Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 249/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-05-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2,  art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 21 lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Spółka z o.o. w O. (zwana dalej stroną skarżącą) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Opolu z 21 lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 12.426 zł. W związku z tym strona skarżąca na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązana jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł. Na dalsze koszty jakie mogą zaistnieć w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W dniu 29 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek strony skarżącej - sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz.270) –zwanej dalej p.p.s.a. - w którym zwrócono się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, iż w wyniku działań organu celnego I instancji (wydanie 43 decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów) zaprzestano całkowicie prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej, będąc tym samym zmuszonym do zwolnienia wszystkich pracowników (dodano, że Prezes Zarządu sam złożył rezygnację). Dodatkowo wskazano na niemożność wszczęcia procedury upadłościowej z uwagi na nieposiadanie innych zobowiązań poza zobowiązaniami podatkowymi oraz na brak jakichkolwiek środków. Natomiast w części wniosku dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach strona skarżąca wykazała wysokość kapitału własnego na dzień 31 grudnia 2012 r. w kwocie -769.894,69 zł, brak środków trwałych, stratę za 2011 r. w wysokości 1.799.507,91 zł, stratę za 2012 r. w wysokości 2.497.861,53 zł oraz aktualny stan konta bankowego na dzień 28 lutego 2013 r. opiewający na kwotę 272,72 zł.

Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.

Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.).

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ).

Zatem wniosek strony skarżącej dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 2, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu, z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowych.

Tak ukształtowany charakter prawa pomocy wynika z tego, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się więc z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z kolei w innym postanowieniu NSA (postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) stwierdził, iż ,, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".

Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W celu dokonania w pełni obiektywnej oceny sytuacji strony skarżącej wzięto pod uwagę również dane wynikające z kserokopii deklaracji podatkowej CIT-8 za 2011 r. i 2012 r., deklaracji VAT-7 za październik, listopad, grudzień 2012 r. i styczeń 2013 r., wyciągów bankowych za okres od 1 grudnia 2012 r. do 28 lutego 2013 r., aktualnego bilansu, na który składa się rachunek zysków i strat oraz zestawienie aktywów i pasywów, przedłożonych w uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przy sprawie o sygn. akt I SA/Op 120/13. W ocenie referendarza informacje oraz dane zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w przedłożonych dodatkowo dokumentach wskazują na wyjątkową sytuację strony skarżącej w rozumieniu art. 246 § 2, pkt.2 p.p.s.a.

Z deklaracji podatkowych VAT-7 wynika bowiem, iż strona skarżąca w okresie od października 2012 r. do stycznia 2013 r. nie dokonała sprzedaży jak i zakupów towarów i usług, z czego należy wysnuć wniosek, że prowadzenie działalności gospodarczej w jej przypadku nie miało miejsca (na co wskazano również we wniosku sporządzonym na formularzu PPF). Z kolei z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że strona skarżąca nie posiada majątku jak też zasobów pieniężnych pozwalających wygenerować środki na zapłatę wymaganych kosztów sądowych (w formularzu wykazano środki pieniężne na koncie bankowym w wysokości około 300 zł; natomiast z przekazanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż na dzień 28 lutego 2013 r. na koncie znajdują się środki w wysokości 272,72 zł.), oraz że prowadzona jest przeciwko niej egzekucja pieniężna.

Zatem brak majątku, posiadanie tak nieznacznych środków pieniężnych, prowadzona egzekucja pieniężna, a nade wszystko fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że strona skarżąca nie posiada zasobów jak i możliwości pozyskania środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wymaganych kosztów sądowych.

W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.