Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 618/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. Z. i A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Z. i E. Z. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podaniem z dnia 29 grudnia 2011 r. E. Z. i A. Z. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot działek położonych w K., wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa w celu realizacji lotniska wojskowego w K..

Wojewoda [....] postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr N-[...], wyłączył Prezydenta Miasta [...] od załatwienia przedmiotowej sprawy, dotyczącej zwrotu części nieruchomości położonych w K., obręb [....], oznaczonych obecnie jako działki nr: [...] stanowiących własność Gminy [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Starosta [...] odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonych poprzednio jako pgr 1381/3 (obecnie część działki nr [...]) i pgr 1381/5 (obecnie część działek nr: [...]) położonych w K., obr. [...], wskazując, że wniosek nie został złożony przez wszystkich uprawnionych spadkobierców.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Starosta [...] odmówił zwrotu na rzecz E. Z. i A. Z. nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...] oznaczonej jako części działek ewidencyjnych nr: [...], położonych w K., obr. [...] z uwagi na brak możliwości ustalenia czy nieruchomości te stały się zbędne na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...]lutego 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.

Starosta [...] ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., orzekł: w pkt 1 o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oznaczonych jako części działek ewidencyjnych nr: [...]położonych w K., obr. [...], w pkt 2 o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] położonych w K., obr. [...].

Organ I instancji ustalił, że zgodnie z postanowieniami Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] listopada 1974 r., sygn. [...]spadek po J. Z. nabyli żona M. Z. oraz dzieci E. Z. i A. Z. po 1/3 części oraz na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...] sierpnia 2008 r. sygn. akt. I [...]spadek po M. Z. nabył syn A. Z. w całości.

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] listopada 1955 r., nr [...], stanowiące własność J. Z. oraz działki nr 1381/3, 1381/5, będące we współwłasności J. Z., w chwili obecnej stanowiące części działek nr [...] zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (pod obiekty lotniska w K.).

Działki oznaczone nr [...]stanowią obecnie własność Gminy [...]. Działka nr [...]znajduje się w użytkowaniu wieczystym ["A"] Sp. z o.o. na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w dniu 25 listopada 1994 r., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej 20 grudnia 1994 r. Działka nr [...]znajduje się w użytkowaniu wieczystym ["B"] Sp. z o.o., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej 14 sierpnia 1997 r. Z kolei działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Społem PSS [...]. Umowa użytkowania wieczystego została zawarta w dniu 12 sierpnia 1998 r., a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej 19 października 1998 r. Działki te na zasadzie art. 229 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "U.g.n." nie mogą zostać zwrócone, a postępowanie w stosunku do tych działek jako bezprzedmiotowe ulega umorzeniu.

Działki nr [...] (ul. ) oraz działka nr [...] (ul.) stanowią drogi publiczne, a więc niedopuszczalne jest orzekanie o ich zwrocie, bowiem stosownie do art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 460) zwana dalej ustawa o drogach publicznych właścicielem drogi publicznej może być tylko Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Pozostałe nieruchomości objęte roszczeniem będące częściami działek nr [...]stanowią obszar lotniska w K. i własność Gminy [...]. Uznać należy, że działki te nie stały się zbędne na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

Działki nr [...], powstałe z podziału działki nr [...]będącej w użytkowaniu J. Z., obecnie stanowiące działki nr [...], decyzją "Urzędu Miejskiego w [...]" z dnia 2 kwietnia 1982 r. nr [...] zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa jako niezbędne pod uzbrojenie osiedla T., zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Architekta Miejskiego z dnia [...] lutego 1979 r. nr [...]. Organ ustalił, że na części działki nr [...]znajduje się sieć kanalizacyjna i elektroenergetyczna, a na części działki nr [...]sieć gazowa, a zatem uznać należy, że inwestycja została na tych działkach zrealizowana. Działka nr [...] nie podlega zwrotowi także dlatego, że stanowi drogę publiczną, a zatem stosownie do art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jej właścicielem może być tylko Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Działka nr [...]stanowi z kolei własność Skarbu Państwa zatem organ nie jest właściwy do orzekania o jej zwrocie.

Organ ustalił ponadto, że na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1987 r. Rep. A nr [...] M. Z. zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę nr [...], w chwili obecnej oznaczoną nr 285/1, z przeznaczaniem pod rekultywację wysypiska śmieci. Rekultywacja została zakończona w 1993 r. a zatem działka nr [...]nie podlega zwrotowi.

W odwołaniu od tej decyzji E. Z. i A. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, tj. o nakazanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Wywiedli, że wykorzystanie wywłaszczonych gruntów jest niezgodne z celem wywłaszczenia, gdyż tereny te nie służą lotnisku. Nie zgadzając się z odmową zwrotu części działek nr [...]wywłaszczonych pod "uzbrojenie Osiedla T." zarzucili, że orzekanie w tej kwestii bez ujawnienia w aktach sprawy planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją Architekta Miejskiego nr [...]rażąco narusza prawo i nie może być podstawą rozstrzygnięcia. Odnosząc się do odmowy zwrotu części działki 285/1 skarżący wskazali, iż wdowa po J. Z. – M. Z. aktem notarialnym z dnia 1987 r. sprzedała Skarbowi Państwa działkę [...] (obecnie cz. dz. nr 285/1) "pod groźbą wywłaszczenia" na co wskazuje pismo wzywające do sprzedaży działki. Zdaniem odwołujących się zakończenie rekultywacji działki oznacza, że przestały istnieć warunki uzasadniające jej niezbędność dla Skarbu Państwa lub Gminy [...]..

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wymienioną na wstępie Wojewoda , działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 9a, art. 136 ust. 3, art. 137 oraz art. 229 U.g.n. orzekł w pkt 1 o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, w pkt 2. 1 o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oraz Skarbu Państwa oznaczonych jako części działek ewidencyjnych nr: [...]położonych w K., obr.[...], w pkt 2.2. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonych nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oznaczonych jako działki nr [...]położonych w K., obr. [...].

Za prawidłowe uznał organ II instancji stanowisko, że w stosunku do działek oznaczonych nr [...]spełnione zostały przesłanki określone w art. 229 U.g.n.

Z racji jednak tego, że koniecznym warunkiem bezprzedmiotowości roszczenia o zwrot jest ujawnienie praw osób trzecich w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., ujawnienie tego prawa w odniesienie do działki oznaczonej nr 319 w dniu 19 października 1998 r. przesądza o błędnym zastosowaniu przez organ I instancji art. 105 K.p.a. w zw. z art. 229 U.g.n. co do działki nr 319.

Odnosząc się do odmowy zwrotu części działek oznaczonych obecnie jako działki nr [...]organ II instancji wskazał, iż istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma przede wszystkim kwestia statusu prawnego drogi znajdującej się na ww. działkach. W sytuacji, gdy droga znajdująca się na tych działkach jest drogą publiczną, dokonanie zwrotu ww. działek jest niemożliwe po myśli art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W zakresie działki stanowiącej obecnie część działki nr [...]zbytej na rzecz Skarbu Państwa pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985r. Nr 22, poz. 99, z późn. zm.) pod rekultywację wysypiska śmieci organ II instancji uznał, że wprawdzie umowa została zawarta dobrowolnie, jednakże w efekcie działań poprzedzających postępowanie wywłaszczeniowe, a zatem mieści się w pojęciu "nabycia nieruchomości" w rozumieniu art. 216 U.g.n. Ze spisanego w dniu 18 listopada 2003 r. "protokołu z przeglądu stanu zagospodarowania oraz wyników rekultywacji terenu byłego wysypiska śmieci" wynika, iż teren po byłym wysypisku śmieci obejmuje działki nr [...], a jego rekultywacja została zakończona w 1993 r., co oznacza, iż w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany i nie można mówić o zbędności nieruchomości. Skoro więc nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, to prawo byłego właściciela (bądź jego spadkobierców) do żądania jej zwrotu wygasło.

W zakresie pozostałych działek organ II instancji wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie czy parcele nr [...]weszły one w obszar funkcjonującego lotniska jako element jego infrastruktury i zostały zużyte na ten cel. Organ II instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie oceny przesłanek zbędności określonych w przepisie art. 137 ust. 1 U.g.n., bowiem znaczny upływ czasu, działania wojenne, przekształcenia ustrojowe, tajny charakter inwestycji (lotnisko wojskowe) oraz zaprzestanie wykorzystywania nieruchomości na cele lotniska wojskowego znacznie utrudnia pozyskanie dowodów w sprawie, a uzyskany materiał dowodowy ma charakter opracowań historycznych, fotograficznych. Nie ma zatem możliwości precyzyjnego ustalenie konkretnych inwestycji poczynionych na przedmiotowej nieruchomości i dokładnego czasu ich rozpoczęcia, niemniej jednak, w stosunku do tych działek nie zachodzi żadna z przesłanek zbędności na cel wywłaszczenia określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 U.g.n. Słuszności oceny przedstawionej w niniejszej decyzji nie zmienia okoliczność, że aktualnie część nieruchomości jest użytkowana przez firmy handlowe, gdyż późniejsza zmiana sposobu przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, już po realizacji celu wywłaszczenia nie ma znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości.

W skardze na powołaną na wstępie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. E. Z. oraz A. Z. wskazali, że nie zgadzają się powyższym rozstrzygnięciem, bowiem nieruchomości objęte decyzją nie zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej w skrócenie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Zdaniem Sądu, organy zebrały i prawidłowo oceniły materiał dowodowy, ocena ta jest logiczna, przy jej dokonaniu nie przekroczyły obowiązujących reguł procesowych, wskazały prawidłową podstawę prawną swojej decyzji. Okoliczność, że strony skarżące nie zostały przekonane do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Należy podkreślić, że strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r., I SA/Łd 1329/08, LEX nr 549458).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 229 U.g.n. Miała ona charakter reformatoryjny, gdyż w pkt I Wojewoda zdecydował o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i o odmowie zwrotu nieruchomości stanowiących własności Gminy [...] oraz Skarbu Państwa jako części działek ewidencyjnych nr: [...]położonych w K., obr. [...], a także o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonych nieruchomości stanowiących własność Gminy [...] oznaczonych jako działki nr [...]położonych w K., obr. [...].

Sąd w całości podziela stanowisko Wojewody [...] co do zaistnienia przesłanek z art. 229 U.g.n. co do działek nr 318/11 i nr 318/12. Zgodnie z art. 229 U.g.n. "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej". Bezspornie w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami wywłaszczone działki aktualnie oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami [...]znajdowały się w użytkowaniu wieczystym, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Fakt ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księgach wieczystych, wypełnia przesłankę z art. 229 U.g.n. Oznacza to, że skarżącym, spadkobiercom poprzednich właścicieli roszczenie o zwrot tych działek nie przysługuje.

Art. 229 jest wyjątkiem od zasady określonej w art. 136 ust. 3 U.g.n. i uniemożliwia dochodzenie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Fakt ten oznacza, że poprzedni właściciel albo spadkobierca utracił roszczenie domagania się zwrotu tej nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 U.g.n., choćby spełnione były przesłanki do zwrotu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji, gdy organ stwierdził, że zostały spełnione łącznie obie przesłanki z art. 229 ustawy, to kwestie zbędności nieruchomości nie mają znaczenia. Tym samym postępowanie w stosunku do działek nr [...]jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a.

Prawidłowo Wojewoda przyjął także, że co do działki nr 319 wyłączone jest zastosowanie art. 229 U.g.n.

Działka nr 319 stanowi własność Gminy [...] w użytkowaniu wieczystym Społem PSS [...].Umowa użytkowania wieczystego została zawarta w dniu 12 sierpnia 1998 r. Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w księdze wieczystej 19 października 1998 r.

Ujawnienie praw do nieruchomości po 1.01.1998 r. w księdze wieczystej wyłącza możliwość zastosowania doń art. 229 U.g.n.

Co do tej działki prawidłowo Wojewoda przyjął, że występuje negatywna przesłanka do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skutkująca wydaniem decyzji o odmowie jej zwrotu (tak słusznie Gerard Bieniek, Mirosław Gdesz, Stanisława Klaus, Grzegorz Matusiak, Eugeniusz Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wydanie 1, LexisNexis 2012, s. 1066).

Sąd podziela stanowisko Wojewody [...], który przywołał wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 336/10, w którym wskazano, iż "utrata przez Skarb Państwa lub gminę prawa dysponowania wywłaszczoną nieruchomością, z uwagi na ustanowienie na niej prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza jeśli prawo to stało się następnie przedmiotem obrotu prawnego, w istocie rzeczy skutkuje tym, że przestaje istnieć nieruchomość, w stosunku do której można – co do zasady – orzec o jej zwrocie. Wszelkie ustalenia bowiem, dokonywane na podstawie art. 136 i art. 137 U.g.n., mają w takim przypadku znaczenie tylko teoretyczne. Nawet przy ustaleniu, że żądanie zwrotu nieruchomości, z uwagi na treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest uzasadnione, to z uwagi na fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego, nie jest to prawnie możliwe".

Co do działek nr [...]rację ma Wojewoda akcentując, że istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma przede wszystkim kwestia statusu prawnego drogi znajdującej się na w/w działkach. Stosownie do treści art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych właścicielem drogi publicznej może być jedynie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Tym samym gdy droga znajdująca się na w/w działkach jest drogą publiczną, dokonanie zwrotu w/w działek jest niemożliwe. Starosta [...] m.in. na podstawie informacji z dnia 27 listopada 2013 r. udzielonej przez Prezydenta Miasta [...] ustalił, iż droga posadowiona na działkach nr [...]jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Ponadto na podstawie informacji o sieciach uzbrojenia terenu oraz mapy zasadniczej organ I instancji ustalił, iż na części działki nr [...]znajduje się sieć kanalizacyjna i elektroenergetyczna, a na części działki nr 335/4 sieć gazowa. Należy więc uznać, iż cel wywłaszczenia działki nr [...]o pow. 0,0151 ha (stanowiącej obecnie część działek nr [...]), tj. uzbrojenie osiedla T., został zrealizowany.

Sąd podziela stanowisko Wojewody [...] wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Starosta [...] był właściwy do załatwienia sprawy zwrotu działki nr [...]Skoro Starosta [...] wyznaczony został do załatwienia sprawy, to pomimo tego, że w toku postępowania administracyjnego zmienił się stan własności uzasadniający pierwotne wyłączenie organu gminy, pozostaje on nadal właściwy do jej załatwienia.

Należało więc orzec także o odmowie zwrotu działek nr [...].

Prawidłowo ustalono, że na podstawie aktu notarialnego nr Rep. A. nr [...]z dnia 25 marca 1987 r., M. Z. zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę nr [...] położona w K., która zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym budowy niezbędna była Skarbowi Państwa pod rekultywację wysypiska śmieci. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]sierpnia 2008 r., sygn. akt I v spadek po M. Z. nabył syn A. Z. w całości.

Akt notarialny Rep. A. nr [...] z dnia [...].03.1987 r. obejmujący umowę sprzedaży działki nr 5470/1 o pow. 0,0195 ha stanowiącej obecnie część działki nr [...] został zawarty pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r., Nr 22, poz. 99 z późn. zm.). Po przeprowadzeni analizy w/w aktu notarialnego z dnia 25 marca 19687 r. oraz pism Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] listopada 1984 r. oraz z maja 1986 r., znak: [...]uznano, iż nastąpiło "nabycie nieruchomości" w rozumieniu art. 216 U.g.n. Wprawdzie umowa została zawarta dobrowolnie, jednakże w efekcie działań poprzedzających postępowanie wywłaszczeniowe. Świadczy o tym treść pism kierowanych do właścicielki nieruchomości, z których wynika, iż w razie braku zgody na sprzedaż nieruchomości zostanie wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe oraz powołanie w piśmie z maja 1986 r. oraz akcie notarialnym z dnia [...].03.1987 r. decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] czerwca 1984 r., znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny rekultywacji wysypiska śmieci.

Nie budzi wątpliwości Sądu pogląd Wojewody [...] wyrażony w kontrolowanej decyzji, że prawidłowo organ I instancji dokonał oceny zbędności cz. dz. 285/1 pod kątem wymogów art. 137 ust. 1 U.g.n. Ze spisanego w dniu 18 listopada 2003 r. "protokołu z przeglądu stanu zagospodarowania oraz wyników rekultywacji terenu byłego wysypiska śmieci" wynika, iż teren po byłym wysypisku śmieci obejmuje działki nr [...]a jego rekultywacja została zakończona w roku 1993, co oznacza, iż w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany i nie można więc mówić o zbędności nieruchomości. Skoro więc nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, to prawo byłego właściciela (bądź jego spadkobierców) do żądania jej zwrotu wygasło.

Także co do pozostałych nieruchomości, które stanowiły własność J. Z. i zostały wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w z dnia [...] listopada 1955 r., znak: [...] "na rzecz Państwa na cele Pełnomocnika Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [....]". Wojewoda zasadnie odmówił ich zwrotu.

Podstawą prawną w/w orzeczenia był art. 1, art. 10 i art. 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. R.P. Nr 4, poz. 31 z 1952 r.). W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wywłaszczone nieruchomości są niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

Z sentencji orzeczenia wynika, że "orzeka się wywłaszczenie na cele Pełnomocnika Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej . Prawidłowo Wojewoda ustalił, że z materiału dowodowego wynika, że było to wywłaszczenie pod obiekty lotniska. Zgodnie z w/w orzeczeniem, wywłaszczenie nieruchomości polegało na odjęciu właścicielom prawa własności z dniem zgłoszenia przez Pełnomocnika Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wniosku wywłaszczeniowego, tj. z dniem 19 listopada 1952 r. Przedmiotowe nieruchomości zostały zajęte na cel już w 1937 r. na podstawie art. 52 prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym z dnia 24 września 1934 r. (Dz.U. R.P. Nr 86, poz. 776).

Cel wywłaszczenia potwierdzają także pisma: Prezydium Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1952 r. w sprawie "wszczęcia postępowania o nabycie tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i przekazanie jej następnie władzom wojskowym" oraz komisji powołanej zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej Nr 19 o wywłaszczenie gruntów na rzecz Skarbu Państwa. W wyciągu z zestawienia obiektów wojskowych, na rzecz których przewiduje się wywłaszczenie z 6 lutego 1951 r. określono powierzchnię gruntów prywatnych znajdujących się w strefie Lotniska K. na łączną powierzchnię 232,2159 ha.

Zgodnie z art. 137 ust. 1 U.g.n. organ dokonał następnie oceny przesłanek zbędności, pod kątem wymogów z art. 137 ust. 1 U.g.n. Prawidłowo ustalił, iż części działek nr [...] objęte wnioskiem stanowią obszar lotniska w K.. Tereny te zostały na podstawie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2000 r., znak: [...] przekazane Województwu [...] jako tereny lotniska.

Województwo [...] przekazało nieruchomości usytuowane na terenie lotniska Gminie [...], na podstawie umowy notarialnej z dnia 20 grudnia 2005 r., Rep. A nr [...]– oświadczenia o zrzeczeniu się własności nieruchomości.

Podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez Starostę [...] ustalono, że część działki nr [...]przylega do płyty lotniska, stanowi teren utwardzony płytami betonowymi (płyta postojowa) i plac przed hangarami. Część działki nr [...] jest ogrodzona, rośnie na niej rząd lip, drzewa owocowe – stare jabłonie, w północno – wschodniej części jest urządzony parking. Część działki nr [...]to teren płaski, porośnięty trawą i krzakami, wzdłuż ogrodzenia z działką nr [...] biegnie nieutwardzony ciąg pieszy – ścieżka. Część działki nr [...]jest zabudowana betonowym zbiornikiem (dawniej związanym z obsługą lotniska) obsypanym ziemią, porośnięta krzakami i drzewami. Część działki nr [...]to teren płaski, porośnięty trawą i sitowiem, przylegający do lotniska. Część działki nr [...]stanowi utwardzoną drogę prowadzącą do lotniska. Część działki nr [...] stanowi płytę lotniska (trawiasta) i drogi kołowania. Część działki nr [...]stanowi utwardzoną drogę prowadzącą do lotniska. Część działki nr [...]to pobocze drogi i teren zielony. Organ I instancji uznał, iż w/w działki stały się zbędne na cel określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu. Ponadto Starosta [...] ustalił, iż działka nr [...]to ul. (jezdnia asfaltowa), na działce znajduje się studzienka kanalizacyjna, latarnia uliczna, słupy energetyczne, tablice informacyjne (handlowe), pobocze utwardzone kamieniami. Część działki nr [...] to asfaltowa droga – ul..

Zgodnie z informacją Prezydenta Miasta [....] z dnia 27 listopada 2013 r., znak: [...]ustalono, iż drogi posadowione na działkach nr są drogami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Niedopuszczalne jest więc orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która stanowi część drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Sąd podziela stanowisko Wojewody [...], że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie, czy parcele nr: rzeczywiście weszły w obszar funkcjonującego lotniska jako element jego infrastruktury, czy też od początku były zbędne na cel określony w decyzji w wywłaszczeniu i nie zostały zużyte na ten cel. Nie jest jednak konieczne wykazanie, że na nieruchomościach realizowane były inwestycje budowlane służące lotnisku, czy instalowane urządzenia techniczne dla jego obsługi, gdyż infrastrukturę lotniska może stanowić także teren niezabudowany i nie nasycony urządzeniami, o ile jego obszar wolny od zabudowy jest niezbędny do korzystania z lotniska zgodnie z charakterem potrzeb, którym lotnisko ma służyć. W związku z brakiem akt wywłaszczeniowych ustalenie przeznaczenia i stanu zagospodarowania obszaru lotniska po wywłaszczeniu nastąpiło na podstawie: książki S. F. pt. "Z dziejów lotniska w K. w latach 1928 – 1997", ortofotomapy przekazanej przez Prezydenta Miasta [....] z dnia 5 października 2012 r., na której zostały oznaczone obiekty lotniska istniejące w 1943 r., zdjęć lotniczych z lat 1967 – 1998 udostępnionych przez Dział Fotogrametrii i Teledetekcji Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 19 stycznia 2015 r. Z porównania mapy ewidencyjnej tego terenu z ortofotomapą oraz zdjęciami lotniczymi wynika, że wywłaszczone działki wchodziły w skład infrastruktury lotniska zapewniając jego prawidłowe funkcjonowanie. W monografii S. F. pt. "Z dziejów lotniska w K. w latach 1928 – 1997" wskazano, że historia lotniska K. rozpoczęła się w 1928 r., kiedy Rada Miasta [...] opowiedziała się za realizacją przesłanego przez Komitet planu budowy małego lotniska cywilnego w T. koło G. Lotnisko zostało otwarte w 1932 r. W 1934 r. został oficjalnie przedstawiony Radzie Miasta projekt wybudowania w K. centrum wyszkolenia podoficerów lotnictwa i zakładów lotniczych. Z mapy zamieszczonej na stronie 263 w/w opracowania, wynika iż centrum wyszkolenia podoficerów lotnictwa już przed rokiem 1939 obejmowało tereny wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia[...]listopada 1955 r., znak: [...].

Sąd w całości akceptuje stanowisko organu II instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny przesłanek zbędności określonych w przepisie. Znaczny upływ czasu, działania wojenne, przekształcenia ustrojowe, tajny charakter inwestycji (lotnisko wojskowe) oraz zaprzestanie wykorzystywania nieruchomości na cele lotniska wojskowego znacznie utrudnia pozyskanie dowodów w sprawie, a uzyskany materiał dowodowy ma charakter opracowań historycznych, fotograficznych. Nie pozwala więc na precyzyjne ustalenie konkretnych inwestycji poczynionych na przedmiotowej nieruchomości i dokładnego czasu ich rozpoczęcia.

Nie zachodzi jednak żadna z przesłanek zbędności na cel wywłaszczenia określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 U.g.n. Słuszności oceny przedstawionej w kontrolowanej decyzji nie zmienia okoliczność, że aktualnie część nieruchomości jest użytkowana przez firmy handlowe, gdyż późniejsza zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, już po realizacji celu wywłaszczenia, nie ma znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.