Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 336/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 37 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 61, art. 64.
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2018r. sprawy ze skargi Spółki A na informację Warmińsko – Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S. A. z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Spółka A. (dalej strona, Spółka, wnioskodawca, skarżąca), w ramach ogłoszonego konkursu nr "[...]" złożyła wniosek o dofinansowanie projektu, zatytułowany: Określenie strategii oraz taktyki rozwoju Spółki A. poprzez doradztwo i mentoring prowadzony dla kierownictwa spółki - numer wniosku "[...]". Konkurs przeprowadzany był przez Spółkę B. (dalej w skrócie: Instytucja Pośrednicząca, IP, B.) w oparciu o Regulamin ww. konkursu prowadzonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa "[...]" (w skrócie RPO "[...]") na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 1 Inteligentna gospodarka "[...]", Działanie 1.3 Przedsiębiorczość (Wsparcie przedsiębiorczości), Poddziałanie 1.3.2 Firmy w początkowej fazie rozwoju – dalej w skrócie: Regulamin konkursu.

Spółka we wniosku podała, że jest młodą firmą i dopiero wkracza na rynek, a głównym obszarem jej działania będzie świadczenie usługi opartej o mobilną platformę internetową o charakterze artystyczno - rozrywkowym. Jak to opisano w toku postępowania, unikalny charakter projektu polega na wdrożeniu na polskim rynku innowacyjnego produktu w postaci mobilnej platformy internetowej do zautomatyzowanych działań promocyjno - sprzedażowych dla twórców i artystów. Innowacja produktowa, w myśl opinii o innowacyjności (załącznik do wniosku liczący 5 stron w aktach nieponumerowanych), polega na wprowadzeniu usługi będącej nowym rozwiązaniem, obejmującym platformę internetową przeznaczoną do działań promocyjnych, których przedmiotem są utwory i dzieła o charakterze artystycznym. Usługa bazuje na aplikacji mobilnej, co ma stanowić istotną cechę wobec posiadania szerokiego wachlarza spersonalizowanych i unikalnych opcji promocyjnych i sprzedażowych. Personalizacja ta została szczegółowo sprecyzowana i zilustrowana, w szczególności polega na: wyszukiwaniu i kategoryzowaniu z uwzględnieniem kryteriów takich jak kolorystyka, kontrast, jasność obrazu; wyszukiwanie dzieł po takich kryteriach jak głębia / płaskość, styl kolorystyczny.

B. poinformowała pismem z "[...]" o negatywnej ocenie projektu. Natomiast w informacji z 4 września 2017r. nie uwzględniła protestu Spółki. Wobec skargi wnioskodawcy Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z 9 listopada 2017r. sygn. akt I SA/Ol 672/17 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd uznał, że IP w swej ocenie projektu nie odniosła się do dokumentacji, która jest integralną częścią wniosku. IP zobowiązana była ustalić, czy projektowana działalność będzie prowadzona, czy też nie będzie prowadzona na terenie Województwa "[...]". IP odwołała się do podobnych rozwiązań "innych publikacji" i "stron internetowych", jednak jakiekolwiek konkretne przykłady takich rozwiązań nie zostały przytoczone, co uniemożliwia weryfikację, czy rzeczywiście niesprecyzowane publikacje (strony internetowe) zawierają funkcjonalności opisane w projekcie. Natomiast z treści opinii o innowacyjności z dnia 20 kwietnia 2017r. wynikało, że projekt posiada innowacyjny i unikalny charakter, dotyczy on bowiem wdrożenia na polskim rynku innowacyjnej usługi w postaci mobilnej platformy internetowej przeznaczonej do zautomatyzowanych działań promocyjno - sprzedażowych dla twórców i artystów.

Sąd podzielił pogląd prezentowany w wyroku NSA z 4 lipca 2013r. sygn. akt II GSK 1051/13, że uzasadnienie informacji o negatywnej ocenie projektu musi zawierać taką treść, która pozwoli jej spełnić ustawową rolę tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny, która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie musi zatem być zrozumiałe dla strony i wyraźnie, jednoznacznie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie. Jedynie gdy uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, można uznać je za odpowiadające prawu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Instytucja Pośrednicząca pismem z 5 kwietnia 2018r. poinformowała o negatywnej ocenie projektu. Jako podstawę prawną wskazała art. 46 ust. 3 i 5 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016r. poz. 217 ze zm., dalej w skrócie: ustawa o zasadach realizacji programów) oraz § 11 ust. 22 Regulaminu konkursu.

Instytucja Pośrednicząca podała, że w wyniku przeprowadzonej oceny kryteriów formalnych Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 1 - Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt, kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 6 - Wykonalność techniczna, i kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 2 - Innowacyjność pomysłu.

IP podała w punkcie 1 zatytułowanym: "Możliwości uzyskania dofinansowania przez projekt", że wnioskodawca zaplanował wdrożenie usługi, która nie spełnia kryterium innowacyjności, a więc nie spełnia wymogów regulaminu konkursu § 3 punkt 3. Analizując zapisy wniosku i biznesplanu IP stwierdziła, że wnioskodawca jedynie wynajął lokal w O., przy czym analiza zapisów umowy najmu lokalu (odbieranie w imieniu najemcy i przekierowywanie korespondencji w ramach usługi najmu na inny adres), brak miejsca w wynajętym lokalu na umieszczenie nabywanego wyposażenia i środków trwałych, a także brak zatrudnienia pracowników dla obsługi tej lokalizacji (poza prezesem, który prowadzi inną działalność w "[...]") potwierdza, że strona w rzeczywistości nie prowadzi działalności na terenie województwa "[...]". Zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych dla Osi 1 Inteligentna Gospodarka "[...]" (dalej SZOOP), warunkiem udzielenia wsparcia jest nie tylko rejestracja podmiotu na terenie województwa "[...]". Działalność beneficjenta musi być prowadzona na terenie województwa "[...]". Wnioskodawca nie odniósł się w sposób rzeczowy w kwestii braku odpowiednich pomieszczeń dla potrzeb umieszczenia nabywanego wyposażenia i środków trwałych (nie uzasadnił możliwości faktycznego prowadzenia działalności w województwie "[...]", w wynajętym lokalu), nie wskazał celu i przesłanek dla odbierania i przekierowywania przez udostępniający lokal podmiot korespondencji na inny adres, ponadto nie odniósł się rzeczowo do możliwości prowadzenia dwóch podmiotów w różnych lokalizacjach jednocześnie przez jedną osobę na co dzień pracującą jako radca prawny w "[...]", co potwierdza fakt wynajęcia jedynie tzw. "wirtualnego biura" w O. Powyższego nie można utożsamiać z faktycznym prowadzeniem działalności w województwie "[...]", zatem kryterium nie zostało spełnione, projekt nie może otrzymać dofinansowania.

IP podała w punkcie 2: "Wykonalność techniczna", że zaplanowane przez wnioskodawcę wdrożenie platformy internetowej (obecnie jest to tylko informacyjna strona internetowa opisująca zakres projektu, nie oferuje żadnych usług) nie rozwiąże wybranych przez wnioskodawcę problemów. Niestety przyjęte założenia nie spełniają warunku innowacyjności, a więc nie gwarantują osiągnięcia celów założonych przez wnioskodawcę.

Zgodnie z definicją zawartą w SZOOP w niniejszym Poddziałaniu warunkiem uzyskania wsparcia jest wykazanie, iż przedsięwzięcie będzie opierało się o pomysł innowacyjny, który stanowić będzie przeważający zakres działalności przedsiębiorstwa. Innowacja w SZOOP definiowana jest jako wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi). W ramach przedmiotowego kryterium oceniane są m.in. takie cechy, jak potrzeba realizacji projektu i cele.

Oceniono, że planowana platforma internetowa (służąca głównie sprzedaży) nie jest pomysłem innowacyjnym, gdyż na rynku istnieje wiele konkurencyjnych i substytutowych rozwiązań, które zadeklarowano jako stanowiące o innowacyjności pomysłu - platformy i sklepy internetowe oferujące dzieła, identyfikowalne w sposób łatwy w Internecie, np.: C., D., w przypadku utworów muzycznych np.: E., F., G. i wiele innych oferujących szereg funkcji, które również dostępne są poprzez urządzenia mobilne. Wnioskodawca wskazując wyróżniki własnej aplikacji nie odniósł się więc rzeczowo do analizy właściwego segmentu konkurencji. Wskazując przy tym mało znaczące funkcje i cechy nie wykazano, by rynek oczekiwał takich wyróżników, a wskazane funkcje w większości możemy znaleźć w rozwiązaniach konkurencyjnych, analizując rynek choćby za pomocą wyszukiwarki w Internecie. Jednocześnie przy sprzedaży internetowej nie można zakładać innego poziomu innowacyjności niż na skalę światową, co jest oczywiste z uwagi na zasięg Internetu, zatem przyjęto błędny zasięg przedmiotu projektu i rynek: należało wskazać rynek ogólnoświatowy i dla niego przeprowadzić analizę konkurencji. Reasumując IP zarzuciła w powyższym punkcie niezwykłą lakoniczność, niską wiarygodność opinii o innowacyjności, gdyż np. wskazanie zaledwie trzech przykładów spośród setek rozwiązań konkurencyjnych lub substytutowych rodzi obawy o jej obiektywizm i prawidłowość przeprowadzenia. Opinia w takiej postaci nie może stanowić podstawy dla pozytywnej oceny kryterium. Ponadto nie wykazano w sposób obiektywny potrzeby realizacji projektu oczekiwań rynku w tym zakresie na kolejny produkt podobny do konkurencji, przy silnej konkurencji zaspokajającej potrzeby rynku. Kryterium nie zostało zatem spełnione w ocenie IP.

IP podała w punkcie 3: "Innowacyjność pomysłu", że omawiane kryterium należy postrzegać co najmniej w skali regionalnej, i jest oceniane na podstawie załączonej do wniosku o dofinansowanie opinii o innowacyjności.

IP w pierwszej kolejności zauważyła, że w przedmiotowym przypadku nie ma możliwości oceny proponowanego rozwiązania pod względem jego innowacyjności w skali regionu lub kraju, ponieważ proponowana usługa ma szerszy charakter - ma na to wpływ globalizacja, tego typu narzędzia mają pod wieloma względami charakter międzynarodowy, a technologie i wiedza przepływają ponad granicami. Także rynek, o którym mowa w projekcie w dzisiejszych realiach gospodarczych ma charakter globalny, jeśli popatrzeć na działające na nich firmy i ich konkurentów. W opisany w projekcie sposób dzieła sztuki, obrazy czy utwory można zamawiać dzięki Internetowi praktycznie z całego świata.

Po drugie zgodnie z przedstawioną opinią o innowacyjności projekt dotyczy innowacji produktowej. Innowacje w obrębie produktów wiążą się ze znaczącymi zmianami w zakresie wyrobów lub usług. Do tego typu zalicza się zarówno całkowicie nowe wyroby i usługi, jak i znaczące udoskonalenia istniejących produktów. Nowe produkty to wyroby lub usługi, które różnią się znacząco swoimi cechami lub przeznaczeniem od produktów dotychczas wytwarzanych.

IP powtórzyła definicję innowacyjnego pomysłu z SZOOP przedstawioną w pkt 2: "Wykonalność techniczna". Podała, że innowacja produktowa do której odnosi się przedstawiona przez wnioskodawcę opinia o innowacyjności, definiowana jest jako: wytworzenie i wdrożenie lub wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego dobra lub usługi. Obejmuje ona znaczące ulepszenia parametrów technicznych, komponentów i materiałów oraz funkcjonalności. Innowacja produktowa nie obejmuje: zmian drugorzędnych, rutynowych ulepszeń, regularnych sezonowych zmian (takich jak np. w produkcji odzieży), przystosowywania dla pojedynczych klientów, które nie zawiera znacząco różnych cech w porównaniu do produktów wyprodukowanych dla innych klientów, zmian, które nie zmieniają funkcji, sposobu użycia lub parametrów technicznych dobra albo usługi, prostej odsprzedaży nowych dóbr i usług nabytych od innych firm.

IP wskazała, że pomocniczo do oceny niniejszego kryterium zastosowano Podręcznik Oslo Zasady Gromadzenia i Interpretacji Danych Dotyczących Innowacji (www.oecd.org).

Podała, że osoba przygotowująca opinię o innowacyjności, a także sam wnioskodawca nie dołożyli należytej staranności w rozpoznaniu rynku konkurencji dla planowanej do wdrożenia usługi, ponieważ usługi takie, jak opisane w opinii, już istnieją i funkcjonują. Co prawda innowacje produktowe mogą polegać na wprowadzeniu znaczących udoskonaleń np. w sposobie świadczenia usług, polegające na podniesieniu sprawności czy szybkości ich świadczenia, na dodaniu nowych funkcji lub cech, ale przedstawiona opinia o innowacyjności nie odnosi się do takiego udoskonalenia, a jedynie zawiera zapisy twierdzące, że projektowane przedsięwzięcie ma cechy całkowitej nowości.

Dodatkowo zarówno opinia o innowacyjności, jak i sam wnioskodawca w przedstawionej dokumentacji milczą na temat szczegółów rozwiązań technicznych czy sposobu wdrażania planowanych rozwiązań. Reasumując, na podstawie przedstawionych informacji nie można stwierdzić, że pomysł, na którym opiera się projekt jest innowacyjny co najmniej w skali regionalnej.

Wnioskodawca planuje wdrożyć rozwiązania które już istnieją zarówno na rynku międzynarodowym, jak i krajowym. Wymienione już w piśmie do wnioskodawcy rozwiązania dotyczące wyszukiwania obrazem dostarczana jest np. poprzez serwis https://www. "[...]", ale również inne serwisy polskie i zagraniczne. Wizualizacja dzieł sztuki z wykorzystaniem AR jest dostępna również na wielu wymienionych przykładowo przez organ platformach, nie wspominając o platformach komunikacji czy handlu dziełami sztuki.

IP przywołała zapisy § 11 ust. 13 i 15 oraz § 11 ust. 22 Regulaminu. Informację o negatywnej ocenie projektu podpisali członek zarządu J.K. i prokurent I.G.

Instytucja Pośrednicząca pismem z "[...]" nr "[...]" powołując się na art. 45 ust. 4 i 5 ustawy o zasadach realizacji programów oraz § 11 ust. 22 Regulaminu konkursu, nie uwzględniła protestu Spółki. Pismo podpisali: prezes zarządu Z.C. oraz członek zarządu W. S.

B. powtórzyła ustalenia i ocenę z pisma z 5 kwietnia 2018r. W zakresie ww. kryterium nr 1 podała, że Spółkę wpisano do rejestru przedsiębiorców 7 marca 2017r., a wniosek o dofinansowanie złożono 24 kwietnia 2017r., jedynym udokumentowanym kosztem strony jest 39 zł miesięcznie z tytułu najmu powierzchni biurowej w O., Spółka nie zatrudnia pracowników ani nie poinformowała o współpracownikach. Wnioskodawca nie uzasadnił potrzeby realizacji zadania 2 - Mentoring, przedstawił natomiast swoje "doświadczenie menażerskie" (C.5. BP), co przeczy potrzebie realizacji tego zadania i skutkuje niekwalifikowalnością wydatków. Nie można stwierdzić, że harmonogram rzeczowo - finansowy jest wykonalny czasowo, gdyż dla zadania nr 1 - Doradztwo, wskazano etapy bez podania ich okresów realizacji: etap 1 - analizy strategiczne, etap 2 - analizy taktyczne. Opis czynności w zadaniach i ich wyników jest nieprecyzyjny, co nie pozwala na pozytywną ocenę wykonalności czasowej.

Odnośnie ww. kryterium nr 2 podała, że wnioskodawca nie przedstawił gdzie mają być realizowane: współpraca w zakresie Zadania 1 (Doradztwo) i szkolenia Zadanie 2 (Mentoring), oraz jak będzie zorganizowane przedsiębiorstwo. Wskazał jedynie adres ul. "[...]" w O., bez danych dotyczących wielkości zasobów lokalowych i technicznych (B.5 BP). W zapytaniu ofertowym zał. 24 Mentoring - brak jest informacji, jakie zasoby lokalowe strona posiada do przeprowadzenia szkoleń przez podmiot zewnętrzny. W badaniu rynku (załącznik 24) nie przedstawiono wymagania zapewnienia zasobów Iokalowych przez wykonawcę. Obecnie wnioskodawca nie zatrudnia pracowników, deklaruje, że będzie zatrudniał (C.2 BP), ale nie wskazał liczby 0 jako stanu obecnego, co jest niespójne z wnioskiem.

Nie przedstawiono badania rynku usług dla konsumentów, które będzie realizowała mobilna platforma internetowa (D.1 BP) realizująca: a) Promocję artystów raz ich dzieł, b) Komunikację z użytkownikami oraz komunikację użytkowników między sobą, c) Crowdfunding artystyczny, czyli pozyskanie funduszy na określony cel artystyczny, komercyjno-artystyczny (np. wystawy, konkursy, pokazy firmowe, koncerty itp.), d) Pośrednictwo w handlu i handel dziełami sztuki / utworami muzycznymi.

W zakresie ww. kryterium nr 3 IP powtórzyła wcześniejszą ocenę i podała, że wnioskodawca nie przedstawił założeń realizacji platformy internetowej, ograniczył się tylko do nazw usług oraz założeń interfejsu użytkownika, który ma być mobilny. Wskazała, że nie uznaje się cech innowacyjnych, wbrew temu co twierdzi strona (C. 3 BP, co potwierdza w proteście), które zgodnie z podręcznikiem Oslo nie są innowacyjnością produktową: 1) kontrast i ostrość obrazu, 2) jasność obrazu (kolory jasne, ciemne lub stonowane), 3) wyszukiwanie dzieł, po takich kryteriach, jak: głębia / płaskość, styl kolorystyczny (kolory jaskrawe / pastelowe), 4) aplikacja mobilna: możliwość nałożenia wybranego obrazu na zdjęcie miejsca, w których będzie on umieszczony, 5) aplikacja mobilna: możliwość zasugerowania, jaki obraz lub grafika pasowała by w danym miejscu.

Oceniono, że opinia o innowacyjności nie potwierdza innowacyjności produktowej i nie zawiera opinii dotyczącej kompletnego pomysłu. Ogólnikowo odnosi się do architektury systemu, która będzie pozwalała na rozbudowę i modyfikację zakresu przedmiotowego (str. 1). Brak jest opisu analiz planowanych rozwiązań i zastosowań technologii informacyjnych wskazujących na realność pomysłu oraz organizacji eksploatacji utrzymania systemu informatycznego obsługującego znacząco różniące się 4 usługi i różne skomplikowane procesy biznesowe. Ponadto wyłącznie deklaratywnie opinia o innowacyjności stwierdza, że funkcjonalności te zostały opracowane przede wszystkim na podstawie analizy zapotrzebowania i oczekiwań potencjalnych użytkowników (str. 2), gdyż nie przedstawiono tej analizy.

B. podsumowała, że rozpatrzenie protestu wykazało, iż wniosek Spółki nie spełnia kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 1 Możliwość uzyskania dofinansowania przez projekt, kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 6 - Wykonalność techniczna, i kryterium merytorycznego specyficznego (obligatoryjnego) nr 2 - Innowacyjność pomysłu.

Strona, reprezentowana przez adwokata, złożyła na powyższą informację o nieuwzględnieniu protestu skargę do WSA w Olsztynie. W skardze wniesiono o:

1. stwierdzenie, że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy o zasadach realizacji programów;

2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła B. dokonanie oceny projektu z naruszeniem przepisów prawa, mającym wpływ na wynik oceny, a w szczególności:

1. naruszenie § 11 ust. 7, 8, 10 i 15 - 17 Regulaminu konkursu w związku z art. 46 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów polegające na:

- dokonaniu nieprawidłowej i nierzetelnej oceny formalno - merytorycznej złożonego wniosku, i odmowie dofinansowania wobec arbitralnego przyjęcia, że Spółka nie znajduje się w wymaganej początkowej fazie rozwoju, lecz "w fazie zerowej", która ma wyłączać w opinii organu uzyskanie dofinansowania,

- nieuzasadnionym i arbitralnym przyjęciu, że projekt strony nie spełnia kryterium wykonalności technicznej,

- nieuzasadnionym przyjęciu, że ocena kryterium oparcia projektu na innowacyjnym pomyśle może być dokonywana w toku oceny formalno - merytorycznej, bez odniesienia się do całości wniosku, w wyniku arbitralnego zakwestionowania opinii o innowacyjności, która stanowiła załącznik do wniosku, podczas gdy prawidłowa ocena przedmiotowego kryterium wymagała przeanalizowania całego projektu, w tym w szczególności opinii o innowacyjności, załączonej do wniosku, a nadto wymagała dokonania kilkustopniowej kontroli, według procedury przewidzianej w § 11 ust. 15 - 16 Regulaminu;

- zaniechaniu załączenia kart oceny do wyników oceny, a także pobawieniu skarżącej informacji, które z punktów oceny zostały pozytywnie ocenione przez ekspertów, a które negatywnie, co uniemożliwia pełną weryfikację w zakresie, czy ocena wniosku została dokonana zgodnie ze wszystkimi procedurami regulującymi zasady Konkursu, a także jest sprzeczne z Regulaminem KOP, jak i z art. 46 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów;

2. naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez dokonywanie procesu wyboru projektów w sposób nieprzejrzysty oraz nierzetelny, w szczególności na dokonaniu negatywnej oceny projektu wnioskodawcy na podstawie niejasnych i arbitralnych kryteriów, gdy w istocie wniosek skarżącej spełnił warunki formalno - merytoryczne, określone w Regulaminie oraz w SZOOP;

Skarżąca podniosła, że konkurs dotyczy dofinansowania, które ma zostać udzielone podmiotom znajdującym się w początkowej fazie rozwoju, tj. funkcjonującym na rynku nie dłużej niż 3 lata (§ 5 pkt 1 Regulaminu), przy czym nie został określony w Regulaminie minimalny okres działalności wnioskodawcy, ani tym bardziej wymogi w postaci momentu powstania zobowiązań podatkowych w związku z prowadzoną działalnością, zatrudniania pracowników, czy też prowadzenia współpracy z określoną liczbą współpracowników. Strona podkreśliła, że istotne znaczenie posiada fakt, że zatrudnianie pracowników nie jest na tym etapie ani konieczne, ani wymagane do zakończenia schematu A. Zatrudnianie pracowników rozpocznie się wraz z przystąpieniem do schematu B (pkt C). W konsekwencji posługiwanie się tego typu argumentami przy ocenie, czy wnioskodawca spełnia kryteria kwalifikowania się do konkursu, stanowi jaskrawy przejaw arbitralności oraz uznaniowego charakteru zaskarżonej oceny, w oderwaniu od kryteriów oceny sformułowanych w SZOOP.

W zakresie kryterium wykonalności technicznej podniesiono, że schemat A programu nie nakazywał posiadania dużego lokalu o skonkretyzowanych parametrach, tym bardziej, że w świetle projektu wnioskodawca opierać się miał w dużej mierze na zamawianiu działań outsourcingowych (szkolenia, usługi prawne, itp.). W konsekwencji infrastruktura będąca do dyspozycji wnioskodawcy jest w pełni wystarczająca do osiągnięcia celów i wdrożenia działań koniecznych do zrealizowania programu. Przy czym dopiero uzyskanie dofinansowania umożliwiłoby zakup środków trwałych w zakresie uzasadnionym potrzebą przyszłej działalności w ramach projektu, który strona zamierzała od początku realizować w O. i nie sposób wymagać od wnioskodawcy posiadania lokalu już na etapie składania aplikacji, gdyż w takim przypadku udział w programie byłby w istocie zbędny.

Za całkowicie nieprawidłową uznał autor skargi negatywną ocenę organu w zakresie oparcia projektu wnioskodawcy na innowacyjnym pomyśle. Pomimo, że wnioskodawca załączył do wniosku kluczową w sprawie opinię o innowacyjności projektu biznesowego wykonaną przez H., która posiada status Centrum Badawczo - Rozwojowego, opinia będąca wynikiem analizy projektu nie została uwzględniona przez KOP przy dokonywaniu zaskarżonej oceny. Nie istnieje w Polsce ani na świecie podobna platforma komercyjna, bazująca na aplikacji mobilnej i posiadająca tak wiele spersonifikowanych opcji promocyjnych, opisanych na str. 6 i 7 skargi (k. 7, 8 akt sądowych). W tym zakresie podniesiono, że nie zostały przez organ skutecznie zakwestionowane stwierdzenia i ocena zawarta w opinii o innowacyjności.

Ponadto powołano się na § 11 ust. 15 i 16 Regulaminu i zarzucono w skardze, że pismo zawierające negatywną ocenę projektu, jak również pismo stanowiące rezultat rozpoznania protestu, nie zawierały kart oceny wypełnionych przez poszczególnych ekspertów. W konsekwencji informacja o zakończeniu oceny projektu jest niepełna, a sama ocena niezgodna z prawem, w szczególności narusza postanowienia Regulaminu, jak i art. 46 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów. Nie ma aktualnie możliwości dokonania weryfikacji, czy każdy z ekspertów dokonał oceny indywidualnie i niezależnie - co było ich obowiązkiem, ani też sprawdzenia, czy ocena, jej uzasadnienie, są zbieżne z oceną poszczególnych kryteriów dokonaną przez niezależnych ekspertów.

Powołano się także na art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, jak też wyrok NSA z 14 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 1549/17.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że na podstawie oceny członków Komisji Oceny Projektów stwierdzono, iż wniosek nie spełnia kryteriów wymienionych w zaskarżonej do tut. Sądu informacji. IP podkreśliła, że w 2018r. uległa zmianie formuła Poddziałania 1.3.2. Połączono dotychczasowe schematy A i B, co umożliwiło składanie jednego wniosku na część inwestycyjną łącznie z częścią szkoleniowo - doradczą. Wnioskodawca nie złożył wniosku w nowym konkursie w 2018r., gdzie mógłby go złożyć "od razu" na działania inwestycyjne, co poddaje w wątpliwość realny zamiar prowadzenia inwestycji. Zakładając bowiem hipotetyczne zrealizowanie niniejszego projektu doradczego ze schematu A, nie będzie już możliwości aplikowania o środki na inwestycję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a." - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 217; dalej jako "ustawa" lub "u.z.r.p." ). Z przepisów ogólnych tej ustawy wynika, że określa ona zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy).

Według art. 6 ust. 1 ustawy, system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne, o których mowa w art. 7, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji.

W świetle dalszych przepisów ustawy, cele programu operacyjnego są osiągane przez realizację projektów objętych dofinansowaniem (art. 31 ustawy). Ustawodawca określił w art. 37 ust. 1 ustawy, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący.

W myśl art. 39 ust. 1 ustawy, w trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję. Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów (art. 44 ust. 1 ustawy), zaś rzeczą właściwej instytucji jest rozstrzygnąć konkurs (art. 46 ust. 1 ustawy). Wedle zaś art. 46 ust. 5 ustawy, jeżeli projekt otrzymał negatywną ocenę, należy o tym poinformować wnioskodawcę i zawiadomić go ponadto o możliwości wniesienia protestu.

Zgodnie z art. 61 ustawy, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

W wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (ust. 8).

Stosownie natomiast do art. 64 u.z.r.p., w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.

Z powszechnie obowiązujących przepisów wynika, że prawodawca nałożył na podmioty zobowiązane do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania, obowiązek przeprowadzenia tego wyboru - w tym dokonania ocen - w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p.).

Wymienione w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. reguły znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy.

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły wyboru projektów powinny być jasne i jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Mając na względzie powyższe zasady wynikające z art. 37 u.z.r.p. należy uznać, że ocena projektu – sprostała wskazanym wyżej wymogom.

IP powołała się na zapisy Regulaminu, które dotyczą kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) oraz specyficznych (obligatoryjnych), oceny kryteriów merytorycznych punktowych i premiujących. Powołała się także na § 11 ust. 22 Regulaminu, zgodnie z którym niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) oraz specyficznych (obligatoryjnych) powoduje negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu zgodnie z art. 53 ustawy wdrożeniowej.

Zarzuty zawarte w skardze abstrahują od oceny IP i nie zasługują na uwzględnienie. Analizując zapisy wniosku i biznesplanu IP stwierdziła, że wnioskodawca jedynie wynajął lokal w O. Natomiast brak jest miejsca w wynajętym lokalu na umieszczenie nabywanego wyposażenia i środków trwałych, a także brak zatrudnienia pracowników dla obsługi tej lokalizacji wskazuje, że strona skarżąca w rzeczywistości nie prowadzi działalności na terenie województwa "[...]". IP zasadnie wskazała, że warunkiem uzyskania wsparcia jest wykazanie, iż przedsięwzięcie będzie opierało się o pomysł innowacyjny, który stanowić będzie przeważający zakres działalności przedsiębiorstwa. Innowacja w SZOOP definiowana jest jako wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi). W ramach przedmiotowego kryterium oceniane są m.in. takie cechy, jak potrzeba realizacji projektu i cele.

Oceniono, że planowana platforma internetowa (służąca głównie sprzedaży) nie jest pomysłem innowacyjnym, gdyż na rynku istnieje wiele konkurencyjnych i substytutowych rozwiązań, które zadeklarowano jako stanowiące o innowacyjności pomysłu - platformy i sklepy internetowe oferujące dzieła, identyfikowalne w sposób łatwy w Internecie, np.: C., D., w przypadku utworów muzycznych np.: E., F., G. i wiele innych oferujących szereg funkcji, które również dostępne są poprzez urządzenia mobilne. IP miała prawo zakwestionować wiarygodność opinii o innowacyjności. Na poparcie swego stanowiska przytoczyła argumenty: niezwykłą lakoniczność, niską wiarygodność opinii o innowacyjności, gdyż np. wskazanie zaledwie trzech przykładów spośród setek rozwiązań konkurencyjnych lub substytutowych. IP wskazała, że opinia w takiej postaci nie może stanowić podstawy dla pozytywnej oceny kryterium. Ponadto nie wykazano w sposób obiektywny potrzeby realizacji projektu oczekiwań rynku w tym zakresie na kolejny produkt podobny do konkurencji, przy silnej konkurencji zaspokajającej potrzeby rynku. Kryterium nie zostało zatem spełnione w ocenie IP.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł. Zatem należy wskazać, że rozstrzygnięcie IP zawiera jasną, rzetelną i przejrzystą analizę wniosku. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu administracyjnego zawiera powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem.

W świetle dokonanej analizy przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia § 11 ust. 7, 8, 10 i 15 - 17 Regulaminu konkursu w związku z art. 46 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji programów polegającym na: dokonaniu nieprawidłowej i nierzetelnej oceny formalno - merytorycznej złożonego wniosku, i odmowie dofinansowania wobec arbitralnego przyjęcia, że Spółka nie znajduje się w wymaganej początkowej fazie rozwoju, lecz "w fazie zerowej", która ma wyłączać w opinii organu uzyskanie dofinansowania. IP dokonała analizy stanu faktycznego, który został przedstawiony w dokumentacji konkursowej. Kwestionowanie oceny IP dokonano w oparciu o analizę zdarzeń, które mają się dokonać w przyszłości, a które nie mają oparcia w dokumentacji konkursowej. Tym samym chybiony jest zarzut strony skarżącej w zakresie nieuzasadnionego i arbitralnego przyjęcia, że projekt strony nie spełnia kryterium wykonalności technicznej. Sąd nie podziela również zarzutu strony skarżącej w zakresie oceny innowacyjności projektu. Ta ocena w świetle oceny ekspertów jest jak najbardziej prawidłowa. Zupełnie bezpodstawny jest zarzut, że rzekomo arbitralnie została zakwestionowana opinia o innowacyjności, która stanowiła załącznik do wniosku. W rezultacie Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez dokonywanie procesu wyboru projektów w sposób nieprzejrzysty oraz nierzetelny, w szczególności na dokonaniu negatywnej oceny projektu wnioskodawcy na podstawie niejasnych i arbitralnych kryteriów. Z przyczyn szczegółowo podanych wyżej wniosek skarżącej nie spełnił warunków formalno - merytorycznych, określonych w Regulaminie oraz w SZOOP.

Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.