Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 231/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1 i 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. z dnia

[...] stycznia 2009 r. Nr [...] orzeczono o uznaniu kwoty 2040 zł pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. przyznanego decyzją

z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] na dziecko P. S. za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązano M. S. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty, które do dnia wydania decyzji wynoszą 438,87 zł i za każdy następny dzień 0,73 zł wskazując, że zapłaty ustalonej kwoty należy dokonać w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ opisał okoliczności przyznania świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka) na syna M. S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., wskazując, że decyzję tę wydano w oparciu o zupełny odpis aktu urodzenia dziecka nr 124 z dnia 5 sierpnia 2005 r. oraz oświadczenie wnioskodawczyni, że

w akcie tym nie nastąpiły zmiany i że ojciec dziecka jest nieznany. Następnie organ podał, iż w dniu 27 sierpnia 2008 r. M. S. przedłożyła w MOPS wyrok Sądu Rejonowego w A. sygn. akt [...] z dnia [...] września 2005 r.

o ustaleniu ojcostwa i zasądzeniu alimentów, z którego wynika, że ojcem dziecka P. S. jest H. H. oraz odpis zupełny aktu urodzenia P. S. wydany 16 sierpnia 2007 r. z adnotacją o w/w wyroku Sądu. Na tej podstawie organ I instancji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. przyznającą na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz odmówił przyznania M. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na w/w okres zasiłkowy. Po uprawomocnieniu się tejże decyzji organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranego w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Dalej powołując się na treść art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ stwierdził, że świadczenia rodzinne zostały wypłacone wnioskodawczyni w powyższym okresie mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń rodzinnych. Zdaniem organu ustalenie ojcostwa dziecka oraz zasądzenie na jego rzecz alimentów od ojca wyrokiem Sądu Rejonowego

w A. sygn. akt [...] z dnia [...] września 2005 r. stanowiło okoliczność powodującą ustanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o czym wnioskodawczyni nie poinformowała organu wypłacającego świadczenia pomimo pouczeń zawartych we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku, w decyzji przyznającej świadczenia oraz w oświadczeniu z dnia 5 sierpnia 2005 r. złożonym przez stronę pod odpowiedzialnością karną z art. 233 kk. W tym stanie rzeczy wnioskodawczyni składając wniosek w dniu 20 lipca 2006 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie była uprawniona do pobierania wnioskowanego świadczenia i z tych względów organ po wznowieniu postępowania uchylił decyzję przyznającą świadczenia rodzinne

i odmówił wnioskodawczyni przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.

Końcowo organ wyjaśnił, że nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami oraz poinformował o sposobie naliczania odsetek, pouczył o treści art. 30 ust. 6 (potrąceniu nienależnie pobranych świadczeń z wypłacanych świadczeń) i ust. 9 ustawy (regulujące możliwość zastosowania ulg w spłacie).

W odwołaniu od tej decyzji M. S. zarzuciła sprzeczność między rzeczywistym stanem faktycznym, a błędnymi ustaleniami faktycznymi przyjętymi

w sprawie, nie uwzględnienie faktu, iż przez w/w okres nie pobierała świadczenia jej należnego, tj. zaliczki alimentacyjnej, a także nie rozpoznanie wniosku o umorzenie kwoty świadczeń rodzinnych zakwalifikowanych jako nienależne.

Uzasadniając swoje odwołanie M. S. wskazała, że wnosząc

o przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. nie składała oświadczenia, że

w posiadanym przez MOPS akcie urodzenia jej syna z dnia 5 sierpnia 2005 r.

(w którym nie było ustalone ojcostwo) nie zostały dokonane żadne zmiany. Oświadczenie takie złożyła jedynie składając wcześniejszy wniosek w 2005 r., a po tej dacie nie składała oświadczeń, że w akcie urodzenia syna nie zaszły zmiany. Zdaniem skarżącej organ zobowiązując ją do zwrotu nienależnie pobranego dodatku powinien uwzględnić okoliczność, w sposób istotny mogącą przemawiać za odstąpieniem od żądania zwrotu, a mianowicie fakt, że pobierając przedmiotowy dodatek nie występowała o przyznanie należnej jej zaliczki alimentacyjnej i nie pobierała jej. Odwołująca podniosła również, że nierozpatrzony jest jej wniosek

o umorzenie kwoty pobranych dodatków do zasiłku rodzinnego.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji lub zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie kwoty pobranego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka wraz z naliczonymi odsetkami, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia

[...] marca 2009 r. Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ wskazał, iż w świetle okoliczności sprawy pobrany przez M. S. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest świadczeniem nienależnym, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywał organ I instancji. Zdaniem Kolegium w konkretnym przypadku mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), tj. świadczeniem rodzinnym przyznanym na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego, nie zaś określonym w art. 30 ust. 2 pkt 1. Z nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym, o którym mowa w pkt 1 mamy bowiem doczynienia wówczas, gdy okoliczność powodująca ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych powstanie po wydaniu decyzji o przyznaniu świadczeń

w trakcie pobierania świadczenia i osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Tymczasem w niniejszej sprawie ustalenie ojcostwa dziecka P. S. i zasądzenie alimentów od jego ojca nastąpiło wyrokiem Sądu Rejonowego w A. z dnia [...] września 2005 r. sygn akt [...], który stał się prawomocny 30 września 2005 r. Zatem okoliczność powodująca brak prawa M. S. do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. istniała w dniu wydania decyzji o przyznaniu tegoż świadczenia, tj. decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., a jedynie nie była znana organowi przyznającemu świadczenia. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dacie wydania tejże decyzji art. 11a ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługiwał samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany.

Z uwagi na wyjście w 2008 roku na jaw tychże okoliczności organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. przyznającą M. S. zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres zasiłkowy trwający od 1 września 2006 r. do

31 sierpnia 2007 r. i decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję i przyznał M. S. zasiłek rodzinny na syna P. na cały okres zasiłkowy oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. w całym okresie zasiłkowym, tj. od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Decyzja ta jest ostateczna.

W tej sytuacji organ uznał, że pobrany przez M. S. w okresie od

1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Dalej stwierdzono, iż kwota nienależnie pobranego świadczenia wynosi 2040,00 zł, tj. 170,00 zł dodatku do zasiłku pobranego w okresie 12 miesięcy (od

1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r.), zobowiązując M. S. do zwrotu jej z ustawowymi odsetkami. Organ wskazał, iż w myśl art. 30 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 8 ustawy, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Prawidłowo zatem organ I instancji obliczył także kwotę należnych na dzień wydania swojej decyzji odsetek. Obliczone w ten sposób odsetki na dzień wydania decyzji organu I instancji, tj. 23 stycznia 2009 r. wyniosły 438,87 zł.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu uznano, iż nie mogą one mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Mimo, iż faktycznie ubiegając się o świadczenia rodzinne w 2006 r. odwołująca nie składała oświadczenia o tym, iż w akcie urodzenia syna nie zaszły zmiany, to jednak okoliczność ta nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Sam bowiem fakt, że uchylono w wyniku wznowienia decyzję przyznającą przedmiotowy dodatek

i odmówiono przyznania tegoż dodatku stanowi podstawę uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane. Z tej samej przyczyny na rozstrzygnięcie

w sprawie nie może mieć wpływu niepobieranie przez nią zaliczki alimentacyjnej na syna. Kwestię zasad i warunków przyznawania zaliczki alimentacyjnej reguluje odrębna ustawa (do 1 października 2008 r. ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r.

o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

(Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), a od 1 października 2008 r. ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r.

Nr 1, poz. 7 ze zm.), która nie wprowadza zależności pomiędzy omawianymi świadczeniami i wymaga spełnienia określonych w niej warunków. Z kolei trzeci

z postawionych w odwołaniu zarzutów należy uznać za przedwczesny, albowiem umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych może dotyczyć tylko nienależnie pobranych świadczeń ustalonych prawomocną decyzją. Dopiero bowiem

z momentem uzyskania przez decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń i żądaniu jej zwrotu waloru prawomocności, świadczenie staje się wymagalne i organ który wydał decyzję o nienależnie pobranych świadczeniach rodzinnych może zastosować uprawnienia przewidziane w art. 30 ust. 9 ustawy,

tj. może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie

z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Nie godząc się z tą decyzją M. S. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Skarżąca zarzuciła, iż kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą polegającą na błędnym i niesłusznym przyjęciu, iż podnoszony przez nią fakt, że pobierając dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania syna jednocześnie nie pobierała należnego jej świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w tej sprawie. Skarżąca podkreśliła, iż nie odniosła ona żadnego bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż była uprawniona do innego świadczenia rodzinnego niż to, które faktycznie pobierała. Wskazała, iż rozpoznając jej sprawę należało uwzględnić słuszny interes jej małoletniego syna, który uzasadnia odstąpienie od orzekania o zwrocie pobranego przez nią zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę rozstrzygnięcia organu I instancji poprzez uchylenie tego ostatniego i umorzenie postępowania I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia SKO w S.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w tej sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej

i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie uznać należy, iż organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosował i zinterpretował przepisy prawa obowiązujące

w chwili wydawania skarżonej decyzji.

Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję organu

I instancji orzekającą o uznaniu pobranych świadczeń rodzinnych za nienależne

i zobowiązaniu do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Podstawę materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 30 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm. – zwanej dalej ustawą). Zgodnie z jego brzmieniem osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (ust. 1). Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne w myśl definicji zawartej w ust. 2 uważa się między innymi "świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego" (pkt 4).

W realiach niniejszej sprawy, decyzją organu I instancji z dnia [...] sierpnia

2006 r. Nr [...] przyznano M. S. na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, iż zostało ono podjęta w oparciu o zupełny odpis aktu urodzenia dziecka nr 124 z dnia 5 sierpnia 2005 r. oraz oświadczenie wnioskodawczyni, że w akcie tym nie nastąpiły zmiany i że ojciec dziecka jest nieznany. Następnie w dniu 27 sierpnia 2008 r. M. S. przedłożyła w MOPS w A. wyrok Sądu Rejonowego w A. sygn. akt [...] z dnia [...] września 2005 r. o ustaleniu ojcostwa i zasądzeniu alimentów, z którego wynika, że ojcem dziecka P. S. jest H. H. oraz odpis zupełny aktu urodzenia P. S. wydany 16 sierpnia 2007 r. z adnotacją o w/w wyroku Sądu. W tej sytuacji organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. i decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchylił swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie i przyznał M. S. zasiłek rodzinny na syna P. na cały okres zasiłkowy oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w całym okresie zasiłkowym tj. od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Decyzja ta stała się ostateczna.

Powyższe ustalenia organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy i jako takie nie budzą wątpliwości. Nie są też kwestionowane przez stronę skarżącą.

W tym stanie rzeczy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż skarżącej zostało wypłacone świadczenie na podstawie decyzji, którą następnie uchylono w wyniku wznowienia postępowania i odmówiono przyznania tegoż świadczenia. Mamy zatem doczynienia z nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy. W tym miejscu podnieść należy za organem odwoławczym, iż okoliczność powodująca brak prawa M. S. do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na syna P. istniała już w dniu wydania decyzji o przyznaniu tegoż świadczenia, tj. decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., a jedynie nie była znana organowi przyznającemu świadczenia. Ustalenie ojcostwa dziecka P. S. i zasądzenie alimentów od jego ojca nastąpiło bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w A. z dnia

[...] września 2005 r., który stał się prawomocny 30 września 2005 r.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, iż organy obu instancji słusznie uznały, że pobrany przez skarżącą w okresie zasiłkowym od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo też ustaliły wysokość nienależnie pobranego świadczenia jako kwotę 2040,00 zł, tj. 170,00 zł dodatku do zasiłku pobranego w okresie 12 miesięcy, zobowiązując skarżącą do jej zwrotu. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 8 ustawy, kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Obliczone

w ten sposób odsetki na dzień wydania decyzji organu I instancji, tj. 23 stycznia

2009 r. wyniosły 438,87 zł.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi uznać należy je w całości za nieuzasadnione. Przede wszystkim zauważyć należy, iż kontrolowana decyzja nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron tego postępowania. Przeciwnie determinowana jest przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych organ zobowiązany jest do określonego działania. Jak już wyżej podniesiono sam fakt, że uchylono w wyniku wznowienia decyzję przyznającą przedmiotowy dodatek i odmówiono przyznania tegoż dodatku stanowi podstawę uznania świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane. Omawiana decyzja jest więc następstwem wcześniej podjętych rozstrzygnięć. W tej sytuacji podnoszone przez skarżącą okoliczności niepobierania zaliczki alimentacyjnej na syna, jak również nie odniesienie żadnego bezpodstawnego wzbogacenia nie mają wpływu na podejmowane rozstrzygnięcie. W kwestii zaś umorzenia w całości lub w części nienależnego świadczenia, rozłożenia go na raty lub odroczenia terminu jego płatności można orzekać dopiero wtedy, gdy zostanie wydana ostateczna decyzja określająca nienależne świadczenie (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1/07, Lex 376878). Dopiero bowiem z momentem uzyskania przez decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń i żądaniu jej zwrotu waloru ostateczności, świadczenie staje się wymagalne i organ, który wydał decyzję o nienależnie pobranych świadczeniach rodzinnych może zastosować uprawnienia przewidziane w art. 30 ust. 9 ustawy.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż organy obu instancji będąc związane wyżej wymienionymi przepisami prawa nie mogły naruszyć istniejących norm prawa

i uczynić zadość przekonaniu skarżącej, że jej interes jako strony postępowania jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujące przepisy prawa muszą ustąpić. Tego rodzaju stanowisko nie może zostać uznane za trafne i z całą pewnością nie współbrzmi z obowiązującym porządkiem prawa, jak i interesem społecznym.

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r.

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.