Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1541/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 41 ust 12
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1541/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r., sprawy ze skargi Firmy Handlowo - Usługowej C. Spółka cywilna M. K., K. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 28 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 marca 2015 r., Firma Handlowo – Usługowa C. Spółka Cywilna M. K, K. K. w W. (dalej "Spółka") zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie możliwości zastosowania 8 % stawki podatku od towarów i usług dla świadczenia kompleksowej usługi projektowania, wytworzenia, dostawy oraz montażu mebli.

Spółka opisując zdarzenie przyszłe podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie projektowania, wytwarzania, dostawy oraz montażu mebli pod zabudowę, według indywidualnych potrzeb danego klienta. Wyprodukowane meble podczas montażu zostają trwale przytwierdzone do ścian lokalu – wszystkie elementy przytwierdzane do ścian są wypełnianie akrylem, podwieszane szafy łazienkowe są instalowane na specjalnych kotwach chemicznych, przyklejane klejem do ścian i silikonowane wokół. W przypadku mebli kuchennych pomiędzy szafkami montowane jest szkło lakierowane. W związku z powyższym nie jest możliwa późniejsza zmiana układu mebli bez ich całkowitego demontażu, jak również bez naruszenia konstrukcji ścian. Spółka realizuje świadczenie kompleksowe, które obejmuje przeniesienie własności wytworzonych elementów oraz usługi. Głównym jednakże elementem świadczenia są usługi - projektowanie, dopasowywanie, montaż mebli. Spółka zaznaczyła, że cena tej usługi będzie określona jednolicie i będzie obejmować zarówno koszty zużytych materiałów, jak i koszty wszystkich usług, bez wyszczególnienia ich indywidualnej wysokości. Nie jest możliwe ogólne wskazanie, jaki udział w określonej finalnie cenie będzie miała wartość zużytych na wytworzenie mebli materiałów, gdyż zależeć to będzie od indywidualnego zamówienia złożonego przez klienta.

W związku z powyższym Spółka zapytała czy będzie uprawniona do opodatkowania opisanych usług obniżoną stawką podatku od towarów i usług, tj. stawką 8 % zgodnie z art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Przy czym Spółka sprecyzowała, że przedmiotem pytania są wyłącznie czynności dotyczące obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Zdaniem Spółki opisane usługi stanowiły modernizację budynku, o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Na poparcie swojego stanowiska Spółka wskazała na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 2/13 oraz orzeczenia sądów administracyjnych : WSA w Szczecinie - I SA/Sz 1101/14; WSA w Opolu - I SA/Op 543/14; WSA w Białymstoku - I SA/Bk 492/14.

W interpretacji indywidualnej z dnia 28 maja 2015 r. [...] Minister Finansów – działając przez Dyrektora Izby Skarbowej, uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że opisane we wniosku czynności składające się na kompleksową usługę obejmującą projektowanie, wytworzenie, dostawę oraz montaż mebli, należało uznać za świadczenie usług gdyż wydanie towaru nie stanowiło w tym wypadku elementu dominującego. Jednakże dla opisanych czynności nie mogła być stosowana obniżona stawka podatku 8 % gdyż - w ocenie organu - do montażu poszczególnych elementów zabudowy meblowej nie były w sposób istotny wykorzystane elementy konstrukcyjne budynku (lokalu). Trudno bowiem było uznać, że przez przytwierdzenie do ścian wykonanej zabudowy za pomocą elementów montażowych oraz kołków, śrub, kształtowników metalowych, kotew chemicznych, klejów oraz uszczelnienie za pomocą klejów, akrylu, silikonu oznaczało trwałe połączenie z elementami konstrukcyjnymi lokalu czy budynku. Również demontaż zabudowy nie spowodowały uszkodzeń, które w sposób istotny wpływałyby na pracę elementów konstrukcyjnych budynku. Tym samym opisane prace nie mogły być uznane za modernizacji obiektu budowlanego. Opisanych we wniosku czynności nie można było również uznać za żadną inną czynność wskazaną w art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie był to bowiem remont, termomodernizacja lub przebudowa. Wskazana we wniosku kompleksowa usługa montażu mebli obejmująca projektowanie, wytworzenie, dostawę, dopasowanie oraz montaż wykonanych na zamówienie mebli podlegała więc opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 23 %. Organ powołał się również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 2/13.

Po wyczerpaniu drogi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w którym Spółka ponownie podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, otrzymując odpowiedź organu, że brak jest podstaw do zmiany wydanej w sprawie interpretacji, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Spółka wniosła o uchylenie interpretacji, podnosząc zarzut naruszenia art. 41 ust. 12 w zw. z ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że kompleksowa usługa świadczona przez stronę skarżącą nie stanowi modernizacji w rozumieniu ww. przepisu.

Zdaniem Spółki organ błędnie zinterpretował pojęcie istotnego, trwałego związku z elementami konstrukcyjnymi budynku. Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 2/13 organ bezpodstawnie wywnioskował bowiem, że trwałość połączenia mebli i elementów konstrukcyjnych budynku oznacza, że ewentualny demontaż komponentów meblowych zawsze musiał prowadzić do tak poważnego naruszenia konstrukcji budynku, że zagrożona byłaby właściwość nośna ścian, podłóg czy sufitów. Tak daleko idące założenie nie wynikało jednakże ani z treści uzasadnienia ww. uchwały, ani też nie znajdowało oparcia w innych rozstrzygnięciach sądów administracyjnych. Skoro - jak wskazano we wniosku, po każdej próbie demontażu mebli zniszczeniu uległyby zarówno elementy konstrukcyjne budynku, jak i elementy zabudowy meblowej to budynek wymagał remontu. Tym samym usunięcie zabudowy w sposób znaczny naruszyłoby konstrukcję budynku.

W odpowiedzi organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu było ustalenie czy opisane we wniosku usługi (wykonania na zamówienie indywidualne mebli wraz z ich trwałym zamontowaniem u klienta) były opodatkowane stawka obniżoną (8%) na zasadzie art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten stanowi, że obniżoną stawkę podatku stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Strony spierały się jak należy interpretować w świetle uchwały NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 2/13 opisany we wniosku sposób zamontowania zamawianych mebli.

Uchwała ta ma istotne znaczenie ponieważ wiąże ona wszystkie sądy administracyjne, chyba że konkretny skład orzekający wystąpi o ponowne podjęcie uchwały w trybie art. 269 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.). Wprawdzie przepis ten nie zobowiązuje wprost organów administracyjnych do przestrzegania uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, niemniej jednak należy mieć na uwadze, że strony postępowania są pośrednio związane mocą prawną uchwał, która polega na tym, że podmioty te nie są w stanie przed sądem administracyjnym (w razie zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia) swoją interpretacją, przełamać wykładni przyjętej w uchwale (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2013 r., uwagi w pkt 6 do art. 269 i powołane tamże poglądy A. Skoczylasa i D. Dąbek).

W powoływanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. świadczenie kompleksowe polegające na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz montażu komponentów w sposób tworzący wraz z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części trwałą zabudowę meblową, wykonywane w obiektach budowlanych zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stanowi usługę modernizacji opodatkowaną stawką obniżoną podatku od towarów i usług na podstawie art. 41 ust. 12 w związku z ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Wprawdzie teza uchwały nie dotyczyła bezpośrednio wykładni jakie czynności związane z procesem montażu mebli uważać się będzie za "usługę modernizacji", o której mowa w art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług – jednakże należy mieć też na uwadze stan faktyczny, w jakim uchwała ta zapadła. Był on praktycznie identyczny, jak w rozstrzyganej sprawie, o czym świadczy przytoczony na wstępie uchwały stan faktyczny sprawy - "Część jej oferty handlowej stanowi kompleksowe świadczenie polegające na montażu elementów mebli (wykonanych przez podmioty zewnętrzne) do zabudowy kuchennej, wnękowej, łazienkowej itp., przygotowanych na konkretny wymiar z materiałów zakupionych przez skarżącą od innych podmiotów, które są wbudowane w sposób trwały w lokalu mieszkalnym lub budynku mieszkalnym jednorodzinnym wskazanym przez klienta. W szczególności kompleksowe świadczenie oferowane przez skarżącą polega na zaprojektowaniu, dopasowaniu oraz trwałym zainstalowaniu (zabudowie lokalu klienta drewnianymi komponentami meblowymi – "kompleksowe świadczenie"). Jednocześnie sprzedaż poszczególnych elementów opisanego wyżej świadczenia kompleksowego na rzecz klienta nie jest możliwa. W szczególności nie jest możliwe zamówienie przez klienta poszczególnych elementów mebli bez ich zaprojektowania i montowania. Świadczenie kompleksowe można nabyć wyłącznie jako całość. Cena należna od klienta za wykonanie tego świadczenia jest określona jedną kwotą".

W tak opisanym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny zauważał, że: "Obniżona stawka podatku od towarów i usług znajduje zatem zastosowanie wtedy, gdy montaż komponentów meblowych następuje z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu). W omawianym wypadku nie chodzi o jakiekolwiek wykorzystanie elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego (lokalu) przy wykonywaniu zabudowy meblowej, lecz jedynie takie, które przez konstrukcyjne połączenie komponentów meblowych i elementów obiektu budowlanego (lokalu) stworzy trwałą zabudowę spełniającą jako całość określoną funkcję użytkową. Tylko bowiem w takim zakresie można mówić o modernizacji obiektu budowlanego w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o VAT. Innymi słowy montaż komponentów meblowych niezależnie od stopnia ich przetworzenia, do którego nie zostaną wykorzystane w sposób istotny elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego (lokalu) nie korzysta z obniżonej stawki przewidzianej w tym przepisie. Po trwałym połączeniu komponentów meblowych z elementami konstrukcyjnymi obiektu budowlanego lub jego części komponenty te podnoszą standard takiego obiektu".

W ocenie orzekającego Sądu, z przytoczonej powyżej uchwały wynika, że dla uznania zamontowania mebli w sposób trwały za "usługę modernizacji" w rozumieniu art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług nie miało znaczenia czy meble te połączone były z elementami konstrukcyjnymi lokalu gwoździami, silikonem, kotwami, akrylem itp. Istotne było, że w ogóle zamontowane meble połączone były z elementami konstrukcyjnymi obiektu (tzn. np. ścianami w mieszkaniu) tak aby było to trwałe połączenie spełniające jako całość określoną funkcję użytkową i zwiększające standard obiektu.

Skarżąca Spółka wskazywała w opisie wykonywanych czynności, że nie jest możliwa "zmiana układu mebli bez ich całkowitego demontażu, jak również bez naruszenia konstrukcji ścian", co zdaniem Sądu rozstrzyga o zastosowaniu obniżonej stawki podatku w opisanym we wniosku stanie faktycznym. Dodać też należy, że niewątpliwie tzw. trwała zabudowa meblowa (łazienkowa, kuchenna) indywidualnie dobrana do parametrów konstrukcyjnych mieszkania, zwiększa jego standard i funkcje użytkowe. Pozwala bowiem efektywniej korzystać z mieszkania, zwiększa walory estetyczne pomieszczeń, a więc i wartość całego obiektu. Nie ma przy tym znaczenia, że ewentualnie nowy właściciel z przyczyn subiektywnych, może nie być zainteresowany taką zabudową. Zmiana trwałej zabudowy meblowej wiązać się jednak będzie z poważnymi pracami budowlanymi związanymi właśnie z usuwaniem uszkodzeń elementów konstrukcyjnych mieszkania (np. ścian) powstałych na skutek demontażu mebli.

W związku z powyższym Sąd doszedł do wniosku, że nie istnieją w sprawie przesłanki do wystąpienia o reasumpcję ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dodać też należy, że aktualne orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie interpretuje zagadnienie stosowania obniżonej stawki podatkowej do usług montażu trwałej zabudowy meblowej, czego przykładem są orzeczenia wskazywane przez Spółkę, ale również (te aktualniejsze, w dacie wyrokowania): wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 listopada 2015 r., I SA/Po 1068/15 oraz wyrok NSA z dnia 22 października 2015 r., I FSK 1117/14.

Przy ponownym wydaniu indywidualnej interpretacji organ powinien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

Zważywszy na powyższe okoliczności, uznając, że zaskarżona interpretacja indywidualna naruszyła art. 41 ust.12 ustawy o podatku od towarów i usług, Sąd orzekł na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 2 - § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. nr 31, poz. 153) Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez stronę skarżącą należnego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł.