Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2015 r. sprawy ze skargi R. T. i J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z 7.11.2013 r., na podstawie art. 229 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. oraz część działki nr [...] poł. w obr. [...]

jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. na rzecz: W. T., E. T., J. T. i R. T..

W uzasadnieniu organ podał, że w piśmie z 13.10.1997 r. W. T., J. T. i J. T. wystąpili do Urzędu Rejonowego w K. z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonych jako parcele: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...]b. gm. kat. B..

Wojewoda, postanowieniem z 23.06.2004 r. wyznaczył Starostę do załatwienia sprawy zwrotu działek. Przedmiotowa decyzja orzeka jedynie w zakresie dotyczącym części działek: nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. B. oraz części działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...]. gm. kat. B..

Na podstawie porównania mapy ewidencyjnej z mapą katastralną wykonanego przez geodetę uprawnionego w dniu 20.05.2013 r. ustalono, iż:

b. parceli l. kat. [...] gm. kat. B. odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...] i nr [...] pół. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K.,

b. parceli l. kat. [...] gm. kat. B. odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K.,

b. parceli l. kat. [...] gm. kat. B. odpowiadają obecnie części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K..

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 28.04.1951 r. znak: [...] parcele katastralne: l. kat. [...] o pow. 10819 m2 i l. kat. [...] o pow. 1939 m2, stanowiące własność J. T. zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Miasta [...].

Organ ustalił, że spadek po J. T. nabyli: W. J. T., J. T. i J. W. T. wszyscy po 1/3 części. Spadek po J. T. nabyli: J. T. i R. T. po 1/2 części. Spadek po J. W. T. nabyła żona E. T. w całości. Zatem osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są: W. T., E. T., J. T. i R. T.. Wniosek został poparty przez wszystkich uprawnionych.

W toku postępowania stwierdzono, że na podstawie umowy użytkowania wieczystego z 13.11.1987 r. nr Rep [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" została oddana m. in. działka nr [...], wpisu użytkowania wieczystego dokonano w księdze wieczystej nr [...] w dniu 01.12.1987 r. Natomiast na podstawie umowy użytkowania wieczystego z 12.11.1981 r. nr Rep A [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" m. in. działki: nr [...] i nr [...], wpisu użytkowania wieczystego dokonano w księdze wieczystej nr [...] w dniu 26.11.1981 r.

W związku z powyższym organ stwierdził, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość oznaczona jako część działek: nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B. oraz część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B., w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. w dniu 01.01.1998 r.), pozostawała w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, w rozumieniu przepisu art. 229 ustawy, a prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych przed dniem 1 stycznia 1998 r. Zatem organ był zobowiązany do wydania decyzji odmownej.

Odwołania złożyli R. T. i J. T.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 233 w związku z art. 242 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez zastosowanie przepisów tej ustawy do toczącego

się postępowania o zwrot nieruchomości — wszczętego w okresie obowiązywania ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) w oparciu o przewidzianą w art. 69 ust. 1 tej ustawy przesłankę zwrotu nieruchomości;

- naruszenie art. 69 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości — poprzez niezastosowanie przez organ tego przepisu

w postępowaniu o zwrot nieruchomości, pomimo, że zostało one wszczęte w okresie obowiązywania ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości;

- brak dokonania przez organ oceny merytorycznej wniosku, tj. istnienia przesłanki

roszczenia o zwrot — ustalenia, czy cel wywłaszczenia wobec działek został zrealizowany;

- w przypadku ustalenia, że w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowanie miały

przepisy ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami - naruszenie

art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak ustalenia przez organ szczegółowych okoliczności dotyczących ustanowienia na działkach nr [...], [...] oraz [...] prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, brak umów ustanawiających użytkowanie wieczyste na działkach nr [...], [...] oraz [...] w aktach postępowania, co powinno przesądzać o niemożności zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" – podmiotu zobowiązanego do realizacji celu publicznego, jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyłączenie w konsekwencji możliwości żądania przez wnioskodawców zwrotu nieruchomości w związku z niewykorzystaniem jej na cel wywłaszczenia;

- naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak ustaleń

organu w zakresie celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, spełnienia celu wywłaszczenia nieruchomości oraz ewentualnej daty osiągnięcia celu, dla którego wywłaszczone zostały przedmiotowe nieruchomości.

Odwołujący się wnieśli o uchylenie w całości skarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, zgodnie z wnioskiem, względnie uchylenie w całości skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Wojewoda decyzją z 8.10.2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie umowy z 13.11.1987 r. Rep [...] stanowiąca w części przedmiot postępowania działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zaś ujawnienie tego faktu w księdze wieczystej KW [...] nastąpiło w dniu 1.12.1987 r. Fakt ten w sposób jednoznaczny potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odpis z księgi wieczystej KW [...]. Nie ulega również wątpliwości, iż na podstawie umowy z 12.11.1981 r. stanowiące w części przedmiot postępowania działki nr [...] (która to część odpowiada części wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B.) i nr [...] (która to część odpowiada części wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B.) zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zaś ujawnienie tego faktu w księdze wieczystej KW [...] nastąpiło w dniu 26.11.1987 r. Fakt ten potwierdza znajdujący się w aktach sprawy odpis z księgi wieczystej KW [...]. W związku z powyższym zastosowanie w sprawie znajduje art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko takie wielokrotnie wyraził sąd administracyjny (m.in. wyrok NSA z 30.01. 2007 r. sygn. akt I OSK 386/06, wyrok NSA z 13.06.2008 r., sygn. akt I OSK 949/07, wyrok WSA w Krakowie z 2.02.2010 r. sygn. akt II S.A./Kr 1727/09) jak i Sąd Najwyższy (wyrok z 9.12.2008 r., sygn. akt II CSK 275/08 w którym wyrażono pogląd, iż "prawidłowa wykładnia art. 229 u.g.n. prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1.01.1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości".

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, organ II instancji wskazał, że jakkolwiek postępowanie zostało wszczęte jeszcze przed wejściem w życie ustawy z 21.08.1997 r., to wobec jego niezakończenia do tego momentu, postępowanie to, zgodnie z art. 233 ustawy, prowadzone było na podstawie przepisów nowej ustawy.

Za nieuzasadniony uznał również zarzut niedokonania ustaleń dotyczących ustanowienia na działkach nr [...], [...] oraz [...] prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Wyjaśnił, że dla zastosowania dyspozycji zawartej w art. 229 u.g.n. wystarczające jest potwierdzenie, że nieruchomość faktycznie została oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej i że ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej nastąpiło przed dniem 1.01.1998 r. Skoro zatem znajdujące się w aktach sprawy odpisy z ksiąg wieczystych potwierdzają zaistnienie w/w okoliczności w przedmiotowej sprawie, to jako zbędne ocenić należało pozyskiwanie do akt sprawy umów użytkowania wieczystego, a tym bardziej badania okoliczności ich zawarcia.

W odniesieniu do zarzutu niewłaściwego "uznania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" —podmiotu zobowiązanego do realizacji celu publicznego, jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami", organ II instancji wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż spółdzielnia mieszkaniowa posiada status osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 ugn. Podkreślił także, że zaistnienie przypadku w którym mowa w art. 229 u.g.n. czyni zbędnym dokonywanie przez organ administracji publicznej ustaleń na okoliczność celu wywłaszczenia oraz jego realizacji.

J. T. i R. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 233 w związku z art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zastosowanie przez organ tych przepisów ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami do toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości — wszczętego w okresie obowiązywania ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.) w oparciu o przewidzianą w art. 69 ust. 1 tej ustawy przesłankę zwrotu nieruchomości;

- naruszenie art. 69 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości — poprzez niezastosowanie tego przepisu w postępowaniu o zwrot nieruchomości, pomimo że zostało one wszczęte w okresie obowiązywania ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości;

- brak dokonania przez organ oceny merytorycznej wniosku, tj. istnienia przesłanki roszczenia o zwrot — ustalenia, czy cel wywłaszczenia wobec działek został zrealizowany;

- naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" – podmiotu zobowiązanego do realizacji celu publicznego, za osobę trzecią w rozumieniu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyłączenie w konsekwencji możliwości żądania przez skarżących zwrotu nieruchomości w związku z niewykorzystaniem jej na cel wywłaszczenia;

- naruszenie art. 7, art. 77 § l i art. 80 k.p.a. poprzez brak ustaleń organu w zakresie celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości, spełnienia celu wywłaszczenia nieruchomości oraz ewentualnej daty osiągnięcia celu, dla którego wywłaszczone zostały przedmiotowe nieruchomości.

W uzasadnieniu skarżący przedstawili argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 2.01.2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1715/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa ze względu na zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawę do sygn. SK 6/13 o zbadanie zgodności z konstytucją art. 229 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 93) ustawy z 7.01.2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, przewidujący, iż "Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej", tj. roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n.) z art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. art. 21 ust. 1-2 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP a także z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, w związku z powyższym sąd podjął postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 8.10.2014 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 7.11.2013 r., którą na podstawie art. 229 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.g.n.) odmówiono zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B. oraz część działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. B. na rzecz: W. T., E. T., J. T. i R. T..

W poddanej sądowej kontroli sprawie poza sporem jest, że ww. nieruchomości, stanowiące – w dacie wywłaszczenia - własność J. T. zostały orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 28.04.1951 r. znak: [...], wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Miasta [...]. Niesporne jest również, iż organy prawidłowo ustaliły, że W. T., E. T., J. T. i R. T. jako spadkobiercy poprzedniego właściciela – mogą żądać zwrotu przedmiotowych nieruchomości (zgodnie z norma z art. 136 ust. 3 u.g.n.).

Nie budzi również wątpliwości, że w dniu 13 listopada 1987 r. - co zostało ustalone w oparciu o przedłożone w aktach sprawy wykazy zmian gruntowych - na podstawie umowy użytkowania wieczystego (Rep [...]) na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" została oddana w użytkowanie wieczyste m. in. stanowiąca przedmiot niniejszej sprawy działka nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], a w dniu 01.12.1987 r. prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] w 1 grudnia 1987 r. , co potwierdza zalegający w aktach adm. dokument. W oparciu o umowę użytkowania wieczystego z 12.11.1981 r. nr Rep [...], kolejne dwie działki nr [...] i nr [...] w granicach wywłaszczonych parceli – odpowiednio l. kat. [...] i [...] gminy kat. B. - zostały oddane w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", a wpisu użytkowania wieczystego dokonano w księdze wieczystej nr [...] w dniu 26.11.1981 r., co wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy.

W tym miejscu należy wskazać, że sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości znajdują zastosowanie przepisy art. 136-142 u.g.n. , a także art. 229 tej ustawy. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 229 u.g.n., roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Oznacza to, zatem, ze jeśli w rozpatrywanej sprawie ujawni się okoliczność, że nieruchomość wywłaszczona została sprzedana albo ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej, to tak ustalony stan prawny nieruchomości stanowi przeszkodę do jej zwrotu. Należy podkreślić, że norma z art. 229 u.g.n. jednoznacznie wskazuje , że w sytuacji wyznaczonej jej hipotezą tzn. gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono tą nieruchomością w sposób określony w art. 229 u.g.n. i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej – organ nie ma możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, także w sytuacji, gdy wywłaszczona nieruchomość nie została wykorzystana na cel, na który została wywłaszczona (por. wyrok NSA z 17. 09. 2014, sygn. akt II OSK 330/13; wyrok WSA w Gdańsku z 24.09. 2014 r. , sygn. akt II SA/Gd 252/14).

Nadto trzeba podkreślić, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy miało miejsce po umorzeniu przez Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 26 maja 2015 r. , sygn. akt SK 6/13 postępowania ze skargi konstytucyjnej dotyczącej zgodności z Konstytucją art. 229 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym. W konsekwencji należało uznać, że przepis art. 229 u.g.n. jest obowiązujący. Oznacza to zatem, że wykluczona jest możliwość orzeczenia o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej gdy zaistniały przesłanki z art. 229 r stanowiące samodzielną podstawę odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Należy przy tym wskazać, że powyższe nie wyklucza jednak możliwości dochodzenia przez poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych od Skarbu Państwa lub gminy na zasadach ogólnych tj. przed sądem powszechnym (art. 2 § 1 k.p.c.) naprawienia szkody wynikłej wskutek zbycia wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste z naruszeniem obowiązków wynikających z 47 ust. 4 i art. 69 ust. 1 ustawy z 1985 r. o gospodarce grunta mi i wywłaszczaniu nieruchomości (wyrok SN z 4. 02. 2015 r. IV CSK 240/14).

W niniejszej sprawie wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonych obecnie jako część działki nr [...] i [...] obr [...] jedn. ewid. [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. B. oraz część działki nr [...] obr. [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. B. dotyczy nieruchomości, które w dniach 13.11. 1987 r. ( działka nr [...]) i 12.11.1981 (działka nr [...] i [...]) zostały oddane przez Skarb Państwa w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Powyższa okoliczność jest bezsporna i wynika z treści ww. umów o oddanie w użytkowanie wieczyste. Bezsporne jest również, że przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. (art. 229 w zw. z 242 u.g.n.). Ustalenia dokonane w tym zakresie przez organy obu instancji są prawidłowe. Jeżeli zatem przed dniem wejścia w życie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21. 08. 1997 r. tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. na nieruchomościach będących przedmiotem niniejszego postępowania ustanowiono, a następnie ujawniono w księdze wieczystej prawo użytkowania wieczystego, to wniosek o zwrot spornej nieruchomości nie mógł być rozstrzygnięty pozytywnie. Istotne znaczenie ma bowiem wyłącznie przedstawiona okoliczność, stanowiąca negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stąd też nie mogą odnieść skutku twierdzenia skargi dotyczące ziszczenia się przesłanki żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu braku realizacji celu wywłaszczenia. Niezasadny jest także zarzut niepodjęcia przez organy postępowania wyjaśniającego w tym zakresie tj. celem ustalenia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Należy podkreślić, że organy obu instancji rozpatrując wniosek o zwrot przedmiotowych nieruchomości już na wstępie winny ustalić, czy nie zachodzi sytuacja określona w art. 229 u.g.n., a w przypadku stwierdzenia, że zachodzi przesłanka z art 229 u.g.n. organ nie wyjaśnia już kwestii zbędności wnioskowanej nieruchomości do zwrotu w kontekście przepisu art. 137 cyt. ustawy (wyrok NSA z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1880/11).

Mając powyższe na uwadze trzeba uznać zarzut skargi dotyczący braku oceny merytorycznej wniosku o zwrot nieruchomości poprzez brak ustalenia w zakresie realizacji celu wywłaszczenia za chybiony, ponieważ ustalenia dotyczące wykorzystywana nieruchomości zgodnie z celem, na jaki zostały wywłaszczone, czy też wykorzystania ich na inny cel bądź w ogóle nie wykorzystania, nie mają znaczenia dla wyniku sprawy. Ilekroć bowiem stwierdzono istnienie określonej w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami bezwzględnej przesłanki uniemożliwiającej zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to pozbawione znaczenia jest to, czy cel wywłaszczenia został na niej zrealizowany, czy też nie (por. też wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2427/12). A zatem, skoro wnioskowane do zwrotu w rozpatrywanej sprawie ww. nieruchomości, zostały co prawda wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy miasta [...], ale następnie zostały oddane w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w N. i prawo to zostało ujawione w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. to nie podlegają one zwrotowi, nawet gdyby przesłanka zbędności została spełniona. Tym samym nie zachodzi potrzeba badania tej przesłanki przez organy. Natomiast dla zaistnienia negatywnej przesłanki zbędności, o której mowa w cyt. art. 229 u.g.n. konieczne i wystarczające jest łącznie zbycie tej nieruchomości w drodze sprzedaży przed dniem 1 stycznia 1998 r. lub ustanowienie na niej prawa wieczystego użytkowania – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie - oraz ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej przed ww. terminem. W przedmiotem sprawie organy tak właśnie postąpiły. A zatem zarzut naruszenia dyspozycji z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości oraz dat kiedy ewentualnie cel ten został zrealizowany należy uznać za niezasadny.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, zgodnie z którym ze względu na to, że przedmiotowa sprawa rozpoczęta została wnioskiem z 13. 10. 1997 r. , a więc pod rządami nieobowiązującej już ustawy 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. , nr 30, poz. 127), to powinna się toczyć w oparciu o przepisy ww. ustawy. Zgodnie bowiem z jednoznaczną regulacją przepisu art. 233 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów tj. ustawy z 1997 r. Tym samym należy uznać za chybiony zarzut niezastosowania przepisu art. 69 ust.1 ustawy z 29. 04. 1985 r.

Z przedstawionych wyżej powodów w ocenie Sądu należało uznać, że w niniejszej j sprawie nie zaistniały warunki dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a odmowa zwrotu skarżącym i pozostałym uprawnionym spadkobiercom części działek nr [...] i [...] w granicach wywłaszczonej parceli katastralnej l. kat [...] i części działki nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat [...] gm. Kat B. była zasadna z przyczyny określonej w art. 229 u.g.n., wobec czego Wojewoda podjął rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Z tych też względów Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.