesu publicznego w celu ich uzyskania.

Wskazano też, że skarżąca wiąże żądanie udostępnienia informacji publicznej z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego związanego z korzystaniem z nieruchomości skarżącej, a także regulacją tego stanu wstecz (bezumowne korzystanie). Nie jest więc, żądanie udostępnienia informacji publicznej związane z prywatnym - niekomercyjnym interesem skarżącej a dotyczy raczej przygotowania dokumentacji pod ewentualny spór prawny z A. S.A. To zaś w ocenie A. S.A. wyklucza możliwość udzielenia informacji publicznej (przyjmując czysto hipotetycznie, iż żądane dokumenty ją stanowią), albowiem informacje te będą stanowiły argumentację w sporze przeciwko A. S.A.

W następnej kolejności wskazano, że skarżący pismem z dnia 8 marca 2013 roku zwrócili się do S.A. o udzielenie informacji publicznej a A. S.A. odpowiedziała pismem z dnia 28 marca 2013 roku oraz pismem z dnia 4 czerwca 2013 roku, w którym wskazano, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a nadto, ze A. S.A. nie jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji publicznej. Nie można zatem zarzucić A. S.A. bezczynności w niniejszej sprawie, albowiem ze względu na brak przewidzianej w ustawie formy, informacja o tym, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej następuje w formie dowolnej, np. pisma skierowanego do skarżących.

W piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. strona skarżąca podniosła, że wnioskowana przez skarżącą dokumentacja jest bez wątpienia dokumentacją prostą, do przekazania której niezbędne jest jedynie wykonanie kserokopii. Czynności organu, jak selekcja dokumentów i protokołów, ich analiza pod względem treści są zwykłymi czynnościami, które nie dają podstaw do zakwalifikowania żądanych dokumentów, jako informacji przetworzonej. W wyniku stosowania takich czynności nie powstaje bowiem żadna nowa informacja (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. VIII SA/Wa 1072/11). Z ostrożności procesowej, na wypadek zakwalifikowania przez Sąd wnioskowanych przez Skarżącą informacji jako informacji przetworzonej, należałoby wskazać, że nawet w sytuacji gdy wnioskodawca występuje o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, nie musi on wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej w przypadku wydania decyzji odmownej.

Podnoszone w "Odpowiedzi na Skargę" twierdzenia, w których Spółka wskazuje, iż udostępnienie wnioskowanych informacji musiało być poprzedzone dokonaniem złożonych i czasochłonnych czynności w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bezczynności Spółki, która obowiązana była w takim przypadku poinformować Skarżącą o wydłużonym czasie oczekiwania lub konieczności poniesienia dodatkowych kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej zgodnie z treścią art. 15 Ustawy. Jednocześnie zwrócić należy uwagę na to, że ewentualna czasochłonność oraz trudności organizacyjno - techniczne jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku. Odnosząc się do objętych wnioskiem "planów z mapkami", skarżąca wskazała, że posiadanie bieżących map oraz planów linii przesyłowych uwzględniających w swym zasięgu m.in. działkę Skarżącej, leży niewątpliwie w obowiązku Spółki jako przedsiębiorcy świadczącemu usługi m.in. w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, np. w celu wglądu przez organ kontrolny.

Skarżąca wyjaśniła też, że fragment linii elektroenergetycznej, do której odnosi się przedmiotowy wniosek z dnia 8 marca 2013 roku nie stanowi jedynie przyłącza ale jest to linia przesyłowa, a ze słupa wchodzącego w skład tej linii zasilane są również inne działki. Słup został wkopany w 2002 roku, pod nieobecność Skarżącej oraz bez jej wiedzy i zgody. Skarżąca nie podpisywała z nikim żadnej umowy na wybudowanie urządzeń przesyłowych na jej działce, a stary słup wybudowany był na innej działce. Nie jest więc prawdziwym twierdzenie Spółki jakoby Skarżąca znajdowała się w posiadaniu wnioskowanej dokumentacji, jako uczestnik postępowania związanego z udzieleniem pozwolenia na budowę urządzeń przesyłowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545).

W następnej kolejności należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9 c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Działalność przedsiębiorstwa energetycznego niemieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej", nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nie budzi zatem wątpliwości, że na przedsiębiorstwie energetycznym, do którego skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki posiadają także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc, według art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Nie ma więc racji [...] S.A., że decyzja taka byłaby wydana bez podstawy prawnej – wręcz przeciwnie, art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest samodzielną i wystarczającą podstawą do jej wydania.

Wniosek skarżącej zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. [...] S.A. powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o odmowie jej udostepnienia .

W postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku jej bezzasadności.

Z pisma [...] SA z dnia 4 czerwca 2013r. wynika, że wskazano dwie przyczyny odmowy udostepnienia informacji: żądane informacje nie są informacjami publicznymi a ponadto [...] S.A. nie jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji - co jak wyżej wywiedziono, nie jest to stanowiskiem prawidłowym.

W odpowiedzi na skargę [...] S.A. natomiast podnosi jeszcze inne argumenty, częściowo wzajemnie się wykluczające. Pierwszy z tych argumentów to fakt, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, z czym wiąże się obowiązek wnioskodawcy wykazania istotnego interesu publicznego. W tym miejscu należy stwierdzić, że wnioskowane do udostępnienia informacje w postaci kopii dokumentów nie są informacjami przetworzonymi. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie, sygn. IISAB/140/12, zgodnie z którym informacją prostą, a nie przetworzoną jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada, przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie stanowi przetworzenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia. Wymagane jest za to jej przetworzenie. Przetworzenia informacji nie stanowi sięganie do materiałów archiwalnych. W wyniku udostępnienia wnioskodawczyni kopii żądanych dokumentów nie powstaje żadna nowa informacja, żadna informacja nie jest przetwarzana; proces wyszukania żądanych dokumentów nie wymaga też szczególnego wkładu intelektualnego, który mógłby wskazywać na to, że powstaje nowa, dotychczas nieistniejąca informacja. Zarzut ten jest zatem nieuzasadniony.

W odpowiedzi na skargę podnoszony jest również i ten argument, że informacja ta stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i jako taka nie może zostać udostępniona. Jest to pewna niekonsekwencja, gdyż nie można z jednej strony twierdzić, że żądana informacja nie jest informacją publiczną a z drugiej strony twierdzić że informacji takiej nie można udostępnić jako objętej tajemnicą przedsiębiorcy. Jest to argument, który może być aktualny tylko i wyłącznie w sytuacji, w której nie ma sporu, że informacja jest informacją publiczną. Jeżeli nawet jednak [...] S.A. tak uważał, powinien był w tym zakresie wydać stosowną decyzję.

Skoro jednak wniosek skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy.

W ocenie tej należy uwzględnić to, że na pismo skarżącej Spółka udzieliła odpowiedzi uznając, że w ten sposób sprawa zostaje zamknięta. Prawdą jest, że odpowiedź nie stanowiła należytego załatwienia wniosku o udostepnienie informacji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było jednak oczywiste, że Spółka [...] jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy, zważywszy że nie jest ona organem władzy. W opisanej sytuacji nie można było zatem przyjąć, nawet przy uwzględnieniu specyfiki postępowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, że stwierdzona bezczynność [...] S.A. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 ppsa orzeczono jak w pkt. II wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (pkt III wyroku) nastąpiło na podstawie art. 200 w/w ustawy.