Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 878/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Dorota Apostolidis Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skarg B. P., A. K. i B. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Zabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], ozn. hip. [...] nr hip. [...], nr rej hip. [...], będąca co do placu nr [...] o pow. [...] m2 własnością Z. i J. małżeństwa K. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).

Prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 1966 r., nr [...] odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego do ww. gruntu nieruchomości [...], zaś Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] maja 1967 r., nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję z 1966 r.

Z kolei prezydium Rady Narodowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 1967 r., nr [...] orzekło o pozostawieniu bez uwzględnienia wniosku F. K. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w uzasadnieniu wskazując, że na przedmiotowym gruncie znajdował się budynek [...], niespełniający przesłanek do przyznania odszkodowania.

B. P. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, że w orzeczeniu tym bezzasadnie przyjęto, iż budynek [...] nie mógł być budynkiem jednorodzinnym.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium z dnia [...] listopada 1967 r.

W uzasadnieniu wskazał, że mimo swojej lakoniczności ww. decyzja była prawidłowa, gdyż nie zostały spełnione przesłanki, wymienione w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64). Zatem nieprzyznanie odszkodowania było zasadne.

Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiła B. P. podnosząc, że kwestionowana decyzja z dnia [...] listopada 1967 r. odnosi się wyłącznie do odszkodowania za budynek, pomija zaś kwestię odszkodowania za grunt nieruchomości. Równocześnie organ nadzoru błędnie przyjął, iż nieruchomość położona przy ul. [...] nie była zabudowana budynkiem jednorodzinnym.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r.

Organ II instancji uzasadnił, że sprawdzając istnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa., bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie nadzorcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 września 2003 r., sygn. akt IV SA 99/02, opubl. Lex nr 103195). Przy czym przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, opubl. ONSA 1993 nr 1, poz. 23).

Dodał, że podstawą materialnoprawną decyzji z dnia [...] listopada 1967 r. były przepisy ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zaś istotą sprawy jest odpowiedź na pytania, czy nieruchomość objęta tą decyzją kwalifikowała się do zastosowania w stosunku do niej przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz czy ewentualne naruszenia zasad przyznawania odszkodowania należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.

Minister przytoczył treśćart 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i wyjaśnił, że odnosiła się ona do skomunalizowanych dekretem warszawskim gospodarstw rolnych, sadowniczych i warzywniczych oraz domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego. Przy czym do właściwego stosowania powyższego przepisu należy posłużyć się wykładnią celowościową, zgodnie z którą za datę przejścia gruntu na rzecz Skarbu Państwa, na użytek tejże ustawy, uznaje się datę faktycznej utraty władania nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli. W przeciwnym wypadku ustawa z 12 marca 1958 r. nie miałaby zastosowania do gruntów [...], bowiem w wyniku ich nacjonalizacji dotychczasowi właściciele pozbawieni zostali prawa własności z dniem wejścia w życie dekretu, tj. 21 listopada 1945 r., o czym stanowi art. 1 tego aktu.

Organ wskazał, że w orzecznictwie podkreśla się, iż dotychczasowi właściciele nieruchomości [...], wraz z utratą ich własności, pozostawali jej posiadaczami samoistnymi w złej wierze (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I CK 233/05, OSNC 2006 nr 10, poz. 173, oraz z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I CSK 300/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 91), a zatem mogli faktycznie władać nieruchomością, lecz nie byli jej właścicielami. Przy czym utrata faktycznego władztwa nad nieruchomością nastąpiła wraz z wydaniem decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 1963 r. dotyczącą budowy osiedla mieszkaniowego przez Spółdzielnię [...]. Zatem w dniu [...] lipca 1963 r. dotychczasowi właściciele nieruchomości, położonej przy ul. [...], utracili możliwość korzystania z niej. Organ nadzoru słusznie zatem stwierdził, że spełniona została druga z ww. przesłanek niezbędnych dla przyznania odszkodowania, zawarta w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. (art. 53 ust. 2).

Minister podniósł, że analiza materiału dowodowego sprawy potwierdza, iż przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana domem jednorodzinnym. Z nadesłanych przez Archiwum Państwowe W. akt inwentaryzacji stanu zabudowy W., przeprowadzonej przez Biuro Odbudowy [...] w latach 1945-1946, wynika, iż na ww. nieruchomości znajdował się budynek 2 - kondygnacyjny, mieszkalny. Nie udało się organowi II-instancji odnaleźć innych dokumentów, które jednoznacznie wskazywałyby na jednorodzinny charakter zabudowy. Także wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dokumentów na tę okoliczność. Przy czym istnienie po stronie organu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy brak dowodu na określoną okoliczność może prowadzić do niekorzystnych dla strony rezultatów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt 1685/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Za słuszne zatem organ uznał ustalenia - dokonane przez organ działający w I instancji - wskazujące, iż budynek znajdujący się na nieruchomości przy ul. [...] o pow. [...] m2, jednopiętrowy, składający się z [...] odrębnych lokali nie był domem jednorodzinnym. Współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości F. K. zajmowała jeden lokal o powierzchni [...] m2, składający się z [...] pokoi z kuchnią, zaś pozostała część budynku zamieszkiwana była przez 7 innych rodzin. Na ten fakt wskazała sama F. K. w piśmie z dnia 17 marca 1966 r., skierowanym do Prezydium Rady Narodowej w W.

Odpowiadając na zarzut, dotyczący wprowadzenia z dniem 21 grudnia 1945 r. przymusowej gospodarki lokalami, m. in. na terenie W., co powodowało, że decyzja administracyjna o przydziale lokalu mieszkalnego miała pierwszeństwo i była ważniejsza, niż umowa najmu, zawarta z właścicielem lokalu, Minister wskazał, że z akt własnościowych nieruchomości nie wynika, aby został wydany jakikolwiek nakaz kwaterunkowy do budynku przy ul. [...]. Ponadto przedmiotowy dekret nie zmieniał charakteru zabudowy domu. W omawianym budynku było siedem wyodrębnionych lokali, w związku z tym należało uznać, iż był on przeznaczony dla większej liczby osób. Równocześnie z akt sprawy nie wynika, że budynek służył potrzebom mieszkaniowym osób, które byłyby spokrewnione z Franciszką Kliczewską - a zatem nie stanowił on domu jednorodzinnego.

Odnosząc się do twierdzeń negujących, że konstrukcja art. 53 ust 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie daje podstaw do tego by uznawać, iż odszkodowanie przysługiwało za budynek jednorodzinny, bądź działkę budowlaną pod budowę takiego budynku, co wynika z zastosowania spójnika "i", Minister wskazał na związane Prezydium przepisami zawartymi w ustawie 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16 poz. 93), w tym art. 48, który wyrażał zasadę związania części składowych gruntu z gruntem. Z uwagi, że nieruchomość przy ul. [...] była zabudowana, Prezydium Rady Narodowej w W. dokonało jedynie ustalenia spełnienia przesłanek, czy dom znajdujący się na przedmiotowym gruncie był domem jednorodzinnym oraz czy poprzedni właściciele pozbawieni zostali użytkowania po dniu wejścia w życie ustawy wywłaszczeniowej. Organ nadzoru słusznie zatem stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość nie zaliczała się do kategorii nieruchomości, za które przysługiwało odszkodowanie. Tym samym należy uznać, iż organy prowadzące postępowanie w sprawie odszkodowania, prawidłowo ustaliły przedmiot postępowania oraz niespełnienie przesłanek warunkujących przyznanie odszkodowania wynikających z art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - a decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1967 r. nie zawierała wady wymienionej w art. 156 § 1 kpa.

Skargę, zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Wa 878/16, na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. P., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:

1. naruszenie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez pominięcie, że odszkodowanie należało się zarówno za budynek jednorodzinny, jak i za grunt pod tym budynkiem, o ile spełniał on przesłanki z tego przepisu, dawna właścicielka zwracała się o odszkodowanie za całą nieruchomość, nie tylko za budynek, zaś w decyzji z [...] listopada 1967 r. rozważono przesłanki wyłącznie w odniesieniu do budynku, z pominięciem gruntu pod tym budynkiem, mimo że w swojej sentencji decyzji odmawiała odszkodowania w zakresie całego wniosku F. K.;

2. naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa., poprzez niezbadanie charakteru budynku w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju.

Skarżąca uzasadniła, że organ nieprawidłowo odczytał zakres niniejszego postępowania, gdyż wniosek F. K. o przyznanie jej odszkodowania za ww. nieruchomość dotyczył całej nieruchomości, czyli gruntu i budynku, a nie tylko budynku. Prezydium Rady Narodowej w W., rozpatrując wniosek, winno rozważyć istnienie przesłanek przyznania odszkodowania zarówno za grunt pod budynkiem, jak i za sam budynek. Tymczasem decyzja z 1967 r. odnosi się wyłącznie do budynku, a sama sentencja decyzji odnosi się do całego wniosku, który obejmował odszkodowanie za całą nieruchomość, nie tylko za budynek. Powyższe rażąco naruszało przepis art. 53 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej.

Nadto nie można zgodzić się z Ministrem w zakresie oceny charakteru budynku, znajdującego się na nieruchomości. W tym zakresie organ oparł się wyłącznie na oświadczeniu F. K. z dnia 17 marca 1966 r. Przy czym miarodajnym momentem do oceny charakteru budynku były okoliczności istniejące w dacie wejścia w życie dekretu o gruntach [...], nie zaś późniejsze okoliczności i stan prawny zaistniały i wprowadzony przez władze w ramach władztwa imperium. Stanu istniejącego w listopadzie 1945 r. organ tymczasem nie ustalił, co narusza dyspozycję art. 7, 77 i 80 kpa.

Kolejną skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., zaskarżając w całości decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Została ona zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 880/16.

Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia.

Skarżonym decyzjom zarzuciła:

- naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa polegające na tym, iż organ nie uwzględnił całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i nie ocenił go właściwie,

- naruszenie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odszkodowanie nie może przysługiwać za działkę budowlaną pod budowę budynku jednorodzinnego.

Uzasadniła, że organ ll instancji błędnie ocenił, iż budynek znajdujący się na nieruchomości nie był budynkiem jednorodzinnym i w budynku tym miałoby się znajdować 7 wyodrębnionych lokali. Organ w przeważającej mierze oparł się na tym, iż budynek ten zamieszkiwany był, oprócz F. K., przez siedem innych rodzin i w związku z tym przedmiotowy budynek przeznaczony był dla większej ilości osób.

Organ orzekający w II instancji, ustalając stan faktyczny, mając na względzie ogromne braki w dokumentacji, nie przesłuchał osób, które zamieszkiwały w przedmiotowym budynku i które posiadają wiedzę odnośnie jego stanu oraz przeznaczenia. Ponadto nie zwrócił się do ZGN w W. z zapytaniem, czy posiada on jakiekolwiek dokumenty, dotyczące budynku na nieruchomości przy ul. [...] w W.

Trzecią skargę na powyższą decyzję, zarejestrowaną pod sygnaturą akt I SA/Wa 879/16, złożyła B. K. Wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. i zarzuciła im:

- naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa, polegające na tym, iż organ nie uwzględnił całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i nie ocenił go właściwie,

- naruszenie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odszkodowanie nie może przysługiwać za działkę budowlaną pod budowę budynku jednorodzinnego.

Odpowiadając na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 879/16 Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy I SA/Wa 878/16 i I SA/Wa 879/16 oraz postanowił prowadzić je pod sygnaturą I SA/Wa 878/16. Z kolei postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016r., sygn. I SA/Wa 880/16 Sąd postanowił o połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt I SA/Wa 878/16 i I SA/Wa 880/16 oraz ich prowadzenia pod sygnaturą I SA/Wa 878/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne, gdyż zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie stwierdzić należy, że niniejsze postępowanie prowadzone było w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie takie stanowi formę nadzoru i prowadzone jest na podstawie art.156-158 kpa. Przy czym podlega ono takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art.156 § 1 kpa.

Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, aby przesłanka, będąca przyczyną stwierdzenia nieważności, istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, orzeczenie podjęte zostało niezgodnie z prawem, obowiązującym w dacie jego wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.

Jednocześnie, aby mogło dojść do przełamania zasady trwałości decyzji, wady prawne orzeczenia muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość eliminacji jej z obrotu prawnego. Decyzja ostateczna korzysta bowiem z domniemania legalności - co ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych.

Wśród przyczyn powodujących stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił, m.in. "rażące naruszenie prawa"- art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że "rażące naruszenie prawa" zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, iż treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, przez proste ich zestawienie. Przy czym błąd w interpretacji przepisu prawa nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie kontrolowane nadzorczo orzeczenie z 1967 r. wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 tej ustawy przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób, prowadzący wymienione gospodarstwa, pozbawieni zostali użytkowania wspomnianych gruntów po wejściu w życie niniejszej ustawy. Natomiast § 2 powołanego art. stanowił, że przepisy niniejszej ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą po wejściu w życie niniejszej ustawy na własność Państwa na podstawie dekretu powołanego w ust. 1.

Przejście przedmiotowej, zabudowanej nieruchomości nastąpiło właśnie na mocy powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Istotą niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy organ prawidłowo zbadał, że w sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie powołanego art. 53 § 2.

Z literalnego brzmienia art. 53 ust. 2 ustawy wynika, że odszkodowanie mogło być przyznane za:

a) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r.,

b) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel, bądź jego następcy prawni, zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Z treści natomiast kontrolowanego nadzorczo orzeczenia wynika, że przyczyną odmowy wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość było stwierdzenie przez organ, że odszkodowanie nie przysługuje za budynek wielorodzinny.

Odnosząc się zatem do przesłanek, wskazanych w powyższym przepisie – w ocenie Sądu – jest bezsporne, że F. K. władała przedmiotową nieruchomością do daty wydania decyzji lokalizacyjnej osiedla mieszkaniowego, tj. do dnia [...] lipca 1963 r. Powyższe powoduje, że w ten sposób wypełniona została pierwsza ze wskazanych w przepisie przesłanek.

Natomiast drugi wymóg warunkujący ustalenie odszkodowania, tj. istnienie domu jednorodzinnego nie został spełniony. Pojęcie "domu jednorodzinnego", czy "budownictwa jednorodzinnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach obowiązujących przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego. Próba defunicji tych pojęć nastąpiła dopiero od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. W orzecznictwie zaczęto wówczas wskazywać, że przez pojęcie domu jednorodzinnego należy rozumieć budynek zaspokajający potrzeby jednej rodziny, bez ograniczeń liczby pomieszczeń i powierzchni, jakie wprowadzono w późniejszych regulacjach prawnych (vide: wyrok NSA z 25 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 1671/97). Pogląd powyższy został podzielony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie I OSK 314/07. Przy czym ten ostatni Sąd stwierdził w tym wyroku, że nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej dla naprawienia szkody jednostce jest stosowanie do wykładni przepisu art. 53 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości restrykcyjnych przepisów okresu państwa socjalistycznego wprowadzających ograniczenie prawa jednostki w tym prawa własności.

Skoro zatem do oceny legalności kwestionowanej decyzji miarodajny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wydania, to nie można postawić organowi zarzutu działania w 1967 r. wbrew późniejszemu rozumieniu tego przepisu prawa. Stanowisko to stanowisko zostało bowiem wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych wiele lat później. Organ prawidłowo, w postępowaniu nadzorczym, badając wystąpienie tej przesłanki, nie wziął pod uwagę pojęcia, które zostało zdefiniowane w przepisach, obowiązujących w latach późniejszych. Swoje rozumienie tego pojęcia organ wydający decyzję w 1967 r., odnosił bowiem do ilości izb oraz powierzchni budynku.

Jak bowiem wskazano uprzednio, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później została ona uznana za nieprawidłową. Przy czym już sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu - to znaczy taki - który nie wymaga wykładni. Sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można więc stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Odmienna wykładnia konkretnego przepisu prawa, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji (por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2013 r. II GSK 190/12, z 16 stycznia 2013 r. II GSK 1975/11, dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej).

W niniejszej sprawie Prezydium Rady Narodowej W., opierając się na zgromadzonych aktach sprawy dokumentach ustaliło, że nieruchomość [...] jest zabudowana domem [...], gdyż składa się z [...] izb o łącznej powierzchni przekraczającej [...] m2. W świetle obowiązującego wówczas przepisu art. 53 ww. stanowiska organu nie można zatem uznać za rażąco naruszającego prawo. Sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można bowiem stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze, a akta administracyjne sprawy potwierdzają, że zamieszkiwało w nim 7-rodzin oraz właścicielka.

Ponadto rację ma Minister, że strona nie powołała okoliczności i dowodów, które w sposób bezpośredni wskazywałyby na jednorodzinny charakter tego budynku.

Odnosząc się zaś do zarzutów skargi, dotyczących niewystarczającego zgromadzenia materiału dowodowego, tj. nieprzesłuchania stron, czy też poszukiwania akt m.in. w Zakładzie Gospodarowania Nieruchomościami W., stwierdzić należy, że postępowanie toczące się w przedmiocie stwierdzenia nieważności polega wyłącznie na ustaleniu, czy badana w nim decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Nie chodzi zatem - jak wskazano powyżej - o ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zakres postępowania nieważnościowego jest zatem ograniczony jedynie do weryfikacji kontrolowanej decyzji - a to w konsekwencji determinuje sposób gromadzenia materiału dowodowego, które to działanie ma inny cel niż w postępowaniu zwykłym. W niniejszej sprawie Minister podjął działania zmierzające do uzyskania materiału dowodowego, występując do: Archiwum Państwowego W., Urzędu W., Biura Gospodarki Nieruchomościami, Biura Gospodarki Nieruchomościami Dzielnicy W., Archiwum Urzędu W. oraz Sądu Rejonowego W. Dlatego też poszukiwania archiwalnych dokumentów sprawy Sąd uznał za wyczerpujące.

Ponadto z powyższych wywodów wynika, że zarzut - dotyczący błędnego ustalenia zakresu wniosku o odszkodowanie - nie jest zasadny. Skoro odszkodowanie należało się za istniejący w momencie wejścia dekretu [...] dom jednorodzinny, bądź jedną działkę, przeznaczoną na cele budowlane - a w kontrolowanej decyzji z 1967 r. organ, nie naruszając rażąco prawa, uznał, że przedmiotowy budynek nie miał charakteru jednorodzinnego - to działka, na której się znajdował, była już zabudowana, a nie przeznaczona na cele budowlane. W tych okolicznościach za zabudowany grunt nie przysługiwało odszkodowanie.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.