Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1468/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: par. 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS I Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z 7 czerwca 2021 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa",

- § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371 i 713), dalej: "rozporządzenie z 26 lutego 2021 r.".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że w lutym 2021 r. [powinno być: w lutym 2020 r.], czyli w miesiącu, w stosunku do którego strona oświadczyła utratę uzyskanego przychodu strona nie prowadziła działalności z podanym we wniosku kodem 82.30.Z, lecz kodem 31.09.Z, który nie jest wymieniony jako kod uprawniający do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Zmiany we wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej na kod 82.30.Z dokonano 19 lutego 2021 r. W związku z tym nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.

W skardze na decyzję organu z 22 lipca 2021 r. skarżący podniósł m. in., że od czterech lat prowadzi działalność jedynie w zakresie związanym z organizacją targów (82.30.Z), mimo że pierwotnie miała kod PKD 31.09.Z (produkcja pozostałych mebli). Zmiana PKD na 82.30.Z nastąpiła pod koniec roku 2020.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.").

Naruszenie to polega na błędnym uznaniu, że przychód w miesiącu wskazanym we wniosku - lutym 2020 r. [organ błędnie powołał luty 2021 r.] - powinien być uzyskany z działalności o kodzie wymienionym w § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. oraz nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność, czy przychód z przeważającej działalności uzyskany w marcu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r.

W dniu złożenia wniosku (4 maja 2021 r.) obowiązywał § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. w poniższym brzmieniu.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodem 82.30.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodem 82.30.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodem 82.30.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Bezsporne było, że skarżący na 31 marca 2021 r. prowadził przeważającą działalność o kodzie 82.30.Z, uprawniającą do uzyskania zwolnienia.

Z brzmienia powyższych przepisów § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. nie wynika z kolei, aby przychód strony w lutym 2020 r., tj. w miesiącu wskazanym we wniosku, w stosunku do którego należy zbadać spadek przychodu, powinien zostać uzyskany z działalności o kodach wymienionych w tych przepisach, uprawniających do zwolnienia (tu: o kodzie 82.30.Z). Warunek taki, zgodnie z tymi przepisami, dotyczy jedynie przychodu uzyskiwanego na dzień 31 marca 2021 r. i tylko ten przychód powinien być uzyskany w ramach prowadzenia przeważającej działalności o kodzie 82.30.Z, co w sprawie miało miejsce i co było bezsporne. Dla rozstrzygnięcia nie ma zatem znaczenia, jaką działalność (o jakim przeważającym kodzie) strona prowadziła w lutym 2020 r.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest to, czy przychód z działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r. Ustalenie tej okoliczności będzie zadaniem organu przy ponownym rozpatrzeniu wniosku, przy czym organ uwzględni zaprezentowany w niniejszym uzasadnieniu wyroku sposób interpretacji powyższych przepisów rozporządzenia z 26 lutego 2021 r.

Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca są zatem co najmniej przedwczesne, wydane z naruszeniem § 10 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a pkt 1 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. oraz - jako że przepisy rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. nie wyłączyły stosowania w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek przepisów K.p.a. - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).

Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą.