Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 513/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

| | Sygn. akt II SA/Po 513/04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza O. z dnia z dnia [...] I 2004 r., nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej kwotę 500 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ A. Zieliński


UZASADNIENIE

| |II SA/Po 513/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] I 2004 r., nr [...], na podstawie art. 104 ust. 1 kpa., art. 98 ust. 4, art. 147 ust. 1, art. 148 ust. 3 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. nr 46, poz. 543 ze zm.), w związku z uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia 26 VI 2000 r., nr XIII/111/2000 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości, Burmistrz O. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł., z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonej w O. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...]. Do zapłaty wymienionej kwoty, w rocznych ratach, organ orzekający zobowiązał H. S. Jednocześnie organ ustalił w decyzji terminy płatności rat, wysokość ich oprocentowania, skutki zwłoki lub opóźnienia w płatności rat, zabezpieczenie hipoteczne wskazanej należności oraz zasady jej waloryzacji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku podziału nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] i [...], zatwierdzonego decyzją Burmistrza O. z dnia [...] X 2001 r., nr [...], powstały 22 działki, z których dziewiętnaście zostało przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe, jedna działka na poszerzenie drogi publicznej, a dwie działki stanowiły drogi wewnętrzne. Sporządzony w sprawie operat szacunkowy wykazał wzrost wartości nieruchomości o [...] zł. W związku z cytowaną uchwałą Rady Miejskiej w O., na mocy której ustalono stawkę procentową opłaty adiacenckiej w wysokości 50 % różnicy wartości nieruchomości, należało – na mocy art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - ustalić opłatę adiacencką w wysokości [...] zł. Na wniosek pełnomocnika H. S.– jej syna K. S., rozłożono zapłatę wyżej wymienionej kwoty na 10 rocznych rat.

W imieniu H. S. odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza O. złożył jej pełnomocnik K. S., wnosząc o "zawieszenie" zaskarżonej decyzji jako podjętej w oparciu o fakty nieznane stronie oraz o zrewidowanie prawidłowości i zasadności podjęcia uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia 26 VI 2000 r., nr XIII/111/2000 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości. Pełnomocnik zarzucił organowi I instancji, że nie poinformował on stron w trakcie postępowania o możliwości orzeczenia hipotecznego zabezpieczenia należności, co istotnie wpłynęłoby na wybór formy uregulowania opłaty adiacenckiej. Ponadto pełnomocnik Odwołującej się stwierdził, że hipotekę wpisano arbitralnie do księgi wieczystej nr [...], mimo że organ wiedział o tym, iż H. S. posiada także inne nieruchomości. K. S. wniósł o wstrzymanie dokonywania jakichkolwiek wpisów hipotecznych do księgi wieczystej prowadzonej dla podzielonej nieruchomości i wskazał, aby ewentualne wpisy tego rodzaju dokonywać w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości położonej w O., przy ul. [...]. W odwołaniu podniesiono również, że organ do momentu wydania decyzji z dnia [...] X 2001 r., nr [...], nie poinformował H. S. o konieczności uiszczenia opłaty adiacenckiej w związku z podziałem nieruchomości, mimo istnienia podstaw prawnych do nałożenia tej opłaty już od 2000 r. Informacja ta miałaby wpływ na kontynuowanie dokonywania podziału.

Decyzją z dnia [...] IV 2004 r., nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 XII 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 98 ust. 4 i art. 148 ust. 3 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podtrzymał w całości argumentację Burmistrza O., wskazując również, że Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości "zawieszenia" decyzji, czego żądano w odwołaniu. Kolegium stwierdziło również, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej było prowadzone prawidłowo, przy zagwarantowaniu stronie czynnego udziału w postępowaniu, w ramach którego udzielono stronom wszystkich niezbędnych informacji. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że w toczącym się postępowaniu nie było możliwości zrewidowania prawidłowości i zasadności podjęcia przez Radę Miejską w O. uchwały z dnia 26 VI 2000 r., nr XIII/111/2000.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. S. podniósł błędne wyliczenie wysokości opłaty adiacenckiej poprzez zaliczenie do obszaru, za który opłata miałaby być uiszczona, także obszaru określonego bezzasadnie jako "drogi wewnętrzne". Tymczasem – zdaniem pełnomocnika Skarżącej – zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazane drogi miały charakter planowanych dróg publicznych. W związku z powyższym powinny one zostać wyłączone z obszaru stanowiącego podstawę naliczenia opłaty adiacenckiej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium stwierdziło, że w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko jedna z działek, powstałych w wyniku podziału przeznaczona została na poszerzenie drogi publicznej – ul. [...] w O. Teren ten nie został zaliczony do obszaru stanowiącego podstawę naliczenia opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. nr 46, poz. 543 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Organy orzekające w I i II instancji powołały się na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 26 VI 2000 r., nr XIII/111/2000 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości.

Uchwała ta jest prawem miejscowym powszechnie obowiązującym i stanowi przepisy gminne w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 1996 r., nr 13, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu na dzień powzięcia tej uchwały przez Radę Miejską. Zgodnie z art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy przepisy takie ogłasza się przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych lub w inny sposób miejscowo przyjęty, a także przez ogłoszenie w lokalnej prasie, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. W dniu wydawania uchwały obowiązywało rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie zasad i trybu wydawania wojewódzkiego dziennika urzędowego (Dz.U. nr 9, poz. 78). Zgodnie z § 5 pkt 2 tego aktu prawnego w wojewódzkim dzienniku urzędowym powinny być ogłaszane m.in. akty prawa miejscowego stanowionego przez organ gminy. Przepis ten, wydany na podstawie delegacji ustawowej – art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 5 VI 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 91, poz. 577 ze zm.) jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 42 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Omawiana uchwałą podlegała zatem publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Tutejszy Sąd zwrócił się do Burmistrza O. o podanie miejsca i daty publikacji uchwały Rady Miejskiej w O.y z dnia 26 VI 2000 r. Pismem z dnia [...] I 2005 r. Burmistrz O. odpowiedział, iż wspomniana uchwała nie podlegała publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Z kolei pismem z dnia [...] III 2005 r. Burmistrz poinformował, że uchwała ta została wywieszona w dniach od [...] VI 2000 r. do [...] VII 2000 r. na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miejskim w O.

W związku z tym należy stwierdzić, że uchwała będąca podstawą rozstrzygnięcia nie została opublikowana w przewidziany prawem sposób i w związku z tym nie jest obowiązującym prawem na terenie gminy. Akty prawa miejscowego nie ogłoszone w prawidłowy sposób nie wchodzą w ogóle w życie i w związku z tym nie mogą być też podstawą przyznania praw lub nakładania obowiązków na obywateli (por. wyrok NSA z 9 XI 2001 r., sygn. III SA 1170/01).

Z powyższych powodów należy uznać, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza O. z dnia z dnia [...] I 2004 r., nr [...] zostały wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. i jako takie są dotknięte wadą nieważności.

Wobec przytoczonych wyżej argumentów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

/-/ A. Zieliński