Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1239/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1239/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa P. Sp. z o. o. w M, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 czerwca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia kontroli podatkowej prowadzonej wobec skarżącej – Przedsiębiorstwa Handlowo – Dystrybucyjnego P. Spółka z o.o. w M.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym:

W dniu 19 lutego 2014 r., na podstawie doręczonego do rąk prokurenta skarżącej – M.K. upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej nr [...] z dnia 19 lutego 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa - zasadności wykazanego zwrotu podatku VAT za październik 2013 r. W tym samym dniu, prokurent skarżącej przedłożył do akt kontroli upoważnienie do reprezentowania -podczas jego nieobecności- udzielone w dniu 19 lutego 2014 r. S.W.

Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. (doręczone 20 lutego 2014 r.) organ wezwał skarżącą do złożenia pisemnej informacji dotyczącej między innymi rodzaju oprogramowania i formatów plików, a także przedłożenia w formie elektronicznej danych księgowych, w tym ewidencji sprzedaży i zakupów VAT za okres od dnia 1 do dnia 31 października 2014 r. Jednocześnie, pismem z dnia 19 lutego 2014 r. wezwał prokurenta skarżącej do przedłożenia w terminie 3 dni od daty doręczenia wezwania, wyciągów z rachunków bankowych dokumentujących przepływy środków pieniężnych za kontrolowany okres oraz wszelkich faktur zakupów kosztowych za kontrolowany okres. W dniu 24 lutego 2014 r. (doręczonym w tym samym dniu) organ wysłał do prokurenta kolejne wezwanie, w którym zobowiązano go do złożenia pisemnych wyjaśnień na temat działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. W wezwaniu tym ponowiono również treści poprzednich wezwań.

Pismem z dnia 26 lutego 2014 r. (data wpływu 28 lutego 2014 r.) prokurent skarżącej wniósł o zawieszenie czynności kontrolnych na podstawie art. 201 § pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), z uwagi na brak zdolności do czynności prawnych skarżącej - do czasu powołania zarządu, uprawnionego do reprezentacji przed organami kontroli. Do pisma prokurent załączył kserokopię rezygnacji E.H. z funkcji prezesa jednoosobowego zarządu skarżącej z dnia 3 stycznia 2013 r.

W dniu 28 lutego 2014 r. organ I instancji wystosował ponownie do prokurenta wezwanie na podstawie art. 286 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, do złożenia dokumentów potwierdzających stany magazynowe paliwa - kont wartościowo - ilościowych paliwa. W wezwaniu tym ponowiono treści poprzednich wezwań oraz zobowiązano prokurenta do pisemnego wskazania przyczyny uniemożliwiającej przekazanie żądanych wcześniejszymi wezwaniami dokumentów jak również wskazanie osoby odpowiedzialnej za udzielenie żądanych informacji. Wezwanie doręczono dnia 28 lutego 2014 r.

W odpowiedzi na powyższe, w dniu 7 marca 2014 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącej (brak czytelnego podpisu), w którym wyjaśniono, że prokurent przebywa na zwolnieniu lekarskim (kopia zwolnienia lekarskiego stanowiła załącznik do pisma) i z uwagi na powyższe nie może uczynić zadość wezwaniu z dnia 28 lutego 2014 r. W piśmie tym ponowiony został wniosek o zawieszenie czynności kontrolnych na podstawie art. 201 § pkt 4 Ordynacji podatkowej - do czasu powołania zarządu.

Wobec powyższego, organ zawiadomił w dniu 28 lutego 2014 r. prokurenta kontrolowanej o niezakończeniu kontroli w terminie, z uwagi na nieprzedłożenie we wskazanym terminie, pomimo wezwań, żądanych wyjaśnień i dokumentacji Jednocześnie wskazał przewidywany termin zakończenia kontroli na dzień 31 marca 2014 r.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, odmówił zawieszenia kontroli podatkowej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca posiada reprezentanta w postaci prokurenta, którego umocowanie nie wygasło ani z mocy prawa, ani na innych zasadach. Prokurent ten działał zresztą w imieniu skarżącej, chociażby poprzez złożenie wniosku o zawieszenie kontroli podatkowej.

Pismem z dnia 19 marca 2014 r. prokurent skarżącej wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że tylko zarząd posiada pełną kompetencję do reprezentowania skarżącej, co wobec faktu, że skarżąca obecnie nie posiada zarządu, stanowiło wskazanie do zawieszenia kontroli do czasu powołania organu uprawnionego do reprezentacji.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może utracić zdolność do czynności prawnych jedynie w wyniku ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy. Wskazany w zażaleniu brak zarządu nie stanowił zatem przesłanki do uznania, że skarżąca nie posiada zdolności do czynności prawnych. W ocenie organu odwoławczego brak zarządu skarżącej nie skutkował bezpośrednio na jej zdolność do działania gdyż skarżąca posiadała skutecznie umocowanego prokurenta, a prokurent ten nie wykazał, że wystąpiły okoliczności skutkujące wygaśnięciem prokury. Nie zaistniały również przesłanki wymienione w art. 1097 ustawy - Kodeks cywilny tj. m.in: nie odwołano prokury, nie wygasła ona również wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji czy przekształcenia przedsiębiorcy. Organ II instancji uznał więc za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że skarżąca posiadała właściwie umocowanego przedstawiciela, a co za tym idzie, mogła aktywnie uczestniczyć w prowadzonej kontroli podatkowej.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca – reprezentowana przez prokurenta, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia podkreślając, że tylko Zarząd posiada pełna kompetencję do reprezentowania spółki, a skoro zarządu skarżąca nie posiadała, to postępowanie należało zawiesić .

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. odczytano sporządzony w tym samym dniu odpis z KRS strony skarżącej, z którego to dokumentu wynikało, że jedynym członkiem zarządu jest nadal H.E..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje :

Skarga nie była zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że od początku tj. od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego do dnia wyrokowania przez orzekający Sąd skarżącą reprezentował prokurent M.K. działający wyłącznie na podstawie pisemnej prokury udzielonej dnia 7 stycznia 2013 r. przez Zarząd skarżącej (w osobie jedynego członka Zarządu – E.H.). Prokura ta nigdy nie została wpisana do rejestru.

Sąd uznał jednak, że jeżeli tego typu dokument nie budzi wątpliwości, to brak wpisu do rejestru nie uniemożliwia działania prokurentowi. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2005 r., II CK 120/05, z tym jednak zastrzeżeniem, że prokurent powinien jednak "z punktu widzenia pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego" wykazywać swoje umocowanie wpisem do rejestru. Pogląd ten w części dotyczącej konieczności wykazania się przy pierwszej czynności procesowej wpisem do rejestru nie jest w piśmiennictwie jednolicie aprobowany. Przykładowo można wskazać pogląd Piotra Bielskiego do ww. wyroku Sądu Najwyższego (P. Bielski, glosa do wyroku SN z dnia 20 października 2007 r., II CK 120/05, Prawo Spółek, 2006, nr 5, s. 57), zgodnie z którym: "Prokurent jeszcze przed dokonaniem wpisu do rejestru uprawniony jest do podejmowania wszystkich czynności, objętych zakresem jego umocowania, w stosunku do osób trzecich, które wiedzą o udzieleniu mu prokury. Nie istnieje żaden zasługujący na aprobatę powód, który mógłby uzasadniać wyłączenie czy choćby tylko ograniczenie wymienionych uprawnień prokurenta w postępowaniu przed sądem. Zakwestionowanie tego poglądu w jakikolwiek sposób musiałoby nieuchronnie prowadzić do wniosku o konstytutywnym charakterze wpisu udzielenia prokury do rejestru przedsiębiorców, co (...) nie jest możliwe".

Orzekający w sprawie Sąd uznał więc, że M.K. mógł skutecznie reprezentować skarżącą w sprawie skargi na postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Mógł również reprezentować skarżącą tj. kontrolowane Przedsiębiorstwo Handlowo-Dystrybucyjne P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. Zgodnie bowiem z art. 1091§1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Skarżąca była takim przedsiębiorstwem i posiadała stosowny wpis do KRS. Zgodnie z art.1092k.c. zdanie pierwsze ważność prokury uzależniona jest wyłącznie od zachowania formy pisemnej, a nie wpisu do KRS – warunek ten został zachowany. Ponadto, zgodnie z art. 205 §3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeksu spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) przepisy dotyczące reprezentacji spółki przez zarząd nie wyłączają ustanowienia prokury jednoosobowej lub łącznej i nie ograniczają praw prokurentów wynikających z przepisów o prokurze.

W konsekwencji Sąd uznał więc, że niezasadne były twierdzenia prokurenta skarżącej, że tylko Zarząd posiada pełną kompetencję do reprezentowania Spółki. Z ww. art. 1091§1 k.c. i art. 205 §3 ksh wynika bowiem, że samodzielny prokurent posiada pełną kompetencję do reprezentowania Spółki, podobnie jak Zarząd.

Dodać też należy, że z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca nadal składa deklaracje w urzędzie skarbowym podpisywane przez M. K. działającego jako prokurent (k.86-88).

W ocenie Sądu dokument rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu E. H. budzi również wątpliwości, czy oświadczenie woli zostało skutecznie złożone. Rezygnacja formalnie skierowana została do Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników – jednak brak jest dowodu, aby takie oświadczenie rzeczywiście zostało dostarczone skarżącej spółce w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią oświadczenia. Na dokumencie rezygnacji znajdują się pieczęcie spółki i Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki bez daty, i z nieczytelną parafą (parafa na pieczęci "Nadzwyczajne zgromadzenie Wspólników Spółki"). Z odpisu KRS z dnia 6 marca 2014 r. (k.10-16) wynika jednak, że E. H. nadal jest wpisana jako Prezes Zarządu. Stan ten trwał do dnia wyrokowania.

Oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, która wywołuje skutek w niej wyrażony (art. 56 k.c.) i prowadzi do wygaśnięcia z mocy prawa korporacyjnego stosunku członkostwa w zarządzie spółki z chwilą zakomunikowania woli rezygnacji (art. 61 § 1 zdanie pierwsze k.c.) właściwemu organowi spółki lub jej reprezentantowi w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią złożonej rezygnacji, która nie wymaga ich akceptacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2010 r., II UK 157/09 i cytowane tam orzecznictwo). M. K. nie przedstawił ani w toku postępowania administracyjnego, ani w toku postępowania sądowego, aby nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki, do którego skierowana została rezygnacja, w ogóle się odbyło.

W ocenie Sądu zasadne mogą być twierdzenia organu II instancji, że w rzeczywistości działania M. K. noszą znamiona utrudniania kontroli. Podkreślić bowiem należy, że skarżąca spółka, jak wynika z akt administracyjnych, nadal działa i może powoływać się na domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.:Dz. U. z 2013, poz. 1203 ze zm.) tj. posiadanie czynnych członków zarządu.

W ocenie Sądu organy prawidłowo więc oceniły, że nie został spełniony warunek zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 201§1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. M.K. mógł działać nadal i reprezentować skarżącą, a nadto brak było jakiegokolwiek dowodu, aby oświadczenie o rezygnacji przez E.H. w ogóle dotarło do skarżącej spółki w sposób pozwalający uznać je za skutecznie złożone.

W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.