Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 314/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29, art. 49 ust. 1, art. 59f
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. W., W. W. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej z tytułu rozbudowy budynku gospodarczego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu W. G. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 49 ust 1, art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego na działce o nr geodezyjnym [...] obręb: P., gm. K. ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej z tytułu wykonania przez inwestora – Z. i W. W. rozbudowy budynku gospodarczego bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę na kwotę 25.000,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego realizowanego przez inwestora Z. i W. W. organ nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez uprawnionego projektanta z załączonym przez niego zaświadczeniem wydanym przez izbę samorządu zawodowego, przy czym projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego oświadczenia inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Dalej, organ wyjaśnił, iż wszystkie wymagane dokumenty zostały przedłożone. Ponadto organ wskazał, że stosownie do treści art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, do obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59f ust. 1. Opłata stanowi pięćdziesięciokrotną wartość iloczynu stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w): opłata legalizacyjna = 50*s*k*w. Zgodnie z art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego stawka opłaty wynosi s = 500.00 zł. Współczynnik kategorii obiektu i wielkości obiektu budowlanego określa załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Obiekt - rozbudowa budynku gospodarczego - należy do III kategorii obiektu budowlanego posiadającej współczynnik kategorii obiektu: k = 1.0 i współczynnik wielkości obiektu: w = 1,0. W wyniku powyższych ustaleń dokonano obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej według wzoru: 50 * s * k * w = opłata legalizacyjna. Po podstawieniu wartości odpowiadających poszczególnym składowym powyższego wzoru uzyskano obliczenie: 50 * 500 * 1,0 * 1,0 = 25.000,00 zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli inwestorzy podnosząc, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące, oraz że wykonane przez nich prace nie stanowią nowej inwestycji, a dotyczyły wyłącznie drobnych poprawek przy wejściu na strych oraz zabezpieczenia wejścia do budynku. Wnoszący zażalenie oświadczyli, że nie było ich zamiarem żadna rozbudowa ani dobudowa, oraz że kwota 25.000 zł znacznie przewyższa wartość obiektu. Ponadto inwestorzy wskazali, że utrzymują się wyłącznie z renty w wysokości 880 zł netto i z tego względu nie są w stanie zapłacić opłaty.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozbudowa budynku gospodarczego o wiatrołap o wymiarach zewnętrznych 2,70 m x 2,26 m oraz klatkę schodową o wym. 2,50 m x 2,50 m. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast artykuł 29 Prawa budowlanego zawiera zamknięty katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Rozbudowa nie jest zawarta w tym katalogu. W związku z powyższym podlega ona ogólnej zasadzie, czyli wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak ustalono w toku postępowania w niniejszej sprawie roboty budowlane zostały dokonane przez Inwestorów bez uzyskania takiej decyzji. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę określoną w art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Organ podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po otrzymaniu wymaganych dokumentów oraz po zbadaniu zgodności prowadzonych robót budowlanych z prawem, prawidłowo, zgodnie z artykułem 59 f Prawa budowlanego w powiązaniu z art. 49 ust. 2 tejże ustawy ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25000 zł. Organ podniósł, że opłatę obliczono zgodnie ze wzorem (= s x k x w x 50, gdzie s sławka opłaty, zgodnie z art. 59 f ust. 2 prawa budowlanego wynosi 500 zł; k współczynnik kategorii obiektu budowlanego - zgodnie z załącznikiem do ustawy prawo budowlane, budynek gospodarczy należy do kategorii II, współczynnik 1,0; w- współczynnik wielkości obiektu budowlanego, w w/w załącznika dla budynku gospodarczego wynosi 1,0; 50 - podwyższenie stawki opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego).

Organ wskazał również, że ustalenie opłaty legalizacyjnej stanowi jeden z obowiązkowych elementów postępowania legalizacyjnego prowadzonego w stosunku do obiektu wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia. Należy także zwrócić uwagę na fakt, że na inwestorze nie ciąży przymus uiszczenia ustalonej opłaty, jednak musi on liczyć się ze skutkami określonymi w art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego.

Organ zauważył ponadto, że sytuacja majątkowa oraz wartość obiektu budowlanego nie mają wpływu na ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej lub odstąpienia od jej wymierzenia. Przepisy nie zawierają uregulowań pozwalających na takie odstępstwa. Inwestorzy podnoszą także, że ich zamiarem nie była rozbudowa ani dobudowa. W świetle prawa budowlanego istotny jest jednak fakt, że w efekcie przeprowadzonych robót budowlanych zmianie uległy parametry obiektu. W przypadku zmiany parametrów takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość bądź szerokość przeprowadzone roboty budowlane uznaje się za rozbudowę.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli Z. i W. W. wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że wykonane prace nie stanowiły nowej inwestycji, na którą zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, potrzebne byłyby pozwolenia. Dokonane prace dotyczyły wyłącznie drobnych poprawek przy wejściu na strych oraz zabezpieczenia wejścia do budynku, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, prace takie nie wymagają pozwolenia na budowę. W ocenie skarżących organ ustalający opłatę niewłaściwie zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako "rozbudowę".

Ponadto skarżący wskazali, że zgodnie z art. 59 g ust. 5 w zw. z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Jednym z przepisów wymienionego działu jest art. 67 b § 1 pkt 2, który przewiduje możliwość umorzenia przez wojewodę w całości lub w części albo odroczenia płatności lub rozłożenia na raty opłaty legalizacyjnej, której nie są w stanie uiścić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2012 r. wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy pozostawiono rozpoznania.

Na skutek ponownie złożonego wniosku postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2012 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik podtrzymał skargę wskazując, że w toku postępowanie nie doszło do naruszenia procedury. Dalej pełnomocnik wskazał, że w tej sytuacji zasadność nałożonej na skarżących opłaty legalizacyjnej, czy też zasadność zarzutów skargi, należy ocenić z perspektywy charakteru podjętych przez skarżących robót budowlanych tj. czy były to wyłącznie prace mające na celu przywrócenie sprawności technicznej budynku gospodarczego z ulepszeniami w postaci zamiany schodów drewnianych na betonowe z obudowaną ścianką oraz zmiany wejścia do budynku z dobudowanymi murkami i obudowaniem drzwi wejściowych ścianką, czy też faktycznie rozbudową polegającą na zwiększeniu powierzchni budynku i jego kubatury.

Ponadto pełnomocnik podniósł, że jakkolwiek brak jest ustawowej definicji "rozbudowy" tym niemniej, mając na uwadze interpretacje tego pojęcia zawartą na str. 56 Prawa budowlanego z komentarzem wydanego pod redakcją prof. dr hab. Zygmunta Niewiadomskiego o treści: "Przez rozbudowę należy rozumieć zmianę innych charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt. 7a).....Efektem budowy (wykonywania, odbudowy, nadbudowy, rozbudowy) jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej", to o ile uznać ustalenia organu nadzoru budowlanego o powiększeniu w wyniku robót budowlanych powierzchni kwestionowanego budynku gospodarczego i jego kubatury za usprawiedliwione, mimo istnienia poprzednio schodów drewnianych i z drugiej strony wejścia do budynku, to w gruncie rzeczy uzasadnionym byłoby przyjęcie, iż doszło do rozbudowy budynku gospodarczego, a tym samym ustalenie opłaty legalizacyjnej byłoby nieodzowne.

Pełnomocnik wskazał również, iż w ocenie skarżących prace przez nich wykonane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Pełnomocnik zwrócił uwagę na interpretację pojęcia "remontu" zawartą na str. 58 cytowanego wcześniej Prawa budowlanego z komentarzem tj.: "Określenie "remont" stosownie do definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt. 8 dotyczy wykonywania w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych (robót remontowych). Celem tych robót musi być odtworzenie stanu pierwotnego obiektu, przy czym bez znaczenia jest, czy użyto tych samych wyrobów budowlanych, co wstanie pierwotnym." Pełnomocnik wyjaśnił, że jeżeli by traktować zrealizowane przez skarżących roboty budowlane jako prace remontowe, to stosownie do art. 29 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego realizowane przez skarżących prace budowlane byłyby zwolnione od uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie wymagałyby zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. Pełnomocnik podkreślił, iż nie bez znaczenia dla sprawy jest również sytuacja materialna skarżących, którzy nie tylko bez istotnego uszczerbku dla ich sytuacji materialnej podyktowanej niewielkimi dochodami z renty skarżącego, nie byli w stanie pokryć kosztów postępowania przed WSA w Poznaniu i kosztów zastępstwa procesowego, to obciążenie ich w przypadku utrzymania w mocy nałożonej opłaty legalizacyjnej obowiązkiem jej uiszczenia spowoduje, że skarżący nie tylko nie będą w stanie jej ponieść, a w przypadku zastosowania egzekucji administracyjnej tej opłaty popadną w niedostatek wymagającego w konsekwencji pomocy społecznej, co jest z perspektywy zasad współżycia społecznego nieuzasadnione.

Na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej.

Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ nadzoru budowlanego podejmując czynności na podstawie art. 49 Prawa budowlanego, zmierza w kierunku legalizacji samowoli budowlanej i czynności te są efektem ustaleń i ocen dokonanych przez organ na etapie wydawania postanowienia w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego, po przeprowadzeniu oględzin, działając na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót i nałożył obowiązek dostarczenia dokumentacji, o jakiej mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na powyższe inwestorzy przedłożyli żądaną dokumentację, w tym projekt architektoniczno - budowlany.

W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma okoliczność, czy działania podjęte przez skarżących należy traktować jako rozbudowę budynku gospodarczego o wiatrołap o wymiarach zewnętrznych 2,70 m x 2,26m oraz klatkę schodową o wym. 2,50m x 2,50m czy też jest to, jak twierdzą skarżący, remont polegający na usunięciu starych drewnianych schodów i zastąpienie ich betonowymi z obudowaniem i zastąpienie dotychczasowego wejścia do budynku nowym z murkami betonowymi i obmurowaniem drzwi.

Powyższa kwestia pozostaje istotna z punktu widzenia zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku bowiem uznania, że skarżący wyłącznie dokonali remontu, będącego innymi niż budowa robotami budowanymi, legalizacja następuje na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego i nie powoduje konieczności nałożenia opłaty legalizacyjnej.

W ocenie Sądu, z dokonaną w niniejszej sprawie oceną organów nadzoru budowlanego, że mamy do czynienia z rozbudową należy się zgodzić. W istocie bowiem doszło w rozpoznawanej sprawie do rozbudowy obiektu budowlanego - budynku gospodarczego poprzez dobudowanie do niego nowego elementu w postaci wiatrołapu i klatki schodowej. Tego typu inwestycja – jak zasadnie uznały organy - objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że przez obiekt budowlany, zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Budową, w myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego jest wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. W doktrynie przyjmuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7 a Pr. bud. - zob. "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2006, str. 58 ; tak też NSA w sprawach II OSK 1180/06, II OSK 586/10).

Podkreślić należy, że dobudowanie klatki schodowej oraz wiatrołapu do istniejącego budynku zwiększa charakterystyczne parametry istniejącego obiektu. Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz dołączonych do niego zdjęć, jak również projekcie budowlanym złożonym do akt sprawy w następstwie spełnienia nałożonego na inwestora obowiązku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej. Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że przedłożony przez skarżących projekt budowlany, sporządzony przez uprawnioną do tego osobę, wyraźnie wskazuje, iż na działce projektuje się rozbudowę budynku gospodarczego, osłonkę śmietnika oraz utwardzenie terenu. Z projektu planu wynika również, że powierzchnia zabudowy części rozbudowywanej wynosi 14,77 m2, a jej kubatura 40,5 m3.

Zatem wykonane w tym zakresie roboty budowlane należy kwalifikować jako rozbudowę, a więc budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Zgodnie z zasadą Prawa budowlanego, wyrażoną w art. 28 ust. 1 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków o jakich mowa w art. 29 – 31 ustawy. Przepisy art. 29 – 31 ustawy wprowadzają bowiem wyjątek od tej ogólnej zasady, określając budowy i roboty budowlane, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie w określonych wypadkach wymaga zgłoszenia do właściwego organu. Omawiana rozbudowa do nich nie należy.

Nie można również zgodzić się ze skarżącymi, że wykonane roboty budowlane zostały przeprowadzone wyłącznie w ramach "remontu" budynku. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez pojęcie "remontu" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W niniejszej sprawie dokonano jednak rozbudowy budynku gospodarczego, co wynika wprost z załączonej dokumentacji obejmującej projekt architektoniczno-budowlanej. Jak wskazano już wyżej na skutek przeprowadzonych prac zmienią się istotne parametry techniczne istniejącego obiektu budowlanego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż skarżący przed przystąpieniem do prac budowlanych obowiązani byli uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. W sprawie poza sporem jest fakt, iż skarżący zaniechali obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co uzasadniało przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

W przypadku, gdy mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego lub części obiektu budowlanego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje przepis art. 48 oraz, w następstwie stwierdzenia możliwości legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, art. 49 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tę kategoryczną dyspozycję łagodzi jednak regulacja ust. 2 tego przepisu, bowiem zgodnie z jego treścią jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

– właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W tym postanowieniu, stosownie do ust. 3, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno - budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 powołanej ustawy). Wówczas właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

– oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nie uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego). Natomiast w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (art. 49 ust. 4).

Ustawodawca zatem otwiera przed inwestorem możliwość uchylenia się od kategorycznego obowiązku dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, poprzez przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Skuteczne zalegalizowanie takiej samowoli, obok spełnienia wymagań, o których mowa w art. 48 ust. 2, ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego uwarunkowane jest także uiszczeniem opłaty legalizacyjnej.

W ocenie Sądu, postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Inwestorzy przedłożyli dokumenty, których obowiązek przedłożenia został określony w postanowieniu z dnia [...] maja 2011 r. Dokumenty odpowiadały warunkom, o których mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. To z kolei uzasadniało uznanie, iż legalizacja wykonanej rozbudowy jest dopuszczalna i obligowało organ do ustalenia inwestorom opłaty legalizacyjnej.

W dalszej kolejności należy dokonać oceny prawidłowości obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. W ocenie składu orzekającego ustalona postanowieniem organu I instancji opłata legalizacyjna została prawidłowo obliczona, zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust. 1 - 3 Prawa budowlanego. Z przepisów tych wynika, iż opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s) oraz współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), określanych na podstawie załącznika do ustawy. W odniesieniu do opłaty legalizacyjnej podstawowa stawka opłaty wynosi 500 zł, co wynika z art. 59 f ust. 2 tej ustawy. Załącznik do ustawy wskazuje, iż legalizowane roboty należy zakwalifikować do kategorii III – budynki gospodarcze (k = 1, w = 1). Ponieważ stawka opłaty określona w art. 59 f ust. 2 wskazanej ustawy podlega zgodnie z art. 49 ust. 2 tej ustawy pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, wysokość opłaty legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie trafnie została ustalona na kwotę 25.000 zł.

W tym miejscu odnosząc się do argumentów o sytuacji finansowej skarżących wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od tego wymogu, bowiem jest on określony przepisem bezwzględnie obowiązującym, obligującym organ do określonego działania. Przewidziana przez ustawodawcę sankcja w postaci opłaty legalizacyjnej została określona na bardzo wysokim poziomie, a zasady jej ustalania nie odnoszą się w żaden sposób do rzeczywistych kosztów zrealizowanej inwestycji poniesionych przez inwestora oraz jego sytuacji finansowej. Ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego (por. stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II SA/Po 990/08 - dostępne na stronie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W razie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach Prawa budowlanego organ ten ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Brak jest przy tym podstawy prawnej do uzależniania przez organ nadzoru budowlanego wysokości opłaty legalizacyjnej od sytuacji osobistej czy materialnej inwestora obciążonego obowiązkiem jej uiszczenia. Z tych przyczyn podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności, co do jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych nie podważają powyższych wniosków i nie mogą doprowadzić do zmniejszenia wysokości opłaty legalizacyjnej, która nie jest pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu. Okoliczności te nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy i nie wpływają na ocenę zgodności zaskarżonego aktu z prawem.

Na marginesie Sąd jedynie wskazuje, że skarżący, z uwagi na swoją sytuację finansową, mogą zwrócić się do organu, stosownie do działu III ustawy Ordynacja podatkowa, o umorzenie opłaty, rozłożenia na raty czy też odroczenie terminu jej płatności.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.

.