Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 226/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1875
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. z siedzibą w S. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...]listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy W. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Gminy W.( dalej: Rada Gminy organ), działając na podstawie art. 18 ust.2 pkt.15, art. 40 ust.1 i art. 41 ust.1 ustawy z dn. 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz U z 2019r., poz. 506) oraz art. 4 ust.1,2 i 2a z dn. 13 września 1996r.

o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz U z 2019r., poz. 2010, dalej jako" u.c.p.g."), podjęła w dniu [...] listopada 2019r. uchwałę Nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy W..

Pismem z dn. 30 marca 2020r. Prokurator Ośrodka Zamiejscowego Prokuratury Rejonowej w P. z siedzibą w S. ( dalej jako: "Prokurator", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. uchwałę, wnioskując o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Autor skargi zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów § 115, § 135, §146 i §147 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r (Dz.U. nr 100, poz.908 - dalej ZTP) w związku z art. 4 ust 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. z dnia 03 lutego 2016r. Dz. U. z 2016r. poz. 446 ze zm. ) poprzez zamieszczenie w niżej wymienionych przepisach uchwały -uregulowań wykraczających poza upoważnienie ustawowe, powtórzenie przepisów ustawy upoważniającej (u.c.p.g), ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz.U z 2013r poz.21), ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r (tj. z dnia 19.04.2013 r Dz.U. z 2013 r poz.856) o ochronie zwierząt w szczególności:

- w §4 załącznika do uchwały zobowiązano właścicieli nieruchomości do usuwania zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego tj. ze schodów , ulic oraz chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości

z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt. 2 lit. b u.c.p.g

- w § 5 załącznika do uchwały wprowadzono zasady mycia pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi - na terenie nieruchomości prywatnych z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt. 1 lit. c u.c.p.g,

- w § 6 załącznika do uchwały wprowadzono zezwolenie na przeprowadzenie poza warsztatami naprawczymi wyłącznie doraźnych napraw związanych z bieżącą eksploatacją pojazdu mechanicznego - zawiera modyfikację regulacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt.l lit. c u .c.p.g,

- w § 10 ust. 5 załącznika do uchwały nałożono z przekroczeniem delegacji ustawowej art. 4 ust. 2 u.c.p.g obowiązki zapewnienia dostatecznej liczby pojemników bądź kontenerów do gromadzenia odpadów, a także toalet przenośnych przez właścicieli terenów na których organizowane są imprezy masowe,

- w § 11 załącznika do uchwały wprowadzono ograniczenia w zakresie kompostowania odpadów ulegających biodegradacji powstających na terenie nieruchomości z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 4 ust.2 u.c.p.g,

- w §16 ust. 1 załącznika do uchwały wprowadzono z przekroczeniem upoważnienia ustawowego art. 4 ust. 2 pkt. 6 u.c.p.g zapisu zobowiązującego właściciela do nie pozostawiania bez dozoru , jeśli zwierzę nie jest należycie uwiązane lub nie znajduje się w pomieszczeniu zamkniętym bądź na terenie ogrodzonym w sposób uniemożliwiający samodzielne wydostanie się zwierzęcia z niego ,

- w § 18 ust. 1-3 załącznika do uchwały wprowadzono z przekroczeniem upoważnienia ustawowego art. 4 ust.2 pkt. 7 u.c.p.g, zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na wskazanych terenach wyłączonych z produkcji rolniczej wraz

z nieprecyzyjnym uregulowaniem dotyczącym odstępstwa od ustalonego zakazu,

- w § 18 ust. 3 lit. a załącznika do uchwały stwierdzono z przekroczeniem upoważnienia ustawowego art. 4 ust. 2 pkt. 7 u.c.p.g , że na terenach wyłączonych

z produkcji rolnej dopuszcza się utrzymywanie zwierząt gospodarskich pod warunkiem posiadania budynków gospodarskich przeznaczonych do hodowli zwierząt spełniających wymogi ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane,

- w § 18 ust. 4 lit. a-d załącznika do uchwały określono z przekroczeniem delegacji ustawowej art. 4 ust. 2 pkt. 7 u.c.p.g warunki dotyczące utrzymania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej w zakresie przestrzegania zasad sanitarno- epidemiologicznych, gromadzenia i usuwania nieczystości, które nie są obornikiem i gnojówką, składowania obornika, przeprowadzania deratyzacji pomieszczeń, warunków utrzymywania pszczół w ulach.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że postanowienia przedmiotowego regulaminu, jako aktu prawa miejscowego (co wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy), nie mogą w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia unormowanego w art. 4 ust. 2 ustawy, być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz powtarzać regulacji zawartych w tych przepisach., ani też formułować ustanawianych w nim nakazów lub zakazów w sposób niejasny lub niejednoznaczny. Naruszenie któregokolwiek z tych wymogów będzie, co do zasady, skutkować nieważnością wadliwego przepisu. Takie bowiem wady legislacyjne są traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (wyrok NSA z dnia 30.09.2009 r. II OSK 1077/09).

Przenosząc powyższe wywody na uregulowania kwestionowanej uchwały, skarżący prokurator podniósł, że wskazane w części sentencyjnej skargi zarzuty uzasadniają stanowisko, że ww. uchwała jest dotknięta istotnymi naruszeniami prawa polegającymi na wykroczeniu poza zakres upoważnienia ustawowego, powtórzeniach przepisów ustawy upoważniającej tj. u.c.p.g., ustawy z dn. 14 grudnia 2012r. o odpadach, ustawy z dn. 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt, nieuprawnionej modyfikacji zapisów ustawowych, wprowadzaniu nakazów i zakazów określonego zachowania lub działania bez upoważnienia ustawowego oraz formułowania określonych obowiązków przy użyciu zbyt ogólnych kryteriów, w sposób nieprecyzyjny i niejednoznaczny.

Powyższe według skarżącego prokuratora stanowi istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust.1 u.s.g., co przy wielości i zakresie tych naruszeń uzasadnia wniosek o stwierdzenie nieważności w całości w odniesieniu do kwestionowanej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy przychyliła się do stanowiska skarżącego prokuratora uznając zarzuty skargi za zasadne i wniosła o uwzględnienie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 t.j., dalej: p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g., stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak 'i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.

Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy także mieć na uwadze zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Oznacza to, że za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również uchwałę, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje, nie wprowadzając do niej koniecznych regulacji (wyrok WSA w Gliwicach z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/GI 629/06, publ. Lex nr 340155).

Kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że skarga prokuratora jest

zasadna albowiem zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo.

Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 4 ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu aktualnym w dacie podjęcia uchwały). Przepis ten upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w zakresie określonym w art. 4 ust. 2 ustawy.

Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki

i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony)

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych

z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przyznane radzie gminy kompetencje do uchwalenia przedmiotowego regulaminu ograniczone zostały do ustalenia w tymże regulaminie jedynie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy i w zakresie ściśle określonym w ustawie. Jeżeli katalog spraw, w zakresie których ustawodawca upoważnił radę gminy do określenia szczegółowych zasad postępowania, jest zamknięty, to organ ten może dokonywać regulacji prawnych tylko w takim zakresie, w jakim został do tego upoważniony. Elementy wskazane w wymienionym przepisie art. 4 ust. 2 u.c.p.g, mają charakter wyczerpujący, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12, publ. http://orzeczenia.nsa.aov.pl. dalej jako: CBOSA).

Przepis art. 4 ust. 2 u.c.p.g. nie daje radzie gminy prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, jak również nie pozwala na podejmowanie regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Poza tym należy mieć na uwadze, że wymienione w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (por. wyrok NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II OSK 654/14; wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA w Gliwicach z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/GI 465/14; wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 748/13; wyrok WSA w Szczecinie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 238/13, publ. CBOSA).

Mając na względzie powyżej zaprezentowane rozumienie przepisów u.c.p.g. za zasadne należy przyjąć stanowisko skarżącego prokuratora, że należy uznać za niezgodny z prawem zapis § 4 załącznika uchwały o utrzymaniu czystości i porządku na terenie Gminy W.. Upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt.1 lit.b u.c.p.g ogranicza się jedynie do określenia obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych- zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Natomiast Rada Gminy W. dokonała nieuprawnionego rozszerzenia wskazanego obowiązku również na chodniki położone przy granicy nieruchomości, wykraczając w powyższym zakresie poza kompetencje przyznane jej na podstawie art. 4 ust.2 pkt.1 lit.b u.c.p.g . Zapis ten nie tylko wykracza poza granice delegacji ustawowej , ale także częściowego powielenia i nieuprawnionej modyfikacji zapisów art. 5 ust.1 pkt. 4 u.c.p.g., który to przepis zawiera definicję chodnika oraz reguluje obowiązki właściciela nieruchomości dotyczące uprzątnięcia chodnika położonego wzdłuż nieruchomości , przewidując jednocześnie w pewnych sytuacjach zwolnienie od tych obowiązków. Tymczasem ww. regulamin takiego zwolnienia z obowiązku nie przewiduje.

Również należy zgodzić się ze skargą, że jako niezgodny z prawem należy uznać zapis §5 i §6 załącznika do uchwały Rady Gminy w W. . Art. 4 ust. 2 pkt. 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości porządku czystości w gminach upoważnia do określenia w regulaminie zasad mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi - na terenie nieruchomości. Rzeczą Rady, podejmującej uchwałę w tym zakresie , jest zatem wskazanie warunków, by opisane wyżej czynności były dopuszczalne, w tym zwłaszcza zapewniających usuwanie- zgodnie z ustawą - powstałych w ich następstwie zanieczyszczeń. Ustawa nie wprowadza bowiem generalnego zakazu mycia i naprawy pojazdów

samochodowych na własnej nieruchomości. Zezwolenie na przeprowadzanie poza warsztatami naprawczymi wyłącznie doraźnych napraw związanych z bieżącą eksploatacją pojazdu mechanicznego zawiera modyfikację regulacji ustawowej. Ponadto uzależnienie możliwości napraw pojazdów od braku uciążliwości dla innych osób i środowiska, po pierwsze wkracza w regulację prawa sąsiedzkiego zawartą w art. 144 kodeksu cywilnego, a po drugie wprowadza warunek braku zanieczyszczenia środowiska, który jest zbyt ogólny, aby adresaci normy mogli go dochować.

Jako pozbawione podstawy prawnej i w związku z tym nieuprawnione uznać należy wprowadzenie w uchwale w § 17 ust. 1 obowiązków na właścicieli zwierząt domowych polegające na: - wprowadzeniu psa na tereny użytku publicznego tylko na smyczy i w kagańcu. Przepisy ustawy upoważniły radę do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Celem powyższej regulacji jest ochrona otoczenia przed zagrożeniem, jakie zwierzęta stwarzają, a co za tym idzie określenia takich wymagań w stosunku do ich właścicieli w zakresie utrzymania zwierząt, które uwzględniłyby ewentualne nieprawidłowe reakcje tego zwierzęcia wynikające z jego cech osobnicznych, rasy czy stanu zdrowia, Jest bowiem oczywiste, że nie wszystkie zwierzęta stwarzają jednakowe zagrożenie dla otoczenia, nawet jeżeli rzeczywiście są większe od pozostałych osobników i posiadają większą wagę. Na powyższą kwestie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 13 września 2012 r. sygn. Akt II OSK 1492/12 stwierdził, że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy (i w kagańcu) niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych.

Odnośnie zakazu wprowadzania psów na określone tereny trzeba wyraźnie stwierdzić, że ustawodawca nie upoważnił rady gminy do sformułowania zakazu wprowadzania psów (czy innych zwierząt domowych) na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom ( wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2058/11). Uchwała określa obowiązki osób trzymających zwierzęta domowe w sposób zbyt daleko idący niż przewidział to i upoważnił ustawodawca w art. 4 ust. 2 pkt. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Nadmienić należy, iż ustawa o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 r. (tj. z dnia 19.04.2013) (dz. U. 2013 r. poz. 856) w art. 10 ust. 3 wprowadza zakaz puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna i w tym zakresie powyższa regulacja regulaminu stanowi niedopuszczalne powtórzenie zakazu ustawowego.

Jako regulację wykraczająca poza delegację ustawową należy uznać zapis §11 regulaminu dotyczący możliwości kompostowania bioodpadów powstających na terenie nieruchomości. Kompostowanie odpadów nie stanowi bowiem formy pozbywania się tychże odpadów ale jest sposobem ich zagospodarowania. Ponadto art. 13 ust.2 pkt.2 ustawy o odpadach dopuścił możliwość kompostowania przez osoby fizyczne na potrzeby własne, bez żadnych ograniczeń.

Jako naruszające upoważnienie ustawowe w sposób istotny należy potraktować zapisy §18 ust.1-4 przyjętego regulaminu określające warunki dotyczące utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej w zakresie przestrzegania zasad sanitarno- epidemiologicznych , gromadzenia i usuwania nieczystości, które nie są obornikiem i gnojówką, składowania obornika, przeprowadzenia deratyzacji pomieszczeń , czy warunków utrzymywania pszczół w ulach. Sposób sformułowania wyżej wymienionych warunków nastąpił przy użyciu zbyt ogólnych kryteriów oraz z odwołaniem się do materii uregulowanej w aktach prawnych wyższego rzędu ( np. w zakresie gromadzenia , czy usuwania nieczystości; które nie są obornikiem lub gnojówką, czy wkraczając w sferę własności i prawa sąsiedzkiego ). Ponadto kwestię uciążliwości powodowanych przez właściciela nieruchomości w związku z korzystaniem z niej regulują przepisy k.c. Stosownie do art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłóciły korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 431/18, publ. CBOSA).

Wreszcie jako zasadny Sąd potraktował podniesiony przez skarżącego prokuratora na rozprawie w dn. 24 czerwca 2020r. zarzut dotyczący zapisu §22 regulaminu regulującego kwestię obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Wbrew obowiązkowi ustawowemu w tym zakresie, organ ustalił jedynie częstotliwość wykonywania deratyzacji, nie określił natomiast

ich terminów.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, z uwagi na obszerny zakres dostrzeżonych nieprawidłowości, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.