Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 731/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 91 ust. 1 oraz  ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 107 par. 1 i  ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. K. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza na rzecz skarżącego od Gminy Miejskiej K. kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

uchwałą nr (...) RM w K z dnia (...) r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, na podstawie art. 98a ust. 1 i art. 24d ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminny (Dz. U. z 2016 r. poz. 446), stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego: T K, dalej: strona, skarżący). Paragraf pierwszym uchwały sformułowano: "Stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego R M w K Pana T K z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, a więc naruszenia zakazu określonego w art. 24d ustawy o samorządzie gminnym." Paragraf drugi zawierał zobowiązanie dla Przewodniczącemu Rady Miejskiej w K do niezwłocznego przesłania niniejszej uchwały W D, K Ww W oraz do doręczenia jej radnemu. W paragrafie trzecim zawarto sformułowanie, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

W uzasadnieniu uchwały Rada wyjaśniła, że w dniu (...) r. Wojewoda D wezwał Radę Miejską w K do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Gminy Miejskiej w K T K, w terminie trzydziestu dni od wezwania. W dalszej części uchwały radni stwierdzili, że w ocenie organu nadzoru stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę wynikającą z art. 24 d ustawy o samorządzie gminnym. Przywołano treść tego przepisu i kontynuowano, że organ nadzoru na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji uznał, że nastąpiło naruszenie przez radnego Rady Miejskiej w K tego przepisu i wezwał Radę Miejską w K do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

Z uchwałą nie zgodziła się strona i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Na podstawie przepisu art. 384 § 1 ustawy Kodeks wyborczy w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 oraz art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona zaskarżyła w całości uchwałę zarzucając jej istotne naruszenie prawa, a to:

1. Wydanie zaskarżonej uchwały:

a) bez wskazania uzasadnienia faktycznego, tj. bez podania okoliczności, które Rada Miejska uznała za skutkujące stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu skarżącego, co uniemożliwia skarżącemu poznanie argumentów uznanych za podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu i podjęcia z nimi polemiki, jak również nie pozwala na skontrolowanie tej argumentacji przez Sąd pod kątem zgodności uchwały z prawem.

b) bez podania podstawy prawnej do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego i oparcie tej uchwały na przepisach, z których nie wynika podstawa do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego i nie są skierowane do Rady Miejskiej.

2. Wydanie zaskarżonej uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego z uwagi na naruszenie zakazu wynikającego z przepisu art. 24d ustawy o samorządzie gminnym, pomimo tego, że:

a) na podstawie kwestionowanej przez Wojewodę D umowy z (...) nie powierzono skarżącemu wykonywania jakiejkolwiek pracy, gdyż umowa dotyczyła korzystania ze skrzynki e-mail założonej już w (...) r.,

b) korzystanie z konta e-mail przez personel (...) nr (...) w K na podstawie kwestionowanej umowy z (...) r. nie wymagało jakiejkolwiek aktywności czy to skarżącego, czy to jego wspólnika lub ich pracowników i to nawet przed zawarciem umowy, gdyż usługa polegająca na założeniu skrzynki e-mail została wykonana jeszcze w (...) r. Powyższe zdaniem skarżącego świadczy o tym, że uchwałę wydano na podstawie niedopuszczalnej, rozszerzającej wykładni art. 24d u.s.g., skutkującej zastosowaniem tego przepisu do wszelkich umów cywilnoprawnych, nawet takich, które nie skutkują powierzeniem radnemu wykonywania pracy.

3. Niewłaściwe zastosowanie art. 24d u.s.g., który to przepis służyć ma zapobieganiu zjawiskom korupcyjnym, a o takich nie może być mowy, skoro kwestionowana umowa dotyczy dalszego dostępu do skrzynki e-mail w wyniku realizacji usługi wykonanej już w (...) r.

4. Błędną wykładnię art. 24d u.s.g., poprzez uznanie, że stanowi on podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, podczas gdy jest to przepis skierowany do burmistrzów (wójtów), a nie do rad miejskich.

5. Wydanie zaskarżonej uchwały, pomimo tego, że Wojewoda D zwlekał ponad (...) dni ze złożeniem wezwania do podjęcia zaskarżonej uchwały i w tym czasie nie rozpatrzył nawet argumentów skarżącego dotyczących braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej uchwały, a nadto o:

2. przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści skargi, oraz o:

3. zasądzenie od Rady Miejskiej w K na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi przedstawiono w bardziej obszerny sposób stanowisko W D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 6 p.p.s.a.) Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W ramach tej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stwierdzenie nieważności uchwały, aktu przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Przystępując do rozpoznania konkretnej sprawy przypomnieć trzeba, że ani prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu administracyjnego niż zgodność zaskarżonego aktu organu gminy z przepisami prawa. W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie u.s.g.), według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Ustalenie treści tych pojęć musi więc nastąpić poprzez wykorzystanie dorobku doktryny i orzecznictwa. Do rodzajów naruszeń przepisów skutkujących nieważnością uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego zaliczyć należy takie naruszenie jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały (por. B. Adamiak "Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terytorialnego", ST 97/4.). Zgadza się Sąd rozpoznający niniejszą sprawę ze stanowiskiem zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1174/05, w którym wskazał, że kategoria nieistotnych naruszeń prawa obejmuje naruszenia drobne, mało znaczące, nie dotyczące istoty zagadnienia. Za nieistotne naruszenia prawa należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak: nieścisłość prawna, czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść będącego przedmiotem rozstrzygnięcia organu nadzorczego aktu organu gminy.

Mając na względzie przytoczone kryteria kontroli legalności aktu organu jednostki samorządu terytorialnego, Sąd rozpoznając sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna. Zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem prawa, które eliminuje ją ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia, czyli stanowiska Rady Miejskiej w K odnośnie przyczyn dla których stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego, za takie nie można bowiem uznać bezrefleksyjne powoływanie się na stanowisko innego organu administracji.

Niewątpliwie wygaśnięcie mandatu radnego jest najdalej idącą sankcją oddziaływującą na sferę biernego prawa wyborczego (pomijając utratę tego prawa). Mamy tu zatem do czynienia z wkroczeniem przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego. Wygaśnięcie mandatu radnego w sytuacji określonej w art. 24d ustawy o samorządzie gminnym powoduje jednocześnie zmianę składu personalnego organu wybieralnego (kadencyjnego) w okresie kadencji. Jednakże, jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, sytuacje, w których skład personalny organu wybieralnego (kadencyjnego) ulega zmianom w okresie kadencji należy traktować jako wyjątki. Powyższa zasada nabiera dodatkowej wyrazistości w odniesieniu do tych, których wybór dokonywany jest bezpośrednio przez wyborców. Ogólne zasady kadencyjności splatają się wówczas z obowiązkiem szanowania woli wyborców wyrażonej w demokratycznym wyborze głosowania. Tym samym sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyboru, ingerująca w wolę powszechną musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu.

Przepisem tym w niniejszej sprawie jest art. 24d ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym wójt nie może powierzyć radnemu gminy, w której radny uzyskał mandat, wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Z treści komentowanego przepisu wynika więc, że z ustanowionym w nim zakazem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące warunki: a) nastąpi powierzenie, b) radnemu tej gminy, w której uzyskał on mandat, c) wykonywania pracy, d) na podstawie umowy cywilnoprawnej, e) powierzenia dokona wójt.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że dokonując badania skarżonej uchwały pod względem jej legalności nie jest zobligowany do dokonywania własnych ustaleń. To z treści uchwały muszą wynikać wykazane przez organ nie budzące wątpliwości fakty, które przesądziły o stwierdzeniu przesłanek wygaśnięcia mandatu radnego. Uchwała taka powinna wskazywać okoliczności, które rada gminy uznała za udowodnione oraz dowody, na których się oparła i przyczyny odmowy przypisania mocy dowodowej oświadczeniom, dokumentom bądź opiniom, które zostały pominięte przy czynieniu ustaleń. Uchwała, która nie odnosi się do wyżej wskazanych okoliczności wymyka się spod kontroli Sądu, który nie może zweryfikować ustaleń dokonanych przez organ i dokonać ich subsumpcji pod właściwy przepis prawa. Jakkolwiek, żaden przepis prawa nie obliguje rady gminy do sporządzenia uzasadnienia uchwały stwierdzającej brak podstaw do wygaśnięcia mandatu radnego czy też uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu zgodnie z wymogami wyrażonymi w regulacji art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej w skrócie k.p.a.), jednakże, jak już wyżej wyjaśniono, ze względu na charakter tejże uchwały, jak również jedną z zasad, mającej charakter zasady uniwersalnej, związanej z wymogiem pogłębiania zaufania do Państwa, motywowania rozstrzygnięć organów, koniecznym jest zawrzeć w niej wyżej opisane elementy, które umożliwią dokonanie kontroli jej legalności.

Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zawarto jedynie stwierdzenie: "W ocenie organu nadzoru stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę wynikającą z art. 24 d ustawy o samorządzie gminnym.(...). Organ Nadzoru w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację uznał, że nastąpiło naruszenie przez radnego Rady Miejskiej w K (...) cyt. Przepisu i wezwał Radę Miejską w K do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego."

W ocenie Sądu w świetle tak lakonicznie sporządzonego uzasadnienia uchwały, należy stwierdzić, że sporna uchwała została podjęta bez należytego wykazania, że istnieją okoliczności faktyczne uzasadniające zastosowanie art. 24d u.s.g.

Skoro Rada podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnemu, to należało to stanowisko należycie umotywować. Tymczasem lapidarne uzasadnienie kontrastuje z materiałem zgromadzonym w sprawie, które były analizowane w toku poprzedzającym przedstawienie stanowiska w formie uchwały oraz zagadnieniami prawnymi związanymi z wygaszaniem mandatu radnego. Organ stwierdzając arbitralnie o wygaszeniu mandatu radnego nie przeprowadził analizy czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie w świetle art. 24d u.s.g., tj. wystąpienie powierzenia dokonanego przez wójta radnemu gminy, w której uzyskał mandat wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W tym miejscu uzasadnienia, po dokonaniu analizy materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, Sąd wskazuje, że umowa o korzystaniu z konta(...) , która stanowiła przyczynę podjęcia spornej uchwały, została zawarta w dniu (...) r. pomiędzy wspólnikiem spółki cywilnej (...) - stroną, a (...) (...) Nr (...) z (...) i im, J B w K. Tymczasem adresatem normy zawartej w art. 24 d u.s.g. jest wójt gminy (burmistrz prezydent miasta) oraz na podstawie art. 46 ust. 1 u.s.g. (z którego wynika, że oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą), zasadne jest przyjęcie, że osobą powierzającą radnemu wykonywanie pracy może być również, poza wójtem, zastępca wójta, działający samodzielnie lub z inną upoważnioną osobą (tak również: K. Święch, K. Kozłowski, Ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez członków organów jednostek samorządu terytorialnego, Sam. Teryt. 2003, nr 12, s. 30).

W cytowanym przepisie nie zawarto natomiast przeciwskazań do powierzenia na podstawie umowy cywilnoprawnej wykonywania pracy radnemu przez dyrektora (...) (...) z siedzibą w gminie, w której radny uzyskał mandat. Dopuszczalność zawarcia umowy z radnym przez kierownika jednostki organizacyjnej gminy zarówno posiadającej osobowość prawna (np. spółka gminna), jak i nieposiadającej (np. działającej w formie jednostki budżetowej np.(...) ) wynika bowiem z interpretacji przepisów art. 24 "a" ora 24 "b" ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z powołanymi przepisami zarówno radny, jak i osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której sprawuje lub uzyskała mandat, oraz nie może wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej gminy. A contrario stwierdzić należy, iż osoba wybrana na radnego lub radny może wykonywać pracę w ramach stosunku pracy w jednostce organizacyjnej gminy, innej niż urząd gminy, z wyjątkiem funkcji kierownika lub z-cy kierownika tej jednostki. Skoro zatem radny może, w ramach stosunku pracy, pozostawać "szeregowym" pracownikiem jednostki organizacyjnej gminy (...), to – stosując argumentację a maiori ad minus – również kierownik takiej jednostki organizacyjnej może powierzyć radnemu gminy, wykonywanie pracy w tej jednostce organizacyjnej na podstawie umowy cywilnoprawnej (zob. wyrok WSA w Białym stoku z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 405/08, ONSAiWSA 2010, nr 4, poz.63). Z tego więc choćby powodu dyspozycja przepisu art. 24d u.s.g. nie została zatem naruszona. Powyższy problem został przemilczany przez uchwałodawcę zaskarżonej uchwały.

Kolejną nie mniej ważną kwestią na którą zwrócił uwagę Sąd w tej sprawie, to konieczność wyjaśnienia, jak odnoszą do niniejszej sprawy ustawowe sformułowanie "wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej". Zdaniem Sądu nie chodzi bowiem w nim o wszystkie umowy regulowane kodeksem cywilnym (tj. nazwane) oraz nieuregulowane wprost w przepisach kodeksu (tj. nienazwane), ale tylko te, które są związane z wykonywaniem przez radnego osobistej pracy. Taka interpretacja jest uzasadniona nierozerwalnym związkiem art. 24a i art.24b oraz art. 24d u.s.g. Zakaz ten dotyczy więc umów, w ramach których radny miałby wykonywać pracę osobiście. Jakichkolwiek rozważań w tym kierunku Rada Gminy w K nie podjęła.

Kontynuując ocenę legalność zaskarżonej uchwały Sąd stwierdza również, że błędnie powołano jako jej podstawę prawną artykuł 98a ust.1 u.s.g., zgodnie z którym "jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni". Z treści przywołanego przepisu wynika, że reguluje on kwestię wydania przed wojewodę zarządzenia zastępczego i stanowi odrębną kompetencję nadzorczą wojewody. Z tego powodu w oczywisty sposób nie może stanowić postawy dla podjęcia uchwały przez radę gminy, której przedmiotem jest stwierdzenie wygaśnięcie mandatu radnego z powodu naruszenia art. 24 d u.s.g. Taką podstawą jest bowiem przepis 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz.112), zgodnie z którym "wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku: naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności".

Sąd stwierdza, że ocenę prawidłowość zastosowania art. 24d ustawy o samorządzie gminnym, należy dokonać z uwzględnieniem 383 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy Przepisy te określają skutki naruszenia przez radnego zakazu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z wójtem gminy w której pozyskał on mandat, które polegają na stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego przez radę gminy w drodze uchwały.

Rozpatrując sprawę w tym kontekście należy przeprowadzić analizę czy radny naruszył zakaz o którym mowa w art. 24d ustawy o samorządzie gminnym, przy jednoczesnym uwzględnieniu celu wprowadzenia tego zakazu, ale także skutków naruszenia tego zakazu, które dotyczą konstytucyjnie chronionych praw podmiotowych. Oznacza to, że kwestia naruszenia ustawowego zakazu ze skutkiem w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wymaga rozważenia w kontekście standardów konstytucyjnych. Automatyzm i rygoryzm w zakresie stanowienia i stosowania takich przepisów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców, a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności..

Z powyższych przyczyn na podstawie art. 147 p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 200 tej ustawy.