Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2106/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi I. P. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2196, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 2101, dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu odwołań Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. oraz I. P. i M. P. (dalej: "skarżący"), reprezentowanych przez K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", organ I instancji’’) z [...] marca 2019 r., Nr [...], nakazującej Wspólnocie Mieszkańców [...] w W. przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. ; w W. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]), zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] października 2000 r., o pozwoleniu na budowę – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że PINB [...], (w związku z pismem inwestora budynku przy ul. [...] w W. z [...] grudnia 2007 r., dotyczącym ustalenia legalności tarasu przyległego do lokalu mieszkalnego nr [...], wykonanego na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.), pismem z 24 grudnia 2007 r., powiadomił o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że sprawa dotycząca tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...], wykonanego na dachu ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego była już przedmiotem postępowania przed [...]WINB.

W toku postępowania dowodowego ustalono, że taras o wymiarach 3,70 m x 11,50 m zrealizowany został na ostatniej kondygnacji budynku przy ul. [...] w W. i przylega do lokalu nr [...]. Roboty zrealizowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wydanej przez Burmistrza Gminy [...] Nr [...] w [...] października 2000 r. Budynek przyjęty został do użytkowania po zawiadomieniu o zakończeniu robót budowlanych z 9 października 2002 r. (potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia przez Urząd [...] Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Delegatura w Dzielnicy [...] z 31 października 2002 r.)

Następnie PINB uznając, że budynek przy ul. [...] w W. wraz z wykonanymi robotami budowlanymi w obrębie tarasu został przyjęty do użytkowania i stąd brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego w tej sprawie, decyzją Nr [...] z [...] lutego 2009 r., odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego tarasu.

Wspólnota Mieszańców [...] w W. złożyła odwołanie od ww. rozstrzygnięcia. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2010 r. [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji ustalił, że z pism Urzędu [...] Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Delegatura w Dzielnicy [...] z 27 marca 2008 r. i z 15 lipca 2009 r. wynika, iż Urząd nie posiada dokumentów związanych z odbiorem przedmiotowego budynku, za wyjątkiem potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych związanych z budową budynku na nieruchomości przy ul. [...] w W. wydanego 31 października 2002 r. Tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić, że inwestor nie załączył do zakończenia budowy rysunków z naniesionymi zmianami dokonanymi w trakcie budowy obiektu. Jak wskazano w skarżonej decyzji, według zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] projektu budowlanego, w tej części budynku miał znajdować się stropodach - w celu przystosowania go do pełnienia funkcji tarasu ułożono płytki ceramiczne, zamontowano barierki ochronne na ogniomurze oraz zlikwidowano barierkę ograniczającą dostęp z lokalu nr [...] na dach. Inwestorem budynku przy ul. [...]w W. była G.sp. z o.o., natomiast obecnie właścicielem tego obiektu jest Wspólnota Mieszkańców [...] w W.. Zgodnie z pismem z 31 października 2002 r. Naczelnik Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...] Gminy [...] przyjął zawiadomienie o zakończeniu robót dotyczących budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. i nie zgłosił sprzeciwu odnośnie przystąpienia do jego użytkowania.

W związku z powyższym PINB decyzją Nr [...] z [...] lipca 2012 r., odmówił wydania nakazu doprowadzenia tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] wykonanego na części dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego do stanu zgodnego z prawem tj. z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Wspólnota Mieszkańców [...] w W. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do [...]WINB, który decyzją Nr [...] z [...] września 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania jest skuteczne tylko w zakresie w którym obiekt jest zgodny z warunkami i ustaleniami decyzji o pozwoleniu na jego budowę oraz z zatwierdzonym nią projektem budowlanym..; wskazał, że PINB ponownego rozpatrując sprawę decyzją Nr [...] z [...] listopada 2012 r., nałożył na właściciela budynku - Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w omawianym budynku z dostosowaniem tarasu do stanu zgodnego z przepisami oraz nakazał doprowadzenie przedmiotowego tarasu, do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zachowania odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką, która winna spełniać wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wspólnota Mieszkańców [...] w W. złożyła odwołanie od ww. rozstrzygnięcia do [...]WINB, który postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2013 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2013 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB Nr [...].

W dalszej kolejności przy piśmie z 14 grudnia 2014 r. Wspólnota Mieszkańców [...] w W. przedłożyła "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W.", sporządzony w grudniu 2014 r. przez dr inż. A. K. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, oraz wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...].

Po analizie ww. projektu postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2014 r., organ powiatowy wezwał Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. do usunięcia jego braków i nieprawidłowości. W postanowieniu tym wskazano, że przedłożone opracowanie nie spełnia wymagań decyzji PINB Nr [...], a także wymagań określonych w art. 34 p.b. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przy piśmie z 31 marca 2015 r., Wspólnota Mieszkańców [...] w W. przedłożyła "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W." opracowany w marcu 2015 r. autorstwa dr inż. A. K..

Organ powiatowy, po ponownej analizie przedłożonego projektu stwierdził, że projekt nadal posiada braki i nieprawidłowości uniemożliwiające wydanie decyzji w sprawie jego zatwierdzenia i postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., wezwał Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. do usunięcia tychże braków. Przy postanowieniu Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., odesłano Wspólnocie Mieszkańców [...] w W. 4 egzemplarze "Projektu zamiennego tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W.".

[...]WINB wskazał, że pracownik PINB 29 stycznia 2019 r., dokonał czynności kontrolnych, w budynku przy ulicy [...] w W., podczas których ustalił, iż przy lokalu nr [...] znajduje się taras o wymiarach 3,70 mx 11,50 m. Wobec nieprzedłożenia projektu budowlanego zamiennego wymaganego decyzją Nr [...] oraz niewykonania przewidzianych w niej robót budowlanych PINB decyzją Nr [...] z [...] marca 2019 r., nakazał Wspólnocie Mieszkańców [...] w W., przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]), zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...]e ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] października 2000 r. o pozwoleniu na budowę.

Od powyższego rozstrzygnięcia PINB, Wspólnota Mieszkańców [...] w W. oraz I. P. i M. P., reprezentowani przez pełnomocnika K. P. złożyli w ustawowym terminie odwołania.

Zdaniem [...]WINB, organ I instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Wskazał przy tym, że na mocy decyzji Nr [...] PINB nakazał Wspólnocie Mieszkańców [...] w W., przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...]w W., zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] października2000 r., o pozwoleniu na budowę. Powodem wydania ww. rozstrzygnięcia było niespełnienie przez stronę zobowiązaną obowiązków przewidzianych w decyzji PINB [...] Nr [...] z [...] listopada2012 r., nakładającej na właściciela budynku - Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. obowiązku sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku z dostosowaniem tarasu do stanu zgodnego z przepisami oraz nakazującej doprowadzenie przedmiotowego tarasu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zachowania odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką, która powinna spełniać wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

[...]WINB podkreślił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest wyłącznie kwestia stwierdzenia przez organ I instancji wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...]. Nie bada natomiast co do zasady prawidłowości decyzji Nr [...].

[...]WINB postanowieniem Nr [...]z [...] stycznia 2013 r., stwierdził bowiem uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. rozstrzygnięcia, a następnie postanowieniem Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB [...] Nr [...].

WSA w Warszawie postanowieniem z [...] stycznia2014 r. (sygn. akt SA/Wa 1854/13) odrzucił skargę na postanowienie [...]WINB Nr [...] i tym samym decyzja PINB [...] Nr [...] stała się ostateczna.

Zaznaczył również, że podziela pogląd organu powiatowego co do istotności odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w zakresie wykonania tarasu na stropodachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego w wyniku czego powstał taras przynależny do lokalu nr [...]. Istotność odstępstwa polega na tym, że wykonany taras usytuowany jest w granicy z działką sąsiednią, czyli narusza § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie.

Zatem zdaniem organu odwoławczego, kwestionowanie przewidzianego w powołanym rozstrzygnięciu obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku z dostosowaniem tarasu do stanu zgodnego z przepisami i nakazu doprowadzenia tarasu lokalu nr [...] do stanu zgodnego § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., nie może zostać rozpoznane w postępowaniu odwoławczym.

Organ powołał się na art. 51 ust. 4 p.b., zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, tj. przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast w myśl art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Wspólnota Mieszkańców [...] w W. dwukrotnie przedkładała dokumentację projektową w wykonaniu decyzji Nr [...]: "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W.", sporządzony w grudniu 2014 r. przez dr inż. A. K., do którego uzupełnienia wezwał organ powiatowy postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. oraz "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W." autorstwa dr inż. A. K. opracowany w marcu 2015 r.

[...]WINB podkreślił również, że cztery egzemplarze tego ostatniego projektu organ I instancji zwrócił Wspólnocie Mieszkańców [...] w W. przy postanowieniu Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., wzywającym Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. do usunięcia braków dokumentacji projektowej. W obu postanowieniach PINB [...] zawarł pouczenie, że w przypadku niewykonania w terminie nałożonego obowiązku, bądź ponownego przedłożenia nieuzupełnionego projektu zamiennego organ zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b. wyda decyzję nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Odniósł się również do pisma z 11 lutego 2016r. w którym Wspólnota Mieszkańców [...] w W. poinformowała organ powiatowy, że projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. zostanie przedłożony "w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania pisma", to jednak strona dokumentacji tej dotychczas nie przedłożyła. Nadto przeprowadzone 29 stycznia 2019 r., czynności kontrolne w sprawie tarasu przynależnym do lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w W. wykazały, że nie zostały wykonane roboty budowlane, polegające na dostosowaniu tarasu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zachowania odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką, która winna spełniać wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a taras ten wciąż posiada wymiary 3,70 m x 11,50 m.

W ocenie [...]WINB, jeżeli strona zobowiązana nie wykonała obowiązku przewidzianego w ostatecznej decyzji PINB [...] Nr [...] to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale przede wszystkim zobowiązany do nakazania przywrócenia budynku mieszkalnego przy ul. [...]w do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...]. O takiej konieczności stanowi art. 51 ust. 5 p.b. niepozostawiając organowi orzekającemu wbrew twierdzeniu Wspólnoty Mieszkańców [...] w W. tzw. swobody decyzyjnej.

Jednocześnie [...]WINB wyjaśnił, że jakkolwiek taras przynależący do lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym wykorzystywany jest przez właścicieli tego lokalu, to jednak stanowi on także wspólny elementy konstrukcyjny budynku. Sam zaś fakt korzystania z tarasu przez właścicieli lokalu nr [...] nie przesądza o przynależności tej części do tego lokalu w znaczeniu prawnym, a przede wszystkim o wyłącznej przynależności w znaczeniu technicznym. Organ uznał za zasadne nałożenie na Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. obowiązków mających doprowadzić omawiany budynek do stanu zgodnego z prawem.

Zaznaczył także, że balkon oraz taras stanowi widoczny i istotny element elewacji budynku. Z uwagi więc na powiązanie funkcjonalne z konstrukcją obiektu stanowi jego element wspólny. Taras wykonany jest bowiem na stropodachu kondygnacji poniżej. Ponadto stanowi on istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, którego inwestorem była H. SP. z o.o., zaś jej następca prawnym jest Wspólnota Mieszkaniowa jako właściciel części wspólnych budynku. Z pisma H. Sp. z o.o. z 18 kwietnia 2007 r. wynika, że taras w obecnym kształcie został wykonany na etapie budowy budynku i tak zgłoszony do użytkowania. Wskazał przy tym. że w poprzednich, pozostających w obrocie prawnym, rozstrzygnięciach [...]WINB w sposób jednoznaczny przesądził, że zawiadomienie o zakończeniu budowy, do którego nie wniesiono sprzeciwu jest skuteczne wyłącznie w przypadku wykonania budowy zgodnie z pozwoleniem. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Tym samym to Wspólnota Mieszkaniowa jest odpowiedzialna za zgodność z projektem budynku jako całości. Zatem brak jest również konieczności podejmowania dalszych prób załączenia do akt sprawy dokumentacji związanej z oddaniem budynku do użytkowania.

Zauważył przy tym, że organ wystąpił do organu architektoniczno-budowlanego o przesłanie ww. dokumentów, jednak bezskutecznie. Z pism Biura Architektury i Planowania Przestrzennego z 27 marca 2008 r. i z 15 lipca 2009 r. wynika, że nie posiada żądanej dokumentacji. Natomiast ocena, który podmiot ponosi winę czy odpowiedzialność za stan wyczerpujący dyspozycję art. 50-51 p.b. nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Wszelkie więc spory wynikłe na tym tle (łącznie z kwestią rękojmi czy rozliczenia kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości) nie należą do administracyjnej drogi postępowania i mogą być dochodzone na gruncie prawa cywilnego przed sądem powszechnym. Zatem postulowane przeprowadzenie dowodu ze świadków przez PINB jest bezcelowe, bowiem [...]WINB bada wyłącznie okoliczność wykonania obowiązków wymienionych w decyzji PINB Nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że obowiązki te (pomimo znacznego upływu czasu od wydania powołanego rozstrzygnięcia), nie zostały dotychczas w sposób prawidłowy wykonane. W konsekwencji [...]WINB decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

2. Skargę do WSA w Warszawie na decyzję [...]WINB z [...] czerwca 2019 r., wniosła I. P. i M. P., reprezentowani przez pełnomocnika K. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes właścicieli mieszkania przy ulicy [...]lok. [...] w W., w szczególności poprzez nieprzesłuchanie żadnych świadków - w tym architekta budynku – Z. H., przy braku pełnej dokumentacji w sprawie;

art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;

art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom czynnego udział w każdym stadium postępowania;

art. 12 k.p.a., poprzez działania opieszałe, mało wnikliwe, a przede wszystkim

niesprawiedliwe dla mieszkańców lokalu przy ulicy [...]lok. [...].

W uzasadnieniu skargi przedstawili stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów, wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Następnie złożyli do tut. Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który został odrębnie rozpoznany postanowieniem z [...] lutego 2020 r. W odrębnym piśmie pełnomocnik wniósł o odroczenie rozprawy.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. W pierwszej kolejności należy odnieść się do pisma pełnomocnika w którym wniesiono o odroczenie rozprawy i załączono zwolnienie lekarskie pełnomocnika.

Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. W związku z tym nie każda choroba pełnomocnika strony powoduje konieczność odroczenia rozprawy, lecz tylko taka, która jest przeszkodą nie do przezwyciężenia. W przypadku pełnomocnika będącego radcą prawnym (adwokatem) sposobem na przezwyciężenie tego rodzaju przeszkody w osobistym stawieniu się na rozprawie jest udzielenie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu lub adwokatowi (por. wyrok NSA z 18 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2680/16). Sąd w pełni podziela to stanowisko. W niniejszej prawie nie ulega wątpliwości to, że:

- został złożony wniosek o odroczenie rozprawy (w aktach sprawy);

- do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że pełnomocnik nie może stawić się osobiście w wyznaczonym terminie rozprawy (w aktach sprawy),

- z pierwotnego pełnomocnictwa (w aktach sprawy) wynika również prawo substytucji (którego nie udzielono).

W związku z tym, zdaniem Sądu, nie można w tym przypadku mówić o "przeszkodzie trudnej do przezwyciężenia", skoro w sprawie działał profesjonalny pełnomocnik a pełnomocnictwo było ustanowione z prawem do substytucji. Podkreślić trzeba, że ewentualna kwestia niemożności udzielenia substytucji, nie jest "nadzwyczajnym zdarzeniem" a powinnością profesjonalnego pełnomocnika jest takie zorganizowanie własnej pracy, by mocodawcy zapewnić właściwą pomoc prawną (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27 marca 2015 r., sygn. akt I ACa 84/15). W związku z tym, zdaniem Sądu, nie było podstaw do odroczenia rozprawy.

2. Istota sprawy sprowadza się do tego czy zasadnie organ utrzymał w mocy decyzję nakazującą Wspólnocie Mieszkańców [...] w W., przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]), zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]", zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] października2000 r. o pozwoleniu na budowę.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie skarżącej. Organy wydając decyzję nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów a zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i pełny.

3. Z akt sprawy wynikają następujące ustalenia mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:

- PINB w decyzji nakazał Wspólnocie Mieszkańców [...] w W., przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego (tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] października2000 r. o pozwoleniu na budowę);

- powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było niespełnienie przez stronę zobowiązaną obowiązków przewidzianych w decyzji PINB z [...] listopada2012 r., nakładającej na właściciela budynku (Wspólnotę Mieszkańców [...] w W.) obowiązku sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. z dostosowaniem tarasu do stanu zgodnego z przepisami oraz nakazującej doprowadzenie przedmiotowego tarasu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zachowania odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką, która powinna spełniać wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych (por. § 12 ust. 6 pkt 1 wskazanego rozporządzenia) tymczasem "taras" przylega bezpośrednio (jest w granicy) do innej nieruchomości;

- zatem przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia prawidłowości stwierdzenia przez organ wykonania bądź też niewykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB Nr [...]; organ II instancji zasadnie nie badał w tym postępowaniu prawidłowości decyzji Nr [...];

- [...]WINB postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji rozstrzygnięcia, a następnie postanowieniem Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB nr [...]; WSA w Warszawie w wyroku z [...] stycznia2014 r. (sygn. akt SA/Wa 1854/13) odrzucił skargę na postanowienie [...]WINB; zatem decyzja PINB stała się ostateczna.

Ze stanu faktycznego wynika również to, że w sprawie wystąpiły istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w zakresie wykonania tarasu na stropodachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W związku z takim działaniem powstał taras, który jest przyległy (a nie "przynależny" w sensie prawnym) do lokalu nr [...]. Istotność odstępstwa polega na tym, że wykonany taras usytuowany jest bezpośrednio w granicy z działką sąsiednią, czyli w sposób oczywisty narusza § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie.

4. Sąd odnosząc się do kwestii prawidłowości wyboru adresata decyzji nakazowej, wskazuje, że organy w sposób prawidłowy wskazały adresata decyzji.

Przypomnieć jednocześnie należy, że przedmiotowy "taras" nie jest w sensie prawnym własnością właścicieli lokalu nr [...] (nie wynika to w żadnym wypadku z treści księgi wieczystej lokalu nr [...]). Zatem w sytuacji, gdy taras pełni jednocześnie rolę dachu budynku, można stwierdzić, że to jest jego podstawowa funkcja, a funkcja tarasu jest funkcją wtórną. W takiej sytuacji fakt korzystania z tarasu przez właściciela jednego lokalu nie zmienia jego podstawowej funkcji i roli jaką pełni tj. stropodachu. Stąd też występujące wady, uszkodzenia, czy zniszczenia tarasu mające wpływ nie tylko na lokal mieszkalny tego właściciela, który korzysta z tarasu, ale przede wszystkim na stropodach i znajdujący się pod nim inny lokal mieszkalny, winny być traktowane jako dotyczące elementu części wspólnej budynku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 839/16). Elementy konstrukcyjne balkonów lub tarasów stanowią część nieruchomości wspólnej, nawet jeżeli są dostępne wyłącznie dla jednego z właścicieli lokali (por. wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 8 listopada 2019 r., sygn. akt XII C 409/18).

Zatem taras przyległy do lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym wykorzystywany przez właścicieli tego lokalu - stanowi wspólny elementy konstrukcyjny budynku. Balkony, tarasy, komin, klatka schodowa oraz fundamenty z uwagi na powiązanie funkcjonalne z konstrukcją obiektu stanowią bowiem jego element wspólny. Sam zaś fakt korzystania z tarasu przez właścicieli lokalu nr [...] nie przesadza o "przynależności" tej części do tego lokalu w znaczeniu prawnym, a przede wszystkim o wyłącznej przynależności w znaczeniu technicznym.

W ocenie Sądu, tym samym za zasadne należy uznać nałożenie na Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. obowiązków mających doprowadzić omawiany budynek do stanu zgodnego z prawem. Należy przy tym zaznaczyć, iż balkon oraz taras stanowi widoczny i istotny element elewacji budynku. Z uwagi więc na powiązanie funkcjonalne z konstrukcją obiektu stanowi jego element wspólny. Taras wykonany jest bowiem na stropodachu kondygnacji poniżej. Ponadto stanowi on istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, którego inwestorem była H. sp. z o.o., zaś jej następcą prawnym jest Wspólnota Mieszkaniowa jako właściciel części wspólnych budynku. Z pisma H. Sp. z o.o. z 18 kwietnia 2007 r. wynika, iż taras w obecnym kształcie został wykonany na etapie budowy budynku i tak zgłoszony do użytkowania. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż w poprzednich, pozostających w obrocie prawnym, rozstrzygnięciach [...]WINB w sposób jednoznaczny przesądził, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy, do którego nie wniesiono sprzeciwu jest skuteczne wyłącznie w przypadku wykonania budowy zgodnie z pozwoleniem. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Tym samym to Wspólnota Mieszkaniowa jest odpowiedzialna za zgodność z projektem budynku jako całości. Natomiast ocena, który podmiot ponosi winę czy odpowiedzialność za stan wyczerpujący dyspozycję art. 50-51 p.b. nie należy do materii regulowanej przepisami p.b. i wszelkie ewentualne spory wynikłe na tym tle - łącznie z kwestią rękojmi czy rozliczenia kosztów związanych z usunięciem nieprawidłowości mogą być dochodzone na gruncie prawa cywilnego przed sądem powszechnym.

5. Zdaniem Sądu, zasadnie organy oceniały wyłącznie fakt wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB a nie prawidłowość obowiązków wymienionych w tej decyzji.

Zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, tj. przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z akt sprawy wynika, że:

- Wspólnota Mieszkańców [...] w W. dwukrotnie przedkładała dokumentację projektową w wykonaniu decyzji Nr [...]: "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W.", sporządzony w grudniu 2014 r. przez A. K., do którego uzupełnienia wezwał organ powiatowy postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. oraz "Projekt zamienny tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w W." autorstwa A. K. opracowany w marcu 2015 r.;

- cztery egzemplarze tego ostatniego projektu organ zwrócił Wspólnocie Mieszkańców [...] w W. przy postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. , wzywającym Wspólnotę Mieszkańców [...] w W. do usunięcia braków dokumentacji projektowej;

- w obu powołanych postanowieniach PINB zawarł pouczenie, iż w przypadku niewykonania w terminie nałożonego obowiązku, bądź ponownego przedłożenia nieuzupełnionego projektu zamiennego organ zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b. wyda decyzję nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego;

- w piśmie z 11 lutego 2016 r. Wspólnota Mieszkańców [...] w W. poinformowała organ powiatowy, iż projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. zostanie przedłożony "w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania pisma", to jednak z akt sprawy nie wynika, aby strona dokumentację tą przedłożyła;

- przeprowadzone 29 stycznia 2019 r. czynności kontrolne w sprawie tarasu przyległego do lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w W. wykazały, iż nie zostały wykonane roboty budowlane polegające na dostosowaniu tarasu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie zachowania odpowiedniej odległości od granicy z sąsiednią działką, która powinna spełniać wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a taras ten wciąż posiada wymiary 3,70 m x 11,50 m.

Zatem zasadnie organ uznał, że w sytuacji gdy strona zobowiązana nie wykonała obowiązku przewidzianego w ostatecznej decyzji PINB to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale przede wszystkim zobowiązany do nakazania przywrócenia budynku mieszkalnego przy ul. [...]w do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" z września 2000 r., zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...]". O takiej konieczności stanowi bowiem wprost art. 51 ust 5 p.b., gdyż w przypadku stwierdzenia, że adresat obowiązku nie przedłożył projektu zamiennego, względnie przedłożył go, lecz ten nie spełnia wymogów przepisów prawa, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 51 ust. 5 p.b. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 500/19). Zatem w tym zakresie organ nie ma swobody decyzyjnej.

6. Zdaniem Sąd, zarzuty zawarte w skardze związane z naruszeniem przepisów postepowania administracyjnego są niezasadne. Argumenty związane z tym, że "taras jest "przyklejony" do budynku obok, nie posiada żadnych okien i nie przeszkadza w żaden sposób lokatorom obok" i to, że "nie było żadnych skarg ze strony sąsiadów" - są subiektywną oceną stanu faktycznego nie mającą żadnego wpływu na sytuację prawną i stan prawny przedmiotowego tarasu. Zatem w ocenie Sądu, zasadna jest decyzja organu nakazującą Wspólnocie Mieszkańców [...] w W., przywrócenie budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]), zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z "Projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego Gmina [...] Dzielnica [...] ul. [...]" zatwierdzonego decyzją Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z [...] października2000 r. o pozwoleniu na budowę.

7. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.