Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1021/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Wójt Gminy D. odmówił skarżącej I. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowe w związku z koniecznością sprawowania opieki nad legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności matką J. S. z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 38 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111, dalej powoływana jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych" lub w skrócie "uśr"). Organ I instancji wskazał też na przyznane skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką dla matką, jako przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr przyznania wnioskowanego świadczenia, podkreślając jednocześnie, że pełnomocnik skarżącej w złożonym wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, dokonując wyboru tego świadczenia, wniósł o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, jednakże po ustaleniu spełnienia pozostałych przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b uśr, błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b uśr, nieuwzględnienie normy art. 27 ust. 5 uśr oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca podkreśliła w szczególności, że organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że okoliczność pobierania zasiłku dla opiekuna przez skarżącą stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, że organ nie uwzględnił, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z art. 27 ust. 5 uśr i błędnie przyjął, że nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) we [...], zawiesiło postępowanie w sprawie ww. odwołania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy do uchylenie decyzji Wójta Gminy D. przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna, co zostało poprzedzone przekazaniem w tym samym dniu przez SKO do rozpoznania według właściwości organowi I instancji wniosku skarżącej o uchylenie decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. SKO podjęło z urzędu zawieszone postępowanie w związku z ustaleniem, że w dniu [...] maja 2021 r. Wójt Gminy D. wydał decyzję uchylającą decyzję z dnia [...] października 2014 r. o przyznaniu skarżącej prawa do zasiłku dla opiekuna.

Następnie, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] maja 2021 r. w kwocie [...]zł, a od [...] czerwca 2021 r. w kwocie [...]zł miesięcznie. SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji o istnieniu w sprawie podstawy do odmowy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o podstawę z art. 17 ust. 1b uśr, podnosząc że przepis ten został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności (wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13) i, że w związku z tym zawarte w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności i wobec tego kryterium to w stosunku do opiekunów osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później należy pominąć. W dalszej kolejności SKO stwierdziło, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż sprawuje opieką nad wymagającą opieki i legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniem niepełnosprawności matką, i w związku z koniecznością sprawowania tej opieki nie podejmuje zatrudnienia. Ponadto w dniu [...] maja 2021 r. uchylona została decyzja przyznająca skarżącej zasiłek dla opiekuna, co oznacza, że w sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Dlatego też, jak stwierdziło SKO, decyzję organu I instancji należało uchylić i przyznać skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2021 r., tj. od dnia spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. SKO zaznaczyło przy tym, że decyzja uchylająca decyzję o prawie do zasiłku dla opiekuna wydana na podstawie art. 32 ust.2 uśr i art. 155 kpa wywołuje skutki prawne na przyszłość. Wobec więc wydania decyzji uchylającej prawo do zasiłku dla opiekuna w dniu [...] maja 2021 r., skarżąca z tym dniem, jak podkreśliło SKO, spełnia przesłankę, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę, zaskarżając ją w części w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] maja 2021 r. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w zaskarżonej części, zarzucając mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów:

a) art. 24 ust. 2 uśr poprzez niezastosowanie jego dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie ww. świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] grudnia 2020 r.u do dnia [...] maja 2021 r., pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy wniosku w dniu [...] grudnia 2020 r., zawierającego między innymi oświadczenie skarżącej o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna;

b) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia prawidłowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

c) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 uśr poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w artykule 27 ust. 5 uśr, co w konsekwencji:

- skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenie pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie zasiłku dla opiekuna.

- doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania zasiłku dla opiekuna i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej, pomimo dokonania przez nią wyraźnego wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła w szczególności, że w złożonym w dniu [...] grudnia 2020 r. wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła również o uchylenie na postawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") decyzji przyznającej stronie prawo do zasiłku dla opiekuna, tym samym dokonując wyboru świadczenia w rozumieniu art. 27 ust. 5 uśr. Skarżąca – składając w ten sposób wniosek - zaznaczyła jednocześnie, że wnosi o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna ze skutkiem na dzień poprzedzający dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Wobec tego, stosownie do treści art. 24 ust. 2 uśr, skarżącej powinno zostać przyznane wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne od [...] grudnia 2020 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że na żadnym etapie postępowania nie cofnęła wcześniejszego wniosku o uchylenie decyzji przyznającej jej zasiłek dla opiekuna z dniem poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne oraz, że dopuszczalna jest na zasadzie wyjątku możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to na korzyść lub za zgodną zainteresowanego, zaznaczają przy tym, że złożone w przedmiotowym wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego żądnie, by w sytuacji wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, uchylona została decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, należy poczytywać za zgodę strony na uchylenie tej decyzji nawet z mocą wsteczną. Zdaniem skarżącej w sprawie należało więc przyznać wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 uśr i wypłacić je w kwocie pomniejszonej o pobrane w toku postępowania świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podkreślając że wobec prawa skarżącej do zasiłku dla opiekuna nie była ona uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego do momentu pozostawania w obrocie prawnym decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna, tj. do dnia uchylenia tej decyzji w dniu [...] maja 2021 r., bowiem do tego dnia istniała przeszkoda do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a także że SKO przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie od najwcześniejszego możliwego terminu, tj. od dnia [...] maja 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Istotę sporu w sprawie, w następstwie decyzji reformatoryjnej SKO, stanowiła wyłącznie kwestia daty początkowej, od której należało przyznać skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Skarżąca zakwestionowała bowiem legalność przyznania jej przez SKO wnioskowanego świadczenia od daty uchylenia decyzji ustalającej dla strony prawo do zasiłku dla opiekuna tj. od dnia [...] maja 2021 r., domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym wpłynął do organu wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia [...] grudnia 2020 r.

Wobec powyższego odnosząc się do wskazanej spornej w sprawie kwestii, tj. możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (od dnia [...] grudnia 2020 r.), a więc za okres w którym obowiązywała decyzja z dnia [...] października 2014 r. ustalająca na rzecz skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna, podnieść należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom (niż wymienione w pkt 1-3), na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosowanie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b uśr, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 uśr, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. [...] grudnia 2020 r., pobierała ona na mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2014 r. (następnie zmienionej co do wysokości świadczenia) zasiłek dla opiekuna.

Nie ulega również wątpliwości, że przepis art. 24 ust. 2 uśr stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Co do zasady więc wniosek skarżącego złożony w dniu [...] grudnia 2021 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinien skutkować przyznaniem pomocy począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od [...] grudnia 2020 r., na co powołuje się skarżąca w złożonej skardze. Stan taki nie mógł mieć jednak miejsca w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Nie można pominąć tego, że okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy wymusiły zastosowanie przez SKO w pierwszej kolejności ograniczenia ustawowego wynikającego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Na dzień złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne istniała bowiem negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, spowodowana ustalonym dla skarżącej prawem do zasiłku dla opiekuna. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Stanowi o tym wprost art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Ustawodawca przewidział jednak sytuację dotyczącą zbiegu tych świadczeń w art. 27 ust. 5 uśr, dając stronie możliwość swobodnego wyboru jednego z nich.

Z treści przywołanych unormowań wynika, że nie można w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Treść normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr potwierdza, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z jego wyborem, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr. Wykładnia systemowa ww. przepisów jest zatem jasna i jednoznaczna w treści. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do zasiłku dla opiekuna, określone wcześniejszą decyzją, funkcjonującą w tym okresie w obrocie prawnym. Dopiero uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, pozwala na przyznanie świadczenia nowo wybranego w miejsce poprzednio pobieranego świadczenia.

Ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 uśr. Przepis art. 24 ust. 2 uśr stosuje się, gdy wnioskodawca spełnia materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tymczasem w przypadku skarżącej w miesiącu złożenia wniosku występowała negatywna przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr. Skoro w świetle art. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr w zw. z art. 27 ust. 5 uśr nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do warunkowej deklaracji, ale jej wyrazem musi być ustanie dotychczasowego prawa, poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji (uchylenie, zmiana). Jednocześnie należy mieć na uwadze, że uchylenie lub zmiana decyzji, ze swej istoty wywołuje skutki na przyszłość (ec nunc). Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu przysługiwania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

Z powyższego wynika, że dopiero zniesienie w formie prawnej negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca, jak podkreślono, przewidział w przepisie art. 27 ust. 5 uśr, możliwość swobodnego wyboru jednego z wymienionych w nim świadczeń. Organ w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek strony. W sprawie skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniosek o uchylenie na podstawie art. 155 kpa decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna po ustaleniu spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, domagając się jednocześnie nie wstrzymywania wypłacania zasiłku w okresie procedowania w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik skarżącej zawarł również we wniosku, co akcentuje w skardze, żądanie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna ze skutkiem na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, tj. na [...] listopada 2020 r. Zauważyć jednak należy, że Wójt Gminy D., po przekazaniu mu przez SKO wniosku o uchylenie decyzji o przyznaniu prawo do zasiłku dla opiekuna i po otrzymaniu w dniu [...] maja 2021 r. pisma pełnomocnika skarżącej o rezygnacji z ustalonego prawa do zasiłku dla opiekuna, decyzją z dnia [...] maja 2021 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2014 r., bez określenia jakiejkolwiek daty wstecznej uchylenia tej decyzji. Wskazana decyzja uchylająca wywołuje zatem skutki ex nunc (tj. na przyszłość). Z akt sprawy i pism skarżącej nie wynika, żeby ww. decyzja uchylająca z dnia [...] maja 2021 r., została zakwestionowana przez skarżącą lub jej profesjonalnego pełnomocnika środkiem odwoławczym, co oznacza że funkcjonuje ona w obrocie prawnym w takim zakresie jaki wynika z jej treści. Tym samym w sprawie mamy do czynienia z uchyleniem decyzji z dnia [...] października 2014 r., a więc z eliminacją przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr, dopiero z dniem [...] maja 2021 r., a nie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, tj. na [...] listopada 2020 r. Dlatego też od dnia [...] maja 2021 r., a więc od najwcześniejszego możliwego terminu SKO przyznało skarżącej wnioskowane świadczenie. Wobec bowiem posiadania przez skarżącą prawa do zasiłku dla opiekuna do dnia [...] maja 2021 r., nie była ona do tego momentu uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr. W związku z tym, iż skarżąca wnioskowała o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna po ustaleniu spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, organ I instancji stwierdzając niespełnienie w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b uśr, nie uchylił w toku postępowania pierwszoinstancyjnego decyzji przyznającej skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna. Kwestia błędności stanowiska organu I instancji odnośnie zasadności zastosowania w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1b uśr, nie może jednak determinować uprawnienia skarżącej do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres w którym funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja przyznająca skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1lit. b uśr.

Jak podkreślono bowiem powyżej według art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. zasiłku dla opiekuna. Nie można więc – jak słusznie wskazano to w wyroku NSA z dnia 19 maja 2021 r. o sygn. akt I OSK 209/21 - w tym samym czasie korzystać z prawa do obu wymienionych świadczeń. Potwierdza to art. 27 ust. 5 uśr, z którego wynika, że uprawnionemu przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, zgodnie z wyborem. Unormowania te mają zapobiec kumulatywnemu pobieraniu świadczeń przysługujących z tego samego powodu, czyli z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny. Tym samym, nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym skarżąca posiadała jednocześnie prawo do zasiłku dla opiekuna, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Zgodnie z art. 24 ust. 2 uśr prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jeśli jednak nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, zmaterializowana w prawem przewidzianej procedurze. Rezygnacja taka nie może jednak opierać się tylko na warunkowej deklaracji, gdyż wydanie decyzji pod warunkiem jest wprawdzie według doktryny prawa administracyjnego dopuszczalne, ale tylko wówczas gdy obowiązująca regulacja taką możliwość przewiduje. Konieczne jest zatem, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, prawo do świadczenia niższego zostało w odpowiedniej procedurze "wstrzymane" albo uchylone (patrz wyrok NSA z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W niniejszej sprawie prawo do zasiłku dla opiekuna, zgodnie z rozstrzygnięciem Wójta Gminy D., zostało uchylone w dniu [...] maja 2021 r. Dopiero więc od tego momentu odpadła negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr i dlatego też od tego najwcześniejszego możliwego terminu można było przyznać skarżącej wnioskowane świadczenie, co prawidłowo orzekło SKO w zaskarżonej decyzji, nie dokonując kompensowania świadczeń za okres do dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] maja 2021 r., w którym to okresie występowało ograniczenie ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, która ustało dopiero w dniu uchylenia decyzji przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna tj. [...] maja 2021 r.

W związku tym, dopóki w przedmiotowej sprawie istniała w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu skarżącej zasiłku dla opiekuna, dopóty niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres w którym skarżąca, jako podmiot uprawniony, była uprawniona i pobierała zasiłek dla opiekuna. Ograniczenia ustawowe wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr we wskazanych powyższej okolicznościach faktycznych sprawy ustały dopiero z dniem wydania decyzji uchylającej decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna. Osoba, która spełnia warunki z art. 17 ust. 1 uśr do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymywać, a pobiera zasiłek dla opiekuna, winna móc zgodnie z art. 27 ust. 5 uśr dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, niemniej wybór ten nie może zostać urzeczywistniony w sposób naruszający przepisy prawa. Konsekwencją dokonania tego wyboru, nie może być zaistnienie sytuacji, w której osoba otrzymywałaby dwa świadczeń za ten sam okres. Dlatego koniecznym warunkiem do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest usunięcie w sposób zgodny z prawem przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr.

Wobec powyższego należy uznać, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji reformatoryjnej, uwzględniając skutki decyzji wydanej na podstawie art. 155 kpa – na przyszłość (ex nunc) i treść art. 17 ust. 4 uśr, prawidłowo przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] maja 2021 r., tj. od dnia uchylenia decyzji przyznającej skarżącej zasiłek dla opiekuna, gdyż skarżąca dopiero od tego momentu spełniła przesłanki materialnoprawne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie, jak wykazano, nie było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2020 r., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, gdyż w tym czasie, aż do dnia uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku dla opiekuna, istniała negatywna materialnoprawna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b uśr, wykluczająca możliwość otrzymania przez skarżącą za ten okres wnioskowanego świadczenia.

Z tych względów, wskazujących na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.