Wyrok NSA, sygn. akt GSK 592/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Celne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt GSK 592 /04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz, Sędziowie NSA Józef Waksmundzki, Jacek Surmacz (spr.), Protokolant Agnieszka Brocka, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Gd 1593/00 w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 15 czerwca 2000 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych 1. skargę kasacyjną oddala, 2. zasądza od W. T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Gdyni kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

GSK 592/04

U Z A S A D N I E N I E

W dniu 2 czerwca 1997r. W. T. reprezentowana przez pełnomocnika zgłosiła do odprawy celnej samochód marki BMW 525 TDS wyprodukowany w 1995r., przy czym do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek z dnia 26 maja 1997r. dotyczący sprzedaży używanego samochodu. Dyrektor Urzędu Celnego w Gdyni, decyzją z dnia 2 czerwca 1997r. zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...], dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym przedmiotowy samochód.

Dyrektor Urzędu Celnego w Gdyni, postanowieniem z dnia 29 maja 1998r. nr [...]powołując się m.in. na przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm. – powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa) i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 ze zm. – powoływanej dalej jako: Kodeks celny), wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 2 czerwca 1997r.

Organ celny, decyzją z dnia 21 lipca 1998r. nr [...], uchylił swoją decyzję ostateczną zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego z dnia 2 czerwca 1997r. nr [...] w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz wysokości wymierzonych należności celnych i dokonał wymiaru cła w kwocie 12.827,50zł. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Urzędu Celnego w Gdyni wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Celny Śledczy we Frankfurcie nad Menem w Niemczech w firmie "[...]" stwierdzono, że kwota wykazana w rachunku dowodu odprawy celnej nie jest wartością celną towaru i wartością transakcyjną. Z raportu śledczego z dnia 22 kwietnia 1998r. nr III 1/3-Z4661 B-35/98 wynika, że przedmiotowy pojazd zakupiony został jako powypadkowy kompletny z silnikiem, mechanizmami oraz osiami. Jak podała właścicielka firmy "[...]" dokonała rozmontowania samochodu oraz rozliczenia na dwóch rachunkach (oddzielny na nadwozie i oddzielny na części wymontowane z samochodu).

Odwołanie od decyzji z dnia 21 lipca 1998r. wniosła W.T., a Prezes Głównego Urzędu Ceł, decyzją z dnia 15 czerwca 2000r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że w okolicznościach faktycznych występujących w sprawie podstawę do wznowienia postępowania stanowi przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a mianowicie ustalono w postępowaniu wyjaśniającym, iż w rzeczywistości wartość transakcyjna przedmiotowego samochodu była rażąco wyższa niż wynikało to z rachunku dołączonego do dowodu odprawy celnej. Z dokumentów weryfikacyjnych, uzyskanych od organów niemieckich wynika, iż niemiecki kontrahent odwołującej się wystawił dwa rachunki z dnia 26 maja 1997r. obejmujące nadwozie i części. Jednocześnie uprawnione jest twierdzenie, że przedmiotem zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą w dniu 2 czerwca 1997r. był kompletny samochód. Niezależnie więc od tego czy dokonano faktycznego wymontowania (a następnie zamontowania) części auta czy też nie było ono demontowane faktem bezspornym pozostaje "rozbicie" ceny pojazdu na dwie faktury.

Skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła W. T., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4, art. 180 § 1 i art. 121 § 1 oraz art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Nadto zarzucono naruszenie art. art. 139 i 140 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podkreśliła, iż nie zgadza się z ustaleniem, że cena tego samochodu została ujęta w dwóch odrębnych fakturach. Wskazała, iż częstą praktyką ze strony niemieckiej jest wystawianie fikcyjnych faktur, aby uzyskać zwrot podatku. Faktura obejmująca części samochodu nie może być wiązana z zakupem samochodu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2003r. skarżąca dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisu art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego. Uzasadniła, iż w momencie rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy upłynął już trzyletni termin dopuszczalności wznowienia postępowania. Nadto co do meritum podniosła niedopuszczalne oparcie się organów na "faksie" tłumaczenia "raportu śledczego" z Niemiec, która to kopia nie może stanowić dowodu w sprawie – skoro nie korzysta z domniemania prawdziwości.

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2003r. sygn. akt I SA/Gd 1593/00, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd, podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w sprawie, uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 2652 Kodeksu celnego, gdyż trzyletni termin, o którym mowa w tym przepisie dotyczy wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a nie załatwienia sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym.

Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu, a informacje zebrane przez zagraniczne służby celne mogą być wykorzystywane dla wszczęcia i prowadzenia postępowania celnego, skoro w myśl art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w określonej przepisami formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Wbrew zarzutom skargi organy celne mają prawo kwestionowania wiarygodności i dokładności danych zawartych w dokumentach załączonych przez strony do odpraw celnych nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem merytorycznym. Sąd wskazał na przepisy art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 – ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne (Dz.U. z 1994r., Nr 71, poz. 312 ze zmianami – powoływanej dalej jako: Prawo celne).

Bez znaczenia dla sprawy – jako gołosłowne – Sąd uznał twierdzenie strony o rzekomo celowym wystawieniu przez eksporterów fikcyjnych faktur.

Końcowo Sąd stwierdził, że z podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej, z tym że uchybienie to nie miało jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku wniosła W. T. reprezentowana przez radcę prawnego.

Powołując się na przepis art. 101 przepisów wprowadzających Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 173 i następne Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżono wyrok w całości i zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 83 ust. 1 Prawa celnego wyrażające się w braku umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie.

Zarzucono również wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1) art. 298 Kodeksu celnego wyrażające się w oparciu orzeczenia na przepisach kodeksu cywilnego (podano za skargą kasacyjną), podczas gdy sprawę należało rozpatrywać w oparciu o przepisy Prawa celnego – sprawa nie była zakończona, skoro nastąpiło wznowienie postępowania, a organy celne cały czas badały prawidłowość zgłoszenia,

2) art. 83 ust. 1 Prawa celnego w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 Prawa celnego poprzez brak uwzględnienia z urzędu dwuletniego przedawnienia wymierzenia należności celnych. Odwołanie powoduje zgodnie z art. 15 k.p.a. rozpoznanie sprawy na nowo, czyli wymierzenie należności celnej następuje dopiero w momencie wydania decyzji organu drugiej instancji,

3) braku odniesienia się do wskazanego w piśmie z dnia 2 grudnia 2002r. zarzutu korzystania przez organy celne z kopii faksu, która to forma nie może być uznana, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, za dowód w sprawie,

4) błędnego uznania, iż termin wskazany w art. 2652 Kodeksu celnego obejmuje jedynie samo wszczęcie postępowania wznowieniowego, gdy taka wykładnia sprzeczna jest z zasadami państwa prawa albowiem okres trzyletni obejmuje obowiązek zakończenia wszelkich postępowań administracyjnych w powyższym zakresie.

Wniesiono o uchylenie zmianę zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł i umorzenie postępowania celnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że skoro zgłoszenie celne nastąpiło przed wejściem w życie Kodeksu celnego, a w czasie obowiązywania Prawa celnego i postępowanie nie zostało zakończone – to zgodnie z art. 298 Kodeksu celnego – właściwymi przepisami do rozpoznania sprawy były przepisy Prawa celnego. Jednocześnie mając na uwadze art. 15 k.p.a. mający zastosowanie z mocy art. 1 ust. 2 Prawa celnego należy wskazać, że zasada dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Należy więc zwrot zawarty w art. 83 ust. 1 Prawa celnego: "wydanie decyzji w sprawie wymiaru należności celnych" rozumieć jako wydanie decyzji ostatecznej w postępowaniu administracyjnym. Z uwagi więc na brak wydania ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru należności celnych przed upływem dwóch lat od zgłoszenia należy uznać za obowiązującą decyzję z czerwca 1997r.

Uzupełniająco podniesiono, że w zaskarżonym wyroku sąd w ogóle nie odniósł się do powołanego w piśmie procesowym zarzutu oparcia decyzji na dowodzie, którym jest kopia z faksu tłumaczenia informacji z Niemiec. Kopia ani wydruk faksu nie stanowią dokumentu urzędowego i nie mogą korzystać z domniemania prawdziwości, o ile nie są poświadczone urzędowo.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Gdyni wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarga nie zawiera podstaw kasacyjnych, a tylko polemikę z przepisami ustaw Prawo celne i Kodeks celny. Podniósł, że wbrew skardze kasacyjnej decyzje organów: pierwszej i drugiej instancji zostały wydane w oparciu o przepisy Prawa celnego; jedynym przepisem Kodeksu celnego mającym zastosowanie był art. 262 tego Kodeksu, który stanowi, iż w postępowaniu w sprawach celnych mają zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Przyjęty tryb przez organy jest prawidłowy, gdyż wznowienie postępowania nastąpiło już w czasie obowiązywania Kodeksu celnego.

Nie sposób zgodzić się z argumentacją, iż w terminie przewidzianym w art. 83 ust. 1 Prawa celnego musi nastąpić również wydanie decyzji przez organ drugiej instancji.

Podkreślono, iż dowodami w sprawie są przede wszystkim materiały nadesłane przez niemiecką administrację celną w formie oryginałów lub urzędowo potwierdzonych kopii. Natomiast wskazany przez skarżącą dokument jest wyłącznie tłumaczeniem dokumentów sporządzonych w języku niemieckim na język polski. Tłumaczenia dokonał funkcjonariusz celny podany z imienia i nazwiska, który podpisał tłumaczenie. Skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie kwestionowała treści samego tłumaczenia, a obecnie stawiany zarzut w tym zakresie nie może mieć wpływu na ocenę dokonanego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), a więc w trybie szczególnym, pozwalającym w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., w których nie upłynął termin do wniesienia rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego – w terminie do 31 marca 2004r. na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – powoływana dalej jako: ustawa p.s.a.)

Porównanie ustawowego uregulowania instytucji skargi kasacyjnej w ustawie p.s.a. z instytucją kasacji przewidzianej w procedurze cywilnej, stanowiącej środek odwoławczy od orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych uprawnia, zwłaszcza w zakresie określenia podstaw skargi kasacyjnej w art. 174 ustawy p.s.a. oraz zasady związania sądu granicami tej skargi (art. 183 § 1 ustawy p.s.a.) do uwzględnienia wykładni i stosowania dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny prawniczej dotyczącej kasacji rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy konsekwentnie uwypuklał w swoich orzeczeniach, iż związanie Sądu granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji m.in. jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym w ocenie skarżącego, uchybił sąd, uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – na wykazaniu dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok SN z 11 stycznia 2001r., IV CKN 1594/00, Lex nr 53119). Wymaganie określenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia obejmuje wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło mieć wypływ na wynik sprawy (postanowienie SN z 11 marca 1997r. III CKN 13/97, OSN z 1997r., nr 8, poz. 114). Nie stanowi zatem przytoczenia podstawy kasacyjnej zgłoszenie np. zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego, został naruszony. Nie wystarcza też samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli skarżący nie wykazał, iż następstwa tego naruszenia były tego rodzaju, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w kasacji orzeczenia (postanowienie SN z 5 grudnia 1997r. III CKN 491/97, Lex nr 50542 i wyrok SN z 24 kwietnia 2003r. I CKN 317/01, Lex nr 7888). W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi również wątpliwości teza, że kasacja nie odpowiadająca wymaganiom ustawowym w zakresie określenia podstaw i ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Wymaganie przytoczenia podstaw kasacji i ich uzasadnienia nie jest przy tym równoznaczne z wymaganiami stawianymi pismu procesowemu, nadającemu się do naprawienia w trybie wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego.

Takie wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie p.s.a. są adekwatne do ustanowionego w tej ustawie przymusu adwokacko-radcowskiego do sporządzenia tej skargi (art. 175 § 1 ustawa p.s.a.). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata czy radcy prawnego należy bowiem oczekiwać i egzekwować stosowny poziom profesjonalizmu.

Z mocy art. 174 ustawy p.s.a. skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego może być oparta na następujących podstawach:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec podniesienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (objętych drugą podstawą kasacyjną), ocenę zasadności wniesionej skargi kasacyjnej należy rozpocząć od tych przepisów (wyrok SN z 11 maja 2000r. sygn. akt I CKN 678/88 Lex nr 50839).

Skarżąca opierając skargę na zarzucie naruszenia przepisów postępowania wymieniła tylko naruszone jej zdaniem przepisy Kodeksu celnego i Prawa celnego, nie wskazała natomiast, które przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), której to ustawy procesowej przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonego wyroku, zostały naruszone przez Sąd I instancji. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie przytoczonych przepisów Kodeksu celnego i Prawa celnego zostało skierowane przede wszystkim pod adresem organów orzekających w sprawie. Sformułowana w ten sposób podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 174 pkt 2 ustawy p.s.a. w zw. z art. 176 ustawy p.s.a. Niemniej jednak należy zauważyć, że wbrew zarzutowi naruszenia art. 298 Kodeksu celnego, które wg skarżącej, wyraziło się w oparciu decyzji na przepisach Kodeksu celnego, podczas gdy sprawę należało rozpatrywać w oparciu o przepisy Prawa celnego, decyzja z dnia 21 lipca 1998r. nr 0400-TW-5541-663/98/PN została wydana w zakresie wymiaru należności celnych w oparciu o art. 4 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 i art. 83 ust. 1 Prawa celnego. Natomiast organy zastosowały przepisy art. 245 § 1 pkt 4 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego i jak słusznie zwraca uwagę Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę kasacyjną było to uzasadnione obowiązywaniem w dacie orzekania tych przepisów w zakresie procesowego uregulowania instytucji wznowienia postępowania.

Również zarzut dotyczący przepisu art. 2652 nie może być uznany za skuteczny, skoro został nieprawidłowo sformułowany i w związku z tym nie może podlegać kontroli kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie może wyręczać stron ani nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów. W związku z tym zarzut co do braku odniesienia się przez Sąd I instancji do wskazanego w piśmie z dnia 2 grudnia 2002r. korzystania przez organy celne z kopii faksu nie może być uznany za uzasadniony, skoro skarżąca nie wskazała przepisu, który jego zdaniem w tym zakresie został przez Sąd naruszony.

Kwestia zarzutu naruszenia przepisu art. 83 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 Prawa celnego, który został usytuowany przez skarżącą pośród zarzutów naruszenia przepisów postępowania, niezależnie od sformułowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 83 ust. 1 Prawa celnego, zostanie przez Sąd omówiona w dalszej kolejności, gdyż niewątpliwie zarzut ten należy rozpatrywać w aspekcie podstawy skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 ustawy p.s.a. tj. jako naruszenie prawa materialnego.

Reasumując dotychczasowe uwagi odnośnie zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje stan faktyczny ustalony przez organy celne i przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wydanego wyroku. Niemniej jednak zarzut ten nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany ustaleniami faktycznymi, wskutek nieprawidłowego sposobu sformułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania, musi uznać te ustalenia za wiarygodne.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, zgłoszenie celne było spełnieniem obowiązku określonego w art. 40 ust. 1 Prawa celnego. Przywóz towaru z zagranicy (obrót towarowy z zagranicą) podlegał kontroli celnej, po zakończeniu której organ celny wydawał decyzję o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym lub wywozu zagranicę zgłoszonego towaru oraz o wymiarze należności celnych, przy czym dokonywanie tego wymiaru należało do zadań dyrektora urzędu celnego (art. 67 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 i art. 111 pkt 1 Prawa celnego). Wydanie takiej decyzji stanowiło dokonanie odprawy celnej rozumianej, wg art. 2 pkt 12 ustawy, jako decyzja zawierająca rozstrzygnięcie zarówno o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym (lub wywozu za granicę), jak i o wymiarze należności celnych obejmujących cło i inne opłaty przewidziane w ustawie. Decydujące znaczenie dla wymiaru cła miał stan towaru i jego wartość celna oraz obowiązujące stawki w dniu dokonania zgłoszenia celnego (art. 23 ust. 1), z tym że w art. 83 ust. 1 ustawy zawarty został zakaz wydania takiej decyzji (tj. decyzji w sprawie wymiaru należności celnych) po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. Ponieważ w Prawie celnym obowiązek uiszczenia cła powiązany został z przywozem towaru z zagranicy (art. 4 ust. 1), to w konsekwencji obowiązek zapłaty cła powstawał w dniu wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Dopuszczalność wydania decyzji "w sprawie wymiaru należności celnych" – obejmującej również jej doręczenie – jak przyjmuje się w orzecznictwie aprobując uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2002r. sygn. akt FPS 10/00 (ONSA z 2002r., nr 2 poz. 56), ograniczone zostało wyraźnie określonym przedziałem czasowym, a więc po upływie wskazanego okresu uprawniony organ tracił uprawnienie do wymierzenia czyli obliczenia należnego cła i ewentualnie innych należności – na skutek upływu przedawnienia. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż to organ celny pierwszej instancji dokonuje wymiaru cła, a zatem zachowanie prawa do wydania decyzji w tym przedmiocie przed upływem okresu przedawnienia następuje przez wydanie (i doręczenie) decyzji przez tenże organ jest kwestionowane w skardze kasacyjnej akcentującej, iż organem wymiarowym był także organ drugiej instancji (Prezes Głównego Urzędu Ceł), którego decyzja zapadła już po upływie okresu przedawnienia. Rozwijając tę tezę podkreślono w skardze charakter dwuinstancyjności, który obejmuje powtórne rozpatrzenie sprawy co do istoty przez organ drugiej instancji.

Ten zarzut i przytoczone na jego oparcie argumenty nie są uzasadnione. Przepisy prawa celnego nakładały na podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą różne obowiązki, zaś organ celny pierwszej instancji, po zgłoszeniu przez określony podmiot towaru do odprawy celnej oraz po zakończeniu kontroli celnej tego towaru, był uprawniony i zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie dopuszczenia tego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym i wymiaru należności celnych. Postępowanie celne było oczywiście postępowaniem dwuinstancyjnym, niemniej jednak to organ I instancji (wówczas dyrektor urzędu celnego) orzekał o dopuszczeniu towaru na polskim obszarze celnym i o wymiarze należności celnych. Organ II instancji w ramach przyznanych przez ustawodawcę uprawnień orzekał w przedmiocie jaki objęty był rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, niemniej jednak orzeczenie to odnosiło się właśnie do wielkości (wymiaru) wskazanego w decyzji organu pierwszej instancji, bo to w tej decyzji ta wielkość została wyliczona. Ustawodawca ustanawiając przedawnienie orzekania w przedmiocie wymiaru należności celnych uczynił to w interesie podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą, stwarzając ustawową gwarancję, że po upływie okresu przewidzianego w art. 83 ust. 1 Prawa celnego, nie będzie możliwe dokonanie wymiaru tych należności. Jeżeli przed upływem tego okresu wymiar tych należności został już dokonany przez organ celny pierwszej instancji, to – na skutek wniesionego odwołania – organ drugiej instancji orzekający już po upływie tego okresu i utrzymujący w mocy to rozstrzygnięcie nie działa niezgodnie z powyższym przepisem, gdyż jedynie stwierdza prawidłowość ustalonej już wysokości należności, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 204 pkt 1 ustawy p.s.a.