Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2187/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marcinak, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2019 r., nr [...] stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., nr [...], zmieniona decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], potwierdzająca nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez [...], prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz nieodpłatne nabycie znajdujących się na gruncie budynków, w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzja Ministra Rozwoju wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 1999 r., zmienioną własną decyzją z [...] kwietnia 2009 r., działając na podstawie art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) dalej: "u.g.n.", stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez [...], prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...] i [...] oraz nieodpłatne nabycie budynków znajdujących się na tym gruncie.

Objęta decyzją uwłaszczeniową działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], [...] oraz [...], zatwierdzonemu decyzją Burmistrz Miasta i Gminy [...] z [...] grudnia 2006 r. Decyzją z [...] stycznia 2012 r. Burmistrza Miasta i Gminy [...] wydzielił z działki nr [...] m.in. działkę nr [...], a z działki nr [...] m.in. działkę nr [...]. Decyzją z [...] stycznia 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zatwierdził z kolei projekt podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...].

Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę [...], prawa własności nieruchomości położonych w [...], obrębie [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Prawo własności Gminy, potwierdzone ową decyzją, ujawnione zostało w księdze wieczystej nr [...].

Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. Burmistrz Gminy [...] wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., zmienionej decyzja z [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej działek objętych ww. decyzja komunalizacyjną.

W następstwie zainicjowanego tym podaniem postępowania nieważnościowego. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2019 r., utrzymaną w mocy decyzja Ministra Rozwoju z [...] sierpnia 2020 r., orzekł na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 158 § 2 k.p.a., że poddana kontroli decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., zmieniona decyzja tego organu z [...] kwietnia 2009 r., w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wydana została z naruszeniem prawa.

W motywach tej decyzji organ wskazał, że na dzień uwłaszczenia (5 grudnia 1990 r.) ww. nieruchomość, w związku z wydaniem decyzji komunalizacyjnej (mającej analogicznie jak decyzja uwłaszczeniowa charakter deklaratoryjny), pozostawała własnością Gminy [...]. W związku z czym organem właściwym do wydania względem niej decyzji uwłaszczeniowej był w ówczesnym stanie prawnym zarząd gminy, a nie organ wojewódzki, co wynika wprost z art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy jest podstawą do stwierdzenia jej nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie jednak do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wówczas, zgodnie z dyspozycją z art. 158 § 2 k.p.a., organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. wynika, że 10-letni termin, o którym mowa w art. 156 § 2 k.p.a. upłynął w dniu 21 maja 2009 r. Nie jest zatem obecnie możliwe stwierdzenie jej nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Minister nie dopatrzył się przy tym by decyzja ta obarczona była wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z powodu której można stwierdzić nieważność decyzji bez względu na upływ czasu od jej doręczenia. Tej wady decyzji z kolei upatrywała Gmina w ustalenia kluczowej dla uwłaszczenia przesłanki, dotyczącej pozostawania nieruchomości w zarządzie państwowej osoby prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r., w oparciu o oświadczenie strony zainteresowanej.

Odnosząc się do zagadnienia spełnienia ww. przesłanki pozostawanie nieruchomości w zarządzie [...], Minister zwracał uwagę, że okoliczność ta została uznana przez organ wojewódzki za udowodnioną na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...]marca 1998 r., nr [...] wydanej w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej za przysługujące przedsiębiorstwu państwowemu "[...]" w [...] prawo użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120) , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z [...] maja 1999 r., stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości mogło nastąpić na podstawie m.in. decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania lub zarządu nieruchomością. Zatem organ wojewódzki korzystając zgodnie z art. 80 k.p.a. z przysługującej mu swobody w zakresie ocenie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż przesłanka pozostawania przedmiotowego gruntu w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...]" w [...] w niniejszej sprawie została spełniona.

Minister dostrzegał wprawdzie, że aktualne orzecznictwo sądowo-administracyjne w przedmiocie ustalenia wartości dowodowej decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania lub zarządu, w kontekście wykazania przesłanki prawa zarządu określonej w art. 200 ust. 1 u.g.n., jest ugruntowane i stoi na stanowisku, iż dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo, a decyzja ta zaginęła lub uległa zniszczeniu. Niemniej jednak wskazywał, że nie można tracić z pola widzenia faktu, iż powyższa kwestia, w momencie wydawania kwestionowanej decyzji, budziła wątpliwości judykatury i stanowisko to nie było jednolite, w szczególności w sytuacji, gdy obowiązujący przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazywał za wystarczający do stwierdzenia prawa zarządu dokument o naliczeniu opłaty za użytkowanie lub zarząd. Spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może natomiast stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Na decyzję Ministra Rozwoju skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły Gmina [...] oraz [...] SA w [...].

Gmina [...] zarzuciła decyzji naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2, § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 200 ust. 1 u.g.n. § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczana osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu oraz art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. nr 54, poz. 311) w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa [...] (Dz.U. nr 97, poz. 568). W obszernych motywach skargi Gmina wskazywała m.in., że w podstawie prawnej badanej decyzji Wojewody [...] przywołano § 4 ust. 3 i 5 ww. rozporządzenia, z których pierwszy przepis stanowi, że jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym lub komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zwracała przy tym uwagę, że ust. 4 § 4 rozporządzenia stanowi, że dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n.. Zestawiając zatem te podstawy, jak też treść uzasadnienia badanej decyzji (w której odwoływano się do oświadczenia złożonego w imieniu Przedsiębiorstwa Państwowego [...]) za błędne uznawała stanowisko Ministra, że dokumentem stanowiącym podstawę do stwierdzenia dotychczasowego zarządu [...] na przedmiotowych nieruchomościach jest wyłącznie decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] marca 1998 r.

W tym stanie rzeczy wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej jej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2019 r. i zasadzenie na jej rzecz kosztów postepowania według nrom przepisanych.

[...] S.A. w [...] zarzuciła decyzji naruszenie:

I. przepisów procedury administracyjnej, tj.:

1.art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego i prawnego, oraz poprzez zaniechanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia do zarzutów postawionych przez [...] SA w stosunku do decyzji organu I Instancji, poprzez złamanie obowiązujących w postępowaniu zasad, tj. :

• zasady praworządności - poprzez pominięcie obowiązujących przepisów art. 34-35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...] (Dz.U. 2020 poz. 292):

• zasady prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny, reprezentowany w sprawie przez Skarżącego [...]SA;

• zasady pogłębiania zaufania obywateli do działania organów administracji publicznej, poprzez wyważenie interesów stron i uczestników postępowania oraz wyczerpujące zbadanie sprawy i wyjaśnienie motywów działania organów oraz ewentualnie wyjaśnienie przyczyn niemożności zastosowania wskazanych w odwołaniu przepisów;

• zasady trwałości prawomocnych decyzji (art. 16 k.p.a.) poprzez kwestionowanie prawomocnych decyzji administracyjnych Wojewody [...] z [...] maja 1999 r. oraz z [...] kwietnia 2009 r.

Jak również wymienione w odwołaniu od decyzji I instancji, co zostało pominięte w analizie przepisów przez organ II instancji:

2.art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a oraz w związku z art. 140 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w trakcie prowadzonego postępowania materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była wykorzystywana przez przedsiębiorstwo państwowe [...], a następnie przez [...] S.A. oraz nie uwzględnienia istnienia na przedmiotowej nieruchomości naniesień związanych z działalnością kolejową, które są także aktualnie wykorzystywane,

3.art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. oraz w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nie ustalenie, że [...] S.A. nie była stroną w postępowaniu komunalizacyjnym, a w związku z tym, że przedmiotowa decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. w sprawie nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 roku prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...] m. [...], oznaczonej jako działki o nr nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] zawiera istotną wadę prawną, zatem nie może wywoływać skutków prawnych w odniesieniu do [...], ze względu na rażące naruszenie przepisów procedury w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 7 Kpa;

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

1.art. 34-35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...]" (Dz.U.2020 poz. 292) poprzez zaniechanie zastosowania tych przepisów pomimo zaistnienia wymienionych w nich przesłanek, tj. posiadania nieruchomości przez [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku, co doprowadziło organ administracji I i II instancji do błędnych wniosków i uznania wadliwej decyzji komunalizacyjnej z [...] listopada 2017 r. za obowiązującą i wywołującą skutki prawne dla [...] SA;

2.przepisów wprowadzających zarząd i użytkowanie nieruchomości przez [...], począwszy od art. 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa [...], poprzez art. 4 dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zarządzie Ziem Odzyskanych (Dz.U. 1945 r., Nr 51, poz. 295), z włączeniem przepisów o nacjonalizacji mienia należącego do Rzeszy Niemieckiej (art. 2 ust. 1 pkt a dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz.U. 1946/13/87), które to przepisy straciły swoją moc obowiązującą, ale wprowadzony przez te przepisy zarząd obowiązuje nadal.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2019 r.; oraz o umorzenie postępowania w stosunku do [...] SA, ewentualnie o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie. O oddalenie skargi Gminy [...] wniosła także spółka [...] SA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skargi są niezasadne, gdyż przy wdawaniu kwestionowanej decyzji nie naruszono przepisów prawa materialnego, jak też nie uchybiono w sposób istotny przepisom postępowania administracyjnego.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była wydana na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n., deklaratoryjna decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1999 r., zmieniona decyzją Wojewody z [...] kwietnia 2009 r. - w części w jakiej stwierdzała nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe [...] w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], oznaczonego obecnie jako działki nr [...], [...], [...] oraz działki nr [...], [...] i [...] (wyodrębnione z ujętej w decyzji uwłaszczeniowej działki nr [...]) oraz nabycie prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków.

W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Minister Inwestycji i Rozwoju (po zmianach w strukturze organów centralnych Minister Rozwoju) ocenił, że poddana kontroli decyzja uwłaszczająca, obarczona jest wada nieważności opisaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości), jednakże ze względu na upływ terminu przedawnienia wskazanego w art. 156 § 2 in principio k.p.a. nie można stwierdzić jej nieważności. Nie jest ona przy tym obarczona innymi wadami, w tym wadą rażącego naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), umożliwiającą jej eliminacje z obrotu prawnego w każdym czasie. Stąd kierując się dyspozycja art. 158 § 2 k.p.a. ograniczył swoje rozstrzygnięcie do stwierdzenia, że badana decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Ocenę tę skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewodę [...], przepis art. 200 ust. 1 u.g.n. odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. - o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464, ze zm.), który w ust. 1 stanowił, ze grunty stanowiące własność Skarbu państwa lub własność gminy (związku międzygminnego) z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego.

Zważywszy na to, że przedmiotem przewidzianej tym przepisem konwersji prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego mogły być zarówno grunty gminne jak i należące do Skarbu Państwa, ustawodawca zróżnicował kwestię właściwości organów administracji publicznej do podejmowania w tym przedmiocie deklaratoryjnej decyzji, stanowiąc w art. w art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. (w brzmieniu obowiązującym przed 27 października 2002 r.), że "nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy". Miarodajny przy tym dla ustalenia właściwości organu jest stan prawny nieruchomości z dnia 5 grudnia 1990 r. Skoro bowiem przesłanka uwłaszczenia z mocy prawa odnosi się do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego) w dniu 5 grudnia 1990 r., to również do stwierdzenia nabycia tego prawa właściwy jest organ w zależności od tego, czyją własność stanowił grunt w tej dacie (por. uchwała składu 5 sędziów NSA z 5 sędziów NSA z 18 grudnia 2000 r. OPK 19/00, ONSA 2001/3/103).

W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem jest, że właścicielem nieruchomości objętej decyzją Wojewody [...] obejmującej wskazane na wstępie działki jest Gmina [...], która tytuł prawno-rzeczowy do nich nabyła w drodze komunalizacji z dniem [...] maja 1990 r., co z kolei stwierdzone zostało mającą walor ostateczności deklaratoryjną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], wydaną na postawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, a co za tym idzie korzysta z wywodzonego z wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych domniemania jej zgodności z prawem. Stanowi ona zatem przesądzający dowód na okoliczność uzyskania w dnia 27 maja 1990 r. tytułu własności, który - co istotne zachowała - do dnia wydania zaskarżonej decyzji (co potwierdza treść działu II prowadzonej dla nieruchomości księgi wieczystej nr [...]), co oznacza, ze przynależał jej także 5 grudnia 1990 r.

Kwestia oceny zgodności z prawem tej decyzji wykraczała poza granice sprawy rozpoznawanej przez Ministra, a tym samym nie mogła być badana w prowadzonym przez niego postępowaniu nadzorczym mającym za przedmiot decyzje uwłaszczeniową. Stąd także podnoszone na tym tle zarzuty skargi [...] SA, dotyczące naruszenia skarżoną decyzją reguł postępowania administracyjnego, upatrywane w niedostrzeżeniu rzekomych kwalifikowanych wad prawnych jakimi obarczona miała być decyzja komunalizacyjna, uznać należy za chybione.

Bez znaczenia dla oceny stanu prawnego nieruchomości, na kluczową dla określenia właściwości organu w sprawie, pozostają w tym stanie rzeczy także przywoływane przez skarżąca spółkę regulacje zwarte w artykułach 34 do 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa Państwowego ,,[...]". Pomijając nawet fakt, że ustawa ta weszły w życie po wydaniu badanej przez Ministra decyzji, to ww. przepisy z racji tego, że normują uwłaszczenie [...] na gruntach Skarbu Państwa, co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu ich w formie prawem przewidzianej (odmiennie skądinąd niż ma to miejsce w przypadku uwłaszczenia na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n.), nie przesądzają, że konkretna nieruchomość w dacie 5 grudnia 1990 r. jaką miałoby być w ich trybie uwłaszczone [...] istotnie stanowiła własność Skarbu Państwa. Nie mogły więc normy prawne w nich zawarte stanowić punktu odniesienia (wzorca kontroli) dla decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1999 r.

Mając zatem na względzie, że w dniu 5 grudnia 1990 r., nieruchomość objęta ww. decyzją pozostawała własnością Gminy [...], to o ewentualnym uwłaszczeniu na niej przedsiębiorstwa państwowego mógł przed 27 października 2002 r. (kiedy doszło do zmiany przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami) orzekać wyłącznie zarząd gminy. Podejmując zatem w tym przedmiocie [...] maja 1999 r. decyzje organ wojewódzki naruszył przepisy o właściwości, co powinno prowadzić do jej eliminacji z obrotu pranego z mocą wsteczną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., o ile na przeszkodzie temu nie stałby upływ czasu od dnia jej doręczenia, będący negatywną przesłankę nieważności opisaną w art. 156 § 2 in principio k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat (...). Ten zaś okres, jak wynika z niespornych ustaleń stanu faktycznego niniejszej sprawy poczynionych przez organu nadzoru i mających odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach, ekspirował w dniu [...] maja 2009 r. W takim przypadku, kierując się dyspozycja normy prawnej z art. 158 § 2 k.p.a., organ nadzoru zobligowany jest do ograniczenia się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Tak też postąpił w niniejszej sprawie Minister Inwestycji i Rozwoju, co oznacza, że wydana przezeń decyzja z [...] lutego 2019 r. jest zgodna z prawem. W konsekwencji czego nie narusza prawa oparta na tych samych ustaleniach utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju.

Wyjaśnić przy tym wypada, że stwierdzenie w trybie art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., że określona decyzja wydana została z naruszeniem prawa oznacza, że decyzja ta, chociaż wadliwa, pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne (por. wyroki: NSA z 5 października 2009 r. I OSK 1449/08, Lex nr 570974; WSA w Warszawie z 29 października 2009 r. I SA/Wa 677/09, Lex nr 571474). Niezrozumiały jest zatem w tym kontekście zarzut [...] SA, jakoby na skutek wydania tej treści decyzji doszło do naruszenia wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Zasadnie również Minister uznał, że ocena przez organ wojewódzki dopełnienia materialnoprawnej przesłanki uwłaszczenia w postaci zarządu sprawowanego przez przedsiębiorstwo na nieruchomości objętej kontrolowana decyzją, w świetle znajdującej się w aktach sprawy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] marca 1998 r o naliczeniu opłaty za zarząd, wymyka się z kategorii tego rodzaju naruszeń prawa, które można by zakwalifikować jako rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O takim wszak, jak wskazuje się w orzecznictwie, decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyroki NSA: z 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995/2/91, z 14 października 2020 r. I OSK 982/20, Lex nr 3116908). Oczywistość naruszenia prawa polega zaś na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi w niej zatem o sytuacje, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2016 r. II OSK 2868/14, Lex nr 2119359; z 2 marca 2011 r. II OSK 2226/10, Lex nr 824448; z 3 marca 2020 r. II OSK 2173/18, Lex nr 3034247). Skutki natomiast, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

W niniejszej sprawie, żaden z tych elementów chrakteryzujących ową wadę nie zaistniał. W szczególności, brak jest wspomnianej oczywistej sprzeczności między treścią rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r., w który w § 4 wymieniono dokumenty, w oparciu o które właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, skoro wśród nich w punkcie 6 wprost wymieniono decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością i ta stanowiła m.in. podstawę ustalenia w sprawie okoliczności relewantnej. Jakkolwiek, w judykaturze utrwalony jest pogląd, że tego rodzaju decyzja, aby mogła być uznana za dowód w sprawie musi w swej treści odnosić się do decyzji ów zarząd kreującej (która jedynie się nie zachowała) – który to pogląd ukształtowany został na kanwie argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 1999 r. w spr. U 6/99 (OTK 1999/7/159) i jest podzielany także przez skład orzekający w sprawie – to jednak, jak słusznie zauważał Minister, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne lub też przepis nie rozstrzyga wprost spornej kwestii, a jego wykładnia jest kształtowana przez orzecznictwo sądów (organów administracji publicznej).

Rację ma natomiast skarżąca Gmina zauważając, że w podstawie prawnej kontrolowanej przez Ministra, wskazano § 4 ust. 3 rozporządzenia, przewidującego możliwość dowodzenia zarządu zeznaniami świadków lub oświadczeniem strony, co koresponduje z przywołanym w uzasadnieniu tej decyzji oświadczeniem strony zainteresowanej. Nieprzywołanie jednak w uzasadnieniu weryfikowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji wszystkich dowodów, na których opierał się wówczas organ rozstrzygając sprawę – w sytuacji gdy takowe znajdują się w aktach (a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie), podobnie jak przywołanie w decyzji nieadekwatnej, tudzież niepełnej podstawy prawnej, można rozpatrywać jedynie w aspekcie nieistotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a nie wadliwości prowadzącej do nieważności decyzji. Z tych przyczyn podnoszony przez Gminę zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, § 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., art. 200 ust. 1 u.g.n. oraz § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Z kolei zarzut naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach w związku z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP o utworzeniu przedsiębiorstwa [...], jest o tyle chybiony, że Minister w swoich wywodach, jak również organ wojewódzki w weryfikowanej decyzji, tytułu prawnego do zarządczego władania gruntami przez [...] z przepisów owego rozporządzenia nie wywodzili.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).