Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 400/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 8  ust. 1,  par. 11  ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie stwierdził u B. W. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia.

W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że strona będąc zatrudniona na stanowisku szwaczki:

- w latach 1979-1985 w Spółdzielni Inwalidów w J. (przekształconej w "A" Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w J. (zakład zlikwidowany - brak następcy prawnego),

- w roku 1993 (1 miesiąc), w Zakładzie Wielobranżowym "B" w S. (zakład zlikwidowany - brak następcy prawnego)

- w latach 1993-1995 w Zakładzie "C" Krawiectwo Lekkie w B. (zakład zlikwidowany - brak następcy prawnego),

- w latach 1997-2002 w Przedsiębiorstwie P.U.H. "D" w wymiarze ½ etatu z przerwami na urlop bezpłatny (odpowiednio 1 miesiąc i 2,5 miesiąca) oraz

- w latach 2002-2007 w Przedsiębiorstwie P.H.U. "E"- J. S. w S.,

pracowała wykonując czynności obciążające kończyny górne polegające na ruchach powtarzalnych w stawach nadgarstkowych.

Powołał się jednak na orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W konkluzji organ pierwszej instancji wywiódł, że biorąc pod uwagę dokumentację medyczną, wyniki badania przedmiotowego i podmiotowego oraz badań: elektrofizjologicznego, radiologicznego, konsultacji specjalistycznych, brak

w dokumentacji opisu leczenia zespołu nadgarstka w okresie przed i po ustaniu narażenia zawodowego, stwierdzenie pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka - okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

W odwołaniu do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego B. W. oświadczyła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem zapadłym w pierwszej instancji wskazując na jego krzywdzący charakter. Podniosła bowiem, że przeprowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż pracowała w narażeniu zawodowym, a równocześnie badanie w [...] Centrum Medycznym - Klinice Neurologii [...] Akademii Medycznej w K., któremu była poddana w dniu [...] 2008 r. potwierdziło występowanie u niej zespołu cieśni nadgarstka. Strona wskazała przy tym, iż brak zapisu leczenia zespołu cieśni nadgarstka w dokumentacji medycznej jest spowodowany faktem, że specjalista neurolog podejrzewał "dolegliwości od zwyrodnienia kręgosłupa", jednak po dłuższym leczeniu i rehabilitacji ból dłoni, drętwienie oraz brak czucia nie ustępowały. Z kolei, z powodu długiego oczekiwania badanie EMG, które potwierdziło występowanie spornej choroby przeprowadzone zostało później.

Nadto B.W. zakwestionowała zasadność wywodu o istnieniu w jej przypadku pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka. Powołała się bowiem na opinię lekarską sporządzoną przez specjalistę ginekologii, położnictwa i endokrynologii, z której wynika, że estrogenowa terapia hormonalna zastępcza w związku z występującymi objawami zespołu klimakterycznego, stosowana przez nią po operacji usunięcia macicy z przydatkami w 1999 r. nie może być przyczyną występowania objawów zespołu cieśni nadgarstka.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zakwestionowane przez stronę. W uzasadnieniu wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, a nadto wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy i rozpoznaną chorobą, czyli ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał to schorzenie istniało w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem.

Organ odwoławczy zgodził się z dokonanymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustaleniami co do przebiegu pracy zawodowej wykonywanej przez B. W. w latach od 1979 do 1985, 1993-1995 i 1997-2007 oraz co do zajmowanych przez nią stanowisk, gdzie sposób wykonywania pracy związany był z koniecznością częstego prostowania i zginania rąk w stawach nadgarstkowych, a więc z warunkami stwarzającymi ryzyko powstania choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Podkreślił jednak, że wspomniana pracownica była badana w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]), a następnie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]). Lekarze obu tych jednostek nie rozpoznali omawianej choroby, wymienionej w pozycji 20.1 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. powołując się na wyniki badania podmiotowego, przedmiotowego, badania czynnościowe układu nerwowego (EMG), konsultację ortopedyczną i neurologiczną oraz stwierdzenie pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka, takich jak hormonalna terapia zastępcza stosowana od 1999 r., to jest od czasu wykonania operacji ginekologicznej.

Nadto, organ sanitarny wskazał, iż przed wydaniem przez niego decyzji skarżąca została powiadomiona pismem z dnia [...] 2010 r.

w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów

i żądań zawartych w aktach sprawy. W odpowiedzi na powyższe zgłosiła się w dniu [...] 2010 r. oświadczając do protokołu, że podtrzymuje zarzuty odwołania i nie zgadza się z wydanymi wobec niej orzeczeniami lekarskimi.

Zdaniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., sprawa została jednak rozpoznana zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. W. dała wyraz swojemu niezadowoleniu z decyzji organu drugiej instancji. Strona podniosła, że w rozstrzygnięciu tym nie wyjaśniono wszystkich rozbieżności związanych z etiologią spornego schorzenia. Ponownie bowiem podkreśliła, że zgodnie opinią lekarską specjalisty z zakresu ginekologii położnictwa i endokrynologii, którą przedłożyła w toku postępowania, estrogenowa terapia hormonalna w związku z występującymi objawami zespołu klimakterycznego, stosowana przez nią po operacji usunięcia macicy z przydatkami w 1999 r., nie może być przyczyną występowania objawów zespołu cieśni nadgarstka.

Równocześnie skarżąca raz jeszcze zaakcentowała, że badanie, któremu została poddana w dniu [...] 2008 r. w [...] Centrum Medycznym - Klinice Neurologii [...] Akademii Medycznej w K., wykazało występowanie u niej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego

w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji raz jeszcze podkreślając, iż lekarze orzecznicy kompetentnych placówek służby zdrowia nie rozpoznali u B. W. schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., a tym samym okoliczności sprawy nie uzasadniały wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w rezultacie nie może ona pozostać w obrocie prawnym.

W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że z dniem [...] 2009 r., czyli w toku postępowania administracyjnego, lecz przed wydaniem decyzji stanowiącej przedmiot skargi nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie przepisów mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Mianowicie, weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

Z kolei poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., podobnie jak przepisy w oparciu, o które zostało ono wydane (to jest art. 237 §1 pkt 2 i 3 Kodeksu Pracy), uznano za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie w tym przedmiocie wydał Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 czerwca 2008 r., (sygn. akt P 23/07 - Dz. U. Nr 116, poz. 740).

Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd miał na uwadze przepisy nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w tym treść §11 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego, który stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

W tym miejscu trzeba podnieść, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie jak i w dacie orzekania przez organy obydwu instancji, wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie przy tym do §8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 omawianego aktu.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżąca w okresie aktywności zawodowej wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego polegających na sposobie wykonywania pracy związanej z obciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych.

Równocześnie lekarze obu orzekających w sprawie kompetentnych placówek diagnostycznych zgodnie wykluczyli istnienie u niej zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833).

W konsekwencji, jakkolwiek z treści powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich opinii, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., podlegają one weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 tego Kodeksu, powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej organ drugiej instancji powołał się na wnioski płynące z orzeczeń lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...] r., nr [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r., nr [...]). W pierwszym z nich podano, że biorąc pod uwagę fakt ustania narażenia zawodowego w [...] 2007 r., dokumentację medyczną, wyniki badania przedmiotowego, podmiotowego, oraz badań elektrofizjologicznych i konsultacji specjalistycznych, a także stwierdzenie pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka w postaci hormonalnej terapii zastępczej, okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy.

Podobnie w drugim z nich ustalono, że stwierdzone u skarżącej zmiany nie upoważniają do rozpoznania omawianej choroby zawodowej. Powołano się przy tym dodatkowo na badanie rtg oraz wyeksponowano dwie zasadnicze przesłanki przemawiające przeciw zdiagnozowaniu u niej spornego schorzenia. Mianowicie, wskazano, że w przypadku zawodowego tła zespołu cieśni nadgarstka, jego objawy - co nie miało w niniejszym przypadku miejsca - powinny wystąpić w trakcie lub tuż po zaprzestaniu pracy w narażeniu na przeciążenie stawów nadgarstkowych. Po drugie natomiast zaakcentowano, że skarżąca była narażona na pozazawodowy czynnik ryzyka wystąpienia wspomnianej choroby, gdyż od 1999 r. jest leczona ginekologicznie, wykonano u niej zabieg usunięcia macicy z przydatkami, zaś od 2000 r. jest poddawana terapii hormonalnej zastępczej. Tymczasem o wpływie czynników hormonalnych na zachorowanie świadczy pięciokrotna przewaga liczebna kobiet z tym zespołem w populacji ogólnej, a także szczyt zachorowań u kobiet przypadający na wiek od 45 do 54 lat - czyli okres menopauzy, jak również częstsze jego występowanie u kobiet po obustronnej owarektomii.

Równocześnie nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej B. W. powoływała się na opinię lekarza specjalisty z zakresu ginekologii, położnictwa i endokrynologii, posiadającego - co warto odnotować - tytuł naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych (karta nr 33 akt administracyjnych), w której jednoznacznie zakwestionowano drugi z wyżej wymienionych argumentów. Wskazano w niej bowiem wyraźnie, że dawki estradiolu, jakie przyjmowała skarżąca w ramach hormonalnej terapii zastępczej nie mogą powodować objawów typowych dla zespołu cieśni nadgarstka. Strona powoływała się także na badania przeprowadzone w dniu [...] 2008 r. w [...] Centrum Medycznym - Klinice Neurologii [...] Akademii Medycznej w K., które potwierdzały istnienie u niej zespołu cieśni nadgarstka. Podkreślała przy tym, że jakkolwiek w jej dokumentacji medycznej brak jest wcześniejszych zapisów dotyczących leczenia tego schorzenia, to jednak fakt ten spowodowany został tym, iż lekarz neurolog, u którego się wówczas leczyła podejrzewał, że występujące dolegliwości są objawami zwyrodnienia kręgosłupa.

Zaprezentowane wyżej wywody nie zostały w żaden sposób skomentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nawet pomimo to, że B. W. korzystając z uprawnienia przysługującego mu na mocy art. 10 K.p.a. oświadczyła, iż podtrzymuje zarzuty, które podniosła w odwołaniu. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. motywując swoje rozstrzygnięcie ograniczył się bowiem w zasadzie wyłącznie do konkluzji, że skoro lekarze orzecznicy obu kompetentnych placówek medycznych wykluczyli istnienie spornej choroby zawodowej, to brak jest podstaw do jej stwierdzenia. Nie odniósł się natomiast do żadnego z podnoszonych przez stronę zarzutów i nie podjął z nimi jakiejkolwiek polemiki.

W świetle powyższego Sąd uznał, iż decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba bowiem zaakcentować, że w myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i obowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei drugie uregulowanie obliguje je do tego, aby w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu powyższy wymóg nie został w sprawie zachowany, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonego aktu. Brak wyjaśnienia istniejącej w sprawie rozbieżności co do tego, czy leczenie hormonalne mogło wywołać występujące u strony schorzenie nie pozwala bowiem przyjąć, aby ustalenia dokonane w zakresie jego etiologii były dostatecznie dokładne.

Także kwestia długości okresu pomiędzy zakończeniem przez stronę pracy w narażeniu zawodowym, a wystąpieniem spornej choroby nie została w niniejszej sprawie ustalona w sposób jednoznaczny. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. posłużono się mianowicie nieostrym zwrotem, że objawy choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka powinny wystąpić w trakcie lub "tuż po" zaprzestaniu pracy w narażeniu na obciążenie stawów nadgarstkowych.

Tymczasem trzeba zaakcentować, że zagadnienie to zostało wyraźnie uregulowane w obowiązujących przepisach. Z art. 2352 Kodeksu pracy wynika wszak, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. W przypadku zespołu cieśni nadgarstka okres ten wynosi 1 rok.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że strona pracowała w warunkach narażenia zawodowego do końca 2006 r. (od dnia [...] do [...] 2007 r. najpierw przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie pobierała świadczenie rehabilitacyjne). W rezultacie, okres, o którym mowa wyżej upłynął w jej przypadku z końcem roku 2007.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że skoro w cytowanym wyżej unormowaniu ustawodawca użył sformułowania "wystąpienie udokumentowanych objawów", nie jest wymagane, aby u pracownika zdiagnozowano dane schorzenie ani też, aby był on na tę dolegliwość leczony. Wystarczy bowiem samo potwierdzenie przez lekarza faktu występowania symptomów charakterystycznych dla danej choroby, nawet jeżeli są one równocześnie typowe dla innej jednostki chorobowej, pod kątem której leczenie się wówczas odbywało. Nie sposób wszak wykluczyć, że w sytuacji gdy pewne zmiany patologiczne stanowią objaw kilku różnych schorzeń, pierwotnie postawiona diagnoza mogła być mylna.

W tym kontekście twierdzenia placówki orzeczniczej drugiego szczebla nie zostały poparte wystarczająco precyzyjnymi ustaleniami. W orzeczeniu wydanym przez nią w dniu [...] 2009 r. wskazano bowiem, że skarżąca od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. była leczona neurologicznie oraz w poradni rehabilitacji medycznej i brak jest tu zapisów dotyczących leczenia zespołu cieśni nadgarstka. Nie podano jednak, czy choćby niektóre ze stwierdzonych wówczas objawów - poza rozpoznanym zwyrodnieniem kręgosłupa - mogły świadczyć również o istnieniu zespołu cieśni nadgarstka.

Z drugiej strony odnotowano, że w roku 2008 pracownica poddana została dwukrotnie badaniu EMG podnosząc, że późniejsze z nich (wykonane w dniu [...] 2008 r.) wykazało zmiany mogące wskazywać, przy zgodności klinicznej, na występowaniu spornej choroby, z kolei odnosząc się do wyniku wcześniejszego (przeprowadzonego w dniu [...] 2008 r.) wskazano na istnienie w nerwach pośrodkowych dyskretnego zwolnienia szybkości przewodzenia czuciowego, nie podając, czy objaw tego rodzaju może świadczyć o występowaniu omawianego schorzenia.

W tym stanie rzeczy organ drugiej instancji był obowiązany ustosunkować się do podniesionej przez stronę w odwołaniu argumentacji, iż uskarżała się ona na ból dłoni, ich drętwienie i brak czucia jeszcze przed wspomnianymi wyżej badaniami EMG, na których przeprowadzenie musiała długo oczekiwać. Nie czyniąc tego, nie usunął bowiem wątpliwości dotyczących czasu, w którym pojawiły się u niej pierwsze udokumentowane objawy spornej choroby.

W toku ponownego rozpoznania sprawy [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uwzględni wskazania płynące z niniejszego wyroku i rozważy potrzebę skorzystania ze środków prawnych, przewidzianych w §8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., które z mocy tego przepisu mogą zostać zastosowane przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, polegających na żądaniu od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub na wystąpieniu do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz na podjęciu innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego.

W tym zakresie niezbędne będzie dokładne wyjaśnienie kwestii, czy zastępcza terapia hormonalna, której poddana była skarżąca istotnie stanowi czynnik patogenny dla zespołu cieśni nadgarstka. W przypadku natomiast udzielenia na to pytanie odpowiedzi twierdzącej, lekarze orzecznicy powinni w sposób wyczerpujący wyjaśnić, dlaczego uważają za chybiony przeciwny pogląd wyrażony w opinii lekarskiej, na którą powoływała się strona i uzasadnić swoje stanowisko nie tylko w oparciu o bliżej niesprecyzowane dane statystyczne (mające wskazywać zwiększoną zachorowalność na tę dolegliwość wśród kobiet po takiej terapii), lecz także na wnioskach zawartych w stosownych źródłach naukowych z zakresu neurologii, ortopedii oraz endokrynologii. Niezależnie od powyższego, niezbędne będzie dokładne zbadanie, kiedy u skarżącej stwierdzono pierwsze objawy mogące wskazywać na istnienie cieśni nadgarstka. Należy w tym kontekście ponownie zbadać dokumentację medyczną będącą w posiadaniu jednostki orzeczniczej a nadto zwrócić się do skarżącej o przedstawienie ewentualnych dokumentów mogących pozwalać na poczynienie w tej kwestii ustaleń.

Następnie organ sanitarny podda wnikliwej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 §3 K.p.a.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Równocześnie Sąd odstąpił od orzekania w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, albowiem jest ona rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, a tym samym nie podlega wykonaniu.