Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 188/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 6m ust. 1, 1a, 2, 2a, 2b, art. 6o
journal: Dz.U. 2020 poz 1439
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 208 par. 1, art. 210 par. 4, art. 233 par. 1 pkt 1, art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 145 par. 3, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy O. decyzja z [...] października 2020 r., nr [...], określił S. S. (dalej także jako: "skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w O. przy ulicy [...], na kwotę [...]zł miesięcznie. od [...] lipca 2020 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że pismem z [...] czerwca 2020 r. (doręczonym w dniu [...] czerwca 2020 r.) zawiadomił S. S. o zmianie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz o zmianie wzoru deklaracji obowiązujących od [...] lipca 2020 r. Zawiadomienie zawierało informację, że zmienione stawki opłaty wiążą się z koniecznością złożenia nowej deklaracji przez wszystkich właścicieli nieruchomości w terminie do [...] lipca 2020 r. W związku z brakiem złożenia przez S. S. nowej deklaracji organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego ustalił, że nieruchomość przy ulicy [...] w O. jest zamieszkiwana przez S. S. (właściciela) i jego rodzinę – łącznie [...] osoby. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami została ustalona w uchwale Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. na kwotę [...]zł miesięcznie za osobę.

Uwzględniając powyższe organ I instancji określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w O. przy ulicy [...] na kwotę [...]zł, jako iloczyn liczby osób zamieszkujących tę nieruchomość ([...]) i stawkę opłaty ([...] zł).

W odwołaniu z [...] listopada 2020 r. S. S. zakwestionował nałożony na niego obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy dotychczas złożone organowi I instancji dane do naliczenia opłaty nie uległy zmianie. Zdaniem odwołującego się, organ nie miał podstaw prawnych, aby wszcząć w sprawie postępowanie administracyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, że na skutek wejścia w życie uchwały Rady Miejskiej w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. zmianie nie uległa wyłącznie sama stawka opłaty za gospodarowanie odpadami, co uzasadniałoby wyliczenie nowej opłaty przez organ I instancji w trybie art. 6m ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm. – w skrócie: "u.u.c.p.g."), lecz zmianie uległy dane będące podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstałych na danej nieruchomości, co zobowiązało właściciela do złożenia nowej deklaracji w trybie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. Podkreślono, że obowiązujący termin złożenia deklaracji przez właściciela został określony w ustawie i ma charakter wiążący. Postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostało wydane w dniu [...] września 2020 r., a więc po upływie ustawowego terminu na złożenie przez właściciela nowej deklaracji.

SKO za bezzasadny uznało zarzut braku podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zdaniem SKO, organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 6o ust. 1 u.u.c.p.g. i wszczął postępowanie administracyjne z uwagi na brak złożenia przez Z. S. nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W skardze z [...] stycznia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Z. S. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji SKO w P. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wejście w życie uchwały rady gminy przewidującej możliwość skorzystania przez właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym na terenie gminy jest równoznaczne ze zmianą danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości,

2) art. 6m ust. 2 oraz art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. polegające na wydaniu przez Burmistrza Miasta i Gminy O. w dniu [...] czerwca 2020 r. dokumentu zatytułowanego "zawiadomienie", w sytuacji w której w dacie jego wydania uchwały z dnia [...] czerwca 2020 r. Rady Miejskiej w O. Nr [...], [...], [...], [...] nie istniały w obrocie prawnym, albowiem zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa W. w dniu [...] czerwca 2020 r. z mocą obowiązywania od dnia [...] lipca 2020 r.,

3) art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie w sprawie,

4) art. 6o u.u.c.p.g. poprzez jego zastosowanie w sprawie i określenia przez Burmistrza Miasta i Gminy O. w drodze decyzji wysokości za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

5) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. - w skrócie: "o.p.") poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnego zgromadzenia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O.,

6) art. 210 § 4 o.p. poprzez:

a) niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności,

b) niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,

7) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I

z 24 maja 2021 r., wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów co do obowiązku złożenia przez skarżącego nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. z powodu zmiany wysokości stawki opłaty oraz zmiany danych będących podstawą wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami.

Według organów obu instancji, zmiana danych będących podstawą wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami została spowodowana uchwaleniem przez Radę Miejską w O. uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące bioodpady komunalne w kompostowniku przydomowym na terenie gminy O. (Dz. U. W. W. z 2020 r., poz. 4917 – w skrócie: "uchwała RM nr [...]"). Ponadto organy zaznaczyły, że zmieniła się także stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe okoliczności, zdaniem organów, spowodowały konieczność złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, albowiem wcześniej obowiązująca uchwała Rady Miejskiej nie zawierała regulacji umożliwiającej właścicielom nieruchomości skorzystania ze zwolnienia w części z opłaty, w przypadku posiadania kompostownika przydomowego i używania go do kompostowania bioodpadów powstałych na tej nieruchomości.

Według przeciwnego stanowiska skarżącego, wejście w życie uchwały RM nr [...] nie było równoznaczne w skutkach ze zmianą danych w rozumieniu

art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g., a zatem na skarżącym nie ciążył obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie

art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g.

W ocenie Sądu rację w sporze ma skarżący, a to oznacza, że zaskarżone decyzje, jako niezgodne z prawem, należy uchylić.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.u.c.p.g.).

Stosownie do art. 6m ust. 1d u.u.c.p.g., wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o.

Przepis art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. stanowi, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

Stosownie do art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

W myśl art. 6m ust. 2b u.u.c.p.g. w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Z kolei przepis art. 6o u.u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Z powołanych powyżej przepisów wynika zatem, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest, co do zasady, na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy. Wyjątkowo natomiast u.u.c.p.g. przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.u.c.p.g.) albo w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g (art. 6m ust. 2b u.u.c.p.g.).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji uzasadniały obowiązek złożenia przez skarżącego nowej deklaracji z powodu zmiany stawki (organ I instancji) i zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami, na skutek możliwości skorzystania ze zwolnienia w części z opłaty, w przypadku posiadania kompostownika przydomowego i używania go do kompostowania bioodpadów (organ II instancji).

Zdaniem Sądu, zarówno argumentacja Burmistrza Miasta i Gminy O., jak i argumentacja SKO w P. są błędne i nie zasługują na akceptację.

Organ I instancji stwierdzając wprost w uzasadnieniu swojej decyzji, że zmienione stawki opłaty wiążą się z koniecznością złożenia nowej deklaracji przez wszystkich właścicieli nieruchomości w terminie do 31 lipca 2020 r. naruszył art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. Z przepisu tego expressis verbis wynika, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. W ocenie Sądu, sytuacja opisana w ww. przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W związku z tym, jak trafnie wywiódł skarżący w treści skargi, brak było podstaw prawnych do złożenia przez niego nowej deklaracji. Tym samym należy uznać, że organ I instancji domagając się od skarżącego złożenia nowej deklaracji wyłącznie z powodu zmiany stawki opłaty naruszył art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g.

Nie znajdując natomiast podstaw do uwzględnienia argumentacji zawartej w decyzji SKO, Sąd wskazuje, że wprowadzenie przez lokalnego prawodawcę w uchwale RM nr [...] możliwości skorzystania z właścicieli nieruchomości ze zwolnienia w części z opłaty w przypadku posiadania kompostownika przydomowego i używania go do kompostowania bioodpadów (czyli de facto możliwości skorzystania ulgi w opłacie) w żaden sposób nie spowodowało zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Okoliczność, że wcześniej, tj. przed wejściem w życie uchwały RM nr [...], właściciele nieruchomości położonych na terenie miasta i gminy O. nie mieli możliwości skorzystania z ww. ulgi, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, nie spowodowała zmiany danych, o której mowa w art. 6m ust. 2 u.u.c.p.g. Podkreślenia wymaga, że zakres pojęcia "dane niezbędne do określenia wysokości opłaty", które mogą i muszą być ujęte w deklaracji, jest zdeterminowany określonym przez ustawodawcę sposobem (metodą) ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla poszczególnych kategorii nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy danymi takimi – w zależności od wybranej przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – są przykładowo: liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, ilość zużytej wody z danej nieruchomości, powierzchnia lokalu mieszkalnego oraz stawka opłaty. Ustanowienie wymogu, że deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość tej opłaty, oznacza de facto, że nie może tym samym zawierać danych zbędnych z punktu widzenia określenia wysokości opłaty. Rada gminy podejmując uchwałę określającą wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest zobowiązana uwzględniać wymogi co do treści deklaracji wynikające z art. 6m ust. 1a u.u.c.p.g. (por. M. Budziarek [w:] Budziarek Magdalena, Szymczak Aneta, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, art. 6m, publ. LEX).

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że w przypadku Gminy O. daną, która stanowi podstawę ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest liczba osób zamieszkujących daną nieruchomość. W badanej sprawie, jak wynika z uzasadnień zaskarżonych decyzji oraz z akt administracyjnych, organy nie miały zastrzeżeń, co do zgłoszonej przez skarżącego w deklaracji z [...] lutego 2019 r. ilości osób zamieszkujących nieruchomość położoną w O. przy ulicy [...] (k. 11-12 akt admin.). Skoro zatem organy skutecznie nie zakwestionowały tych danych, to zdaniem Sądu, na skarżącym nie ciążył ustawowy obowiązek złożenia nowej deklaracji. W ocenie Sądu, SKO w P. dokonało błędnej wykładni 6m ust. 2 u.u.c.p.g., albowiem wprowadzenia w drodze uchwały przez lokalnego prawodawcę ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie można utożsamiać ze zmianą danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak już bowiem wyżej wskazano, w odniesieniu do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy "danymi niezbędnymi do określenia wysokości opłaty", są – w zależności od wybranej przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – przykładowo: liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, ilość zużytej wody z danej nieruchomości, powierzchnia lokalu mieszkalnego oraz stawka opłaty.

W konsekwencji powyższych rozważań za zasadne należy także uznać zarzuty naruszenia art. 6o u.u.c.p.g. poprzez zastosowanie tego przepisu i określenie przez Burmistrza Miasta i Gminy O. w drodze decyzji wysokości za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W ocenie Sądu powołany wyżej kontekst normatywny, odwołujący się do cytowanych przepisów u.u.c.p.g, powinien zostać uwzględniony przy wykładni,

a w rezultacie stosowaniu § 2 uchwały Rady Miejskiej w O. nr [...]

z dnia [...] czerwca 2020 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji

o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 tej uchwały, deklarację o której mowa w § 1, właściciel nieruchomości obowiązany jest złożyć osobiście w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy w O., pocztą elektroniczną lub listowanie w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. A zatem obowiązek złożenia deklaracji powstałby w przypadku skarżącego na podstawie tego przepisu, gdyby skarżący zamierzał skorzystać ze zwolnienia z części opłaty w związku z urządzeniem przydomowego kompostownika lub nastąpiła inna istotna zmiana, wpływająca na sposób ustalenia tej opłaty.

Za zasadne Sąd uznał także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, przy czym zaznaczyć należy, że naruszenia tych przepisów było konsekwencją uprzedniego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego. W szczególności zaś zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 210 § 4 o.p. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonych decyzji. Z kolei na skutek błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 6m ust. 2a u.u.c.p.g. SKO powinno uchylić decyzję organu I instancji, a nie utrzymać ją w mocy, czym naruszyło art. 233 § 1 pkt 1 o.p.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego co do istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów.

Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że naruszenie prawa, uznawane za rażące, może dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym, jak również przepisów postępowania. Jakkolwiek podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również przepisu postępowania, to wada wskazująca na nieważność musi jednak tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. W judykaturze zwraca się jednak uwagę, że nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu. Dla stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia naruszenie prawa musi być kwalifikowane do stopnia rażącego - powstającego wówczas, gdy czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie nie są realizowane w odniesieniu do stanu prawnego sprawy i jego elementów, ale tak, jak gdyby do ich przeciwieństwa, poprzez zanegowanie w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy. Aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1459/13 - wszystkie wyroki powołane w niniejszym orzeczeniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W judykaturze ponadto przyjmuje się, że "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży (np. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1863/13). O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 252/13).

Wychodząc z powyższych założeń Sąd uznał, że organy obu instancji niewątpliwie dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, sugerując się faktem, że zmiana wzoru deklaracji w związku z wprowadzeniem zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powoduje powstanie - w przypadku każdego właściciela nieruchomości - obowiązku złożenia deklaracji. Naruszenie to ma istotny charakter, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego przez ich uchylenie. W świetle powołanych wyżej kryteriów za zbyt daleko idący uznać jednak należy pogląd skarżącego, że jest to tego rodzaju uchybienie, które zakwalifikować można jako rażące naruszenie prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Umarzając postępowanie administracyjne (pkt II sentencji) Sąd kierował się natomiast dyspozycją art. 145 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 (tj. uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności), sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. (odpowiednikiem tego przepisu na gruncie o.p. jest art. 208 § 1). Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017, wyd. elektr.]. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania [por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas, (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2016, wyd. elektr.; zob. też uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr 1633 i 2538, VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie ową przyczyną był brak podstawy prawnej nakładającej na skarżącego, w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

O kosztach postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt III sentencji wyroku.