Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 586/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 80, art. 77, art. 107 § 3, art. 8, art.11
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art.21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 10, art. 11, art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust.3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi M spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR złożony został przez M Sp. z o. o wniosek o przyznanie płatności na rok 2014. Spółka wskazała, iż ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 48,50 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR złożony wniosek poddał kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina.

W rezultacie przeprowadzonej kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 przez Spółkę były deklarowane do płatności w latach 2004-2011 przez "B" sp. z o.o. Celem zapoznania się z zasadami funkcjonowania spółki M organ I instancji w dniu 1 czerwca 2015 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia: aktów notarialnych, umów dzierżaw, umów użyczenia lub innych dokumentów, na podstawie których użytkowane są przez Spółkę grunty zgłoszone do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014 r., dowodów zakupu nawozów, środków ochrony roślin, paliwa oraz nasion przez Spółkę, które wykorzystywane były do produkcji roślinnej prowadzonej w 2014 r. na gruntach zgłoszonych do dopłat, a także dowodów sprzedaży przez Spółkę plonów uzyskanych z gruntów zgłoszonych do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014 r.

W dniu 3 czerwca 2015 r. Spółka złożyła w Biurze Powiatowym korektę wniosku wraz z umową dzierżawy gruntów z dnia [...] maja 2012 r. zawartą pomiędzy spółką B (wydzierżawiający), a M Sp. z o.o. (dzierżawca), fakturę VAT nr [...] dotyczącą działalności wspomagającej produkcję roślinną koszenie łąk, przewracanie siana, zbiór.

W dniu 7 stycznia 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do Spółki M kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących powodów oraz celu powstania pięciu spółek (Spółki "M" sp. z o.o., Spółki "J" sp. z o.o., Spółki "N" sp. z o.o., Spółki "M" sp. z o.o. Spółki "K" sp. z o.o.) w miejsce dotychczasowej jednej, jak również do przedłożenia za rok 2014 faktury wystawionej przez "B" sp. z o.o. zgodnie z umową dzierżawy gruntów z [...] maja 2012r. oraz dokumentów potwierdzających zapłatę za tą fakturę, przedłożenia dowodu zapłaty za fakturę nr [...] z [...] sierpnia 2014r., podanie informacji ile razy w 2014r. dokonano koszenia łąk na zadeklarowanych do płatności działkach ewidencyjnych wraz z fakturami oraz dowodami przelewów za te faktury, przedłożenia dowodów sprzedaży przez spółkę M plonów uzyskanych z gruntów zgłoszonych do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2014r. lub złożenia oświadczenia w jaki sposób spółka M zagospodarowywała uzyskane plony (siano).

W odpowiedzi strona (D.W. prokurent spółki M) wyjaśniła, że każda z wymienionych spółek jest odrębnym podmiotem gospodarczym działającym w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto wskazała, że każda z wymienionych spółek prowadzi odrębną działalność gospodarczą od wielu lat, która m.in. jest oparta na produkcji zwierzęcej - chowie i hodowli indyków, prowadzeniu podstawowej produkcji rolnej oraz wykonywaniu innych działalności określonych umowami spółek. Dodatkowo podkreśliła, że spółki dysponują dużym potencjałem wytwórczym, a sugerowana przez ARiMR konsolidacja w jedną spółkę z o. o, jest trudna pod kątem prawidłowej gospodarki i ekonomii na tym etapie realizacji zadań programowych poszczególnych spółek. Zdaniem D.W. w aktualnej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej bardziej wskazana jest uzasadniona dywersyfikacja. Wraz z ww. wyjaśnieniami D.W. złożyła kopie faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2015r. wystawioną przez B sp. z o.o., spółce M za dzierżawę nieruchomości, potwierdzenie opłaty za ww. fakturę, fakturę VAT nr [...] z dnia [...].08.2014 r. wystawioną spółce M przez M.K. w kwocie 23 176,80 zł za usługę koszenia łąk, przewracania siana i wałowanie (zbiór), potwierdzenie opłaty za ww. fakturę.

W rezultacie analizy przedłożonych dokumentów Kierownik Biura Powiatowego stwierdził, iż udziałowcami spółki B jest spółka W oraz D.W.. Dodatkowo D.W. i A.W. są prokurentami spółki B. Zgodnie z danymi z KRS spółka W jest własnością D.W., a jej prezesem jest M.W.. Udziałowcy spółki B powołują 5 spółek, w tym spółkę M, których siedziba jest tożsama z siedzibą spółki B. Utworzone 5 spółek dzierżawi grunty od spółki B (każda ok. 50 ha), a udziałowcami, prezesem i prokurentem tejże Spółki są osoby zarządzające spółką B. W utworzonych spółkach Prezesem jest M.W., a pełnomocnikiem i prokurentem w jednej osobie D.W., wspólnikami są A.W. i J.W..

Z dostarczonych przez stronę dokumentów wynika, że na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2012 r. podpisanej przez wydzierżawiającego w osobie D.W. (żona M.W.) jako Prezesa Zarządu oraz przez dzierżawcę w osobie M.W. jako Prezesa spółki M grunty zgłoszone do powyższych dopłat są wydzierżawione przez spółkę B dla spółki M na okres 10 lat. Spółka M z tytułu ww. dzierżawy płaci roczny czynsz dzierżawny w wysokości 50 zł za każdy 1 ha. Ponadto z oświadczenia strony wynika, że spółka M nie posiada zaplecza maszynowego do upraw polowych, wszelkie prace polowe są wykonywane przez firmę zewnętrzną co potwierdza dostarczona faktura VAT nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2014 r. M.K., która wykonała usługę koszenia, przewracania i wałowania trwałych użytków zielonych dla spółki M.

W konsekwencji ustalonych powyżej faktów, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż utworzenie 5 spółek w tym spółki M przez M.W. i D.W. jak również inne osoby powiązane rodzinnie, jest działaniem obchodzącym prawo gdyż dzielenie posiadanego areału przez ww. osoby na mniejsze gospodarstwa nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności. Dodatkowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż utworzone spółki łącznie posiadają występując o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego 273,23 ha, płatności ONW 273,23 ha (w tym strefa górska - 147,14 ha, strefa nizinna I - 126,09 ha) oraz płatności rolnośrodowiskowych pakiet 2 Rolnictwo Ekologiczne wariant uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) — 126,09 ha. W przypadku płatności do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania - zwane dalej ONW, ubiegając się jako jeden podmiot kwota płatności wyniosłaby 33 422,56 zł. Natomiast tworząc kilka spółek łączna płatność o którą wystąpiły wyniosłaby 67 306,69 zł.

Dzielenie spółek na mniejsze gospodarstwa jest niezgodne z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95, który stanowi, że działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Działanie to wyczerpało także przesłanki określone w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., na mocy którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał dodatkowo, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), według którego "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

W dalszej kolejności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podniósł, iż w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach określono, że płatność przysługuje rolnikowi zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, tj. osobie fizycznej lub prawnej lub grupie osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Natomiast gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Na podstawie ww. przepisów Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż celem systemu wsparcia jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne.

Uznając, że Spółka M została sztucznie utworzona w celu uzyskania wyższych płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaną w dniu [...] stycznia 2016r. decyzją nr [...] odmówił przyznania temu podmiotowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rok 2014.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła - powołując się na udzielone przez Spółkę M pełnomocnictwo - adw. A.D., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej przez organ I instancji decyzji, poprzez:

- przyjęcie, że stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, a nadto, że składając wniosek o przyznanie płatności odwołujący się nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym,

- pominięcie faktu, że działalność wnioskodawcy nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę.

- przyjęcie, że składając wniosek o przyznanie płatności odwołująca się nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym albowiem spółka M efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydują poprzez swoje organy, uprawnione osoby komu zlecić prace połowę, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie i czy je sprzedać lub jak wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę podejmowaniu decyzji o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja w sprawie,

- przyjęcie, że przedmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym

Powyższe naruszenia doprowadzić miały do błędnego zastosowania przepisu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Nadto zarzucono naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania wpływające na treść wydanej decyzji, w tym:

- art. 80 kpa - poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego przejawiającą się w dokonaniu ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu wyłącznie o dane i informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli oraz innych rejestrach,

- art. 107 § 3 i art. 11 kpa - poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, nie wyjaśnienie w przekonywujący, staranny i wyczerpujący sposób dlaczego za niewiarygodne organ administracyjny uznał przedstawione przez Spółkę dokumenty mające przemawiać za prowadzeniem przez nią samodzielnej działalności rolniczej.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie objętej odwołaniem decyzji i wydanie decyzji przyznającej Spółce jednolitą płatność obszarową, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z wykorzystaniem przedłożonych przez strony dokumentów wskazał, iż spółka M została zawiązana w dniu [...] listopada 2010r., jej wspólnikami zostali A.W. i J.W., Prezesem M.W., a pełnomocnikiem i prokurentem w jednej osobie D.W.. Następnie, Spółka M w dniu [...] maja 2012r. wydzierżawiła od spółki B 20 działek rolnych o powierzchni 66,17 ha położonych w woj. [...]. Ww. umowę podpisali w imieniu spółki M Prezes M.W., a w imieniu spółki B D.W.. Przedmiotowe grunty o powierzchni 48,50 ha Spółka M zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 m.in. do jednolitej płatności obszarowej (JPO) jako trwałe użytki zielone TUZ.

Ponadto z oświadczeń strony spółki M złożonych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego z wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 oraz niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że spółka M nie posiadała żadnego zaplecza maszynowego do prowadzenia działalności rolniczej, a zabiegi agrotechniczne są zlecane podmiotom zewnętrznym, nie posiada żadnych dowodów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w związku z powyższym ustaleniem potwierdził rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oparte na założeniu, że spółka M stworzyła sztuczne warunki do otrzymania jednolitej płatności obszarowej (JPO), o czym świadczyć mają następujące okoliczności:

- prawowitym właścicielem gruntów rolnych zadeklarowanych przez spółkę M we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 jest spółka B, która deklarowała do płatności w latach 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 powierzchnie odpowiednio 272,33 ha, 270,94 ha, 270,92 ha, 266,99 ha, 266,99 ha, 265,88 ha, 261,83 ha, 259,90 ha położone w woj. [...] oraz woj. [...]. Wspólnikami ww. spółki są D.W. i W sp. z o.o., a Prezesem jest M.W.. Natomiast prokurentami są D.W. i A.W.,

- w dniu [...] listopada 2010r. zawiązanych zostaje 5 spółek z o.o. tj. N, M, M, J, K, w których wspólnikami są odpowiednio DW i MW, MW i AW, AW i JW, MW i LW, DW i KP; Zarząd wyszczególnionych spółek tworzą Prezes M.W. i D.W. - jako pełnomocnik i prokurent. Spółka M w dniu [...] maja 2012 r. wydzierżawia od spółki B grunty rolne położone w woj. [...] o powierzchni 68,38 ha,

- utworzone spółki powiązane są ze sobą osobowo jak i rodzinnie przez D.W. i M.W., których decyzyjność jest z kolei nieograniczona; Prezes, pełnomocnik i prokurent – D.W. i M.W. m.in. w spółce M podejmowali zamiennie decyzje dotyczące spółek, w roku 2013 zlecali wykonanie usług na zadeklarowanych gruntach spółce B czyli samym sobie (vide: prezes i prokurent spółki B); spółka B reprezentowana przez prokurenta D.W., dzierżawiła grunty spółce M reprezentowanej przez M.W.; D.W. podpisywała faktury w imieniu spółki M za czynności wykonane przez spółkę B, a w roku 2014 wystawiali i podpisywali faktury w imieniu spółki B i spółki M.

- ww. podmioty posiadają ten sam adres siedziby, tj. [...].

W ocenie organu odwoławczego, w związku z podziałem spółki B na mniejsze 5 spółek, doszło do ominięcia regulacji prawnych:

- stosowanych od roku 2013 wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Komisji Europejskiej (UE) Nr 964/2013 z dnia 9 października 2013 r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 (Dz. Urz. UE L 268, str. 5) dyscypliny finansowej. Wprowadzenie dyscypliny finansowej wynika z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009. Przepis ten stanowi, że kwoty przeznaczone na finansowanie wydatków związanych z rynkiem i płatności bezpośrednich w ramach WPR muszą mieścić się w rocznych pułapach określonych w decyzji 2002/929/WE przedstawicieli rządów państw członkowskich. W przypadku, gdy prognozy dotyczące finansowania wyżej wymienionych środków przewidzianych na dany rok budżetowy wskazują, że przekroczony zostanie pułap roczny należy określić współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. W związku z ww. art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,301951 %.

- stosowanych od roku 2012 w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określonych w art. 7 rozporządzenia nr 73/2009, na mocy których wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przekracza 5.000 euro objęte są modulacją podstawową wynoszącą 10%.

Organ podkreślił dalej, iż sztuczny podział gospodarstwa mający powiązanie z niniejszą sprawą został udowodniony w przypadku grupy producentów rolnych I sp. z o.o. i B sp. z o.o.

W ocenie organu przedstawienie samej umowy dzierżawy gruntów nie pozwala na uznanie, że spełnione zostały wymogi uprawniające do przyznania płatności bezpośrednich. Ponadto przedstawiona przez stronę faktura VAT nr [...] wystawiona przez M.K. dla spółki M z tytułu koszenia łąk, przewracania siana i wałowania (zbioru) nie jest dowodem w ocenie organu wiarygodnym. Dyrektor wskazał, że przedmiotowa faktura wystawiona została za wykonanie koszenia, przewracania i zbioru na łąkach. Natomiast brak jakiegokolwiek dowodu poniesionych kosztów związanych z transportem sprzętu rolniczego z miejscowości [...] znajdującej się w [...] do Gminy [...] gdzie odległość między tymi miejscowościami wynosi ok. 320 km. Kolejnym argumentem przemawiającym za uznanie ww. faktury za niewiarygodną jest fakt, iż w dniu [...] maja 2015 r. M.K. składając zeznania w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczyła, ze w roku 2013 wykonywała usługi rolnicze dla spółek K i J, a w rzeczywistości jedynie dla spółki K zgodnie z dowodami księgowymi z dnia [...] maja 2013 r. Ponadto M.K. nie wiedziała kto zlecił wykonywanie prac, w jakim terminie i ile czasu trwały, na jakiej powierzchni, jakim sprzętem. Dodatkowo organ wskazał, iż ww. faktura przeczy oświadczeniom strony składanym w toku prowadzonych postępowań administracyjnych w roku 2013 i 2014, w którym wskazano, że spółki powstały ze względów ekonomicznych. W świetle badania ekonomicznego aspektu funkcjonowania spółki M Dyrektor podkreślił, iż działki deklarowane do płatności na rok 2014 przez ww. spółkę to grunty oddalone w znacznej odległości od aktualnej siedziby ww. spółki. W takiej sytuacji zasadnym byłoby zoptymalizowanie w zarządzaniu w zakresie działań agrotechnicznych na gruntach spółki pod względem ich położenia geograficznego. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prace wykonywane na działkach spółki prowadzone były wbrew ekonomicznej logice. Zauważyć bowiem należy, iż usługi rolnicze na działkach ewidencyjnych wykonywała M.K. mająca swoją siedzibę w województwie [...], a więc w znacznej odległości od terenu, na którym leżą działki deklarowane do płatności przez spółkę M (te znajdują się w województwie dolnośląskim). Opisana okoliczność pozwoliła organowi odwoławczemu stwierdzić, iż zabiegi agrotechniczne prowadzone na gruntach rolnych deklarowanych do płatności przez spółkę M wykonywane były w sposób narażający spółkę na ponoszenie wysokich kosztów (chociażby transportu sprzętu rolniczego po kilkaset kilometrów pomiędzy poszczególnymi województwami mając na względzie siedziby podmiotów wykonujących prace i miejsc, w których prace były wykonywane), a tym samym aspekt ekonomiczny powstania spółki M należy uznać za chybiony.

Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, iż jedynym celem tworzenia spółki M i pozostałych spółek były korzyści finansowe wynikające z ominięcia progów powierzchniowych i degresywnych kwot pomocy ustanowionych w przepisach prawa krajowego jak i wspólnotowego (art. 7 rozporządzenia nr 73/2009, § 3 ust 3 rozporządzenia ONW i art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011).

Organ uznał, iż niniejszej sprawie stwierdzono stworzenie sztucznych warunków przez beneficjenta, albowiem udowodniono łączne występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego. Strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających uznać, iż działania spółki oraz pozostałych spółek były prowadzone na własny rachunek, stanowiły odrębne podmioty wykonujące działalność gospodarczą na swoich gruntach.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w świetle powyżej ustalonego stanu faktycznego stwierdził, iż spółka M nie spełniła wskazanych powyżej definicji rolnika, gospodarstwa rolnego oraz nie prowadziła działalności rolniczej. Ustalenia w powyższym zakresie skutkują zastosowaniem art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowiącego, że działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (UE) mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści, co przekłada się na zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej w imieniu Spółki M zarzucono zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie że:

a) skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym albowiem "M" sp. z o.o. przedstawiła w przedmiotowej sprawie niezbędne dokumenty.

b) składając wniosek o przyznanie płatności skarżąca nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, a ponadto skarżąca nie ponosiła bezpośrednich kosztów związanych z obsługą kurników w tym kosztów dotyczących zatrudnienia pracowników (z uwagi refakturowanie faktur dotyczących ponoszonych kosztów na spółkę M), nie spełniając tym samym definicji rolnika i gospodarstwa rolnego w świetle właściwych przepisów prawa co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym a co organ administracyjny wywiódł z faktu zlecenia wykonania jednego z wielu zabiegów agrotechnicznych.

c) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego, samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym;

d) pominięcie faktu, że działalność "M" sp. z o.o. nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 ze zm.).

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji tj.

a) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego tj. wydanie decyzji zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ II instancji, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracyjnych

b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji

c) 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, nie realizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. s. 16, dalej jako rozporządzenie nr 73/2009), stanowiącej, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Należy w tym miejscu zauważyć, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r.; dalej jako rozporządzenie nr 2988/95). Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Przepis ten stanowi generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Analogiczne klauzule dotyczące praktyk obchodzenia prawa normodawca unijny zawarł w powołanym art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011r.,s. 8 ze zm., dalej jako rozporządzenie nr 65/2011).

Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia nr 73/2009, ani też przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można w pełni odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności za 2014r., o które wystąpiła skarżąca spółka.

Przez sztuczne stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenia warunków polegało na utworzeniu pięciu spółek, na które przeniesiono posiadanie gruntów należących wcześniej do spółki B, w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności.

Należy w tym miejscu przypomnieć, iż do płatności bezpośrednich za 2014r. zastosowanie miała redukcja w związku z dyscypliną finansową . Mechanizm ten został wprowadzony na podstawie art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Przepis ten stanowi, że kwoty przeznaczone na finansowanie wydatków związanych z rynkiem i płatności bezpośrednich w ramach WPR muszą mieścić się w rocznych pułapach określonych w decyzji 2002/929/WE przedstawicieli rządów państw członkowskich. W przypadku, gdy prognozy dotyczące finansowania wyżej wymienionych środków przewidzianych na dany rok budżetowy wskazują, że przekroczony zostanie pułap roczny należy określić współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,301951 %.

Istotne jest też to, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest składany razem z wnioskiem o przyznanie płatności ONW, na jednym formularzu opracowywanym i udostępnianym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżąca spółka i pozostałe nowoutworzone spółki wystąpiły także o płatności ONW za 2014r, które to płatności podlegają degresywności, czyli ich wysokość uzależniona jest od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleje wraz ze wzrostem tej powierzchni.

W stosunku do tych rodzajów pomocy w przypadku złożenia za 2014 r. przez jeden podmiot – spółkę B wniosku obejmującego wszystkie grunty podzielone między pięć spółek, płatności zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło pięć spółek (w tym skarżąca), które podzieliły się gruntami posiadanymi wcześniej przez spółkę B.

Należy w tym miejscu zauważyć, iż w poprzednich latach 2012 -2013, w których nowoutworzone spółki występowały także o płatności bezpośrednie, obowiązywały szczególne zasady dotyczące modulacji tych płatności w nowych państwach członkowskich, co wynikało z art. 10 rozporządzenia 73/2009. W roku 2010 kiedy tworzono pięć spółek, które w 2012 r. wydzierżawiły grunty zgłaszane wcześniej przez jedną spółkę B, wiadomo już było, że mechanizm modulacji płatności bezpośrednich obejmie także nowe państwa członkowskie, a więc i Polskę.

Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenia sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; Lex nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze (por. np. art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. 2012. 361) oraz art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U.2014.851.)

Organy bezspornie ustaliły, że skarżąca spółka została utworzona jednocześnie ze spółkami N, M, J i K oraz, że wszystkie te spółki wydzierżawiły w 2012r.od spółki B grunty rolne, które zostały zgłoszone przez nie do płatności, a które to grunty, w latach 2004 -2011, były zgłaszane przez spółkę B. Organy wskazały powiązania rodzinne udziałowców i osób uprawnionych do reprezentacji spółki B i 5 nowoutworzonych spółek. W każdej z tych 6 spółek prezesem zarządu był M.W., a prokurentem jego żona D.W.. Osoby te w imieniu spółki B i nowoutworzonych spółek zawarły umowy dzierżawy. Wszystkie spółki miały siedzibę pod tym samym adresem.

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na ten sam czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez kilka podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot.

Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny W. kilku spółek, pomiędzy podzielono grunty należące do spółki B. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z posiadania tych gruntów przez podmioty, nie mające żadnych środków produkcji i zlecające wykonywanie prac polowych podmiotom zewnętrznym. Wręcz przeciwnie, jak trafnie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zlecanie wykonania zabiegów agrotechnicznych podmiotowi mającemu siedzibę w znacznej odległości (ok. 320 km) od działek deklarowanych do płatności przez skarżącą spółkę narażało ją na ponoszenie wysokich kosztów transportu sprzętu rolniczego, co podważało ekonomiczny sens działania spółki nie mającej własnego parku maszynowego. Sens ekonomiczny utworzenia kilku powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających zmniejszenia płatności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wyłącznym celem sztucznego stworzenia warunków przez utworzenie kilku podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści.

Przechodząc do oceny zaistnienia trzeciej przesłanki zastosowania art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, a mianowicie sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia, należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły tegoż rozporządzenia znalazł się zapis, iż "systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia". Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.2004.90.864/2).

Należy w związku z tym wskazać na fakt, iż skarżąca spółka nie zatrudniała pracowników przy uprawie zgłaszanych gruntów i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Nie sposób też nie zauważyć, że wprowadzenie mechanizmów zmniejszania płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów zmniejszających płatności dla dużych gospodarstw, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, a zatem zaistniały obiektywne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych - art. 7 i art. 77 k.p.a. należy wskazać, że ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawiera szczególną, w stosunku do k.p.a. regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą obowiązki organu w tym zakresie.

Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według art. 3 ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei ust. 3 art. 3 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W powyższym uregulowaniu ustawodawca zdecydował się więc na odejście od zasady prawdy obiektywnej - wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. - nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie naruszyły powołanych wyżej przepisów, przy czym należy jeszcze raz podkreślić, że nie ma racji skarżąca odwołując się do przepisów k.p.a. (art. 7 i art. 77), które wobec szczególnej regulacji nie znajdują zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 863/11, Lex nr 1217430).

Materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia w sprawie został zatem zgromadzony prawidłowo, z zachowaniem przepisów prawa i nie może być mowy o zarzucanej w skardze przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji, z naruszeniem art. 75 k.p.a. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, że obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organie nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 810/11 Lex nr 1217422).

W świetle powołanych wyżej przepisów, w razie wątpliwości co do okoliczności faktycznych mających uzasadnić przyznanie płatności, organ prowadzący postępowanie jest jedynie obowiązany do żądania od strony dodatkowych wyjaśnień i dowodów. Takie działania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zostały przez organ I instancji podjęte, a przedłożone przez skarżąca spółkę dokumenty i wyjaśnienia zostały w sposób szczegółowy opisane i ocenione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co powoduje, że niezasadny był zarzut naruszenia 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a.

Reasumując należy stwierdzić, iż prawidłowe było przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, a to w wyniku utworzenia kilku podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności (w tym gruntów zgłoszonych przez skarżącą spółkę w 2014r.), a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego znajdowały zastosowanie powołane przez organy przepisy art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, co skutkowało odmową przyznania skarżącej spółce płatności.

Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.