Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 596/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 października 2017 r. sprawy ze skarg Wojewody Wielkopolskiego, Stowarzyszenia [...], H. W. na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 30 czerwca 2015 r., nr XII/157/2015 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. zasądza od Gminy Tarnowo Podgórne na rzecz skarżącego Wojewody Wielkopolskiego kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. odrzuca skargę Stowarzyszenia [...] 4. zwraca Stowarzyszeniu [...] uiszczony wpis w kwocie 300 zł (trzysta złotych); 5. odrzuca skargę H. W.; 6. zwraca H. W. uiszczony wpis w kwocie 300 zł (trzysta złotych).


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1141/16 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 785/15 – mocą którego, po rozpoznaniu skarg: Wojewody Wielkopolskiego, Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" z siedzibą w P. i H. W. na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 30 czerwca 2015 r. nr XII/157/2015 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Sadach i Tarnowie Podgórnym po południowej stronie drogi krajowej nr 92, Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz odrzucił skargi H. W. i Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" – oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Przytaczając stan faktyczny i prawny sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności na następujące okoliczności.

Wojewoda Wielkopolski (dalej też jako "Wojewoda") w skardze na uchwałę Nr XII/157/2015 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Sadach i Tarnowie Podgórnym po południowej stronie drogi krajowej nr 92 (zwaną też dalej "Uchwałą", "Planem miejscowym" lub "Planem") stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p."), w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Natomiast w myśl § 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587, dalej w skrócie "rozp.proj.mpzp."), projekt rysunku planu miejscowego powinien zawierać granice i oznaczenia obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych, w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. Pod pojęciem "środowiska", zgodnie z art. 3 pkt 39 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.; dalej w skrócie "p.o.ś"), rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także złoża kopalin, które zgodnie z art. 125 p.o.ś. podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Ponadto zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196; dalej w skrócie "p.g.g.") udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

Zdaniem Wojewody, Rada Gminy Tarnowo Podgórne (dalej też jako "Rada Gminy" lub "Organ") naruszyła ww. przepisy w związku z brakiem ujawnienia w części tekstowej i graficznej Planu udokumentowanego złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707), którego część zlokalizowana jest na obszarze objętym Planem. Naruszono zatem zasady sporządzania planu miejscowego, co zgodnie z art. 28 u.p.z.p. jest przesłanką do stwierdzenia nieważności Uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., wskazała że Uchwała w § 5 określa zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Nie ustalono w tym miejscu zasad ochrony złoża wód termalnych, ponieważ nie było w tym zakresie żadnych wymogów do uwzględnienia. Ponadto, dla rozpatrywanej skargi istotne są przede wszystkim: charakter występującego na obszarze Planu złoża kopalin oraz regulacje prawne związane z zasadami jego ochrony. Wody uznane za kopaliny nie podlegają, tak jak zwykłe wody podziemne, wymogom ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą dla ujęć wód podziemnych możliwe jest ustanawianie stref ochronnych, prowadzenie monitoringu ilości i jakości wód, itp. Dla wód termalnych obowiązujące są przepisy Prawa geologicznego i górniczego. Analizując przepisy tej ustawy trudno jest doszukać się jednoznacznych zaleceń co do ochrony ujęć złóż wód leczniczych i termalnych, tj. tak ochrony samych ujęć, jak też ich obszarów zasilania. Ochrona złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin polega jedynie na ograniczeniu praw ich pozyskiwania przez podmiot, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny z określonej przestrzeni będącej obszarem górniczym. Skoro zatem dla terenu złoża wód termalnych nie obowiązują żadne ograniczenia oraz wymagania ochrony złoża, Plan miejscowy takich zasad nie ustala.

Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" z siedzibą w P. (dalej też jako "Stowarzyszenie") w swej skardze zarzuciło naruszenie przepisów: art. 5 ust. 2 pkt 3 oraz art. 5 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118 ze zm.; dalej w skrócie: "u.d.p.p.w."), art. 15 ust. 2 pkt 1 i 6 u.p.z.p., art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909; dalej w skrócie: "u.o.g.r.l."), art. 17 pkt 13 u.p.z.p., art. 18 u.p.z.p., § 125 pkt 2 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908; dalej w skrócie: "ZTP"), § 137 w zw. z § 143 ZTP, § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.; dalej w skrócie: "rozp.war.tech.drog."), art. 114 p.o.ś. Z powołaniem się na te zarzuty Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności Planu miejscowego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że Rada Gminy naruszyła:

- art. 5 ust. 2 pkt 3 oraz art. 5 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.d.p.p.w., ponieważ na gminie ciąży obowiązek konsultowania z organizacjami pozarządowymi, w tym również ze skarżącym Stowarzyszeniem, projektów planów miejscowych, a w przedmiotowej sprawie Rada Gminy nie spełniła tego obowiązku;

- art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., ponieważ Rada Gminy w trakcie procedury planistycznej nie uzyskała zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne;

- § 125 pkt 2 w zw. z § 143 ZTP poprzez brak w Uchwale definicji pojęcia "zabudowa usługowa";

- § 137 w zw. z § 143 ZTP poprzez powtórne zdefiniowanie w Uchwale pojęcia "intensywności zabudowy";

- art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez brak wyznaczenia linii rozgraniczających teren infrastruktury technicznej;

- § 7 ust. 1 rozp.war.tech.drog. ponieważ § 10 Uchwały określa odmienne minimalne szerokości dróg poszczególnych klas niż te wskazane w ww. przepisie rozporządzenia, do którego odsyła z kolei § 16 ust. 1 pkt 3 Uchwały;

- art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p poprzez odesłanie do przepisów odrębnych w zakresie lokalizacji stanowisk postojowych dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, w sytuacji gdy żaden przepis odrębny nie reguluje kwestii liczby miejsc postojowych w przypadku terenów, dla których przeznaczenie jest adekwatne do określonego w przedmiotowej Uchwale;

- art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w zakresie, w jakim obliguje organ planistyczny do określenia powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej;

- art. 114 p.o.ś. poprzez brak określenia dopuszczalnego poziomu hałasu;

- art. 18 ust. 1 u.p.z.p. poprzez rozbieżności pomiędzy projektem planu miejscowego wyłożonym do publicznego wglądu a uchwalonym Planem.

Z kolei H. W. w swojej skardze powtórzyła zarzuty zawarte w skardze Stowarzyszenia (którego jest członkiem), poza zarzutem naruszenia art. 5 ust. 2 pkt 3 oraz art. 5 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.d.p.p.w., dodatkowo zarzucając naruszenie art. 14 ust. 3 u.p.z.p. poprzez brak sporządzenia planu miejscowego dla działek Skarżącej, co uniemożliwia jej zagospodarowanie terenu w sposób zgodny z kierunkiem wyznaczonym w Studium.

W odpowiedzi na te skargi Rada Gminy wniosła o ich oddalenie, podnosząc, że Stowarzyszenie i H. W. nie wykazali istnienia związku pomiędzy zaskarżoną Uchwałą a ich konkretną indywidualną sytuacją prawną.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcia zawarte w przywołanym na wstępie wyroku o sygn. akt IV SA/Po 785/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że kontrola sądowoadministracyjna dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej w skrócie: "m.p.z.p.") sprawowana jest na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Ustawodawca nie wymaga, aby naruszenia zasad sporządzenia planu miało charakter istotny. Zatem każde naruszenie zasad sporządzania planu skutkuje stwierdzeniem jego nieważności w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń planu, związane są z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji planu. Dla normatywnego wyznaczenia tych standardów znaczenie mają w szczególności przepisy art. 15, art. 17 pkt 4 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p.

Dalej WSA wyjaśnił, że gmina w ramach wykonywania zadań własnych ustala m.in. przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to – określane w doktrynie jako "władztwo planistyczne" – realizuje m.in. poprzez uchwalenie m.p.z.p. i polega na tym, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co jednak nie może być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania winno nastąpić z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa. W przypadku uchwalania m.p.z.p. swoboda gminy jest ograniczona przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym niejako podwójnie, a mianowicie plan miejscowy jest uchwalany w wyniku przeprowadzonej określonymi przepisami tej ustawy sformalizowanej procedury, a ponadto treść tego planu, który jest aktem prawa miejscowego, powinna odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach prawa materialnego.

Następnie przywoławszy treść przepisów: art. 15 ust. 2 pkt 3 i 7 u.p.z.p., art. 72 ust. 1 i art. 71 ust. 4 p.o.ś., art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 95 ust. 1 p.g.g., a także § 4 pkt 7 oraz § 7 pkt 6 i 9 rozp.proj.mpzp., WSA stwierdził, że z powyższych względów zgodził się z Wojewodą, iż w razie wystąpienia udokumentowanych złóż kopalin obowiązkiem Rady Gminy jest uwzględnienie jej w uchwalanym planie. Oznaczenie granic terenu złóż kopalin (jeżeli występują one w terenie objętym planem), to obligatoryjne ustalenie planu. Na obszarze objętym postanowieniami zaskarżonego Planu występują udokumentowane złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707), które nie zostały ujawnione stosownie do wyżej wskazanych przepisów. Powyższe, zdaniem WSA, stanowi naruszenie zasad sporządzania m.p.z.p., co w świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonego Planu na podstawie art. 147 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do skarg Stowarzyszenia i H. W., WSA wyjaśnił na wstępie, że legitymacja do wniesienia skargi na m.p.z.p. do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W związku z powyższym każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.s.g.") musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego; w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.

W ocenie WSA skarżące Stowarzyszenie i H. W. nie wykazali naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na ich własną, indywidualną sytuację prawną, zarówno w wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa, jak i w skargach. Ogólnikowe stwierdzenia o naruszeniu interesu prawnego tych podmiotów nie spełniają wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skarg. Ponadto pełnomocnik Rady Gminy wyjaśnił na rozprawie, że w obszarze objętym zaskarżonym planem H. W. nie jest właścicielką żadnej nieruchomości. Podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Brak legitymacji do złożenia skargi powoduje, że skargi Stowarzyszenia i H. W. podlegają odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

Skargi kasacyjne od opisanego wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 785/15 zostały wniesione przez: Radę Gminy Tarnowo Podgórne, H. W. oraz Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]".

Uchylając zaskarżony wyrok WSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skarga kasacyjna Rady Gminy zawiera trafny zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 28 ust. 1 u.p.z.p., który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego wyroku stanowił, że istotne naruszenie zasad sporządzenia studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zmiana wymienionego przepisu dokonana została ustawą z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (art. 41 pkt 5), która weszła w życie 18 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1777). Wobec braku przepisów intertemporalnych w zakresie tej zmiany należało – zdaniem NSA – przyjąć, że miała ona w niniejszej sprawie zastosowanie zgodnie z ogólną regułą bezpośredniego działania nowego prawa.

Wobec tego dokonana w niniejszej sprawie ocena legalności zaskarżonej uchwały okazała się wadliwa, z uwagi na zastosowanie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w jego nieaktualnym brzmieniu, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż pominięta przez Sąd pierwszej instancji zmiana omawianego przepisu wprowadziła wymóg, aby sąd administracyjny kontrolując uchwałę w przedmiocie planu miejscowego zbadał nie tylko, czy doszło do zarzuconego w skardze naruszenia zasad sporządzania planu, ale aby ocenił również wagę i skutki stwierdzonego naruszenia prawa. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki nie dokonał wymaganej analizy istotności i skutków naruszenia prawa, polegającego na nieuwzględnieniu w ustaleniach planu udokumentowanych złóż wód termalnych. W szczególności nie przedstawił w uzasadnieniu wyroku przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w całości.

Dlatego, jak wskazał NSA, dokonując ponownej oceny co do konsekwencji prawnych stwierdzonej wadliwości Uchwały, Sąd Wojewódzki rozważy przede wszystkim, na ile "istotność" naruszonej zasady sporządzania planu mogła determinować stwierdzenie jej nieważności w całości. Nie można w niniejszej sprawie pominąć okoliczności, że według skargi Wojewody tylko część złoża wód termalnych (nr złoża 15707) zlokalizowana jest na obszarze objętym Planem. W takiej sytuacji rzeczą Sądu Wojewódzkiego było zażądanie od organów informacji pozwalających na ustalenie konkretnego terenu (działek ewidencyjnych), którego uwzględnienie w Planie miałoby związek z ochroną danego złoża. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwił właściwą ocenę konsekwencji prawnych stwierdzonego naruszenia przepisów art. 15 ust. 2 pkt 3 i 7 u.p.z.p., art. 71 ust. 4 i art. 72 ust. 1 p.o.ś., art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 95 ust. 1 p.g.g. oraz § 4 pkt 7 i § 7 pkt 6 i 9 rozp.proj.mpzp. – powołanych w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem uzupełnienie ustaleń co do jej stanu faktycznego, przy zastosowaniu środków przewidzianych w art. 106 § 3 i art. 91 § 3 p.p.s.a. W dalszej zaś kolejności Sąd Wojewódzki dokona oceny merytorycznej w kontekście określonych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przesłanek stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub części, zgodnie z wyżej sformułowanymi wskazaniami (art. 190 p.p.s.a.).

W ocenie NSA na uwzględnienie zasługiwały również pozostałe dwie skargi kasacyjne, którymi skutecznie podważono rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu skarg H. W. i Stowarzyszenia. Wprawdzie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA uwagi ogólne co do przesłanek zastosowania art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. nie budzą istotnych zastrzeżeń, to jednak ocena Sądu Wojewódzkiego dotycząca legitymacji wymienionych skarżących w świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. nie mogła być zaakceptowana.

Zasadny okazał się podstawowy zarzut kasacyjny podniesiony przez H. W. co do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 101 ust. 1 u.s.g. wskutek nieuwzględnienia całości argumentacji podniesionej w skardze dla uzasadnienia naruszenia interesu prawnego Skarżącej i wyeksponowania w uzasadnieniu wyroku tylko tej okoliczności, że Skarżąca nie jest właścicielką żadnej nieruchomości położonej na obszarze objętym planem. NSA zaznaczył, że Skarżąca w skardze wniesionej do WSA przedstawiła uzasadnienie do poszczególnych zarzutów, wykazując, w czym upatruje naruszenia własnego interesu prawnego związanego z faktem, że jest właścicielką nieruchomości położonych w sąsiedztwie obszaru, dla którego sporządzono przedmiotowy Plan. Podniosła m.in. nieprawidłowości w oznaczeniu terenów przeznaczonych pod zabudowę usługową oraz obiekty produkcyjne, składy i magazyny, wywodząc, że z uwagi na uciążliwość takich przeznaczeń ustalenia Planu tego dotyczące mają znaczenie dla wykorzystania nieruchomości stanowiących jej własność. Wskazała też na postanowienia Planu dotyczące lokalizacji stanowisk postojowych dla określonych pojazdów oraz brak oznaczenia w planie norm z zakresu ochrony akustycznej. Przedstawiła również inne wadliwości Planu mające w jej ocenie stanowić podstawę do zaskarżenia Uchwały, jako naruszającej przysługujące Skarżącej prawo własności oznaczonych działek gruntowych. W takim stanie sprawy nieuprawniona była – zdaniem NSA – konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że "ogólnikowe stwierdzenia o naruszeniu interesu prawnego" Skarżącej nie spełniają wymogu udowodnienia legitymacji do złożenia skargi. Ograniczenie przez Sąd wywodu do przytoczenia faktu pozostawania nieruchomości Skarżącej poza obszarem Planu nie wyczerpywało zagadnienia podlegającego badaniu w ramach weryfikacji legitymacji podmiotu składającego skargę na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego. Rację ma Skarżąca, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym planem miejscowym, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Wiele bowiem zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. Każdorazowo więc konieczna jest analiza, czy przyjęty w uchwalonym planie sposób zagospodarowania oznaczonego terenu powoduje pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości sąsiednich.

NSA podkreślił, że na wstępnym etapie badania skargi rzeczą sądu administracyjnego jest ustalenie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a kwestionowanym w skardze aktem. Oceniając więc legitymację procesową strony skarżącej należy wyjść od podstawowych ustaleń związanych z aktualnym stanem zagospodarowania określonego terenu i stanem przewidzianym w uchwalonym planie miejscowym. Następnie należy ocenić, czy wskutek postanowień nowego planu może dojść do pogorszenia sytuacji właściciela oznaczonych nieruchomości w kontekście przysługujących mu uprawnień do korzystania z nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i uprawnień wynikających z ochrony przed uciążliwymi immisjami (art. 140 i art. 144 k.c.). W ocenie NSA, w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki pominął wskazane uwarunkowania i nie poddał analizie twierdzeń Skarżącej wskazujących na ewentualne oddziaływanie zaskarżonej Uchwały na jej sytuację prawną związaną z prawem własności do nieruchomości leżących w sąsiedztwie obszaru objętego Planem.

Dalej NSA stwierdził, że uwzględnieniu podlegał również zarzut kasacyjny Stowarzyszenia, które zasadnie podniosło naruszenie przez Sąd Wojewódzki art. 101 ust. 1 u.s.g. przy badaniu uprawnień Stowarzyszenia do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. W ocenie NSA również w odniesieniu do tego podmiotu w sposób arbitralny wyrażone zostało stanowisko co do niewykazania legitymacji procesowej, w sytuacji gdy okoliczności przytoczone w skardze nie zostały poddane ocenie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakiejkolwiek argumentacji merytorycznej odnoszącej się do twierdzeń Stowarzyszenia, które w skardze wskazało na uchybienia w zapisach Planu miejscowego kolidujące z jej działalnością statutową nakierowaną m.in. na ochronę środowiska. Skarżące Stowarzyszenie w ramach poszczególnych zarzutów wskazało, z jakich okoliczności wywodzi legitymację do zaskarżenia Planu, a zatem powinny one zostać objęte oceną dokonywaną w ramach badania dopuszczalności skargi. Brak w tym zakresie stanowiska Sądu Wojewódzkiego uniemożliwił merytoryczne odniesienie się do zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów wymienionych w podstawie kasacyjnej.

Ponownie rozpoznając sprawę tut. Sąd zwrócił się z wezwaniem do:

- Wójta Gminy Tarnowo Podgórne (zwanego też dalej "Wójtem") – o nadesłanie informacji pozwalających na ustalenie konkretnego terenu (działek ewidencyjnych), którego uwzględnienie w Planie miejscowym miałoby związek z ochroną złoża wód termalnych;

- r.pr. W. W. jako pełnomocnika H. W. – o udokumentowanie, że Skarżąca jest właścicielem działek wymienionych w skardze na Uchwałę, a także o wykazanie naruszenia interesu prawnego Skarżącej tym aktem;

- r.pr. W. W. jako pełnomocnika Stowarzyszenia – o wykazanie naruszenia interesu prawnego Stowarzyszenia kwestionowanym w skardze aktem.

Wezwania do pełnomocnika H. W. i Stowarzyszenia, pomimo wystosowania monitu, pozostały bez odpowiedzi.

Z kolei Wójt w piśmie procesowym z [...] lipca 2017 r. wskazał, że cały obszar Planu miejscowego znajduje się w granicach udokumentowanego złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707), zgodnie z załączoną mapą. Ponadto wyjaśnił, że w związku z brzmieniem art. 95 ust. 1 p.g.g. złoże kopalin, w tym złoże wód termalnych, ujawnia się w m.p.z.p. w celu ustanowienia zasad ich ochrony, jeżeli takie występują na podstawie odrębnych przepisów. Wody uznane za kopaliny nie podlegają, tak jak zwykłe wody podziemne, wymogom ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą dla ujęć wód podziemnych możliwe jest ustanawianie stref ochronnych, prowadzenie monitoringu ilości i jakości wód itp. Dla wód termalnych obowiązujące są przepisy Prawa geologicznego i górniczego. Analizując przepisy tej ustawy, trudno jest doszukać się jednoznacznych zaleceń co do ochrony ujęć złóż wód leczniczych i termalnych, tj. tak ochrony samych ujęć, jak też ich obszarów zasilania. Ochrona złóż wód podziemnych zaliczonych do kopalin polega jedynie na ograniczeniu praw ich pozyskiwania przez podmiot, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny z określonej przestrzeni będącej obszarem górniczym. W związku z tym plan zagospodarowania przestrzennego nie ustala ochrony wód termalnych. Ujawnienie złoża, o którym mowa w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, ma w tym przypadku rolę informacyjną. Jej pominięcie nie jest istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przedmiotowa sprawa ze skarg: Wojewody Wielkopolskiego, Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" oraz H. W. jest rozpatrywania ponownie przez tut. Sąd na skutek zapadłego w tej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2017 r. o sygn. akt II OSK 1141/16 (zwanego też dalej "Wyrokiem NSA"), który na mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej w skrócie "p.p.s.a.") wiąże Sąd w obecnym składzie. Zgodnie ze zdaniem pierwszym ww. przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, ustrojowe, jak i procesowe. W zgodnych opiniach komentatorów wspomniane związanie ustaje jedynie w razie zasadniczej zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego lub podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym (por. m.in.: B. Dauter [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016, uw. 6 i 8 do art. 190; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 4–6 do art. 190). Należy stwierdzić, że żadna z wymienionych wyżej sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze także i to, że wyroki NSA zapadłe w danej sprawie objęte są również dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a. (zob.: B. Dauter [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016, uw. 5 do art. 190), w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Lege non distinguente, przez "sądy" należy tu rozumieć wszystkie sądy administracyjne, tj. każdy skład takiego sądu rozpoznający daną sprawę, a przez wiążące orzeczenie – prawomocne orzeczenie takiego sądu. W konsekwencji na mocy przywołanego art. 153 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA związany jest też oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", o której mowa w art. 190 p.p.s.a., gdyż w pojęciu "oceny prawnej" zawiera się nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie: stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje więc m.in. zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, uw. 2–5 i 9 do art. 153).

Jak z powyższego wynika, Sąd w składzie rozpoznającym powtórnie niniejszą sprawę jest związany wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w zapadłym w tej sprawie Wyroku NSA. Ponieważ zasadniczo dotyczyły one odrębnie każdej z wniesionych skarg na Uchwałę – tj. skarg: Wojewody, H. W. oraz Stowarzyszenia – dlatego według takiego samego porządku zostaną też poprowadzone dalsze rozważania.

1. Skarga Wojewody Wielkopolskiego

Na wstępie godzi się zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku nie zakwestionował prawidłowości stanowiska WSA wyrażonego w poprzedzającym go wyroku o sygn. akt IV SA/Po 785/15 (zwanego też dalej "Wyrokiem WSA"), że poprzez nieujawnienie w Planie miejscowym udokumentowanego złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707) doszło do naruszenia wskazanych w podstawie prawnej tego wyroku przepisów: art. 15 ust. 2 pkt 3 i 7 u.p.z.p., art. 71 ust. 4 i art. 72 ust. 1 p.o.ś., art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 95 ust. 1 p.g.g. oraz § 4 pkt 7 i § 7 pkt 6 i 9 rozp.proj.mpzp. – czyli do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zdaniem NSA, oceny przez WSA wymagała natomiast jeszcze dodatkowo kwestia "istotności" stwierdzonego naruszenia, gdyż zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od 18 listopada 2015 r. – który to stan prawny NSA wskazał jako w tej sprawie właściwy – nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powoduje tylko takie naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, które jest "istotne". W konsekwencji Sąd kasacyjny wskazał, że "dokonując ponownej oceny co do konsekwencji prawnych stwierdzonej wadliwości Uchwały, Sąd Wojewódzki rozważy przede wszystkim na ile "istotność" naruszonej zasady sporządzania planu mogła determinować stwierdzenie jej nieważności w całości. Nie można w niniejszej sprawie pominąć okoliczności, że według skargi Wojewody tylko część złoża wód termalnych (nr złoża 15707) zlokalizowana jest na obszarze objętym Planem. W takiej sytuacji rzeczą Sądu Wojewódzkiego było zażądanie od organów informacji pozwalających na ustalenie konkretnego terenu (działek ewidencyjnych), którego uwzględnienie w Planie miałoby związek z ochroną danego złoża."

Wykonując ww. wytyczne tut. Sąd zwrócił się o brakujące informacje do Wójta Gminy Tarnowo Podgórne, który w piśmie z 04 lipca 2017 r. poinformował, że cały obszar Planu miejscowego znajduje się w granicach udokumentowanego złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707).

Powyższa okoliczność oraz niżej wskazane względy przemawiają – w ocenie Sądu w niniejszym składzie – za uznaniem, że zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., skutkującym jej nieważność w całości.

1. Jest poza sporem, że wody termalne są "kopalinami" w rozumieniu ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Wynika to wprost z art. 5 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym kopalinami nie są wody, z wyjątkiem wód leczniczych, wód termalnych i solanek. (Ubocznie należy wyjaśnić, że wodą termalną jest woda podziemna, która na wypływie z ujęcia ma temperaturę nie mniejszą niż 20°C – art. 5 ust. 2 pkt 2 p.g.g.).

Zatem w świetle cytowanego art. 5 ust. 1 p.g.g. wszelkie regulacje ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustaw szczególnych dotyczące kopalin należy – o ile nic innego nie wynika z treści tych regulacji – odnosić także do wód termalnych.

2. Kopaliny są jednym z elementów przyrodniczych "środowiska" w rozumieniu art. 3 pkt 39 Prawa ochrony środowiska, i już na tej podstawie podlegają ochronie przewidzianej w tej ustawie, w tym w dedykowanym wyłącznie "ochronie kopalin" dziale VII tytułu II (art. 125–126) p.o.ś.

Z perspektywy przedmiotu kontrolowanej sprawy najistotniejsze znaczenie ma jednak przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., zgodnie z którym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż.

Wymagania, o których mowa w cytowanym przepisie, określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych – pod którym to pojęciem rozumie się "dokumentację sporządzaną na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa, charakteryzującą poszczególne elementy przyrodnicze na obszarze objętym studium lub planem i ich wzajemne powiązania" (art. 72 ust. 5 p.o.ś.) – stosownie do rodzaju sporządzanego dokumentu, cech poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań (art. 72 ust. 4 p.o.ś.).

Rodzaje, zakres i sposób wykonania opracowań ekofizjograficznych normuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie opracowań ekofizjograficznych (Dz. U. Nr 155 poz. 1298), które rozróżnia następujące ich rodzaje (§ 2):

1) opracowania podstawowe – sporządzane na potrzeby: (a) projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub kilku projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy lub jej części albo zespołu gmin lub jego części, (b) projektu planu zagospodarowania przestrzennego województwa dla obszaru województwa;

2) opracowania problemowe – wykonywane w przypadku konieczności bardziej szczegółowego rozpoznania cech wybranych elementów przyrodniczych lub określenia wielkości i zasięgów konkretnych zagrożeń środowiska i zdrowia ludzi.

Opracowanie pierwszego rodzaju, wykonywane na potrzeby projektu m.p.z.p., sporządza się przed podjęciem prac nad tym projektem (§ 3), na podstawie kompleksowych badań i pomiarów terenowych, analizy danych teledetekcyjnych, archiwalnych materiałów kartograficznych, planistycznych, inwentaryzacyjnych i studialnych, do których prawodawca zaliczył expressis verbis m.in. dokumentację geologicznych złóż kopalin (zob. § 4). Opracowanie ekofizjograficzne składa się z części kartograficznej i opisowej (zob. § 5 ust. 1), przy czym obie te części – w przypadku opracowania podstawowego – powinny obejmować (§ 6):

1) rozpoznanie i charakterystykę stanu oraz funkcjonowania środowiska, udokumentowane i zinterpretowane przestrzennie w zakresie: (a) poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań oraz procesów zachodzących w środowisku, (b) dotychczasowych zmian w środowisku, (c) struktury przyrodniczej obszaru, w tym różnorodności biologicznej, (d) powiązań przyrodniczych obszaru z jego szerszym otoczeniem, (e) zasobów przyrodniczych i ich ochrony prawnej, (f) walorów krajobrazowych i ich ochrony prawnej, (g) jakości środowiska oraz jego zagrożeń wraz z identyfikacją źródeł tych zagrożeń;

2) diagnozę stanu i funkcjonowania środowiska, a w szczególności: (a) ocenę odporności środowiska na degradację oraz zdolności do regeneracji, (b) ocenę stanu ochrony i użytkowania zasobów przyrodniczych, w tym różnorodności biologicznej, (c) ocenę stanu zachowania walorów krajobrazowych oraz możliwości ich kształtowania, (d) ocenę zgodności dotychczasowego użytkowania i zagospodarowania obszaru z cechami i uwarunkowaniami przyrodniczymi, (e) ocenę charakteru i intensywności zmian zachodzących w środowisku, (f) ocenę stanu środowiska oraz jego zagrożeń i możliwości ich ograniczenia;

3) wstępną prognozę dalszych zmian zachodzących w środowisku, polegającą na określeniu kierunków i możliwej intensywności przekształceń i degradacji środowiska, które może powodować dotychczasowe użytkowanie i zagospodarowanie;

4) określenie przyrodniczych predyspozycji do kształtowania struktury funkcjonalno-przestrzennej, polegające w szczególności na wskazaniu obszarów, które powinny pełnić przede wszystkim funkcje przyrodnicze;

5) ocenę przydatności środowiska, polegającą na określeniu możliwości rozwoju i ograniczeń dla różnych rodzajów użytkowania i form zagospodarowania obszaru;

6) określenie uwarunkowań ekofizjograficznych, formułowanych w postaci wniosków z analiz, prognoz i ocen, o których mowa w pkt 1-5, stosownie do przedmiotu i skali sporządzanego planu zagospodarowania przestrzennego, które w szczególności obejmują: (a) określenie przydatności poszczególnych terenów dla rozwoju funkcji użytkowych, a w szczególności: mieszkaniowej, przemysłowej, wypoczynkowo-rekreacyjnej, rolniczej, leśnej, uzdrowiskowej, komunikacyjnej, z uwzględnieniem infrastruktury niezbędnej do prawidłowego spełniania tych funkcji, (b) wskazanie terenów, których użytkowanie i zagospodarowanie, z uwagi na cechy zasobów środowiska i ich rolę w strukturze przyrodniczej obszaru, powinno być podporządkowane potrzebom zapewnienia prawidłowego funkcjonowania środowiska i zachowania różnorodności biologicznej, (c) określenie ograniczeń wynikających z konieczności ochrony zasobów środowiska lub występowania uciążliwości i zagrożeń środowiska oraz wskazanie obszarów, na których ograniczenia te występują.

3. Jednym z celów przywołanych wyżej regulacji ustawy Prawo ochrony środowiska poświęconych kopalinom – a zwłaszcza cytowanego art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. – jest zabezpieczenie udokumentowanych złóż kopalin dla celów przyszłego wykorzystania.

Podobne ratio legis przyświeca przepisowi art. 95 ust. 1 p.g.g. (por. M. Pchałek [w:] M. Górski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, art. 125 Nb 4) – stanowiącemu odpowiednik art. 48 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.g.g.1994") – zgodnie z którym udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa.

W nawiązaniu do argumentów podniesionych w piśmie Wójta z [...] lipca 2017 r., należy wskazać, że prawidłowa wykładnia cytowanego art. 95 ust. 1 p.g.g. prowadzi do wniosku, że:

- po pierwsze, przepis ten statuuje obowiązek, znany prawu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący ujawniania udokumentowanych złóż kopalin oraz udokumentowanych wód podziemnych – innych niż kopaliny (tak też w doktrynie H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Tom I, uw. 1 do art. 95). W związku z tym należy stwierdzić, że użyty w tym przepisie zawężający zwrot "w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych" nie odnosi się do wód podziemnych będących – tak jak wody termalne – kopalinami (por. H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Tom I, uw. 10 do art. 95);

- po drugie, przepis ten znajduje zastosowanie w każdym przypadku występowania udokumentowanych złóż kopalin (tu: udokumentowanych złóż wód termalnych). Wbrew twierdzeniom Wójta, złóż takich nie ujawnia się (a w każdym razie: nie tylko) "w celu ustanowienia zasad ich ochrony, jeżeli takie występują na podstawie odrębnych przepisów". Użyte w art. 95 p.g.g. określenie "w celu ich ochrony ujawnia się w [...] miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego" należy bowiem rozumieć w ten sposób, że sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż kopalin w m.p.z.p. stanowi jeden z instrumentów ochrony takich złóż, statuowanej zwłaszcza w Prawie ochrony środowiska oraz w Prawie geologicznym i górniczym.

Uzasadnieniem dla wprowadzenia tego obowiązku jest m.in. konieczność ochrony złóż kopalin przed zagospodarowaniem miejsc ich występowania (ich otoczenia) w sposób wykluczający przyszłą eksploatację. Jedną z przesłanek opracowania (uchwalenia) planu miejscowego jest też rozważenie wszystkich zależności, jakie wiążą się z występowaniem na danym terenie złóż kopalin (zob. A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, Warszawa 2003, uw. 1 i 2 do art. 48; G. Klimek [w:] Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, pod red. B. Rakoczego, Warszawa 2015, uw. 1 do art. 95). Skutkiem ujawnienia w planie miejscowym, na objętym nim obszarze, złóż kopalin oraz wód podziemnych mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości, których celem powinno być zapewnienie ochrony złóż (wód), zwłaszcza przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia bądź zagrażający czystości wód (zob. A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, Warszawa 2003, uw. 4 do art. 48).

W ocenie Sądu nadal aktualny w tym kontekście pozostaje pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z 24 września 2008 r. o sygn. akt III SA/Po 348/08 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"), na gruncie art. 48 p.g.g.1994 (odpowiednika aktualnie obowiązującego art. 95 ust. 1 p.g.g.), w myśl którego wystąpienie udokumentowanego złoża kopaliny nie rodzi obowiązku po stronie gminy sporządzenia m.p.z.p. dla danego obszaru. Taka sytuacja implikuje jedynie przymus uwzględnienia złóż kopalin przy uchwalaniu takiego planu bądź przy jego zmianie. Skutkiem ujawnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystania nieruchomości (np. zakaz zabudowy budynkami mieszkalnymi) w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Innymi słowy więc, nie oznacza to obowiązku ukształtowania planu w taki sposób, by umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jej eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba. Rozstrzygnięcie tej kwestii prawodawca pozostawił uznaniu rady gminy.

4. W doktrynie trafnie zwrócono uwagę na bezwzględnie obowiązujący charakter normy z art. 72 p.o.ś., a także na jego implikację, wyrażająca się w tym, że udokumentowanie złoża kopaliny nakłada na organy planistyczne obowiązek "uwzględnienia" złoża w planie miejscowym i że plan, który nie zawiera jakichkolwiek informacji o występowaniu złoża kopaliny (jego rodzaju, dokładności udokumentowania), w oczywisty sposób narusza opisane wyżej wymagania (tak: A. Lipiński, Glosa do wyroku WSA z 4 stycznia 2010 r., II SA/Gl 554/09, "Przegląd Prawa Ochrony Środowiska" 2010, nr 1, s. 148; Z. Bukowski [w:] Z. Bukowski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2013, uw. 2 do art. 72). W konsekwencji niedopełnienie ww. obowiązku przy uchwalaniu danego m.p.z.p. musi skutkować nieważnością wprowadzającej go uchwały (tak też M. Bar [w:] M. Górski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, art. 72 Nb 7).

Powyższe uwagi należy odpowiednio odnieść także do oceny charakteru (bezwzględnie wiążącego) oraz skutków naruszenia przez organ planistyczny przepisu art. 95 ust. 1 p.g.g. (podobnie w odniesieniu do poprzedzającego go art. 48 p.g.g.1994 – A. Lipiński, Glosa do wyroku WSA z 4 stycznia 2010 r., II SA/Gl 554/09, "Przegląd Prawa Ochrony Środowiska" 2010, nr 1, s. 148).

5. Na tle analizowanych wyżej: art. 72 ust 1 pkt 2 p.o.ś. oraz art. 95 ust. 1 p.g.g. nie jest do końca jasne, na czym konkretnie ma polegać wymagane tymi przepisami "uwzględnienie" złóż kopalin w planie miejscowym.

Na sporność tego określenia (ale tylko co do "szczegółów") zwracano już uwagę pod rządem art. 48 p.p.g.1994, podkreślając jednocześnie, że jedną z przesłanek opracowywania (uchwalenia) m.p.z.p. jest rozważenie wszystkich zależności, jakie wiążą się z występowaniem na danym terenie złóż kopalin (zob. A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze, Warszawa 2003, uw. 2 do art. 48). W istocie zbieżne z tym poglądem jest stanowisko, w myśl którego ani art. 95 p.g.g., ani stanowiący jego swoisty odpowiednik art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 p.o.ś. nie wymagają oznaczania w planie, czy też studium, granic złoża, a jedynie uwzględnianie faktu jego istnienia i płynących z tego uwarunkowań przy przyjmowaniu odpowiednich rozwiązań planistycznych (tak G. Klimek [w:] Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, pod red. B. Rakoczego, Warszawa 2015, uw. 3 do art. 95). Podobna w swej wymowie jest też konstatacja, że obowiązek wprowadzenia złóż do m.p.z.p. oznacza takie ukształtowanie treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które zapewnia ochronę złoża, w tym jego dostępność dla eksploatacji w przyszłości (tak H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Tom I, uw. 10 do art. 95). Na konieczność zapewnienia w planie miejscowym przynajmniej potencjalnej możliwości eksploatacji udokumentowanego złoża kopalin w przyszłości zwracano też uwagę w wyżej przywoływanych wypowiedziach doktryny i orzecznictwa (zob. zwłaszcza pkt 1.3. nin. uzasadnienia).

6. W ocenie Sądu, niezależnie od sygnalizowanych wyżej trudności w precyzyjnymi i szczegółowym określeniu sposobów (przejawów) – wymaganego w świetle art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. oraz art. 95 ust. 1 p.g.g. – "uwzględnienia" w planie miejscowym faktu występowania na obszarze objętym tym planem określonego złoża kopalin (zwłaszcza udokumentowanego), nie powinno budzić wątpliwości, że nie sposób mówić o "uwzględnieniu" tego faktu w sytuacji, gdy występowanie takiego złoża nie znalazło żadnego odzwierciedlenia ani w samym planie miejscowym (w jego części tekstowej lub graficznej), ani nawet w dokumentacji planistycznej związanej z uchwaleniem tego planu.

7. Z taką sytuacją mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Jest bowiem poza sporem, że ani w części tekstowej Planu miejscowego, ani w jego części graficznej nie doszło do ujawnienia faktu występowania na całym obszarze objętym Planem udokumentowanego złoża wód termalnych "Tarnowo Podgórne GT-1" (nr złoża 15707).

Również w przedstawionej Sądowi dokumentacji planistycznej brak jakiejkolwiek wzmianki o tym fakcie. W szczególności nie zawiera jej korespondencja prowadzona w toku prac planistycznych z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu, Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Poznaniu. Informacji o ww. złożu wód termalnych próżno także szukać w zalegającej w dokumentacji planistycznej "Prognozie oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]". Zwraca również uwagę brak w przedstawionej Sądowi dokumentacji związanej z uchwaleniem kwestionowanego Planu opracowania ekofizjograficznego, o jakim mowa w art. 72 ust. 4 i 5 p.o.ś.

Wszystko to prowadzi do wniosku, że zaskarżony Plan miejscowy – obejmujący, co bezsporne, obszar w całości zawierający się w granicach udokumentowanego złoża wód termalnych – w żaden sposób faktu występowania tego złoża nie uwzględnia: ani w swej treści, ani nawet w treści wytworzonej w związku z jego uchwalaniem dokumentacji planistycznej. Co więcej, w świetle przedłożonej Sądowi przez Organ dokumentacji nie sposób wykluczyć, że do uchwalenia ww. Planu doszło w ogóle bez świadomości występowania na objętym nim obszarze udokumentowanego złoża wód termalnych, a co za tym idzie – bez świadomości konieczności odpowiedniego uwzględnienia tego faktu w pracach nad Planem. Przypuszczeni to wydaje się potwierdzać treść uzasadnienia odpowiedzi na skargę Wojewody, w którym – powołując na fakt dokonania z Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Poznaniu uzgodnienia projektu Planu, postanowieniem tegoż Dyrektora z 10 listopada 2014 r. znak: POZ.512.938.2014.SB/LW [w istocie było to postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania uzgodnieniowego, z uwagi na położenie obszaru objętego Planem poza ustanowionymi "terenami górniczymi" – uw Sądu] – zarazem przyznano, że w ww. postanowieniu "nie wskazano, że obszar planu znajduje się w granicach złoża, które winno zostać ujawnione w celu jego ochrony".

8. Wszystko to, w ocenie Sądu, uprawnionym czyni wniosek, że zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego – wynikających zwłaszcza z art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. oraz art. 95 ust. 1 p.g.g. – co zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania z tym związanych (pkt 2 sentencji wyroku) – w postaci kosztów zastępstwa procesowego Wojewody – Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.).

2. Skarga H. W.

H. W. zaskarżyła Plan miejscowy opierając się na art. 101 ust. 1 u.s.g., w brzmieniu obowiązującym w dniu sporządzenia skargi (tj. [...].10.2015 r.). W myśl tego przepisu (w ww. stanie prawnym) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ogólne zasady stosowania tego przepisu w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. zostały już przedstawione w uzasadnieniu zapadłego w tej sprawie Wyroku WSA – który w tym zakresie zyskał akceptację NSA – wobec czego, podtrzymując tamte wywody i przyjmując je za własne, przed przystąpieniem do weryfikacji legitymacji skargowej H. W. można ograniczyć się do zaakcentowania następujących kwestii:

- z cytowanego art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem – jak ma to miejsce na gruncie art. 28 k.p.a. oraz art. 50 p.p.s.a. – ale jeszcze zaistniałym w dacie wnoszenia skargi (a nie np. dopiero w przyszłości) "naruszeniem" tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę, przy czym winny ów interes cechować: bezpośredniość, indywidualność, konkretność i realny charakter. Dodatkowy wymóg zaistnienia "naruszenia" takiego interesu prawnego (uprawnienia) nakłada na skarżącego obowiązek wykazania, że istnieje określony związek pomiędzy jego indywidualną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, skutkujący ograniczeniem lub pozbawieniem danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożeniem konkretnych obowiązków (por. wyrok WSA z 29.06.2009 r., II SA/Kr 560/09, CBOSA, i tam przywołane orzecznictwo sądów administracyjnych);

- samo powołanie się na sprzeczność kwestionowanej uchwały z prawem nie legitymuje jeszcze do skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g. – gdyż skarga ta nie ma charakteru actio popularis – lecz niezbędne jest jeszcze wykazanie przez skarżącego naruszenia jego prawnie chronionego interesu prawnego lub uprawnienia. Dopiero po wykazaniu tej okoliczności, sąd administracyjny jest władny przystąpić do merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały.

W ocenie Sądu skarżąca H. W. nie wykazała, że na skutek uchwalenia i wejścia w życie Planu miejscowego doszło do tak rozumianego naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Za taką oceną przemawiają następujące względy:

1. Jest poza sporem, że Skarżąca nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani dysponentem innych praw rzeczowych do nieruchomości położonych w granicach obszaru objętego Planem miejscowym, a swą legitymacje skargową w tej sprawie wywodzi jedynie z prawa własności nieruchomości (działek nr [...]; [...], 311, [...], [...], 33/2-3, [...]) położonych w miejscowości S., z których jedna – jak podała Skarżąca – położona jest "w sąsiedztwie" obszaru objętego Planem (działka nr [...]), a działki nr [...] z tym obszarem "graniczą". Od razu należy zaznaczyć, że pomimo wezwania przez Sąd, Skarżąca nie udokumentowała swych praw do ww. nieruchomości (działek). Zarazem według twierdzeń Organu – niezakwestionowanych przez Skarżącą – nieruchomości wyliczone przez nią w skardze są zlokalizowane po drugiej strony drogi krajowej nr [...] względem obszaru objętego Planem. Jest faktem notoryjnym, że na tym odcinku droga ta jest wyposażona w dwie jezdnie, z których każda ma przynajmniej dwa pasy ruchu w każdą stronę. Jest to okoliczność szczególnie istotna dla oceny wiarygodności twierdzeń Skarżącej o możliwych szkodliwych oddziaływaniach (immisjach) z obszaru objętego Planem na teren wskazywanych przez nią nieruchomości.

2. W Wyroku NSA wyrażony został wiążący pogląd prawny, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym planem miejscowym, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Wiele bowiem zależy od tego w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. Wobec tego od razu należy zaznaczyć, że pełnomocnik Skarżącej bez odpowiedzi pozostawił wezwanie i monit Sądu o wykazanie naruszenia interesu prawnego jego mandantki postanowieniami Uchwały.

3. Chybiona jest próba wywiedzenia przez Skarżącą legitymacji skargowej z faktu nieobjęcia Planem miejscowym należących do niej działek, przewidzianych, podobnie jak działki położone w granicach Planu, w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Tarnowo Podgórne (zwanym też dalej "Studium") do zmiany przeznaczenia z gruntów rolnych na nierolne – podjęta w nawiązaniu do art. 14 ust. 3 u.p.z.p., w myśl którego "Plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego obszaru wyznaczonego w studium" (pkt 1 uzasadnienia skargi). Co do zasady właścicielowi nie przysługuje bowiem roszczenie o objęcie jego nieruchomości planem miejscowym. Poza tym, jak wynika z cytowanego przepisu, jest w nim mowa o "całym obszarze wyznaczonym w studium", a nie jak przyjmuje Skarżąca – o "wszystkich obszarach wyznaczonych w studium". Dlatego też należy zgodzić się ze stanowiskiem Organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że chodzi w tym przypadku o pewien konwencjonalnie wyznaczony, zwarty obszar, mieszczący się w granicach danego symbolu. A według wyjaśnień Organu, niepodważonych przez Skarżącą, kwestionowany Plan miejscowy został sporządzony dla całego terenu wyznaczonego w studium, oznaczonego symbolem "P" – czyli zgodnie z wymogiem ustawowym z art. 14 ust. 3 u.p.z.p.

4. Strona skarżąca dla wykazania naruszenia swego interesu prawnego powołuje do życia szereg nietypowych konstruktów (nie)logiczno-prawnych ("praw", domniemań, wnioskowań itp.), nieznanych dotychczas polskiemu systemowi prawa (systemowi prawa zagospodarowania przestrzennego w szczególności), a w konsekwencji nie znajdujących wymaganego oparcia w obowiązujących przepisach prawa, i już z tego względu nie mogących odnieść zamierzonego skutku, w postaci legitymizacji działań Skarżącej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Dotyczy to w szczególności argumentacji pełnomocnika Skarżącej opartej na:

- zarzucie nieuzyskania przez Organ w trakcie procedury planistycznej wymaganej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze: usług, produkcji, składów i magazynów (pkt 2 uzasadnienia skargi) – co według Skarżącej skutkuje tym, że "ma [ona] prawo przyjmować, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne bez wymaganej zgody obraża zasadę zrównoważonego rozwoju". Jak się owa "obraza" przekłada na naruszenie jej interesu prawnego, tego Skarżąca już nie wyjaśnia. Podobnie jak nie precyzuje nader ogólnikowego stwierdzenia, że "przeznaczenie terenu na cele związane z produkcją zawsze wiąże się z ingerencją w walory środowiskowe [...] także dla terenów sąsiednich";

- zarzucie pozbawienia Skarżącej – poprzez niewprowadzenie do tekstu Planu, wbrew wymogom § 125 pkt 2 w zw. z § 143 ZTP, definicji pojęcia "zabudowa usługowa" – "możliwości wejścia w posiadanie stosownej informacji co do przeznaczenia terenu graniczącego z jej nieruchomościami" (pkt 3 uzasadnienia skargi);

- zarzucie naruszenia prawa własności Skarżącej poprzez odmienne (wtórne) zdefiniowanie w Planie – wbrew dyspozycji § 137 w zw. z § 143 ZTP – pojęcia "intensywności zabudowy" (pkt 4 uzasadnienia skargi). Oparcia dla tego zarzutu Skarżąca upatruje w tym, że jako właścicielka działek sąsiednich "ma prawo oczekiwać, iż zagospodarowanie terenu sąsiadującego z jej nieruchomościami następować będzie w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawnymi". Jednocześnie nie podaje źródła owego "prawa oczekiwania". Z art. 140 k.c. nie wynika, aby mogło nim być prawo własności nieruchomości sąsiedniej. Podobnie Skarżąca nie wyjaśnia, z jakich konkretnie przepisów wywodzi wcale liczny katalog swych następujących "praw": "do wiedzy" / "do posiadania wiedzy" / "do czerpania wiedzy" (z ustaleń m.p.z.p.):

. czy na działkach graniczących z jej nieruchomością będą sytuowane obiekty usługowe czy też produkcyjne, czy też składy i magazyny – a to w kontekście zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez objęcie liniami rozgraniczającymi tereny o różnych przeznaczeniach, tj. tereny zabudowy usługowej, obiekty produkcyjne, składy i magazyny (pkt 5 uzasadnienia skargi). W tym punkcie Skarżąca wprost wyraziła jawnie błędny pogląd – który notabene przenika także pozostałe referowane wyżej oraz niżej punkty uzasadnienia skargi – że jeżeli Rada Gminy uchybiła powszechnie obowiązującym przepisom prawnym (tu: art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.), to tym samym naruszyła interes prawny Skarżącej. Ujmując tę samą (jak się wydaje) myśl w sposób nieco bardziej wyrafinowany – acz w przekonaniu Sądu: niezmiennie błędny – Skarżącą wskazała, że cyt.: "Synteza bowiem uchybień co do obowiązków organów gminy w zakresie ustaleń planów miejscowych wynikłych z przepisów ustawy planistycznej i praw Skarżącej wywodzonych do ustaleń planów miejscowych kreują naruszenie interesu prawnego Skarżącej";

. "względem tego, w jakiej odległości od jej [Skarżącej] nieruchomości lokowane będą stacje transformatorowe" – a to w kontekście zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez brak wyznaczenia linii rozgraniczających tereny infrastruktury technicznej (pkt 6 uzasadnienia skargi). Podtrzymując wszystkie zastrzeżenia podniesione w poprzednim punkcie, dodatkowo należy wskazać, że Skarżąca nie wykazała, iżby negatywne oddziaływanie (jakiego rodzaju?) stacji transformatorowej mogło wykroczyć poza granice obszaru Planu, a tym bardziej, aby mogło sięgnąć działek Skarżącej położonych wszak po drugiej stronie szerokiej i ruchliwej drogi krajowej nr [...];

. "co do szerokości dróg jakie będą lokowane na terenach sąsiadujących z nieruchomością której [Skarżąca] pozostaje właścicielką" – a to w kontekście zarzutu naruszenia § 7 ust. 1 rozp.war.tech.drog. (pkt 7 uzasadnienia skargi). Absurdalność tak skonstruowanego "prawa do posiadania wiedzy" wydaje się aż nadto widoczna;

. "co do sposobu zagospodarowania działek sąsiadujących z działkami których [Skarżąca] pozostaje właścicielką" – a to w kontekście zarzutu naruszenia § 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez błędne określenie w Planie wskaźników powierzchni biologicznie czynnej: w stosunku do powierzchni "działki" oraz powierzchni "terenu", zamiast do powierzchni "działki budowlanej" (pkt 9 uzasadnienia skargi). Także w tym przypadku rzeczywiste naruszenie interesu prawnego Skarżącej kwestionowanymi postanowieniami Planu miejscowego oraz źródła konstruowanego "prawa do czerpania wiedzy" nie zostały wyjaśnione ani wykazane;

- zarzucie naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez odesłanie w Planie miejscowym przy określaniu liczby miejsc parkingowych przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową do, zdaniem Skarżącej "nieistniejących", przepisów odrębnych. "Uchybienie" to ma skutkować, w ocenie Skarżącej, zwiększoną uciążliwością dla działek sąsiednich, a także naruszać "prawo Skarżącej co do pewności co do sposobu zagospodarowania działek sąsiednich" (pkt 8 uzasadnienia skargi). Także w tym przypadku Skarżąca nie wyjaśniła źródła swego "prawa". Ponadto nie wyjaśniła, dlaczego w sytuacji określenia w Planie jedynie minimalnej liczby miejsc parkingowych, akurat niesprecyzowanie liczby miejsc parkingowych przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową ma zwiększyć uciążliwość dla działek sąsiednich, ani też jakim sposobem owo uciążliwe oddziaływanie sięgnie nieruchomości Skarżącej położonej po drugiej stronie ruchliwej drogi krajowej nr [...];

5. Podobnie jako chybioną należy ocenić próbę oparcia przez Skarżącą (w pkt 10 uzasadnienia skargi) swej legitymacji skargowej na cyt. "pozbawieniu gwarantowanej przepisami prawnymi ochrony jej praw właścicielskich działek sąsiadujących z obszarem objętym skarżonym planem miejscowym" w drodze rzekomego naruszenia przez organ art. 114 p.o.ś. (w skardze nie wskazano konkretnej jednostki redakcyjnej tego artykułu), z uwagi na brak określenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla każdego z wyznaczonych terenów poprzez odesłanie do poziomu hałasu właściwego dla terenu wskazanego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112). Pomijając nawet fakt błędnego odczytania treści art. 114 p.o.ś. (najprawdopodobniej chodziło tu o jego ust. 1 – w którym jednak nie ma mowy o określaniu w m.p.z.p. dopuszczalnych poziomów hałasu, a jedynie o wskazywaniu poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 1 pkt 1 p.o.ś.; oczywiście o ile takowe występują w granicach planu), nieskuteczność stanowiska Skarżącej wynika już stąd, iż jest to kolejny przykład błędnego utożsamiania naruszenia jej interesu prawnego z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Poza tym – jak wyjaśnił Organ, a czego Skarżąca nie zakwestionowała – zgodnie z "zapisami" ww. rozporządzenia dla przedmiotowego Planu miejscowego nie zaktualizował się obowiązek określenia dopuszczalnego poziomu hałasu (a ściśle: terenów podlegających ochronie przed hałasem).

6. W ocenie Sądu nie da się również wywieść legitymacji skargowej Skarżącej z podnoszonego przez nią zarzutu naruszenia art. 18 ust 1 u.p.z.p., które miało polegać na uniemożliwieniu Skarżącej złożenia uwag do "zapisów" Planu w "ostatecznej" wersji, która różniła się od wersji projektu wyłożonego do publicznego wglądu (pkt 11 uzasadnienia skargi). Zarzucany brak ponowienia czynności planistycznych może wprawdzie w konkretnym przypadku uzasadniać zarzut naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust 1 u.p.z.p., ale jest to zarzut merytoryczny, który może skutecznie podnosić jedynie osoba, który uprzednio wykazała swą legitymację skargową w sprawie. Samo ewentualne pozbawienie określonego podmiotu możliwości złożenia uwag do projektu planu, którego postanowienia obiektywnie nie naruszają interesu prawnego tego podmiotu, nie może stanowić źródła legitymacji skargowej na gruncie art. 101 ust. 1 u.p.z.p.

7. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił skargę H. W. odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jako złożoną przez osobę, której interes prawny ani uprawnienie nie zostały naruszone stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 u.s.g. (pkt 3 sentencji wyroku).

O zwrocie uiszczonego wpisu z urzędu (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

3. Skarga Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" w P.

Również Stowarzyszenie – tak jak H. W. – zaskarżyło Plan miejscowy opierając się na treści art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dniu sporządzenia skargi (tj. [...].10.2015 r.).

Pomimo mnogości zarzutów wysuwanych przez Stowarzyszenie względem zaskarżonej Uchwały – które notabene, poza jednym, stanowią powtórzenie wyżej omówionych zarzutów podniesionych w skardze H. W. (w pkt 2–11 jej uzasadnienia) – wszystkie one sprowadzają się w istocie do dwóch podstaw, z których Stowarzyszenie wywodzi swą legitymację skargową. Oto bowiem skarżące Stowarzyszenie upatruje naruszenia swego interesu prawnego:

- po pierwsze, w zarzucanych w skardze naruszeniach jej praw, jako organizacji pozarządowej (organizacji pożytku publicznego) – do konsultacji projektu planu miejscowego i do wypowiedzenia się co do jego treści w ramach procedury planistycznej (pkt 1 i 11 uzasadnienia skargi);

- po drugie, w powiązaniu wskazywanych naruszeń przepisów prawa, poszczególnymi postanowieniami zaskarżonej Uchwały, z dobrami prawnymi (a zwłaszcza z ingerencją w te dobra), jak "ład przestrzenny" i "środowisko" – których ochrona mieści się w celach statutowych Stowarzyszenia (pkt 2–10 uzasadnienia skargi).

W ocenie Sądu z żadnej z tych okoliczności, wskazywanych w skardze, nie da się wyprowadzić legitymacji skargowej Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu – a to z następujących względów:

1. Na wstępie należy wskazać, że:

- jest poza sporem, iż Stowarzyszenie, inaczej niż H. W., nie upatruje źródeł swej legitymacji skargowej w prawie własności ani innym prawie rzeczowym do nieruchomości (czy to położonej w granicach obszaru objętego Planem miejscowym, czy też w jego sąsiedztwie);

- brak jest dostatecznych podstaw do zakwestionowania stanowiska Stowarzyszenia, iż jest ono "organizacją pozarządową" w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jednakże zarazem z niezrozumiałych przyczyn, i całkowicie bezpodstawnie, Stowarzyszenie przypisuje sobie także status "organizacji pożytku publicznego" w rozumieniu ww. ustawy (zob. pkt 11 uzasadnienia skargi, s. 9) – mimo że z treści złożonego do akt odpisu z rejestru stowarzyszeń KRS jasno wynika, iż takiego statusu nie posiada;

- w aktach sprawy brak statutu Stowarzyszenia i pomimo nw. wezwania brak ten nie został przez nie usunięty. Oznacza to, iż Stowarzyszenie de facto nie wykazało, jakie są jego cele statutowe;

- pełnomocnik Stowarzyszenia bez odpowiedzi pozostawił wezwanie i monit Sądu o wykazanie naruszenia interesu prawnego jego mandanta postanowieniami Uchwały.

2. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia przedmiotowy Plan miejscowy narusza art. 5 ust. 2 pkt 3 oraz art. 5 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.d.p.p.w., z uwagi na – jak należy chyba wnioskować z treści pkt 1 uzasadnienia skargi – nieskonsultowanie projektu Planu ze Stowarzyszeniem przez co, zdaniem Skarżącego, cyt. "nastąpiło niewątpliwe uchybienie powszechnie obowiązującym przepisom prawnym przy jednoczesnym ograniczeniu praw organizacjom, pozarządowym. Synteza ostatniego prowadzi do wniosku, że nastąpiło naruszenie interesu prawnego Stowarzyszenia" (pkt 1 uzasadnienia skargi).

W ocenie Sądu taki wniosek jest chybiony, co najmniej z następujących względów:

- przywołane przez Stowarzyszenie przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie kreują po stronie zainteresowanych organizacji pozarządowych konkretnych, własnych praw podmiotowych (materialnych), dlatego ewentualne naruszenie tych przepisów przez organ gminy w ogóle nie może być poczytywane za "naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia" takiej organizacji w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., które legitymowałoby ją do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w tym trybie;

- zgodnie z wyjaśnieniami Organu zawartymi w odpowiedzi na skargę – niepodważonymi przez Stowarzyszenie – projekt Planu był konsultowany z organizacjami pozarządowymi, a stosowne zarządzenie w tej sprawie zostało opublikowane w BIP-ie oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w dniach od 28 kwietnia do 12 maja 2015 r.;

- z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie brało aktywny udział w procedurze planistycznej. w tym poprzez wniesienie uwag do wyłożonego projektu Planu (zob. pismo z [...] kwietnia 2015 r.).

3. Z kolei w odniesieniu do podjętej przez Stowarzyszenie próby wywiedzenia swej legitymacji skargowej z zarzutu naruszenia art. 18 ust 1 u.p.z.p. – poprzez uniemożliwienie Stowarzyszeniu złożenia uwag do "zapisów" Planu w "ostatecznej" wersji, która różniła się od wersji projektu wyłożonego do publicznego wglądu (pkt 11 uzasadnienia skargi) – aktualne pozostają uwagi sformułowane wyżej w pkt 2.6. nin. uzasadnienia względem analogicznego zarzutu H. W..

4. Zdaniem Sądu w niniejszym składzie chybiona okazała się również próba oparcia legitymacji do zaskarżenia Planu na kolizji zarzucanych uchybień w "zapisach" Planu z działalnością statutową Stowarzyszenia. Wypada podkreślić, że w Wyroku NSA dopuszczalność (ani niedopuszczalność) takiego zabiegu nie została przesądzona, a jedynie nakazano Sądowi pierwszej instancji dokonanie oceny w tym zakresie. W związku z tym należy zauważyć, że:

- jako to już wyżej wskazano, Stowarzyszenie de facto nie wykazało, jakie są jego cele statutowe, gdyż nie złożyło do akt egzemplarza swojego Statutu;

- zdaniem Sądu w niniejszym składzie ewentualna kolizja, czy nawet zbieżność postanowień uchwały rady gminy (tu: Planu miejscowego) z celami statutowymi danej organizacji pozarządowej / społecznej (tu: Stowarzyszenia) nie mogą być utożsamiane z "naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia" tej organizacji w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Godzi się zauważyć, że tego rodzaju okoliczność (iż "sprawa dotyczy statutowej działalności" organizacji społecznej) może stanowić przesłankę dopuszczenia takiej organizacji do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym innej osoby – zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. Przepis ten nie znajdował jednak zastosowania w niniejszej sprawie, już z tego względu, że w tym przypadku Stowarzyszenie nie wystąpiło z wnioskiem o przyznanie statusu uczestnika postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby (np. H. W.), lecz wniosło skargę we "własnej", jak twierdzi, sprawie;

- Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2017 r. o sygn. akt II OSK 1277/15 (dotyczącym notabene tego samego Stowarzyszenia), zgodnie z którym podmiot występujący do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę rady gminy w przedmiocie m.p.z.p. powinien wykazać, że uchwała ta narusza jego interes prawny, który wynika z prawa materialnego, a najczęściej z prawa własności nieruchomości. Jeśli ów podmiot – tu: stowarzyszenie – takiego naruszenia nie wykazało (w szczególności nie wykazało, że posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej uchwałą planistyczną), to fakt, że stowarzyszenie ma w zakresie statutowej działalności "udział w kształtowaniu polityki planistycznej", "ochronę ładu przestrzennego" nie świadczy o posiadaniu przez nie interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.;

- cytowany wyżej wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1277/15 kontynuuje trafną, zdaniem Sądu w niniejszym składzie, linię orzeczniczą, zgodnie z którą nie może organizacja społeczna skarżyć uchwał lub zarządzeń organu gminy wyłącznie z powołaniem się na własny cel statutowy, nie jest to bowiem wówczas działanie z powodu naruszenia własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego (ewentualnie interesu cudzego), a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. m.in. postanowienie NSA z 12.10.2001 r., II SA 138/01, LEX nr 55312; a także: wyrok NSA z 12.05.2006 r., II OSK 1457/05; wyrok NSA z 01 grudnia 2010 r., II OSK 1919/10; wyrok NSA z 13.03.2012 r., II OSK 2334/11; wyrok NSA z 05.05.2016 r., II OSK 2088/14; wyrok WSA z 14.02.103 r., IV SA/Po 1017/12 – CBOSA).

5. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił skargę Stowarzyszenia odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jako złożoną przez osobę, której interes prawny ani uprawnienie nie zostały naruszone stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 u.s.g. (pkt 5 sentencji wyroku).

O zwrocie uiszczonego wpisu z urzędu (pkt 6 sentencji wyroku) Sąd orzekł stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.