Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2134/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Bożena Dziełak, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, po wznowieniu postępowania, wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz E. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz E. P. kwotę 875 zł (słownie: osiemset siedemdziesiąt pięć złotych) nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił w całości, po wznowieniu, własną ostateczną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. ustalającą E. P. (dalej "Skarżacy lub "Strona") wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2010 rok, dokonał odpisu w kwocie 20.352 zł i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na 2010 rok w kwocie 35.819 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej u Skarżącego kontroli podatkowej ustalono, iż w 2010 r. podatek od gruntów powinien być naliczony z następujących powierzchni: działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0131 ha fiz., działka z obrębu [...] o pow. 1.300 m2, działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 3.124 m2; ponadto ustalono, iż na działce nr [...] z obrębu [...] położony był budynek mieszkalny o pow. 425.80 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.448,84 m2 (w okresie styczeń - listopad), 1416.34 m (grudzień), a także budynek pozostały o pow. 68 m2.

Organ podał, iż za podstawę opodatkowania przyjął również dla szklarni (572,3 m2) stawki przewidziane dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż według protokołu kontroli nadawały się do użytkowania. Wskazał, że w protokole stwierdzono brak jakichkolwiek dokumentów i dowodów sugerujących wyłączenie przedmiotowych budynków z użytkowania bądź zakazu użytkowania. Ponadto w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, iż na działce nr 44 istnieją budowle w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r.. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej "upol", tj. parkingi, place postojowe i manewrowe, ogrodzenie wraz z bramami, przyłącza sieci kanalizacyjnej, wodociągowej, telekomunikacyjnej, gazowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący stwierdził, iż jego zdaniem podatek został naliczony nienależnie z uwagi na nieprzydatność do użytku magazynów - szklarni. Wyjaśnił, że w magazynach stoi woda, która powoduje wilgoć i zagrzybienie, zerwanie sufitów pod ciężarem nasiąkniętych płyt; od 2010 roku obie szklarnie stoją puste - z tego powodu, że nie udało się ich wynająć, w związku z czym zdecydował się na ich rozbiórkę, która została wykonana w grudniu 2010 r. oraz w listopadzie 2011 r. Skarżący wniósł o zwolnienie go od podatku z części na działalność gospodarczą, tj. 572 m2 jaką zajmowały zagrzybione szklarnie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 2 ust. 1 upol i wskazał, że co do zasady sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli bądź gruntów (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) przesądza o uznaniu ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stanowią one odrębną kategorię gruntów i budynków, dla których ustawodawca w art. 5 ust. 1 ww. ustawy przewidział najwyższą maksymalną stawkę podatku od nieruchomości, która nie może być przekroczona w stosownej uchwale Rady Miasta.

SKO wyjaśniło również, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy któryś z posiadanych przez przedsiębiorcę obiektów jest w danym okresie faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż w definicji tej nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Obiekt nawet niewykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się za związany z działalnością gospodarczą, bowiem definicja ustawowa nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą. Wyjątkiem od uznania, że grunty, budynki czy budowle są związane z działalnością gospodarczą są względy techniczne. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 upol - dotyczy jedynie sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Taka sytuacja jednak zdaniem organu II instancji nie zachodzi w sprawie, bowiem zawilgocenie magazynów - szklarni należy uznać za przeszkodę o charakterze przejściowym, ponieważ wynikała ona ze spływania wody z nasypu kolejowego i mogła być usunięta. Przeszkoda ta nie wykazuje trwałego charakteru uniemożliwiającego wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący ponownie podniósł, iż szklarnie – magazyny w wyniku kilkukrotnego zalewania nie nadawały się do użytku, w konsekwencji czego zostały rozebrane.

Skarżący zarzucając, iż SKO nie podjęło żadnych czynności, aby właściwie ocenić sprawę w związku z czym zwrócił się o powołanie eksperta, który oceniłby czy taki rodzaj budynku może nadawać się do użytku.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych powodów niż podniesione w jej zarzutach.

Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia poprzedniej decyzji ustalającej Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2010 r.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną wad (przesłanki wznowienia) określonych w art. 240 O.p.

Z uzasadnienia obu decyzji wynika, że przesłanką, na którą powołują się samorządowe organy podatkowe jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych. Jest to przesłanka wznowienia określona art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Powyższy przepis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli muszą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołać konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

Przy czym pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte przez organ, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. i w razie ich stwierdzenia uchylenie dotychczasowej decyzji i zmiana rozstrzygnięcia. Wynik badania w zakresie zaistnienia przesłanki wznowienia powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej na skutek wznowienia.

Kontrola sądowa decyzji podatkowej wydanej w trybie wznowienia postępowania w pierwszej kolejności winna zatem dotyczyć spełnienia przesłanek wznowienia, gdyż dopiero spełnienie warunków wznowienia uzasadnia stosowną zmianę ostatecznej decyzji wymiarowej. Ocena przez Sąd nowego rozstrzygnięcia w kontekście unormowań ustawy podatkowej może zatem nastąpić dopiero po stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie istotnie wystąpiły przesłanki wznowienia.

Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W., poza lakonicznym stwierdzeniem, będącym w istocie powtórzeniem treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p., brak wyników ustaleń organów w zakresie zaistnienia ww. przesłanki wznowienia. Z uzasadnienia nie wynika jakie to nowe okoliczności faktyczne, czy rzeczywiście nie były znane organowi, czy były istotne dla rozstrzygnięcia, czy istniały w dniu wydania poprzedniej decyzji. Sąd nie może zatem ocenić, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wznowienia. W konsekwencji tak wadliwie uzasadniona decyzja wymiarowa nie poddaje się kontroli Sądu również w aspekcie materialnoprawnym.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie organy podatkowe wykażą najpierw zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania i dopiero w dalszej kolejności uzasadnienie faktyczne i prawne do zastosowania odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do opodatkowania nieruchomości Skarżącego.