Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 970/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka Akcyjna w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w jednostce ewidencyjnej K.- [...], obręb nr [...], jako działka o numerze ewidencyjnym [...], mającej urządzoną księgę wieczystą Kw [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności opisanej na wstępie nieruchomości, zabudowanej budynkiem [...] i dwoma budynkami [...] ustalając, że poprzednio nieruchomość ta objęta była księgą wieczystą Kw [...] a podstawę nabycia jej przez Skarb Państwa stanowił traktat z St. Germain z dnia 11 kwietnia 1924 r. Jednocześnie zaznaczono, że w księdze tej figurował także wpis [...]. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do przedmiotowej nieruchomości przysługiwało Skarbowi Państwa. W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda [...] zauważył także, iż z wniosku P. [...] S.A. w W. - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, toczy się postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) a podstawę wniosku w tej ostatniej sprawie stanowiła decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K.- [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. Nr [...], w której została ustalona dla [...] Dyrekcji Okręgowych [...] w K. wysokość opłat za zarząd gruntem.

Mając zatem powyższe na uwadze organ I instancji zwrócił się do P. [...] S.A. o zajęcie stanowiska czy w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu temu, bądź jego poprzednikowi prawnemu, przysługiwało prawo zarządu do opisanej wyżej nieruchomości. Na pytanie to P. [...] S.A. nie udzieliła odpowiedzi.

W tych warunkach Wojewoda podniósł, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) odnosi się do mienia państwowego należącego w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego lub przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom i w przypadku spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie Wojewoda - jako organ właściwy - potwierdza decyzją przejście własności Skarbu Państwa na właściwą Gminę.

Jednocześnie podkreślono, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, że P. [...] S.A. w K. nie posiadało decyzji potwierdzającej prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda stwierdził, iż komunalizacja z mocy prawa następowała na dzień 27 maja 1990 r. podczas gdy uwłaszczenie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, wywierało skutek dopiero z dniem 5 grudnia 1990 r. - w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm. ) - zaś podstawę wydania decyzji orzekającej o uwłaszczeniu stanowić mógł jedynie dokument potwierdzającym prawo zarządu do nieruchomości i nie mogła zaś nim być decyzja o opłatach za zarząd - stanowiąca m. in. dowód istnienia zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym - gdyż przepisy wykonawcze do ustawy uwłaszczeniowej ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm. ) nie obowiązywały jeszcze w dacie 27 maja 1990 r. Konkludując zatem Wojewoda uznał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie pozostawała w zarządzie

przedsiębiorstwa państwowego i w związku z tym spełniała przesłanki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., co skutkowało uwzględnieniem wniosku komunalizacyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły P. [...] S.A. podnosząc, iż na podstawie Traktatu w St. Germain, a w szczególności art. 318-320 tegoż Traktatu, mienie Kolei [...], które znajdowało się na terenie Polski, zostało oddane Polsce wraz z inwentarzem według stanu na dzień 3 listopada 1918 r. Podkreślono także, iż -w myśl przepisów ustawy z dnia 12 czerwca1924 r. o zakresie działania Ministra Kolei Żelaznych (Dz. U. Nr 57 poz. 580) - Minister Kolei zarządzał polskimi kolejami państwowymi jako przedsiębiorstwem państwowym na podstawie samodzielnego budżetu a Koleje państwowe - na podstawie w/w aktu prawnego wydzielone zostały z administracji ogólnopaństwowej jako oddzielna organizacja gospodarcza i budżetowa, co podlegało ujawnieniu w wykazie hipotecznym w odniesieniu do nieruchomości pozostających w zakresie wyodrębnionego mienia. Następnie - odwołująca się - powołała się na treść rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 roku (Dz. U. Nr 97, poz. 568) na mocy którego - zarząd nad majątkiem ruchomym i nieruchomym należącym do Skarbu Państwa został przejęty przez przedsiębiorstwo P. [...], któremu to przedsiębiorstwu przekazano cały nieruchomy majątek kolei w zarząd powierniczy i użytkowanie, wyodrębniony z ogólnego majątku Skarbu Państwa. W odwołaniu wskazano też, że Minister Komunikacji obwieszczeniem z dnia 12 sierpnia 1948 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 roku o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP (Dz. U. Nr 43, poz. 312) niejako transmitował powyższe uregulowania na okres powojenny, co oznaczało, iż przedsiębiorstwo P. [...] zarządzało i eksploatowało państwowe nieruchomości kolejowe. Odwołująca się zaakcentowała także, że wprawdzie powyższe rozporządzenie Prezydenta RP, które w zakresie kwestii majątkowych wyodrębniło z ogólnego majątku Skarbu Państwa mienie przekazane P. [...] w użytkowanie i zarząd lub na własność, zostało uchylone ustawą z dnia 2 lutego 1960 r. o kolejach, ale ustawa ta nie wprowadziła żadnych zmian w stanie prawnym w zakresie własności i zarządu mieniem P. [...]. Nie zmieniły również tych postanowień zasady ustalone kolejną ustawą z dnia 27 kwietnia 1989 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym PKP (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) a ustawodawca - regulując w tym akcie prawnym sprawy majątkowe postanowił (art. 16 ust. 1), że mienie PKP stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego oraz, że mienie PKP stanowią środki będące w dyspozycji PKP w dniu wejścia w życie ustawy, które to przedsiębiorstwo gospodarując wydzielonym i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę (art. 16 ust. 2 i 3). Ponadto wskazano też, iż w art. 50 ust. 1 tej ustawy stwierdzono, że mienie oraz prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa PKP, działającego na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. stają się mieniem i zobowiązaniami PKP. Potwierdzały to także postanowienia ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. o Przedsiębiorstwie Państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 95, poz. 474).

W tych warunkach odwołująca się wywodziła swój tytuł prawny do zarządu nieruchomości z ciągłości prawnej PP P [...] co do mienia nabytego w momencie utworzenia przedsiębiorstwa. Jej zdaniem, ponieważ przepisy dotyczące gospodarki nieruchomościami i mieniem państwowym nie pozbawiły prawa zarządu P. [...], tym samym istniała ciągłość zarządu od dnia utworzenia PP P. [...], co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo to uległo przekształceniu ex legę w prawo użytkowania wieczystego.

Odwołująca się powołała się w tym miejscu na stanowisko, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 1992 r., sygn. akt l SA 1419/91, w którym dopuścił akt erekcyjny jako dowód na okoliczność posiadanego zarządu.

Ostatecznie podniesiono również, że na rzecz P. [...], w odniesieniu do spornej nieruchomości, została wydana decyzja o opłatach z tytułu zarządu nieruchomości, która - w ocenie P. [...] - stanowiła wystarczający dowód na okoliczność wykazania negatywnej przesłanki komunalizacyjnej a w oparciu o przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948) stanowiący, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nim do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy - z mocy prawa - przedmiotem użytkowania wieczystego PKP.

Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że - przekazując odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego - Wojewoda [...] w odrębnym piśmie podniósł, że na podstawie art. 43 ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" ustalono, iż odwołująca się jest następcą prawnym działających w dniu 5 grudnia 1990 r. P. [...], które były państwową osobą prawną wpisaną do rejestru przedsiębiorstw państwowych, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Miasta W. - [...] Wydział Gospodarczy Rejestrowy pod nr [...]. Na podstawie zaś art. 50 ustawy z dna 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm.) ustalono, że PKP (działające do 1995 r.) było następcą prawnym Polskich Kolei Państwowych działających na podstawie ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 3 ustawy z 1926 r., w jej brzmieniu ustalonym dekretem z dnia 28 lipca 1948 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 1948 r. Nr 43, poz. 312 ze zm.), cały majątek pozostający w zarządzie Polskich Kolei Państwowych miał być zinwentaryzowany a dokumenty z przeprowadzonej wtedy inwentaryzacji mogłyby być dowodem, że Polskie Koleje Państwowe, działające do 1960 r., miały w swoim zarządzie przedmiotową nieruchomość. Dokumenty takie nie zostały jednak przedstawione.

W piśmie tym Wojewoda dodatkowo zauważył, że na podstawie art. 46 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz. U. Nr 54, poz. 311 ze zm.), powyższe rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" zostało uchylone a ustawą tą utworzono nowe przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe". Z przepisów przejściowych zaś nie wynikało, by było ono następcą prawnym Polskich Kolei Państwowych, działających do 1960 r.

Gdyby nawet - zdaniem Wojewody przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość była w zarządzie P. [...] utworzonych w/. rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej i działających do dnia 8 grudnia 1960 r., to i tak należało by uznać, że zarząd ten wygasł po tej dacie i nie przeszedł na istniejące obecnie P. [...], ani jego poprzedników prawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przede wszystkim podkreśliła, że wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 (Dz. U. Nr 69, poz. 625) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 1 pkt 19 i art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) jako niedotyczące mienia (gruntów), o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. ) nie są niezgodne z art. 2, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a w niniejszej sprawie w ogóle nie pojawił się wątek z art. 34 a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720), natomiast odwołująca się wskazywała jedynie na art. 34 tejże ustawy w kontekście braku podstaw do przyjęcia komunalizacji spornego gruntu, który to pogląd nie był - w ocenie organu odwoławczego - trafny. Na podstawie bowiem art. 1 pkt 19 w/w ustawy, w ustawie z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) po art. 34 został dodany art. 34 a w brzmieniu: "Grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych". Zgodnie zaś z art. 5 powołanej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. - sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 19, wszczęte, a niezakończone prawomocną decyzją umarza się. Powołując się zatem na treść wspomnianego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Komisja podkreśliła, że przepisy cytowanej ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji (...) nie dotyczą w ogóle mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych a art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej odnosi się jedynie do postępowań o przekazaniu mienia gminom, wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy komunalizacyjnej.

Odnosząc się do kwestii kiedy nieruchomości będące w dniu 27 maja 1990 r. we władaniu P. [...] podlegają a kiedy nie podlegają komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 lub 2 ustawy komunalizacyjnej Komisja podniosła, że -zgodnie z punktem 1 uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (OTK 1992, Nr 2, poz. 37), termin normatywny "należące do" użyty w powołanym wyżej art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w odniesieniu do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe (państwowe) będących w dyspozycji przedsiębiorstw państwowych oznacza w tym przepisie, że przedsiębiorstwa te wykonywały w stosunku do tych nieruchomości różnego rodzaju uprawnienia o charakterze cywilnoprawnym, co nie wyłącza, że grunty będące w zarządzie przedsiębiorstw państwowych (nie stanowiące ich własności) z punktu widzenia uprawnień administracyjnych o charakterze władczym "należały" do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, które wykonywały uprawnienia władcze w stosunku do wymienionych wyżej gruntów. Ponadto wskazano, iż według obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną (art. 43 ust. 1) zaś zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształcił się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości (art. 199 ust. 1). Stwierdzono też, że zarówno obecny trwały zarząd, który jest sprawowany przez państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jak też dawny zarząd (wcześniej: użytkowanie), który mógł być sprawowany m. in. również przez przedsiębiorstwa państwowe, powstaje i powstawał dawniej na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania oraz z mocy prawa w wyniku nabycia nieruchomości przez jednostkę organizacyjną. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1768/96 (LEX, nr 44632) Komisja wywodziła, iż prawo zarządu jest w zasadzie prawem niezbywalnym i nie było możliwe ustanowienie go w inny sposób, jak tylko w drodze decyzji administracyjnej, wydanej przez rejonowy organ rządowej administracji ogólnej lub na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy zawartej przez te jednostki. W związku z powyższym organ odwoławczy nie podzielił poglądu odwołującej się, że dawne przedsiębiorstwo P. [...], którego następcą prawnym jest obecne P. [...] S.A. nabyło zarząd i użytkowanie rzeczonej nieruchomości na podstawie Traktatu w St. Germain, rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP bądź późniejszych aktów normatywnych dotyczących P. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła spółka P. [...] Spółka Akcyjna w W., w imieniu której działał Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. W skardze skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją, zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 w zw. z art. 136 oraz art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. a także naruszenie przepisu art. 34 i 34a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji (...). Skarżąca, przytaczając w uzasadnieniu skargi obszerne fragmenty z odwołania, podniosła także, iż w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego P. [...], w dniu 27 maja 1990 r. funkcję organu założycielskiego, zgodnie z art. 46 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym " Polskie Koleje Państwowe" wykonywał Minister Transportu Żeglugi i Łączności. Na podstawie zaś art. 16 ust. 1 i 2 w/w ustawy, mienie PKP stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodziły środki nabyte przez PKP w toku jego działalności. Powyższe prowadziło zatem - wg skarżącej - do wniosku, iż nieruchomości należące do przedsiębiorstwa państwowego, podległego naczelnemu organowi administracji, pozostawały w jego dyspozycji i nie były w związku z tym mieniem należącym do rad narodowych. W tym przypadku - wobec pozostawania wydzielonego mienia ogólnonarodowego w zakresie kompetencji administracji centralnej, w stosunku do mienia należącego do P. [...] - rady narodowe i terenowe organy administracji nie wykonywały uprawnień administracyjnych o charakterze władczym.

Zarzucono też, że Komisja nie dokonała żadnych ustaleń odnoszących się do objęcia przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości we władanie, nie wyjaśniła statusu tego mienia ani podstawy nabycia go przez P. [...]. W szczególności skarżąca, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt OSK 741/05 nie podzieliła poglądu organu, że zarząd może powstać jedynie z mocy decyzji administracyjnej lub umowy o przekazaniu nieruchomości i podniosła, że mienie nabyte z mocy prawa przez P. [...] jak również już po utworzeniu P. [...] S.A. nie podlegało regulacjom o przekazaniu nieruchomości. Skarżąca stała przy tym na stanowisku ciągłości prawnej pomiędzy obecną P [...] S.A. a poprzednim p.p. P. [...] co do mienia nabytego przez dawną P. [...]., podkreślając przy tym, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. Trybunał podniósł także, że celem przepisu art. 34a ustawy o komercjalizacji (...) było zapewnienie P. [...] stabilnej sytuacji prawnej.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ badając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzając ją naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, skutkowało to ich uchyleniem.

Skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż - choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji było bardzo obszerne - trzeba jednak stwierdzić, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w rzeczywistości nie wyjaśniła przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy: przedstawił stanowisko Wojewody [...], przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu, powtórzył treść pisma przewodniego Wojewody przy którym przesłano odwołanie do Komisji, opisał przebieg postępowania przed Komisją i zacytował treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 dotyczącego nowelizacji cytowanej ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "PKP" oraz zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samo zaś stanowisko merytoryczne Komisji, które miało uzasadniać trafność wydania w niniejszej sprawie decyzji komunalizacyjnej sprowadzało się w zasadzie do powołania się na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. odnoszącą się do terminu normatywnego "należące do" zawartego w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej i wskazania na treść art. 43 ust. 1 oraz art. 199 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po czym organ skonkludował swoje stanowisko w ten sposób, że nie podziela poglądu, iż dawne przedsiębiorstwo P. [...], którego następcą prawnym jest obecnie P [...] S.A., nabyło zarząd i użytkowanie rzeczonej nieruchomości na podstawie Traktatu w St. Germain, rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP bądź późniejszych aktów prawnych.

W związku z powyższym - w ocenie Sądu - wspomniane uzasadnienie, stanowiące przecież część składową decyzji, nie może być uznane za spełniające wymogi zawarte przepisie art. 107 § 3 kpa. Organ bowiem nie odniósł się w zasadzie ( nie zanalizował ) w ogóle argumentów podniesionych w odwołaniu a jedynie stwierdził, że ich nie podziela. W szczególności nie może być traktowane za wszechstronne wyjaśnienie sprawy przytoczenie jedynie w/w uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. dotyczącej pojęcia "należące do". Jak przyjmuje się bowiem w doktrynie praktyczne wnioski wynikające z tegoż orzeczenia są takie, że komunalizacja mienia Skarbu Państwa nie wyłączyła uwłaszczenia państwowych osób prawnych, jak również uwłaszczenie tych osób prawnych nie wykluczyło komunalizacji ( vide: "Nieruchomości - problematyka prawna" G. Bieniek i St. Rudnicki wyd. praw. LexisNexis, Warszawa 2006 ). Zatem samo przytoczenie wspomnianej uchwały nie wyjaśniło w tej sprawie statusu mienia objętego wnioskiem komunalizacyjnym.

Trzeba również podnieść, że nie zamyka całego, jakże istotnego w tym przypadku zagadnienia, wskazanie tylko na odnośne przepisy regulujące w ustawie o gospodarce nieruchomościami instytucję prawa zarządu i stwierdzenie, że prawo to mogło powstać jedynie w drodze decyzji administracyjnej lub na podstawie umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy zawartej przez te jednostki. Należy zwrócić bowiem uwagę, że w niektórych sytuacjach tytuł prawny do nieruchomości dla określonej jednostki państwowej mógł powstać także z mocy przepisów prawa regulujących powstanie oraz jej funkcjonowanie. W uchwale zapadłej w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1990 r. sygn. akt III AZP 10/90 Sąd ten wyraził pogląd, że okręgowe dyrekcje dróg publicznych sprawują zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne przede wszystkim na podstawie ogólnej legitymacji przewidzianej ustawą o drogach publicznych, co wyłącza w stosunku do nich stosowanie przekazania w zarząd tych gruntów na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Taka sytuacja zachodzi również m. in. w stosunku do [...] Parku Narodowego, który zarząd nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, położonymi w granicach parku uzyskał na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego ( Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 23 ze zm. ). Szczególnego zwrócenia uwagi wymaga także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 674/05, w którym pokreślono, że w sprawie komunalizacyjnej z mocy prawa, dotyczącej mienia, które w dniu 27 maja 1990 r. znajdowało się w posiadaniu P. [...], orzekające organy winny rozważyć, czy regulacje prawne zawarte w obowiązującej w tej dacie ustawie z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138 ze zm. ) nie stały na przeszkodzie komunalizacji tego mienia. Ustawa ta bowiem w rozdziale 6 szczegółowo omawiała kwestie dotyczące mienia PKP stanowiąc, w art. 16, że mienie to stanowi wydzielona część mienia ogólnonarodowego, a Przedsiębiorstwo wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji z wyjątkiem uprawnień włączonych w przepisach ustawowych.

W tym kontekście dodatkowo nadmienić wypada, co akcentowała w skardze skarżąca P. [...] S.A., że organem założycielskim Przedsiębiorstwa Państwowego P. [...] był organ naczelny, co ze względu na treść przepisu art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej może mieć w prawie bardzo istotne znaczenie.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien w sposób rzeczywisty wszechstronnie wyjaśnić sprawę w celu ustalenia statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym należało by przede wszystkim przeanalizować jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie komunalizacyjnej ma - w kontekście szczególnych regulacji ustrojowych P. [...] - okoliczność, że w wykazie hipotecznym a następnie w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości ujawniony był - na podstawie wspomnianego Traktatu w St. Germain - wpis Skarb Państwa - Dobro [...].

Ponieważ zatem obie decyzje zapadłe w niniejszej sprawie naruszały przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Sąd biorąc powyższe pod uwagę - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - orzekł jak w sentencji.