Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 844/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 llit. f
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działający z upoważnienia Starosty Powiatu decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego / tekst jednolity z 17.11.200 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm./oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy /Dz. U. Nr 99, poz. 1001/ uchylił:

- prawomocną decyzję z dnia [...]r. nr [...]Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu orzekając o utracie przez Panią K. Z. prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu maksymalnego okresu jego pobierania;

- prawomocną decyzję z dnia [...]r. nr [...]Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu orzekająca o utracie przez Panią K. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. na jej wniosek.;

- orzekł o utracie przez Panią K. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r.;

- orzekł o utracie przez Panią K. Z. prawa do zasiłku z dniem [...]r.;

W uzasadnieniu decyzji podał, że Pani K. Z. zgłosiła się [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś[...]. i została decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu uznana za osobę bezrobotną z dniem [...]r. z przyznaniem prawa do zasiłku od dnia [...]r. w wysokości [...]zł. miesięcznie. Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.., działający z upoważnienia Starosty Powiatu decyzją z dnia [...]r. nr [...]orzekł o utracie prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.

Zastępca Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś[...]., działający z upoważnienia Starosty Powiatu na wniosek strony z dnia [...]r. wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...]o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r.

Przy kolejnej rejestracji, tj. [...]r. strona przedstawiła decyzję Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r. nr [...]o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez nią z dniem [...]r., której wpis dokonano w dniu [...]r. pod nr ew. [...]. Następnie w dniu [...]r. strona przedstawiła zaświadczenie wydane przez Wydział Inicjatyw Gospodarczych Urzędu Miasta i Gminy w Z. Ś[...]. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]r. nr ewid. [...], w którym podano [...]r. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Od tej decyzji Pani K. Z. odwołała się do Wojewody D. podnosząc, że miała zamiar otwarcia i uruchomienia działalności gospodarczej lecz z uwagi na nieuzyskanie kredytów działalność ta nie została uruchomiona. Pismem z dnia [...]r. wystąpiła do Urzędu Skarbowego w Z. Ś. informując, że działalność, o której mowa nie została uruchomiona, a jeżeli ją uruchomi zawiadomi oddzielnym pismem. Przez okres od dnia zarejestrowania tj od [...]r. do dnia [...]r. jako osoba bezrobotna była gotowa do podjęcia pracy. Działalność gospodarczą uruchomiła dopiero po wyrejestrowaniu się na wniosek z ewidencji bezrobotnych decyzją Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś.. Nr [...] z dnia [...]r. Zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatków od towarów i usług dokonała [...]r. Natomiast informację w zakresie uruchomienia działalności gospodarczej dokonała w dniu [...]r. Pierwszy dochód z tej działalności uzyskała w dniu [...]r.

Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i w uzasadnieniu podał, że istniała podstawa do wydania postanowienia z dnia [...]r. nr [...]o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie Pani K. Z. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku od [...]r., zakończonej decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu, postanowienia z dnia [...]r. nr [...] o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie Pani K. Z. w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od [...]r., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]r. nr [...] Zastępcy Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Ś. działającego z upoważnienia Starosty Powiatu w oparciu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podstawę stanowiła nieznana okoliczność faktyczna dla organu I instancji istniejąca w dniu wydania decyzji z dnia [...]r. i z dnia [...]r., istotną dla sprawy tj. wpis do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą dokonany w dniu [...]r. pod nr [...]z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej z dniem [...]r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca K. Z. powtórzyła okoliczności podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Skargę nie można uznać za zasadną. Istota rozstrzygnięcia opiera się na ocenie prawidłowości zbadania przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją przez organ I i II instancji i zachowania właściwego toku procedury administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach prawa procesowego. Sprawa wznowienia postępowania stanowi istotne samoistne zagadnienie postępowania z uwagi na odrębny przedmiot postępowania od wcześniejszego postępowania zwykłego oraz to, że wynik postępowania nadzwyczajnego nie musi wpłynąć na byt prawny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania obejmuje dwa stadia postępowania. Pierwsze dotyczy dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i kończy się postanowieniem o wszczęciu postępowania lub decyzją o odmowie wszczęcia postępowania. w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następna fazę postępowania tj. postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego organ stwierdzi zgodnie z art. 151 kpa brak przesłanek wznowienia postępowania odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji.

Do przesłanek pozytywnych zalicza się rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa podstaw prawnych wznowienia tj.:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Art. 16 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, czego skutkiem jest niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczona w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, jak i przeprowadzenie wykładni rozszerzającej podstaw tam wymienionych.

Sąd analizując stan faktyczny sprawy podzielił stanowisko organu I jak i II instancji, że wystąpiła okoliczność dająca podstawę do wznowienia postępowania z pkt 5 § 1 art. 145 kpa tj. istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku od dnia [...]r. z powodu maksymalnego okresu jego pobierania i o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. na jej wniosek był istotny dla sprawy fakt wpisu do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą dokonany przez skarżącą w dniu [...]r. pod nr [...]z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej z dniem [...]r. jako nieznana okoliczność faktyczna dla organu I instancji istniejąca w dniu wydania decyzji.

Skarżąca zarejestrowała działalność gospodarczą uzyskując zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wydane przez Wydział Inicjatyw Gospodarczych Urzędu Miasta i Gminy w Z. Ś[...]. z dnia [...]r. nr ewid[...], w którym podano [...]r. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, która to działalność została decyzją Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r. nr [...]wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]r.

Ustawodawca w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy nałożył na stronę obowiązek wykazania, że nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Biorąc pod uwagę, iż ustawa z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy, której celem jest między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego, zawartą w jej art. 2 ust. 1 pkt 2, z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia.

Wobec tego, aby uzyskać status "osoby bezrobotnej" dana osoba musi się wykazać tym, że nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Wyjątki od tej zasady, które dopuszcza sama ustawa, muszą być interpretowane ściśle, co ma istotne znaczenie także dla wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Rozwiązanie przyjęte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy jest zsynchronizowane z unormowaniami zawartymi w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej /Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm./, która wyraźnie rozróżnia zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji i wpis do ewidencji od faktycznego podjęcia (rozpoczęcia) działalności gospodarczej. Zgłoszenie działalności gospodarczej do ewidencji jednak powinno zawierać, oprócz innych danych, także wskazanie daty rozpoczęcia tej działalności (art. 88b). Ponadto osoba, która uzyskała wpis do ewidencji, może zmieniać dane zawarte w zgłoszeniu do ewidencji, a więc także wskazaną datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, jednakże ma obowiązek zgłosić te zmiany organowi ewidencyjnemu (art.88d).

Z powodu treści tych obowiązków wykazanie przez osobę, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, iż nie podjęła działalności gospodarczej, jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) cytowanej z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji.

Jeśli organ zatrudnienia w późniejszym czasie uzyska dowody - będące podstawą wznowienia postępowania - że dana osoba uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to w wyniku wznowienia postępowania (po uchyleniu decyzji wcześniejszych) może pozbawić statusu bezrobotnego osobę, która nie wykaże, że od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania działalności tej nie podjęła. Ciężar dowodu wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie, która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego wcześniej statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie niewątpliwie jest, że wyjątek ten nie zaistniał skoro skarżąca sama przyznaje, iż podjęła działalność gospodarczą przed jej wyrejestrowaniem.

Wymaga również w świetle art. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20.04.2004 r. o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy podkreślenia, że czymś innym jest obowiązek ubezpieczenia, a czymś innym obowiązek opłacania składki na ubezpieczenia. Udokumentowana i usprawiedliwiona przerwa w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, uzasadniająca zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe ubezpieczonych z innych tytułów, uzasadniałaby, uwzględniając treść art. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./, zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku opłacania składek za okresy tych przerw nie prowadząc do niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Należy zatem uznać, że wydając zaskarżone decyzje organ I i II instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 i 7 kpa, jak też art. 149 kpa i nie doszło do naruszenia przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.