Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 26/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 3, pkt 4, pkt 5, pkt 18, pkt 20,  art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 3,  art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 3, art. 17 ust. 1, art. 22, art. 24 ust. 21, art. 25 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 169 poz 1200
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw
article: art. 18 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1219
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2006 nr 169 poz 1199
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych
article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 221 poz 1441
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych.
article: par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 55 poz 332
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych.
Teza: Art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) wprowadza domniemanie, że wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki. W świetle art. 17 ust. 1 i art. 22 ustawy o systemie do ustalenia jakości paliwa wystarczy przebadanie jednej próbki paliwa, spośród dwóch pobranych, o ile wniosku o przebadanie drugiej próbki - próbki kontrolnej nie zgłosi kontrolowany. Wówczas podstawą ustalenia jakości paliwa są wyniki badań wyłącznie obu próbek.

Mając na uwadze uregulowania rozporządzenia z 09.12.2008 r. i rozporządzenia z 25.03.2010 r., nalezy stwierdzić, że metoda okreslona normą PN-EN 15751 została doprecyzowana w celu stosowania przy badaniu odporności na utlenianie dopiero od lutego 2012 r. Niezaleznie od tego, wczesniej opisywana metoda, okreslona w normie PN ISO 12205 ma znaczenie podstawowe przy oznaczaniu odporności na utlenianie oleju napędowego, co wynika z treści załącznika nr 2 do rozporzadzenia z 09.12.2008 r. i uwagi 3 w tymże załączniku w obecnym brzmieniu.

TEZY

Art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) wprowadza domniemanie, że wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki. W świetle art. 17 ust. 1 i art. 22 ustawy o systemie do ustalenia jakości paliwa wystarczy przebadanie jednej próbki paliwa, spośród dwóch pobranych, o ile wniosku o przebadanie drugiej próbki - próbki kontrolnej nie zgłosi kontrolowany. Wówczas podstawą ustalenia jakości paliwa są wyniki badań wyłącznie obu próbek.

Mając na uwadze uregulowania rozporządzenia z 09.12.2008 r. i rozporządzenia z 25.03.2010 r., nalezy stwierdzić, że metoda okreslona normą PN-EN 15751 została doprecyzowana w celu stosowania przy badaniu odporności na utlenianie dopiero od lutego 2012 r. Niezaleznie od tego, wczesniej opisywana metoda, okreslona w normie PN ISO 12205 ma znaczenie podstawowe przy oznaczaniu odporności na utlenianie oleju napędowego, co wynika z treści załącznika nr 2 do rozporzadzenia z 09.12.2008 r. i uwagi 3 w tymże załączniku w obecnym brzmieniu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania przedsiębiorcy do wycofania z obrotu oleju napędowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (w skrócie: UOKiK) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 1071 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w zw. z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.), dalej: "ustawa I.H." po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy – P. S.A. z siedzibą w P. (dalej nazywany także: Spółka, [...], skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] (w skrócie: [...]WIIH) z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...],[...] zarządzającej wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego ze stacji paliw w K. nr [...] przy ul. K., należącej do O., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. [...],[...]), zarządzającej wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego, ze stacji paliw w K. nr [...], przy ul. K., której właścicielem jest ww. Przedsiębiorca.

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011 r. na ww. stacji paliw, inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań z partii liczącej 7025 litrów próbki oleju napędowego, tj. próbkę podstawową numer [...] i próbkę kontrolną numer [...] w ilości 4 litrów każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...].

Próbka oleju napędowego została przekazana do akredytowanego, niezależnego laboratorium I. w [...], według protokołu przyjęcia do badania numer [...].

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez to laboratorium (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2008 r. Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej: "rozporządzeniem z dnia 9.12.2008 r.", z uwagi na zawyżony parametr - odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 1988 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3.

W toku kontroli w dniu [...] listopada 2011 r., inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, poinformowali skarżącego o wynikach badań próbki oleju napędowego pobranego w dniu [...] listopada 2011 r. o numerze [...], przekazali egzemplarz sprawozdania z badań o numerze [...] oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o badanie próbki kontrolnej. Kontrolowany, pismem z dnia [...] listopada

2011 r., złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr [...].

Badania laboratoryjne próbki kontrolnej nr [...] przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium O. S.A. w [...] (protokół z badań nr [...]) wykazały, że olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, z uwagi na zawyżony parametr - odporność na utlenianie. Wynik badania oznaczono jako > 30 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max 25 g/m3, przy czym w uwagach do niniejszego protokołu odnotowano, że wynik badania był poza zakresem akredytacji ww. laboratorium, gdyż wynosił –ok. 150 g/m3.

Mając na względzie negatywne wyniki badań laboratoryjnych próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. [...],[...]), zarządzono wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego, ze stacji paliw w K. nr [...], przy ul. K., której właścicielem jest skarżący.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...], w uzasadnieniu którego podniesiono, że pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej występują znaczne różnice wykraczające poza zakres odtwarzalności. Ponadto skarżący podniósł, że prezentacja wyników badań obydwu wykonujących je laboratoriów była niezgodna z posiadaną przez nie akredytacją, a dodatkowo, zdaniem skarżącego, laboratorium I. w [...] nie posiadało akredytacji do badania parametru odporność na utlenianie. Skarżący podniósł także zarzut zastosowania do badania parametru - odporność na utlenianie oleju napędowego niewłaściwej metody badania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (sygn. [...]) Prezes UOKiK stwierdził, że odwołanie skarżącego z dnia [...] stycznia 2012 r., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. [...],[...]), zarządzającej wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego, ze stacji paliw w K. nr [...], przy ul. K., należącej do skarżącego, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Skarżący, pismem z dnia [...] maja 2012 r. złożył na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. VI SA/Wa 1249/12 umorzył postępowanie w związku z postanowieniem Prezesa UOKiK z dnia [...] czerwca 2012 r. (sygn. [...]), który uwzględnił skargę w całości.

Rozpoznając odwołanie, Prezes UOKiK podał na wstępie, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o systemie paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach.

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium I. w [...] (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełniał wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r., z uwagi na zawyżony parametr - odporność na utlenianie. Wynik badania wyniósł 1988 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max 25 g/m3.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie.

W związku z powyższym, zdaniem Prezesa UOKiK, wprowadzenie do obrotu oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, stanowi naruszenie dyspozycji powołanych powyżej przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie.

Z kolei, przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) stanowi, że wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku akredytacji do badania parametru - odporność na utlenianie, przez Laboratorium R. I., który w jego ocenie wykonywał badanie przedmiotowego parametru, Prezes UOKiK wyjaśnił, że ocena stanu rzeczy była wynikiem posiadania jedynie stron nr [...] i [...] sprawozdania nr [...], gdzie podano wyniki badań próbki [...] oraz ocenę tych wyników, nie zaś kompletne sprawozdanie. Na stronie nr [...] omawianego sprawozdania, w pkt 4 zawarto zastrzeżenia o następującej treści: "Przy powoływaniu się na wyniki badań zawarte w niniejszym sprawozdaniu należy zaznaczyć: zbadane przez Z., akredytowany przez PCA (Nr certyfikatu: AB [...] i AB [...]) w zakresie obejmującym przedmiotowe badania". Fakt badania próbki nr [...] w zakresie parametru - odporność na utlenianie, przez Laboratorium B. I. w [...], które posiada akredytację nr AB [...], potwierdził I. w [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r.

Badanie parametru - odporność na utlenianie zostało wykonane przez Laboratorium B. I. w [...], zgodnie z zakresem akredytacji nr AB [...], wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji w dniu [...] października

2009 r., a tym samym zarzut skarżącego dotyczący braku akredytacji do badania parametru - odporność na utlenianie był bezzasadny.

Kontynuując problem zakresu akredytacji I. w [...], -Prezes UOKiK zauważył, że prezentacja wyniku badania w pozycji 13 - odporność na utlenianie, sprawozdania z badań nr [...] - "1988 g/m3" istotnie mogła budzić zastrzeżenia, gdyż akredytacja nr AB [...] dla badającego laboratorium obejmuje dla metody PN ISO 12205 zakres od 1 g/m3 do 30 g/m3. Powyższą nieprawidłową prezentację potwierdziło laboratorium w piśmie z dnia [...] stycznia

2012 r., podając, że zapis w rubryce Wynik w pozycji 13 sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., kolumna 6, powinien brzmieć następująco: "Powyżej zakresu akredytacji laboratorium, wynoszącego 30 g/m3, około 1988 g/m3".

Prezes UOKiK uznał, że nieprawidłowa prezentacja jest obojętna wobec faktu, że paliwo w sposób oczywisty nie spełniało wymagań jakościowych w zakresie parametru "odporność na utlenianie". W kontekście, nieprawidłowego sposobu prezentacji wyniku, za bezprzedmiotowe Prezes UOKiK uznał zarzuty skarżącego dotyczące rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i próbki kontrolnej. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. laboratorium I. w [...], do którego Prezes UOKiK zwrócił się o wyjaśnienia, szczegółowo opisało czynności podjęte w celu przeprowadzenia badań próbki oleju napędowego (nr [...]) pobranej u skarżącego. W opinii laboratorium I. w [...], uzyskane wyniki badań wskazały na dużą skłonność przedmiotowego paliwa do wytwarzania nierozpuszczalnych osadów przylegających podczas przechowywania (całkowite osady nierozpuszczalne 1988 g/m3). Ponadto laboratorium I. w [...] w celu udokumentowania przeprowadzonego badania dokonało sfotografowania kolejnych etapów testu oraz w uwagach karty badań odnotowało, iż osady oznaczone po badaniu miały charakter żeli, co powoduje produkt trudnym do rozpuszczenia. Laboratorium I. w [...] nadmienia również, iż czas jaki upłynął pomiędzy badaniami próbki i próbki kontrolnej mógł być jedyną lub główną przyczyną różnicy wyników uzyskanych w dwóch laboratoriach. W ocenie Prezesa UOKiK, nie zmienia to najistotniejszego dla sprawy faktu, że zarówno badania próbki jak i próbki kontrolnej pobranych w dniu [...] listopada 2011 r., wykazały, że paliwo nie spełniało wymagań jakościowych. Prezes UOKiK podkreślił, że oba laboratoria po przeprowadzeniu badań próbki i próbki kontrolnej jednoznacznie stwierdziły, że ilość osadów powstałych w wyniku utleniania przekroczyła dopuszczalną normę granicy 25g/m3, powodując tym samym pogorszenie jakości paliwa.

Laboratorium I. w [...], przeprowadzające badania w oparciu o swoje doświadczenie potwierdziło, że zwłaszcza w przypadku paliw o niskiej odporności na utlenianie, charakteryzującej się skłonnością do wytrącania przylegających osadów o charakterze polimerów, obserwuje się wzrost ilości osadów wytrącających się z paliwa w czasie przechowywania oraz towarzyszący temu coraz lepszy wynik (niższy poziom całkowitych osadów nierozpuszczalnych) badania stabilności oksydacyjnej próbki paliwa (pozbawionej wytrąconych wcześniej osadów).

Dokumentacja laboratorium I. w [...] towarzysząca wykonaniu badania odporności na utlenianie próbki oleju napędowego (nr [...]) wskazała na uzyskanie bardzo dobrej powtarzalności wyników dla dwóch równolegle prowadzonych oznaczeń, zarówno w odniesieniu do całkowitych osadów nierozpuszczalnych jak i jego składowych.

I. w [...] wdrożył w Z. (dalej także: "ZOWE") metodę badania odporności na utlenianie średnich destylatów paliwowych wg ISO 12205:1995 w 1996 r. i akredytował ją w PCA w 1997 r., a nabyte doświadczenie upoważniło do uczestniczenia specjalistów I. w opracowaniu normy PN-EN ISO 12205:1997 i jej kolejnych edycji. Pomimo, że metoda PN-EN ISO 12205:1997/Apl;2002 ma wyznaczoną precyzję, w I. przeprowadzono już kilkakrotnie jej walidację w związku z rozszerzeniem zastosowania metody na oleje napędowe zawierające FAME. Laboratorium ZOWE wypełnia w pełni obowiązki jakie nakłada na nie Kontrakt PCA Nr AB [...], dotyczący stosowania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005. W zakresie przedmiotowej metody badań Laboratorium prowadzi udokumentowany nadzór nad aparaturą badawczą prowadzi szkolenia i autoryzację personelu, planuje i realizuje planowaną kontrolę jakości badań, w tym uczestniczy w badaniach porównawczych (organizowanych przez ISL - Holandia) oraz analizuje trendy uzyskiwanych wyników badań. Podczas tego wieloletniego okresu od wdrożenia badań wg powyższych metod wykonano średnio 500 testów rocznie i w żadnym przypadku wyniki nie były dotychczas przedmiotem reklamacji, a w czasie corocznych audytów wewnętrznych i zewnętrznych PCA nigdy nie stwierdzono niezgodności w omawianym obszarze.

Prezes UOKiK podkreślił również; że każde akredytowane laboratorium, w tym również Laboratorium I. w [...] oraz badające próbkę kontrolną laboratorium O. S.A. w [...], jest zobligowane przez PCA do brania udziału w badaniach biegłości i badań międzylaboratoryjnych potwierdzających kompetencje techniczne w obszarze akredytowanych badań.

W zakresie omawianego parametru laboratorium O. S.A. w [...] brało udział w badaniach w 2008 oraz w 2009 r. Uzyskane wyniki przez ww. laboratorium były zadawalające.

Na podstawie wyżej przedstawionych argumentów Prezes UOKiK uznał badania przeprowadzone przez laboratoria za wiarygodne.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że wyniki poszczególnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 4259 Przetwory naftowe. Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania, Prezes UOKiK podkreślił, że w rozporządzeniu z dnia 9.12.2008 r. w załączniku nr 2 znajduje się zapis, że wyniki poszczególnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 4259.

Jak wynika z wprowadzenia do ww. normy i jej zakresu, norma opisuje sposób statystycznej obróbki wyników badań opartych na danych statystycznych oszacowań precyzji w celu kontroli jakości oraz sprawdzenia zgodności z wymaganiami, właściwości produktów naftowych znormalizowanymi metodami badań. Norma opisuje między innymi metodę obliczania precyzji na podstawie wyników badań międzylaboratoryjnych oraz procedurę, którą należy zastosować przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych, zarówno w odniesieniu do precyzji metod, jak i do granicznych wartości przyjętych w wymaganiach (Rozdziały od 7 do 10).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o systemie inspektor w toku postępowania kontrolnego pobiera dwie próbki (próbkę i próbkę kontrolną), z których jedna badana jest z urzędu a druga - próbka kontrolna - na wniosek strony. Do zadań laboratorium na podstawie wyników przeprowadzonych badań, należy stwierdzenie czy badane paliwo spełnia wymagania jakościowe określone prawem, czy też ich nie spełnia. Laboratorium dokonuje takiej oceny na podstawie wyniku badania jednej próbki dostarczonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Oznacza to, że badania próbki i próbki kontrolnej (na wniosek Przedsiębiorcy) odbyły się w dwóch niezależnych i akredytowanych laboratoriach w odstępie czasowym. Wyniki badań próbki badanej jako pierwszej nie były znane laboratorium badającemu próbkę kontrolną.

Dlatego też interpretacji wyników badania poszczególnego pomiaru (jednej próbki) należy dokonać zgodnie z kryteriami, o których mowa w normie PN-EN ISO 4259 w rozdziale 9 - Kontrola jakości na podstawie wymagań. Informacje zawarte w rozdziale 9 ww. normy umożliwiają ocenę jakości produktu na podstawie wymagań, w przypadku, gdy do dyspozycji jest tylko pojedynczy wynik, czyli tak jak w przypadku badania próbki paliwa pobranej do badań w ramach systemu monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Dlatego też laboratorium oceniające na podstawie otrzymanego wyniku badań, czy spełnione są wymagania jakościowe określone w odpowiednich przepisach prawnych, dokonują oceny z uwzględnieniem wymagań pkt 9.2 lub 9.3 normy PN-EN ISO 4259, co miało miejsce w przypadku próbki [...] i próbki kontrolnej [...].

Powyższy zapis został przeniesiony do sprawozdania z badań zarówno próbki [...] jak również próbki kontrolnej [...] w tabeli "Ocena wyników. Używane formuły w pkt b)" widnieje zapis, że "Olej napędowy po uwzględnieniu postanowień pkt 9.3 normy PN-EN ISO 4259 w zakresie badanych parametrów, nie spełnia wymagań Rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r.". Zgodnie z pkt 9.3 - Tolerancja wyniku oznaczania u odbiorcy ww. normy, odbiorca, który nie ma innego źródła informacji o rzeczywistej wartości badanej właściwości niż pojedynczy wynik, powinien przyjąć, że właściwości produktu nie spełniają granic wymagań z 95% poziomem ufności. Prezentacja oceny partii paliwa odbywa się za pomocą pojedynczego wyniku uzyskanego przez laboratorium badające próbkę.

W ocenie Prezesa UOKiK skarżący błędnie przyjął w odwołaniu, że interpretacji pojedynczych wyników należy dokonać na podstawie pkt 7.3 - Odtwarzalność R, normy PN-EN ISO 4259.

Jednocześnie do oceny wyników dwóch oznaczeń próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego Prezes UOKiK posiłkował się zapisem pkt 13.2 normy metodycznej PN-EN ISO 12205 Przetwory naftowe - Oznaczenie odporności na utlenianie średnich destylatów paliwowych (norma wyznaczająca metody badania parametru odporność na utlenianie) zgodnie, z którym "Różnica pomiędzy dwoma pojedynczymi i niezależnymi wynikami uzyskanymi przez różnych wykonawców, pracujących w różnych laboratoriach, z użyciem identycznego materiału badawczego, w długim czasie, przy normalnym i poprawnym wykonaniu oznaczenia, może przekroczyć podane wartości tylko w jednym przypadku na dwadzieścia".

Oznacza to, że rozbieżności pomiędzy wynikami badań, w zakresie parametru odporność na utlenianie, uzyskanymi w różnych laboratoriach są naturalne i wynikają z warunków odtwarzalności, w jakich wykonywane są badania i zdarzają się przypadki, co dopuszcza norma, iż wyniki otrzymane w dwóch różnych laboratoriach będą się od siebie różnić w jednym przypadku na dwadzieścia, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Na podstawie dwóch pojedynczych wyników próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, próbka została określona jako niespełniąjącą wymagań jakościowych.

Za bezzasadne Prezes UOKiK uznał zarzuty skarżącego dotyczące zastosowania do badania próbek oleju napędowego pobranego w dniu [...] listopada 2011 r. w zakresie parametru odporność na utlenianie, metody opisanej w normie PN-ISO 12205. Fakt wykonania badania powyżej wskazaną metodą wynikał bezpośrednio z obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r., które w dniu kontroli bowiem, tj. [...] listopada 2011 r. określało, że parametr "odporność na utlenianie" wyraża się w g/m3, co tym samym oznaczało zastosowanie metody opisanej w normie PN-ISO 12205. Dopiero zmiana rozporządzenia w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych, rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 2 lutego 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2012 r., poz. 136) dopuściła, ale jako wymaganie dodatkowe, oznaczanie parametru "odporność na utlenianie" z ograniczeniem do 20 h, co wskazuje na konieczność zastosowania metody opisanej w normie PN-EN 15751. Prezes UOKiK podkreślił, że metoda opisana w normie PN-EN 15751 jest metodą dodatkową w stosunku do metody opisanej w normie PN-ISO 12205 i odnosi się wyłącznie do oleju napędowego zawierającego powyżej 2% estru metylowego (FAME). Fakt ten wynika z załącznika do rozporządzenia w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych, a ponadto z normy PN-EN 590 "Paliwa do pojazdów samochodowych. Oleje napędowe. Wymagania i metody badań.", gdzie wskazuje się, że wprowadzono dodatkowe wymaganie i metodę badawczą (EN 15751) do oznaczania odporności na utlenianie z ograniczeniem do 20 h. Należy także dodać, iż w Tablicy 1 – Ogólnie stosowane wymagania i metody, powyższej normy stwierdza się, że stosowanie metody badawczej (EN 15751) stanowi dodatkowe wymaganie dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2% FAME.

Z uwagi jednakże na podnoszoną przez skarżącego kwestię konieczności zastosowania metody opisanej w normie PN-EN 15751, Prezes UOKiK wyjaśnił, że pomimo, że w obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniu w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych, wymieniona była metoda opisana w normie PN-EN 15751 do oznaczania parametru odporność na utlenianie to rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych nie określało wówczas dla tego parametru wymagania dodatkowego podawanego w h. Z tego też względu do badania tego parametru, w dniu kontroli, nie można było zastosować metody opisanej w normie PN-EN 15751, a jedynie metodę opisaną w normie PN-ISO 12205.

Prezes UOKiK podkreślił również, że podstawowe zastosowanie w przypadku badania oleju napędowego w zakresie parametru odporność na utlenianie ma metoda opisana w normie PN-ISO 12205, którą zastosowano w badaniu próbek pobranych w dniu [...] listopada 2011 r. W chwili obecnej po zmianie wymagań jakościowych dla parametru odporność na utlenianie, gdyby pobrana próbka spełniała wymagania jakościowe określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia, tj. max. 25 g/m3 zaś olej napędowy zawierałby powyżej 2% FAME, wówczas do badania dalszego zastosowana zostałaby metoda opisana w normie PN-EN 15751, która służy do zbadania dodatkowego nie zaś podstawowego wymagania dla oleju napędowego. W przypadku jednak, gdyby badania wykazały, iż olej napędowy nie spełnia wymagań jakościowych określonych na poziomie max 25 g/m3, stosowanie do dalszych badań metody opisanej w normie PN-EN 15751, stałoby się bezprzedmiotowe, bowiem nawet w przypadku zastosowania tej metody i stwierdzenia, że paliwo spełnia wymagania jakościowe, nie spełniałoby ono wymagań określonych na poziomie max 25 g/m3, przy zastosowaniu metody opisanej w normie PN-ISO 12205, a zatem bezsprzecznie byłoby wadliwej jakości.

W kontekście powyższego, w ocenie Prezesa UOKiK, brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. [...],[...]), zarządzającej wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego, ze stacji paliw w K. nr [...], przy ul. K., której właścicielem jest skarżący.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa UOKiK z dnia [...] października 2012 r., wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego przez:

a) błędne zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H. poprzez przyjęcie, że podstawą zastosowania przepisu mogą być art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie dotyczące jakości paliw, podczas gdy przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. zarządzającej wycofanie z obrotu 5470 litrów oleju napędowego ze stacji paliw nr [...] w K. nie może być jakość paliwa.

b) błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o systemie poprzez powołanie ww. przepisów ustawy w uzasadnieniu decyzji i oparcie na ww. przepisach rozstrzygnięcia w sytuacji, kiedy przedmiotem decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. nie może być jakość paliwa.

Z ostrożności procesowej, w wypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Prezes UOKiK wydając skarżoną decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. mógł rozstrzygnąć również w kwestii jakości paliw w oparciu o art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie skarżący podniósł także zarzuty:

c) błędnej wykładni art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie w związku z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r., które to przepisy w niniejszej sprawie nie powinny być w ogóle zastosowane.

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez:

a) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

b) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, polegające na ograniczeniu się do uznania za udowodnione wyników badań laboratoryjnych stwierdzających niespełnienie wymagań jakościowych przez pobrane próbki paliwa w sytuacji, kiedy pomiędzy wynikami badań była na tyle istotna rozbieżność, że w świetle postanowień załącznika nr 2 do Rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r. (normy PN-EN ISO 4259) należało przeprowadzić dodatkowe badania celem usunięcia rozbieżności;

W uzasadnieniu skargi, skarżący, powołując się na treść art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H., podał, że przesłankami wycofania produktu z obrotu przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: WIIH) są: bezpieczeństwo lub interes konsumentów; albo interes gospodarczy państwa.

W uzasadnieniu decyzji poprzedzającej powołane zostały natomiast przepisy art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie, które następnie zostały powołane w zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK, który w pełni podzielił argumentację WIIH uznając, że znajdują one zastosowanie w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. Tymczasem powyższe przepisy dotyczą kwestii jakości paliw i spełnienia określonych przez przepisy ustawy o systemie i Rozporządzenia z dnia 9.12.2008 r., które stanowią przedmiot całkowicie odrębnego postępowania.

Skarżący zauważył, że art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie powoływane były wielokrotnie zarówno w decyzji WIIH, jak i przez Prezesa UOKiK i stanowiły de facto podstawę rozstrzygnięcia, jakkolwiek nie były one wymienione w sentencji obydwu decyzji.

Jednakże w uzasadnieniu obydwa organy administracji publicznej przedstawiły szeroką argumentację z której wynikało, że wspomniane przepisy zostały naruszone. Tak więc to niespełnienie wymagań jakościowych przez pobrane próbki paliwa miało stać się przyczyną wycofania z obrotu 5470 litrów oleju napędowego ze stacji paliw nr [...] w K. Wspomniane wyżej paliwo zostało wycofane z obrotu na skutek wydania decyzji z dnia [...] grudnia

2011 r. (w świetle art. 18 ust. 4 ustawy o I.H. decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu), natomiast decyzja w sprawie obowiązku uiszczenia przez skarżącego kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań w związku z niespełnieniem wymagań jakościowych określonych w ustawie o systemie monitorowania (o której mowa w art. 24 ust. 1 tej ustawy) została wydana w dniu [...] września 2012 r. Są to więc dwie odrębne decyzje i dwa odrębne postępowania (w sprawie wycofania paliwa z obrotu oraz w sprawie spełnienia przez paliwo określonych w ustawie o systemie monitorowania oraz w Rozporządzeniu wymagań jakościowych).

Zdaniem skarżącego organy obu instancji winny wykazać, że została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. tzn., że paliwo wymaga wycofania z obrotu z uwagi na: "bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Mimo, że art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. został wymieniony wprost jako podstawa rozstrzygnięcia obu decyzji, to ani WIIH ani Prezes UOKiK nie przedstawili w ich uzasadnieniu argumentacji wskazującej na to, że przesłanki zastosowania przepisu na podstawie którego orzeczono o wycofaniu paliwa z obrotu zostały spełnione. Zamiast tego obydwa organy administracji publicznej podnosiły, że pobrane próbki paliwa nie spełniają wymagań jakościowych, co wszakże stanowiło przedmiot zupełnie odrębnego postępowania.

Kwestia jakości paliwa, która została rozstrzygnięta na gruncie decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] września 2012 r. ([...]) stanowiła najpierw podstawę samodzielnych ustaleń WIIH, w oparciu o które została wydana decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r., a następnie decyzja Prezesa UOKiK z dnia [...] października 2012 r., ponieważ Prezes UOKiK nie dokonał samodzielnych ustaleń w tym zakresie, a jedynie uznał za własne te ustalenia, które poczynił WIIH.

Podniesiony zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego jest więc zasadny, a uchybienie organu miało wpływ na wynik postępowania, ponieważ gdyby Prezes UOKiK w sposób prawidłowy zastosował się do dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. musiałby dokonać zupełnie innych ustaleń, które koncentrowałyby się na zagadnieniach związanych z bezpieczeństwem lub interesem konsumentów albo interesem gospodarczym państwa i na podstawie oceny tych właśnie przesłanek podjęta zostałaby decyzja. Natomiast odnoszenie się do kwestii jakości paliwa leżało poza zakresem uprawnień WIIH oraz Prezesa UOKiK w postępowaniu toczącym się na gruncie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. W ocenie skarżącego doprowadziło to do wydania przez Prezesa UOKiK wadliwej decyzji, przy wydawaniu której organ nie wziął pod uwagę przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H., a zamiast nich w istocie orzeczono o naruszeniu art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie, co zostało rozstrzygnięte w innym postępowaniu.

Tym samym, Prezes UOKiK nie udowodnił wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H., który to przepis stanowi podstawę prawną decyzji o wycofaniu paliwa z obrotu. Zasadny jest również wniosek o uchylenie decyzji poprzedzającej z uwagi na to, że WIIH poczynił samodzielne ustalenia w zakresie jakości paliwa, do czego nie był uprawniony, choćby ze względu na to, że kwestia ta została rozstrzygnięta późniejszą decyzją w innym postępowaniu.

Skarżący podkreślił, że przepisy ustawy o systemie nie mogą być stosowane w postępowaniu dotyczącym wycofania paliwa z obrotu toczącym się na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H.

Związek pomiędzy obydwoma ustawami zachodzi tylko w jednym kierunku, tzn. art. 15 ust. 1 ustawy o systemie odsyła do przepisów ustawy o I.H. stanowiąc, że "do przeprowadzania kontroli, zabezpieczania dowodów oraz pobierania i badania próbek w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej".

Natomiast żaden z przepisów ustawy o I.H., która winna być w przedmiotowej sprawie stosowana, nie odsyła do ustawy o systemie.

Oznacza to, że w postępowaniu którego przedmiot stanowi spełnienie wymagań jakościowych przez pobrane próbki paliwa (jakość paliw), w którym stosuje się przepisy ustawy o systemie, można jedynie w odniesieniu do przeprowadzania kontroli, zabezpieczania dowodów oraz pobierania i badania próbek w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosować przepisy o I.H.

Skarżący uznał, że Prezes UOKiK, wydając decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. nie mógł w żaden sposób rozstrzygać w kwestii jakości paliw w oparciu o art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie. Gdyby jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił argumentacji skarżącego w tym zakresie, skarżący podniósł zarzuty z których wynika, że nawet gdyby ww. przepisy ustawy o systemie mogły mieć w postępowaniu zastosowanie to zarówno Prezes UOKiK jak i WIIH dokonały błędnej wykładni tych przepisów, skutkiem której uznały, że pobrane próbki paliwa nie spełniają wymagań jakościowych w sytuacji, kiedy wyniki przeprowadzonych badań budziły istotne rozbieżności w toku postępowania przed Prezesem UOKiK.

Ocena została oparta na pkt 13.2. normy metodycznej PN-EN ISO 12205 Przetwory Naftowe - Oznaczenie odporności na utlenianie średnich destylatów paliwowych, w sytuacji gdy zgodnie z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia należało zastosować warunki normy PN-EN ISO 4259, a w szczególności części dotyczącej "Przetworów naftowych. Wyznaczania i stosowania precyzji metod badania w pkt 7.3 Odtwarzalność, R; ppkt 7.3.1. Zasady przyjmowania wyników". Związane z tym było wyciągnięcie błędnego wniosku, jakoby z pkt 13.2. normy metodycznej PN-EN ISO 12205 (który nie powinien być w sprawie zastosowany) miało wynikać, że skoro w jednym przypadku na dwadzieścia może istnieć rozbieżność w wynikach badań to w takiej sytuacji Prezes UOKiK, który zlecił przeprowadzenie tych badań, nie ma obowiązku zlecenia przeprowadzenia kolejnych badań celem usunięcia powstałych rozbieżności;

Stosownie do postanowień załącznika nr 2 do Rozporządzenia, który w zakresie ustalenia wartości dopuszczalnych odsyła do warunków normy PN-EN ISO 4259, Prezes UOKiK winien w tym wypadku zastosować tą normę w części dotyczącej "Przetworów naftowych. Wyznaczania i stosowania precyzji metod badania w pkt 7.3 Odtwarzalność, R; ppkt 7.3.1. Zasady przyjmowania wyników".

W świetle powołanej wyżej normy "jeśli pojedyncze wyniki otrzymano w dwóch laboratoriach a różnica między nimi jest mniejsza lub równa R, należy uznać, że oba wyniki są do przyjęcia, a za wartość oszacowaną badanej wartości należy uznać ich średnią a nie którąkolwiek z nich oddzielnie. Jeśli dwa wyniki różnią się o wartość większą od R, oba należy uznać za niepewne. Wtedy każde z laboratoriów powinno uzyskać przynajmniej trzy dalsze możliwe do przyjęcia wyniki".

Zgodnie z normą PN ISO 12205: 1997 + AP1 2002 odtwarzalność metody badania jest określona wzorem R=10,5 (C/10)0,25. Otrzymane w przedmiotowej sprawie wyniki badań różnią się znacznie więcej niż tylko o R. Należy je zatem, zgodnie z normą PN-EN ISO 4259, uznać za niepewne. W sposób zasadniczy podważa to wiarygodność wyników tych badań.

Prezes UOKiK zlecił wprawdzie przeprowadzenie badań dwóm niezależnym akredytowanym laboratoriom, ale uzyskane wyniki przebadanych próbek: tj. próbki podstawowej i próbki kontrolnej różniły się na tyle istotnie, że w świetle przepisów prawa zasadnym było, aby każde z laboratoriów przeprowadziło i uzyskało przynajmniej trzy dalsze możliwe do przyjęcia wyniki, czego organ nie uczynił. Wskutek tego zaniechania (w świetle normy PN-EN ISO 4259, która zgodnie z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia wymaga zastosowania), uzyskane wyniki należało uznać za niepewne, co uniemożliwia postawienie wniosku o niespełnieniu wymagań jakościowych przez pobrane próbki paliwa.

Skarżący podkreślił, że to WIIH winien w pierwszej kolejności rozstrzygnąć wspomniane wyżej wątpliwości poprzez zastosowanie pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259, a następnie (w wypadku gdyby kolejne badania potwierdziły uzyskane wcześniej wyniki) wydać decyzję o wycofaniu paliwa z obrotu (w wypadku gdyby uznać, że art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie w związku z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia mogą być w niniejszej sprawie zastosowane, co skarżący jednak kwestionuje.

Skoro Rozporządzenie wprowadza wymóg przeprowadzenia trzech dodatkowych badań przez każde z laboratoriów (łącznie jest to sześć badań), co w zestawieniu z już przeprowadzonymi badaniami daje sumę ośmiu wyników, to organ nie może ograniczać się jedynie do dwóch uzyskanych wcześniej wyników skoro w świetle pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259 uzyskane w ten sposób wyniki należy uznać za niepewne.

Rozstrzygnięcie, które zostało dokonane w oparciu o niepewne wyniki w sytuacji, kiedy to pewność uzyskanych wyników stanowi niezbędną przesłankę do zastosowania art. 3 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie w związku z załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia, nie może stanowić podstawy do nałożenia na skarżącego sankcji w drodze decyzji administracyjnej.

To na Prezesie UOKiK ciążył obowiązek interpretacji wyników badań i uznanie, czy spełniają one wymagania jakościowe, czy też nie. Tymczasem organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że "dlatego też laboratorium oceniające na podstawie otrzymanego wyniku badań, czy spełnione są wymagania jakościowe określone w odpowiednich przepisach prawnych, dokonują oceny z uwzględnieniem wymagań pkt 9.2 lub 9.3 normy PN-EN ISO 4259, co miało miejsce w przypadku próbki [...] i próbki kontrolnej [...]".

Zdaniem skarżącego, organ niezasadne przyjął, że to dwa laboratoria (laboratorium I. w [...] oraz laboratorium O. S.A. w [...]) powinny dokonywać interpretacji przepisów prawnych dotyczących wymagań jakościowych. W ocenie skarżącego tego rodzaju czynności przekraczają zakres obowiązków obydwu laboratoriów, które w postępowaniu administracyjnym mogłyby posiadać status biegłych. To Prezes UOKiK po uzyskaniu opinii laboratoriów powinien samodzielnie zweryfikować uzyskane wyniki w oparciu o przepisy prawa, nie zaś ograniczać się do przedstawienia stanowiska akredytowanych laboratoriów jako stanowiska własnego.

Prezes UOKiK zastosował pkt 13.2. normy metodycznej PN-EN ISO 12205 Przetwory Naftowe-Oznaczenie odporności na utlenianie średnich destylatów paliwowych twierdząc, że posiłkował się tym zapisem przy ocenie wyników dwóch oznaczeń próbki i próbki kontrolnej oleju napędowego, nie mając ku temu jakiejkolwiek podstawy prawnej, nie wyjaśniając powodów odwołania się do tej regulacji.

W ocenie skarżącego, Prezes UOKiK, który potwierdził fakt istnienia rozbieżności, powinien zweryfikować uzyskane wyniki w oparciu o pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259, czego nie uczynił. Prezes UOKiK, wiedząc o tego rodzaju wątpliwościach, poprzestał na ograniczeniu się do opinii laboratoriów, które w sposób nieuprawniony dokonały samodzielnej interpretacji przepisów prawa dotyczących spełnienia wymagań formalnym dotyczących trybu i ilości koniecznych do przeprowadzenia w sprawie badań jakościowych pobranych próbek oleju napędowego.

Skarżący podkreślił, że nie było podstawy prawnej do zastosowania w sprawie pkt 13.2. normy metodycznej PN-EN ISO 12205 Przetwory Naftowe - Oznaczenie odporności na utlenianie średnich destylatów paliwowych, a nawet jeśli taka podstawa by istniała, to w żaden sposób nie zwalniało to Prezesa UOKiK od zastosowania pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259. Istnienie rozbieżności, które mogą pojawić się w jednym przypadku na dwadzieścia (co organ wyraźnie przyznał), tym bardziej wymagało przeprowadzenia dodatkowych badań.

W ocenie skarżącego Prezes UOKiK naruszył art. 7 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zaniechał przeprowadzenia samodzielnych ustaleń celem usunięcia rozbieżności w wynikach badań próbki podstawowej oraz próbki kontrolnej uzyskanych z dwóch niezależnych laboratoriów. Gdyby organ zastosował pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259 to ustalenia jakich dokonałby w toku postępowania mogłyby być inny niż te, które został poczynione w toku postępowania i na których została oparta decyzja. Być może dodatkowe badania jakie wskutek istnienia rozbieżności zaleca w takiej sytuacji przeprowadzić pkt 7.3 normy PN-EN ISO 4259 wykazałyby, że pobrane próbki paliwa spełniały wymagane przez przepisy Rozporządzenia z 9.12.2008 r., to nie byłoby podstaw nie tylko do wydania decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o I.H. dotyczącej wycofania z obrotu 5470 litrów oleju napędowego ze stacji paliw nr [...] w K., ale i do wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Prezes UOKiK naruszył art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przyznając, że to dwa laboratoria (laboratorium I. w [...] oraz laboratorium O. S.A. w [...]) dokonywały interpretacji przepisów prawnych dotyczących wymagań jakościowych, podczas, gdy to organ po uzyskaniu opinii laboratoriów powinien samodzielnie zweryfikować uzyskane wyniki w oparciu o przepisy prawa, nie zaś ograniczać się do przedstawienia stanowiska akredytowanych laboratoriów jako stanowiska własnego.

Prezes UOKiK nie podzielił argumentacji skarżącego i w odpowiedzi na skargę wnosił o oddalenie skargi.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2012 r. podtrzymał dotychczasowe zarzuty (k.- [...]-[...] akt sądowych).

Organ w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nadal wnosił o oddalenie skargi (k.- [...]-[...] akt sądowych).

Sąd nie znalazł podstaw do przedłużenia terminu o odroczeniu ogłoszenia wyroku, co dopuszcza art. 139 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Strona skorzystała ze swego uprawnienia przewidzianego przez art. 104 p.p.s.a. i złożyła pismo przed ogłoszeniem wyroku (k.- [...]-[...] akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Rozpoznając skargę P. w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że [...] w skardze nieprawidłowo twierdził, aby w niniejsze postępowanie dotyczyło biopaliwa. Zastrzeżenia organów dotyczyły oleju napędowego [...] zabezpieczonego na stacji paliw w K.

Według art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 z późn. zm.), dalej: "ustawa o systemie" paliwa dzielą się na paliwa paliwa ciekłe, biopaliwa ciekłe, gaz skroplony (LPG), sprężony gaz ziemny (CNG), lekki olej opałowy, ciężki olej opałowy oraz olej do silników statków żeglugi śródlądowej. Z kolei paliwami ciekłymi, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie są:

a) benzyny silnikowe zawierające do 5,0 % objętościowo bioetanolu lub do 15,0 % objętościowo eteru etylo-tert-butylowego lub eteru etylo-tert-amylowego, o których mowa w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. Nr 169, poz. 1199), stosowane w pojazdach wyposażonych w silniki z zapłonem iskrowym,

b) olej napędowy zawierający do 7% objętościowo estrów metylowych kwasów tłuszczowych, o których mowa w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, stosowany w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samoczynnym.

Natomiast według art. 2 ust. 1 pkt 5 biopaliwami ciekłymi są biopaliwa ciekłe, o których mowa w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.

Mając na uwadze podział paliw dokonany w ustawie o systemie, omawiane postępowanie dotyczyło oleju napędowego, który należy zaliczyć do paliwa ciekłego, co jednak potwierdza skarżący odwołując się do regulacji szczegółowych dotyczących paliw ciekłych.

Odnosząc się do grupy zarzutów dotyczących kompetencji organów do wydawania decyzji o treści, jak w niniejszym postępowaniu, należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o systemie paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach. Wskazane czynności dokonywane względem paliwa definiuje art. 2 ust. 1 w pkt 14 – 17 ustawy o systemie, w którym stwierdza, że wprowadzanie do obrotu oznacza sprzedaż lub inną formę zbycia paliw, poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym (pkt 14), magazynowanie oznacza działalność gospodarczą polegającą na przechowywaniu paliwa przeznaczonego do wprowadzania do obrotu (pkt 15), gromadzenie oznacza przechowywanie paliwa nieprzeznaczonego do wprowadzania do obrotu (pkt 16), a transportowanie oznacza przewożenie paliwa przeznaczonego do magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacji zakładowej (pkt 17).

Nie jest kwestionowane, że omawiany olej napędowy [...], którego dotyczą skarżone decyzje był przeznaczony do zbycia w rozumieniu wspomnianego pkt 14, zwłaszcza że znajdował się na stacji benzynowej, którą zgodnie z definicją z art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy o systemie stanowi zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa pojazdów, ciągników rolniczych, a także maszyn nieporuszających się po drogach.

Wymagania jakościowe dla paliw ciekłych, biorąc pod uwagę wartości parametrów jakościowych, określone w odpowiednich normach w tym zakresie, z mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie określił Minister Gospodarki w rozporządzeniu z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441)., dalej : "rozporządzenie z 09.12.2008 r.".

Jeżeli paliwa ciekłe nie spełniają wymagań jakościowych, to zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie zabrania się ich transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych.

W celu przeciwdziałaniu transportowaniu, magazynowaniu, wprowadzaniu do obrotu paliw, a także gromadzeniu paliw w stacjach zakładowych, niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych odpowiednio na podstawie art. 3 ust. 2 albo art. 4 ust. 2 albo art. 5 ust. 2 albo art. 6 ust. 3 stworzono System Monitorowania i Kontrolowania Jakości Paliw, zwany dalej "Systemem" (art. 11 ust. 1 ustawy o systemie). Do zadań Systemu, w myśl art. 11 ust. 2 ustawy o systemie należy kontrolowanie jakości: paliw u przedsiębiorców (pkt 1), biopaliw ciekłych u właścicieli lub użytkowników wybranej floty (2), biopaliw ciekłych u rolników wytwarzających je na własny użytek (pkt 3), a także rejestrowanie i przetwarzanie informacji w tym zakresie. Systemem zarządza Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej "Zarządzającym", zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie. Zarządzający realizuje swoje zadania przy pomocy Inspekcji Handlowej, o czym stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o systemie.

Ustawa o systemie nie przewiduje żadnych sankcji – czynności dotyczących paliwa, które nie spełnia wymagań jakościowych. Wprowadza jedynie obowiązek kontrolowanego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie (art. 24 ust. 1 ustawy o systemie) oraz odpowiedzialność karną.

Zatem w przypadku stwierdzenia, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, co powoduje naruszenie celów określonych w art. 3 ust. 1 ustawy o systemie (wymagania jakościowe wprowadzono ze względu ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach) i jeszcze zagraża bezpieczeństwu lub interesowi konsumentów albo interesowi gospodarczemu państwa (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H.), organy nie miałyby możliwości podejmowania działań, aby takie paliwo wyeliminować z obrotu.

Należy jednakże zauważyć, że Inspekcja Handlowa ma kompetencje wynikające nie tylko z ustawy o systemie (art. 12 ust. 3 i art. 15 tego aktu), ale także ma swoje uprawnienia wynikające z ustawy o Inspekcji Handlowej. Zakres uprawnień Inspekcji Handlowej określa art. 3 ustawy I.H., który w ust. 1 pkt 2 mówi, że do zadań Inspekcji należy kontrola produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu, z zastrzeżeniem ust. 2 (mówi on, że kontrola, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie obejmuje kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów oraz kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych określonych w przepisach odrębnych), w tym w zakresie oznakowania i zafałszowań, oraz kontrola usług.

Jednym ze sposobów realizacji zadań powierzonych Inspekcji Handlowej są decyzje wydawane przezeń na podstawie art. 18 ustawy I.H., w tym jej ust. 1 pkt 1, który mówi, że wojewódzki inspektor, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, może zarządzić w toku kontroli ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

Zatem muszą być w trakcie kontroli stwierdzone nieprawidłowości, a następnie rozważone, czy zastosowanie środka z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H. jest konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane uprawnienie inspektorów [...]WIH do kontroli paliwa na stacji paliw nr [...] w K. W wyniku tej kontroli [...]WIIH stwierdził, po przeprowadzeniu badań przez niezależne, posiadające akredytację laboratorium – Z. w [...], że pobrana próbka, a tym samym paliwo, z którego ją pobrano nie spełnia wymagań jakościowych określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r. Wyniki badań przedstawiono kontrolowanemu podczas następnej kontroli w dniu [...] listopada 2011 r. (kopia protokołu kontroli, k. – [...] – [...] akt adm.), wskutek czego skarżący pismem z dnia [...] listopada 2011 r. (k. – [...] akt adm.) zażądał badań próbki kontrolnej paliwa.

Wynik drugiego badania przeprowadzonego także przez niezależne, posiadające akredytację laboratorium – O. S.A. z siedziba w [...] (kopia protokołu, k. – [...] akt adm.) również wskazywał, że paliwo nie spełniało wymagań jakościowych wymaganych w art. 3 ust. 1 ustawy o systemie i w załączniku 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r. i tego samego parametru i w tym samym zakresie.

Badania zostały więc przeprowadzone przez Laboratoria, które spełniały wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 20 ustawy o systemie (akredytowane laboratorium – to laboratorium, niezależne od przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, magazynowania lub wprowadzania do obrotu paliw, które uzyskało akredytację, na zasadach określonych w przepisach o systemie oceny zgodności, do wykonywania badań jakości paliwa).

Ponadto badania zostały przeprowadzone w prawidłowy sposób, tj. przy użyciu dopuszczonych przez przepisy meto, a wyniki badań zostały prawidłowo ustalone, według zasad przewidzianych przez przepisy ustawy o systemie i załącznika nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r.

Oba Laboratoria: Laboratorium B. I. oraz O. S.A. w [...] przeprowadziły badania odporności na utlenianie za pomocą metody PN ISO 12205, dla której posiadały akredytację w zakresie od 1g/m3 do 30 g/m3. Oba Laboratoria wskazały, że parametr ten został przekroczony powyżej 30 g/m3, choć dopuszczalna górna granica wynosiła 25g/m3 według załącznika nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r. Słusznie zauważył organ, że wpisanie w sprawozdaniu I. w tabeli "wynik badania" - rzeczywistej wartości uzyskanego wyniku, a nie jedynie, że uzyskano wynik powyżej zakresu akredytacji, nie mógł oznaczać, że wynik, a tym samym całe badanie parametru - odporność na utlenianie nie mogły zostać uznane za prawidłowe.

Różnice w orientacyjnych wynikach badań obu Laboratoriów mogły wynikać z tego, że badania w tych jednostkach były przeprowadzane w odstępie kilku tygodni ([...] listopada 2011 r. i [...] grudnia 2011 r.), a przekroczony parametr odnosił się do nierozpuszczalnych osadów przylegających podczas przechowywania (vide: pismo Dyrektora I. z dnia [...] czerwca 2012 r., k. – [...] – [...] akt adm. W sprawie VI SA/Wa 2538/12).

Należy przy tym zauważyć, że art. 25 ust. 3 ustawy o systemie wprowadza domniemanie, że wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki. W świetle art. 17 ust. 1 i art. 22 ustawy o systemie do ustalenia jakości paliwa wystarczy przebadanie jednej próbki paliwa, spośród dwóch pobranych, o ile wniosku o przebadanie drugiej próbki – próbki kontrolnej nie zgłosi kontrolowany. Wówczas podstawą ustalenia jakości paliwa są wyniki badań wyłącznie obu próbek.

Skarżący nie wykazał, aby Laboratoria, które przeprowadziły badania omawianych próbek, wykonały je niezgodnie z przepisami ustawowymi, przepisami załącznika nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r., przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych (Dz. U. Nr 55, poz.332), dalej "rozporządzenie z 25.03.2010 r.", czy z zawartymi z Zarządzającym umowami dotyczącymi badania pobranych próbek, które powinny zawierać co najmniej postanowienia dotyczące liczby próbek przekazywanych do badań, terminu wykonania badań, sposobu rozliczeń za wykonane badania, odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, okresu jej obowiązywania i warunków rozwiązania (art. 25 ust. 2 ustawy o systemie).

[...] próbował obalić wyniki badań próbek oleju napędowego [...], a tym samym podstawy swojej odpowiedzialności, odwołując się jedynie do norm technicznych, pomijając zupełnie rozwiązania ustawy o systemie i wydanych na jej podstawie rozporządzeń.

Badania pobranych próbek oleju napędowego były przeprowadzone zgodnie w wymaganiami zawartymi w ustawie o systemie, rozporządzeniami: z 09.12.2008 i 25.03.2010 r. oraz wskazanymi w rozporządzeniach normami, których odmienną interpretację próbował zaprezentować skarżący.

Jak już wskazywano, szczegółowe wymagania jakościowe, m.in. dla paliw ciekłych określono w rozporządzeniu z 09.12.2008 r. W myśl § 1 pkt 2 tego rozporządzenia wymagania jakościowe dla oleju napędowego stosowanego w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samoczynnym, oznaczonego kodem CN 2710 19 41, określa załącznik nr 2 do tego rozporządzenia.

Według brzmienia załącznika nr 2 z daty kontroli i dokonywania badań omawianych próbek, dla oleju napędowego parametr "odporność na utlenianie" był mierzony w jednostce – g/m3 i maksymalny jego zakres (dla oleju napędowego "standardowego", jak i oleju napędowego o "polepszonych właściwościach niskotemperaturowych") wynosił 25 g/m3.

Jak zaznaczono w uwadze 1 do tabeli wymagań w omawianym załączniku, dotyczącej zakresów – wartości podane w specyfikacji są "wartościami rzeczywistymi". Dla ustalenia ich wartości dopuszczalnych zastosowano warunki normy PN-EN ISO 4259, przy czym przy określaniu wartości minimalnej wzięto pod uwagę minimalną dodatnią różnicę 2R (gdzie R oznacza odtwarzalność). Wyniki poszczególnych pomiarów należy interpretować zgodnie z kryteriami podanymi w normie PN-EN ISO 4259.

Z uwagi tej wynika, że ustalenia wartości zawartych w tabeli wymagań dokonano przy zastosowaniu warunków normy PN-EN ISO 4259. Z wprowadzenia do tej normy i jej zakresu wynika, że opisuje ona sposób statystycznej obróbki wyników badań opartych na danych statystycznych oszacowań precyzji w celi kontroli jakości oraz sprawdzenia zgodności z wymaganiami, właściwości produktów naftowych znormalizowanymi metodami badań. Norma opisuje między innymi metodę obliczania precyzji na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz procedurę, którą należy zastosować przy interpretacji wyników badań laboratoryjnych, zarówno w odniesieniu do precyzji metod, jak i do granicznych wartości przyjętych w wymaganiach.

Według pkt 3 tej normy, zawierającego terminy i definicje, wartość rzeczywista (pkt 3.26.) z praktycznego punktu widzenia jest to wartość, do której dąży średnia pojedynczych wyników uzyskanych w n laboratoriach, gdy n dąży do nieskończoności i tak określona wartość rzeczywista związana jest z określoną metodą badania (uwaga 1do tego punktu).

Ponadto według pkt 3.17. normy PN-EN ISO 4259 powtarzalność (jakościowo) to miara zgodności niezależnych wyników uzyskiwanych przy rutynowym, poprawnym oznaczaniu tą samą metodą, z użyciem identycznej badanej substancji, w krótkich odstępach czasu i w tych samych warunkach badania (ten sam wykonawca, ta sama aparatura i to samo laboratorium).

Natomiast według pkt 3.20. tej samej normy odtwarzalność (jakościowo) to miara poszczególnych wyników uzyskanych przy rutynowym, poprawnym oznaczaniu tą samą metodą, dla identycznej badanej substancji, ale w odmiennych warunkach badania (różni wykonawcy, różna aparatura i różne laboratoria).

Jak wynika z pkt 7 – Znaczenie powtarzalności i odtwarzalności, jego ppkt 1 - Postanowienia ogólne, wartość tych wielkości szacuje się na podstawie analizy wariancji (dwuczynnikowej z powtórzeniem) przeprowadzonej dla wyników uzyskanych w statystycznie zaplanowanym programie badań miedzy laboratoryjnych, w którym różne laboratoria badają pewien zakres próbek.

Natomiast według pkt 9 – Kontrola jakości na podstawie wymagań, ppkt 1 – Postanowienia ogólne: "Rozdział 9 zawiera ogólne informacje umożliwiające dostawcy lub odbiorcy ocenę jakości produktu na podstawie wymagań w przypadku, gdy do dyspozycji jest tylko wynik pojedynczy".

Zatem, prawidło organ przyjął, że do oceny parametrów należało odwoływać się do pkt 9, a nie 7 normy PN-EN ISO 4259, albowiem badaniu podlegały dwie próbki, w różnych akredytowanych Laboratoriach i w różnym czasie, co miało miejsce wskutek czynności kontrolnych, a nie zaplanowanych badań międzylaboratoryjnych.

Zauważyć należy, że oba Laboratoria w swoich sprawozdaniach (k. – [...],[...] akt adm.) zaznaczyły, że po uwzględnieniu postanowień pkt 9.3. normy PN-EN ISO 4259 w zakresie badanych parametrów, badana próbka nie spełniła wymagań jakościowych dla paliw ciekłych określonych w rozporządzeniu z 09.12.2008 r., gdyż nie spełniła wymagań parametru – odporność na utlenianie. Zatem postanowienia pkt 9.3. normy PN-EN ISO 4259 uwzględniono przy ocenie wszystkich badanych parametrów omawianej próbki i Spółka nie wyjaśniła, dlaczego kwestionowała uwagi Laboratoriów tylko co wyników badania odporności na utlenianie.

Ponadto z uwagi 1 do tabeli wymagań wynika, że minimalną dodatnią różnicę 2R wzięto pod uwagę przy określaniu wartości minimalnej. Natomiast w przypadku odporności na utlenianie określona zastała granica maksymalna parametru.

Zatem Sąd nie znalazł podstaw do podważania stanowiska organu, co nieprawidłowego zastosowania normy PN-EN ISO 4259 przy interpretacji wyników pomiaru odporności na utlenianie badanego paliwa.

Z kolei co do zastosowanej metody badania jakości pobranej próbki, metody te określa II.12 Załącznika do rozporządzenia z 25.03.2010 r. Wskazane są tam dwie metody określania odporności na utlenianie:

1) polegająca na poddaniu badanej próbki starzeniu w temperaturze 95 °C przez 16 godzin, przy przepływie przez tę próbkę tlenu;

2) przyspieszonego utleniania, w przypadku oleju napędowego zawierającego powyżej 2 % estru metylowego (FAME), polegająca na poddaniu badanej próbki starzeniu w temperaturze 110 °C w strumieniu oczyszczonego powietrza.

Mając na uwadze szczegółowe uregulowania zawarte w II.12. załącznika: 12.1., 12.2., 12.3., 12.4., należało przyjąć, że za pomocą tej metody określa się parametr "odporność na utlenianie". Przy określaniu odporności na utlenianie w rozporządzeniu z 09.12.2008 r. jako jednostkę wskazano g/m3, a z kolei w II.12.3. załącznika do rozporządzenia z 25.03.201 r. wskazano, że w przypadku oznaczania odporności na utlenianie w sposób określony w pkt 12 ppkt 1 całkowita zawartość osadów nierozpuszczalnych przylegających, która jest miarą odporności na utlenianie, podawana jest jako suma osadów nierozpuszczalnych filtrowalnych i osadów nierozpuszczalnych przylegających do probówki i innych części szklanych. W przypadku tej metody sposób wykonania oznaczenia, stosowane odczynniki i materiały, rodzaj aparatury, przygotowanie próbki i aparatury, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN ISO 12205, zgodnie z II.12.4. załącznika do rozporządzenia z 25.03.2010 r.

Metoda wskazana w II.12. ppkt 2 załącznika do rozporządzenia z 25.03.2010r. i doprecyzowana w II.12.5. i 6. tego załącznika mogła znaleźć legalne zastosowanie dopiero po określeniu parametrów, jakie według niej powinno spełniać badane paliwo, co nastąpiło z dniem 15 lutego 2012 r. Z tym bowiem dniem została wprowadzona do załącznika nr 2 rozporządzenia z 09.12.2008 r. jako służąca do określania dodatkowych wymagań dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2 % estru metylowego (FAME) w zakresie parametru "odporność na utlenianie", na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lutego 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie paliw ciekłych (Dz. U. poz. 136). Jak wynika z uwagi 3 w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r. (w nowym brzmieniu) metoda ta służy do określenia dodatkowego wymagania. W przypadku tej metody, sposób wykonania oznaczenia, stosowane odczynniki, rodzaj aparatury, sposób obliczenia i podawania wyników, precyzję metody, a także sporządzanie sprawozdania z badania określa norma PN-EN 15751 (II.12.6. załącznika do rozporządzenia z 25.03.2010 r.).

Mając na uwadze uregulowania rozporządzenia z 09.12.2008 r. i rozporządzenia z 25.03.2010 r., należy stwierdzić, że metoda określona normą PN-EN 15751 została doprecyzowana w celu stosowania przy badaniu odporności na utlenianie dopiero od lutego 2012 r. Niezależnie od tego, wcześniej opisywana metoda, określona w normie PN ISO 12205 ma znaczenie podstawowe przy oznaczaniu odporności na utlenianie oleju napędowego, co wynika z treści załącznika nr 2 do rozporządzenia z 09.12.2008 r. i uwagi 3 w tymże załączniku w obecnym brzmieniu. Potwierdza to stanowisko także norma PN-EN 590:2009 "Paliwa do pojazdów samochodowych Oleje napędowe Wymagania i metody badań", której zakres obejmuje wymagania i metody badań dotyczące oleju napędowego będącego przedmiotem obrotu. Paliwo przeznaczone ma być do stosowania w silnikach typu samochodowego o zapłonie samoczynnym (Diesla). Norma ta powinna była uzyskać status normy krajowej przez opublikowanie identycznego tekstu lub uznanie najpóźniej do października 2009 r. W uwadze i do Tablicy 1 tej normy wskazano, że dla oleju napędowego zawierającego powyżej 2 % FAME jest to dodatkowe wymaganie.

Wobec tego zastosowanie przez oba laboratoria do badania pobranych próbek w zakresie odporności na utlenianie metody określonej normą PN ISO 12205 było prawidłowe, jako znajdujące oparcie w rozporządzeniu z 09.12.2008 r. i 25.03.2010 r.

W tej sytuacji odwoływanie się organu do normy PN ISO 12205 w zakresie uregulowanym przez II.12.4. załącznika do rozporządzenia z dnia 25.03.2010 r., w tym do pkt 13.2. tej normy było także uzasadnione.

Z powyższych względów, skoro przy zastosowaniu prawidłowej metody stwierdzono, że zabezpieczone paliwo – olej napędowy [...] nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie i przepisach wykonawczych (przekroczony parametr - odporność na utlenianie).

W tej sytuacji wystąpiły nieprawidłowości, o których mówi art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H. czyli paliwo – olej napędowy [...] nie spełniał wymagań jakościowych określonych w ustawie o systemie i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu z 09.12.2008 r. Nieprawidłowości te zostały stwierdzone podczas kontroli (bezsporne).

Wobec tego, jeżeli organ I instancji uznał, że wystąpiły dalsze przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H., to mógł wydać jedno z rozstrzygnięć w tym przepisie przewidzianych.

Organ I instancji w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. uznał, że niespełnianie wymagań jakościowych przez olej napędowy [...] ze względu na przekroczony parametr odporności na utlenianie (limit górny – 25 g/m3, a oba badania wykazały, że została przekroczona i to znacznie granica posiadanych przez Laboratoria akredytacji, gdy chodzi o badanie tego parametru) powoduje zagrożenie interesu konsumentów.

Nie można więc było też kwestionować, że przyjęty środek był zbyt restrykcyjny, skoro dotyczył tylko tego paliwa, z którego zostały pobrane próbki (protokół kontroli z [...] listopada 2011 r., k. – [...], protokół zabezpieczenia paliwa, k. – [...] akt adm.).

Stanowisko [...]WIIH potwierdził Prezes UOKiK w zaskarżonej decyzji, który jako podstawę rozstrzygnięcia powołał m.in. art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H. i który wskazał na uprawnienie WIIH na wydanie decyzji w trybie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H. co do paliwa niespełniającego wymogów z art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie.

W myśl art. 5 ust. 2 w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, a organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK.

W trakcie postępowania odwoławczego Prezes UOKiK wystąpił z zapytaniem do I. co do wpływu przekroczeń parametru odporność na utlenianie, na co Laboratorium to odpowiedziało, że ma to przekroczenie wpływ na interes użytkowników tego paliwa, a stopień istotności przekroczenia normy wiąże się z dużym zagrożeniem bezawaryjnej eksploatacji pojazdów samochodowych, powodowanym uszkodzeniem aparatury wtryskowej w silniku, blokowaniem filtrów paliwa, utratą efektywności uszlachetniania paliw dodatkami uszlachetniającymi i związaną z tym degradacją oleju silnikowego (wyjaśnienia Z., k. – [...]-[...] akt adm.).

Zatem zostały potwierdzone okoliczności (podnoszone przez organ I instancji), których wystąpienie jest konieczne do wydania decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H.

Zresztą niedochowanie norm jakościowych paliwa, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie ma niekorzystny wpływ na ochronę środowiska, zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach. Przesłanki te co najmniej częściowo pokrywają się z przesłankami odpowiedzialności na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy I.H.

Sąd nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania podnoszone przez skarżącego. Organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, rozpatrzył wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że I. przekroczył swoje uprawnienia i wypowiadał się na temat obowiązującego prawa, co następnie organ powtórzył. Zdaniem Sądu organ wziął pod uwagę jedynie te elementy pism tego I., które dotyczyły przeprowadzonych badań. Natomiast co do zastosowanych przepisów i ich rozumienia przedstawił własne stanowisko.

W tej sytuacji skargę jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 p.p.s.a.