Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 114/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1131
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobycie kruszywa naturalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z [...] r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z [...] r. nr [...] , ustalającą J. K. opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za wydobycie w latach 2014-2015, bez wymaganej koncesji, [...] Mg kruszywa naturalnego (piasku), na działce nr [...] w miejscowości W. , obręb B. , gmina S. , powiat [...], województwo [...].

W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., zwaną dalej K.p.a.) oraz art. 140 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1131, zwanej dalej Pgg).

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego organ wyjaśnił, że [...]r. do Okręgowego Urzędu Górniczego w P. wpłynęło pismo ze Starostwa Powiatowego w K. , do którego załączono informację Lasów Państwowych Nadleśnictwo K. , o dewastacji drzewostanu w wyniku prowadzenia wydobywania kruszywa na działce nr [...] na terenie wsi B. . Pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w P. [...] r. przeprowadzili wizję terenową i stwierdzili prowadzenie wydobycia kruszywa naturalnego (piasku) na przedmiotowych działkach. Po ustaleniu danych właścicieli działek, Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. , zawiadomił J. K. - właściciela działki nr [...] oraz T. B. , Z. K., H. J. - współwłaścicieli działki nr [...] , o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydobywania kruszywa naturalnego (piasku) bez wymaganej koncesji na działkach oznaczonych numerami [...] w miejscowości W. , obręb B. K. , gmina S. , powiat [...], województwo [...]. Ponadto poinformował o uprawnieniu stron postępowania do wzięcia udziału w każdym etapie postępowania oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów.

Współwłaściciele działki nr [...]: T. B. , Z. K. i H. J. udzielając pisemnych wyjaśnień oświadczyli, że sporadycznie bywają w okolicy wsi W. (są zameldowani i na stałe przebywają w innych miejscowościach), nie prowadzili i nie prowadzą eksploatacji kruszywa naturalnego (piasku) na działce nr [...] , o eksploatacji kruszywa dowiedzieli się z zawiadomienia organu.

W tym stanie rzeczy decyzjami z [...] r. organ umorzył postępowanie wobec T. B. , Z. K. , H. J. - współwłaścicieli działki nr [...], uznając, iż nie posiadają przymiotu strony.

Pismem z [...] r. organ I instancji poinformował J. K. o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz o uprawnieniach strony wynikających z art. 10 K.p.a. Następnie decyzją z [...] r. ustalił J. K. opłatę podwyższoną za wydobycie w latach 2014-2015, bez wymaganej koncesji, [...] Mg kruszywa naturalnego (piasku), na działce nr [...] w miejscowości W. , obręb B. K. , gmina S. , powiat [...], województwo [...], w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od tej decyzji J K. wskazał, że: "nie zgadza się z oskarżeniem, gdyż na podstawie prawa Kodeksu karnego miał obowiązek likwidacji pozostawionej skarpy, która pozostała po "A". Skarpa przechodziła w poprzek dawnej drogi dojazdowej do posesji i stanowiła realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Dodał, że o jego winie powinien zadecydować niezależny Sąd nie będący stroną w tej sprawie.

Zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji zaakcentował, że J. K. wykonywał działalność w zakresie wydobywania kopaliny (piasku) bez koncesji. Organ przywołał treść art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg i art. 19 Pgg, w myśl których kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą. Zdaniem organu II instancji bezspornym jest, że na terenie nieruchomości gruntowej nr [...] w miejscowości W. , obręb B.K. , gmina S. , powiat [...], województwo [...], niezależnie od motywów jakimi kierował się odwołujący, doszło do odłączenia kopaliny (piasku) od złoża, a zatem do jej wydobycia, co w sposób nie budzący wątpliwości dowodzą: notatka służbowa z ustalenia stanu faktycznego; dokumentacja fotograficzna wykonana przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w P. ; protokół przesłuchania J. K. z [...] r. oraz z [...] r.

Organ II instancji przywołał zeznania strony, wskazując, iż trakcie przesłuchania przed organem I instancji [...] r. J K. stwierdził, że jest właścicielem działki nr [...] od około [...] r.; wcześniej właścicielem tej działki był jego ojciec; eksploatacja piasku z działek nr [...] była prowadzona od około [...] lat; nie zdawał sobie sprawy, że prowadzone prace objęły swoim zasięgiem teren działki nr [...] ; przekazał nieodpłatnie piasek (zezwalał na wydobycie piasku), którego ilości nie potrafi określić: na potrzeby akcji przeciwpowodziowej (chyba w [...] r.); w [...] r. lub [...] r. na poprawę drogi we wsi D. ; w [...] r. na potrzeby szkół w S. , w P. , przedszkola w I. (przeznaczony do piaskownic); w [...] r. sprzedał piasek szkole w S. , na potrzeby układania kostki brukowej, za kwotę [...] PLN; nie posiada koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) i żadnych pozwoleń na prowadzenie prac ziemnych. Ponadto [...] r. pracownik organu I instancji z uprawnieniami mierniczego górniczego wykonał, pomiar geodezyjny wyrobiska przy użyciu urządzenia GPS-GRS-1 klasy GIS. Następnie za pomocą programu Win-Kalk obliczył kubaturę kopaliny wyeksploatowanej z działek nr [...] i [...] i sporządził szkic sytuacyjny. Organ I instancji ustalił, że w wyniku dotychczas prowadzonej eksploatacji powstało wyrobisko odkrywkowe typu stokowo - wgłębnego o powierzchni [...] m2 ([...] m na działce nr [...] m na działce nr [...] ) i kubaturze [...] m3. Z ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego wynika, że wyrobisko położone jest w lesie, wjazd możliwy jest z drogi polnej od strony północnej. W rejonie wjazdu zdeponowano korzenie usuniętych drzew oraz 6 sztuk sosen (z korzeniami) - widoczne ślady cięcia piłą spalinową na mniejsze kawałki. Skarpy eksploatacyjne wyrobiska mają zmienną wysokość od 1,0 do 3,0 m. Skarpy w górnej części są prawie pionowe, w części dolnej obsypane luźnym materiałem, który odspoił się z górnych partii (piasek, humus, runo leśne). Świadczy to o braku prowadzenia bieżącej działalności. Górna krawędź skarpy wschodniej, południowej i północnej znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie rosnących drzew. Spąg wyrobiska jest suchy, ze śladami pracy sprzętu na podwoziu kołowym, prowadzony na rzędnej 122-125 m n.p.m. (dowód: notatka służbowa z dnia [...] r.).

Organ II instancji ustalił, że pracownicy Okręgowego Urzędu Górniczego w P. przeprowadzili [...] r., kolejną wizję terenową miejsca prowadzenia nielegalnej eksploatacji kruszywa naturalnego (piasku). W jej trakcie pracownicy organu I instancji stwierdzili, że od ostatniego pomiaru przeprowadzonego dnia [...] r. wyrównano spąg wyrobiska i po zaoraniu obsadzono go sadzonkami brzozy; dodatkowo w części południowo zachodniej wykonano wjazd od strony drogi gruntowej.

Zdaniem organu II instancji ustalenia w zakresie ilości wydobytego piasku zostały wykonane w sposób prawidłowy. Przeprowadzone postępowanie, wykazało jednoznacznie, że prace prowadzone w latach 2014 - 2015 na działce oznaczonej ewidencyjnie numerem [...], przez J. K. , stanowiły wydobywanie kopaliny - kruszywa naturalnego (piasku) - bez uzyskania wymaganej koncesji. Ustalono to na podstawie wizji terenowych przeprowadzonych [...] r. i [...] r. (dowód: dokumentacja fotograficzna) oraz wyjaśnień właściciela działki nr [...] Udzielając wyjaśnień [...] r., J. K. potwierdził, że z terenu działki nr [..]., bez stosownych pozwoleń, w [...] r. na potrzeby szkół w S. , w P. i przedszkola w I. przekazał nieodpłatnie [...] przyczepy piasku, każda o ładowności 5,0 Mg; w 2015 r. sprzedał ok. [...] Mg piasku szkole w S. na potrzeby układania kostki brukowej za kwotę [...] PLN. Organ II instancji wskazał również, że do organu I instancji nie wpłynęło zawiadomienie właściciela działki nr [...] , o zamiarze wydobycia na potrzeby własne piasku lub żwiru, w ilości do 10 m3. Zdaniem organu II instancji powyższe informacje potwierdzają sytuację w terenie zastaną w czasie przeprowadzenia oględzin miejsca nielegalnej eksploatacji na obszarze działki nr [...] w ww. wymienionych dniach. W trakcie oględzin w miejscu wskazywanym przez właściciela działki J.K. wyraźnie zaznacza się obniżenie terenu w kierunku zachodnim i południowym - fragment pozostałego drzewostanu sosnowego od strony zachodniej oraz w części południowej od strony lasu mieszanego (dowód: dokumentacja obliczeniowa zdjęcie nr [...] wykonane w dniu [...] r.), na którym wtórnie obsadzono las. Zdaniem organu II instancji na podstawie analizy porównawczej dokumentacji fotograficznej wykonanej przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w P. w dniach [...] r. stwierdzono, że właściciel działki uprzednio wydobywał kopalinę, a następnie sukcesywnie przeprowadzał zabiegi tuszujące powyższy proceder poprzez częściowe zasypywanie i wygładzanie skarp z jednoczesnym nasadzaniem nowego drzewostanu. Fakt ten ilustrują fotografie 1, 2 i 4 gdzie wyraźnie widać charakterystyczny fragment kilkunastu drzew sosnowych od strony południowej, do której sięgają nowe nasadzenia drzew (dowód: dokumentacja fotograficzna).

Zdaniem organu II instancji Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. słusznie przyjął za wiarygodne i udowodnione twierdzenie strony, że eksploatację kruszywa prowadzono na działce nr [...] w latach 2014-2015 oraz na działkach nr [...] wcześniej przed [...] r. od lat 80 - tych XX wieku. Organ I instancji ustalił to w oparciu o zeznania właściciela działki nr [...] J. K. , kserokopię potwierdzenia uiszczenia należności za piasek pobrany przez "A" w K. z dnia [...] r. oraz dowody z wydruków zdjęć satelitarnych z aplikacji "Google Earth" z dnia [...] r. i [...] r. oraz z Geoportalu z lat 2009 r. - 2010 r. Zdaniem organu II instancji z analizy załączonych do akt zdjęć wynika, że na działce nr [...]i na działce nr [...] istniało już wcześniej stare wyrobisko piasku. Potwierdza to również fotografia nr [...] (istniejące wyrobisko od strony zachodniej i północnej). Zdaniem organu II instancji przy ustalaniu objętości wydobytego kruszywa naturalnego (piasku), organ I instancji słusznie pomimo większego zakresu wydobycia, udokumentowanego pomiarem GPS oraz przedstawionego na załączonych fotografiach (fot. 1,2,3 i 4), odstąpił od naliczenia podwyższonej opłaty z uwagi na istniejące uprzednio wyrobisko i uwzględnił tylko fragment wyrobiska na działce nr [...], objęty eksploatacją w latach 2014-2015, wskazany przez właściciela działki nr [...], w dniu [...] r., w trakcie udzielania dodatkowych wyjaśnień.

Ustalenia te mają swoje odzwierciedlenie w dokumentacji ustalającej ilość wydobytej kopaliny bez koncesji oraz wykonanych zdjęciach i szkicu sytuacyjnym dokumentującym ustalony stan faktyczny. Organ II instancji stwierdził, że za pomocą programu Win-Kalk na podstawie obmiaru dokonanego przez pracownika organu I instancji z uprawnieniami mierniczego górniczymi prawidłowo obliczono kubaturę kopaliny wyeksploatowanej z działki nr [...]. Z obliczeń tych wynika, że kubatura wyeksploatowanego piasku, po odliczeniu warstwy 0,5 m humusu wyniosła [...] m3. (dowód: Sprawozdanie techniczne z dnia [...] r. wraz z załącznikami).

Organ II instancji po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż dokumentacja ustalająca ilość kopaliny wydobytej bez koncesji sporządzona na podstawie przeprowadzonych pomiarów przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w P., nie budzi wątpliwości.

Organ II instancji uznał, że zarówno przyjęta metodyka, jak i wykonane obliczenia są prawidłowe.

Następnie organ przywołał treść art. 140 ust. 1, ust. 3 pkt 3 oraz art. 143 ust. 2 pkt 2 Ppg i wyjaśnił, że działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny, zaś stroną takiego postępowania jest podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji albo w przypadku braku tego podmiotu inne osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości.

Organ II instancji stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Tym bardziej, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że proceder pozyskiwania kopaliny z działki nr [...] trwa co najmniej od lat 80-tych, w związku z tym argumenty o obowiązku likwidacji niebezpiecznej skarpy pozostałej po "A", ma na celu jedynie ukrycie rzeczywistych powodów poboru piasku z nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dających podstawę do wznowienia postępowania oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez niewystarczające przeprowadzenie postępowania dowodowego, niedokonanie ustaleń mających zasadnicze rozstrzygnięcie dla sprawy przez organy obydwu instancji.

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów postępowania, strona wskazała na istnienie umowy podpisanej w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku z "A", której jednak nie posiada, dlatego wnosi o zwrócenie się Sądu do Przedsiębiorstwa o udostępnienie tej umowy. Na podstawie tej umowy skarżący uznał, że ma prawo sprzedawać piasek - kruszywo naturalne szkole, gminie, w razie potrzeby na potrzeby państwa, by nie być oskarżonym o niewywiązanie się z umowy, która była bezterminowa i obowiązywała 99 lat. W [...] r. strona umowę pożyczyła organowi nadzorującemu wydobywanie pisku z W., by nie musieli tak często strony odwiedzać. Umowę tę nazwali licencją. Z tej umowy przedsiębiorstwo wzięło [...] ton piasku. Umowa była na [...] mln ton.. Firma w umowie zobowiązała się wybrać cały piasek i pozostawić równy teren , ale z umowy się nie wywiązała i strona nie ma możliwości odszkodowania przed upływem końca umowy. Strona przez całe życie równa dziury i jeszcze istnieje zagrożenie bezpieczeństwa za co odpowiada właściciel firmy. Strona czuje się poszkodowana przez Państwo Polskie, bo była przekonana, iż ma obowiązek sprzedaży piasku na potrzeby Państwa. Jako załącznik do skargi strona przedłożyła przedpłatę na podatek obrotowy i dochodowy za ukop piasku wystawioną przez "A" w K. z [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 26 maja 2017 r. strona podkreśliła, że całe życie była pod nadzorem firmy z W.. Straciła zdrowie. Przedłożyła kartę szpitalną z [...] r., z której wynikają dolegliwości [...] i zalecone jest leczenie ambulatoryjne.

Wojewódzki Sąd zważył co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że u podstaw sporu jaki zaistniał między stroną a organem legły ustalenia faktyczne tj. stwierdzenie przez organy, że strona skarżąca nie miała koncesji na wydobywanie kopaliny, zatem obowiązana jest do zapłaty opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny.

Skarżąca kwestionuje zarówno dokonane przez organy podatkowe ustalenia faktyczne, jak i ich ocenę prawną, podnosząc, że działała w przekonaniu, że ma obowiązek wydobywania kopaliny na potrzeby Państwa, gdyż łączy ją bezterminowa umowa z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku z państwowym "A".

Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się jednak naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę; podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są jako pozbawione racji całkowicie chybione.

Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię wydobycia kopalin oraz sankcji za nieprzestrzeganie tych przepisów. Stosownie zatem do art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Oznacza to, że proces odłączania kopaliny od jej złoża stanowi jej wydobycie. Ponadto stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.

Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1. Pgg przepisów działu III-VIII oraz art. 168-174 nie stosuje się do wydobywania piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), bez prawa rozporządzania wydobytą kopaliną, jeżeli jednocześnie wydobycie:

1) będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych;

2) nie będzie większe niż 10 m3 w roku kalendarzowym;

3) nie naruszy przeznaczenia nieruchomości.

Jednak ten, kto zamierza podjąć wydobywanie, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany z 7-dniowym wyprzedzeniem na piśmie zawiadomić o tym właściwy organ nadzoru górniczego, określając lokalizację zamierzonych robót oraz zamierzony czas ich wykonywania – ust. 2 art. 4 Pgg.

W przypadku naruszenia wymagań określonych w ust. 1 i 2 właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, ustala prowadzącemu taką działalność opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 140 ust. 3 pkt 3 – ust. 3 art. 4 Pgg.

Zatem w odniesieniu do kwestii wydobycia kopalin w celu zaspokojenia "potrzeb własnych", koniecznym jest ustalenie charakteru tego wydobycia, jak również tytułu prawnego do wydobywanego złoża. W praktyce chodzi o wydobycie złoża objętego prawami podmiotowymi (prawem własności, wieczystego użytkowania), pozbawionego cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173., poz. 1807 ze zm.) – bez prawa do rozporządzania kopaliną. W takim przypadku stosuje się złagodzone rygory prawa górniczego, lecz co do zasady działalność taka prawu temu podlega.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajduje się pismo ze Starostwa Powiatowego w K., zawierające datowaną na [...] r. informację Lasów Państwowych Nadleśnictwo K. , o dewastacji drzewostanu w wyniku prowadzenia wydobywania kruszywa na działce nr [...] i [...] na terenie wsi [...] . Wizja lokalna udokumentowana zdjęciami wykonanymi na działkach potwierdziła wykonywanie wykopów oraz wywóz nadkładu i piachu z działek przy użyciu sprzętu. Z notatki służbowej sporządzonej [...] r. z wizji lokalnej wynika też, że przedstawiciel Nadleśnictwa K.poinformował, że prace związane z nielegalną eksploatacją piasku na działkach nr [...] i [...] rozpoczęły się w [...] r. W tym miejscu wcześniej znajdował się las, który został nielegalnie wycięty, w tej sprawie Starostwo Powiatowe w K. prowadzi odrębne postępowanie.

Niewątpliwie skarżąca nie miała koncesji na wydobywanie kopaliny. Jej wydania nie potwierdził Starosta w K.. Zresztą skarżąca nie podnosiła faktu ubiegania się o koncesję. Zdaniem skarżącej wypełniała ona warunki umowy zawartej w latach siedemdziesiątych dwudziestego wieku z "A", której jednak nie posiada. W związku z tym wystąpiła do Sądu o przeprowadzenie dowodu z tej umowy i wystąpienie do W. do firmy nadzorującej wydobycie piasku o przesłanie tej umowy. Wniosek ten jest całkowicie chybiony. Zawarta jakoby umowa pomiędzy ojcem skarżącego a "A", niemal 50 lat temu nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, albowiem jak już wyżej wskazano osoba eksploatująca kopalinę, w tym wypadku skarżący, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, musi posiadać koncesję.

Z powyższych względów Sąd nie dopuścił dowodu ze wspomnianej umowy. W granicach zakreślonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. bowiem celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy prawidłowo organy ustaliły stan sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić. Przepis 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Zaś wniosek strony w istocie w tym kierunku zmierza, gdyż powołując się na wskazaną umowę strona wskazuje na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

W ocenie Sądu powoływanie się strony na wskazaną umowę i przedstawione przez nią stanowisko co do jej postępowania jest całkowicie nielogiczne. Nie da się bowiem przyjąć, że osoba racjonalnie myśląca, nie będąc osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, będzie wykonywała niekorzystne dla siebie postanowienia umowy, zawartej przez ojca niemalże 50 lat temu. Przy czym w ogóle nie posiada tej umowy, wskazuje na rozprawie, że całe życie była pod nadzorem z W., jednakże nie wie kto ją nadzorował. W skardze wskazuje, że płaci własnym zdrowiem i majątkiem za usuwanie skutków tej umowy. Takie stanowisko strony skarżącej prezentowane przed Sądem wskazuje na jej bezradność, a jednak ze zgromadzonych akt wyłania się całkowicie inny obraz strony, jako osoby potrafiącej dbać o swoje interesy. Strona w trakcie postępowania administracyjnego realizuje swoje prawa, składa wyjaśnienia, odwołuje się od decyzji pierwszoinstancyjnej, samodzielnie składa skargę do WSA, powołuje się na dowody w jej przekonaniu korzystne dla niej. Trudno w takiej sytuacji dać wiarę stronie, że jest wykorzystywana przez Państwo Polskie będące właścicielem państwowej firmy, w związku z tą umową.

Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, zaś stanowisko organu, iż doszło do wydobycia przez skarżącą kopaliny bez koncesji za uprawnione.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że w świetle art. 143 ust. 2. Pgg w sprawach określonych w dziale VII, w tym tych dotyczących opłaty podwyższonej stroną postępowania jest odpowiednio:

1) przedsiębiorca albo

2) podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, albo

3) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych, albo

4) podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych.

W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne – ust. 3 art. 143.

Organ nadzoru górniczego z urzędu wszczął postępowanie zarówno w stosunku do współwłaścicieli działki nr [...] T. B., Z. K., H. J., jak i strony skarżącej prowadzącej prace na nieruchomościach. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji umorzył postępowanie wobec właścicieli nieruchomości, co w świetle powołanych już norm art. 143 ust. 2 i 3 Pgg było zasadne. Ich odpowiedzialność wchodzi w grę tylko wówczas, gdy nie ustali się podmiotu dokonującego wydobycia kopaliny bez koncesji. Tymczasem w wyniku przeprowadzonego postępowania podmiotem tym okazała się strona skarżąca, która nie zaprzeczała w składanych wyjaśnieniach [...] i [...] r., że dokonywała wydobycia piasku. W składanych wyjaśnieniach strona skarżąca wskazała, że jest właścicielem działki nr [...] od około [...] r.; wcześniej właścicielem tej działki był jego ojciec. Ponadto skarżący stwierdził, że eksploatacja piasku z działek nr [...] i [...] była prowadzona od około [...] - ciu lat. Skarżący podniósł, że nie zdawał sobie sprawy, że prowadzone prace objęły swoim zasięgiem teren działki nr [...]. W swoich wyjaśnieniach skarżący oświadczył, że przekazał nieodpłatnie piasek (zezwalał na wydobycie piasku), którego ilości nie potrafi określić: na potrzeby akcji przeciwpowodziowej (chyba w [...]r.); w [...] r, lub [...] r. na poprawę drogi we wsi D.l; w [...] r. na potrzeby szkół w S. , w P. , przedszkola w I. (przeznaczony do piaskownic). W [...] r. sprzedał piasek szkole w S. , na potrzeby układania kostki brukowej, za kwotę [...] PLN. Strona skarżąca nie zaprzeczyła też wydobyciu piasku ani poczynionych w tym zakresie ustaleniach, które wynikały ze zgromadzonego materiału dowodowego, mianowicie z: wizji lokalnych przeprowadzonych [...] i [...] r., wydruków zdjęć satelitarnych z aplikacji "Google Earth" z [...] r. i [...] r. oraz z Geoportalu z lat 2009 r. - 2010 r. dokumentacji ustalającej ilość wydobytej kopaliny bez koncesji oraz wykonanych zdjęciach i szkicu sytuacyjnym dokumentującym ustalony stan faktyczny. Organ za pomocą programu Win-Kalk na podstawie obmiaru dokonanego przez pracownika organu I instancji z uprawnieniami mierniczego górniczego obliczył kubaturę kopaliny wyeksploatowanej z działki nr [...]. Z obliczeń tych wynika, że kubatura wyeksploatowanego piasku, po odliczeniu warstwy 0,5 m humusu wyniosła [...] m3. Ilość wydobytej kopaliny wyniosła [...] Mg kruszywa (dowód: Sprawozdanie techniczne z dnia [...] r. wraz z załącznikami). W związku z powyższym organ określił wysokość opłaty eksploatacyjnej, przyjmując obowiązującą stawkę powiększoną razy 40. Strona skarżąca nie wnosiła w tym zakresie zastrzeżeń.

W ocenie Sądu zarówno przyjęta metodyka, jak i wykonane obliczenia są prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.