Wyrok NSA, sygn. akt III SA 734/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a"
journal: Dz.U. 1989 nr 4 poz. 23
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej.
article: art. 535
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Jakkolwiek art. 535 Kc obejmuje pojęciem sprzedaży także akt kupna rzeczy, to jednak z faktu tego nie można wyprowadzać wniosku, że zwolnienie od opłaty skarbowej, przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, dotyczy również sytuacji, gdy kupujący prowadzi działalność gospodarczą polegającą między innymi na nabywaniu rzeczy w celach handlowych.

TEZY

Jakkolwiek art. 535 Kc obejmuje pojęciem sprzedaży także akt kupna rzeczy, to jednak z faktu tego nie można wyprowadzać wniosku, że zwolnienie od opłaty skarbowej, przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, dotyczy również sytuacji, gdy kupujący prowadzi działalność gospodarczą polegającą między innymi na nabywaniu rzeczy w celach handlowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Przedsiębiorstwa Obrotu Materiałowego i Usług "E." w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 27 kwietnia 1993 r. dotyczącą wymiaru opłaty skarbowej od umów sprzedaży.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo Obrotu Materiałowego i Usług "E." w Ł. - oprócz innych rodzajów działalności - prowadzi także działalność handlową, polegającą między innymi na obrocie takimi artykułami, jak części zamienne do maszyn szyjących, igły, płaszczki i inne. W listopadzie 1992 r. dokonało zakupu maszyn i igieł dziewiarskich, zawierając umowy, od których Urząd Skarbowy w Ł. decyzjami z dnia 27 listopada 1992 r. naliczył opłaty skarbowe: z tytułu dwóch umów z firm "S." wymierzono odpowiednio 540.000 zł i 620.000 zł, z tytułu umowy z Marianem K. - 542.000 zł oraz z tytułu umowy z Magdaleną R. - 1.020.000 zł. W wyniku odwołania Przedsiębiorstwa "E." sprawa trafiła do Izby Skarbowej w Ł., która decyzją z dnia 27 kwietnia 1993 r. nr III-822-49/93 utrzymała w mocy cztery zaskarżone decyzje z dnia 27 listopada 1992 r. Zdaniem Izby, umowy zawarte przez stronę odwołującą się podlegały opłacie skarbowej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy, wyłączający od opłaty skarbowej umowy sprzedaży zawierane w wykonywaniu działalności gospodarczej, nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy sprzedającego, a nie nabywcy towaru. Potwierdza to przepis par. 58 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253/. Izba podkreśliła także, że nie może być mowy o obniżeniu stawki opłaty na podstawie par. 62 ust. 2 tego rozporządzenia, ponieważ obniżka dopuszczalna jest jedynie w sytuacji, gdy strona umowy zwolniona jest od opłaty na podstawie ustępu pierwszego wspomnianego paragrafu. Przedsiębiorstwo "E." nie spełnia warunków do uzyskania tego zwolnienia.

Decyzja Izby Skarbowej została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy czym strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 535 Kc oraz art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 31 grudnia 1989 r. o opłacie skarbowej /w brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. nr 21 poz. 86/, domagając się uchylenia decyzji i nakazania zwrotu pobranej opłaty. Zdaniem autorów skargi, skoro definicja umowy sprzedaży w kodeksie cywilnym nie oddziela aktu kupna od aktu sprzedaży, zwolnieniu od opłaty skarbowej podlega również nabywca rzeczy, jeżeli dokonuje zakupu w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Jakkolwiek art. 535 Kc obejmuje pojęciem sprzedaży także akt kupna rzeczy, to jednak z faktu tego nie można wyprowadzać wniosku, że zwolnienie od opłaty skarbowej, przewidziane w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./, dotyczy również sytuacji, gdy kupujący prowadzi działalność gospodarczą polegającą między innymi na nabywaniu rzeczy w celach handlowych. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że powołany przepis nie tylko odsyła do przepisów o podatku obrotowym w celu zdefiniowania zwrotu "wykonywanie działalności gospodarczej", ale również uzależnia zwolnienie od jednoczesnego braku zwolnienia danej działalności od podatku obrotowego. Innymi słowy, warunkiem zwolnienia od opłaty skarbowej jest opodatkowanie danej działalności podatkiem obrotowym.

Celem takiego unormowania jest zabezpieczenie danego podmiotu gospodarczego przed podwójnym opodatkowaniem. Ten, kto uiszcza podatek obrotowy, nie jest obciążony opłatą skarbową. Kto natomiast nie jest zobowiązany do zapłaty wspomnianego podatku, ten ma obowiązek uiścić opłatę skarbową. Przy umowie sprzedaży obrót osiąga jedynie sprzedawca i jego tylko może dotyczyć opodatkowanie podatkiem obrotowym. Gdyby więc firma "S.", a także Marian K. i Magdalena R. uiszczali podatek od obrotu osiągniętego ze sprzedaży rzeczy stronie skarżącej, ta ostatnia - podobnie jak sprzedawcy - nie byłaby obciążona opłatą skarbową. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie sprzedawcy nie dokonywali transakcji w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu omawianego przepisu. Strona skarżąca z kolei - jako kupujący - nie osiągnęła obrotu i nie miała obowiązku zapłacenia podatku obrotowego. Budżetowi Państwa jednak należy się odpowiedni procent wartości zawartych transakcji i w danym wypadku należność ta ma postać opłaty skarbowej.

Jeśli chodzi o obniżkę opłaty w trybie par. 62 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253/, to - jak trafnie zauważył organ drugiej instancji - ma ona zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy jedną ze stron czynności cywilnoprawnej jest jeden z podmiotów wymienionych w ustępie pierwszym tego paragrafu. W przeciwnym razie przepis o obniżce zostałby zamieszczony w odrębnym paragrafie, a nie stanowiłby ustępu drugiego paragrafu 62.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarzuty skarżącego nie były zasadne, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.