Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2736/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 pkt 21,art. 82 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4, art. 8 ust. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2016 r. sprawy ze skargi H.H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, mając za podstawę art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c", art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 8 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), ustalił, że H. H. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. do chwili zawieszenia lub wyrejestrowania działalności w organie ewidencyjnym, czyli do momentu podjęcia przewidzianych prawem czynności faktycznych, z którymi ustawodawca powiązał ustanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor podał, że H. H. jest jednoosobowym wspólnikiem P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. i działalność tę prowadzi nieprzerwanie od dnia [...] września 1993 r. Zainteresowany ma ustalone prawo do emerytury od dnia [...] sierpnia 1994 r. H. H. nie zgłosił obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i nie złożył dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ustalenia te oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa implikują konieczność stwierdzenia, że zainteresowany od powyższego dnia podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

H.H. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie - o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 4/12. Zainteresowany zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony (art. 7 kpa), a także zasady zaufania (art. 8 kpa). Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 82 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), wskazując, że organ I instancji wadliwie skierował decyzję do niego, zamiast do podmiotu będącego ewentualnym płatnikiem składek. Zaznaczył, że organ nie wziął pod uwagę, iż ma on ustalone prawo do emerytury i nigdy nie był pracownikiem P.. Sp. z o.o. z siedzibą w C., a jedynie jednoosobowym wspólnikiem tej Spółki. Prace, które podejmował na rzecz Spółki, nie miały charakteru stałego, lecz wykonywane były w ramach umów o dzieło. Ponadto, jego zdaniem, organ nieprawidłowo żąda składek po wielu latach prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo składanych deklaracji zerowych.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 581) i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził, że H. H. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. do chwili zawieszenia lub wyrejestrowania działalności w organie ewidencyjnym.

W motywach rozstrzygnięcia Prezes NFZ wyjaśnił, że zgodnie z art. 82 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rodzajem działalności gospodarczej jest działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Natomiast stosownie do treści art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121), za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Skoro P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. od dnia [...] stycznia 2003 r. nie zostało wykreślone z Krajowego Rejestru Sądowego, to stwierdzić należy, że H. H., jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji błędnie określił, że zainteresowany podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), bowiem odwołujący, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu, lecz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności (art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r.). Natomiast zgodnie z art. 84 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej sama opłaca składkę na to ubezpieczenie. Zatem to wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (osoba prowadząca pozarolniczą działalność), a nie spółka, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne, i jeśli w tym zakresie istnieją jakiekolwiek zaległości składkowe, to odpowiada za nie wspólnik, a nie spółka. Organ II instancji wyjaśnił również, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 września 2014 r. orzekł o zgodności art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność należy uważać także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia H. H. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w tym: art. 7, art. 77, art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez dokonanie błędnych ustaleń i w konsekwencji przeprowadzenie nieprawidłowej oceny stanu faktycznego, co - jego zdaniem - miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; art. 82 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące skierowaniem decyzji do skarżącego, a nie do podmiotu będącego ewentualnym płatnikiem składek.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty prezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przyjął, że H. H. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. do chwili zawieszenia lub wyrejestrowania działalności w organie ewidencyjnym. Natomiast skarżący nie kwestionuje samego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, lecz twierdzi, że to nie on winien być adresatem decyzji w tym przedmiocie, lecz płatnik składek, czyli P. Sp. z o.o. z siedzibą w C..

Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a jeśli tak, to kto winien być adresatem podejmowanej w tym względzie decyzji.

Ze sprawy wynika, że H. H. jest jednoosobowym wspólnikiem P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. i działalność tę prowadzi nieprzerwanie od dnia [...] września 1993 r. Skarżący ma ustalone prawo do emerytury od dnia [...] sierpnia 1994 r. H. H. nie zgłosił obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i nie złożył dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych w okresie od dnia [...] stycznia 2003 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Od dnia 20 września 2008 r. brzmienie tego przepisu uległo zmianie w ten sposób, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

W myśl art. 5 pkt 21 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.).

W świetle art. 13 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania.

Stosownie do treści art. 82 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rodzajem działalności gospodarczej jest działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Skarżący nie kwestionuje prowadzenia działalności gospodarczej w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, twierdzi natomiast, że prace, które w niej podejmował, miały niestały charakter i były wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych. Jednakże rodzaj czy intensywność wykonywanych prac w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności nie ma znaczenia przy ustaleniu, czy działalność była faktycznie prowadzona. Zarejestrowanie działalności wiąże się z obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i odprowadzania składki. Jedynie likwidacja spółki i wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności z rejestru lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powodują zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Skoro wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uważa się za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą, to skarżący, jako jedyny wspólnik swojej Spółki, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Z przepisu art. 84 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, że osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej sama opłaca składkę na to ubezpieczenie. Zatem to wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (osoba prowadząca pozarolniczą działalność), a nie spółka jest płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne, i jeśli w tym zakresie istnieją jakiekolwiek zaległości składkowe, to odpowiada za nie wspólnik, a nie spółka. Tak więc adresatem decyzji w tym przedmiocie jest wspólnik, którym w niniejszej sprawie jest skarżący. Natomiast w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na to ubezpieczenie opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Zatem fakt bycia emerytem nie zwalnia ubezpieczonego z obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Co więcej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 września 2014 r. nie zakwestionował zgodności art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, toteż za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność należy uważać także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Reasumując, w zaistniałym stanie faktycznym sprawy skarżący od dnia 1 stycznia 2003 r. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i to on, a nie jego Spółka, jest adresatem decyzji i tak też prawidłowo uczyniono w niniejszej sprawie.

Odnosząc się także do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, należy wskazać, że nie są one zasadne. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Nie można też organom zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że stanowisko organów jest odmienne od stanowiska skarżącego, nie przesądza o tym, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.