Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 577/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Bogusław Dauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia doradcy podatkowego I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 692/06 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowe w Ł. z dnia 22 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 692/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek doradcy podatkowego I. K. z dnia 26 kwietnia 2007 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 22 lutego 2006 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2000 r.

2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym: wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. WSA w Łodzi po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi J. S. uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o przyznaniu doradcy podatkowemu I. K. kwoty 2.400 (dwa tysiące czterysta) złotych płatną z budżetu państwa - kasy WSA w Łodzi tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pismem z dnia 4 lutego 2007 r. J. S., działając w trybie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), złożył do sprawy wniosek o uzupełnienie wydanego przez sąd wyroku.

Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2007 r. skarżący zawiadomiony o jej terminie nie stawił się. W jego imieniu stawił się doradca podatkowy I. K.

Przewodniczący poinformował doradcę podatkowego I. K., że w dniu 16 kwietnia 2007 roku do sądu wpłynęło pismo skarżącego o cofnięciu pełnomocnictwa. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że o cofnięciu pełnomocnictwa J. S. poinformował go dopiero przed rozpoczęciem rozprawy.

W dniu 23 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. wydał postanowienie, którym oddalił wniosek skarżącego o uzupełnienie wyroku.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2007 r. doradca podatkowy I. K. wniósł o zwrot kosztów w wysokości 740 zł, poniesionych z koniecznością przygotowania się do rozprawy o uzupełnienie wyroku. W uzasadnieniu pełnomocnik przedstawił zestawienie kosztów jakie poniósł w związku z udziałem w sprawie. Do kosztów tych pełnomocnik zaliczył: zapoznanie się z aktami i pobranie kserokopii wniosku - 3 godz. * 60 zł = 180 zł; czas przygotowania się do rozprawy - 4 godzin * 60 zł = 240 zł; czas dojazdu do sądu oraz powrotu do kancelarii - 3 godziny * 60 = 180 zł; koszty przejazdu na trasie Radomsko – Łódź i Łódź - Radomsko samochodem Renault Megane o pojemność 2000 cm3 - 0,70 zł za kilometr * 200 kilometrów = 140 zł.

3. Uzasadniać podjęte rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 3 ust. pkt. 1 oraz § 2 ust. 1 pkt. 1 lit. e rozporządzenie z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075, dalej: rozporządzenie), wskazał, że postępowanie rektyfikacyjne uzupełnienia wyroku jest konsekwencją zasady, według której sąd ma obowiązek objąć jednym rozstrzygnięciem całość sprawy. Tak więc postępowanie w przedmiocie wniosku o uzupełnienie wyroku nie stanowi odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego oderwanego od rozpoznawanej sprawy, lecz jest konsekwencją złożenia przez skarżącego wniosku w ramach prowadzonego przez sąd pierwszej instancji postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 692/06. Stosownie do art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne, jakie zostało złożone w niniejszej sprawie, obejmowało, między innymi, umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu. Oznacza to, iż w ramach udzielonego pełnomocnictwa do chwili jego wypowiedzenia przed rozprawą, pełnomocnik był uprawniony, a jednocześnie - dla należytego wykonania zlecenia - zobowiązany do dokonywania w imieniu strony wszelkich czynności procesowych stosownie do stanu sprawy, w tym sporządzania i składania pism wszczynających postępowanie lub pism procesowych obejmujących wnioski i oświadczenia. Skoro reprezentowanie podatnika w postępowaniu o uzupełnienie wyroku, dokonywane było w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy, to należy uznać, że zasądzone już w sprawie wynagrodzenie obejmowało również wynagrodzenie za czynności polegające na zapoznaniu się ze złożonym wnioskiem oraz aktami sprawy, przygotowaniem się do sprawy, sporządzaniu i składaniu pism procesowych w ramach prowadzonego postępowania przed sądem działającym jako sąd pierwszej instancji czy też dojazdem na rozprawę. W związku z tym sąd uznał, że sąd w rozpoznawanej sprawie w wyroku z dnia 19 grudnia 2006 r. orzekł już w całości o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przyznając doradcy podatkowemu I. K. wynagrodzenie w wysokości 2400 zł za reprezentowanie podatnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.

4. Na powyższe postanowienie doradca podatkowy wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 39 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą interpretację, art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak podstawy prawnej dokonanego rozstrzygnięcia, art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne jego zastosowanie. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., pełnomocnik nie wnosił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed wydaniem wyroku w dniu 19 grudnia 2006 r., a o zwrot kosztów poniesionych z koniecznością przygotowania się do rozprawy i związanych ze zbędnym stawiennictwem się na niej w dniu 23 kwietnia 2007 r. Zarzucono, że sąd błędnie przyjął, że pismo z dnia 26 kwietnia 2007 r. dotyczy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za okres przed wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. Za niezrozumiałą uznano argumentację sądu, że pełnomocnik był umocowany do działania w sprawie o uzupełnienie wyroku o sygn. akt I SA/Łd 692/06, skoro nie został dopuszczony do rozprawy w dniu 23 kwietnia 2007 r. Skoro zostało wycofane pełnomocnictwo to nie był on umocowany do reprezentowania skarżącego w sprawie dotyczącej uzupełnienia wyroku. Pełnomocnik podniósł, że niepotrzebnie poniósł koszty związane z przygotowaniem do rozprawy i dojazdem do sądu, co jego zdaniem nie zwalania sądu z obowiązku zapłaty należnego im wynagrodzenia za wykonanie czynności. Zarzucono ponadto, że sąd nie wskazał na podstawie jakich przepisów odmówił zwrotu kosztów, które wskazano we wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten w przedmiotowej sprawie należy odczytywać razem z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia, który stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 2, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Ponadto zgodnie z treścią § 3 ust. 2 wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W konsekwencji zatem należy uznać, że na wniosek doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu sąd zobowiązany jest do zwrotu poniesionych przez niego niezbędnych i udokumentowanych wydatków. A zatem obowiązkiem sądu rozpatrującego wniosek pełnomocnika jest ustalenie czy poniesione przez niego koszty był nie dość, że niezbędne do prawidłowego prowadzenia danej sprawy to też muszą one być w sposób prawidłowy udokumentowane. Sąd pierwszej instancji jednak w swoim orzeczeniu nie odniósł się do tej kwestii.

Prowadzone przez sąd na wniosek skarżącego postępowanie w przedmiocie wniosku o uzupełnienie wyroku co prawda nie stanowi odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego oderwanego od rozpoznawanej sprawy, lecz nie można utożsamiać poniesionych przez pełnomocnika z urzędu kosztów w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. z kosztami, które musiał ponieść w związku z postępowaniem rektyfikacyjnym. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do niekorzystnego dla pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania przez niego poniesionych. Należy bowiem zauważyć, że Skarb Państwa reguluje należności z racji nieopłaconej obrony z urzędu tylko w ramach tych działań obrońcy (pełnomocnika), które są jego prawnym obowiązkiem, co wyłącza ich pokrywanie, gdy ustanowiony z urzędu obrońca, po ustaniu obowiązku w tym zakresie, podejmuje z własnej inicjatywy dalsze kroki obrończe (por. postanowienie SN z 1 marca 2004 r., sygn. akt IV KK 15/04, OSNwSK 2004/1/428). Uznać zatem należy, że skoro pełnomocni z urzędu dalej działał w przedmiotowej sprawie w ramach stanowionego pełnomocnictwa należy mu się zwrot kosztów postępowania, tak samo jak pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu za sporządzenie opinie o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik bowiem ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93).

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.