Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1735/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 35a, 64 ust. 1 pkt 1, 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. oraz art. 2

ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "Prd.") oraz art. 41 ustawy

z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 460

ze zm.; dalej jako "udp."), po rozpatrzeniu odwołania B. R. (dalej skarżący), utrzymał

w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W dniu [...] lipca 2014 r. w [...], na ul. [...] (droga krajowa nr [...]) zatrzymano do kontroli pojazd członowy, składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował G. W., który wykonywał w imieniu skarżącego przewóz drogowy konstrukcji metalowych w ilości 22.640 kg z miejscowości [...] (Hiszpania) do [...]. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych, kontrolowany pojazd członowy skierowano na stanowisko do pomiaru masy i nacisków osi, mieszczące się w [...], na ul. [...], wyposażone we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu LP600, gdzie dokonano ważenia pojazdu. Podczas kontroli kierowcę zapoznano z procedurą ważenia oraz ze świadectwami legalizacji użytych podczas kontroli wag, przymiarów oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Odczytów wskazań dokonano wspólnie z kierowcą przy ustabilizowanych wynikach i dla najniższych wskazanych wartości. Kierowca nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu oraz uwag do przeprowadzonej kontroli, w tym uzyskanych wyników pomiarów. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., który został podpisany przez kierowcę.

W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący wyjaśnił, że wszystkie samochody wyjeżdzające od klienta z Hiszpanii są ładowane w identyczny sposób. Wskazał, że jest tylko podwykonawcą, w związku z czym jak jest zaznaczone na dokumencie CMR, jako przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za rzeczywistą zawartość opakowań, jakość

i stan zapakowanych wyrobów oraz rzeczywistą wagę ładunku.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ

I instancji) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., działając na podstawie art. 64 oraz

art. 140aa ust. 1-3 Prd., art. 104 § 1 Kpa. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych z tytułu naruszenia dopuszczalnych norm pojazdu poddanego kontroli.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy po danej drodze musi przestrzegać wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej. Po zweryfikowaniu parametrów, którymi może charakteryzować się pojazd poruszający się po wybranej drodze, przewoźnik powinien dostosować do nich jednostkę transportową poprzez normatywny jej załadunek lub wystąpić o stosowne zezwolenie na jej przejazd po danej drodze jako pojazdu nienormatywnego. Organ I instancji stwierdził, że kontrolowany pojazd poruszał się

po drodze krajowej nr [...] i był pojazdem nienormatywnym, a tym samym za przejazd

po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym wymierza się karę pieniężną w wysokości określonej

w tej ustawie. Jak wskazał organ I instancji, z uwagi na fakt, że kontrolowany pojazd nienormatywny poruszał się po drodze krajowej a nacisk osi przekraczał wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, przewoźnik powinien posiadać zezwolenie na przejazd pojazdu ponadnormatywnego kategorii VII. Skoro pomierzony nacisk na oś pojedynczą przekroczył dozwolony nacisk na drodze krajowej nr 15 o 37,5%, stąd też naruszenie zakwalifikowano jako brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie powinien być traktowany jako podmiot wykonujący przewóz, a nie jako przewoźnik. Zwrócił uwagę na nieścisłości w zakresie określenia kategorii pojazdów, które zostały zatrzymane do kontroli, tj. samochodu ciężarowego i przyczepy, czy ciągnika samochodowego i naczepy, co w ocenie skarżącego, świadczy o niedokładności, niewłaściwych czynnościach kontrolującego. Poza tym, w opinii skarżącego, organ

I instancji bez żadnych ustaleń dowodowych przyjął, że przewożony ładunek należało zaliczyć do rodzaju podzielnego, w sytuacji gdy był to ładunek niepodzielny. Skarżący wskazał na kwestię właściwego określenia strony postępowania, w sytuacji przyjęcia przez organ I instancji wyjaśnień, że był on tylko podwykonawcą, a prawidłowo zleceniobiorcą przewoźnika, którym w niniejszej sprawie był właściciel pojazdu samochodowego, tj. [...] Sp. z o.o.

Dodatkowo skarżący wskazał, że nie miał żadnego wpływu, nie godził się

na powstanie naruszenia, a odpowiedzialność powinna być również skierowana

do organizatora transportu, nadawcy i odbiorcy. Mając na uwadze przedstawioną

w treści odwołania argumentację, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji

i umorzenie postępowania albo o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

GITD we wskazanej na wstępie decyzji wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnych norm, a mianowicie nacisk pojedynczej osi napędowej – 13,75 t

(po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) – przekroczenie o 3,75t (przekroczenie o 37,5%).

GITD podał, że miejsce ważenia pojazdu poddanego kontroli legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] września 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP600

o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] marca 2016 r. dla wagi

o nr [...] i do dnia [...] kwietnia 2016 r. dla wagi o nr [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. GITD przypomniał, że kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach i podpisał protokół kontroli.

Jak wskazał GITD, jakkolwiek kontrolujący w tabeli danych kontrolowanego pojazdu w protokole kontroli podał, że przedmiotem kontroli był samochód ciężarowy wraz z przyczepą, a w opisie stwierdzonego naruszenia, że był to ciągnik samochodowy wraz z naczepą, to okoliczność ta nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. GITD wyjaśnił, że podczas kontroli sporządzono kserokopie dowodów rejestracyjnych,

z których wynika, że przedmiotem kontroli był dwuosiowy ciągnik samochodowy wraz

z trzyosiową naczepą ciężarową, stanowiący łącznie pojazd członowy. Ponadto podczas kontroli sporządzono również dokumentację fotograficzną kontrolowanego pojazdu członowego. Zgodnie z art. 2 pkt 35 Prd., pojazd członowy to zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą.

GITD za chybioną uznał argumentację skarżącego, że to nie on był podmiotem wykonującym przejazd drogowy. GITD wyjaśnił, że podmiotem wykonującym przejazd jest ten na rzecz kogo jest on wykonywany. Kontrolowany przejazd drogowy był wykonywany w imieniu przedsiębiorcy – skarżącego. Kierowca podczas kontroli okazał m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego udzielonej skarżącemu, a kontrolowany kierowca zatrudniony był w przedsiębiorstwie skarżącego.

GITD wskazał, że podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność

za przejazd, a nie za załadunek. Wobec tego GITD stwierdził, że kwestie związane

z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd.

GITD wskazał na zasady określania kryteriów zezwoleń, którymi powinna legitymować się strona dokonująca przewozu drogowego. Podał, że jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI w oparciu o przyjęte zasady,

to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Wyjaśnił, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się gdy przekroczono wielkość dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I – VI.

Jak wskazał organ, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II

(art. 64 ust. 2 Prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu,

o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 Prd. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem, jak podkreślił GITD, z treści art. 140ab ust. 2 Prd. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność

w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, na co zwrócił uwagę organ, że

w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią 140aa ust. 3 pkt 1 Prd. karę pieniężną,

o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie

do art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie

art. 140aa ust. 4 Prd. W ocenie GITD, skarżący nie dostarczył dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia.

Według art. 140aa ust. 4 Prd. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

GITD wskazał szczegółowo na określone w tym przepisie przesłanki eskulpacyjne, w tym przyjęte rozumienie pojęcia "należytej staranności" oraz "braku wpływu" i wywiódł, że obowiązki związane z przejazdem wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

GITD wyjaśnił, że między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Normalnym zjawiskiem jest takie, które w danym układzie stosunków i warunków według doświadczenia życiowego występuje jako typowe. Jest to tego rodzaju zdarzenie, które w ogóle zdolne jest wywołać naruszenie i z reguły je wywołuje. To, czy następstwo jest normalne, czy nie, decydują kryteria obiektywne oparte na zasadach doświadczenia życiowego oraz dostępnej wiedzy.

Zdaniem GITD, podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, którego podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, w ocenie GITD, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając

na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

W konkluzji GITD stwierdził, że okoliczności w jakich doszło w niniejszej sprawie

do popełnienia zarzucanego naruszenia świadczą o tym, że skarżący przy realizacji przejazdu nie dochował należytej staranności w trakcie czynności związanych

z kontrolowanym przejazdem.

Pismem z dnia [...] maja 2015 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi, jak podał, na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na prawidłowe jej rozpatrzenie.

Skarżący, odnosząc się do argumentacji przedstawionej w złożonym odwołaniu, stwierdził, że nie miał realnego wpływu na ilość i wagę ładunku, a musi ponosić sam konsekwencje przeładowania, które, w jego ocenie, powstały nie z jego winy. Uznał, że organy Inspekcji Transportu Drogowego mogły zastosować art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prd. i solidarnie obciążyć karą pieniężną podmiot wykonujący przejazd oraz podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym.

Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem GITD, że zastrzeżenie wpisane

do CMR, iż skarżący nie ponosi odpowiedzialności za rzeczywistą zawartość opakowań, jakość i stan zapakowanych wyrobów oraz rzeczywistą wagę ładunku, gdyż zgodnie

z umową zlecenia transportowego miał podstawić tylko pojazd z kierowcą – nie ma żadnej mocy prawnej oraz że skarżący bezwzględnie ponosi wyłączną odpowiedzialność za wagę i zawartość ładunku. Skarżący stwierdził przy tym, że samochód z przyczepą najęty przez niego od organizatora transportu, tj. [...]

Sp z o.o. do wykonania umowy zlecenia nie miał żadnych urządzeń (tzw. tonażerów), umożliwiających określenie nacisku na poszczególne osie ładunku umieszczonego

na naczepie, a przecież wyposażenie samochodów w powyższe urządzenia nie jest obowiązkowe, a bez takich urządzeń nie jest możliwe określenie nacisku ładunku

na poszczególne osie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. skarżący odniósł się

do przesłanej mu przez Sąd odpowiedzi organu na skargę, podkreślając

w szczególności, że nie był przewoźnikiem – wykonawcą spornego przewozu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD,

jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy,

jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały również motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Właściwie też określono stronę prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, wskazując, że podmiotem wykonującym przejazd jest ten, na rzecz kogo jest on wykonywany. Prawidłowo określono pojazd, którym wykonywany był kontrolowany przejazd.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a Prd., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 Prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 Prd., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 Prd).

W myśl art. 41 ust. 1 udp., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Minister właściwy do spraw transportu ustala w drodze rozporządzenia wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego (art. 41 ust. 2 udp.).

Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 3 udp.).

W świetle powyższych przepisów zasadą jest zakaz ruchu pojazdów nienormatywnych, a odstępstwem od tej zasady jest możliwość dopuszczenia tych pojazdów do ruchu - po uzyskaniu zezwolenia i na warunkach określonych w tym zezwoleniu. Wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t zostały ustalone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1061).

W niniejszej sprawie kontrolowany w dniu [...] lipca 2014 r. zespół pojazdów poruszał się po odcinku drogi krajowej nr [...], który zalicza się do dróg

o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. Miejsce ważenia pojazdu legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pojazd (wraz z ładunkiem w postaci konstrukcji metalowych) został zważony przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych typu LP600 o numerach fabrycznych [...]

i [...]. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu.

W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu błędu 2% i zaokrągleniu wyniku do 0,1 t w górę wynosi 13,75 t i został przekroczony o 3,75 t, tj. o 37,5%. Mając na uwadze wynik ważenia pojazdu, jego kierowca powinien legitymować się zezwoleniem kategorii VII,

tj. zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

W trakcie kontroli kierowca nie okazał stosownego zezwolenia.

Jednocześnie podkreślić należy, że kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów uczestniczył w kontroli, zapoznał się z instrukcją obsługi wag oraz procedurą ważenia, wspólnie z nim dokonano odczytów wskazań. Zespół pojazdów był ważony jednokrotnie, kierowca podpisał protokół kontroli.

Protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia, czego kierowca w tym wypadku nie uczynił. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04, LEX nr 205475 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 LEX nr 1137861).

Jak wskazano w skardze, skarżący nie miał realnego wpływu na ilość i wagę ładunku, a musi ponosić sam konsekwencje przeładowania, które, w jego ocenie, powstały nie z jego winy. Zdaniem skarżącego, organy Inspekcji Transportu Drogowego mogły solidarnie obciążyć karą pieniężną podmiot wykonujący przejazd oraz podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem.

Należy podkreślić, że z punktu widzenia przewoźnika (podmiotu wykonującego przejazd) kwestie załadunkowe nie są istotne dla odpowiedzialności administracyjnej,

w przeciwieństwie chociażby do załadowcy, którego istota odpowiedzialności sprowadza się do czynności załadunkowych i ich wpływie na nienormatywność pojazdu. Każdy z podmiotów odpowiada za czynności, do których był zobowiązany,

z uwzględniłem charakteru wpływu lub godzenia się na wykonywanie przejazdu bez zezwolenia. Czynnością, za którą odpowiada zaś przewoźnik jest przewóz. Zatem

to stricte z tymi czynnościami należy wiązać przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd określone w art. 140aa ust. 1 udp. Istotne jest, że

w art. 140aa ust. 1 udp. określona jest odpowiedzialność podmiotów wykonujących "inne czynności związane z przewozem drogowym". Tymczasem odpowiedzialność podmiotu realizującego przejazd została włączona do okoliczności polegających na dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenie. Naruszeniem tym zaś jest wykonywanie przejazdu bez właściwego zezwolenia, a nie za naruszenie obowiązków załadunkowych. W tym znaczeniu odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest szersza, bowiem odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Okolicznością bezsporną jest, iż odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to, że odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji, np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane

z przewozem drogowym.

Czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże, jako takie, nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 Prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 Prd., który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków, nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Stąd też argument skarżącego o braku przy pojeździe urządzeń umożliwiających określenie nacisku na poszczególne osie, wywołanego ładunkiem umieszczonym na naczepie, pozostaje bez wpływu

na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, nie są okolicznościami istnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 Prd.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 13,75 t i przekraczał dopuszczalną normę

o 3,75 t, to jest o 37,5%, co skutkowało koniecznością posiadania zezwolenia kategorii VII, którego skarżący nie przedstawił. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie

do Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest wydawane

na przejazd pojazdu po drodze krajowej na pojazdy:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych

w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t;

Zgodnie z kolei z art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prd. karę pieniężną, o której mowa

w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II,

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI,

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) Prd. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł – za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Zespołem pojazdów poddanym kontroli przewożono ładunek w postaci konstrukcji metalowych. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 Prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2,

za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdów, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi pojazdów, wagi legitymowały się aktualnymi świadectwami zgodności, a kierowca podpisał protokół kontroli bez wskazania zastrzeżeń.

Podsumowując, naruszenie, którego dopuścił się skarżący jako przewoźnik polegało na tym, że w dniu kontroli przewoził towar, będący ładunkiem o charakterze podzielnym, pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Konsekwencją tego było nałożenie kary na podstawie art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 2

w zw. z ust. 1 pkt 3 lit. c) i w zw. z art. 64 ust. 2 Prd.

Z powyższych względów skargę jako niezasadną, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.