Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1911/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  3 ust.4, art. 4 ust.1 pkt 2, art. 5 ust.3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2009 r. sprawy ze skargi Fabryki "A" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2001 rok. oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Wa 1911/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent m. W. określił Fabryce "A." S.A. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2001 r. na kwotę 359 579, 00 zł.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniach od 13 marca 2006 r. do

1 czerwca 2006 r. została przeprowadzona kontrola podatkowa dotycząca sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od środków transportowych oraz podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2001 r. do 28 lutego 2006 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że w deklaracjach korygujących rok 2001 spółka wyłączyła z powierzchni budynków związanych z działalnością powierzchnie użytkowe łączników miedzy budynkami 3 i 2a oraz 8 i 2a traktując je jako budowle, co zdaniem organu jest niezgodne z ówcześnie obowiązującą definicją budynku zawartą w art.. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Spółka włączyła do podstawy opodatkowania budowli wartość łączników między budynkami, ale nie uwzględniła zlikwidowanego, zgodnie z ewidencja środków trwałych, w lipcu 2001 r. ogrodzenia o numerze inwentaryzacyjnym [...].

W związku z powyższym Prezydent m. W. uznał, iż wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości została zaniżona na kwotę 1 872,00 zł.

Pismem z dnia 4 stycznia 2007 r. spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zarzucając jej niezgodność z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami podniesionymi w odwołaniu przez spółkę i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stanowisko spółki stwierdzające, ze łączniki miedzy budynkami powinny być kwalifikowane jako budowle, należy uznać za nietrafne, ponieważ budynkiem przed 1 stycznia 2003 r. zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, był obiekt budowlany rozumiany jako umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. W myśl obowiązującego wówczas przepisu za budynek należało uznać, zatem obiekt, który nie musiał być trwale związany z ziemią i nie wymagał posadowienia fundamentów. W opinii organu, łączniki łączące dwa budynki, posiadające podpory umocowane w ziemi odpowiadały definicji budynku zawartej w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W takim stanie rzeczy nie można było przyjąć, iż łączniki są obiektem budowlanym nieposiadającym cech budynku.

Według organu nie jest zasadny zarzut strony dotyczący opodatkowania działki nr [...] z obrębu [...] według stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych. Działka znajdująca się w W. przy ul. W., zgodnie z dostępnym w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów, sklasyfikowana jest jako działka budowlana i wskazuje na to, iż jej użytkownikiem wieczystym jest strona. W tym miejscu należy podkreślić, iż art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) stanowi, że: "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków." Należy, przyjąć, iż biorąc pod uwagę przepis art. 21 ust. 1 ww. ustawy, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Treść zaś, art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty związane z działalnością gospodarczą w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. uznawała, bowiem grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Dlatego też, należy przyjąć stanowisko wyrażone przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, iż opodatkowanie tej działki jest związane z zastosowaniem stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

Fakt likwidacji budowli o nr inwentaryzacyjnym [...] w lipcu 2001 r., zgodnie z ewidencją środków trwałych został uwzględniony w treści zaskarżonej decyzji. Przedstawione przez stronę w trakcie kontroli oświadczenie dotyczące ww. środka trwałego, pismem z dnia 26.05.2006 r. (zał. 30 w aktach sprawy), iż "ogrodzenie działek pracowniczych" faktycznie zostało zlikwidowane ok. roku 1995, co też strona podnosi w odwołaniu, nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji akt sprawy, stanowiącej materiał dowodowy. Zgłoszenie przez Stronę, że do ksiąg spółki został wadliwie wpisany z powodu przeniesienia zapis z ewidencji inwentarzowej przedsiębiorstwa państwowego "A.", nie został potwierdzony żadnym dokumentem. Stan faktyczny ustalony w toku postępowania oparty na zebranym materiale dowodowym w postaci ewidencji środków trwałych jednoznacznie dowodzi, iż dopiero w lipcu 2001 r. środek trwały o numerze ewidencyjnym [...] został wykreślony z rejestru środków trwałych. Dlatego też należy uznać, iż oparcie przez organ rozstrzygnięcia na dokumentach wytworzonych i przedstawionych organowi przez Stronę jest w pełni uzasadnione. Tym samym za udowodnioną należy uznać powyższą okoliczność w oparciu o zgromadzony materiał dowody - źródła z dokumentów - co jest też w pełni wystarczające i w ocenie SKO nie może zostać zmienione przez ewentualne odmienne zeznania świadka, o którego przesłuchanie strona wnosi.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca spółka i w skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie:

-art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), wg stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r., właściwego dla sprawy niniejszej, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez przyjęcie, że brak jest podstaw do kwalifikowania łączników między budynkami jako budowle,

-art. 3 pkt 2) i 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), wg stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r., przez jego niezastosowanie,

-art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), wg stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2003 r., przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez przyjęcie, że działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0960 ha, położona w W. przy ul. W., jest gruntem związanym z działalnością gospodarczą skarżącej spółki,

-art. 77 § 1 kpa przez zaniechanie ustaleń niezbędnych do stosowania prawa materialnego, brak zwłaszcza ustaleń, co do umocowania obiektu w ziemi lub na ziemi, zwłaszcza, że obiekt nie jest położony na ziemi i nie ma fundamentów,

Mając powyższe na uwadze spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę spółka wskazała, że sporne łączniki pełnią wyłącznie funkcję przejść dla pieszych między budynkami produkcyjnymi. W opinii spółki łączniki są umocowane w sąsiadujących budynkach, zaś na ziemi - podparte. Łączniki - wbrew błędnemu przyjęciu organów obu instancji - nie mogą być uznane za budynki w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem zawarta w tym przepisie definicja budynku wymaga "umocowania budynku w ziemi lub na ziemi". Spółka podniosła, że ustawa prawo budowlane w art. 3 pkt 3), jako jeden z przykładów budowli, wprost wymienia "nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych ", a takimi właśnie obiektami są przedmiotowe łączniki.

Zdaniem spółki organ bezpodstawnie ustalił, że działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0960 ha, od której uiszczany jest sporny podatek od nieruchomości stanowi grunt związany z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą.

Wskazana działka stanowi podwórko budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] i jest jako taka użytkowana przez współwłaścicieli i mieszkańców budynku posadowionego na działce nr [...]. Dokonując wykładni pojęcia "grunt związany z działalnością gospodarczą" organy pierwszej i drugiej instancji nie uwzględniły brzmienia art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten precyzuje, jakie grunty uważa się za związane z działalnością gospodarczą, a grunt, którego decyzja dotyczy, nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii. Zdaniem spółki pobieżna wykładnia art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozawala na stwierdzenie, iż wysokość stawek podatkowych w podatku od nieruchomości uzależniona jest od sposobu wykorzystania gruntu. Definicja ustawowa określająca związek gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej zawarta została w ust. 3 art. 5. Zgodnie z nią "za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy". Związek gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej wyraża się w tym, ze grunt ten służy jej prowadzeniu. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wykazały, by pomiędzy przedmiotowym gruntem a prowadzeniem przez stronę skarżącą działalności gospodarczej zachodził taki związek, by grunt ten służył prowadzeniu tej działalności. Spółka nigdy nie zwracała się do właściwych organów o wydanie stosownych zezwoleń na budowę na spornym gruncie. Grunt ten nie jest wykorzystywany przez spółkę w żaden sposób.

Skarżąca spółka podniosła także, iż brak było podstaw do ustalenia zobowiązania podatkowego w odniesieniu do ogrodzenia o numerze ewid. [...], bowiem było to ogrodzenie działek pracowniczych, które faktycznie zostało zlikwidowane w roku 1995 r. Ponadto przedmiotowe ogrodzenie dotyczyło działek pracowniczych (okoliczność bezsporna) i organy nie wykazały, by pomiędzy przedmiotowym ogrodzeniem a prowadzeniem przez stronę skarżącą działalności gospodarczej zachodził taki związek, by ogrodzenie to służyło prowadzeniu tej działalności. Przeciwnie: z okoliczności sprawy wynika (ogrodzenie działek pracowniczych) brak takiego związku (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3 grudnia 1997 r., I SA/Ka 832/96, Glosa 1999/4 str. 31).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiocie zarzutu – naruszenia art. 3 ust. 4 u.p.i.o.l.

W swojej skardze spółka podniosła, że łączniki między budynkami 3 i 2a oraz 8 i 2a nie mogą zostać uznane za budynki w świetle art. 3 ust 4. ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) dalej "u.p.io.l."– w brzmieniu z 2001 r. -, ponieważ nie spełniają warunku "umocowania w ziemi lub na ziemi" , są na ziemi tylko podparte.

W opinii spółki organ kwalifikując łączniki dla celów podatku od nieruchomości powinien posłużyć się definicją " budowli" zawartą w ustawie prawo budowlane i na tej podstawie określić wysokość zobowiązania podatkowego.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z powyższą argumentacją.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "w stanie prawnym obowiązującym, w 2001 r.- za budynek uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycia dachowe.

Sporne łączniki posiadają wszystkie cechy "ustawowego budynku" i jako taki powinny być sklasyfikowane.

Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 22 maja 2006 r., w trakcie kontroli podatkowej skarżącej spółki wynika, że oba łączniki są umocowane w sąsiednich budynkach, obudowane oraz podparte na ziemi (jeden na dwóch żelbetonowych podporach, a drugi na trzech słupach stalowych zamocowanych w betonowych postumentach). Co zresztą potwierdził pełnomocnik spółki w skardze.

Z art. 3 ust. 4 u.p.i o.l. jasno wynika, że aby obiekt budowlany został uznany za budynek winien być umocowany w ziemi lub na ziemi ale nie musi być trwale związany z gruntem. Nie ma też obowiązku posadowienia fundamentów, wystarczą ściany lub słupy albo filary oraz pokrycia dachowe. Żelbetonowe podpory oraz słupy w postumentach powodują, że sporne łączniki spełniają warunek związania z gruntem i prawidłowo zostały uznane przez organ za budynki.

W przedmiocie zarzutu - naruszenia art. 5 ust. 3 u.p i.o. l.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 u.p.io.l przez przyjęcie, że działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0960 ha jest gruntem związanym z działalnością gospodarczą.

Argumentacja oraz orzeczenia powołane w skardze przez spółkę odnoszą się do stanu prawnego sprzed 1997 r., w którym art. 5 ust. 2 u.p.i o.i.l. definiował grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty zabudowane i niezabudowane służące prowadzonej działalności oraz wymieniał przykładowo ich trzy kategorie. W tym stanie prawnym, za związany z prowadzaniem działalności gospodarczej należało uznać grunt będący w posiadaniu przedsiębiorcy i służący tej działalności także pośrednio, ale związek nieruchomości z działalnością przedsiębiorcy musiał mię charakter realny nie abstrakcyjny.

Nowela ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 6 grudnia 1997 r. wprowadziła nowe pojęcie gruntu związanego z działalnością gospodarczą

Przepis art. 5 ust. 3 u.p.io. l. w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. stanowi, iż za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności:

1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynami, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi

2) grunty pod budowlami i urządzeniami

3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których sal lub mają być realizowane działania inwestycyjne

4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne

a. na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej

b. do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego.

Z przepisu tego wynika, iż wbrew twierdzeniom pełnomocnika spółki ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie stawia wymogu funkcjonalnego związania gruntu z przedsiębiorstwem, a wyliczenie w punktach od 1 do 4 ma charakter przykładowy.

Pogląd ten znalazł odzwierciedlenie w Uchwale Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r. FPK 3/2000. W uchwale tej Sąd wskazał, że wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są w obecnym stanie prawnym związane z działalnością gospodarczą. Przemawiają za tym wykładnie językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przepisu art. 5 us. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą.

Zmiana przepisu, wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997 r. świadczy, o tym, że ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres tego pojęcia, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nowe grunty niesłużące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wyliczenie zawarte w punktach 1-4 art. 5 ust. 3 stanowi ustawową wskazówkę interpretacyjną, podając przykłady gruntów związanych z działalnością gospodarczą,. Wskazują one, że wymienione w nich grunty nie muszą być związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (z wyjątkiem pkt. 4) i mogą spełniać w przedsiębiorstwie funkcje daleko odbiegające od tej działalności.

W niniejszej sprawie przedmiotowa działka znajduje się w posiadaniu skarżącej spółki, której przysługuje prawo użytkownika wieczystego na oddanej jej w użytkowanie nieruchomości będącej własnością m. W. (fakt ten wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków).

Spełniony jest, więc warunek konieczny posiadania gruntu przez przedsiębiorcę.

W związku z powyższym organ słusznie objął ww. podatkiem od nieruchomości jako grunt związany z prowadzona działalnością gospodarczą

W przedmiocie zarzutu – braku podstaw do ustalenia zobowiązania podatkowego w odniesieniu do ogrodzenia o nr ewid. [...].

Zarzut ten zdaniem Sądu jest niezasadny.

Zgodnie z oświadczeniem spółki ogrodzenie o nr. ewid. [...] zostało faktycznie zlikwidowane w 1995 r., a znalazło się w ewidencji spółki z powodu wadliwego przeniesienia zapisu z ewidencji inwentarzowej przedsiębiorstwa państwowego A.. W opinii spółki nieuprawnione jest, więc określenie podatku dla budowli nieistniejącej w 2001 r.

Twierdzenia te nie znajdują zdaniem Sądu uzasadnienia w aktach sprawy. Organ prawidłowo wskazał, że oświadczenie spółki o wadliwym przeniesieniu wpisu nie zostało potwierdzone żadnym dokumentem. Ustalenia dokonane w toku kontroli podatkowej jednoznacznie wskazują, że środek trwały o nr,. ewid. [...] został wykreślony z rejestru środków trwałych dopiero w lipcu 2001 r. Oparcie przez organ rozstrzygnięcia na dokumentach wytworzonych i przedstawionych przez spółkę należy uznać za uzasadnione. W zestawieniu środków trwałych na koniec 2000 r. spółka wykazał, że umorzenie miesięczne ww. od środka trwałego w 2001 r. będzie wynosiło 40,39 zł. Z faktu tego jednoznacznie wynika, że w 2001 r. spółka dokonywała odpisów amortyzacyjnych od przedmiotowego środka trwałego.

W świetle art. 4 ust. 1 pkt. 2 u.p.i.o.l podstawę opodatkowania stanowi dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, a w przypadku całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. W przypadku, gdy środek trwały został zamortyzowany, podstawą obliczenia podatku od nieruchomości jest wartość środka trwałego z dnia, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Po zamortyzowaniu środka trwałego ten nadal istnieje, a ponieważ podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku, skarżąca spółka winna go naliczyć zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, aż do czasu jego fizycznej likwidacji. W przedmiotowej sprawie likwidacja taka miała miejsce w lipcu 2001 r.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.