Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1451/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 97 poz 674
law: Ustawa  z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - tekst jednolity
article: par. 11  ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 50 poz 400
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz  określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu  kształcenia nauczycieli.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I. S. w dniu [...] czerwca 2012 r. złożyła wniosek do [...] Kuratora Oświaty o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Wnioskodawczyni podała, że posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oraz legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska na Uniwersytecie [...], z dnia [...] lipca 1998 r., zaświadczeniem zaliczenia kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska na Uniwersytecie [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. oraz zaświadczeniem ukończenia studium przygotowania pedagogicznego na Uniwersytecie [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. Wnioskodawczyni podała też, że odbyła staż na stopień nauczyciela dyplomowanego w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] maja 2012 r. w Gimnazjum nr [...] w N., jako nauczyciel języka angielskiego, zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, co zostało potwierdzone zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Dyrektora ww. szkoły. Ponadto wskazała, że Dyrektor Gimnazjum nr [...] w N. w dniu [...] czerwca 2012 r. pozytywnie ocenił dorobek zawodowy I. S. za okres odbytego stażu.

Po przeprowadzonym postępowaniu kwalifikacyjnym strona w dniu [...] sierpnia 2012 r. uzyskała akceptację komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela dyplomowanego. Przed wydaniem decyzji administracyjnej poddano pod wątpliwość kwestię posiadania przez I. S. kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, w związku z czym dokonano analizy formalno-prawnej na okoliczność, czy wnioskodawczyni posiada kwalifikacje do nauczania języka angielskiego w gimnazjum. W trakcie postępowania organ zgromadził następujące dokumenty:

– decyzję o wpisie do ewidencji egzaminatorów Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w [...] z dnia [...] listopada 2011 r.,

– zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla egzaminatorów, organizowane przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w [...], z dnia [...] listopada 2011 r.,

– umowę o pracę z dnia [...] sierpnia 1999 r., zawartą pomiędzy dyrektorem Gimnazjum Nr [...] w N. a I. S.,

– pismo M. K. - Dyrektora Gimnazjum nr [...] w N., informujące o uznaniu kwalifikacji do nauczania języka angielskiego przez T. S. - ówczesnego Dyrektora Gimnazjum nr [...] w N..

Ponadto organ ustalił, że kwalifikacje do nauczania języka angielskiego I. S. zostały uznane przez poprzedniego Dyrektora Gimnazjum nr [...] w N.,

a także, że stosunek pracy na podstawie mianowania z ww. został nawiązany w dniu [...] września 2001 r.

Po zakończeniu postępowania [...] Kurator Oświaty wydał w dniu [...] września 2012 r., na podstawie art. art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), decyzję nr [...], odmawiającą przyznania I. S. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.

Uzasadniając tę decyzję, Kurator wskazał, że stosownie do zapisów art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest:

– posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela,

– odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego,

– uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Organ podał, że na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 pow. ustawy Karta Nauczyciela, nauczycielowi, który nie spełnił ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej.

Szczegółowe zaś wymagania, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, są określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2009r. Nr 50, poz. 400 z późn. zm).

Jednakże z uwagi na fakt, że strona rozpoczęła pracę w Gimnazjum nr [...] w N. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego od dnia [...] września 1999 r., a stosunek pracy na podstawie mianowania nawiązano z nią z dniem [...] września 2001 r., w niniejszej sprawie Kurator Oświaty wziął pod uwagę zapisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.). Zgodnie z § 7 ust. 2 wyżej przytoczonego rozporządzenia, kwalifikacje do nauczania języków obcych w gimnazjach posiada osoba:

– legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego stopnia II lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

Kurator zaznaczył przy tym, że oba rozporządzenia jednoznacznie wskazują, iż kierunek ukończenia studiów w przypadku nauczania języków obcych musi być zgodny, a nie zbliżony z nauczanym językiem. Powyższe przesądziło o uznaniu przez organ, że strona nie posiada ani nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego. Dodatkowo podkreślił, iż uznanie kwalifikacji I. S. do nauczania języka angielskiego przez Dyrektora Gimnazjum nr [...] w N., nie znajduje odzwierciedlenia w aktualnych przepisach prawa oraz przepisach obowiązujących na dzień zatrudnienia strony, jak i na dzień nawiązania z nią stosunku pracy na podstawie mianowania.

Wobec faktu, iż jednym z zasadniczych warunków nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest, zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela posiadanie kwalifikacji, o których stanowi art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela, tj. posiadanie wyższego wykształcenia z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończenie zakładu kształcenia nauczycieli i podjęcie pracy na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje, organ stwierdził, że nie może wydać decyzji o nadaniu I. S. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, albowiem nie spełnia ona tych określonych w ustawie przesłanek.

Od powyższej decyzji strona, za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci niewystarczającego ustalenia stanu faktycznego, przejawiającego się w:

– niewyjaśnieniu przez organ w sposób wystarczający, jaki charakter miał zaliczony przez skarżącą podczas studiów kurs specjalizacyjny z zakresu języka i literatury angielskiej,

– uznaniu, iż skarżąca nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, mimo że skarżąca legitymuje się ostateczną decyzją nadającą jej stopień nauczyciela mianowanego.

Ponadto pełnomocnik wskazał, że organ błędnie zinterpretował przepisy ustawy Karta Nauczyciela i przyjął, że art. 9b ust. 1 wymaga spełnienia wymagań do nauczania konkretnego przedmiotu (w wypadku skarżącej języka angielskiego), a nie kwalifikacji potrzebnych do zajmowania stanowiska nauczyciela w określonym typie szkoły. Pełnomocnik strony podniósł, że w sprawie niespornym jest spełnianie przez I. S. warunków dotyczących awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego w postaci:

– odbycia stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz

– w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Wątpliwość budzi jedynie kwestia wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy. Według pełnomocnika strony, Kurator Oświaty prezentuje błędne stanowisko, jakoby przepisy ustawy wymagały przy nadawaniu stopnia awansu zawodowego spełnienia warunków, od których uzależnione jest nauczanie konkretnego przedmiotu, podczas gdy faktycznie wymagane są ogólne kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach publicznych określonych typów. Na poparcie tego stanowiska pełnomocnik skarżącej przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych - wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2008r., sygn. akt I OSK 381/2007 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2009 r. o sygn. akt IV SA/Po 326/09. Główną tezą, jaką pełnomocnik wywnioskował z powyższych wyroków, jest twierdzenie, że stopień awansu zawodowego nauczyciela zależy od spełnienia przez niego ogólnych warunków przewidzianych dla danego stopnia, a wątpliwości wynikające na tym tle są spowodowane niejednolitym wykorzystywaniem przez ustawodawcę pojęcia "stanowiska" w ustawie Karta Nauczyciela. W związku z powyższym, rozróżnia się kwalifikacje do bycia nauczycielem w określonym typie szkoły oraz bycia nauczycielem konkretnego przedmiotu. Według pełnomocnika skarżącej, [...] Kurator Oświaty mógł badać jedynie spełnienie przez I. S. pierwszej grupy kwalifikacji. Te wymogi skarżąca niewątpliwie spełnia, co wynika choćby z aktu nadania nr [...] z [...] sierpnia 2001 r., wydanego przez Burmistrza N., nadającego jej stopień nauczyciela mianowanego. Poza tym przedwczesne jest, według pełnomocnika, stanowisko organu dotyczące braku kwalifikacji strony do nauczania języka angielskiego. Organ nie zwrócił się do Wydziału [...] Uniwersytetu [...] o ustalenie zakresu kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej, odbytego przez wnioskodawczynię. Przedmiotowy kurs obejmował praktyczną naukę języka angielskiego w wymiarze 570 godzin, gramatykę opisową języka angielskiego - 60 godzin, wiedzę o historii i kulturze Anglii - 30 godzin oraz historię literatury angielskiej 90 godzin. Zakres programu tego kursu był bardzo szeroki i jak zapewniała uczelnia, stanowił on drugą specjalizację kierunkową studiów, dającą te same uprawnienia w zakresie nauczania języka w szkołach publicznych co podstawowy kierunek (filologia słowiańska). Bez zbadania tej okoliczności organ nie może jednoznacznie stwierdzić, że odwołująca się nie spełnia wymogu określonego w § 7 ust. 1 pkt 1) i ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie posiadających wyższego wykształcenia,

W odpowiedzi na powyższe Minister Edukacji Narodowej w dniu [...] maja 2013 r. wydał, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2012 r.

Minister podsumowując stan faktyczny potwierdził, że I. S. legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie filologii słowiańskiej, wydanym w 1998 r. przez Uniwersytet [...], zaświadczeniem o ukończeniu Studium [...] wydanym w 1998 r. przez Uniwersytet [...], oraz zaświadczeniem potwierdzającym zaliczenie podczas studiów na kierunku filologia słowiańska kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej, wydanym w 1998 r. przez Uniwersytet [...]. Organ podał też, że wnioskodawczyni w dniu [...] sierpnia 2001 r. uzyskała stopień nauczyciela mianowanego (akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego Nr [...] wydany przez Burmistrza N.). Ponadto, zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] czerwca 2012 r., wydanym przez Dyrektora Gimnazjum nr [...] w N. w dniu złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, tj. w dniu [...] czerwca 2012 r., była zatrudniona w ww. szkole na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w pełnym wymiarze czasu pracy.

Następnie organ powołał art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy - Karta Nauczyciela, wedle których warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Zgodnie zaś z przepisami art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.

Kwalifikacje te zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400 z późn. zm.), jednakże zgodnie z § 27 ww. rozporządzenia, nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela. Jako, że taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, organ do dokonania oceny, czy I. S. spełnia wymagania, zastosował uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia. (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), jako obowiązującego w czasie podjęcia przez nią zatrudnienia na podstawie mianowania, tj. w dniu [...] września 2001 r.

Zgodnie z przepisem § 7 ust. 2 tego rozporządzenia, kwalifikacje do nauczania języków obcych w gimnazjum posiadała osoba:

– legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologicznym o specjalności języki obce lub lingwistyka stosowana i przygotowaniem pedagogicznym, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie nauczania języka obcego, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych, lub

– legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne.

Minister Stwierdził, że I. S. nie legitymuje się żadnym z powyżej wskazanych dokumentów. Ukończenie kursu specjalizacyjnego języka angielskiego, w ramach prowadzonych studiów na kierunku filologia słowiańska nie jest wystarczającym dowodem spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu.

Wobec powyższego, organy nie miały innej możliwości jak odmówić wnioskującej nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, wobec niespełnienia wymogów określonych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. Nie stwierdzając naruszenia przepisów przez organ I instancji, Minister Edukacji Narodowej utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.

Na powyżej opisaną decyzję I. S. wniosła za pośrednictwem pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.

Decyzji zarzucono naruszenie:

– art. 7 oraz 75 i 77 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia charakteru ukończonego przez skarżącą w ramach studiów filologicznych kursu specjalizacyjnego w dziedzinie języka angielskiego;

– art. 76 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż skarżąca nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, w tym nauczyciela języka obcego, mimo że skarżąca ukończyła studia wyższe na kierunku filologicznym wraz z wymaganym kursem pedagogicznym oraz legitymuje się ostateczną decyzją nadającą jej stopień nauczyciela mianowanego;

– art. 10 k.p.a., poprzez niepoinformowanie skarżącej o tym, jakie dowody były przeprowadzane w trakcie prowadzonego postępowania, ani o zakończeniu postępowania dowodowego, ani nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów;

– art. 7 i 10 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do wniosków dowodowych w sprawie uzyskania informacji z Uniwersytetu [...] dotyczących charakteru kursu specjalizacyjnego, bądź też dokumentów dotyczących programu tego kursu, czy też programu studiów licencjackich o podwójnej specjalizacji na Uniwersytecie [...];

– art. 9b ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1) oraz ust. 2 i 3 ustawy Karta Nauczyciela poprzez błędną ich wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że ustawa wymaga spełnienia wymagań do nauczania konkretnego przedmiotu, a nie kwalifikacji potrzebnych do zajmowania stanowiska nauczyciela w określonym typie szkoły.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżącej po raz kolejny zaznaczył, że kwestią sporną w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest jedynie spełnienie przez I. S. wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy, wobec uznania przez organy administracji, że nie posiada ona kwalifikacji do nauczania języka angielskiego ani na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nieposiadających wyższego wykształcenia, ani rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nieposiadających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli.

Strona skarżąca podtrzymała stanowisko, wedle którego przepisy ustawy nie wymagają bowiem przy nadawaniu stopnia awansu zawodowego spełnienia warunków, od których uzależniona jest możliwość nauczania konkretnego przedmiotu, lecz ogólnych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach publicznych określonych typów. Stopień awansu zawodowego nie dotyczy bowiem nauczania danego przedmiotu, nie nadaje się stopnia nauczyciela dyplomowanego matematyki, fizyki czy języka polskiego, lecz określonego typu szkoły, tj. szkoły podstawowej, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej, ogólnokształcącej bądź zawodowej, itp. Nie jest zatem związany z kompetencją do nauczania konkretnego przedmiotu, lecz stanowi wyraz rozwoju zawodowego nauczyciela i zwiększenia jego kwalifikacji pedagogicznych. Ponownie przywołano treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 27 lutego 2008r., sygn. akt I OSK 381/2007 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2009 r. o sygn. akt IV SA/Po 326/09.

Finalnie pełnomocnik skarżącej podtrzymał twierdzenie, że organy w ogóle nie powinny badać w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego kwestii kwalifikacji do nauki konkretnego przedmiotu.

Jednocześnie podkreślił, że organy błędnie przyjęły, że skarżąca kwalifikacji do nauczania języka angielskiego nie posiada. Powołał się przy tym na dowód w postaci pisma Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., potwierdzającego zakres kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej, odbytego przez I. S. w ramach studiów na kierunku filologia słowiańska. Pełnomocnik wskazał, że program tego kursu w stopniu nie gorszym, a w pewnych kwestiach nawet w stopniu lepszym, kształcił filologów niż niektóre ze studiów licencjackich na kierunkach filologicznych prowadzonych obecnie przez wyższe uczelnie.

Pełnomocnik przypomniał, że skarżąca posiada stopień nauczyciela mianowanego i podniósł, że nie tylko uczy ona języka angielskiego w gimnazjum i wystawia roczne oceny z tego przedmiotu skutkujące od wielu lat promocją do kolejnej klasy bądź ukończeniem szkoły, ale jest także egzaminatorem, sprawdzającym państwowy egzamin gimnazjalny, co było jedną z przesłanek uzyskania akceptacji od komisji kwalifikacyjnej w ramach procedury uzyskiwania kolejnego stopnia awansu zawodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, w sposób szczególny akcentując, że uzyskanie konkretnego stopnia awansu zawodowego związane jest z nauczaniem konkretnego przedmiotu. Zarówno staż, jak i postępowanie kwalifikacyjne prowadzone są w ramach konkretnego przedmiotu, do nauczania którego nauczyciel powinien posiadać kwalifikacje. Nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela wymaga, aby nauczyciel posiadał kwalifikacje do nauczania przedmiotu w ramach którego odbywał staż.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Opolskiego Kuratora Oświaty z dnia 26 września 2012 r. odpowiadają bowiem prawu.

Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.), warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 3, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Niespełnienie choćby jednej z ww. przesłanek obliguje organ sprawujący nadzór pedagogiczny do odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego (art. 9b ust. 4 i 6 ustawy - Karta Nauczyciela).

Stanowisko nauczyciela - w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy - może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Nie budzi wątpliwości, że w świetle tego przepisu, ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna być dokonana na dzień złożenia przez niego wniosku, w oparciu o przepisy obowiązujące w tej dacie.

Kwalifikacje zaś wymagane od nauczycieli określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400). Podstawowym zatem warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji.

Tak więc, co istotne, warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji. Oznacza to zatem, że certyfikat ten, jakim jest kolejny stopień awansu zawodowego nauczyciela, nadawany jest po spełnieniu przez nauczyciela nie tylko przesłanek, o jakich mowa w ustawie Karta Nauczyciela, ale również określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela.

Istota zatem rozpoznawanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca posiada kwalifikacje właściwe do zajmowania stanowiska w zakresie nauczania języka angielskiego, mając potwierdzone dokumentami ukończone studia wyższe magisterskie na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska na Uniwersytecie [...], z dnia [...] lipca 1998 r., zaświadczenie zaliczenia kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska na Uniwersytecie [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. oraz zaświadczenie ukończenia studium przygotowania pedagogicznego na Uniwersytecie [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r.

Podkreślić należy, że [...] Kurator Oświaty był uprawniony do oceny spełniania wymogów kwalifikacyjnych przez skarżącą, odpowiada on bowiem za nadanie tego stopnia awansu zawodowego. Kompetencje organu nadzoru pedagogicznego w toku postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w zakresie oceny, czy nauczyciel spełnia wymagane prawem kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, wynikają bowiem z przepisu art. 9b ust. 4 ustawy - Karta Nauczyciela. W myśl bowiem tego przepisu nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1 tej ustawy (posiadanie wyższego wykształcenia i przygotowania pedagogicznego, odbycie stażu oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej), w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego nadaje nauczycielowi mianowanemu - organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

Oznacza to, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny musi dokonać samodzielnej oceny materiału dowodowego pod kątem wszystkich przesłanek warunkujących dopuszczalność nadania mianowanemu nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego. Tylko łączne spełnienie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 9b ustawy - Karta Nauczyciela umożliwia wydanie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Niespełnienie chociażby jednego z omawianych warunków obliguje organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego.

Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400), kwalifikacje do nauczania języków obcych posiada osoba, która legitymuje się, przy spełnieniu pozostałych wymienionych tam przesłanek, odpowiednim świadectwem znajomości języka obcego, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia. Biorąc pod uwagę ukończone przez skarżącą studia wyższe (filologia słowiańska) w celu potwierdzenia kwalifikacji do nauczania języka angielskiego w gimnazjum, winna ona legitymować się świadectwem znajomości języka angielskiego na poziomie co najmniej zaawansowanym, o którym mowa w załączniku do ww. rozporządzenia. Przepisy ww. rozporządzenia nie przewidują możliwości uzyskania kwalifikacji do nauczania drugiego języka obcego w wyniku ukończenia kursu specjalizującego z zakresu innego języka niż kierunkowy, realizowany podczas studiów filologicznych. Jedynie dyplom ukończenia studiów wyższych potwierdza uzyskanie wymaganych kwalifikacji. W każdym innym wypadku znajomość języka musi być potwierdzona świadectwem biegłej lub zaawansowanej znajomości języka obcego.

Wskazać należy, że załącznik do powołanego rozporządzenia zawiera zamknięty katalog świadectw znajomości języka angielskiego, uznawanych przez Ministra Edukacji Narodowej jako potwierdzenie kwalifikacji do nauczania tego przedmiotu. Wśród nich nie został wymieniony ukończony przez skarżącą kurs specjalizacyjny z zakresu języka i literatury angielskiej, ukończony podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska na Uniwersytecie [...] (zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 1998 r.).

Z tego względu ustalenia, czy posiadany przez skarżącą kurs specjalizacyjny z zakresu języka i literatury angielskiej, ukończony podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska, jest wystarczający do nauczania języka angielskiego w gimnazjum, nie można dokonywać, jak to sugeruje pełnomocnik skarżącej, poprzez badanie charakteru ukończonego kursu i uzyskiwanie na ten temat wiedzy z Uniwersytetu [...]. Prowadziłoby to bowiem do niedopuszczalnej, w sytuacji enumeratywnego wyliczenia świadectw w załączniku, wykładni rozszerzającej przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r.

Wskazać należy też, że również na tle przepisów obowiązującego uprzednio rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288), posiadany przez skarżącą kurs specjalizacyjny z zakresu języka i literatury angielskiej, ukończony podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska, nie stanowił potwierdzenia kwalifikacji do nauczania języka angielskiego.

Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż skarżąca nie posiada wystarczających kwalifikacji do pracy na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w gimnazjum i odmówiły jej nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Posiadany przez skarżącą kurs specjalizacyjny z zakresu języka i literatury angielskiej, ukończony podczas studiów na kierunku filologia w zakresie filologia słowiańska, nie może być bowiem uznany za świadectwo znajomości języka angielskiego w rozumieniu przepisu § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej.

Nie ma zatem racji pełnomocnik skarżącej w twierdzeniu, że ażeby uzyskać kolejny stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego konieczne jest jedynie spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz 2 i 3 pow. ustawy Karta Nauczyciela. Jak wskazano bowiem wyżej, ustalenie, czy skarżąca posiada kwalifikacje właściwe do zajmowania stanowiska w zakresie nauczania języka angielskiego odbywa się w oparciu o przepisy ustawy, ale również w oparciu o przepisy pow. rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. Dopiero łączne spełnienie tych wymagań powoduje, że możliwe jest nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego. Wprawdzie z aktu nadania stopnia awansu zawodowego nie wynika, ażeby stopień awansu był związany z kompetencją do nauczania konkretnego przedmiotu, to jednak uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego związane jest z jego nauczaniem, a zarówno staż, jak i postępowanie kwalifikacyjne prowadzone są w ramach nauczania konkretnego przedmiotu, do nauczania którego nauczyciel powinien posiadać kwalifikacje. Nadanie zatem kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela wymaga, aby nauczyciel posiadał kwalifikacje do nauczania przedmiotu, w ramach którego odbywa staż.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, zdaniem Sądu, nie są one zasadne i nie mogły zostać uwzględnione. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ w toku postępowania zebrał i rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji.