Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 647/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8, art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 24a ust. 1-12
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 4 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany powierzchni użytków gruntowych oraz wprowadzenia zmiany powierzchni zabudowy mieszkalnej w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] roku, nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu 20 kwietnia 2012r. E. M. wystąpiła do Starostwa [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany powierzchni użytków gruntowych i powierzchni zabudowy na działce nr 91/2 położonej w G., przy ul. A.

Decyzją z dnia [...] października 2012r. Starosta [...] wprowadził do operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu G., gmina K., zmianę powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego (ze 175 m2 na 140 m2) na podstawie wykazu zmian gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K.

Od powyższej decyzji E.M. wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia [...], nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z protokołu oględzin niewiele wynika, nie wiadomo jak zagospodarowana jest działka, nie można więc jednoznacznie stwierdzić, czy ustalone użytki gruntowe i ich zasięg na działce nr 91/2 zostały określone prawidłowo. Ponadto organ II instancji stwierdził, że brak jest wyników pomiarów geodezyjnych dokonanych w trakcie oględzin. Z uzasadnienia decyzji również nie można dowiedzieć się nic na temat faktycznego zagospodarowania i sposobu użytkowania działki nr 91/2. Uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 § 3 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] września 2013r., nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni użytków gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K. oraz wprowadził do operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu G., gmina K., zmianę powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego (ze 175 m2 na 140 m2) na podstawie wykazu zmian gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K.

Od powyższej decyzji strona odwołała się.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013r., nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta prowadząc ponownie postępowanie w sprawie użytków gruntowych dla działki nr 91/2 nie poczynił żadnych nowych kroków, aby wyjaśnić sprawę.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni użytków gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K. oraz wprowadził do operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu G., gmina K., zmianę powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego (ze 175 m2 na 140 m2) na podstawie wykazu zmian gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w 2011 r. w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na przedmiotowej działce zmieniono powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego ze 175 m2 na 140 m2 oraz zmieniono powierzchnię użytków gruntowych. Stan przed modernizacją: SR IVa – powierzchnia 0,1974 ha oraz BR IVa - powierzchnia 0,0802 ha. Razem 0,2776 ha. Stan po modernizacji: SR IVa – powierzchnia 0,1359 ha oraz B - powierzchnia 0,1417 ha. Razem 0,2776 ha.

Ponadto Starosta [...] wyjaśnił, że w dniu 5 grudnia 2013 r. na nieruchomości położonej w obrębie G., gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 91/2 przeprowadzone zostały oględziny. W trakcie oględzin stwierdzono, że : w części północno - zachodniej działki w pasie około 18 m od granicy znajduje się studnia, przyłącze wodociągowe, stara piwnica (typu ziemianka) przedstawiona na zdjęciu Nr 1. W części północnej znajduje się stary budynek drewniany z gankiem od frontu i tarasem z tyłu (zdjęcie Nr 2). Do części drewnianej dobudowano część murowaną i adoptowano strych na pomieszczenie mieszkalne (zdjęcia Nr 3-4). W pobliżu domu znajduje się warzywniak. Wokół domu i wzdłuż ogrodzenia znajdują się drzewa iglaste i krzewy jałowcowe. W południowo wschodniej części działki w pasie około 14 metrów od granicy wschodniej znajdują się tereny mieszkaniowe "B", na których w części południowej znajduje się garaż (zdjęcia Nr 5-8), od którego jest dojazd do bramy, znajdujący się w części północno - wschodniej działki (zdjęcia Nr 9, 10).

Część południowo zachodnią działki stanowi sad (zdjęcia Nr 11-14), na którym znajduje się 15 drzew owocowych typu: śliwy, jabłonie, wiśnie, brzoskwinie, mirabelki, grusze oraz drobne krzewy typu: porzeczka, aronia, borówki amerykańskie. W sadzie rosną także krzewy ozdobne, hibiskusy, róże, juki ogrodowe i powojniki. W części sadu znajdują się zadaszenia, komórki (zdjęcia Nr 15-17). W sumie na przedmiotowej działce jest 80 drzew iglastych i liściastych typu: lipa, dąb, klon i świerk. Również zagospodarowanie działki jest uwidocznione na mapie zasadniczej, załączonej do akt sprawy.

Wykonawca modernizacji ewidencji gruntów przedstawił pomiar sytuacyjny działki nr 91/2 wraz z konturami użytków. Pomiar granicy użytków: B z użytkiem S-R IVa wykonano w oparciu o szczegóły I grupy dokładnościowej. Punkt nr 101 na prostej został wyznaczony przez punkty graniczne (7-1961 i 7-1975). Punkty 102 i 103 - obliczone na domiarze prostokątnym opartym na prostej określonej przez pikiety nr 6339 i 5633 wyznaczające naroża budynków. Punkt 104 powstał z przecięcia prostych (103-102) wyznaczających obliczenie konturu użytku i punktami granicznymi (7-1996 7-1973). Z pomiaru wynika, że użytek B - tereny mieszkaniowe na przedmiotowej działce zajmuje 0,1417 ha. Na tę powierzchnię składa się budynek mieszkalny drewniany z przybudówką murowaną, taras, droga dojazdowa do garażu, plac przed garażem, garaż.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.), a także ogródki przydomowe.

Organ wyjaśnił, że z pomiaru sytuacyjnego wynika, że użytek S-R IVa zajmuje 0,1359 ha powierzchni na przedmiotowej działce. Ta część działki obsadzona jest drzewami i krzewami owocowymi i ozdobnymi.

Organ wskazał także, że zgodnie z załącznikiem nr 5 do cytowanego rozporządzenia do sadów zalicza się grunty o powierzchni co najmniej 0,1000 ha zasadzone drzewami i krzewami owocowymi o zwartym nasadzeniu (minimum 600 drzew lub 2.000 krzewów na 1 ha), szkółki drzew i krzewów owocowych oraz winnice. Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami wydzielono dla działki nr 91/2 użytek B - tereny mieszkaniowe. Z mapy zasadniczej wynika, że istniejące wokół budynku mieszkalnego przyłącza, kanalizacji, wody i szamba nie pozwalają na zmniejszenie powierzchni użytku B, o co wnosiła właścicielka nieruchomości. Podczas wizji lokalnej wykonawca modernizacji wytyczył w terenie zasięg użytku B o powierzchni 0,1417 ha, co jest zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzone obliczeniami użytków gruntowych ze współrzędnych.

Od powyższej decyzji strona odwołała się. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że pięciokrotne wizje lokalne potwierdzają jej roszczenia.

Decyzją z dnia[...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19 grudnia 2013 r. przeprowadzono przy udziale strony oględziny w terenie i ustalono sposób zagospodarowania działki, a następnie spisano szczegółowy protokół, który bez zastrzeżeń podpisała E. M. Z protokołu wynika, że na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny, garaż, ziemianka, drzewa różnego rodzaju w tym również owocowe. Wszystkie te naniesienia tak są usytuowane na działce jak zostało to pomierzone i pokazane na szkicu polowym geodety, który znajduje się w aktach sprawy. Zgodnie z tym poszczególne części działki zostały zakwalifikowane do odpowiednich użytków gruntowych.

Organ II instancji wskazał, że Starosta w uzasadnieniu decyzji prawidłowo powołał się na załącznik nr 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, jednak przywołał definicję terenów mieszkaniowych z nieobowiązującej od 31 grudnia 2013 roku wersji tego rozporządzenia, bowiem z dniem 31 grudnia 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z nowym brzmieniem rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych:

zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne;

zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;

położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.

Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo błędnego zacytowania definicji terenów mieszkaniowych, ustalone użytki gruntowe i ich zasięg na działce 91/2 zostały określone prawidłowo i są zgodne z oznaczeniem i opisem z obowiązującej wersji rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Organ podkreślił, że kluczowym dowodem w sprawie miały być oględziny w terenie przy udziale strony. Takie oględziny w terenie odbyły się i spisany z nich został protokół. Przedstawiono stronie w terenie jak i dlaczego zostały wyznaczone zasięgi poszczególnych użytków gruntowych na działce. Część działki zajęta pod budynek mieszkalny, urządzenia z nim związane (studnia, przyłącze wodociągowe), garaż, ziemianka, a także dojazdy do nich, została zakwalifikowana do użytku B - tereny mieszkaniowe. Pozostała część działki zajęta pod drzewa i krzewy owocowe została zakwalifikowana jako sad. Nastąpiło to na postawie oględzin w terenie i zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Strona zgłosiła do protokołu uwagę dotyczącą powierzchni użytku B - tereny mieszkaniowe. Potwierdza to sporządzona notatka służbowa. Wynika z niej, że w trakcie oględzin 19 grudnia 2013 r. błędnie wskazano powierzchnię przed garażem, która zdaniem E. M. powinna wynosić 100,80 m2, a nie 180 m2. W związku z tym uległa zmianie ogólna powierzchnia użytku i zdaniem strony powierzchnia użytku B - tereny mieszkaniowe winna wynosić 626,7 m2. Uwaga ta nie znalazła uznania przez organy rozpatrujące sprawę, bowiem zdaniem strony użytek B powinien mieć powierzchnię 626 m2, sad powierzchnię 1359 m2, pozostał więc do określenia użytek o powierzchni 791 m2. Zdaniem strony obszar 791 m2 to tereny zielone, natomiast faktycznie są to tereny zajęte pod trawniki i tereny porośnięte drzewami liściastymi, iglastymi i krzakami ozdobnymi w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego, co zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków spełnia definicję terenów mieszkaniowych (szczególnie pkt 3), do których zalicza się grunty nie wchodzące w skład działek siedliskowych:

1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne;

zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;

3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora organ pierwszej instancji poczynił wszelkie niezbędne kroki do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego na gruncie, w tym przeprowadził oględziny nieruchomości przy udziale strony. Organ wyjaśnił na miejscu jakie fragmenty działki zostają zakwalifikowane do jakich użytków i dlaczego. Wszystko to zostało spisane w protokole z oględzin. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa zgłoszenia swoich uwag do protokołu, które również zostały w nim zapisane.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła błędne i niezgodne ze stanem rzeczywistym przeprowadzenie procesu aktualizacji gruntów działki nr 91/2. Zdaniem skarżącej błędy popełnił geodeta dokonujący modernizacji. Na jej wniosek poprawiono dane dotyczące powierzchni zabudowy budynku. Wykorzystano opinię biegłego sądowego załączoną przez skarżącą, nie uwzględniono natomiast zastrzeżeń dotyczących oznaczeń gruntowych. Skarżąca podniosła, że błędnie określono powierzchnię przed garażem, która powinna wynosić 100,80 m2, a nie 180 m2.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]. o odmowie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni użytków gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K. oraz o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu G., gmina K., zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego (ze 175 m2 na 140 m2) na podstawie wykazu zmian gruntowych na działce nr 91/2 położonej w obrębie G., gmina K.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Kwestia sporną w rozpoznawanej sprawie jest zmiana danych w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr 91/2 - położonej w obrębie G., gmina K. - w wyniku przeprowadzonej modernizacji w roku 2011.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

W świetle art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Według art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1, zawiera operat ewidencyjny, który składa się m.in. z bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności, wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej.

Zadanie prowadzenia ewidencji zostało powierzone starostom (art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 ustawy). Ustawa o ewidencji gruntów i budynków, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Zasady prowadzenia ewidencji zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454).

Podkreślić należy, że z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 24a ust.1 powołanej ustawy, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych, kartograficznych lub taksacyjnych, związanych z opracowaniem projektu operatu ewidencyjnego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (art. 24a. ust. 2 -11 ustawy).

Natomiast stosownie do treści art. 24a ust. 12 ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wysuwane przez stronę żądanie w zakresie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni użytków gruntowych działki o numerze ewidencyjnym 91/2 położonej w obrębie G., gmina K. - mieści się w pojęciu zmiany danych, o jakich mowa w art. 24a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Jak wynika z akt sprawy projekt operatu opisowo - kartograficznego opracowany w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków został wyłożony do wglądu w dniach od 23 września 2011 r. do 14 października 2011 r. Powyższy projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu G., gmina K. z dniem 15 października 2011 r. Informację o powyższym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr 352, poz. 3541 w dniu 2 grudnia 2011 r.

Pismem z dnia 28 lutego 2012 r. skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany zapisów w rejestrze gruntów dotyczących działki nr 91/2. Przede wszystkim wniosła o przywrócenie poprzedniego stanu (sprzed modernizacji), tj. poprzedniego wymiaru budynków i poprzedniej powierzchni użytków gruntowych ww. działki.

Zdaniem sądu, skoro skarżąca nie zgłosiła zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], to stwierdzić należy, że organ administracji prawidłowo potraktował wniosek skarżącej z dnia 28 lutego 2012 r. jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Natomiast w ocenie sądu organy błędnie przyjęły, że podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej dotyczącego powierzchni użytków gruntowych działki nr 91/2 są dane uzyskane w wyniku wykonania przez wykonawcę prac modernizacyjnych, bez ich ponownej weryfikacji. Z akt sprawy nie wynika zaś, że wykonawca prac ponownie dokonał ustalenia powierzchni użytków gruntowych ww. działki.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że Starosta [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] wskazał, że w 2011 r. w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na przedmiotowej działce zmieniono powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego ze 175 m2 na 140 m2. Tymczasem ww. decyzją z dnia [...]. Starosta wprowadza zmiany powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego do operatu ewidencji gruntów i budynków. Skoro jak twierdzi organ zmiany w ww. zakresie zostały wprowadzone do operatu w 2011 roku, to niezrozumiałym jest dlaczego wydał w tej sprawie rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji.

Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia pisma z dnia 17 maja 2012 r. (k.20), z której wynika zmiana powierzchni zabudowy, ale nie wiadomo kto ten dokument sporządził, a data sporządzenia wskazuje, że nastąpiło to po modernizacji. Jednocześnie wskazać należy, że skarżąca twierdzi, że zmiana powierzchni zabudowy dokonana została po modernizacji, na podstawie przedłożonych przez nią dokumentów. Powyższe potwierdza również pismo wykonawcy prac modernizacyjnych z dnia 12 czerwca 2012 r. Ponadto z protokołu oględzin z dnia 7 maja 2012 r. przeprowadzonych z udziałem wykonawcy prac geodezyjnych wynika, że powierzchnia zabudowy wynosi 137 m2, a nie 175 m2. Z protokołu tego wynika również, że powierzchnia ta zostanie zmieniona na podstawie pomiaru oraz opinii biegłego z dnia 27 listopada 1997 r.

Powyższy protokół potwierdza, że w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonawca prac dokonał nieprawidłowych ustaleń co do powierzchni zabudowy, które podlegały weryfikacji. Jednocześnie zauważyć należy, że w decyzji z dnia [...] organ I instancji przyjął jeszcze inną powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego, a mianowicie powierzchnię 140 m2.

Podkreślić trzeba, że przyjęcie do operatu prac wykonanych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a. Wręcz przeciwnie, organ prowadząc postępowanie, w wyniku którego ma zostać wydana decyzja w przedmiocie zmiany danych zawartych w operacie opisowo kartograficznym, ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie dokonane co do ustalenia budzą wątpliwości, a zatem stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony.

Wątpliwości budzą także ustalenia w zakresie powierzchni użytków gruntowych na działce nr 91/2, tj. powierzchnia użytku B – tereny mieszkalne (powierzchnia podana przez organ – 0,1417 ha) oraz użytek S-R IVa (sad powierzchnia ustalona przez organ – 0,1359 ha). Wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] powołuje się na prace wykonane przez wykonawcę prac modernizacyjnych, który wytyczył w terenie zasięg użytku B, co jest potwierdzone obliczeniami użytków gruntowych ze współrzędnymi. Jednakże należy zauważyć, że z protokołu oględzin z dnia 19 grudnia 2013 r. wynika, że na działce 91/2 dawne użytki rolne zabudowane zajmowały powierzchnię 802 m2, a w trakcie oględzin ustalono, że zajmują powierzchnię 705,90 m2 i obejmują zabudowy budynku mieszkalnego oraz inne niemieszkalne, drogę dojazdową, taras, płytki przed domem, plac przy garażu oraz plac przed garażem. Skoro organ przyjął, że użytek B ma powierzchnię 0,1417 ha, to z protokołu nie wynika, co obejmuje pozostała część tego użytku o powierzchni 711,10 m2 (1417 m2 – 705,90 m2).

Ponadto zauważyć należy, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest w ramach postępowania modernizacyjnego, a zatem przy oględzinach, które miały miejsce w dniu 19 grudnia 2013 r. przede wszystkim powinien być obecny wykonawca prac modernizacyjnych, którego tym razem nie było.

Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjął, że powierzchnia 791 m2, to tereny zajęte pod trawniki i tereny porośnięte drzewami liściastymi, iglastymi i krzakami ozdobnymi w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnego, co zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków spełnia definicję terenów mieszkalnych. W ocenie sądu ww. powierzchnia 791 m2 zupełnie nie pokrywa się z ustaleniami dokonanymi w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2013 r. Jeżeli bowiem nawet przyjąć prawidłowość ustaleń z protokołu co do powierzchnia 705,90 m2, to po zsumowaniu z powierzchnią 791 m2 nie daje powierzchni użytku B - 0,1417 ha. Ponadto z żadnych dokumentów nie wynika, w jaki sposób ustalona została ww. powierzchnia (czy dokonano pomiaru innych gruntów) zaliczanych do użytku B, oprócz tych wymienionych w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2013r., tworzących łącznie powierzchnię 705,90 m2.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, dlaczego powierzchnia użytków gruntowych działki skarżącej o nr 91/2 uległa zmianie w wyniku przeprowadzonej modernizacji. Skarżąca miała prawo spodziewać się, że w toku tego postępowania powierzchnia użytków gruntowych działki nie ulegnie zmianie. Pamiętać przy tym należy, że właścicielowi działki przysługuje prawo kwestionowania wpisów w ewidencji nie tylko w trakcie modernizacji, ale w każdym czasie. Dokonana modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie jest rzeczą niewzruszalną, a wynikające z niej dane mogą zostać obalone, bowiem ewidencja służy uwidocznieniu stanu rzeczywistego (faktycznego), który z natury jest zmienny.

Przypomnieć należy, że zmian odnośnie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości ujawnionego w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia, co wynika także z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Oznacza to, że dokonanie zmian (z urzędu lub na wniosek) w operacie ewidencyjnym jest możliwe w zasadzie po ich udokumentowaniu przez osobę zainteresowaną, w przypadku istnienia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Skoro zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 -26), dotyczą uwidocznienia w ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, to starosta jako przedstawiciel Skarbu Państwa odpowiada za aktualność danych zawartych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że zapisy w ewidencji mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Postępowanie ewidencyjne służy bowiem ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma wyłącznie charakter informacyjny.

Obowiązkiem organów ewidencyjnych rozpoznających wniosek skarżącej było zatem ustalenie, czy ujawniona w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków powierzchnia użytków gruntowych nieruchomości jest prawidłowa i zgodna ze stanem rzeczywistym (aktualnym). W przypadku stwierdzenia rozbieżności, konieczne było dokonanie odpowiednich ustaleń w tym przedmiocie.

Organ I instancji nie występował do wykonawcy prac geodezyjnych o wyjaśnienie podnoszonych przez skarżącą zarzutów i wykonanie dodatkowych opracowań. Organy administracji bezpodstawnie więc przyjęły, że dane z modernizacji ewidencji, poprawiane prawdopodobnie co do powierzchni zabudowy, przesądzają o prawidłowości zapisów ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr 91/2.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy ewidencyjne z naruszeniem ogólnych reguł postępowania, które obligowały do dokonania wyjaśnienia, dlaczego powierzchnie użytków gruntowych na działce nr 91/2 mają obecnie inną powierzchnię. Tylko prawidłowo zebrane dane oraz dostępna organom dokumentacja powinna stanowić podstawę do wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez skarżącą również co do kwestionowanej powierzchni przed garażem, która jej zdaniem powinna wynosić 100,80 m2 a nie 180 m2 .

Do wskazanych ustaleń organy były zobligowane przepisem art. 7 K.p.a., z którego wynika obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uszczegółowieniem tej zasady jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 K.p.a. Z uzasadnienia organu powinno więc wynikać jednoznacznie, że dokumenty znajdująca się w aktach administracyjnych stanowią kompletny materiał dowodowy, a tym samym materiał źródłowy, który winien być należycie rozważony i wszechstronnie oceniony.

W świetle powyższego zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prowadząc ponownie postępowanie organ winien mieć na uwadze konieczność procedowania zgodnie z regułami wynikającymi z powyższych przepisów, celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto organy powinny uzasadnić rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje bowiem możliwość oceny, czy organ administracji dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji.

Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

k.ż.