Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 282/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1, art. 197 par. 2, art. 199, art. 215 par. 1 i 2, art. 216, art. 217, art. 218, art. 220 par. 1 i 3, art. 227 par. 1, art. 230 par. 1 i 2, art. 231, art. 233
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 1 pkt 4, par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. W. S.A. w G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 393/12 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. W. S.A. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie


UZASADNIENIE

Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. zarządzeniem z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 393/12, wezwał E. W. S.A. w G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 9.691,00 zł, w związku z wcześniejszym ustaleniem wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1.938.175,00 zł wynikającą z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym – stosownie do § 1 pkt 4 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) dalej powoływanego jako "rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r.".

W wezwaniu określono termin uiszczenia wpisu na 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

E. W. S.A. w G. zażaleniem z 17 sierpnia 2012 r. zaskarżyła wyżej wymienione zarządzenie w całości i wniosła o jego uchylenie, stawiając następujące zarzuty:

• naruszenie art. 230, art. 231 w zw. z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. poprzez uznanie, że w przypadku odrzucenia skargi ze względów formalnych wpis od skargi kasacyjnej powinien zostać ustalony w sposób stosunkowy a nie stały;

• naruszenie art. 230, art. 231 w zw. z art. 233 p.p.s.a. oraz w zw. z § 1 pkt 1-4

i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w wyniku określenia przez Przewodniczącego Wydziału WSA wysokości wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od należności pieniężnej nie będącej przedmiotem sporu w sprawie przy jednoczesnym pominięciu wpisu sądowego w wysokości 500,00 zł uiszczonego przez spółkę przy składaniu skargi kasacyjnej.

Uzasadniając zarzuty spółka wskazała, że wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z [...] lutego 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z [...] kwietnia 2010 r., odmawiającą spółce stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w maju 2007 r. w kwocie 1.938.175,00 zł. W skardze spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji w części obejmującej kwotę 131.050,00 zł, tj. w zakresie, w którym organ uznał, że nie poniosła uszczerbku majątkowego z tytułu sprzedaży energii elektrycznej kontrahentom. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 maja 2012 r. odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. W związku z tym spółka wniosła skargę kasacyjną od tego postanowienia i uiściła stały wpis sądowy w kwocie 500,00 zł.

Mając to na uwadze wnosząca zażalenie wskazuje, że o ile na etapie postępowania przed Sądem I instancji przedmiotem sporu była należność pieniężna, o tyle na obecnym etapie postępowania NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zbada jedynie zagadnienie formalnoprawne i rozstrzygnie czy skargę wniesiono w terminie. Zdaniem spółki nie ma wobec tego ciągłości sporu. Nie można także ustalić wartości przedmiotu sporu w sprawie, której przedmiotem jest odrzucenie skargi. Skoro tak, to – w braku należności pieniężnej – od skargi kasacyjnej Sąd powinien pobrać wpis stały.

Spółka argumentuje również, że w skardze żądała stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie odpowiadającej ciężarowi ekonomicznemu podatku i to ten ciężar stanowi wartość przedmiotu sporu, więc od jego wartości powinien być, ewentualnie, skalkulowany wpis stosunkowy.

Ponadto spółka uważa, że Przewodniczący Wydziału, ustalając wpis, nie uwzględnił kwoty 500,00 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą jest, że strony postępowania przed sądem administracyjnym ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Stosownie do § 3 tego przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Oznacza to, że skarżąca wnosi opłatę sądową niezależnie od swych racji. W przeciwnym razie jej skarga zostanie odrzucona.

Od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 p.p.s.a.). Pismem, o którym mowa (§ 2 art. 230 p.p.s.a.) jest m.in. skarga kasacyjna złożona przez spółkę.

W art. 231 p.p.s.a. podano, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Co prawda redakcja zdania pierwszego tego przepisu nie jest precyzyjna, ponieważ przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego nie mogą być "należności pieniężne" tylko akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., ale mało precyzyjna redakcja cyt. regulacji nie pozbawia sądu administracyjnego możliwości pobrania wpisu stosunkowego w danej sprawie.

Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określiła Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 233 p.p.s.a.) z 16 grudnia 2003 r. Z § 1 pkt 4 rozporządzenia

Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. wynika, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi, przy wartości przedmiotu zaskarżenia ponad 100.000 zł – 1% tej wartości, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Paragraf 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia stanowi zaś, że wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych – 500 zł. Z kolei z § 3 tego aktu wynika, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł.

Co więcej, w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty (art. 215 § 1 p.p.s.a.). Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych (§ 2 art. 215 p.p.s.a.). Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a.), do której nie wlicza się odsetek ani też kosztów związanych z należnością główną (art. 217 p.p.s.a.). Przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie (art. 218 p.p.s.a). Stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a. zarządzenie to strona skarżąca może zakwestionować wnosząc zażalenie.

Po wniesieniu przez spółkę skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi i uiszczeniu stałego wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł Przewodniczący Wydziału Sądu I instancji sprawdził wartość przedmiotu zaskarżenia i w zarządzeniu z 17 lipca 2012 r. ustalił ją na kwotę 1.938.175,00 zł, którą spółka podała we wniosku o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym, bowiem wskazana kwota nie zgadzała się z wartością określoną przez spółkę w skardze na 131.050,00 zł. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału nie zostało zakwestionowane. Zatem ustalona przez niego wartość przedmiotu sporu – będąca należnością pieniężną – nie została podważona.

Przewodniczący Wydziału, mając na uwadze ustaloną wcześniej wartość przedmiotu zaskarżenia obliczył wysokość wpisu zgodnie z § 1 pkt 4 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. na połowę wpisu należnego od skargi, co dało kwotę – 9.691,00 zł i wezwał spółkę do zapłaty tak obliczonego wpisu od skargi kasacyjnej.

Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu spółki do uiszczenia wpisu sądowego w wymienionej wyżej wysokości jest jednak nieprawidłowe, gdyż nie uwzględnia kwoty 500,00 zł uiszczonej już przez stronę tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Oceniając kontrolowane zarządzenie uznać należy, że Przewodniczący prawidłowo określił wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd powinien pobrać wpis stosunkowy, uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z § 1 pkt 4 w zw. § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Przy czym zaznaczyć trzeba, że przepisy p.p.s.a. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. nie różnicują wysokości wpisu od skargi, skargi kasacyjnej i innych pism podlegających opłacie w zależności od tego, czy sąd danej instancji rozstrzyga kwestię merytoryczną, czy ściśle procesową, jaką jest w sprawie niniejszej odrzucenie skargi. Na każdym etapie postępowania zainicjowanego skargą występuje więc ciągłość przedmiotu zaskarżenia, gdyż w toku postępowania nie uległ on zmianie. Przedmiotem zaskarżenia cały czas pozostaje należność pieniężna, nie zaś istnienie bądź też nie zobowiązania podatkowego.

Zatem Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu powinien określić wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, a następnie wezwać do uiszczenia brakującej kwoty wpisu, tj. kwoty wpisu pomniejszonej o 500,00 zł z poinformowaniem o skutkach w razie nieuiszczenia tej kwoty. Ponieważ w sprawie niniejszej Przewodniczący wezwał do uiszczenia całej prawidłowo określonej kwoty wpisu, bez uwzględnienia już wpłaconych 500,00 zł zarządzenie, jako nieprawidłowe, musiało zostać uchylone.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.