Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 658/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz J. S. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Wa 658/04

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na zasadzie przepisu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), utrzymała w mocy swą decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] o odmowie przedstawienia dr hab. J. S. do tytułu naukowego profesora nauk [...].Decyzja ta została wydana po uchyleniu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2003 r. sygn. akt I SA 1896/02 decyzji Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] grudnia 2001 r.

Uchylając powyższą decyzję Sąd w uzasadnieniu wyroku podniósł, że Centralna Komisja nie wyjaśniła wszystkich wątpliwości w sprawie, które nasuwały się po analizie przedstawionych przez recenzentów opinii.

Bezsporne było, iż wszystkie recenzje uzyskane w toku postępowania przed Radę Wydziału były pozytywne i prezentowały pogląd, że skarżący spełnia warunki do nadania mu tytułu naukowego. Niejednolitość poglądów wystąpiła na etapie postępowania przed Komisją. Opinia jednego z recenzentów była negatywna, natomiast druga pozytywna, przy czym recenzent ten przyznał, że nie zagłębiał się tak szczegółowo w prace skarżącego, jak to uczynił recenzent wydający negatywną ocenę. W takiej sytuacji Komisja – zdaniem Sądu - zobligowana była do zobowiązania recenzenta do uzupełnienia swojej opinii, albo powinna powołać

kolejnego recenzenta. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku trzeciej recenzji uzyskanej na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy. Bardzo niekorzystna opinia, zakończona została pozytywnym wnioskiem dla skarżącego. Nie wyjaśniono przy tym jednak takiego stanowiska, choć recenzent ten uczestniczył na posiedzeniu Sekcji.

Jeżeli zatem, pomimo krytycznej opinii, recenzent ten podtrzymał swoje stanowisko co do dorobku naukowego skarżącego, Komisja tego faktu nie mogła nie brać pod uwagę a jeśli miała wątpliwości – to zobligowana była przeprowadzić dodatkowe postępowanie.

Jednocześnie Sąd zauważył też, że przy takiej liczbie opinii prezentujących pogląd, iż dorobek naukowy i dydaktyczny skarżącego uzasadniający nadanie mu tytułu naukowego, Komisja bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, nie mogła uznać, że dorobek naukowy skarżącego i jego osiągnięcia dydaktyczne nie spełniają jeszcze wymagań określonych w ustawie.

Rozpatrując ponownie sprawę Komisja powołała nowego recenzenta, którym został prof. dr hab. Z. Ż., który opowiedział się za uwzględnieniem wniosku Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. Komisji Edukacji Narodowej w K. o nadaniu J. S. tytułu profesora nauk [...].

Jednocześnie recenzent, w osobie prof. dr hab. J. W., który w poprzednim postępowaniu przed Komisją wydał recenzję krytyczną o kandydacie, ale zawierającą wniosek pozytywny, obecnie zmienił stanowisko i w uzupełnieniu swojej pierwotnej opinii negatywnie ocenił przedmiotowy wniosek.

W dniu 3 lutego 2004 r. odbyło się posiedzenie Sekcji [...], która po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i po wysłuchaniu opinii recenzentów Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzenta Rady Wydziału, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji (za uchyleniem poprzedniej decyzji – [...] głosów, przeciw – [...], wstrzymujących się – [...]).

Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło (w głosowaniu tajnym ) utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą przedstawienia ww. kandydata do tytułu naukowego profesora (za utrzymaniem decyzji [...], przeciw [...], wstrzymujących się [...]).

W uzasadnieniu swego stanowiska Prezydium stwierdziło, że ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, że argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalają na uznanie, że kandydat ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, czego wymagać należy zgodnie z art. 26 ustawy.

Sekcja uznała, że ocena wyrażona przez recenzentów, którzy zakończyli swoje opinie wnioskami pozytywnymi jest nieuzasadniona, opiera się na błędnych informacjach o rozmiarach dorobku naukowego kandydata, który faktycznie jest mniejszy wobec licznych powtórzeń tych samych treści w różnych kolejnych publikacjach.

Oceniając jakość tego dorobku i biorąc pod uwagę faktyczne jego rozmiary stwierdzić trzeba, że ma on w dużej mierze popularyzatorski, odtwórczy charakter. Brak w tym dorobku publikacji w wydawnictwach o obiegu międzynarodowym. Natomiast od kandydata do tytułu naukowego oczekiwać trzeba, że przedstawi on dorobek, którego znaczenie naukowe wyraźnie przekraczać będzie ten poziom wymagań, którego osiągnięcie wystarcza do uzyskania habilitacji. W takim dorobku stanowiącym podstawę do ubiegania się o tytuł naukowy ważne miejsce zajmują publikacje ogłoszone drukiem w periodykach zagranicznych. Ich brak obniża jego naukowe znaczenie. Co więcej kandydat w swoich pracach, prezentowanych przez niego jako naukowe, bardzo skąpo odwołuje się do piśmiennictwa światowego z zakresu bibliotekoznawstwa i bibliologii. Kandydat przy tym nie brał aktywnego udziału w konferencjach międzynarodowych odbywających się poza granicami kraju.

Ponadto kandydat ma bardzo małe osiągnięcia w zakresie kształcenia kadr naukowych. Nie wypromował dotąd ani jednego doktora, pełni jedynie funkcję promotora w przewodzie jeszcze nie zakończonym. Nie ma on innych ekwiwalentnych osiągnięć w kształceniu kadr naukowych, które można by uznać za poważne.

Biorąc powyższe pod uwagę Komisja podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. podnosząc, że pomimo obowiązku nałożonego na Komisję wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ ten nie wyjaśnił należcie sprawy, gdyż prof. J. W. nie przeprowadził niezbędnych do wydania prawidłowej opinii badań a okres, którego dotyczy opinia wykracza poza faktycznie istotny czas, którym badania powinny być objęte. Ponadto uzupełnienie opinii tego recenzenta w zasadzie sprowadza się do tłumaczenia jego intencji a nie odnosi się do kwestii merytorycznych. W rezultacie skarżący podniósł, że Komisja nie tylko nie dołożyła należytych starań, aby wyjaśnić stanowisko recenzenta, ale także podważyła pozytywne opinie innych recenzentów, twierdząc, iż są one oparte na błędnych informacjach o rozmiarach dorobku naukowego skarżącego nie podając jednocześnie konkretów.

W odpowiedzi na skargę Komisja podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność bądź uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyn wskazanych w przepisie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli organ administracyjny dopuścił się naruszenia prawa.

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że rozpoznając przedmiotowy wniosek o nadanie tytułu naukowego organ w postaci Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów naruszył przepisy prawa w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie – jak na wstępie wskazano – wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylając poprzednią decyzję Komisji w uzasadnieniu swego wyroku zawarł konkretne wskazania dla organu.

Wytyczne te z racji brzmienia przepisu art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) – były wiążące dla Komisji i są wiążące także Sądu orzekającego.

Odnosząc treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego do czynności przeprowadzonych przez Komisję ponownie rozpatrującą sprawę oraz do treści zawartych w zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że wytyczne Sądu nie zostały w istocie rzeczy przez organ zrealizowane.

Uchylając poprzednią decyzję Sąd w szczególności zwrócił bowiem uwagę, że przy takiej dużej liczbie opinii zawierających wnioski pozytywne, Komisja - bez wyjaśnienia wszystkich wątpliwości - nie mogła uznać, iż dorobek naukowy skarżącego i jego osiągnięcia dydaktyczne nie spełniają jeszcze wymagań określonych w cytowanej na wstępie ustawie.

Powołany zaś przez Komisję ponownie rozpatrującą sprawę nowy recenzent prof. dr hab. Z. Ż. wydał opinię, która zawierała kolejny wniosek pozytywny dla skarżącego. Pomimo tego rodzaju stanowiska nowego recenzenta Komisja orzekła o utrzymaniu w mocy jej pierwotnej decyzji negatywnej.

Wprawdzie recenzent prof. dr hab. J. W., który w poprzednim postępowaniu wydał recenzję krytyczną o kandydacie, ale zawierającą wniosek pozytywny, obecnie zmienił – jak wspomniano – swoje stanowisko, ale trudno uznać, że oświadczenie jego - nadesłane do Komisji przy piśmie z dnia 23 stycznia 2004 r.- zawiera merytoryczne i rzetelne uzasadnienie tego rodzaju stanowiska. W tym miejscu trzeba zgodzić się ze skarżącym, iż pismo to zawiera raczej wyjaśnianie motywów i intencji jakie przyświecały recenzentowi przy wydawaniu opinii aniżeli konkretne treści merytoryczne.

Ponadto wypowiedź ta zawiera negatywną ocenę dorobku skarżącego, ale odnoszącą się głównie do okresu sprzed habilitacji. Zatem kwestia ta nie może być podstawą do formułowania poglądów odnoszących się do innego okresu działalności naukowej kandydata.

Podkreślenia wymaga także, iż Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – pomimo tak licznych opinii korzystnych dla skarżącego – odmówiła im w zasadzie wiarygodności nie odnosząc się zupełnie do zawartych w nich argumentów a uzasadniając ich odrzucenie ogólnikowym twierdzeniem, że ich autorzy opierali się na błędnych informacjach o rozmiarze dorobku naukowego kandydata.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że nawet krytyczna dla J. S. i obecnie negatywna opinia prof. W. podnosi – wbrew argumentom przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – że brak aktywności międzynarodowej nie wykluczał możliwość ubiegania się o tytuł naukowy, gdyż nie ma takiego warunku ( z czym - w świetle przepisu art. 26 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym ... – należy się zgodzić ).

Recenzent ten także podniósł, że nie uważa, iż ( cyt.) "skromne osiągnięcia dydaktyczne stanowią w tym postępowaniu fundamentalną przeszkodę".

W tych warunkach trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja – wbrew wytycznym Naczelnego Sądu Administracyjnego – zapadła w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż nadal w sprawie nie zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości, zaś wydana decyzja nie znajduje należytego oparcia w w/w materiale, przez co staje się dowolną.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2000 r. sygn. akt I SA 762/00 ( LEX nr 77604 ) postępowanie przed Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym i stosuje się w nim odpowiednio przepisy k.p.a. w zakresie unormowanym ustawą. Nie ulega zatem wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 77 i 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej – a takim jest Centralna Komisja do Spraw Stopni Tytułów – jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego.

W związku z powyższym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Komisja winna ponownie wszechstronnie ocenić zgromadzony materiał dowodowy rozważając przy tym możliwość zlecenia sporządzenia innych recenzji.

W tym miejscu za trafne wydaje się przywołanie treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1995 r. sygn. akt III AZP 12?94, w którym Sąd ten wyraził pogląd, że "całość postępowania przed oficjalnym zajęciem stanowiska przez Prezydium Komisji ma charakter w miarę odformalizowany, co uzasadnione jest przedmiotem sprawy (...). Należy zatem (...) tak kształtować sposób postępowania, (...) by możliwe było uzyskanie możliwie wielu i to rozmaitych opinii, co powinno do minimum zmniejszyć ryzyko niesłusznego bądź niesprawiedliwego rozstrzygnięcia".

Dodatkowo wypada zauważyć, że podane w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji dane odnoszące się liczby oddanych głosów w trakcie głosowania zarówno w Sekcji jak i w Prezydium Komisji nie były podane właściwie.

Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w głosowaniu w Sekcji wzięły 34 osoby ([...]) natomiast z akt sprawy wynika, że obecnych było [..] osób (lista obecności Sekcji [...] z dnia [...] lutego 2004 r. ).

Natomiast - odnośnie głosowania w Prezydium Komisji – w decyzji podano, że 10 głosów opowiedziało się za utrzymaniem decyzji (pierwotnej), 0 było przeciwnych i 0 wstrzymało się od głosu, choć z listy obecności członków Prezydium wynika, że liczyło ono 11 osób a dwie osoby były w trakcie głosowania nieobecne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 10 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.