Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 507/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 272 ust. 8, art. 273 ust. 6, art. 298
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: par. 9 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi Sp. L. na decyzję Prezydenta z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że w dniu 4 kwietnia 2018 r. podmiot spółka A (skarżąca) otrzymał, ustaloną przez Prezydenta, informację o wysokości opłaty za usługi wodne za I kwartał 2018 r. Opłatę ustalono za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m kw. robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej w kwocie 629 zł.

W dniu 18 kwietnia 2018 r. z zachowaniem stosownego terminu, skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Organowi zarzucono, że opłata za usługi wodne została błędnie ustalona. W uzasadnieniu reklamacji podniesiono, że podmiot, któremu naliczona została opłata nie wykonuje żadnych robót oraz obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, które wywołały skutek w postaci zmniejszenia naturalnej retencji terenowej. Zarzucono brak ustalenia czy pomiędzy zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, a szkodliwym oddziaływaniem, zachodzi związek przyczynowo-skutkowy i czy jest to działanie właściciela nieruchomości. Tymczasem dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne niezbędne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem.

Następnie Prezydent decyzją z dnia "[...]" określił skarżącej opłatę za usługi wodne za I kwartał 2018 r. za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m kw., robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej w kwocie 629 zł. Organ ustalił, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr: "[...]", położonej w miejscowości A przy ul. A. Przedmiotowa nieruchomość posiada założoną księgę wieczystą nr "[...]" prowadzoną przez Sąd Rejonowy, VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości wynosi 6.290 m. kw. Na podstawie danych zgromadzonych w Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej Miasta A ustalono, że wskazana nieruchomość jest pokryta/zabudowana w 80%, co stanowi 5.032 m2 powierzchni nieruchomości wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej. Jednocześnie przedmiotowa nieruchomość według danych zawartych w MSIPMO nie posiada wewnętrznej sieci kanalizacji deszczowej oraz nie jest ujęta w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Nie potwierdzono także występowania urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych przedmiotowej nieruchomości.

Wskazano, że skarżąca korzysta z usługi wodnej za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne.

Skargę na ww. decyzję wywiodła spółka A, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania,

tj.:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu

faktycznego sprawy, brak zgromadzenia materiału dowodowego w sposób

wyczerpujący, nie uwzględnienie i nie odniesienie się wszystkich przedłożonych uwag skarżącej, brak przeprowadzenia dostatecznego postępowania wyjaśniającego,

poprzez:

- nieustalenie czy pomiędzy zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, a

szkodliwym oddziaływaniem zachodzi związek przyczynowo-skutkowy i czy jest to

działanie właściciela nieruchomości,

- nieokreślenie jakie roboty lub obiekty budowlane trwale związane z gruntem

wywołały skutek w postaci zmniejszenia naturalnej retencji terenowej,

- nieokreślenie terminu wykonanych robót lub obiektów (czy były zakończone do

końca 2017 roku) oraz ewentualnej relacji do późniejszych prac mogących

skutkować przekroczeniem progu 70% w odniesieniu do oznaczonej nieruchomości,

co doprowadziło do nieustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i jego

nierozpatrzenia, skutkującego wadliwym przyjęciem, iż nastąpiło zmniejszenie

naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o

powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych

z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż

70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach

nieujętych w systemie kanalizacji otwartej lub zamkniętej.

naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne, przez przyjęcie, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej jest naliczana w przypadku wykonania

jakiegokolwiek przedsięwzięcia zmniejszającego na danej nieruchomości

magazynowania wody w ziemi i to niezalenie od daty wykonania robót lub obiektów

(do końca 2017 roku) oraz podmiotu wykonującego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ nie odniósł się w żaden sposób do kwestii opłaty w związku z wykonywaniem robót lub obiektów zakończonym do końca 2017 r. oraz ich relacji do późniejszych prac skutkujących przekroczeniem progu 70% w odniesieniu do oznaczonej nieruchomości. Ponadto wskazano, że skarżąca nie wykonuje żadnych robót oraz obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem. Aktualnie roboty wykonuje organ administracji publicznej, który realizuje inwestycję drogową na ul. A. Tym samym spółka swoim działaniem nie doprowadziła do zmniejszenia naturalnej retencji terenowej, co powoduje, że nie może ona być podmiotem ustalenia opłaty za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Podkreślono, że mając na uwadze, iż roboty aktualnie prowadzone obejmują inwestycję przebudowy drogi publicznej, należy wskazać, iż zgodnie z art. 269 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne opłaty za usługi wodne nie ponosi się za jezdnie dróg publicznych oraz drogi kolejowe, z których wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do wód lub do ziemi przy pomocy urządzeń wodnych umożliwiających retencję lub infiltrację tych wód. Tym samym właściciel ww. nieruchomości nie ponosi opłaty za usługi wodne, gdyż za wykonywanie

robót oraz obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem odpowiada organ

administracji publicznej w ramach realizacji inwestycji w postaci przebudowy drogi na ul. A.

W piśmie z dnia 16 lipca 2018 r. będącym odpowiedzią na skargę, Prezydent A podniósł, że pozyskał informacje o nieruchomości, która spełnia przesłanki określone w przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, ze wszelkich dostępnych źródeł, danych znanych organowi z urzędu. Analiza powierzchni nieruchomości powyżej 3 500 m2 oraz procent pokrycia nieruchomości w ponad 70 % powierzchnią nieprzepuszczalną została przeprowadzona przez Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta A. Podłączenie bądź brak podłączenia nieruchomości do systemu kanalizacji otwartej bądź zamkniętej zweryfikował Wydział Inwestycji Miejskich – sprawujący nadzór nad kanalizacją deszczową w mieście A. Przedmiotowe Wydziały pracowały na podstawie danych zgromadzonych w systemie MSIPMO czyli Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej Miasta A. System ten jest zbiorem informacji będących w zasobach tut. organu, tj. rejestrów prowadzonych przez gminę na potrzeby ustalenia podatku od nieruchomości, wypisów z ewidencji gruntów i budynków, decyzji o warunkach zabudowy, pozwoleń na budowę, dokumentów składanych w celu dokonania odbioru budowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2017 r., poz. 2188 j.t).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia

z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,

a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy

co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 j.t. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezydenta A z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ określił skarżącej opłatę za usługi wodne za I kwartał 2018 r. za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m kw. robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej w kwocie 629 zł.

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 j.t.) opłatę za usługi wodne uiszcza się także za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Stosownie zaś do art. 272 ust. 8 ustawy Prawo wodne wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Zgodnie natomiast z art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.

Stosownie do art. 298 ustawy Prawo wodne opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić:

1) podmioty korzystające z usług wodnych;

2) osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

a) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,

b) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

c) użytkownikami wieczystymi gruntów,

d) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego

- które na skutek wykonywania robót i obiektów mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej doprowadziły do zmniejszenia tej retencji;

3) podmioty wydobywające z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamień, żwir, piasek oraz inne materiały, a także wycinające rośliny z wód lub brzegu.

W stosunku do opłat wynikających z ustawy Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). System opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 P.w.) co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.

Na gruncie niniejszej sprawy organ ustalił bezspornie, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr: "[...]", położonej w miejscowości A przy ul. A. Przedmiotowa nieruchomość posiada założoną księgę wieczystą nr "[...]" prowadzoną przez Sąd Rejonowy, VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości wynosi 6.290 m kw. Na podstawie danych zgromadzonych w Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej Miasta A wskazana nieruchomość jest pokryta/zabudowana w 80%, co stanowi 5.032 m2 powierzchni nieruchomości wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 16 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej nie zanegował powierzchni działki, ani powierzchni jej zabudowy. Stwierdził, że również w skardze nie kwestionowano tych danych (protokół rozprawy z dnia 16 października 2018 r., akta sądowe, k. – 34).

Nieruchomość ta nie posiada wewnętrznej sieci kanalizacji deszczowej oraz nie jest ujęta w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Brak jest również w jej obrębie urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że podłączenie bądź brak podłączenia nieruchomości do systemu kanalizacji otwartej bądź zamkniętej zweryfikował Wydział Inwestycji Miejskich – sprawujący nadzór nad kanalizacją deszczową w mieście A. Przedmiotowe Wydziały pracowały na podstawie danych zgromadzonych w systemie MSIPMO czyli Miejskim Systemie Informacji Przestrzennej Miasta A.

Niewątpliwie zatem skarżąca korzysta z usługi wodnej za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej. To z kolei oznacza, że skarżąca obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne. Nie może być zatem mowy o wskazywanym w skardze naruszeniu art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Stosownie zaś do § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia

2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502) jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą: bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok. Tym samym opłata wyliczona wobec skarżącej od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. wynosi: 2.516,00 zł (0,50 zł/m2 x 5.032 m2 x 1). Biorąc zaś pod uwagę art. 272 ust. 10 ustawy Prawo wodne, stanowiący, że przy ustaleniu opłaty uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał, opłata za okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 marca 2018 r. została prawidłowo ustalona w kwocie 629 zł.

Nie ma natomiast racji skarżąca podnosząc brak ustalenia czy pomiędzy zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, a szkodliwym oddziaływaniem zachodzi związek przyczynowo-skutkowy i czy jest to działanie właściciela nieruchomości. Już w reklamacji od informacji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne skarżąca, przywołując wyroki sądowoadministracyjne, podniosła, że dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne niezbędne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem. Argumentacja strony skarżącej jest w tym zakresie całkowicie chybiona. Przywołane wyroki odnoszą się do nieobowiązującego już przepisu, tymczasem podstawą prawną określenia opłaty wobec skarżącej jest przepis art. 269 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, który w swojej dyspozycji nie stanowi o konieczności zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniem podmiotu oraz spowodowaną tym działaniem zmianą stanu wody.

Ponadto przepis art. 298 ustawy Prawo wodne precyzyjnie określa stronę podmiotową zobowiązaną do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Wyodrębniono w tym przepisie m.in. posiadaczy samoistnych nieruchomości lub obiektów budowlanych. Niewątpliwie, jak już wskazano, strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr: "[...]", położonej w miejscowości A przy ul. A, która spełnia warunki przedmiotowe objęcia ustalenia opłaty za usługi wodne. Bezpodstawne są zatem w świetle tego przepisu prawa twierdzenia, że skarżąca nie wykonuje żadnych robót budowlanych oraz obiektów trwale związanych z gruntem i w związku z tym nie powinna uiszczać opłaty, ponieważ jeżeli możliwe jest nałożenie opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji w czasie prowadzenia robót budowlanych, pod warunkiem ziszczenia się przesłanek ustawowych, to tym bardziej możliwe jest określenie takiej opłaty po wybudowaniu obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem i mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej.

Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ, wydając swoje rozstrzygnięcie. Nie może być zatem mowy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego.

W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.