Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 167/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 27 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 roku sprawy ze skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. odrzuca skargę w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 196,95 (sto dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

W dniu 5 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga S.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego.

Skarżący sprecyzował w skardze, iż zaskarża przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem z dnia [...] a dotyczącym wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego położnego w B. ul. A nr 25. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. Nadto, strona wystąpiła o przyznanie od organu sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), zaś na wypadek oddalenia tegoż wniosku skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. mając na względzie, że przewlekłość postępowania miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Uzasadniając skargę strona skarżąca wyjaśniła, iż wniosek o wszczęcie postępowania datowany jest na dzień [...] i został doręczony organowi w dniu 26 marca 2012 r. Następnie, z uwagi na bezczynność organu, zażaleniem z dnia [...] skarżący wystąpił w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.) i postanowieniem z dnia [...] organ wyższego stopnia uwzględnił zażalenie i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 3 października 2012 r. Z uwagi na trwający stan bezczynności kolejnym zażaleniem z dnia [...] skarżący wystąpił ponownie w trybie art. 37 k.p.a. wskazując na stan bezczynności i przewlekłość organu stopnia powiatowego. Postanowieniem z dnia [...] organ wojewódzki ponownie uwzględnił zażalenie strony i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 listopada 2013 r. Po zapoznaniu się z tym rozstrzygnięciem organ stopnia powiatowego podjął czynności kontrolne, wyznaczył kolejne terminy oględzin, przy czym żadna z tych kontroli nie odbyła się, gdyż właściciele nie udostępnili obiektu do kontroli. Organ I instancji zawiadomił organy ścigania, które jednakże odmówiły wszczęcia postępowania karnego z uwagi na nieprawidłowości organu w wystawianych wezwaniach i brak pouczeń o odpowiedzialności za nieusprawiedliwione niestawiennictwo. Z uwagi na powyższe, w dniu 6 lipca 2015 r. skarżący wystąpił z kolejnym zażaleniem w trybie art. 37 k.p.a. i postanowieniem z dnia [...] organ wyższego stopnia uznając zażalenie za zasadne stwierdził, iż postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 1 września 2015 r. Skarżący zaznaczył, iż od wydania opisanego rozstrzygnięcia organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy.

Podsumowując przedstawiony stan faktyczny skarżący stwierdził, iż organ podejmuje czynności procesowe wyłącznie po jego interwencji. Okresy, w których organ nie dokonywał żadnych czynności to dwa lata i 3 miesiące od złożenia wniosku do pierwszej czynności, a miesięczne pomiędzy wyznaczaniem kolejnych kontroli. Podkreślił, iż przewlekłość postępowania organu polegająca na podejmowaniu czynności pozornych w długich okresach czasu nie dość, że nie skutkuje załatwieniem sprawy co do istoty, to dodatkowo pozbawia stronę możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Organ stopnia powiatowego ignoruje nie tylko prawa skarżącego, ale i orzeczenia organu wyższego stopnia i nie reaguje na wyroki sądowe w przedmiocie bezczynności tegoż organu. Nie odnoszą skutku również nakładane na organ grzywny.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odniósł się do prowadzonego postępowania wyjaśniając, iż w następstwie wniosku skarżącego z dnia [...] oraz jego rozszerzenia z dnia [...]., wszczął w dniu [...]. postępowanie w sprawie prawidłowości nadbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w B. ul. A nr 25. W związku z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w dniu 13 czerwca 2012 r. przeprowadzone zostały oględziny, w trakcie których stwierdzono, iż nadbudowa została przeprowadzona na podstawie pozwolenia na budowę i przyjęta do użytkowania. W dniu 26 lutego 2013 r. przeprowadzono kolejne oględziny, które potwierdziły fakt realizacji nadbudowy niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową. W następstwie poczynionych ustaleń organ wydał decyzję, którą zobowiązał właścicieli obiektu do wykonania określonych robót budowlanych. Orzeczenie to zostało zaskarżone, w skutek czego organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Dalej organ stopnia powiatowego zwrócił uwagę, iż część zagadnień poruszonych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] była już przedmiotem badania i ostatecznych rozstrzygnięć. Między innymi, w kwestii zadaszenia od strony północnej ustalono, iż zostało ono zrealizowane na podstawie zgłoszenia i decyzją z dnia [...] postępowanie umorzono. Z kolei decyzją z dnia [...] umorzono postępowanie w zakresie legalności zabudowy balkonu, zaś decyzją z dnia [...] umorzono postępowanie w zakresie legalności zabudowy schodów wejściowych.

Organ zwrócił nadto uwagę, iż w dniu [...] wpłynęła skarga na bezczynność, którą przekazał do sądu administracyjnego. Po ponownej analizie materiału sprawy organ wydał decyzję z dnia [...], którą zobowiązał inwestorów do wykonania robót budowlanych, ale na skutek kontroli międzyinstancyjnej organ odwoławczy uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast sąd administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 7/14 umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Następnie w dniu 29 stycznia 2015 r. do organu wpłynęła skarga o wymierzenie grzywny z uwagi utrzymujący się stan bezczynności organu, którą to przekazano do sądu administracyjnego w dniu 2 marca 2015 r. W dniu [...]skarżący złożył ponownie skargę na bezczynność w wyniku czego organ stopnia wojewódzkiego postanowieniem z dnia [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Organ zwrócił uwagę, iż kilkukrotnie wyznaczał termin oględzin, które są niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, jednakże inwestorzy celowo utrudniają prowadzenie postępowania i udaremniają przeprowadzenie niezbędnych czynności kontrolnych obiektu. Niewątpliwie nieobecność właściciela w dniu wyznaczonej kontroli uniemożliwia skorzystanie z pomocy organów ścigania. Nadto brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania oraz częste wezwania pracowników jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki. Konieczność podjęcia działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od organu zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Nadto szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność w innych ważnych sprawach.

W dniu 27 listopada 2015 r. skarżący złożył pismo procesowe wnosząc o zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania w postaci uiszczonej kwoty wpisu sądowego oraz zasądzenie na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwrotu kosztów dojazdu w charakterze strony na rozprawę w kwocie 96,95zł. Przedstawił stosowne wyliczenie kosztów dojazdu i załączył kopię faktury zakupu paliwa.

Na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. skarżący poparł skargę oraz wniosek o zwrot poniesionych kosztów. Wyjaśnił, że organ nie wydał aktu do dnia rozprawy. Wskazał, że wniosek w sprawie złożył dnia [...] następnie zmodyfikował go i organ wszczął postępowanie w dniu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 cytowanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Tym samym skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i określone postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej. Przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego, opisany warunek spełnia. Nadto, nie budzi wątpliwości dopuszczalność przedmiotowej skargi w związku z wyczerpaniem właściwego trybu postępowania poprzedzającego wniesienie skargi. Stosownie bowiem do przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z treści przywołanej normy prawnej wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., tzn. winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na niezałatwienie w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ stopnia powiatowego, a w dniu [...] (data wpływu skargi do organu) wniósł skargę skierowaną do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania. W ocenie Sądu nie budzi więc wątpliwości, iż strona skarżąca wyczerpała tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.

Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 40 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., a zatem w niniejszym postępowaniu – wszczętym po dniu 15 sierpnia 2015 r. – należy stosować art. 149 p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. Datą wszczęcia postępowania sądowego jest bowiem dzień doręczenia skargi organowi, którego skarga dotyczy, co miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 3 września 2015 r.

I tak, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2), a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 r. (M.P. z 2015r., poz. 179) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 r. wynosiło 3783,46 zł.

Przechodząc do merytorycznej oceny wniesionej skargi w zakresie przewlekłości postępowania na wstępie zwrócić trzeba uwagę, że w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez pojęcie "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Przewlekłość postępowania jest kwalifikowaną formą bezczynności i obejmuje nie tylko niezałatwienie sprawy w terminie, ale również podejmowanie przez organ w toku postępowania - wbrew obowiązującym przepisom - wielu aktów lub czynności pozorowanych bądź zbędnych, prowadzących do nieuzasadnionego przedłużenia okresu załatwienia sprawy (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 44, s. 386; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011 r., s. 69-70; Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, "Państwo i Prawo" z 2011 r., z. 6, s. 33; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013 r., s. 51), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 238). Opisywane pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął czynności w sprawie. Przy ocenie przewlekłości postępowania istotne jest bowiem i to, czy organ podejmował czynności niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy i to niezależnie od tego, czy strona zgłaszała określone żądania w tym zakresie. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, niezależnie od kwestii bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyroki NSA: z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12; z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3274/14 - dostępne, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, podzielającego przestawione stanowisko co do interpretacji pojęcia "przewlekłości postępowania", analiza przebiegu postępowania – wszczętego na skutek wniosku z dnia [...], czynności podejmowanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nie pozostawia wątpliwości, iż mamy do czynienia z przewlekłym prowadzeniem postępowania. Jak wskazuje zasadnie skarżący, a co znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, organ przez kilka lat podejmował jedynie czynności pozorne, w znacznych odstępach czasowych i żadna z nich nie zmierzała do załatwienia sprawy co do istoty, a bezsprzecznie do tego właśnie zobowiązane są organy administracji publicznej na mocy obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 104 k.p.a.). Czynności podejmowane przez organ nadzoru budowlanego niewątpliwie nie nosiły znamion koncentracji niezbędnej w świetle art. 12 k.p.a., mimo wyznaczanych dodatkowych terminów załatwienia sprawy przez organ nadrzędny, który wyraźnie wskazuje na przewlekły charakter prowadzonego postępowania przez organ stopnia powiatowego. Potwierdza to również fakt, że mimo orzeczenia tutejszego sądu w zakresie bezczynności, które winno zmobilizować organ I instancji do działania, nadal podejmuje on czynności, które jedynie pozornie zmierzają do zakończenia sprawy co do istoty. Jak wskazuje analiza akt administracyjnych, organ już kilkukrotnie wyznaczał termin czynności kontrolnych, ale z uwagi na brak zgody lub nieobecność właściciela obiektu czynności tych nie mógł przeprowadzić. Jednocześnie jednak wobec nieprawidłowości w wystawianych wezwaniach i brak pouczeń o odpowiedzialności za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, organ powiatowy nie jest w stanie podjąć kroków zmierzających do efektywnego przeprowadzenia tychże czynności kontrolnych po ingerencji organów ścigania. Zdaniem Sądu te niedociągnięcia w podejmowaniu poszczególnych czynności, także świadczą o postępowaniu, które jedynie iluzorycznie zmierza do załatwienia sprawy co do istoty, a rzeczywiście jest niezasadnie przedłużane. Tym samym organ stopnia powiatowego ignoruje już kilkukrotnie wyznaczone przez organ drugiej instancji dodatkowe terminy załatwienia sprawy, gdzie za każdym razem organ kontrolujący uznaje zasadność zażalenia skarżącego i jasno wskazuje na nieuzasadniony stan bezczynności i przewlekłości organu. Warto chociażby zwrócić uwagę na ostatnie z postanowień organu stopnia wojewódzkiego z dnia [...], gdzie wyraźnie organ wojewódzki uznał, iż organ I instancji prowadzi postępowanie w sprawie w sposób przewlekły i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 września 2015 r., który jak wynika z akt sprawy i wyjaśnień stron i tym razem nie zakończył sprawy co do istoty. Nie można również podzielić argumentacji organu, iż problemy kadrowe oraz znaczna ilość spraw uniemożliwia terminowe prowadzenie postępowania. W ocenie Sądu organowi I instancji można zarzucić nie tylko lekceważące traktowanie obowiązków nałożonych nań z mocy ustawy, ale również prawomocnych orzeczeń sądu.

W orzecznictwie przyjmuje się, że uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie grzywny organowi (vide: postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 1107/13, z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły i to niewątpliwie z rażącym naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a.

Z kolei w pkt 2 sentencji Sąd orzekł o odrzuceniu skargi w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, a to wobec ustalenia, iż w obrocie prawnym funkcjonuje orzeczenie tutejszego Sądu z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 135/15. W przywołanej sprawie, ze skargi S.M. na bezczynność organu, Sąd m.in. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy legalności nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. A nr 25 w B.. Co istotne, jak wynika z uzasadnienia przywołanego orzeczenia sądowego oraz akt niniejszej sprawy i samego wniosku inicjującego postępowanie administracyjne, strona wnosiła o wszczęcie postępowania w sprawie wybudowania, przebudowy i użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w B. przy ul. A nr 25. Stosownie zaś do art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409) przez pojęcie "budowa" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu już w świetle powyższego oraz w kontekście analizy czynności wyjaśniających, kontrolnych i rozstrzygnięć merytorycznych, które są tożsame w sprawie niniejszej i w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 16 października 2015 r. nie budzi wątpliwości, iż nie jest dopuszczalne ponowne zobowiązanie organu do załatwienia niniejszej sprawy, jako że przywołanym wyrokiem Sąd już to uczynił. Nadto, zdaniem Sądu, uprzednie stwierdzenie zaistnienia bezczynności nie jest przeszkodą dla rozstrzygania i oceny przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że ustawodawca w art. 149 § 1 p.p.s.a. odróżnił dwie niezależne od siebie instytucje: bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, i choć każda z tych instytucji ma inny zakres, to ich eliminacja następuje w ten sam sposób, poprzez uzyskanie tego samego efektu, jakim jest wydanie aktu lub dokonanie czynności albo uznanie uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Op 20/14).

Reasumując, skoro Sąd wyrokiem z dnia 16 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 135/15 ze skargi na bezczynność, orzekł już o zobowiązaniu organu do załatwienia sprawy w przedmiocie legalności realizacji budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. A nr 25 w B. w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, a stosownie zaś do art. 104 § 1 k.p.a. organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, to tym samym, zdaniem Sądu, zobowiązanie organu wskazanym orzeczeniem do załatwienia sprawy powoduje wyczerpanie możliwości ponownego rozstrzygania w tej kwestii i powoduje, że przedmiotowa sprawa między tymi samymi stronami w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania aktu w tej samej sprawie, została już prawomocnie osądzona, co skutkuje odrzuceniem tej części skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a, co Sąd uczynił w punkcie 2 sentencji wyroku.

Mając na uwadze rażący charakter naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył, w pkt 3 sentencji, organowi I instancji grzywnę w wysokości 2000 złotych. Wysokość wymierzonej grzywny odpowiada kryteriom wskazanym w przepisie art. 154 § 6 p.p.s.a., a nadto jest adekwatna do długiego i nieuzasadnionego okresu przewlekłości postępowania.

W świetle ustalonego w sprawie całokształtu stanu faktycznego Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o zasądzenie od organu sumy pieniężnej stosownie do brzmienia znowelizowanego przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt 4 sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku stosownie do art. 200 w związku art. 205 § 1 p.p.s.a.

IB