Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 566/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 265 i 266
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 121,122,123,172,181,190,209,220
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wzruszenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata W. K. J. kwotę [...] powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę [...] z tytułu udokumentowanych wydatków.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej

utrzymał mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] odmawiającą wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...], którą uznano zgłoszenie celne

w procedurze dopuszczenia do obrotu Nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie preferencji celnych.

Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wynika, iż na podstawie zgłoszenia celnego nr jw. A. W. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy używany marki [...]. Wymiaru długu celnego dokonano z zastosowaniem stawki celnej obniżonej na podstawie przedłożonych przez importera deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru zawartej na fakturze zakupu.

W ramach przeprowadzonej, po zwolnieniu towaru, kontroli postimportowej polskie władze celne wystąpiły w trybie art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego do administracji celnej kraju eksportu o dokonanie weryfikacji deklaracji o pochodzeniu towaru zawartej na umowie kupna-sprzedaży z dnia [...] załączonej do ww. zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi udzielonej w piśmie nr [...] z dnia [...] niemieckie władze celne nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru ujętego na ww. umowie kupna-sprzedaży. Dodatkowo władze weryfikujące wskazały, iż deklaracja

o pochodzeniu towaru, zamieszczona na umowie kupna nie została złożona przez Sprzedającego pojazd. Ponadto podkreślono, iż prawdopodobnie została ona dopisana

w późniejszym czasie i nie można ustalić przez kogo.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego, w wyniku przeprowadzonego postępowania celnego, decyzją z dnia [...] Nr [...] uznał zgłoszenie celne o nr jw. za nieprawidłowe m.in. w zakresie stawki celnej, kwoty wynikającej z długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku VAT. Dokonując wymiaru należnego cła organ celny zastosował stawkę celną autonomiczną

w wysokości 35% min [...] EURO. Kwotę podatku akcyzowego określono od wartości celnej powiększonej o należne cło z zastosowaniem stawki podatku akcyzowego

w wysokości 6,4%. Za podstawę opodatkowania podatkiem VAT przyjęto wartość celną towaru powiększoną o należne cło i podatek akcyzowy. Do określenia podatku VAT zastosowano 22% stawkę.

W dniu [...] A. W. wniósł o uchylenie ww. decyzji ostatecznej na podstawie art. 2651 ustawy Kodeks celny. W załączeniu przedłożył świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...].

Organ celny dokonał ponownie analizy akt sprawy w związku z przedłożonym nowym dowodem i po uwzględnieniu wcześniejszych okoliczności dotyczących nieuznania preferencji pochodzenia towaru i w tym przypadku wystąpił do władz celnych kraju eksportu w trybie art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, z prośbą o dokonanie weryfikacji świadectwa EUR 1 nr jw.

Pismem Nr [...] z dnia [...] niemieckie władze celne przesłały wynik weryfikacji. Z przedmiotowego pisma wynika, iż niemieckie władze celne nie mogły potwierdzić preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru, ponieważ eksporter nie udzielił stosownego pełnomocnictwa do wnioskowania o wystawienie rzeczonego świadectwa.

Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] wydał decyzję nr [...], w której odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...]. Decyzja powyższa nie została zaskarżona.

Pismem z dnia [...] A. W. wniósł o wznowienie postępowania

i uchylenie prawomocnej decyzji nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego. Do ww. wniosku A. W.załączył świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...].

Powyższe pismo zostało potraktowane przez organ celny jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazując w rozstrzygnięciu, iż zgodnie z art. 2652 pkt 1 ustawy Kodeks celny, organ celny nie wznawia postępowania jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego.

Pismem z dnia [...] strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zdaniem Al. W. trzyletni termin przewidziany w art. 2652 Kodeksu celnego uległ zawieszeniu do czasu uzyskania odpowiedzi o wynikach weryfikacji od władz celnych państwa obcego. Ponadto odwołujący przedstawił zarzuty nie odnoszące się wprost do zaskarżonej decyzji, a mianowicie podniósł, iż organ celny nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe co do autentyczności dokumentów pochodzenia towaru oraz naruszył art. 16 ustawy Kodeks celny.

Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Wskazał jednocześnie okoliczności, które powinny być zbadane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 2652 ustawy Kodeks celny odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] oraz na podstawie art. 2651 ww. Kodeksu celnego odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. W treści przedmiotowego rozstrzygnięcia organ celny pierwszej instancji przedstawił argumentację uzasadniającą zastosowanie wskazanych powyżej trybów postępowania.

W dniu [...] A. W. złożył kolejny wniosek

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją nr [...] z dnia [...] i o uchylenie ww. decyzji w trybie art. 2651 ustawy Kodeks celny, zarzucając jednocześnie organom celnym naruszenie ogólnych zasad postępowania wynikających z art. 121 § 1, art. 122, art. 172, art. 190, art. 209 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa.

Dyrektor Izby Celnej w powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] Nr [...] potraktował pismo strony z dnia [...] jako złożone w terminie odwołanie od decyzji z dnia [...] i uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ została wydana prawidłowo

i w oparciu o obowiązujące przepisy.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 265 1 Kodeksu celnego, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Podniesiono także, iż istnienie interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego interesu strony musi być ustalone w konkretnej sprawie

i musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Słuszny interes strony, a więc taki, który jest godny ochrony i nie stoi

w sprzeczności z prawem jest oceniany przez organ według zasady załatwienia sprawy

w sposób zgodny z prawidłami logiki przy ocenie stanu faktycznego oraz z uwzględnieniem równoważnego traktowania interesu stron postępowania. Interes obywatela winien być przy tym "słuszny" w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzony

z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności, bądź wywiedziony na skutek nieznajomości przepisów prawa.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wcześniejsze uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wynikało z tego, iż zastosowany przez organ pierwszej instancji tryb wznowieniowy w sposób ewidentny naruszał intencje strony, bowiem A. W. pismem z dnia [...] wniósł o wznowienie postępowania i uchylenie prawomocnej decyzji w trybie art. 2651 ustawy Kodeks celny, doprecyzowując w kolejnym piśmie z dnia [...], że wnosi o rozpatrzenie sprawy w najbardziej korzystnym dla niego trybie.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego wykonując jego dyspozycje i po ponownym przeprowadzeniu postępowania w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] wykazał, iż strona uprawdopodobniła istnienie słusznego jej interesu, uznając jednak, że brak jest możliwości do zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że z art. 265 1 Kodeksu celnego wynika, że istnienie słusznego interesu strony nie jest samoistną przesłanką uprawniającą organ do uchylenia (zmiany) decyzji.

Przyznając zatem rację organowi pierwszej instancji, wskazano, iż w niniejszej sprawie podstawę do ewentualnego uchylenia (zmiany) decyzji wymiarowej w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego jest obok słusznego interesu A.W., również stwierdzenie, czy przedłożona przez stronę fotokopia świadectwa przewozowego EUR l nr [...] może stanowić, zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów prawa, dowód preferencyjnego pochodzenia towaru, na podstawie którego można zastosować obniżoną stawkę celną. W pierwszej kolejności ocenie musiała podlegać okoliczność, czy świadectwo przewozowe EUR 1 nr jw. przedłożone zostało z zachowaniem terminów określonych przepisami prawa.

Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż zgodnie z brzmieniem punktu 8 załącznika 49 "Dokumenty potwierdzające pochodzenie towarów", do rozporządzenia Ministra Finansów

z dnia 07.10.2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250) jeżeli dokument potwierdzający pochodzenie towaru nie jest dołączony do zgłoszenia celnego, może on być dostarczony urzędowi celnemu nie później niż w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z zachowaniem terminu jego ważności, określonego

w przepisach prawa.

Skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zgłoszenie celne SAD nr [...], na podstawie którego zgłoszono do odprawy celnej samochód osobowy marki [...], przyjęte zostało w dniu [...] to zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego w skarżonej decyzji słusznie wskazał, iż termin na przedstawienie dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru upłynął z dniem [...]. Strona zatem nie dopełniła ww. wymogu formalnego, albowiem świadectwo EUR 1 nr jw. wystawione w trybie retrospektywnym przedłożone zostało w dniu [...] przy piśmie z dnia [...]. Oznacza to, że ww. dokument potwierdzający pochodzenie towaru został dostarczony organowi celnemu po upływie 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby Celnej potwierdził, że naruszenie wskazanego powyżej wymogu formalnego stanowi naruszenie przepisów szczególnych w rozumieniu art. 265 1 ustawy Kodeks celny tym samym nawet przy korzystnej dla strony ocenie jej słusznego interesu uznać należało, iż nie spełnione zostały przesłanki, o których mowa we wskazanym powyżej przepisie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z art. 23 ust. 1 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, wynika, że dowód pochodzenia ważny jest przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne w kraju eksportu i musi zostać przedłożony w tym czasie władzom celnym kraju importu. Jak wynika z akt sprawy dowód potwierdzający preferencyjne pochodzenie w postaci świadectwa przewozowego EUR 1 Nr [...] zalegalizowany został w dniu [...], natomiast jego fotokopia przedłożona została organowi celnemu w dniu [...] przy piśmie z dnia [...] zatem także po upływie terminu jego ważności.

Dyrektor Izby Celnej, wbrew stanowisku A. W., że termin trzyletni na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej nie upłynął w dniu [...], gdyż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na okres informacji od organów innego państwa oraz, że termin trzyletni nie upłynął gdyż kwestię tę regulują szczegółowo inne przepisy, stwierdził, że ustawodawca nie określił terminu na zmianę bądź uchylenie decyzji ostatecznej w trybie ww. art. 2651 ustawy Kodeks celny. Wskazano, że trzyletni termin, licząc od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, określony został na przedłożenie dowodu potwierdzającego pochodzenie towaru w sytuacji, kiedy dowód taki nie został załączony do zgłoszenia celnego. Zdaniem organu zawieszenie postępowania w sprawie celnej w trybie art. 2661 Kodeksu celnego nie powoduje zawieszenia terminu wynikającego z treści ww. art. 2652 Kodeksu celnego. Zauważyć należy, iż ustawodawca nie zastrzegł we wskazanym powyżej art. 2652, iż termin w nim określony ulega zawieszeniu na okres, w którym organ celny wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. Ponadto na mocy art. 262 ustawy Kodeks celny, w przypadku gdy dane zagadnienie nie zostało uregulowane w ww. ustawie Kodeks celny stosowane winny być przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem do wstrzymania biegu terminów zastosowanie będzie miał art. 206 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, iż zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w niniejszym dziale. Powyższe niewątpliwie oznacza, iż zawieszenie postępowania w trybie ww. art. 2661 Kodeksu celnego wstrzymało bieg terminów procesowych, natomiast pozostało bez wpływu na bieg terminu zawitego, jakim jest termin określony w art. 2652 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż powyższe stanowisko zajął już w decyzji nr [...] z dnia [...] Odnośnie zawartego w odwołaniu wniosku o przeprowadzenie w niniejszej sprawie dowodu z opinii biegłego, Dyrektor Izby Celnej, wyjaśnił, iż zgodnie z art. 197 Ordynacji podatkowej opinia biegłego dotyczyć może wyłącznie okoliczności z zakresu stanu faktycznego, natomiast nie stanu prawnego sprawy. Dokonanie, bowiem przez organ celny ustaleń odnośnie interpretacji przepisów prawa, w granicach którego usytuowane są działania tegoż organu, z całą pewnością nie wymaga wiadomości specjalnych, albowiem do interpretacji i stosowania przepisów prawa celnego (mocą tychże przepisów) uprawniony jest wyłącznie organ celny. Ustalenie zatem czy termin określony wart. 2652 Kodeksu celnego uległ "wydłużeniu/zawieszeniu" nie wiązało się w niniejszej sprawie z koniecznością powoływania biegłego.

W kwestii powoływanych przez A. W. szeregu nowych okoliczności, mających przemawiać za zasadnością wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż postępowanie prowadzone w trybie art.2651 Kodeksu celnego jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej

z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny i słuszny interes strony przy jednoczesnym uwzględnieniu ewentualnych przepisów szczególnych, które wykluczałyby możliwość takiej zmiany (uchylenia). Badanie interesu społecznego i słusznego interesu Strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. W przeciwnym wypadku postępowanie w trybie art. 2651 ustawy Kodeks celny stawałoby się konkurencyjne dla "zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej wart. 127 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem organu odwoławczego, przesłanki dotyczące wznowienia postępowania nie mogły być poddane merytorycznej ocenie organu, również z tej przyczyny, że w sytuacji kiedy upłynął termin określony ww. art. 2652 Kodeksu celnego, tj. 3 lata od dnia powstania długu celnego, w którym można żądać od organu celnego podjęcia czynności w sprawie wznowienia postępowania. Z uwagi na fakt, iż dług celny w niniejszej sprawie powstał w dniu [...] wskazany powyżej 3 letni termin upłynął w dniu [...], zatem organ celny pierwszej instancji prawidłowo wykazał, iż z przyczyn formalnych nie mógł również rozpoznać sprawy w trybie wznowieniowym, o co także wnosiła strona.

Odnośnie zarzutu A.W., iż przy rozpatrywaniu sprawy organ celny pierwszej instancji nie wziął pod uwagę postanowienia o umorzenia śledztwa z dnia [...] (sygn. akt RK 57/04/AS/PK), z którego zdaniem odwołującego się wynika, że przepisy Kodeksu celnego utraciły moc, organ celny stwierdził, iż kwestia zastosowania właściwych przepisów w przedmiotowej sprawie została stronie wyjaśniona przez organ celny drugiej instancji w decyzji nr [...] z dnia [...].

Organ stwierdził także, iż nie dopatrzył się naruszenia powołanych przez stronę przepisów art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej ani żadnych innych zasad postępowania. W niniejszym postępowaniu decydujące znaczenie dla prowadzonych działań/ustaleń organu celnego miało brzmienie przepisu wyrażonego w treści ww. art. 2651 Kodeksu celnego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ celny I instancji A. W. uprawdopodobnił istnienie słusznego czyli kwalifikowanego interesu, niemniej jednak nie został dopełniony warunek polegający na braku przeszkód prawnych w sferze przepisów szczególnych, które nie przeciwstawiałyby się zmianie bądź uchyleniu decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].

Dalej w uzasadnieniu decyzji organ ustosunkował się szczegółowo do zarzutów złożonej w trakcie postępowania skargi A. W. z dnia [...] dotyczącej tendencyjnego działania na jego szkodę administracji celnej, nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania celnego odnośnie weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia [...], zachowania się funkcjonariuszy celnych podczas odprawy celnej samochodu oraz nadmiernego obciążenia strony kosztami opłaty skarbowej w jego trakcie, przekazanej do załatwienia według właściwości Ministrowi Finansów, a której treść zarzutów nie odnosi się do meritum niniejszej sprawy. Wskazano między innymi, z jakich przyczyn

w postępowaniu celnym organ nie mógł ocenić prawidłowości i rzetelności wystawionego dowodu pochodzenia jak również statusu pochodzenia towarów nim objętych z Unii Europejskiej, wyjaśniając, że materialna ocena dowodu pochodzenia przeprowadzona może być wyłącznie w trybie art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego przez upoważnione do tego władze celne kraju eksportu. Organ celny wyjaśnił, iż polskie władze celne wystąpiły do władz celnych kraju eksportu w ww. trybie art. 32 z prośbą o dokonanie stosownej weryfikacji, co niewątpliwie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i stanowiło formę kontroli dokumentów załączonych przez stronę. Wynik weryfikacji stanowił z kolei podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie. Zauważono, że procedura weryfikacyjna toczy się w kraju eksportu a zatem polskie organy celne nie miały wpływu na jej wynik, czyli decyzję o uznaniu (bądź nie), że dane zawarte w dowodzie pochodzenia podane zostały

w sposób prawidłowy i rzetelny. Organ celny stwierdził także, iż żadne, wcześniejsze ewentualne próby korupcyjne nie mogły mieć wpływu na fakt wszczęcia postępowania

w niniejszej sprawie.

Dyrektor Izby Celnej wskazał końcowo, iż opłata skarbowa między innymi od wniosku

o wznowienie postępowania została pobrana prawidłowo i zgodnie z przepisami ustawy

z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2532).

W skardze na powyższą decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie, A. W. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie jego wniosku w sposób zgodny z prawem.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 121, art. 122, art. 123, art. 181, art. 190, art. 172, art. 209,

- przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 75, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 84, art. 86, art. 107.

Skarżący zażądał także rozstrzygnięcia przez Sąd kwestii czy zawieszenie postępowania w trybie art. 266 Kodeksu celnego wstrzymało bieg terminów procesowych

i bieg terminu zawitego określonego w art. 2651 Kodeksu celnego oraz czy organ celny miał prawo uznać za wiążącą informację niemieckich władz celnych, iż nie można potwierdzić preferencyjnego pochodzenia towaru jako informację, że samochód nie jest pochodzenia

z krajów Unii Europejskiej.

Uzasadniając powyższe zarzuty, A. W. powołał argumentację dotyczącą w zasadzie postępowania celnego, w którym dokonano weryfikacji spornego zgłoszenia celnego z dnia [...] Nr [...] oraz w konsekwencji uznano je za nieprawidłowe, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...]. A mianowicie stwierdził dowolność interpretacji pism władz celnych (niemieckich), niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie niezbędnego postępowania dowodowego w zakresie sfałszowania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem A. W. organy celne także nie zapewniły jemu czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, gdyż strona z winy organu celnego nie została powiadomiona o przesłuchaniu świadka i nie przedstawiono protokołu, ani też o wydaniu opinii władz celnych niemieckich, na co służyło stronie zażalenie (art. 123, art. 172, art. 190, art. 209). Dowodami mogą być zeznania świadków i opinie biegłych (art. 181).

Skarżący odstąpił od uzasadniania zarzutów naruszenia powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podnosząc, że jest analogiczne do omówionych naruszeń w zakresie Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem oceny, w niniejszym postępowaniu, jak wynika z akt sprawy jest decyzja z dnia [...] odmawiająca wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji z dnia [...] dotyczącej uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego obejmującego sprowadzony z Niemiec samochód osobowy marki [...], wydana na podstawie art. 265 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802, ze zm.).

Zgodnie z powołanym przepisem art. 2651 Kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Z treści tego przepisu wynika, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na jego podstawie uzależniona jest od: a) spełnienia przesłanek pozytywnych w postaci wniosku strony lub jej zgody na uchylenie (zmianę) decyzji ostatecznej oraz stwierdzenia interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem (zmianą) tej decyzji: b) niewystąpienia przesłanki negatywnej w postaci zakazu wzruszenia decyzji ostatecznej wynikającego z przepisów szczególnych.

Należy mieć na uwadze, że decyzja wydawana na podstawie art. 265 1 Kodeksu celnego jest decyzją opartą na konstrukcji uznania administracyjnego. Stąd sądowa kontrola jej legalności jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w tym artykule dyrektyw ustawowych. Rozpoznając zatem na takiej płaszczyźnie skargę A. W. Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu, bowiem organy rozstrzygające w tej sprawie z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie zasad zbadały wszystkie istotne w sprawie okoliczności oraz poddały wszechstronnej ocenie powoływane przez skarżącego racje i argumenty na potwierdzenie przesłanek z art. 265 1 Kodeksu celnego. W ocenie Sądu organy obu instancji nie przekroczyły w sprawie niniejszej dozwolonych granic uznania administracyjnego.

Do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w omawianym trybie konieczne jest - co prawidłowo podniosły organy obu instancji, obok istnienia przesłanki ważnego interesu strony - aby nie sprzeciwiały się temu przepisy szczególne.

Skarżący wnosił o wznowienie postępowania oraz uchylenie decyzji ostatecznej uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe na podstawie przedkładanego wraz z wnioskiem w dniu [...] świadectwa pochodzenia EUR 1 nr [...] z dnia [...].

Oznacza to, że w tym przypadku musiało zostać wykazane, iż powyższy dokument pochodzenia spełnia wszystkie wymogi przewidziane w przepisach prawa celnego dotyczące ważności i możliwości posługiwania się takimi dokumentami skutecznie przed organem celnym.

Dokonując prawidłowej wykładni i właściwego zastosowania przepisu art. 265 1 Kodeksu celnego normującego tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji ostatecznych organy celne prawidłowo uznały, iż przepisy wynikające z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 października 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250) wydane m.in. na podstawie art. 64 § 4 Kodeksu celnego, normujące wzory dokumentów oraz wymogi, jakie muszą one spełniać (pkt 8 załącznika nr 49 "Dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru") oraz art. 23 ust 1 i art. 24 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, dotyczącego definicji towarów pochodzących i metod współpracy administracyjnej, zmienionego Decyzją nr 1/2003 Rady stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzeczpospolita Polską z dnia 25 lutego 2003 r. (stanowiącą załącznik do Dz.U. z 2003 r., Nr 217, poz. 2126, ze zm.) stanowią przepisy szczególne w rozumieniu wyżej powołanego art. 265 1 Kodeksu celnego, sprzeciwiające się uchyleniu decyzji z dnia [...].

Zgodnie z treścią punktu 8 załącznika 49 "Dokumenty potwierdzające pochodzenie towarów" ww. przepisów wykonawczych, jeżeli dokument potwierdzający pochodzenie towaru nie jest dołączony do zgłoszenia celnego, może on być dostarczony urzędowi celnemu nie później niż w ciągu 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z zachowaniem terminu jego ważności, określonego w przepisach prawa. Natomiast stosownie do art. 23 ust. 1 Protokołu nr 4 dowód pochodzenia ważny jest przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne w kraju eksportu i musi zostać przedłożony w tym czasie władzom celnym kraju importu. Dowody pochodzenia, które są przedkładane władzom celnym kraju importu po końcowej dacie przedłożenia określonej w punkcie 1, mogą być zaakceptowane w celu preferencyjnego traktowania wtedy, gdy nieprzedłożenie tych dokumentów przed ustaloną datą końcową jest spowodowane wyjątkowymi okolicznościami (ust. 2). Zgodnie z art. 24 ww. umowy międzynarodowej dowody pochodzenia przedkładane są władzom celnym kraju importu zgodnie z procedurami stosowanymi w tym kraju.

W świetle powyższych przepisów, których wykładnia nie może budzić żadnych wątpliwości, należało uznać, iż przedłożone polskim organom celnym, bez powołania się na żadne wyjątkowe okoliczności, w dniu [...] świadectwo pochodzenia EUR 1 Nr [...], nie mogło stanowić podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru należności celno-podatkowych. Upłynął bowiem 3 letni termin od dnia zgłoszenia celnego, (tj. od [...]) dopuszczający powoływanie się na taki dokument przed organem celnym, a także 4 miesięczny termin jego ważności liczony od daty jego wystawienia, tj. od [...].

W związku z powyższym należało uznać, iż organy celne przeprowadziły prawidłowe postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki przewidziane do wznowienia i uchylenia decyzji z dnia [...]. Takiemu działaniu nie sposób zarzucić naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania.

Należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, unormowane w art. 265 1 Kodeksu celnego. Instytucja powyższa stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w ww. art. 265 1 Kodeksu celnego. Oznacza to, iż w postępowaniu prowadzonym w tym trybie organ nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym (art. 220 i następne Ordynacji podatkowej), ponieważ naruszałoby to obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności (art. 127 Ordynacji podatkowej).

Jak zatem słusznie podnosiły organy obu instancji postępowanie w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], która wobec niezłożenia odwołania, stała się ostateczna. Nie mogą więc być w tym postępowaniu rozważane merytoryczne zarzuty

i zastrzeżenia dotyczące postępowania dowodowego i oceniane merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji rozpoznającej sprawę co do jej istoty, jak też przeprowadzane żadne dodatkowe środki dowodowe.

W związku z powyższym, poza przedmiotem rozważań Sądu, pozostają powoływane przez skarżącego oczywiście bezzasadne w niniejszej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia istotnych zasad postępowania celnego, w tym postępowania dowodowego przeprowadzonego w tym postępowaniu weryfikującym zgłoszenie celne z dnia [...], tj. naruszenia art. 121, art. 122, art. 123, art. 172, art. 181, art. 190, art. 209, Ordynacji podatkowej, gdyż oceny merytorycznej dowodów dokonano w postępowaniu toczącym się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego, a strona nie skorzystała z prawa zaskarżenia decyzji z dnia [...].

Z tych względów Sąd również nie odniesie się do kwestii zawieszenia postępowania celnego w trybie art. 266 Kodeksu celnego, wskazując jedynie, że zagadnienie powyższe zostało skarżącemu szczegółowo i prawidłowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w innych decyzjach dotyczących spornego zgłoszenia celnego.

Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa przez Dyrektora Izby Celnej,

a w szczególności art. 265 1 Kodeksu celnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) należało orzec jak w sentencji.

Na podstawie przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), stosownie do wniosku, złożonego przez pełnomocnika na rozprawie, postanowiono o kosztach zastępstwa procesowego.