Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1116/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1, 5, 6
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 134, art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st.. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił [...] zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że podatnik w dniu [...] kwietnia 2003 r. zawarł umowę o powierniczym przelewie wierzytelności z firmą [...] Sp. z o.o. w [...]. Powierzający oświadczył, że przysługują mu względem dłużnika, tj. [...] S.A. w [...] z tytułu faktury nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. bezsporne i wymagalne wierzytelności na kwotę [...] zł wraz z prawami pobocznymi do tej faktury i wierzytelności. Prowizja należna podatnikowi określona została w wysokości [...]% zwindykowanej kwoty pomniejszonej o podatek od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty spółka [...] uznała należność jedynie do kwoty [...] zł, kwestionując jej zasadność w pozostałym zakresie. W okresie od [...] czerwca 2003 r. do [...] października 2003 r. na konto podatnika wpłacono w [...] ratach kwotę [...] zł. W piśmie z [...] października 2003 r. podatnik przedstawił spółce [...] sposób rozliczenia wpłaconej kwoty:

a) [...] zł – spłata kapitału na rzecz spółki [...] pomniejszona o prowizję oraz podatek od towarów i usług;

b) [...] zł – należne odsetki.

Organ podatkowy uznał, iż kwota wpłaconych na konto podatnika odsetek stanowiła jego przychód i powinna być wykazana w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz w zeznaniu rocznym.

Podatnik wniósł odwołanie w części dotyczącej określenia przychodu z tytułu środków pieniężnych otrzymanych od spółki [...].

Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze [...] domagał się uchylenia decyzji obu instancji.

Wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Po 13/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 1413/08, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że istota zaistniałego na gruncie sprawy problemu prawnego sprowadza się do pytania o naturę stosunku cywilnoprawnego, który wynika z umowy z dnia [...] kwietnia 2003 r. zawartej pomiędzy skarżącym, a Spółką [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, umowę tę należało ocenić jako umowę przelewu wierzytelności uregulowaną w art. 509 § 1 k.c. W rozpoznawanej sprawie skarżący nabył prawo do należności głównej – zobowiązania pieniężnego wraz z odsetkami za zwłokę – i twierdził, iż łącząca go ze spółką [...] umowa ustanawia przelew powierniczy. Przelew taki (powierniczy, na zabezpieczenie) stanowi "normalny" przelew, co prawidłowo ocenił Sąd pierwszej instancji i na tej podstawie prawidłowo wysnuwał dalsze wnioski.

Spośród zarzutów skargi kasacyjnej na uwzględnienie zasługiwał tylko zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 22 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f.") w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.").

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wadliwie określił zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Zasadnie podniósł skarżący, że konsekwencją przyjęcia, że odsetki uzyskane przez skarżącego z tytułu umowy cesji ze spółką [...] są przychodem, powinno być uznanie przez organ podatkowy, że koszty poniesione na nabycie wierzytelności ww. spółki oraz koszty windykacji są kosztami uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na gruncie art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. należy uznać, że w wypadku przelewu wierzytelności przychodem jest kwota tej wierzytelności wraz z przysługującymi od niej odsetkami, nawet jeżeli są kwotami należnymi, faktycznie jeszcze nieotrzymanymi, a kosztem uzyskania tego przychodu jest m.in. kwota wydatkowana na nabycie tej wierzytelności i jej ewentualną windykację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 191/10 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z dnia 15.02.2010 r., sygn. akt II FSK 1413/08, w którym stwierdzono, że organy podatkowe naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Sąd stwierdzi również, że rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy obowiązany będzie ocenić, uwzględniając przedstawioną wykładnię przepisów art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., że w przypadku przelewu wierzytelności kwota tej wierzytelności wraz z przysługującymi od niej odsetkami, nawet jeżeli są kwotami należnymi, faktycznie jeszcze niedotrzymanymi są przychodem, natomiast kosztem uzyskania tego przychodu jest m.in. kwota wydatkowana na nabycie tej wierzytelności i jej ewentualną windykację.

Rozpatrując sprawę ponownie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że skarżący zaniżył przychody o łączną kwotę [...] zł, z tego kwota [...] zł odpowiada kwocie otrzymanej od spółki [...], tytułem odsetek od windykowanego zadłużenia oraz [...] zł z tytułu prowizji za świadczone usługi. Ponadto organ podatkowy stwierdził zawyżenie odliczenia z tytułu wydatków mieszkaniowych o kwotę [...] zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do postanowień umowy o powierniczy przelew wierzytelności zawartej w dniu [...] kwietnia 2003 r. Firma [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przeniosła na rzecz [...] przysługujące jej bezsporne i wymagalne wierzytelności względem [...] "[...] SA ul. [...]; [...], z tytułu faktury VAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. w wysokości [...] zł wraz z prawami pobocznymi do tej faktury i wierzytelności, na warunkach określonych w załączniku nr 1 do umowy. Powołany załącznik stanowi, że w wyniku przelewu wierzytelności firma odwołującego przekaże niezwłocznie Spółce [...] [...]% zwindykowanej wierzytelności, o której mowa w § 1 umowy, pomniejszonej o naliczony Spółce [...] podatek VAT. Jednocześnie strony umowy ustaliły należną odwołującej prowizję w wysokości [...]% zwindykowanej kwoty plus podatek VAT. Dnia [...] kwietnia 2003 r. wierzyciel wezwał dłużnika do zapłaty. odpowiedzi na ww. wezwanie [...] "[...]" SA, pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. poinformowała, iż przedmiotowa należność jest sporna w odniesieniu do kwoty [...] zł. Pozostałą do zapłaty kwotę tj. [...] zł Spółka uznała. W okresie od [...] czerwca 2003 r. do [...] października 2003 r. na konto cesjonariusza wpłacono w 30-tu ratach kwotę [...] zł. Dłużnik nie wskazał jednakże w jaki sposób wpłacona kwota [...] zł ma być rozliczona.

Organ wskazał, że odwołujący w piśmie z dnia [...] października 2003 r., przedstawił dłużnikowi następujący sposób rozliczenia otrzymanej kwoty:

- [...] zł - to spłata kapitału na rzecz cedenta pomniejszona o prowizję cesjonariusza plus podatek VAT;

- [...] zł - to należne odsetki.

Kwota ww. odsetek, stanowiąca przychód podatnika, nie została ujęta w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Podatnik nie wykazał jej również w zeznaniu rocznym PiT-36 za 2003 r. Ustalono również, że z części tej kwoty w wysokości [...] zł podatnik utworzył terminową lokatę bankową, a odsetki od lokaty wykazał w przychodach 2003 r.

Sprawa ostatecznie została zakończona wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2004 r. i ugodą stron z dnia [...] sierpnia 2005 r. W efekcie powyższego firma [...] "[...]" została zobowiązana do zapłaty pozostałej części należności głównej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Wartość odsetek w kwocie [...] zł oraz kolejne uzyskane odsetki z tytułu wierzytelności [...] "[...]" SA uzyskane w latach następnych podatnik wykazał w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2005 r. tj. dopiero po całkowitym rozliczeniu tejże umowy.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu bezsporne jest, że przedmiotową umowę należy oceniać jako umowę przelewu wierzytelności, którą uregulowano w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W przedmiotowej sprawie odwołującego łączył ze spółką [...] stosunek prawny wynikający z umowy cesji szczególnego typu - przelew powierniczy. Zgodnie z konstrukcją prawną powierniczego przelewu wierzytelności Wierzyciel Pierwotny (Powierzający - [...] sp. z o.o.) w oparciu o zmodyfikowaną konstrukcję przelewu, udziela zlecenia Wierzycielowi wtórnemu (Przejmującemu - firma Odwołującego), aby ten we własnym imieniu, lecz na rzecz Wierzyciela Pierwotnego wyegzekwował wierzytelność od Dłużnika ([...] "[...]"), a następnie wydał ją Powierzającemu po zatrzymaniu należnego Przejmującemu na podstawie umowy powierniczego przelewu wierzytelności dyskonta.

Wierzyciel pierwotny (Powierzający) nie zawiera z Wierzycielem wtórnym (Przejmującym) umowy zlecania na windykację należności i nie udziela Wierzycielowi wtórnemu (Przejmującemu) na podstawie takiej umowy pełnomocnictwa, lecz przelewa do jego majątku wierzytelność w celu jej realizacji od Dłużnika. Przejmujący zobowiązany jest, na podstawie stosunku wewnętrznego łączącego go z Powierzającym, określonego w umowie powierniczego przelewu wierzytelności, w celu jej realizacji, wydać mu każdą proporcjonalną część zrealizowanej wierzytelności, którą Wierzyciel (Przejmujący) odzyska od Dłużnika. Pozostała część należności (dyskonto z umowy) wyegzekwowana od Dłużnika pozostaje bezpośrednio na rachunku bankowym Przejmującego, na podstawie noty obciążeniowej, jaką w związku z uznaniem spłaty od Dłużnika, Przejmujący wystawia informacyjnie Powierzającemu określając w niej wartość uznanej spłaty, podział kwoty spłaty poprzez zaliczenie jej części na określone części wierzytelności (należność podstawowa, odsetki, zwrot kosztów zastępstwa procesowego etc.) zgodnie z warunkami umowy. Takie zaś rozliczenie Zarządowi [...] [...] SA przedstawił odwołujący w dniu [...] października 2003 r.

W badanym roku dłużnik wpłacił Wierzycielowi wtórnemu (Przejmującemu) kwotę [...] zł, nie wskazał jednakże w jaki sposób wpłacona kwota ma być rozliczona. Wobec powyższego odwołujący w piśmie z dnia [...] października 2003 r., przedstawił dłużnikowi następujący sposób rozliczenia otrzymanej kwoty:

- [...] zł - to spłata kapitału na rzecz cedenta pomniejszona o prowizję cesjonariusza plus podatek VAT;

- [...] zł - to należne odsetki za zwłokę w spłacie należności głównej, do której prawo przejął na podstawie ww. umowy.

Zatem, realizując uprawnienie wynikające z art. 509 § 2 i art. 451 § 1 Kodeksu cywilnego wyznaczył Spółce "[...]" kwotę [...] zł do spłacenia jako odsetki za zwłokę w spłacie należności głównej, do której prawo przejął na podstawie ww. umowy. Kwota [...] zł była kwotą należną w rozumieniu art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.

W przedmiotowej sprawie niezbędne jest odróżnienie stosunku prawnego łączącego odwołującego ze Spółką "[...]", od stosunku prawnego łączącego go ze Spółką [...]. Bez znaczenia bowiem dla zaliczenia ww. odsetek do przychodów z działalności odwołującego była kwestia rozliczeń tejże kwoty ze Spółką [...]. Podobne stanowisko zaprezentował również NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 1413/08. Do przychodów podatkowych Podatnik powinien również zaliczyć pozostałą otrzymaną od dłużnika kwotę [...] zł.

W efekcie ww. kwoty, jako spłata kapitału i należne odsetki powinny być ujęte w podatkowej księdze przychodów i rozchodów jako przychody. Podatnik zaś nie ujął w przychodach ani całej kwoty wpłaconej przez dłużnika tj. [...] zł ani żadnej z kwot przedstawionego dłużnikowi rozliczenia tj. kwoty [...] zł odpowiadającej spłacie kapitału na rzecz cedenta oraz kwoty [...] zł odpowiadającej należnym odsetkom za zwłokę w spłacie należności głównej. Bezsprzecznie zaś kwota odsetek stanowi przychód podatkowy badanego roku, co potwierdził również NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. II FSK 1413/08.

Kolejną, obok przychodu kategorią niezbędną do prawidłowego wyliczenia podatku są koszty uzyskania przychodów. Sporna jest kwota kosztów poniesionych na nabycie wierzytelności.

W badanym roku na konto podatnika wpłynęła kwota [...] zł. Kwota ta, nie została przez podatnika zaliczona do przychodów podatkowych. Zważywszy jednakże na zapisy umowy, z których wynika, że w wyniku przelewu wierzytelności firma odwołującego przekaże niezwłocznie Spółce [...] [...]% zwindykowanej wierzytelności, o której mowa w § 1 umowy, pomniejszonej o naliczony Spółce [...] podatek VAT, to nie kwota [...] zł jest kwotą zwindykowaną, a jedynie kwota [...] zł wskazana jako spłata kapitału na rzecz cedenta.

Kwota [...] zł została rozliczona zgodnie z umową z dnia 1 kwietnia 2003 r. zawartą - pomiędzy firmą odwołującego a [...] Sp. z o.o. Z tej kwoty, w badanym roku, podatnik zaliczył do przychodów prowizję w wysokości [...]% zwindykowanej kwoty tj. kwotę [...] zł. W efekcie na konto [...] Sp. z o.o. przelano kwotę [...] zł pomniejszoną o podatek VAT, która nigdy nie była ujęta przez stronę w przychodach podatkowych. Zatem brak podstaw do uznania tej kwoty za koszt podatkowy. W świetle zaś zgromadzonego materiału dowodowego, nie znajduje uzasadnienia zaproponowane przez stronę podatkowe rozliczenie wpłaconej przez dłużnika kwoty [...] zł. Zgodnie bowiem z ww. umową na konto [...] Sp. z o.o. przekazano w 2003 r. kwotę [...] zł pomniejszoną o prowizję cesjonariusza plus podatek VAT, a nie jak wskazuje strona [...]% z kwoty [...] zł. (dowód - załącznik nr 2 do pisma podatnika z dnia [...] października 2003 r.).

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną interpretację, co skutkowało – w ocenie skarżącego – brakiem uwzględnienia kosztów poniesionych na nabycie wierzytelności jako kosztów uzyskania przychodów roku 2003 oraz zarzut naruszenia art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "O.p.") w zw. z art. 153 P.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia wiążącego rozstrzygnięcia NSA w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nieuzwględnienia kosztów poniesionych na nabycie wierzytelności od [...] sp. z o.o. jako kosztów uzyskania przychodów oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty podniesione przez skarżącego za bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Po 385/11, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd wskazał treść art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., i wyjaśnił, że u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Natomiast na mocy art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Sąd orzekając związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2010 (II FSK 1413/08). Odnosząc się do wykładni dokonanej w powołanym wyroku NSA do stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że NSA nakazał uznanie za przychód podlegający opodatkowaniu całą kwotę wierzytelności wraz z przysługującymi od niej odsetkami, natomiast za koszt uzyskania przychodu kwotę wydatkowaną na nabycie tej wierzytelności i jej ewentualną windykację.

Konkludując Sąd stwierdził, że prowadząc postępowanie organ podatkowy powinien uwzględnić wskazane powyżej uwagi, a w szczególności uznać, że przychodem jest uiszczona przez dłużnika kwota wierzytelności, tj. kwota [...] zł, która wpłynęła na rachunek bankowy skarżącego z tytułu windykacji należności od [...] sp. z o.o. Przychód powstał u skarżącego w dacie faktycznego otrzymania należności od dłużnika tej wierzytelności, a zatem w 2003 r. Wydatek na nabycie wierzytelności, tj. kwota [...] zł, odpowiadająca [...]% windykowanej należności stanowi koszt uzyskania przychodu w 2003 r., ponieważ koszt ten pozostaje w związku z uzyskanym w tym roku przychodem.

Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 2522/11 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu NSA wskazał na trafne zarzuty Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 190 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji w warunkach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1413/08.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. skarżący przedstawił dodatkowe argumenty w sprawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 2522/11, w którym skład orzekający wskazał, iż "wobec tego, że podatnik spornej kwoty [...] zł nie wydatkował na nabycie wierzytelności trafne jest stanowisko odwoławczego organu podatkowego, iż powyższa kwota nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów". Podatnik nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, gdyż w jego ocenie:

1) wynika ono z błędnie ustalonego stanu faktycznego, którego opis został zawężony tylko do czynności podjętych przez podatnika w 2003 r. z pominięciem zdarzeń, jakie miały miejsce w 2005 r., a miały istotny wpływ na sprawę podatnika;

2) narusza ono art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., gdyż zrównuje pojęcie koszt poniesiony z faktycznym wydatkowaniem określonych kwot, oraz

3) powoduje podwójne opodatkowanie kwoty [...] PLN u podatnika raz w 2003 r., drugi raz w 2005 r.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] grudnia 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze oraz w piśmie procesowym [...] listopada 2013 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni, a w konsekwencji zastosowania przepisów postępowania.

Sąd w składzie orzekającym ponownie rozpatrując sprawę związany został stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 2522/11.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 1413/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 22 ust. 1, 5, 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 134 P.p.s.a. oraz wywiódł, że przedmiotem kontroli była decyzja odwoławczego organu podatkowego określająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Wobec tego przedmiotem merytorycznej analizy Sądu winna być poprawność określenia wysokości zobowiązania podatkowego podatnika, a także wielkość poniesionych przez niego kosztów uzyskania przychodów, mimo że zarzut naruszenia art. 22 ust. 1, 5, 6 u.p.d.o.f. nie był w skardze podniesiony. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił ocenę odsetek jako przychodu podatnika, natomiast zignorował zagadnienie kosztów tego przychodu, którymi były wydatki na nabycie wierzytelności od Spółki [...] i jej windykację (art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.).

Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, że w 2003 r. podatnik wyegzekwował od dłużnika łączną kwotę [...] zł i odsetki od zaległości w kwocie [...] zł.

Zdaniem NSA trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż wynagrodzenie przysługujące podatnikowi z tytułu windykacji winno stanowić [...]% od kwoty windykowanej, tj. [...] zł pomniejszonej o podatek od towarów i usług.

Natomiast w ocenie NSA błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji stwierdzające, że wydatek na nabycie wierzytelności, tj. kwota [...] zł – odpowiadające [...]% windykowanej należności stanowi koszt uzyskania przychodu w 2003 r.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie ma na uwadze, iż zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 1413/08 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Po 13/08 - umowa przelewu wierzytelności łącząca podatnika ze Spółką [...] charakteryzuje się tym, że wierzyciel pierwotny (Spółka [...]) w oparciu o zmodyfikowaną konstrukcję przelewu, udziela zlecenia wierzycielowi wtórnemu (podatnikowi [...]) aby ten we własnym imieniu, lecz na rzecz wierzyciela pierwotnego wyegzekwował wierzytelność od dłużnika ([...]), a następnie wydał ją wierzycielowi pierwotnemu po zatrzymaniu należnego, a wynikającego z łączącej ich umowy – dyskonta.

Z niekwestionowanych ustaleń organów podatkowych wynika, że skarżący przekazał wierzycielowi pierwotnemu jedynie kwotę [...] zł (tj. wyegzekwowaną należność główną pomniejszoną o 4% wynagrodzenie z tytułu windykacji). Natomiast kwota windykowanych odsetek ani w 2003 r., ani też w okresie późniejszym nie została przez skarżącego przekazana wierzycielowi pierwotnemu, a to oznacza, że nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu.

Jeszcze raz należy odwołać się do wiążącego Sąd i organy podatkowe wyroku NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1413/08, w którym Sąd ten jednoznacznie przesądził, że odsetki windykowane przez skarżącego stanowią jego przychód "bowiem na gruncie art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. należy uznać, że w przypadku przelewu wierzytelności przychodem jest kwota tejże wierzytelności wraz z przysługującymi od niej odsetkami, nawet jeżeli są kwotami należnymi, faktycznie jeszcze nieotrzymanymi, a kosztem uzyskania tego przychodu, którym jest między innymi kwota wydatkowana na nabycie tej wierzytelności i jej ewentualną windykację".

Wobec tego, że podatnik spornej kwoty [...] zł nie wydatkował na nabycie wierzytelności Sąd orzekający w niniejszej sprawie za trafne uznaje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, iż powyższa kwota nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów. Stosownie bowiem do treści art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Oznacza to, że podatnik ma możliwość odliczenia do celów podatkowych wszelkich wydatków pod warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Kosztem uzyskania przychodu będą więc wydatki poniesione na nabycie wierzytelności i jej windykację. Podkreślić należy, iż organy podatkowe nie kwestionowały wydatków związanych z windykacją należności, poniesionych przez stronę w badanym roku i zaliczonych do kosztów podatkowych np. kosztów zastępstwa, kosztów wezwań kierowanych do dłużnika.

Odnosząc się natomiast do pisma procesowego strony skarżącej z dnia [...] listopada 2013 r. należy wskazać, że okoliczności podniesione w tym piśmie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stan faktyczny został ustalony w rozstrzygnięciach organów podatkowych i przyjęty przez Sądy rozpatrujące sprawę. Nie ma zatem potrzeby badania okoliczności zawartych w piśmie procesowym z punktu widzenia zgodności z prawem zaskarżonych decyzji.

W ocenie Sądu dokonane ustalenia i zebrany materiał dowodowy w pełni uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.