Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 807/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi T.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta wydanego zarządzeniem Burmistrza Miasta Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie upoważnienia do wydawania w imieniu Burmistrza decyzji i postanowień w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej oraz zaświadczeń - Naczelnik Wydziału Spraw Społecznych, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych (tj Dz.U. z 2013 r. poz. 1456), po rozpatrzeniu wniosku T.B.N. z dnia [...] lipca 2014 r., odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką A.N..

W uzasadnieniu decyzji podano, że warunki przyzwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w art. 17 ust. 1, który stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1. matce lub ojcu;

2. opiekunowi faktycznemu dziecka;

3. osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

4. innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz.59, z zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z zastrzeżeniem zawartym w art. 17 ust. 1 lit. b w/w ustawy w brzmieniu:

świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia

2) w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia

Na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustalono, iż córka skarżącej – A.N. legitymuje się wydanym na stałe orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jej niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w/w ustawy stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmieci małżonka przyznanej przypadku zbiegu prawa

do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat ustalono, iż T.N. ma ustalone prawo do emerytury od dnia [...] lutego 1993 r., na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. nr 28, poz. 149). Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat ustalono, iż na wniosek strony z dnia [...] lipca 2014r. wypłata w/w świadczenia została zawieszona z dniem [...] lipca 2014 r.

Ustawodawca ustanowił zasadę rozłączności pomocy w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia a wymienionymi powyżej świadczeniami z zabezpieczenia społecznego.

Ponadto organ I instancji poinformował, iż zawieszenie wypłaty emerytury nie stanowi utraty prawa do tego świadczenia. Prawo to nadal przysługuje, ponieważ nie ustaje żaden z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa, zawieszenie zaś dotyczy jedynie wypłaty świadczenia.

Organ podał, iż w wyroku z dnia 7 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Opolu (sygn. akt II SA/Op 143/11) rozpatrując analogiczną sprawę wskazał,

iż: "Redakcja przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że podstawowym warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zarobkowania. W przepisie tym ustawodawca sformułował pełne określenie omawianego świadczenia, uściślając je jako świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W końcowej części w/w przepisu ustawodawca sprecyzował zakres użytego pojęcia "rezygnacja" i wskazał, że termin ten dotyczy zarówno niepodejmowania, jak i rezygnacji z wykonywania zatrudnienia bądź świadczenia innej pracy zarobkowej, przy czym tak rozumiana rezygnacja musi być powiązana

ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Z tego względu, spośród osób niepozostających w zatrudnieniu i niewykonujących jakiejkolwiek pracy zarobkowej, uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego będą te, które powstrzymują się od podjęcia jednej z form wykonywania pracy ze względu na konieczność sprawowania opieki, jak i te, które zaprzestały wykonywać dotychczasowe zatrudnienie

lub poniechały innej pracy z powodu konieczności sprawowania opieki.

Organ I instancji stwierdził, iż na gruncie powyższego przyjąć można, że istotą

i celem świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego dla opiekuna jest zrekompensowanie rezygnacji z aktywności zarobkowej. Z kolei osoba, nad którą sprawowana jest opieka, winna legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami zapewnienia stałej bądź długotrwałej pomocy innych osób albo wskazaniami współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka. Samo spełnienie warunków z art. 17 ust. 1 ustawy nie jest jednak wystarczające do uznania,

że wnioskodawcy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Badając spełnienie wymogów do przyznania tego świadczenia, organ podał, iż należy mieć również

na uwadze przepis art. 17 ust. 5 ustawy, który określa negatywne przesłanki jego przyznania. Przepis ten zawiera zamknięty i rozłączny katalog okoliczności, których zaistnienie bezwzględnie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu oznacza to, że zaistnienie choćby jednej z nich pozbawia opiekuna możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i to nawet wówczas, gdy spełnione zostały przesłanki z ust. 1 tego przepisu. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwarunkowane jest zatem spełnieniem wymogów z art. 17 ust. 1 ustawy, przy jednoczesnym braku przesłanek wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest wyłączone w każdym przypadku, gdy: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wniosła T.N.. Zarzuciła rozstrzygnięciu organu I instancji, że organ powołuje się na przyznaną jej emeryturę, ale nie wziął pod uwagę, że ta emerytura jest specyficzna, bowiem jest to emerytura wcześniejsza z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Ta emerytura i obecnie świadczenie pielęgnacyjne są przyznawane z tego samego powodu to jest z powodu opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym. Wcześniejsze emerytury są niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, które to nadto ma rosnąć. Zgodnie z zasadą wyboru korzystniejszego świadczenia skarżąca uważa, że rezygnując ze starszego świadczenia spełnia warunki do otrzymania na opiekę nad dzieckiem tożsame, ale wyższe świadczenie pielęgnacyjne.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2013.594 j.t., z późn. zm.), art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. 2001.79.856 j.t, z późn. zm.), art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2013.1456 j.t. z późn. zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 j.t. z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.17 ust. 5 cytowanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie

z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu

i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna,

o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą

do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką chyba że przepisy

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Kolegium stwierdziło, że konstrukcja wskazanego wyżej przepisu powoduje,

iż przesłanki w nim wymienione (pozytywne) muszą występować łącznie, natomiast wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych skutkuje niemożnością przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem SKO, w bezspornie ustalonym stanie faktycznym istota rozstrzygnięcia sprowadza się do oceny, czy strona legitymująca się ustalonym prawem

do emerytury, a wcześniej do świadczenia przyznanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień

do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149) ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium nie jest spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych (ma ustalone prawo do emerytury, renty,

renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno - rentowego, renty socjalnej,

zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego), przy czym należy mieć

na uwadze treść art. 3 pkt 5 tej ustawy, stanowiącym, iż ilekroć w ustawie jest mowa o emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty korupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych

i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone

w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach, a także renty strukturalne określone

w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących

z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz

w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Kolegium podało, iż kwestia będąca przedmiotem rozstrzygnięcia była rozpatrywana przez sądy administracyjne, a na uwagę zasługuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2008r. (sygn. akt IV SA/G1 346/08, w którym sąd stwierdził: w tezie 1. Posiadane przez skarżącą prawo

do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się małymi dziećmi wymagającymi stałej opieki spełnia tą samą funkcję i ma ten sam cel jak ustanowione w ustawie o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Teza 2. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 u.ś.r. stanowi o odmowie przyznania określonego prawa, ze względu na pobieranie innego świadczenia, które w swojej istocie wynika z tego samego tytułu, a zostało nabyte wcześniej.

Sąd w uzasadnieniu podał: "Przystępując zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne, w pierwszej kolejności, odwołać się do zasady praworządności zobowiązującej organ administracji przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw z zakresu administracji do ich rozpoznawania wyłącznie w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym nie jest możliwe rozstrzygnięcie o uprawnieniach stron postępowania administracyjnego w oparciu o zasady słuszności, czy względy wynikające z zasad współżycia społecznego. W przypadku skarżącej, zgodnie z przywołaną zasadą ujętą w treści art. 6 k.p.a., organy administracji rozpoznające sprawę z jej wniosku miały obowiązek rozstrzygnąć ją na gruncie regulacji prawnej zawartej w treści art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Zapis zawarty w treści art. 17 ust. 3 pkt 5 tego aktu prawnego wyraźnie określa sytuację, w której przyznanie świadczenia w postaci świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe. Taką sytuacją jest posiadanie przez skarżącą ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury przyznanej na gruncie obowiązującego do dnia 1 stycznia 1999 r. rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149). Skarżąca mając ustalone uprawnienie, o którym mowa w treści art. 17 ust. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie spełnia zatem ustawowych warunków do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie zrezygnowała

z zatrudnienia, aby móc sprawować opiekę nad synem lecz nie pozostawała

w zatrudnieniu przebywając na emeryturze począwszy od maja 1993r. Ponadto, co jest nie mniej istotne, posiadane przez skarżącą prawo do wcześniejszej emerytury dla pracowników opiekujących się małymi dziećmi wymagającymi stałej opieki spełnia tą samą funkcję i ma ten sam cel jak obecnie ustanowione w ustawie

o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym miejscu, celem lepszego zrozumienia zajętego przez Sąd stanowiska istnieje potrzeba zarysowania ewolucji przepisów dotyczących przedmiotu niniejszego postępowania. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989r. przyznawało prawo do wcześniejszej emerytury matce, która nie mogła lub nie może kontynuować zatrudnienia z powodu stanu zdrowia swojego dziecka - jeżeli spełniała warunki wymienione w tym akcie prawnym (§ 1 ust. 1 rozporządzenia). Wymienione rozporządzenie utraciło moc z dniem 1 stycznia 1999r. w następstwie wejścia

w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 17 grudnia 1998r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353). Z tą chwilą osoba zdolna do pracy, lecz nie pozostająca w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji mogła ubiegać się 0 przyznanie zasiłku stałego na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414). Ustawa o pomocy społecznej z 1990r. obowiązywała do dnia 30 kwietnia 2004r., natomiast regulacja dotycząca rezygnacji z zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej w związku

z koniecznością opieki nad dzieckiem znalazła swoje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującym art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przyznaje z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne.

Niewątpliwie przeto można stwierdzić, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych stanowiący podstawę prawnomaterialną odmowy przyznania (...) świadczenia pielęgnacyjnego nie jest pozbawiony ratio. Stanowi bowiem o odmowie przyznania określonego prawa, ze względu na pobieranie innego świadczenia, które w swojej istocie wynika z tego samego tytułu, a zostało nabyte wcześniej. Uznanie żądania skarżącej spowodowałoby niesłuszne wypłacenie dwóch świadczeń w oparciu o identyczną podstawę faktyczną, co stanowiłoby istotne naruszenie obowiązujących przepisów prawa."

Jednocześnie organ zwrócił uwagę iż skarżąca pobierała wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad chorym dzieckiem od [...] lutego 1993r. do [...] stycznia 2013r., natomiast od [...] lutego 2013r. jest uprawniona do emerytury z tytułu ukończenia pełnego wielu emerytalnego, świadczenie zostało ustalone na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i przysługuje na stałe, a na wniosek strony z dnia [...] lipca 2014r. wypłata emerytury została wstrzymana od [...] lipca 2014r. (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] Iipca 2014r. nr [...], w aktach sprawy).

Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, iż ustalone prawo do emerytury mieści się w pojęciu treści art. 3 pkt 5 ustawy (ilekroć w ustawie jest mowa o emeryturach

i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) co skutkuje spełnieniem przesłanki wskazanej w art. 17 ust. 5 pkt 1a - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej

z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej

i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego

lub świadczenia przedemerytalnego. Ustawodawca w tym przepisie nie posługuje się pojęciem np. pobierania, otrzymywania świadczeń w tym przepisie wymienionych, wystarczającą jest sama okoliczność ustalenia prawa do świadczeń w tym przepisie wymienionych, w tym emerytury.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła T.N.. W skardze strona zarzuciła, że przyznana jej wcześniejsza emerytura jest bardzo niska i społecznie krzywdząca dla matki z chorym dzieckiem. W roku bieżącym zwiększono świadczenie pielęgnacyjne oraz zapowiedziano jego dalszy systematyczny wzrost. Wcześniejsza emerytura pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki a nowe świadczenie pielęgnacyjne są tożsame, powstałe z tego samego powodu. Każdy opiekun powinien mieć prawo i możliwość wyboru bardziej korzystnego dla swojego podopiecznego świadczenia. Wstrzymanie w ZUS wypłaty świadczenia wcześniejszej emerytury spowoduje, że otrzymywałaby jedno świadczenie bardziej korzystne co do jego wysokości. Rzeczypospolita Polska

w art. 32 Konstytucji gwarantuje obywatelom równość wobec prawa i respektowanie tego prawa przez władze publiczne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga jest niezasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności

z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269

z późn.zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2014 r. utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta decyzję z dnia [...] lipca 2014r., o odmowie przyznania T.N. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad jej niepełnosprawną córką – A.N..

Materialnoprawną podstawę wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. w dacie orzekania przez organy Dz.U. z 2013 r., poz. 1456), dalej jako: "u.ś.r.".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 – 1a u.ś.r.: Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Nadto w ust. 5 art. 17 cyt. ustawy, określono przesłanki wykluczające możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) (28) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu powołuje się na okoliczność, iż ma ustalone prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu opieki nad chorym niepełnosprawnym dzieckiem od 1994 r, i wypłatę tego świadczenia zawiesiła chcąc ubiegać się o wyższe świadczenie pielęgnacyjne.

Jednakże jak wynika z pisma ZUS z dnia [...] lipca 2014 r nr [...] (karta 38 akt administracyjnych) skarżąca od [...] lutego 1993 r do [...] stycznia 2013 r. była uprawniona do emerytury wcześniejszej z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki, a od [...] lutego 2013 r. ma ustalone prawo do emerytury z tytułu ukończenia pełnego wieku emerytalnego na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i przysługuje jej ono na stałe. Wypłatę tego świadczenia z dniem [...] lipca 2014 r. ZUS zawiesił na wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2014r.

Tę okoliczność podnosi organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, a skarżąca do tego argumentu się nie odnosi w skardze do Sądu. Stąd też nie można podzielić jej stanowiska, że oba świadczenia jakie jej przysługują, tj. zarówno wcześniejsza emerytura z tytułu opieki na chorym dzieckiem jak i świadczenie pielęgnacyjne są tożsame, biorąc pod uwagę przyczynę ich powstania.

Zauważyć należy, że przesłanki ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zostały wymienione w powołanym wyżej art. 17 u.ś.r.

Jednocześnie ustawodawca w cytowanym powyżej art. 17 ust. 5 u.ś.r. taksatywnie wymienił przypadki w których to świadczenie nie przysługuje. Jest to katalog zamknięty i niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej. Przepis ten nie daje organom jakichkolwiek możliwości odstępstw od ustalonych zasad w nim zawartych, nawet gdyby z indywidualnego punktu widzenia wnioski strony były uzasadnione np. jej sytuacja życiową.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i okoliczność, iż skarżąca T.N. ma ustalone prawo do emerytury oznacza, że jako osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, świadczenie pielęgnacyjne z mocy wyżej cytowanego przepisu jej nie przysługuje.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu, wobec czego skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu.