Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 77/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.156 par.1 pkt2, art.16
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.6, art.1, art.3 ust.2, art.28, art.37 ust.2
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]znak:[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej umowę nabycia części gospodarstwa rolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt. II SA / Ke 77/ 06

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] znak: [...] zatwierdzającej umowę o nabyciu przez R. w B. od B. K. części gospodarstwa rolnego położonego w B. o pow. 8,34 ha w działkach: 780, 781, 782, 783, 784, 914, 915, 1104, 1166/1,1239,1240/1, 1259, 1297/1, 1308 (nr jednostki rejestrowej 138) .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że T. T. wnioskiem z dnia 07.03.2005 r., przekazanym do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu postanowieniem Wojewody z dnia [...], wystąpiła o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Naczelnika Gminy, wydanej na podstawie art. 37 ust. 2 w związku z art. 28 ustawy z dnia 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.05.1974 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 125), zatwierdzającej umowę zawartą między B. K. a Spółdzielnią Produkcyjną w B. w przedmiocie nabycia części gospodarstwa rolnego o pow. 8,34 ha, zapisanego w rejestrze gruntów pod poz. 138. Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. strona stwierdziła, że kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, bowiem zatwierdziła umowę zawartą bez wymaganej zgody współmałżonka B. K. . Organ był obowiązany do zbadania czy umowa jest prawnie wiążąca. W sprawie nie zachodził przypadek określony w art. 3 ust. 2 ustawy, albowiem małżonka B. K. nigdy nie była zatrudniona "na etacie", a nadto gospodarstwo rolne stanowiło jej i męża stałe i główne źródło dochodów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] znak: [...], odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, stwierdzając, że stan faktyczny i prawny sprawy w dacie podjęcia decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo na podstawie przepisów ustawy z dnia 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, udokumentowany aktami sprawy, nie daje podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

T. T. wnioskiem z dnia 2 listopada 2005r., a R. K., K. K., M. K., oraz G. S. wnioskiem z dnia 26.10.2005r. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku stwierdzili, że nie mogą się zgodzić z tym, że ich ojciec B. K. mógł sprzedać jednoosobowo, bez upoważnienia żony H. K. ich wspólny majątek, z tego względu, że w polskim prawie nie było i nie ma możliwości dokonania takiej transakcji bez zgody drugiej osoby. Ponadto sprzedane gospodarstwo wcześniej stanowiło własność rodziców H. K. Nie zgadzali się także ze stwierdzeniem, iż przekazane gospodarstwo nie stanowiło głównego źródła utrzymania ich mamy, gdyż utrzymywała się tylko ze sprzedaży mleka oraz produktów rolnych, a ojciec nie pomagał jej w utrzymywaniu gospodarstwa domowego, czego dowodem było płacenie alimentów na dzieci. Ponadto, zdaniem wnioskodawców, gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej, tak jak sugeruje Spółdzielnia Produkcyjna, ponieważ w tamtym okresie w gospodarstwie tym hodowane były minimum dwa konie, trzy -cztery krowy i kilka sztuk świń. Także stwierdzenie, że sprzedaż ziemi była zgodna z wolą ich matki jest nieprawdziwe, ponieważ do dnia swej śmierci nie podpisała ona zgody na jej sprzedaż ani nie dała ojcu upoważnienia w tym celu. Zdaniem wnioskodawców Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w B. wykorzystała ich ojca, gdyż zakup części gospodarstwa rolnego został umotywowany w umowie celem powiększenia zasobów paszowych. Tymczasem Spółdzielnia grunty te przekształciła i sprzedała na działki budowlane, pozostawiając sobie jedynie 10 % przejętej powierzchni. Wyjaśnili także, że o stanie prawnym gospodarstwa dowiedzieli się dopiero po śmierci ojca, który za swego życia do spraw gospodarstwa nikogo nie dopuszczał. Natomiast T. T. zarzuciła decyzji Kolegium z dnia [...] przede wszystkim to, że uznało, iż fakt braku zakwestionowania przez H. K. nabycia gospodarstwa przez RSP oznacza, iż nabycie to nastąpiło zgodnie z jej wolą. Podniosła, że istnienie, czy też nieistnienie woli zawarcia umowy po stronie H. K. będzie badane przez Sąd Okręgowy w K. w sprawie o sygn. I C 1991/04. Ustawa z 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie wskazuje milczącego potwierdzenia jako przesłanki ważności umowy, a przeciwnie, treść art. 3 ust. 1 tejże ustawy wskazuje wprost na konieczność pisemnego oświadczenia woli jako takiej przesłanki. H. K. nigdy nie podejmowała pracy, a jej dochodami były wyłącznie zyski ze sprzedaży produktów rolnych i mlecznych. Ponadto otrzymywała na dzieci alimenty od męża, co świadczy o jej sytuacji rodzinnej i bardziej jeszcze uprawdopodabnia fakt nie informowania jej przez męża o podejmowanych przez niego czynnościach. W związku z tym Kolegium nie miało, w jej ocenie, żadnych podstaw do stwierdzenia, że umowa z dnia 2 grudnia 1977r. o nabyciu gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne została zawarta za zgodą H. K., a wręcz przeciwnie, miało wszelkie podstawy by stwierdzić, iż umowa ta została zawarta bez takiej zgody. Następcy prawni po małżonkach K. o stanie prawnym majątku spadkowego dowiedzieli się dopiero po śmierci B. K., w czasie gromadzenia dokumentów do sprawy o nabycie spadku. Natychmiast też wystąpili z pozwem o uznanie umowy z dnia 2 grudnia 1977r. za nieważną i wydanie nieruchomości objętej umową lub nieruchomości zamiennej. Także ich zdaniem kwota [...]zł uzyskana za sprzedany grunt nie weszła do majątku wspólnego rodziców. Zachodzą wobec powyższego, wszelkie przesłanki do uchylenia decyzji z [...]na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją podtrzymało zawartą w kwestionowanej decyzji ocenę prawną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniosło, że ze względu na okoliczności sprawy i zarzuty podniesione przez wnioskodawcę, istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy kwestionowana decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] znak: [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa ( podstawa stwierdzenia nieważności, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 kpa ), w szczególności przepisów prawa regulujących zasady przekazywania gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, tj. ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). Organ wskazał, że umową z dnia 02.12.1977r., zawartą między B. K. a Spółdzielnią Produkcyjną w B., Spółdzielnia kupiła 8,34 ha z gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,03 ha. W umowie zapisano, że nieruchomość rolna posiada uregulowany stan prawny na podstawie Aktu Własności Ziemi [...] wydanego przez Naczelnika Gminy dnia [...] oraz Aktu Notarialnego bez podania jego nomenklatury. Zgodnie z zapisami umowy wartość gruntów rolnych określona została na kwotę [...] zł. i miała być płatna w ratach rocznych. Z kolei zgodnie z zapisem § 5 umowy wartość gruntów rolnych ustalona została wg cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, opublikowanych w Monitorze Polskim z 1974 r. Nr 7, poz. 54.

Decyzją z dnia [...] znak:[...] Naczelnik Gminy zatwierdził umowę zawartą między K. B. s. J. a Spółdzielnią Produkcyjną w B. w przedmiocie nabycia z gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,03 ha, położonego w B. gmina M., jego części o powierzchni 8,34 ha, zapisanego w rejestrze gruntów pod poz. 138, w działkach o numerach: 780, 781, 782, 783, 784, 914, 915, 1104, 1166/1, 1239, 1240/1, 1259, 1297/1, 1308. W podstawie prawnej organ przywołał przepisy art. 37 ust. 2 w związku z art. 28 ustawy z dnia 29.05. 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz. U. Nr 21, poz.118) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31.05.1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz. U. Nr 21, poz. 125).

W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji publicznej obowiązany jest rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych treścią art. 156 § 1 K.p.a., a nie, co do istoty, jak w postępowaniu zwykłym. Przywołany przepis wymienia enumeratywnie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jedną z nich jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2). Podstawę materialnoprawną wydania decyzji, w dacie orzekania o zatwierdzeniu umowy o nabyciu gospodarstwa rolnego, stanowiły jak wskazano powyżej przepisy ustawy z dnia 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz. U. Nr 21, poz. 118). Przepisy ustawy umożliwiały właścicielowi gospodarstwa rolnego przekazanie na własność Państwa nieruchomości wchodzących w skład tego gospodarstwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne, stanowiąc jednocześnie w art. 3 ust. 1, iż nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność Państwa tylko za zgodą obojga małżonków. Nie była wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania ( ust. 2). Zgoda taka nie była wymagana także wówczas, jeżeli gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej lub było zagrożone spadkiem produkcji rolnej w rozumieniu przepisów szczególnych ( art. 6 ). Dalsze przepisy ustawy określały warunki, na jakich następowało przekazywanie gospodarstw rolnych za rentę, a także za spłaty pieniężne jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty. Z przedmiotowej umowy wynika, że przedmiotem transakcji były grunty orne klasy V o pow. 1,90 ha i klasy VI o pow. 3,59 ha oraz użytki zielone klasy IV, V i VI o łącznej pow. 2,61 ha, a także las o pow. 0,16 ha, co uzasadniało twierdzenie, iż przedmiotem transakcji były grunty najniższych klas użytków rolnych. Wobec powyższego zasadnym była decyzja właściciela o sprzedaży tego gruntu i mógł on tego dokonać, zgodnie z przytaczanym art. 6 cytowanej wyżej ustawy bez zgody współmałżonka. Niezasadny jest zatem zarzut strony skarżącej, iż B. K. nie miał prawa rozporządzać gospodarstwem należącym jako współwłasność do niego i jego żony H. K. Także argument o wysokim poziomie rentowności gospodarstwa małżonków Kubickich budzi w świetle powyższego duże wątpliwości. Organ zauważył, że B. K. nie sprzedał RSP całego gospodarstwa, a tylko jego nierentowną część nie pozbawił więc w ten sposób rodziny pozostającej na jego utrzymaniu środków do życia. Kwota [...]zł., uzyskana ze sprzedaży gruntu wypłacana była w miesięcznych ratach zwiększając w ten sposób sukcesywnie budżet domowy. Fakt, iż H. i B. K. nie byli zgodnym małżeństwem, o czym świadczy płacenie przez B. K. na rzecz dzieci alimentów, nie przesądza o tym, że kwota [..]zł. nie weszła w skład ich wspólnego majątku. Organ podkreślił, że od decyzji zatwierdzającej umowę o nabyciu gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne nie wnoszono odwołania. Faktu nabycia gospodarstwa przez RSP nigdy nie kwestionowała H. K. (zm. w 1991r.), co oznacza, iż było to zgodne z jej wolą. Ponadto w świetle Aktu Własności Ziemi sygn. [...] B. i H.K. objęli w 1967r. po zmarłym J. K. w posiadanie grunt położony w B. o pow. 6,66 ha, który powiększył ich gospodarstwo o pow. 5,37 ha objęte po S. B., ojcu H.K. W świetle powyższego zarzut, iż B. K. sprzedał grunt stanowiący ( wyłącznie ) własność rodziców H. K. nie jest zasadny. Także argumenty iż, wnioskodawcy o stanie prawnym masy spadkowej po zmarłym ojcu B. K., a co za tym idzie o sprzedaży części gospodarstwa dowiedzieli się dopiero w czasie gromadzenia dokumentów do sprawy o nabycie spadku, zdaniem Kolegium nie mogą być uwzgędnione. Nieprzekonywujące jest twierdzenie, iż fakt, że rodzina wiedziała o fakcie użytkowania przedmiotowym gruntów przez Spółdzielnię, nie oznacza, iż wiedziała o sprzedaży tego gruntu. Niemożliwą jest bowiem sytuacja, gdy rodzina mieszkająca razem i wspólnie użytkująca gospodarstwo o powierzchni ponad 12 ha wyzbywa się 2/3 posiadanej ziemi i wiedzę o tym fakcie posiada tylko jeden członek rodziny i udaje mu się utrzymać ten fakt w tajemnicy przed pozostałymi przez prawie 30 lat. Od podjęcia decyzji i jej wykonania upłynęło wiele lat, a wynikający z niej stan prawny musiał być znany przez cały czas również następcom prawnym, którzy także tego stanu nie kwestionowali.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła T. T., zarzucając, że spadkobiercy prawni B. i H. K. nie wiedzieli o dokonaniu przez B. K. sprzedaży gospodarstwa rolnego. Dowiedzieli się o tym w chwili prowadzenia postępowania o nabycie spadku po B. K., o czym zgodnie zeznali przed Sądem Okręgowym w K. Podkreśliła, iż skoro możliwa jest sytuacja, w której rodzina mieszkająca razem nie potrafi dojść do porozumienia w sprawach codziennych, to tym bardziej możliwa jest sytuacja braku zgody reszty rodziny na dokonanie sprzedaży znacznej części ich wspólnego majątku przez jednego z nich. Fakt użytkowania części gospodarstwa przez inny podmiot, w tym wypadku Spółdzielnię Produkcyjną w B. był wprawdzie znany H. K. jak i następcom prawnym B. i H. K., jednakże wiedza o użytkowaniu ziemi przez inny podmiot nie jest argumentem uzasadniającym wiedzę o sprzedaży tejże ziemi. Podkreśliła również, iż Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w B. miała obowiązek zachowania należytej staranności przy zawieraniu umów. Gdyby zatem w przypadku umowy z dnia 2 grudnia 1977 r. miał zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, ta podstawa prawna zostałaby podana w treści w/w umowy wraz ze wzmianką, iż uzasadnia ona zawarcie umowy tylko z jednym ze współwłaścicieli. Podniosła, iż Spółdzielnia nabywała gospodarstwo w celu zabezpieczenia bazy paszowej dla inwentarza żywego, nie można zatem twierdzić, iż grunty te charakteryzowały się małą rentownością, skoro można było na nich prowadzić uprawę pasz. Skarżąca wskazała, iż w chwili zawarcia umowy H. K. nie pracowała zawodowo, utrzymywała się jedynie z produkcji rolnej na własnym gospodarstw, a zatem nie zachodzi przypadek określony w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 19 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zdaniem skarżącej wskazane przesłanki wyczerpują znamiona przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a zatem wystarczają do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] znak: [...]. Nie stwierdzenie nieważności w/w decyzji nie znajduje uzasadnienia ani w treści art. 6 ustawy z dnia 19 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, ani w żadnym innym przepisie prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w

skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć jest przy tym sprawowana w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1ustawy p.p.s.a).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji sądu administracyjnego sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a. Tym samym

wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności.

W sprawie niniejszej spór sprowadza się do tego czy Naczelnik Gminy wydając decyzję z dnia [...] o zatwierdzeniu umowy nabycia gospodarstwa rolnego dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako "rażące naruszenie prawa" o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie administracyjne prowadzone w powyższym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, wyjątkowym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej. Za takim stanowiskiem, co do nadzwyczajnego charakteru tego postępowania przemawia ustanowiona w art. 16 zdanie 1 k.p.a. zasada stabilności decyzji ostatecznych, a także wyrażona w zdaniu 2 tego przepisu reguła, że uchylenie lub zmiana takich decyzji stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przy czym z takim naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję administracyjną w takim stopniu, że niezbędne jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w taki sposób, jak gdyby nigdy nie została wydana. W orzecznictwie NSA i SN powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, które nigdy nie można usprawiedliwić ( por. wyrok NSA z 4.07.1996r. II SA1621/95, wyrok SN z 22.10.1987r. IIICRN 314/87 publik. OSP z. 1 poz. 4 z 1989r.).

Przy tak zdefiniowanym pojęciu " rażącego naruszenia prawa" brak podstaw do zakwestionowania stanowiska Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z [...] o zatwierdzeniu umowy nabycia gospodarstwa rolnego.

Należy przede wszystkim podzielić stanowisko organu, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji publicznej obowiązany jest rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych treścią art. 156 § 1 K.p.a., a nie, co do istoty, jak w postępowaniu zwykłym.

Jako podstawę materialnoprawną decyzji Naczelnika Gminy powołano przepisy art. 37 ust.2 i art. 28 ustawy z 29.05.1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne( Dz. U. Nr 21 poz. 118) oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz. U. Nr 21 poz.125). W myśl tych przepisów jednostki uspołecznionej gospodarki rolnej mogły nabywać bezpośrednio od rolników nieruchomości wchodzące w skład ich gospodarstw rolnych za renty lub spłaty pieniężne na warunkach określonych w ustawie. Przeniesienie własności nieruchomości wchodzących w skład tych gospodarstw rolnych następowało w formie umowy zatwierdzanej decyzją naczelnika gminy ( art. 37 ust. 1 i 2 ustawy).

Zgodnie z art. 1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych (...). właściciel gospodarstwa rolnego mógł przekazać na własność Państwa nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa w zamian z rentę lub spłaty pieniężne. Nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogły być przekazywane na własność Państwa tylko z zgodą obojga małżonków (art. 3 ust. 1 tej ustawy), przy czym nie była wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania (art.3 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie z art. 6 tej ustawy zgoda małżonka na przekazanie nieruchomości nie była wymagana także wówczas, jeżeli gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej lub było zagrożone spadkiem produkcji rolnej w rozumieniu przepisów szczególnych.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem umowy przekazania na rzecz RSP w .elone klasy IV, V i VI o łącznej pow. 2,61 ha, a także las o pow. 0,16 ha.

Trafnie zatem organ wskazał, że przedmiotem tej transakcji były grunty najniższych klas użytków rolnych ( klas bonitacyjnych), co upoważniało właściciela gospodarstwa do sprzedaży gruntu bez zgody współmałżonka stosownie do art. 6 cytowanej wyżej ustawy. W związku z powyższym zarzut strony skarżącej, iż B. K. nie miał prawa rozporządzać gospodarstwem należącym jako współwłasność do niego i jego żony H. K. jest bezzasadny.

Należy również podnieść, na co słusznie wskazało Kolegium, że B. K. nie sprzedał RSP całego gospodarstwa, a tylko jego nierentowną część. Jak wynika z akt sprawy kwota [...] zł., uzyskana ze sprzedaży gruntu wypłacana była w miesięcznych ratach zwiększając w ten sposób budżet rodziny. Nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Naczelnika Gminy z [...] jest również okoliczność, którą eksponuje Kolegium, że od decyzji zatwierdzającej umowę nabycia gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne, nie wnoszono odwołania, a faktu nabycia gospodarstwa przez RSP nie kwestionowała H. K. Uprawnione jest zatem stwierdzenie organu, iż przekazanie nastąpiło zgodne z jej wolą. Nie można również pominąć i tej okoliczności, że zgodnie z aktem własności ziemi sygn. [...] B. i H. K. objęli w 1967r. po zmarłym J. K. w posiadanie grunt położony w B. o pow. 6,66 ha. Grunt ten powiększył ich gospodarstwo o pow. 5,37 ha objęte po S. B., ojcu H.K., zatem B. K. nie sprzedał gruntu stanowiącego wyłącznie własność rodziców H. K.

W konsekwencji wbrew zarzutom skargi, decyzji zatwierdzającej umowę nabycia nieruchomości nie można uznać za wydaną z rażącym naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Tym samym ustalenia oraz argumentację prawną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd w pełni podziela.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).