Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 918/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Izabela Dobosz Sędziowie NSA Stanisław Biernat (spr) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2005r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r., Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , działając na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.B. , ur. [...], przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1988 r. z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane uprawnienia kombatanckie, J.B. pełnił służbę w Wojsku Polskim. W deklaracji członkowskiej ZBoWiD J.B. podał, że w latach 1952-1953 r. brał udział w akcjach bojowych przeciwko ugrupowaniom Werwolfu. Organ powołał się następnie na ekspertyzę historyczną prof. dr hab. M.W. z której wynika, że organizacja "Werwolf nie funkcjonowała w Polsce po 1947 r. Tym samym, zdaniem organu, z akt wynika, że J.B. podczas służby w Wojsku Polskim nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach....

Organ przywołał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.B. podał, że podczas służby wojskowej walczył z resztkami Wehrwolfu.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy do WKU w K. o przesłanie karty ewidencyjnej J.B. Z karty tej (k. [...] akt postępowania weryfikacyjnego wynika, że J.B. pełnił służbę wojskową w okresie od [...].1952 r. do [...]. 1955 r. i w trakcie służby awansował do stopnia plutonowego.

Z kolei, z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego z [...]2001 r. (k. [...]) wynika, że żołnierze 15 Pułku KB W, w którym służył J.B. , zwalczali m.in. "bandy niemieckie". Z wykazu CAW walk poszczególnych pułków KBW (k. [...]) wynika natomiast, że 15 pułk KBW walczył w 1954 r. z bandami rabunkowymi, bandami niemieckimi oraz w lipcu tego roku z "Schwatz Wolf.

W dniu [...].2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach...

W uzasadnieniu organ przytoczył oświadczenia J.B. oraz pisma CAW dotyczące tego, z kim walczył 15 Pułk KB W. Następnie organ, powołując się na Informator o organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej, Lublin 1993, stwierdził, że Werwolf działał do 1947 r., do czasu wysiedlenia ludności niemieckiej, a o organizacji Schwatz Wolf w Informatorze nie ma wzmianki.

Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. stwierdził, że żołnierze 15 Pułku KBW zwalczali niemieckie grupy dywersyjne Wehrwolf i Schwarzwolf. Do skargi została dołączona kopia oświadczenia L.C. , zastępcy dowódcy kompanii, stwierdzające, że żołnierze tej kompanii brały udział w likwidacji Wehrwolf.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § l ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżący nie wykazał, że walczył z Wehrwolf, i to uzasadniało pozbawienie go uprawnień kombatanckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że według opracowań historycznych działalność Wehrwolf (czy Werwolf) ustała ok. 1947 r. Oprócz zamieszczonej w aktach administracyjnych opinii pro f. M. Wojciechowskiego (k.[...]), można tu powołać np. pracę M. Jaworskiego, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965, Warszawa 1984, s. 94-98.

Jednakże w mniejszej sprawie występuj ą także informacje o walkach 15 Pułku KBW, w okresie kiedy w nim służył skarżący, z "bandami niemieckimi", "Schwatz Wolf czy "Wehrwolf. Oświadczenia takie składał skarżący już w postępowaniu przed ZBoWiD, a ponadto informacje na ten temat występują w zaświadczeniach CAW w roku 1995 r. oraz 2001 r.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a. było ustalenie pełnego stanu faktycznego sprawy i ustalenie, czy 15 Pułk KBW prowadził w 1954 r. walki z jakimiś grupami czy oddziałami niemieckimi, a także jaki był charakter tych walk. Jest to niezbędne, skoro nie tylko w oświadczeniach skarżącego, ale i w zaświadczeniach CAW pojawiają się informacje o takich walkach, ale bez podania dalszych szczegółów. W tym celu organ powinien zbadać zawartość archiwów CAW, jak również zwrócić się do Instytutu Pamięci Narodowej. Organ powinien także rozważyć celowość przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków lub przesłuchania strony. Organ powinien następnie ustalić, czy skarżący brał udział w walkach z zorganizowanymi grupami ludności niemieckiej, które można uznać za kontynuację organizacji Werwolf, czy też o takiej kontynuacji nie można mówić, a 15 Pułk KBW dokonywał jedynie pacyfikacji ludności cywilnej na Ziemiach Zachodnich, albo walczył z bandami rabunkowymi, składającymi się z miejscowej ludności.

Brak przeprowadzenia przez organ wskazanych dowodów i ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270).