Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 356/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8 i art. 148 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę


UZASADNIENIE

Podstawę zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021r. T. O.(powoływany dalej jako "Skarżący") zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie skierowania wnioskodawcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych kwalifikacji.

W uzasadnieniu wniosku Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa została wszczęta na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., wskutek stwierdzenia naruszenia przepisów ruchu drogowego polegającego na otrzymaniu przez Skarżącego 29 punktów karnych. Skarżący, jak wyjaśnił, otrzymał 10 punktów karnych za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h w dniu [...] października 2007 r. w miejscowości M. Za powyższy czyn został uznany winnym przez Sąd Rejonowy w Ł. VIII Zamiejscowy Wydział Grodzki w K. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...]. W konsekwencji powyższego orzeczenia Prezydent Miast Ł. w dniu [...] czerwca 2008r. orzekł o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych kwalifikacji, a następnie wobec nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. orzekł o cofnięciu Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, C, B+E, C+E, T.

Dalej, jak podkreślił Skarżący, Sąd Apelacyjny w B. II Wydział Karny wyrokiem [...] października 2016 r. sygn. akt [...] wznowił postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] i uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Ł. VIII Zamiejscowy Wydział Grodzki w K. oraz umorzył postępowanie. Powołując się na powyższe orzeczenie Skarżący stwierdził, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. skierowany do Urzędu Miejskiego w Ł. stał się bezprzedmiotowy, a decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] nie znajduje obecnie podstawy prawnej. Wnioskodawca w chwili wydawania decyzji nie przekroczył bowiem 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W konsekwencji skoro decyzja z dnia [...] czerwca 2008r. została wydana w oparciu o orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, to konieczne jest wznowienie postępowania w tej sprawie, a następnie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pozbawionej podstawy faktycznej i prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...] marca 2021r., nr [...] odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie skierowania T. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności przypomniał, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania obliguje organ do zbadania przesłanek formalnych do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), a zatem ustalenia, czy decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania jest ostateczna, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów, określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz czy żądanie wznowienia po stępowania jest oparte na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia. Przy czym, jak podkreślił, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Analizując powyższe przesłanki na kanwie rozpatrywanej sprawy Kolegium zwróciło uwagę, że co prawda z wniesionego przez Skarżącego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego nie wynika kiedy wnioskodawca dowiedział się o wyroku Sądu Apelacyjnego w B. II Wydział Karny z dnia [...] października 2016 sygn. akt [...], a więc czy zachował termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tym niemniej przyjęło, że skoro Skarżący powoływał się on na tą samą okoliczność żądając wznowienia postępowania w innej sprawie (zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]) oraz żądając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. cofającej T. O. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, T potwierdzonego prawem jazdy nr [...], to oznacza, że dowiedział się o powyższym wyroku najpóźniej w momencie sporządzania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, a więc w dniu [...] listopada 2016r. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zainicjowanej wnioskiem z [...] lutego 2021r. termin jednego miesiąca upłynął, a zatem nie możliwe jest jego wznowienie. Ponadto, jak podkreśliło Kolegium, od momentu wydania decyzji, którą wnioskodawca chce wyeliminować z obrotu prawnego upłynęło prawie 13 lat.

Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wywiódł Skarżący zarzucając mu naruszenie:

1. art. 6, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. przez ich niezastosowanie co w rezultacie doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia, które polegało na wadliwym przyjęciu, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony, w sytuacji gdy swój pierwszy wniosek Skarżący złożył w terminie miesiąca od chwili, w której przedmiotowa decyzja pozbawiona była podstawy faktycznej jak i prawnej i przez cały czas pozostawał w przekonaniu, że organa administracji wiedząc o przedmiotowej sprawie podejmą czynności faktyczne zmierzające do wznowienia postępowania i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji naruszającej prawo czego nie uczyniły;

2. art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a., co doprowadziło do niesłusznego przekonania, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania, co stoi w jawnej sprzeczności z zasadą praworządności i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

3. art. 61 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wznowienia postępowania z urzędu, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Prezydent Miasta Ł. dokładnie wiedziały, że w obrocie prawnym znajduje się przedmiotowa decyzja w sposób oczywisty sprzeczna z prawem, a działania Skarżącego wynikające z zaufania organom państwowym są nieudolne, a co za tym idzie powinny przejawić własną inicjatywę i podjąć postępowanie o wznowienie tak, aby wyeliminować z obrotu prawnego bezprawną decyzję, co w sposób oczywisty jest lekceważeniem wymiaru sprawiedliwości;

4. art. 148 k.p.a. przez nietrafne przyjęcie, że nie można wznowić postępowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na upływ 1 miesiąca, a co za tym idzie nie można wznowić postępowania w sytuacji gdy oczywistym jest, że skarżący złożył błędny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a co za tym idzie organy państwowe powinny niezwłocznie podjąć działania z urzędu czego nie uczyniły i mimo bezprawności decyzji będącej przedmiotem sprawy nie podjęły działań z urzędu celem wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo odnosząc się do skonstruowanych w skardze zarzutów podkreśliłO, że wniosek Skarżącego z dnia [...] listopada 2016r. o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, w związku z czym trudno zgodzić się z twierdzeniem, że był on oczywiści błędny, a Skarżący w swoim działaniu nieporadny. Ponadto, jak podkreślono, organ związany jest żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie i jest zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Kolegium nie podzieliło też poglądu, że w sytuacji gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ ma obowiązek wznowić postępowanie z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądowa kontrola polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd ustala, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Dalej wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Stosownie bowiem do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem aktualnej kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] marca 2021r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie skierowania T. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W sprawie niniejszej Kolegium odmówiło wznowienia postępowania uznając, że wniosek Skarżącego z dnia [...] lutego 2021r. został wniesiony po upływie terminu. Wniosek, jak wynika z treści jego uzasadnienia, został oparty na podstawie wynikającej z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. tj., gdy ostateczna decyzja oparta została na innej decyzji lub orzeczeniu sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ma on charakter prekluzyjny.

W razie uchybienia mu może być więc przywrócony na ogólnych zasadach z art. 58 k.p.a. ( por. M.Jaśkowska w Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego" LEX). Organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uchybienie natomiast terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) lub jeśli zostanie wykryte już w toku postępowania wznowieniowego umorzenia postępowania.

Podkreślić w tym miejscu też należy, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (tak m.in. NSA w wyroku z 25 maja 2017 r. II OSK 2445/15, CBOSA).

Jak wynika z powyższego przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania wniosku o wznowienie, organ musi wpierw ustalić, czy wniosek został złożony w przewidzianym prawem terminie. W przypadku, gdy wniosek został złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, konieczne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

W kontrolowanym postępowaniu Kolegium stanęło na stanowisku, że pomimo, iż Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazał, kiedy dowiedział się o wyroku Sądu Apelacyjnego w B. II Wydział Karny z dnia [...] października 2016 w sprawie sygn. akt [...], które to orzeczenie wskazał jako okoliczność spełniająca wymóg art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., to nie ulega wątpliwości, że wiedzę o tym orzeczeniu nabył najpóźniej w momencie sporządzania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, a więc w dniu [...] listopada 2016 r.

Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko organu. Jak wynika bowiem z akt rozpoznawanej sprawy okoliczność wydania przez Sąd Apelacyjny w B. II Wydział Karny wyroku z dnia [...] października 2016r. sygn. akt [...], została podniesiona przez Skarżącego po raz pierwszy we wniosku z dnia [...] listopada 2016r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2009r. cofającej Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, T potwierdzonego prawem jazdy nr [...]. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2016r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Powyższy wniosek, co trafnie podkreśliło Kolegium, został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego Skarżącego, tym samym trudno zgodzić się z zarzutem, że był on oczywiście błędny, a Skarżący w swoim działaniu nieporadny. Ponadto co istotne, powyższe decyzje zostały też skontrolowane przez tut. sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 maja 2017r. sygn. akt II SA/Bk 227/17 oddalił wywiedzioną skargę, a Skarżący nie złożył w przedmiotowej sprawie wniosku o uzasadnienie powyższego orzeczenia.

Z zestawienia powyższych okoliczności wynika bezsprzecznie, że Skarżący dowiedział się o wyroku Sądu Apelacyjnego w B. II Wydział Karny wyroku z dnia [...] października 2016r najpóźniej w momencie sporządzania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, czyli w dniu [...] listopada 2016 r. Tym samym nie ulega wątpliwości, że określony w art. 148 § 1 k.p.a. termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, również został przekroczony, co trafnie zauważyło Kolegium.

W kontekście pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, że organ administracji publicznej jest związany wnioskiem strony, a wybór środka zaskarżenia należy do samej strony w szczególności jeżeli jest ona reprezentowana, tak jak Skarżący, przez profesjonalnego pełnomocnika. Organ administracji związany jest zatem żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie i jest zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Nie do zaakceptowania jest też pogląd, prezentowany przez pełnomocnika Skarżącego, że organ może z urzędu dokonać zmiany kwalifikacji żądania. Wprawdzie organ nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania albowiem to treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego, tym niemniej nie ma uprawnień ażeby z urzędu decydować o zmianie samego wniosku w zakresie jego żądania. Nie można też podzielić poglądu, że w sytuacji gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ ma obowiązek wznowić postępowanie z urzędu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2020 r., II OSK 2352/19, CBOSA).

Reasumując należy stwierdzić, że skoro wyrok sądu na który powołuje się Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, gdyż, jak słusznie ustaliło Kolegium, był znany stronie już w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zainicjowanego wnioskiem z [...] listopada 2016r., to tym samym nie mógł zostać zachowany termin przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, że Kolegium prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.