Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 133/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: Art. 3  par. 1, par. 2, art. 134  par. 1, art. 149 par. 1  pkt 3 , par. 1a, par. 2, art. 190, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 12 , art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 25 listopada 2014 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 25 listopada 2014 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala wniosek skarżącego A. C. o przyznanie mu sumy pieniężnej od Wojewody, IV. przyznaje ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi M. Z. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K., kwotę 420,00 zł (słownie: czterysta dwadzieścia złotych 00/100) tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 916/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 81/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przy czym uchylonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt I stwierdził, że postępowanie administracyjne prowadzone było przewlekle i przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a w pkt II oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Powyższe wyroki zostały poprzedzone następującymi okolicznościami:

- Wnioskiem z dnia 25 listopada 2014 r. A. C. wystąpił do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z wnioskiem o zwolnienie z opłaty skarbowej.

- Decyzją z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewoda umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

- Decyzją z dnia 9 lutego 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił wymienioną wyżej decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

- Akta sprawy wraz z decyzją organu odwoławczego wróciły do Wojewody w dniu 20 lutego 2015 r.

- Wnioskiem z dnia 12 lutego 2015 r. A. C. zwrócił się do Wojewody o wyłączenie pracownika organu – T. W. od udziału w przedmiotowym postępowaniu.

- Postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. Wojewoda odmówił wyłączenia T. W. od udziału w przedmiotowym postępowaniu.

- W dniu 13 marca 2015 r. A. C. zwrócił się do organu z zapytaniem w sprawie przesłuchania w dniu 17 marca 2015 r.

- Pismem z dnia 16 marca 2015 r. udzielono mu odpowiedzi na powyższe pismo.

- Pismem z dnia 17 marca 2015 r. poinformowano strony, że w dniu 20 lutego 2015 r. zostało wszczęte postępowanie z wniosku A. C. w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

- Pismem z dnia 18 marca 2015 r. Wojewoda wystąpił do Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji i Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

- Pismem z dnia 20 marca 2015 r. poinformowano stronę o nowym terminie załatwienia sprawy – do dnia 20 maja 2015 r.

- Pismem z dnia 25 marca 2015 r. Wojewoda przekazał zgodnie z właściwością Prezydentowi Miasta podanie A. C. z dnia 25 listopada 2014 r. dotyczące zwolnienia z opłaty.

- W dniu 26 marca 2015 r. Komendant Wojewódzki Komisji udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 18 marca 2015.

- Pismem z dnia 31 marca 2015 r. wezwano M. C. na przesłuchanie w dniu 22 kwietnia 2015 r.

- Dnia 10 kwietnia 2015 r. wpłynęła do organu informacja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej.

- Dnia 21 kwietnia 2015 r. M. C. poinformowała organ, że nie stawi się na przesłuchanie w dniu 22 kwietnia 2015 r.

- Dnia 22 kwietnia 2015 r. wezwano ponownie M. C. i A. C. na przesłuchanie w dniu 27 maja 2015 r.

- Dnia 30 kwietnia 2015 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy.

- W związku z otrzymaną w dniu 10 kwietnia 2015 r. informacją od Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, pismami z dnia 6 maja 2015 r. Wojewoda wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Głównego Policji, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, Szefa Agencji Wywiadu oraz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji o skarżącym.

- Pismem z dnia 8 maja 2015 r. wystosowano zapytanie o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego.

- Pismem z dnia 20 maja 2015 r. poinformowano stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 20 lipca 2015 r.

- W dniu 20 maja 2015 r. wpłynęła odpowiedź Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a 21 maja 2015 r. – sprawozdanie z przeprowadzonego przez Placówkę Straży Granicznej wywiadu środowiskowego.

- W dniu 25 maja 2015 r. wpłynęła odpowiedź Szefa Agencji Wywiadu.

- W dniu 27 maja 2015 r. organ podjął bezskuteczną próbę dokonania oględzin mieszkania zajmowanego przez skarżącego. W tym też dniu przesłuchano skarżącego i jego żonę.

- W dniu 29 maja 2015 r., w związku z pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Placówki Straży Granicznej, zwrócono się do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Bejrucie o udostępnienie informacji, które mogą mieć wpływ na podjęcie decyzji w toczącym się powstępowaniu.

- W dniach 3 czerwca 2015 r. i 16 czerwca 2015 r. do organu wpłynęły odpowiedzi Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Komendanta Głównego Policji na pismo z dnia 6 maja 2015 r.

- W dniu 17 czerwca 2015 r. przesłuchano A. N. (najmującą mieszkanie przy ul. O w K).

- W dniu 18 czerwca 2015 r. odbyło się przesłuchanie A. C., a w dniu 2 lipca 2015 r. przesłuchano L. L., (właścicielkę mieszkania przy ul. O w K).

- Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. Wojewoda odmówił stronie przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne, którym nadana została klauzula "zastrzeżone".

- W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. poinformowano strony o nowym terminie załatwienia sprawy, który wyznaczono do dnia 20 września 2015 r.

- Pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. udzielono odpowiedzi A. C. na jego pismo z dnia 29 lipca 2015 r.

- W piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia 10 sierpnia 2015 r. Poinformowano, że w dniu 28 lipca 2015 r. akta sprawy przesłano do organu odwoławczego celem rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia 15 lipca 2015 r. odmawiające skarżącemu przeglądania dokumentów.

- Ponownej odpowiedzi udzielono skarżącemu w dniu 4 września 2015 r.

- Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy postanowienie z dnia 15 lipca 2015 r.

- Pismem z dnia 18 września 2015 r. poinformowano stronę o nowym terminie załatwienia sprawy – do dnia 20 listopada 2015 r.

- Pismem z dnia 30 listopada 2015 r. udzielono A. C. odpowiedzi na jego pismo z dnia 2 listopada 2015 r.

- Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał zażalenie A. C. z dnia 23 września 2015 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 15 marca 2016 r.

- W dniu 4 lutego 2015 r. Wojewoda otrzymał od organu odwoławczego materiały przesłane od Wojewody za pismem z dnia 28 października 2014 r. wraz z postanowieniem z dnia 24 stycznia 2016 r.

- W dniu 29 lutego 2016 r. akta sprawy zostały wypożyczone Wojewodzie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na okres 7 dni. Sąd ten rozpoznawał sprawę ze skargi A. C. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 15 września 2015 r. (wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3427/15 Sąd ten uchylił zaskarżone postanowienie).

- W dniu 7 marca 2016 r. A. C. zapoznał się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia 14 marca 2016 r. Wojewoda odmówił udzielenia A. C. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. A. C. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie z jego wniosku z dnia 25 listopada 2014 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, o stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie zwrócił się o zobowiązanie organu do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 35, art. 36, art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 41 ust. 1-3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zdaniem skarżącego, głównym celem organu administracji było zablokowanie legalizacji jego pobytu i możliwości pracy. Ponadto wskazał, że przewlekłe prowadzenie postępowania skutkowało problemami w jego życiu prywatnym, zawodowym oraz stratami finansowymi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, gdyż podejmowane przez niego w sprawie działania zmierzały do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Czynności te nie zmierzały do rażącego naruszenia prawa. Ponadto organ stwierdził, że szybkość postępowania nie może stanowić wartości nadrzędnej nad obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym zasadami dążenia do prawdy obiektywnej oraz wnikliwego rozpatrzenia sprawy.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 81/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt I stwierdził, że postępowanie administracyjne prowadzone było przewlekle i przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, a w pkt II oddalił skargę w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił przebieg postępowania administracyjnego i stwierdził, że organ podejmował niektóre czynności z opóźnieniami i choć jednorazowo podejmował ich kilka, to nie uniknął braku należytej ich koncentracji. Były to: dwumiesięczne przedłużenie terminu załatwienia sprawy z dnia 20 marca 2015 r. i z dnia 20 lipca 2015 r.; czynność z dnia 25 marca 2015 r. – przekazanie wniosku skarżącego o zwolnienie z opłaty skarbowej; czynności będące konsekwencją otrzymania pisma [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 kwietnia 2015 r.; przesłuchanie L. L.; udzielenie odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 2 listopada 2015 r. Zbędne było także informowanie stron, że w dniu 20 lutego 2015 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Sąd przyjął, że brak tej koncentracji wynikał z nienależytej analizy posiadanego już materiału i braku dostatecznie opracowanej koncepcji tego postępowania, w tym określenia zakresu koniecznego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Organ był już bowiem w posiadaniu materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie wszczętej z wniosku A. C. z dnia 23 października 2013 r. oraz z dnia 22 maja 2014 r. Taki sposób postępowania zdaniem Sądu wyczerpuje znamiona przewlekłości. W ocenie Sądu, przewlekłości tej nie można jednak nadać charakteru rażącego. Sąd podkreślił, że ocena kwalifikowanego charakteru przewlekłości musi uwzględniać ocenę całokształtu działań organu w danej sprawie. Na całokształt tych działań oraz jego ocenę składają się takie elementy, jak liczba przedłużeń terminów załatwienia sprawy, charakter i rodzaj czynności pozornych mających tuszować długotrwałość postępowania, stan prawny i faktyczny sprawy uzasadniający w relacji do stopnia wynikających z niego ustaleń, podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem WSA w Krakowie, w kontrolowanej sprawie czynności, jakkolwiek nie zawsze trafne i niekiedy w zbyt dużych odstępach czasowych, były jednak podejmowane bez nadmiernej zwłoki, a przedłużenie postępowania poprzedzane było zawiadomieniami sporządzanymi na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. C., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 916/18 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 81/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w żaden sposób nie odnosi się do tej części wyroku, która dotyczy oddalenia skargi w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku prawdopodobnie odnosi się do zawartego w skardze żądania zasądzenia od organu określonej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Uzasadnienie nie konkretyzuje jednak, w jakiej części skarga została oddalona ani nie zawiera żadnych motywów takiego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny wpodał, że umożliwienie Sądowi przyznania skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego, przy czym rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania Sądu. Za każdym jednak razem, gdy skarżący żąda przyznania mu od organu określonej sumy pieniężnej, Sąd ma obowiązek rozstrzygnąć o zasadności tego żądania, a w motywach zawartych w uzasadnieniu wyroku wyjaśnić, czym kierował się orzekając w tym zakresie, tj. dlaczego uznał przyznanie tej sumy za zasadne bądź niezasadne i jeśli przyznał ją – dlaczego w takiej, a nie innej wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że Sąd I instancji powinien w sposób czytelny wyjaśnić, w jakim dokładnie zakresie oddalił skargę – w szczególności, czy dotyczyło to żądania opartego o art. 149 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontrolowanym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia 25 listopada 2014 r. doszło jednak do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. NSA nie zgodził się ze stanowiskiem WSA w Krakowie, że w niniejszej sprawie przeciwko uznaniu, że organ rażąco naruszył prawo, przemawiają takie okoliczności, jak: brak nadmiernej zwłoki w podejmowaniu kolejnych działań i zawiadamianie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie (na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że Sąd I instancji nie dokonał oceny całokształtu okoliczności sprawy, pozwalającej na rzetelną ocenę kwalifikowanej postaci naruszenia prawa. Sąd ten bowiem skupił się jedynie na okolicznościach przemawiających na korzyść organu, tj. przeciwko stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa, pomijając szereg innych kwestii, trafnie podniesionych w skardze kasacyjnej, które uzasadniają odmienną ocenę tego zagadnienia. Zdaniem NSA, stwierdzona przewlekłość postępowania wynikała przede wszystkim z nienależytej analizy posiadanego już materiału dowodowego i braku dostatecznie opracowanej koncepcji postępowania, w tym określenia zakresu materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia. Oceniając w tym kontekście całokształt działań organu NSA zauważył, że to nie pojedyncze czynności, ale ich zasadnicza większość podejmowana była z nieuzasadnioną zwłoką lub w znacznych odstępach czasu. Biorąc pod uwagę wielość tych opóźnień można wręcz stwierdzić, że było to działanie nagminne. Organ wielokrotnie bowiem, bez racjonalnego uzasadnienia, podejmował czynności w terminach dłuższych niż było to niezbędne. NSA wskazał że po otrzymaniu 10 kwietnia 2015 r. pisma Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z tego samego dnia, nawiązując do tego pisma organ zwrócił się do innych właściwych służb i organów o udzielenie informacji o wnioskodawcy, ale nie uczynił tego niezwłocznie, lecz dopiero 6 maja 2015 r. i 29 maja 2015 r. Podobnie – zdaniem NSA - nie znajduje uzasadnienia wystąpienie z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego dopiero 8 maja 2015 r. czy przekazanie do właściwego organu wniosku skarżącego o zwolnienie z opłaty skarbowej po 4 miesiącach od wpłynięcia wniosku, a dwa miesiące po zwrocie akt sprawy z decyzją organu drugiej instancji z dnia 9 lutego 2015 r. Nie miało także uzasadnionych podstaw dwukrotne wyznaczanie nowego – zbyt odległego terminu załatwienia sprawy: do dnia 20 maja 2015 r. i 20 września 2015 r. NSA zwrócił również uwagę na fakt, że organ dysponował materiałami zgromadzonymi w postępowaniu wszczętym wnioskami skarżącego z dnia 24 października 2013 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i z dnia 22 maja 2014 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, opartych o przesłankę prowadzenia życia rodzinnego z obywatelką polską M. C. Obszerność materiału dowodowego i wielość czynności podejmowanych w obu sprawach wymagała od organu szczególnej dokładności oraz opracowania czytelnej koncepcji prowadzenia postępowania i ustalenia okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy, z czego jednak Wojewoda nie wywiązał się w sposób należyty. NSA zauważył, że od początku postępowania plan czynności podejmowanych w tej sprawie przez organ był ściśle powiązany z przebiegiem równolegle toczących się przed Wojewodą postępowań z wniosków A. C. z dnia 24 października 2013 r. i z dnia 22 maja 2014 r. (skarżący złożył wniosek z dnia 25 listopada 2014 r. bez oczekiwania na ostateczne rozpoznanie spraw z wymienionych wniosków). Organ dołączał do akt niniejszej sprawy kopie rozstrzygnięć organów obu instancji i sądu administracyjnego w tych sprawach, jak i kopie innych zgromadzonych dokumentów, np. protokołów przesłuchań świadków i wnioskodawcy. Chociaż Wojewoda dążył do skoordynowania tych trzech prowadzonych jednocześnie postępowań, dokonując jednej czynności do trzech spraw (np. zlecenie Straży Granicznej przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z dnia 10 kwietnia 2015 r., wezwania wnioskodawcy i świadków na przesłuchania na dzień: 22 kwietnia 2015 r., 27 maja 2015 r., 17 czerwca 2015 r.), to jednak nie można przyjąć, zdaniem NSA, że stwierdzona przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismami z dnia 9 listopada 2018 r. zwrócił się o podanie w ciągu 14-tu dni:

- do pełnomocnika Wojewody, czy w związku z treścią pisma Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] wskazującą, że pobyt skarżącego na terytorium RP może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego podjęto odrębne postępowanie mające wyjaśnić tą kwestię i ewentualnie spowodować opuszczenie przez cudzoziemca terytorium RP oraz

- do pełnomocnika skarżącego o wskazanie kwoty, jakiej skarżący żąda od organu na podstawie art. 149 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. wraz z uzasadnieniem wysokości kwoty, w szczególności wskazanie dolegliwości i niedogodności, jakich doznał skarżący na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznania sprawy przez organ oraz wykazanie krzywdy, jakiej doznał w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, którą należałoby zrekompensować.

Powyższe wezwania doręczono:

- pełnomocnikowi Wojewody w dniu 13 listopada 2018 r.,

- pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 listopada 2018 r.

W zakreślonych terminach pełnomocnicy stron nie złożyli wyjaśnień.

Co prawda, w zakreślonym terminie pełnomocnik Wojewody złożył w dniu 22 listopada 2018 r. pismo, które jednak na mocy art. 66 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. - wobec braku oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą – uległo zwrotowi zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2018 r. Również pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 3 grudnia 2018 r. pismo, które także na mocy art. 66 § 1 zdanie 2 p.p.s.a. - wobec braku oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą – uległo zwrotowi zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2018 r.

Sąd poza rozprawą - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - dopuścił dowód z akt III SAB/131/18 i III SAB/Kr 132/18 na okoliczność przebiegu postępowania w tych sprawach, w szczególności z dokumentu Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] (k. 200 t. I akt administracyjnych do sprawy III SAB/Kr 132/18).

Sąd stwierdza z urzędu, że z informacji odnośnie obywatela Libanu A. C. ur. [...] 1986 r., zamieszkałego K, ul. O zawartej w piśmie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] wynika, iż "w wyniku podjętych w zakresie kompetencji Straży Granicznej ustaleń uzyskano dane świadczące o tym, że wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w p.p.s.a. określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (...) 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi i ponownej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest przewlekłość Wojewody w rozpatrzeniu wniosku z dnia 25 listopada 2014 r. A. C. - obywatela Libanu - o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Sąd zauważa, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a.:

"Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny".

Mając na względzie powyższe i wskazany wyżej - ustalony w części opisowej stan faktyczny sprawy - Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że jest niewątpliwym, iż Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego A. C. z dnia 25 listopada 2014 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Uzasadnienie takiego stwierdzenia dokonane w uzasadnieniu uchylonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 81/16 zostało w pełni zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny i jest tożsame ze stanowiskiem obecnego składu orzekającego. W szczególności należy podkreślić, że organ podejmował czynności z wyraźnym opóźnieniem i choć jednorazowo podejmował ich kilka, to nie uniknął braku należytej ich koncentracji, a z kolei brak koncentracji wynikał z nienależytej analizy posiadanego już materiału i braku dostatecznie opracowanej koncepcji postępowania, w tym określenia zakresu koniecznego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Z powyższego względu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł - jak w pkt I wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w tym zakresie podziela w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności należy stwierdzić, że to nie pojedyncze czynności, ale ich zasadnicza większość podejmowana była z nieuzasadnioną zwłoką lub w znacznych odstępach czasu. Biorąc pod uwagę wielość tych opóźnień należy stwierdzić, że było to działanie nagminne. Organ wielokrotnie bowiem, bez racjonalnego uzasadnienia, podejmował czynności w terminach dłuższych niż było to niezbędne. W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy wskazać, iż po otrzymaniu 10 kwietnia 2015 r. pisma Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z tego samego dnia, nawiązując do tego pisma organ zwrócił się do innych właściwych służb i organów o udzielenie informacji o wnioskodawcy, ale nie uczynił tego niezwłocznie, lecz dopiero 6 maja 2015 r. i 29 maja 2015 r. Nie znajduje także uzasadnienia wystąpienie z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego dopiero 8 maja 2015 r. czy przekazanie do właściwego organu wniosku skarżącego o zwolnienie z opłaty skarbowej po 4 miesiącach od wpłynięcia wniosku, a dwa miesiące po zwrocie akt sprawy z decyzją organu drugiej instancji z dnia 9 lutego 2015 r. Nie miało uzasadnionych podstaw dwukrotne wyznaczanie nowego – zbyt odległego terminu załatwienia sprawy: do dnia 20 maja 2015 r. i 20 września 2015 r., tym bardziej, że organ dysponował materiałami zgromadzonymi w postępowaniach wszczętych wnioskami skarżącego z dnia 24 października 2013 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i z dnia 22 maja 2014 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, opartych o przesłankę prowadzenia życia rodzinnego z obywatelką polską M. C. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy też stwierdzić, że wiele czynności powinno być podjętych przez organ na znacznie wcześniejszym etapie postępowania – dotyczy to przede wszystkim przesłuchania A. N., najmującej lokal, w którym zamieszkiwał oprócz niej skarżący A. C. i L. L., właścicielki tego lokalu. Należy stwierdzić, że niepotrzebne mnożenie czynności procesowych wynikało z winy organu, który nie miał opracowanej czytelnej koncepcji prowadzenia postępowania i ustalenia okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy. To wszystko świadczy o tym, że w sprawie doszło nie tylko do przewlekłego prowadzenia postępowania, ale do tzw. kwalifikowanego przewlekłego prowadzenia postępowania, gdyż przewlekłe prowadzenie postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem przepisów, w szczególności przepisów art. 12 k.p.a. i art. 35 k.p.a. Z tego względu Sąd orzekł, w oparciu o art. art. 149 § 1a p.p.s.a. - jak w pkt II wyroku.

Rozpoznając wniosek A. C. o przyznanie mu od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał żądanie skarżącego za nieuzasadnione. W szczególności należy podkreślić, że pomimo wezwania Sądu skarżący nie wskazał i nie uzasadnił konkretnej kwoty, o zasądzenie której od organu wniósł. Nie wskazał też jakichkolwiek dolegliwości i niedogodności, jakich miał doznać na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznania sprawy przez organ ani nie wskazał krzywdy, jakiej miał doznać w związku z przewlekłością postępowania, którą należałoby zrekompensować. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełnym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na to, że nie bez znaczenia dla zasądzenia sumy pieniężnej jest aktywność samego skarżącego w zakresie wykazania doznanych krzywd i dolegliwości związanych z przewlekłym prowadzeniem postepowania. Brak aktywności skarżącego w tym zakresie powoduje uznanie, że żądanie skarżącego w zakresie przyznania mu sumy pieniężnej jest nieuzasadnione.

Niezależnie od powyższego Sąd orzekający zwraca uwagę na to, że postawa samego skarżącego nie ułatwiała organowi prowadzenia postępowania w sposób prawidłowy. Jego postawa, niejasne i mało wiarygodne wyjaśnienia co do źródeł utrzymania, jego mało wiarygodne wyjaśnienia co do celu pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza w kontekście zeznań rodziny M. C., budziła poważne wątpliwości organu, prowadząc do koncentrowania się organu na wyjaśnieniu merytorycznej strony złożonego wniosku i w konsekwencji odmów udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Sąd zauważa, że pomimo twierdzeń skarżącego, że jego wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony miał na celu prowadzenie życia rodzinnego ze starszą o 12 lat od niego, poznaną przez internet M. C., z którą w tajemnicy zawarł związek małżeński na Cyprze, to jednak skarżący zamieszkiwał z inną, młodą kobietą – cudzoziemką A. N. w mieszkaniu przy ul. O w K.

Należy zauważyć, że wątpliwości organu nie były bezpodstawne, albowiem z informacji zawartej w piśmie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 10 kwietnia 2015 r. nr [...] wynika, iż "w wyniku podjętych w zakresie kompetencji Straży Granicznej ustaleń uzyskano dane świadczące o tym, że wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium może stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego". Z uwagi na zawarte w notatce stwierdzenie "może stanowić", a nie jednoznaczne "stanowi" lub "nie stanowi" organ czynił starania mające na celu szczegółowe wyjaśnienie tej kwestii.

Sąd zauważa także, że z akt sprawy wynika, że organ podjął w dniu 27 maja 2015 r. próbę przeprowadzenia oględzin lokalu zajmowanego przez A. C. przy ul. O w K, jednak skarżący nie wyraził zgody na te oględziny, co z kolei stanowi samodzielną przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia pobyt czasowy cudzoziemca na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że okoliczności sprawy nie wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, a nawet – zdaniem Sądu – zasądzenie takiego zadośćuczynienia byłoby sprzeczne z szeroko pojętym interesem społecznym, w szczególności z oczekiwaniem przez społeczeństwo od organów administracji działania mającego na celu zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom. A zatem, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł - jak w pkt III wyroku.

Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na mocy art. 250 § 1 p.p.s.a. – jak w pkt IV wyroku.