Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1698/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 154 § 1 i § 6, art. 185 § 1, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1439/13 w sprawie ze skargi H. R. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym decyzję w sprawie odmowy przyznania płatności na zalesianie dotyczącego decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G., 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz H. R. 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/GL 1439/13, oddalił skargę H. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym, wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1860/12 dotyczącym płatności obszarowych.

I

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

H. R. (dalej: wnioskodawca lub skarżący) w dniu [...] lipca 2006 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, w którym zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 60,56 ha. Następnie w dniu [...] maja 2007 r. skarżący złożył świadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem z dnia [...] maja 2007 r., potwierdzającym wykonanie prac zalesieniowych zgodnie z planem zalesienia, wydanym przez Nadleśnictwo Ł..

Weryfikując wniosek H. R. organ pierwszej instancji stwierdził, że powyższe oświadczenie zostało złożone po upływie 14.dniowego terminu przewidzianego w § 9 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z poźn. zm.; dalej: rozporządzenie RM). W związku z tym, skarżący wniósł o przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, a Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał to postanowienie w mocy. Na skutek skargi wnioskodawcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/GI 119/08, stwierdził nieważność obu wyżej opisanych postanowień.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w M. odmówił przyznania płatności na zalesianie, wskazując na złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia w niewłaściwym terminie. Rozstrzygnięcie to organ drugiej instancji utrzymał w mocy, jednak wobec wniesienia przez H. R. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt IIISA/GI 1561/08 uchylił decyzję organu odwoławczego. Wyrok ten został utrzymany w mocy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II GSK 919/09 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C.

Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówił przyznania płatności na zalesienie, a ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował skarżącego o możliwości dochodzenia odszkodowań z tytułu niewypłaconych środków na drodze powództwa cywilnego. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Rozstrzygnięcie to H. R. zaskarżył i wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/GI 2121/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C.

Kolejny raz rozpoznając sprawę organ drugiej instancji uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] czerwca 2011 r. o odmowie przyznania płatności na zalesienie oraz umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek H. R. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. W podstawie prawnej wskazał § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, zgodnie z którym płatność na zalesienie przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie na zalesianie gruntów rolnych oraz art. 5 ust. 3 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.; dalej: ustawa o EFOiGR).

Na to rozstrzygnięcie strona wniosła skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny

w G. wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/GI 1860/12 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. Od powyższego wyroku Dyrektor [...] OR ARiMR wywiódł skargę kasacyjną, która na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę, tj. [...] lipca 2013 r., nie została rozpoznana.

Niezależnie od wyżej opisanego trybu instancyjnego pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. strona wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora [...] OR ARiMR w C. postępowania, po wyroku uchylającym decyzję administracyjną, w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2006 r. Na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarżący wniósł o wymierzenie Dyrektorowi OR ARiMR grzywny oraz stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w wyroku z 17 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1561/08 Sąd podzielił powołane przez stronę okoliczności wskazujące na terminowe złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia oraz stwierdził, że konsekwencje naruszenia terminu z § 9 rozporządzenia RM są bardzo dotkliwe dla strony, gdyż nawet w sytuacji, gdy spełniła ona wszystkie przesłanki do uzyskania pomocy finansowej przewidzianej w rozporządzeniu, a w szczególności założyła stosowną uprawę leśną i poniosła związane z tym wydatki, pomocy tej nie otrzyma. Skarżący zauważył, że WSA w przywołanym wyroku, w trybie art. 141 § 4 p.p.s.a. zobowiązał organ do wyjaśnienia, jaki wpływ na złożenie przez stronę oświadczenia o wykonaniu zalesienia w dniu [...] maja 2007 r. miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego w dniu [...] maja 2007 r., a zatem po upływie 11 dni od daty wpływu do nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia.

Zdaniem skarżącego przewlekłość postępowania zachodzi zarówno wówczas, gdy organ proceduje opieszale i dokonuje czynności zbędnych z punktu widzenia prawidłowego toku postępowania, jak i w sytuacji, gdy co prawda wydaje rozstrzygnięcie w terminie wynikającym z właściwych przepisów, ale nie uwzględnia ono wskazań Sądu co do dalszego postępowania i sposobu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych za 2006 r. strona wielokrotnie korzystała z przysługującego prawa wnoszenia środków zaskarżenia, co miało bezpośredni wpływ na czas trwania prowadzonego postępowania, co tym samym czyni zarzuty strony bezzasadnymi.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2013 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący sprecyzował, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy wyroku WSA w G. z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 2121/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. stwierdził, że wniesiona przez H. R. skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że stosownie do art. 154 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi w omawianym trybie jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku (lub załatwienia sprawy). Przesłankę tę skarżący wypełnił, albowiem pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., w związku z wydaniem przez WSA w G. w dniu 10 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 2121/11 prawomocnego wyroku, wezwał Dyrektora OR ARiMR do wydania decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2006 r. i do zwrotu kosztów postępowań sądowych.

Wobec powyższego WSA rozpoznał skargę merytorycznie i wskazał, że dotyczy ona wymierzenia organowi sankcji w sytuacji przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W ocenie Sądu tak rozumianej bezczynności czy przewlekłości organ się nie dopuścił.

WSA stwierdził, że akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu

z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Gl 2121/11 zostały wysłane organowi przez Sąd w dniu [...] sierpnia 2012 r., a skarżący wezwał organ do wydania decyzji pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Z kolei, decyzja Dyrektora OR ARiMR uchylająca rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie w sprawie wydana została w dniu [...] września 2012 r., co wskazuje na fakt, że rozstrzygnięcie zostało wydane bez zbędnej zwłoki, w terminie wynikającym z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Sąd pierwszej instancji podzielił wyrażany w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. Wbrew twierdzeniom skarżącego, niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną.

Jako nietrafne WSA ocenił stanowisko skarżącego, według którego przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje również taką postać przewlekłości postępowania, gdy organ w powtórnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wydaje nowy akt, lecz pozostający w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku sądu. Takie rozumienie przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. jest błędne, gdyż wymagałoby, aby

w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w trybie tego przepisu, sąd badał sprawę merytorycznie, tylko w takim bowiem razie byłoby możliwe stwierdzenie, czy wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy akt uwzględnia ocenę prawną

i wskazania zawarte w wyroku sądu. Tymczasem nie jest dopuszczalne, aby w dwóch różnych postępowaniach sądowych dochodziło do oceny działania organu administracji

w aspekcie jego związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku sądu.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł H. R., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 154 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. – polegające na uznaniu, że nie zachodzi przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym decyzję, w sytuacji kolejnego już uchylenia przez sąd decyzji organu administracji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 10 kwietnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Gl 2121/11;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd nie wymierzył grzywny organowi administracji mimo, że organ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 2121/11, wiążącej również Sąd badający, czy w sprawie miała miejsce przewlekłość postępowania. Co za tym idzie, mimo, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast ją uwzględnić i wymierzyć organowi grzywnę.

W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej według norm przepisanych.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dyrektor [...] OR ARiMR w C. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty

w niej podniesione są zasadne.

Zarzuty naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 153 p.p.s.a. skarżący uzasadnił, przytaczając zasadniczo dwie grupy argumentów.

Po pierwsze, zdaniem skarżącego, niewykonanie wyroku, po wyroku uchylającym decyzję w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. polega nie tylko na tym, że organ na skutek bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania nie wyda decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, ale obejmuje także taką sytuację, gdy organ wyda decyzję sprzeczną z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego (prowadzenia) postępowania wyrażonymi w wyroku uchylającym wcześniejszą decyzję, która wiąże organ na podstawie art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że wydanie decyzji po wyroku uchylającym decyzję z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. jest niewykonaniem wyroku i uzasadnia stosowanie art. 154 p.p.s.a.

Po drugie, zdaniem skarżącego, w przypadku skargi na niewykonanie wyroku po wyroku uchylającym decyzję, przedmiotem sprawy jest bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co oznacza, że skarga, o której mowa

w art. 154 p.p.s.a., może być wniesiona także po wydaniu decyzji i skarżący może żądać stwierdzenia, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz domagać się wymierzenia organowi grzywny.

Tak rozumiane stanowisko skarżącego wymaga oceny w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, której bezsporne ustalenia są następujące:

1) postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r.;

2) rozpoznając sprawę po raz kolejny, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w G. wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 2121/11 uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r.;

3) po wyroku z dnia 10 kwietnia 2012 r. organ wydał decyzję z dnia [...] września 2012 r., którą umorzył postępowanie w sprawie, która na skutek skargi wniesionej przez skarżącego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w G. z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt SA/Gl 1860/12;

4) [...] lipca 2013 r. skarżący wniósł skargę na niewykonanie wyroku WSA

w G. z dnia 10 kwietnia 2012 r., domagając się wymierzenia organowi grzywny za przewlekłe prowadzenie postępowania oraz stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a.

Zasadniczym celem skargi na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 p.p.s.a., jest przeciwdziałanie niezałatwieniu sprawy przez organ (uchylanie się od wydania decyzji) po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania albo po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji. Po zmianie tego przepisu, art. 154 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonego wyroku – stanowi podstawę orzekania o tym, czy miała miejsce bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kolejna zmiana tego przepisu dokonana ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) wyłączyła stosowanie art. 154 p.p.s.a. po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji, co oznacza, że stronie w takim przypadku będzie przysługiwała skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Jakkolwiek ta ostatnia zmiana art. 154 weszła w życie 15 sierpnia 2015 r.

i stosuje się do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., to jednak należy przyjąć, że nie podważa to czynności stron i sądu administracyjnego dokonanych już na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.

Oznacza to, że skoro skarga została wniesiona i rozpoznana na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów, to w postępowaniu kasacyjnym nie może być podważana dopuszczalność takiej skargi.

Mając na uwadze cele skargi, o której mowa w art. 154 p.p.s.a., nie można podzielić stanowiska skarżącego, że niewykonanie wyroku po wyroku uchylającym decyzję ma miejsce wówczas, gdy organ wydał decyzję z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. W granicach sprawy, które wyznacza skarga, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie bada legalności decyzji wydanej po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji, ponieważ taka decyzja może być kwestionowana

w drodze skargi na tę decyzję, a nie w drodze skargi na niewykonanie wyroku.

Oznacza to, że podstawą uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku nie może być tylko to, że organ wydał decyzję z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Rozpoznając taką skargę sąd administracyjny nie odnosi się do istoty sprawy administracyjnej

i sposobu jej rozstrzygnięcia, a jedynie bada kwestie formalne dotyczące obowiązku załatwienia sprawy oraz to, czy można organowi zarzucić bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Takie stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie prawniczym, na które przykładowo powołał się Sąd pierwszej instancji.

Skład orzekający w tej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1160/14, iż "niewykonaniem wyroku jest takie działanie organu po zwrocie akt administracyjnych przez sąd administracyjny, które pozostaje w sprzeczności z oceną prawną

i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku", ponieważ ocena decyzji w tym zakresie następuje w sprawie ze skargi na decyzję.

Stwierdzenie naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. w sprawie ze skargi na decyzję ma natomiast istotne znaczenie w sprawie, w której przedmiotem jest ocena bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Trafny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 154 p.p.s.a.

w zakresie oceny przewlekłego prowadzenia postępowania. Z art. 154 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego wyroku, wynika, że po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność decyzji niewykonanie wyroku obejmuje także stwierdzenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Nie chodzi więc już tylko o to, czy organ załatwił sprawę i wydał decyzję po wyroku, ale także o dokonanie oceny przebiegu postępowania administracyjnego co do tego, czy są podstawy do zarzucenia organowi bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz jaki jest stopień tego naruszenia. Jeżeli organ wydał decyzję po wyroku, skarżący nadal ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia przez sąd administracyjny, iż organ przewlekle prowadził postępowanie. Tego rodzaju rozstrzygnięcie ma bowiem znaczenie w razie dochodzenia odszkodowania za szkodę, której źródłem jest niezgodne z prawem działanie organu.

Przewlekłego prowadzenia postępowania nie można zawęzić do czasu od dnia zwrotu akt sprawy organowi po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 10 kwietnia 2012 r. (22 sierpnia 2012 r.) do dnia wydania decyzji z dnia [...] września 2012 r. Na skutek uchylenia decyzji z dnia [...] października 2014 r., postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2006 r., nie było postępowaniem zakończonym, a wobec tego, po wyroku WSA w G. z dnia 10 kwietnia 2012 r. były podstawy do oceny, czy miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania

w odniesieniu do całego postępowania z uwzględnieniem wydawanych w toku tego postępowania decyzji i wyroków, w tym wyroku WSA w G. z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1860/12, którym uchylona została decyzja z dnia [...] września 2012 r. (skarga kasacyjna organu od tego wyroku została oddalona). Wydawanie w toku postępowania kolejnych decyzji z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., co do zasady, jest przyczyną przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

Ma więc rację skarżący, że na skutek błędnej wykładni art. 154 p.p.s.a. sprawa

w zakresie dotyczącym przewlekłego prowadzenia postępowania nie została prawidłowo rozpoznana.

Zarzut dotyczący naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności, który dotyczy rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym, jest o tyle zasadny, że ocena czasu trwania postępowania sądowego powinna uwzględniać także postępowanie administracyjne, co oznacza, że przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego ma znaczenie w toku dokonywania oceny, czy prawo strony, o którym mowa w art. 6 ust. 1 Konwencji, zostało naruszone.

Z przytoczonych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G..

Należy także zwrócić uwagę, że sentencja zaskarżonego wyroku została sformułowana w ten sposób, że Sąd oddalił skargę w sprawie "ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym wydanym w sprawie o sygn. III SA/Gl 1860/12 dotyczącym należności obszarowych", podczas gdy skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym decyzję administracyjną i wskazał jako podstawę art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a. i takiego postępowania dotyczy uzasadnienie decyzji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.