Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 225/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie co do zobowiązania organu do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art.12, art. 35 1-5 , art. 37
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi O. P. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego O. P. z dnia [...] lutego 2019 r.; 3. stwierdza, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego O. P. sumy pieniężnej; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego O. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody zarzucając mu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 6, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 2 i 3, art. 36 § 1 w zw. z art. 14 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) - polegające na uchylaniu się od swego obowiązku załatwienia sprawy w ustawowym terminie wbrew obowiązującym przepisom k.p.a.

Żądaniem skargi objęto wydanie zgodnej z prawem decyzji przez Wojewodę, bez zbędnej zwłoki; uwzględnienie wniesionej skargi w całości oraz zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniej decyzji w zakreślonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu terminie, stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dopuszczenia się bezczynności przez organ administracji publicznej rozpoznający skargę w pierwszej instancji, stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. bezczynności Wojewody z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 b p.p.s.a. o istnieniu obowiązku organu do wydania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. od organu na moją rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. kwoty [...]zł, oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania (tj. kosztów sądowych w kwocie [...]zł) według norm przepisanych.

Uzasadniając złożoną skargę wskazano, że w dniu [...] lutego 2019 r. Skarżący złożył osobiście wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do Delegatury [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Jednocześnie organ poinformował go, pismem z dnia [...] lutego 2019 r., o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy na dzień [...] sierpnia 2019 r. Skarżącego poinformowano, że termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony, "ponieważ konieczne jest sprawdzenie złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia. Ponadto przedłużenie terminu wynika z dużej liczby prowadzonych jednocześnie przed Wojewodą postępowań w sprawie cudzoziemców".

Podniesiono, że pismem z dnia [...] września 2019 r. Skarżący wniósł ponaglenie do organu wyższego stopnia nad organem rozpatrującym sprawę w pierwszej instancji, tj. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Dalej wskazano, że pismem z dnia [...] września 2019 r. Skarżący został poinformowany o konieczności dostarczenia do organu prowadzącego sprawę umowy o pracę, na podstawie której wykonywał on pracę na rzecz [...] J. S. wraz z informacją dla osoby ubezpieczonej za poszczególne miesiące oraz świadectwem pracy, w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący podkreślił, że uzupełnił wniosek o brakującą dokumentację w terminie 21 dni. Tym samym pismem Wojewoda poinformował go o terminie zakończenia postępowania administracyjnego do dnia [...] grudnia 2019 r. W dniu [...] września 2019 r. Wojewoda przekazał dokumentację przedmiotowego wniosku do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wraz z pismem przewodnim, w którym to, jak wskazał Skarżący, zawarta jest informacja, że przedłużające postępowanie jest wynikiem częstej rotacji pracowników w urzędzie oraz dużą ilością prowadzonych spraw. Skarżący podkreślił, że do dnia złożenia przedmiotowej skargi Wojewoda nie wydał decyzji administracyjnej w sprawie, a organ wyższego stopnia mimo ustawowego obowiązku rozpatrzenia ponaglenia w terminie 7 dni nie rozpoznał go do dnia złożenia skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w dniu [...] października 2019r. (wpływ do organu [...] października 2019r.) O. P. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w postępowaniu w przedmiocie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podano, że w dniu [...] lutego 2019r. O. P. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako podstawę ubiegania się o przedmiotowe zezwolenie, Skarżący wskazał wykonywanie pracy. W tym samym dniu, Wojewoda poinformował Skarżącego, że decyzja w sprawie zostanie podjęta do dnia [...] sierpnia 2019r. Wojewoda wskazał, że w dniu [...] września 2019r., na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018r., poz. 2094 z późn. zm.) wniosek został przesłany do zaopiniowania przez odpowiednie organy. W związku z koniecznością weryfikacji czy O. P. dopełnił obowiązek określony w art 113 oraz art. 121 ustawy o cudzoziemcach, w dniu [...] września 2019r. Wojewoda wezwał Skarżącego do uzupełniania dokumentów, wyznaczając termin załatwienia sprawy na dzień [...] grudnia 2019r. Jednocześnie w dniu [...] września 2019r. organ zwrócił się do Placówki Straży Granicznej w [...] o udostępnienie informacji granicznej mającej na celu weryfikację, czy Skarżący spełnia przesłankę określoną w art. 114 ust. 3 pkt 2b ustawy o cudzoziemcach. W dniu [...] września 2019r. Wojewoda otrzymał informację graniczną od Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], a następnie [...] października 2019r. (wpływ do organu: [...] października 2019r.) O. P. uzupełnił wymagane dokumenty.

W związku z powyższym w dniu [...] listopada 2019r. Wojewoda udzielił O. P. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia [...] lipca 2022r.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze podkreślono, że w ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła bezczynność, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Opóźnienie w procedowaniu przedmiotowego wniosku nie było spowodowane celowym działaniem organu czy lekceważeniem Skarżącego, lecz obiektywnymi okolicznościami.

Wojewoda wyjaśnił, że od 2014 r. odnotowuje opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. W 2018 r. przyjęto prawie 7,5-krotnie więcej wniosków dotyczących legalizacji pobytu niż w roku 2014. Podano, że w 2014 r. Wojewoda przyjął ok. [...] wniosków; w 2015 r. - [...] wniosków; w 2016 r. - [...] wniosków; w 2017 r. - [...] wniosków; w 2018 r. - [...] wniosków; w 2019 r. na dzień [...] listopada 2019r. przyjęto [...] wniosków. Wyjaśniono, że przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych, a niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa nie pozwala na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Wojewoda podkreślił, że żaden organ administracji, nie jest i nie może być przygotowany na obsługę takiego wzrostu liczby spraw. Żaden organ nie ma "w zapasie" pracowników i sprzętu, pozwalających na zorganizowanie w krótkim czasie obsługi zaspokajającej tak radykalnie zwiększone potrzeby. Organ administracji jest państwową jednostką budżetową, podlegającą ściśle określonym reżimom ustawowym co do możliwości u trybu zatrudniania pracowników (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej; Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.), jak i zakupu sprzętu niezbędnego do realizacji tych zadań (ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych; Dz.U. z 2018r. poz. 1986 z późn. zm), i to w większości poprzez Centrum Obsługi Administracji Rządowej. Szczególnie podkreślono, że Wojewoda w okresie 2016-2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wyjaśniono, że w związku z wszechstronnym zakresem potrzeb związanych ze wzmocnieniem zdolności administracyjnych do załatwiania spraw cudzoziemców oraz ograniczonymi zasobami od 2016 r. Wojewoda podejmował intensywne starania w celu pozyskania zewnętrznych źródeł dofinansowania działań mających na celu podniesienie jakości obsługi klientów. Obecnie realizowane są dwa projekty o łącznej wartości [...] zł dofinansowania z Funduszu [...] służące zwiększeniu potencjału zasobów ludzkich, rzeczowych i informacyjnych. Podkreślono, że wszelkie te, kompleksowo podejmowane przez Wojewodę działania służą sukcesywnej poprawie jakości obsługi spraw cudzoziemców, w tym co oczywiste, także terminowości. Działania te zostały pozytywnie ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] lutego 2019r. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że nieprawidłowy jest automatyzm uznawania, że w danej sprawie bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa tylko z racji samego przekroczenia, nawet znacznego terminu jej załatwienia. Konieczne jest bowiem dokonanie analizy i oceny rzeczywistych, obiektywnych przyczyn powstałej bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2329 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma zatem znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest bowiem wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. I OZ 893/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany, bowiem kwestią bezsporną jest, że O. P. pismem sporządzonym dnia [...] września 2019 r. złożył ponaglenie w sprawie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przewlekłość postępowania obejmować będzie natomiast opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a także przy nieuzasadnionym obiektywnie przedłużaniu terminu załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Każdą skargę należy oceniać w realiach konkretnego stanu faktycznego ustalonego w danej sprawie. Dlatego Sąd zauważa, że ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.) nie przewiduje szczególnego terminu na załatwienie wniosku o udzielenie zgody na pobyt czasowy, w przeciwieństwie do zgody na pobyt stały. W tym ostatnim wypadku, zgodnie z art. 210 ustawy o cudzoziemcach postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy, a postępowanie odwoławcze w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.

Podkreślić też trzeba, że sformułowanie kodeksowe zawarte w art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych niż wyznaczone. Zawsze konieczne jest zatem poddanie ocenie okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i - przede wszystkim - faktycznym), a także postawy stron (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn. I OSK 448/19).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewoda na dzień wniesienia skargi ([...] października 2019 r. – data złożenia w Urzędzie Pocztowym [...] – k.12 akt sąd.) dopuścił się zarzucanej bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wystąpieniem O. P. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wniosek został złożony [...] lutego 2019 r. i do [...] listopada 2019 r. pozostawał nierozpoznany. Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ w dniu wniesienia skargi pozostawał bezczynny. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu organ wydał decyzję (decyzja z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] – k. 68 akt adm.). Niewątpliwie zatem w dacie orzekania przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności w odniesieniu do wspomnianego wniosku. Zaistniała więc przesłanka do umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania do wydania decyzji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

Jak stwierdza się w orzecznictwie, wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/1/7, Lex nr 1271778).

Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu nie miała charakteru kwalifikowanego.

Sąd zauważa, że Skarżący już w dniu złożenia wniosku został poinformowany o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2019 r. (k. 43 akt adm.), a następnie – po raz drugi, pismem z dnia [...] września 2019 r., poinformowano Skarżącego, że termin załatwienia sprawy został wyznaczony na [...] grudnia 2019 r. (k.54 akt adm.). Badając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd nie może jednak ograniczyć się do samego tylko ustalenia czy w sprawie wydano zawiadomienie o którym mowa w art. 36 k.p.a., ale musi dokonać zasadności wydania tego zawiadomienia w kontekście konkretnych okoliczności badanej sprawy. Sąd musi ustalić jakie przyczyny wskazano jako uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy i ocenić zasadność czynności, które były podejmowane pomiędzy wydaniem takiego zawiadomienia, a wydaniem decyzji kończącej postępowanie w danej instancji. W tym też kontekście ocenić należało zawiadomienia z dnia [...] lutego 2019 r. oraz [...] września 2019 r. Wskazane przez organ przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, prowadzą do wniosku, że w istocie niezałatwienie sprawy w terminie spowodowane było "koniecznością sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia oraz dużą liczbę prowadzonych spraw". W aktach sprawy nie udokumentowano od dnia złożenia wniosku ([...] lutego 2019 r.) do dnia wniesienia ponaglenia przez Skarżącego ([...] września 2019 - data wpływu do organu) okoliczności, które wskazywałyby, że e sprawie Skarżącego podejmowano jakiekolwiek czynności służące załatwieniu jego wniosku. W istocie wszystkie czynności jakie w ogóle zostały w sprawie podjęte w celu załatwienia wniosku Skarżącego, nastąpiły już po [...] sierpnia 2019 r., a więc już po upływie wyznaczonego terminu załatwienia sprawy. Po raz drugi zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nastąpiło pismem z dnia [...] września 2019 r., a więc miesiąc po upływie pierwszego z wyznaczonych przez organ terminów. Łącznie postępowanie trwało ponad 8 miesięcy (od [...] lutego 2019 r. do [...] listopada 2019 r.).

Jak jednak precyzyjnie opisano to w odpowiedzi na skargę i jak również Sądowi jest wiadomym z urzędu (w związku z bardzo licznymi skargami składanymi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę spraw zezwoleń na pobyt czasowy lub stały) bezczynność organu choć miała miejsce (pkt 2 wyroku), to nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku).

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy bowiem zauważyć, że jak precyzyjnie opisał to Wojewoda, od 2014 r. organ ten odnotowuje opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Wojewoda dokładnie wskazał, że w 2018 r. przyjęto prawie 7,5-krotnie więcej wniosków dotyczących legalizacji pobytu niż w roku 2014 r., a w 2019 r. na dzień wydania decyzji w sprawie O. P. ([...] listopada 2019r.) przyjęto [...] wniosków. Wyjaśniono, że przyrost liczby wniosków przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie na stanowiskach, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych, a niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa nie pozwala na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Wojewoda podkreślił, że żaden organ administracji, nie jest i nie może być przygotowany na obsługę takiego wzrostu liczby spraw. Wyjaśniono tez, że organ podlega ściśle określonym reżimom ustawowym co do możliwości u trybu zatrudniania pracowników (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej; Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.), jak i zakupu sprzętu niezbędnego do realizacji tych zadań (ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych; Dz.U. z 2018r. poz. 1986 z późn. zm), i to w większości poprzez Centrum Obsługi Administracji Rządowej. Szczególnie podkreślono, że Wojewoda w okresie 2016-2018 podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Mając na uwadze te szczegółowe dane dotyczące z jednej strony – niezależnego od Wojewody lawinowego wzrostu wniosków cudzoziemców, a z drugiej strony – uwarunkowania prawne i faktyczne determinujące bieżące możliwości rozwiązywania problemu wydłużonego oczekiwania na rozpoznanie składanych wniosków, należało stwierdzić, że bezczynność Wojewody w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego.

W ocenie Sądu te opisane przez Wojewodę bardzo szczegółowo okoliczności, w sposób niewątpliwy i oczywisty miały wpływ na długość prowadzonego postępowania i to niezależnie od podejmowanych przez ten organ działań zaradczych, które zostały ocenione przez Najwyższą Izbę Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] lutego 2019r.

Z tych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.

Z powołanych powyżej przyczyn skarga podlegała oddaleniu w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).

O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania zasadzone od organu składa się kwota [...]zł uiszczona przez O. P. tytułem wpisu od skargi.