Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1482/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust 1 , art. 83 a ust 1 , art. 83 b , art. 83 c , art. 83 d
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7 , art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi "R." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew i obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. na rzecz strony skarżącej "R". spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. kwotę 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 83 ust. 1, 2, 3, 4, art. 83 a ust. 1, art. 83 c ust. 1, 3, 4, art. 83 d ust. 1, 2 oraz art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a także art. 7, art. 77, art. 104 i art. 108 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku zezwolił [...] Sp.z.o.o. w K. na usunięcie wiązu szypułkowego o obw. pnia 192 cm rosnącego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] Niniejsze zezwolenie zostało wydane pod warunkiem zastąpienia wskazanego drzewa innym drzewem należącym do rodzaju: lipa, dąb, klon, platan według poniższego zestawienia o obwodzie mierzonym na wysokości 100 cm wynoszącym 80 cm. Nowe drzewo ma być sadzone z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym. Organ stwierdził, że termin realizacji warunku nasadzeń upływa z dniem 30 listopada 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu 27.06.2016 r. wizji terenowej stwierdzono, że zmierzony obwód drzewa na wysokości 5 cm przekroczył 25 cm w przypadku gatunków wymienionych w art. 83f ust. 1 pkt 3 podpkt b, w związku z powyższym na jego usunięcie wymagane jest uzyskanie zezwolenia administracyjnego. Ponadto ustalono, iż wnioskowany do usunięcia wiąz szypułkowy o obw. pnia 192 cm (dokonano pomiaru obwodu drzewa na wysokości 130 cm) został podcięty piłą. Rzaz założony w poprzek pnia został wykonany na wysokości 102 cm od ziemi i schodzi ukośnie w dół. Włożona w rzaz taśma miernicza wskazuje, że sięga on do rdzenia pnia oraz dodatkowo zostały podcięte boczne strefy przekroju pnia. Przedmiotowy wiąz to okazały egzemplarz o prostym pniu, regularnej koronie, podkrzesany w dolnej części pnia do ok. 1/4 wysokości drzewa. Drzewo jest w bardzo dobrym stanie zdrowotnym o prawidłowej statyce i regularnej, gęsto ulistnionej koronie. Podcięcie drzewa obejmujące więcej niż połowę przekroju pnia powoduje, że nie ma ono szans na przeżycie i stanowi bardzo poważne zagrożenie dla otoczenia. Wiejące silne wiatry mogą doprowadzić do przerwania ciągłości pozostałych włókien pnia i drzewo ulegnie złamaniu. Organ stwierdził, że teren, na którym rośnie przedmiotowy wiąz położony jest w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] " zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 11 września 2013 r. Dla całego obszaru objętego planem obowiązują ustalenia zawarte w rozdziale II ww. planu, w którym zawarte są m.in. zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, zgodnie z którymi w celu ochrony środowiska ustalony został "nakaz uwzględnienia w sposobie zagospodarowania działki lub terenu inwestycji istniejących drzew i objęcia ich ochroną przy lokalizacji inwestycji (§10 pkt. 2 ppkt 7 uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 11 września 2013 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania Przestrzennego obszaru "[...] "). Przedmiotowe drzewo stanowiło cenny element krajobrazu oraz przedstawiało bardzo wysoką wartość przyrodniczą o czym świadczy fakt, iż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew wiąz został umieszczony w III grupie stawek dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, a także z uwagi na fakt małej ilości drzew tego rodzaju na terenie K. oraz zapisów zawartych w mpzp "[...] ". Organ kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju nałożył na wnioskodawcę warunek posadzenia nowego drzewa o dużych rozmiarach w miejscu, z którego zostanie usunięty wiąz w celu rekompensaty straty w środowisku, jaką będzie usunięcie przedmiotowego drzewa.

Od tej decyzji odwołanie wniosła [...] Sp.z.o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w K. wskazując na naruszenie art. 9, art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie odwołującej możliwości czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego, w związku z nieinformowaniem odwołującej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez niepoinformowanie odwołującego o zamiarze nałożenia na niego obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 K.p.a. poprzez wydanie w tej sprawie rozstrzygnięcia bez zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wystarczający całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w przedmiocie możliwości wykonania nasadzeń zastępczych przez odwołującego, naruszenie przepisów art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak czytelnego i logicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie nałożenia na stronę obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, naruszenie przepisu art. 83c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody z dniało kwietnia 2004 r. poprzez nałożenie na stronę obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w sytuacji, w której konieczność uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa wynikła z przyczyn niezawinionych przez stronę oraz naruszenie przepisu. art. 83d ust. 2 ustawy o ochronie przyrody nałożenie na stronę obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych z jednoczesnym określeniem miejsca wykonania nasadzenia zastępczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 23 września 2016 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie jest sporna zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Kontrowersja dotyczy jedynie zobowiązania spółki do nasadzenia w miejsce usuniętego wiązu innego wiązu lub innego drzewa należącego do rodzaju: lipa, dąb, klon, platan – o obwodzie mierzonym na wysokości 100 cm wynoszącym 80 cm. Nowe drzewo ma być sadzone z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym. Jak wyżej wspomniano, rozstrzygnięcie w przedmiocie nasadzeń zastępczych ma charakter uznaniowy. Warto jednak zwrócić uwagę, iż ustawodawca wprowadził pewne przesłanki w tym zakresie. Otóż zgodnie z art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1/ wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2/ wartość kulturową; 3/ walory krajobrazowe; 4/ lokalizację. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Zgodnie z tym przepisem ochrona przyrody stanowi zasadniczą regułę, od której odstępstwa mogą następować tylko w uzasadnionych przypadkach. Na gruncie rozpatrywanej sprawy istotne zdaniem Kolegium jest to, że teren, na którym rósł wiąz położony jest w granicach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] " zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 11 września 2013 r. Dla całego obszaru objętego planem obowiązują ustalenia zawarte w rozdziale II ww. planu, w którym zawarte są m.in. zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, zgodnie z którymi w celu ochrony środowiska ustalony został nakaz uwzględnienia w sposobie zagospodarowania działki lub terenu inwestycji istniejących drzew i objęcia ich ochrona przy lokalizacji inwestycji (§ 10 pkt. 2 ppkt 7 uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 11 września 2013 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania Przestrzennego obszaru "[...] "). Ponadto, Kolegium stwierdziło, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska w treści art. 3 pkt 50 zawiera definicję pojęcia zrównoważonego rozwoju: "rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia jak i przyszłych pokoleń. Zgodnie natomiast z treścią art. 75 ust. 3 ustawy prawo ochrony środowiska, jeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa, należy podejmować działania mające na celu naprawianie wyrządzonych szkód, w szczególności przez kompensację przyrodniczą. Zdaniem Kolegium uzasadnienie decyzji organu I instancji jest prawidłowe, bowiem postępowanie administracyjne w tego typu sprawie polega na zebraniu materiału dowodowego, w świetle którego możliwym jest wykazanie, że zasadnym jest wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów oraz dokonanie ustaleń w przedmiocie miejsca, gdzie możliwym będzie dokonanie nasadzeń zastępczych. Organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzew uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, wziął pod uwagę cechy usuwanego drzewa: wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzew oraz funkcje jakie pełnią w ekosystemie; walory krajobrazowe oraz lokalizację.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. poprzez wydanie w tej sprawie rozstrzygnięcia bez zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wystarczający całokształtu materiału dowodowego w szczególności poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w przedmiocie: a/ istnienia kabli energetycznych pod miejscem wskazanym przez organ I instancji do wykonania nasadzeń zastępczych; b/ zdolności gleby do przyjęcia nowego drzewa w miejscu wskazanym do wykonania nasadzenia zastępczego; c/ parametrów drzewa, które ma zostać nasadzone i jego dostępności w polskich szkółkach; d/ wpływu na bezpieczeństwo mieszkańców dokonania nasadzenia zastępczego w miejscu usuwanego drzewa; e/ zamiarów skarżącej dotyczących zagospodarowania nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo;

2/ art. 7 K.p.a. w związku z art. 75 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. poprzez wydanie w tej sprawie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne w przedmiocie dokumentu znajdującego się na karcie [...] akt postępowania administracyjnego, w skutek którego organ drugiej instancji uznał ten dokument za protokół, podczas gdy jest on jedynie notatką służbową, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ stanowiło podstawę dla organu drugiej instancji do nieuwzględnienia zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 K.p.a.;

3/ art. 136 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, podczas gdy wniosek skarżącej w tym zakresie dotyczył okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i był należycie umotywowany;

4/ art. 11 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 poprzez brak przekonującego, czytelnego i logicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które odnosiłoby się do całości okoliczności istotnych w sprawie, to jest w szczególności poprzez: a/ brak odniesienia się przez organ II instancji do części zarzutów postawionych w odwołaniu przez skarżącą dotyczących zwłaszcza wadliwości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji; b/ niewyjaśnienie przyczyn dla których organ II instancji nie zastosował art. 136 K.p.a. i nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącej; c/ niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ II instancji uznał za prawidłową lokalizację miejsca do wykonania nasadzeń zastępczych; d/ niewyjaśnienie przyczyn dla których organ II instancji uznał za prawidłowe parametry drzewa, które miało być przedmiotem nasadzenia zastępczego;

5/ art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w całości w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym co najmniej konieczność jej merytorycznej zmiany, w oparciu o dowody zaoferowane przez skarżącą organowi II instancji lub jej uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji;

6/ art. 83 c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez przekroczenie przez organ granic uznania administracyjnego i utrzymanie w mocy nałożonego na skarżącą obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, w sytuacji w której obowiązek taki nie powinien zostać nałożony z uwagi na niezawinioną przez skarżącą konieczności usunięcia drzewa;

7/ art. 83 d ust. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez przekroczenie przez organ granic uznania administracyjnego i utrzymanie w mocy nałożonego mocą decyzji organu I instancji na skarżącą obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych z jednoczesnym określeniem miejsca wykonania nasadzenia zastępczego oraz rodzaju drzewa, które powinno zostać nasadzone, w sytuacji gdy brak było podstaw do wskazania, aby nasadzenie nastąpiło w miejscu usuwanego drzewa, a także brak było podstaw do wyboru drzewa o parametrach wskazanych przez organ I instancji.

W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej powoływana jako P.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności przywołać należy w niezbędnym zakresie treść przepisów ustawy, w oparciu o które orzekały organy, gdyż stan prawny dotyczący zasad uzyskiwania zezwolenia na usunięcie drzew uległ istotnej zmianie, na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. (Dz. U. poz. 1045 ze zm.). Oczywiście aktualny (na dzień orzekania przez sąd) stan prawny uległ ponownie znaczącej zmianę, tym niemniej sąd oceniała legalność skarżonej decyzji według stanu prawnego jaki obowiązywał w dacie jej wydania.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm., dalej zwana "ustawą"), a w szczególności art. 83 ust. 1, zgodnie z którym usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia.

Zgodnie z art. 83c ustawy, organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych (ust. 1). Wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu (ust. 3). Zgodnie z ust. 4, organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Zgodnie z ust. 5 art. 83c ustawy, organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od przesadzenia tego drzewa lub krzewu, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do przesadzenia oraz następujące cechy przesadzanego drzewa lub krzewu: 1) rozmiar, w tym objętość bryły korzeniowej i wysokość; 2) kształt systemu korzeniowego; 3) kondycję; 4) długość okresu przygotowania go do przesadzenia. Art. 83d ustawy określający treść zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, w ust. 2 wskazuje, że w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. 3. W przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce, na które zostanie przesadzone drzewo lub krzew; 2) termin przesadzenia drzewa lub krzewu; 3) termin złożenia informacji o przesadzeniu drzewa lub krzewu. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego przepisu, w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych bądź od przesadzenia tego drzewa lub krzewu, zezwolenie to może określać dodatkowo warunki techniczne sadzenia lub przesadzenia drzewa lub krzewu.

Decyzja zezwalająca bądź też odmawiająca wyrażenia zgody na wycięcie drzew wydawana jest w ramach uznania administracyjnego i nie jest to stanowisko kontrowersyjne w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podobnie uzależnienie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa od wykonania określonych przez organ nasadzeń zastępczych, jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 830/11 w szczególności zaakceptować należy pogląd, iż przepis ten (art. 83 ust. 1), normujący udzielenie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości na wniosek jej posiadacza, kreuje swobodę decyzyjną co do udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew. Nie określając żadnych szczegółowych przesłanek, uwzględnienie których warunkowałoby możliwość udzielenia takiego zezwolenia, nakłada na organ administracji obowiązek wzięcia pod uwagę, obok ogólnych wskazówek aksjologicznych (interesu i słusznego interesu strony), celu regulacji, określonych w rozdziale 1 ustawy o ochronie przyrody (zwłaszcza w art. 1, art. 2 czy art. 5 pkt 27 tej ustawy). Wykładnia art. 83 ust. 1 i ust. 4 ustawy w świetle argumentacji celowościowej pozwala na zakreślenie granic wspomnianej wcześniej swobody decyzyjnej. Innymi słowy, wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego wynikającego z prawnego obowiązku ochrony elementów przyrody, z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa materialnego, a rozważania te muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).

W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 K.p.a. organ ten obowiązany był nie tylko do kontroli zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz do powtórnego rozpoznania sprawy, ustalając stan faktyczny nie tylko w oparciu o już zebrany materiał dowodowy, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał decyzję lub postanowienie. W tym miejscu wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie odniosło się w sposób całościowy do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Kolegium utrzymując w mocy zakwestionowaną przez stronę skarżącą decyzję, oceniło jedynie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie i prawidłowość uzasadnienia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, samemu nie dokonując żadnej oceny zebranego materiału dowodowego, co stoi ewidentnie w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zawarte zaś w art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 K.p.a. zasady wyznaczają również granice postępowania odwoławczego, którego istotą - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zawartą w art. 15 K.p.a. - jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.

Podkreślić należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości orzeczonego równocześnie dokonania nasadzenia zastępczego. Organ odwoławczy zaakceptował orzeczenie organu I instancji również w części, w której nakazano zastąpienie usuniętego drzewa innym drzewem należącym do rodzaju: lipa, dąb, klon, platan o obwodzie mierzonym na wysokości 100 cm wynoszącym 80 cm posadzonego z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i korona o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym. Tymczasem już w swoim odwołaniu [...] Sp.z.o.o. Spółka komandytowa podnosiła, że istnieją pewne przeszkody natury technicznej do dokonania nasadzenia zastępczego w miejscu, w którym rosło usuwane drzewo, gdyż w ocenie strony skarżącej jest to bezpośrednio nad znajdującymi się w ziemi kablami energetycznymi zasilania oświetlenia. Po przeanalizowaniu akt postępowania administracyjnego Sąd uznał, że organ drugiej instancji nie poczynił w tym przedmiocie żadnych ustaleń, a nawet jeśli to nie znalazły one odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co więcej organ nie określił czy system korzeniowy usuwanego drzewa, która zapewne jest dosyć rozległy umożliwia zasadzenie nowego drzewa dokładnie w tym samym miejscu i jego prawidłowy rozwój. Kwestie te są o tyle istotne, że jak wskazał ustawodawca w art. 83 c ust. 4 ustawy organ nakazując nasadzenie zastępcze powinien wziąć w szczególności pod uwagę dostępność miejsca do nasadzeń, a także cechy usuwanego drzewa takie jak wartość przyrodnicza, w tym rozmiar drzewa. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie odniosło się do tej kwestii, jednocześnie nie ustosunkowując się do jasno sprecyzowanych zarzutów odwołania. Podkreślić również należy, że organ nie rozważył jeszcze jednej istotnej z punktu widzenia wymagań nałożonych decyzją kwestii. Mianowicie w żaden sposób nie ustalił, czy faktycznie strona skarżąca ma rację twierdząc, że w polskich warunkach nie ma możliwości dokonania zakupu drzewa o wskazanych przez organ parametrach. Jest to istotne biorąc pod uwagę kwestię wykonalności decyzji czy też możliwość spełniania nałożonego powyższą decyzja obowiązku. Powinnością organu było wykazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskazane gatunki drzew są dostępne w polskich warunkach, a co więcej, że są one dostępne dokładnie o obwodzie mierzonym na wysokości 100 cm wynoszącym 80 cm. W powyżej wskazanych kwestiach organ II instancji zobowiązany będzie uzupełnić postępowanie administracyjne, przeprowadzić odpowiednie wnioskowanie, czemu później da wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one niezasadne, a wręcz wewnętrznie sprzeczne. Z jednej bowiem strony skarżąca spółka podnosi, że usunięcie drzewa nie jest związane z żadnymi planami inwestycyjnymi, a jedynie z istniejącym zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi wywołanym uszkodzeniem drzewa, podczas gdy z drugiej strony wskazuje, że plan zagospodarowania przestrzennego w § 17 pkt 5 ppkt 3 nakazuje harmonijne ukształtowanie zamknięcia zespołu zabudowy, jako argument przeciw dokonaniu nasadzenia w tym właśnie miejscu – co sugeruje przeciwne niż deklarowane zamiary strony. Trudno zatem wywnioskować, który zarzut w opinii strony skarżącej powinien zostać wzięty pod uwagę. Tym bardziej, że w dalszej części skargi zostało wyraźnie wskazane, że strona skarżąca wręcz obawia się, że dokonanie nasadzenia zastępczego w tym miejscu spowoduje zagrożenie dla życia i zdrowia. Jednak Sąd pragnie przypomnieć, że zagrożenie powstało dopiero w momencie poważnego uszkodzenia drzewa. Sama jego obecność w tym miejscu nie powodowała żadnego zagrożenia. Tym bardziej zastanawiające jest czy strona skarżąca przewiduje, że kolejne posadzone drzewo może zostać uszkodzone i wtedy spowoduje zagrożenie. Zarzut ten jest dla Sądu zupełnie niezrozumiały, a co istotniejsze nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. stwierdzić należy, że zgodnie z powołanym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych niespornym jest, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W rozpoznawanej sprawie strona nie wykazała takich okoliczności, co więcej skutecznie wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, a później skargę do sądu administracyjnego. Jednocześnie podkreślić należy, że organ nie ma obowiązku informować strony o treści decyzji a obowiązek dokonania nasadzenia zastępczego wynikał dopiero wprost z uzasadnienia decyzji organu I instancji, a nie z akt sprawy i zebranego materiału dowodowego. Dlatego też stwierdzić należy, że powyższe zarzuty skargi są zupełnie bezpodstawne i w tym zakresie nie można zarzucić organom prowadzącym postępowanie jakiegokolwiek uchybienia.

Reasumując przypomnieć należy, że obowiązek nasadzeń następczych lub przesadzeń ustalony został jak forma kompensacji przyrodniczej, czyli działań obejmujących w szczególności zadrzewianie lub tworzenie skupień roślinności, prowadzących do przywrócenia równowagi przyrodniczej na danym terenie, wyrównania szkód dokonanych w środowisku przez realizację przedsięwzięcia i zachowanie walorów krajobrazowych (art. 3 pkt 8 ustawy Prawo ochrony środowiska). Dlatego też argumentacja strony skarżącej odnosząca się od tego, że takie nasadzenia nie są konieczne nie zasługuje w żadnej mierze na uwzględnienie.

Biorąc powyższe pod uwagę i fakt konieczności uzupełnienia postępowania i uzasadnienia decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , co zostało wskazane powyżej, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.