Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 343/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Hasła tematyczne: Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 28 ust. 4, ust. 4a, ust. 4b, art. 29   ust. 1  pkt 4, ust. 2, ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1541
law: Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - t.j.
Teza: 1.	Skoro skarżący stawił się już w 2014 r. (w określonym terminie i miejscu) do

kwalifikacji wojskowej, która na terytorium Polski została przeprowadzona w dniach

od 3 lutego do 30 kwiecień 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012r. , póz.

461 z późn. zm.) i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i

Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2013 r. w sprawie przeprowadzenia

kwalifikacji wojskowej w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., póz. 1491), to z okoliczności tej i

braku u skarżącego aktualnego wezwania do stawienia się do kwalifikacji wojskowej

wynika, że skarżący nie jest osobą „stawiającą się do kwalifikacji wojskowej", o

której mowa zarówno w art. 32 jak i w art. 28 ust. 4 - 4b ustawy z dnia 21 listopada

1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019

r. poz. 1541).

2.	Istotą popełnionego przez skarżącego błędu w domaganiu się zmiany kategorii

zdolności do czynnej służby wojskowej z posiadanej kategorii A na E lub D w

oparciu o przepis art. 28 ust. 4 - 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej jest postrzeganie siebie jako „osoby stawiającej się do

kwalifikacji wojskowej", którą to osobą skarżący już nie jest, tym bardziej, że w dniu

14 marca 2014 r., na podstawie art. 47a ust. 3 tej ustawy został przeniesiony do

rezerwy, uzyskując status „osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem

rezerwy", o której mowa w art. 29 wymienionej wyżej ustawy, w tym w ust. 1 pkt 4,

w ust. 2 zd. pierwsze i w ust. 5 tego przepisu.

TEZY

1.	Skoro skarżący stawił się już w 2014 r. (w określonym terminie i miejscu) do

kwalifikacji wojskowej, która na terytorium Polski została przeprowadzona w dniach

od 3 lutego do 30 kwiecień 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012r. , póz.

461 z późn. zm.) i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i

Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2013 r. w sprawie przeprowadzenia

kwalifikacji wojskowej w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., póz. 1491), to z okoliczności tej i

braku u skarżącego aktualnego wezwania do stawienia się do kwalifikacji wojskowej

wynika, że skarżący nie jest osobą „stawiającą się do kwalifikacji wojskowej", o

której mowa zarówno w art. 32 jak i w art. 28 ust. 4 - 4b ustawy z dnia 21 listopada

1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019

r. poz. 1541).

2.	Istotą popełnionego przez skarżącego błędu w domaganiu się zmiany kategorii

zdolności do czynnej służby wojskowej z posiadanej kategorii A na E lub D w

oparciu o przepis art. 28 ust. 4 - 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej jest postrzeganie siebie jako „osoby stawiającej się do

kwalifikacji wojskowej", którą to osobą skarżący już nie jest, tym bardziej, że w dniu

14 marca 2014 r., na podstawie art. 47a ust. 3 tej ustawy został przeniesiony do

rezerwy, uzyskując status „osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem

rezerwy", o której mowa w art. 29 wymienionej wyżej ustawy, w tym w ust. 1 pkt 4,

w ust. 2 zd. pierwsze i w ust. 5 tego przepisu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 7 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 14 listopada 2019 r. do Wojskowej Komendy Uzupełnień wpłynął wniosek T. P. o zmianę jego zdolności do służby wojskowej kategorii A na kategorię E, względnie D z uwagi na zmianę jego stanu zdrowia i wystąpienie nieujawnionych wcześniej u niego problemów zdrowotnych. Jako podstawę prawną wniosku T. P. wskazał art. 28 ust. 4 i 4b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1541).

Decyzją z dnia 19 listopada 2019 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił skierowania T. P. do Wojskowej Komisji Lekarskiej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że T. P. w dniu 14 marca 2014 r., na podstawie art. 47a ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, został przeniesiony do rezerwy, uzyskując status osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy. Orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 lutego 2014 r. został on uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej uzyskując kategorię A. Wymienione wyżej orzeczenie nie zostało zaskarżone. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że wnioskodawca jako podstawę prawną zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej nie mógł powołać art. 28 ust. 4 i 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż traktuje on o osobach stawiających się do kwalifikacji wojskowej. Zdaniem organu, właściwym w niniejszej sprawie jest art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż dotyczy osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 4 tej ustawy właściwymi do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy są wojskowe komisje lekarskie. Osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 omawianej ustawy, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje - z urzędu lub na wniosek tych osób - wojskowy komendant uzupełnień. Organ I instancji stwierdził także, że wnioskodawca jest osobą przeniesioną do rezerwy niebędącą żołnierzem rezerwy, dlatego stosuje się do niego również, dodatkowo, art. 29 ust. 5 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3-5, może nastąpić wyłącznie w przypadku występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. T. P. nie posiada jednak obecnie nadanej żadnej specjalności wojskowej, co ma ogromne znaczenie z uwagi na fakt, iż aktualnie nie występują uzupełnieniowe potrzeby sił zbrojnych wobec tego rodzaju osób.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień T. P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie jego wniosku do rozpatrzenia właściwej Powiatowej Komisji Lekarskiej, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień. W treści odwołania odwołujący stwierdził, że nie wnosił o skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej, oraz że w gruncie rzeczy nie wnioskował o skierowanie do komisji powiatowej, lecz o zmianę ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Wskazał, że art. 28 ust. 4 i ust. 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP nie upoważnia Wojskowego Komendanta Uzupełnień do oceny zasadności wniosku, oraz że Komendant jest tylko pośrednikiem w złożeniu wniosku do powiatowej komisji, a jego pośrednictwo stanowi substytut informowania go o wszczęciu postępowania, którego jest stroną. Nie może on jednak odmówić uwzględnienia tego wniosku, ponieważ żaden przepis go do tego nie uprawnia. Zdaniem odwołującego, zgodnie z regulacjami art. 28 ust. 4 i 4b w/w ustawy, wojskowy komendant uzupełnień ma za zadanie tylko przekazać wniosek właściwej powiatowej komisji lekarskiej, i nie jest uprawniony do wydawania w toku postępowania żadnych decyzji. Odmawiając skierowania wnioskodawcy do właściwej powiatowej komisji lekarskiej organ I instancji orzekał więc poza zakresem swojej właściwości i bez podstawy prawnej. Niewłaściwość organu prowadzi z kolei do kwalifikowanej wady decyzji (nieważności decyzji) bez względu na jej merytoryczną trafność.

Decyzją z dnia 7 lutego 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), art. 14 ust. 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 4, ust. 2, ust. 5 w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1541 z późn. zm.), Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] 2019 r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji był zobowiązany uznać wniosek odwołującego, ze względu na posiadanie przez niego statusu osoby, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, jako wniosek o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej. Rozstrzygając przedmiotowy wniosek, organ ten nie wypowiadał się w przedmiocie odmowy zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, lecz w przedmiocie odmowy skierowania odwołującego do wojskowej komisji lekarskiej. Organ II instancji stwierdził przy tym, że rozstrzygnięcie wniosku powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, gdyż odmowa skierowania osoby zainteresowanej zmianą kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej ma wpływ na jej prawa i obowiązki. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wyjaśnił, że wydając decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy skierowania, organ I instancji orzekał w zakresie swojej właściwości, w oparciu o przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, w szczególności art. 26 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 oraz art. 23 wymienionej wyżej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zobowiązany był jednocześnie wypowiedzieć się w zakresie potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych, które stanowią ustawową przesłankę kierowania osób do wojskowej komisji lekarskiej w celu weryfikacji stanu ich zdrowia i posiadanej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. W ocenie organu II instancji, obecnie nie występują uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych, a dopiero w przypadku zaistnienia tego rodzaju potrzeb, realizowanych w trybie powołania osób do odbycia jednej z form czynnej służby wojskowej, przewidzianych w ustawie, odwołujący, w związku z podnoszonymi problemami zdrowotnymi, będzie mógł z urzędu lub na jego wniosek zostać skierowany do właściwej wojskowej komisji lekarskiej w celu orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania w tym do zarzutu nieważności decyzji, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, że decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień nie narusza prawa.

Z powyższą decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie zgodził się T. P. i pismem z dnia 27 lutego 2020 r. wniósł na nią skargę, domagając się stwierdzenia jej nieważności, względnie jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 28 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1541) w zw. z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji o odmowie skierowania do wojskowej komisji lekarskiej w wyniku rozpatrzenia wniosku o skierowanie do powiatowej komisji lekarskiej, w wyniku czego Wojskowy Komendant Uzupełnień w pierwszej instancji oraz Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w drugiej instancji wydali decyzje o odmowie skierowania do powiatowej komisji lekarskiej mimo, że żaden przepis prawa ich do tego nie upoważnia, co skutkuje wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

2. art. 28 ust. 4 i 4a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę wydania decyzji w przedmiocie wniosku, zamiast skierowania go do powiatowej komisji lekarskiej mimo, że skarżący jest legitymowany do złożenia do powiatowej komisji lekarskiej wniosku o zmianę ostatecznego orzeczenia o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej, gdyż przedłożył wymagane dokumenty, a w jego stanie zdrowia zaszły istotne zmiany.

W uzasadnieniu skargi T. P. podniósł, że nie oczekuje skierowania do wojskowej komisji lekarskiej na podstawie art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, lecz skierowania do powiatowej komisji lekarskiej na podstawie art. 28 ust. 4 i 4b tej ustawy, które to przepisy stanowią lex specialis względem art. 29 wymienionej wyżej ustawy. Pomimo tego organy obu instancji odmówiły skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej i to nawet mimo wniosku o uzupełnienie decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał, że tryb określony w art. 28 ust. 4 i 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie przewiduje wydawania przez wojskowego komendanta uzupełnień, dowódcę jednostki ani jakikolwiek inny organ decyzji w przedmiocie skierowania do powiatowej komisji lekarskiej. Wojskowy komendant uzupełnień jest tu bowiem tylko pośrednikiem pomiędzy wnioskodawcą a komisją lekarską, a ponadto stanowi surogat zawiadomienia go o toczącym się postępowaniu przed powiatową komisją lekarską. W żadnym jednak razie, ani przepis art. 28 ust. 4 ani przepis art. 28 ust. 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej nie upoważnia Wojskowego Komendanta Uzupełnień do oceny zasadności lub dopuszczalności wniosku o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Uprawnienie takie ma tylko właściwa powiatowa komisja lekarska. Już to, zdaniem skarżącego, czyni zaskarżoną decyzję dotkniętą wadą nieważności, stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W opinii skarżącego, Wojskowy Komendant Uzupełnień oraz Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie dostrzegają, że - niezależnie od art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - ustawodawca przewidział szczególny tryb zmiany orzeczonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej uregulowany właśnie w przepisach art. 28 ust. 4 i 4b tej ustawy. Tryb, którego zastosowania domaga się skarżący dotyczy bowiem tylko osób z ustaloną kategorią A i B, bowiem zmiana stanu zdrowia nie może być przesłanką zmiany ustalonej kategorii, jeżeli poprzednio ustalono kategorię D lub E. Skarżący stwierdził również, że konieczność dopuszczenia zmiany ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej wobec osób, których kwalifikacja wojskowa się już zakończyła wynika z jeszcze dwóch argumentów. Po pierwsze - przeciwna teza, tożsama zaś ze stanowiskiem wynikającym z poglądów wyrażonych w zaskarżonych decyzjach - prowadziłaby do uznania art. 28 ust. 4 i 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej za normę pustą. Skoro bowiem przesłanką zmiany ostatecznego orzeczenia ustalającego kategorią zdolności do służby wojskowej, wydawanego przecież w toku kwalifikacji wojskowej, jest istotna zmiana stanu zdrowia osoby stawającej do kwalifikacji wojskowej, to oczywistym jest, że między samą kwalifikacją a zaktualizowanym stanem zdrowia musi dojść do upływu czasu. Ponadto, pozbawienie jednostki możliwości ubiegania się o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej w trybie art. 28 ust. 4 i 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej doprowadziłoby do całkowitego pozbawienia zainteresowanych możliwości obrony swych praw na wypadek pogorszenia stanu zdrowia i spowodowałoby możliwość powołania ich chociażby na ćwiczenia wojskowe lub dokonania ich poboru do wojska, mimo zmiany stanu zdrowia. Skarżący dodał, że przepis art. 29 wymienionej wyżej ustawy przewiduje wprawdzie możliwość skierowania na wniosek zainteresowanego do wojskowej komisji lekarskiej, jednak przepis ten nie zawsze zapewnia skuteczną ochronę, gdyż samo złożenie wniosku nie stanowi bezwzględnej przeszkody chociażby do odbycia przez wezwanego ćwiczeń wojskowych lub - w razie przywrócenia poboru - powołania go do wojska. Tym samym, konieczność dopuszczenia stosowania w razie pogorszenia się stanu zdrowia zainteresowanego, przepisów art. 28 ust. 4 i 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wynika także z konieczności zapewnienia sądowej ochrony prawa do życia i zdrowia. Skarżący uważa zatem, że legitymowana do złożenia wniosku o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej jest każda osoba, której ustalono kategorię A lub B, jeżeli jej stan zdrowia uległ istotnej zmianie. Zdaniem skarżącego, nic nie stoi na przeszkodzie, aby jego ponowne badanie odbyło się przy okazji najbliższej kwalifikacji wojskowej, tym bardziej, że decyzja organu II instancji została mu doręczona w lutym, a więc w okresie działania powiatowych komisji lekarskich. Ponadto, zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do klasyfikacji wojskowej przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej po upływie terminu określonego w wojewódzkim planie kwalifikacji wojskowej, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 43 ustawy może, w uzasadnionym przypadku, zarządzić posiedzenie tej komisji lekarskiej, jeżeli zaistnieją okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że nawet prawodawca dopuszcza możliwość orzekania na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej o zmianie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wobec osób, których kwalifikacja wojskowa się już zakończyła, bez trybu określonego w art. 29 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 10 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego do przedłożenia wezwania (stawienia się w określonym czasie i miejscu) do kwalifikacji wojskowej (według art. 32 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej).

Kolejnym pismem z tej samej daty Sąd wezwał Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego o podanie, czy skarżący otrzymał wezwanie (stawienia się w określonym czasie i miejscu) do kwalifikacji wojskowej (według art. 32 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej), które mogło spowodować złożenie wniosku z dnia 14 listopada 2019 r. na podstawie art. 28 ust. 4 i ust. 4b tej ustawy.

W odpowiedzi Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w piśmie z dnia 16 lipca 2020 r. wyjaśnił, że skarżący w ramach kwalifikacji wojskowej w 2014 r. otrzymał wezwanie, o którym mowa w art. 32 ust. 8 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP i stawił się w dniu 27 lutego 2014 r. w Powiatowej Komisji Lekarskiej. Jednak zdaniem organu II instancji, fakt otrzymania przedmiotowego wezwania nie daje podstawy do złożenia wniosku opartego na art. 28 ust. 4 i ust. 4b wymienionej wyżej ustawy w sytuacji, gdy w ramach kwalifikacji wojskowej w 2014 r. orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 lutego 2014 r. T. P. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej uzyskując kategorię A i z dniem 14 marca 2014 r. został przeniesiony do rezerwy, otrzymując status osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy.

Z kolei T. P. w piśmie z dnia 20 lipca 2020 r. podał, że kwalifikacja wojskowa została przeprowadzona w 2014 r. i aktualnie nie posiada on wezwania do stawienia się w celu przeprowadzenia kwalifikacji.

Sąd stwierdza z urzędu, że wniosek T. P. ur. [...] 1995 r. został złożony w dniu 14 listopada 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga T. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarżący został wezwany do przedłożenia wezwania - stawienia się w określonym czasie i miejscu - do kwalifikacji wojskowej (według art. 32 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) celem ustalenia, czy jego wniosek w tej sprawie został złożony w związku z aktualnym wezwaniem. Także organ został wezwany do podania, czy wniosek skarżącego jest wnioskiem "stawiającego się do kwalifikacji wojskowej", albowiem obowiązek taki trwa do końca roku kalendarzowego, w którym osoba objęta tym obowiązkiem kończy dwadzieścia cztery lata życia, a więc w tym przypadku do końca 2019 r.

Niespornym między stronami w sprawie jest to, że skarżący T. P. stawił się w określonym czasie i miejscu już w 2014 r. do kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja ta została przeprowadzona na terytorium Polski w dniach 3 luty – 30 kwiecień 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 461 z późn. zm.) i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2013 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1491). Wówczas skarżący T. P., będąc "osobą stawiającą się do kwalifikacji wojskowej", orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 lutego 2014 r. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej uzyskując kategorię A i orzeczenie to nie zostało zaskarżone.

Zdaniem Sądu, z powyższej okoliczności i treści przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1541) wynika, że skarżący, nie posiadający aktualnego wezwania do stawienia się, w określonym terminie i miejscu, do kwalifikacji wojskowej nie jest osobą "stawiającą się do kwalifikacji wojskowej", o której mowa zarówno w art. 32 jak i w art. 28 ust. 4 i ust. 4b tej ustawy.

Sąd podkreśla, że nie sposób sobie wyobrazić, aby racjonalny ustawodawca narażał Skarb Państwa na ponoszenie kosztów badań przez powiatową komisję lekarską każdego obywatela posiadającego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B choćby tylko na jego wniosek, jeśli tenże obywatel uznałby, że jego stan zdrowia uległ istotnej zmianie, bez względu na cel, dla którego takie badania należałoby przeprowadzić. Nie sposób także wyobrazić sobie powodów, dla których takie badania na koszt Skarbu Państwa miałyby wykonywać te komisje "z urzędu" lub na wniosek "wojskowego komendanta uzupełnień".

Sąd zwraca uwagę na wyrażony przez skarżącego wprost w skardze zarzut, jakoby legitymowana do złożenia wniosku o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej była każda osoba, której ustalono kategorię A lub B, jeżeli jej stan zdrowia uległ istotnej zmianie. Zarzut ten powoduje ustalenie przez Sąd, że istotą popełnionego przez skarżącego błędu w domaganiu się zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej z posiadanej kategorii A na E lub D w oparciu o przepis art. 28 ust. 4 i ust. 4a omawianej ustawy jest – zdaniem Sądu - postrzeganie siebie jako osoby "stawiającej się do kwalifikacji wojskowej", którą to osobą skarżący już nie jest. Przepis art. 28 ust. 4 – 4b stanowi:

"Art. 28. 4. Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie.

4a. O wszczęciu z urzędu postępowania, o którym mowa w ust. 4, zawiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę stawiającą się do kwalifikacji wojskowej.

4b. Wniosek o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B składa się za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień. Do wniosku osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej dołącza zaświadczenie lekarskie stwierdzające zmiany w jej stanie zdrowia, jakie nastąpiły od dnia ostatniego orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej."

Zdaniem Sądu, pomimo jednoznacznego brzmienia przytoczonego wyżej przepisu skarżący nie dostrzegł, że dotyczy on "osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej", a nie każdej osoby posiadającej ustaloną kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B. Tak więc, skoro skarżący stawił się już w 2014 roku (w określonym terminie i miejscu) do kwalifikacji wojskowej, która na terytorium Polski została przeprowadzona w dniach od 3 lutego do 30 kwiecień 2014 r. na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 461 z późn. zm.) i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 listopada 2013 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1491), to z okoliczności tej i braku u skarżącego aktualnego wezwania do stawienia się do kwalifikacji wojskowej wynika, że skarżący nie jest osobą "stawiającą się do kwalifikacji wojskowej", o której mowa zarówno w art. 32 jak i w art. 28 ust. 4 - 4b ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541).

Sąd zauważa, że niespornym między stronami jest to, że w dniu 14 marca 2014 r., na podstawie art. 47a ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, skarżący T. P. został przeniesiony do rezerwy, uzyskując status osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy.

Zdaniem Sądu, z powyższego wynika więc, że skarżący, który nie ma obecnie statusu "osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej", ma wyłącznie status "osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy", na co jednoznacznie i prawidłowo wskazały organy obu instancji rozstrzygając wniosek skarżącego w oparciu o przepisy 29 ustawy, który w ust. 1 pkt 4, w ust. 2 zd. pierwsze i w ust. 5 stanowi:

"Art. 29.

1. Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej: (...)

4) osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy;

2. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3-5, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje - z urzędu lub na wniosek tych osób - wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej.

5. Skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3-5, może nastąpić wyłącznie w przypadku występowania uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych."

Należy zauważyć, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż ani w chwili złożenia wniosku przez skarżącego, ani obecnie nie występują uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych, o których mowa w art. 29 ust. 5 omawianej ustawy. Oznacza to, że całkowitą rację mają organy obu instancji wskazując na brak podstaw prawnych do załatwienia wniosku skarżącego zgodnie z jego żądaniem.

Sąd ponownie podkreśla, że istotą popełnionego przez skarżącego błędu w domaganiu się zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej z posiadanej kategorii A na E lub D w oparciu o przepis art. 28 ust. 4 – 4b ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej jest postrzeganie siebie jako "osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej", którą to osobą skarżący już nie jest, tym bardziej, że w dniu 14 marca 2014 r., na podstawie art. 47a ust. 3 tej ustawy został przeniesiony do rezerwy, uzyskując status "osoby przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy", o której mowa w art. 29 wymienionej wyżej ustawy, w tym w ust. 1 pkt 4, w ust. 2 zd. pierwsze i w ust. 5 tego przepisu.

Sąd nadto zauważa, że skarżący nie tylko nie wykazał interesu prawnego w swoim żądaniu, ale nawet nie wskazał rzeczywistego problemu, który miałby być przez organy rozwiązany. Innymi słowy, skarżący "uwikłał" organy i Sąd w abstrakcyjny i nie istniejący problem, co Sąd wykazał powyżej. Tym samym wszystkie inne zarzuty skarżącego zawarte w skardze, w tym związane z właściwością organów administracyjnych, a związane z zasadniczą treścią żądania skarżącego, także nie mogły zostać uwzględnione.

Sąd podkreśla, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały właściwej jego oceny. W tej sytuacji Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają w żadnym stopniu ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, a zatem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł – jak w sentencji.