Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 868/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 2, art. 77, art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA del. Jerzy Solarski Protokolant: asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2010r. sygn. akt IV SA/Po 912/09 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie odsetek od wypłaconego uposażenia i zwrotu potrącenia z uposażenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 912/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi S. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od wypłaconego uposażenia i zwrotu potrącenia z uposażenia, w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Ostrowie Wielkopolskim z dnia [...] sierpnia 2009 roku nr [...] w tej części, w jakiej odmówiono skarżącemu przyznania odsetek od zaległego uposażenia za okres od 5 lipca 2006 r. do 7 sierpnia 2006 r. oraz w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt 2). Ponadto w pkt 3 wyroku zasądzono od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu na rzecz skarżącego S. M. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny:

Pismem z dnia 27 lipca 2009 r. S. M. zwrócił się do Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Ostrowie Wielkopolskim z wnioskiem załatwienie spraw związanych z przyznaniem i wypłatą należności finansowych wraz z odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w Ostrowie Wielkopolskim odmówił S. M. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci żądanych świadczeń z tytułu uposażenia wraz z odsetkami oraz wypłaty potrąceń z uposażenia. Uzasadniając Komendant WKU wskazał, że dnia [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował m. in. stanowisko służbowe strony i w związku z tym zaproponowano żołnierzowi inne stanowisko służbowe, ale S. M. odmówił jego przyjęcia. Zważywszy na to Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej a w konsekwencji wydał rozkaz zwalniający żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przenoszący go do rezerwy. W dniu [...] maja 2006 r. Dowódca Wojska Lądowych – organ wyższego stopnia, decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej S. M. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie, ale bez wyznaczenia na stanowisko, bowiem jej stanowisko nie istniało od dnia [...] listopada 2003 r. – rezerwa kadrowa. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano S. M. zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a przy wypłacie tych należności, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy i ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń strona wystąpiła o odsetki.

Szef WKU powołał się na pismo Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2007 r. nr 481 w sprawie postępowań i uprawnień żołnierzy, którym stwierdzono nieważność decyzji o zwolnieniu ich ze służby wojskowej. W dokumencie tym zobowiązano organy wojskowe do wypłaty uposażenia za okres w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń ustalono, że są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła – stwierdzono nieważność decyzji. W kwestii odsetek organ wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm.) tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne.

Rozpoznając wniesione przez S. M. odwołanie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta WKU w Ostrowie Wielkopolskim. W uzasadnieniu podzielił argumentację organu I instancji. Nadto wskazał, że dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu przeniesionego do rezerwy. Wobec tego w tym okresie zachodziła przedmiotowa niemożność świadczeń z tytułu stosunku zawodowej służby wojskowej, a zatem nie można przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia. Roszczenie o wypłatę takiego uposażenia w tym okresie nie powstawało, gdyż nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Dopiero stwierdzenie nieważności tej decyzji spowodowało, że powstało roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r. wskazał, że dopiero z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego obalona została moc obowiązująca dokonanego wobec skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną, to jest od chwili jej wydania. Nie oznacza to jednak, że już od tej daty zostały zniesione automatycznie wszystkie skutki dokonanego wypowiedzenia. Decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, do czasu stwierdzenia jej nieważności zachowała moc erga omnes i korzystając z domniemania ważności wywołała określone skutki prawne. W jej następstwie doszło bowiem do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżący przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, a uzyskał nowy status przeniesionego do rezerwy. W tym czasie zaktualizowały się wobec niego inne uprawnienia finansowe, prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego oraz świadczeń ubezpieczeniowych, a nie prawo do należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skoro skarżący przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, to nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. W konsekwencji - z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności tego wypowiedzenia organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej - nie sposób przyjąć, aby mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów, o których mowa w art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, iż reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, iż żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje zaś żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym, lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolności do jej pełnienia, nie rodzi prawa do uposażenia. Ponadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia. Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy pobierającemu emeryturę nie przysługuje zatem prawo do uposażenia należnego żołnierzowi w czynnej służbie zawodowej. Ewentualne nieuzyskanie prawa do uposażenia za czas pozostawania przez żołnierza poza służbą nie wyłącza jednak możliwości dochodzenia przez niego stosownego odszkodowania czy to w drodze ugody z właściwym organem wojskowym, czy też na drodze postępowania przed sądem powszechnym (art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego).

W tej sprawie, Wojskowy Komendant Uzupełnień w Ostrowie Wielkopolskim rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. zdecydował się uznać roszczenie S. M. w zakresie dotyczącym uposażenia (zgodnie z wymienionymi w rozkazie parametrami stanowiska) i innych należności pieniężnych (szczegółowo wymienionych w rozkazie) za okres od dnia zwolnienia ze służby. Zasadność przyznania konkretnych świadczeń wymienionych w powołanym rozkazie (bez odsetek) nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami ani też nie podlega ocenie Sądu w tej sprawie.

Pomimo faktycznej wypłaty świadczeń wymienionych w rozkazie nr [...] S. M. wystąpił z dodatkowym roszczeniem o zapłatę odsetek od wypłaconych kwot uznając, że skoro organ zdecydował się je przyznać, to konsekwentnie powinien również wypłacić odsetki od dat, w których uposażenia i należności pieniężne powinny być wypłacane (zgodnie z art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych).

Rozstrzygnięcie o zasadności powyższego żądania wymaga ustalenia daty wymagalności świadczeń uznanych przez organ i przyznanych skarżącemu rozkazem z dnia [...] lipca 2006 r. W ocenie Sądu roszczenie o świadczenia pieniężne, które przyznał organ wojskowy w rozkazie nr [...], stało się wymagalne z dniem wydania tego rozkazu (w dniu [...] lipca 2006 r.). Z tym dniem żołnierz stawił się bowiem do służby, a więc zmienił się jego status nie tylko na pozostającego w służbie, ale także wyrażającego gotowość do jej pełnienia. Od dnia stawienia się w jednostce S. M. został też zaliczony do stanu ewidencyjnego i przyjęty na wszelkiego rodzaju zaopatrzenie (wcześniej został z niego skreślony). To wszystko otworzyło dopiero organowi wojskowemu możliwość realizacji świadczeń przysługujących żołnierzowi czynnemu, które organ ten w kwotach obejmujących zwaloryzowane świadczenie główne (bez odsetek) postanowił uznać jako swoje zobowiązanie wobec podległego mu żołnierza.

Wszystkie należności wynikające ze stosunku służbowego, jakie organ wojskowy zdecydował się przyznać skarżącemu po przywróceniu go do służby, stały się wymagalne w dniu [...] lipca 2006 r. Tymczasem w tej sprawie zwaloryzowane należności z tytułu stosunku służbowego zostały wypłacone skarżącemu dopiero w dniu 8 sierpnia 2006 r. Skarżącemu przysługują zatem odsetki od świadczeń pieniężnych przyznanych mu rozkazem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] za okres od dnia następującego po dniu wydania tego rozkazu do dnia faktycznej wypłaty świadczeń. O odsetkach tych organ powinien orzec na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W swojej skardze skarżący zakwestionował również dopuszczalność potrącenia z należności wypłaconych w roku 2006, równowartości świadczeń wypłaconych w roku 2003. W ocenie Sądu wywody skarżącego nie są trafne z następujących powodów. Przepis art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. W myśl art. 87 § 1 i art. 91 § 1 Kodeksu pracy w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne wymagany jest tytuł wykonawczy, o ile pracownik nie wyraził pisemnej zgody na potrącenie. W niniejszej sprawie, takiego oświadczenia skarżący nie złożył. Wobec powyższego uznać wprawdzie należy, iż organ dokonując potrąceń naruszył wyżej wskazane regulacje, jednakże powyższe, w ocenie Sądu nie oznacza, iż organ niezasadnie odmówił zwrotu dokonanego potrącenia. Skoro art. 103 ustawy o zawodowej służbie wojskowej odsyła do przepisów Kodeksu pracy, to oprócz wyżej wymienionych przepisów art. 87 § 1 i art. 91 § 1 Kodeksu pracy znajdują również zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu pracy m.in. art. 8 Kodeksu pracy.

Wykorzystywanie przez skarżącego jego uprawnienia do ochrony uposażenia od potrąceń bez jego zgody w sytuacji, gdy pobrał on już inne świadczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie do pogodzenia z tymi zasadami jest bowiem żądanie żołnierza, który nie pełnił służby w danym okresie, wypłaty uposażenia równego uposażeniu przysługującemu żołnierzowi pełniącemu służbę czynną, i to ponad wypłacone już temu żołnierzowi świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby. W takiej sytuacji nabywałby on dwa świadczenia służbowe za ten sam okres, które wzajemnie się wykluczają.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia z pkt 2 i 3 wniósł S. M.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 8 Kodeksu pracy poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie, w której przepis ten nie ma zastosowania oraz oparcie na tym przepisie rozstrzygnięcia pomimo stwierdzenia naruszenia art. 103 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 87 § 1 i 91 § 1 Kodeksu pracy;

- art. 103 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 87 § 1 i 91 § 1 Kodeksu pracy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na odmowie oparcia o nie rozstrzygnięcia, podczas gdy wyznaczają one granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym;

- art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i w konsekwencji potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2003 r. jako świadczeń nienależnych, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczeń z 2003 r. (a więc także zaliczać go na poczet przysługujących świadczeń);

- art. 156 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wpływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne;

- art. 71 ust. 1 w zw. z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 74, art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, które to stwierdzenie jest konsekwencją przyjęcia, iż można było zaliczyć świadczenie pobrane w 2003 r. na poczet świadczeń z lat 2003 – 2006 wypłaconych po "przywróceniu" do służby i dokonać potrącenia w tym zakresie.

W związku z tym wniesiono o:

a) uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w części, w jakiej odmówiono skarżącemu świadczenia w kwocie [...] zł potrąconego przy wypłacie uposażenia;

- zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych (tj. w brakującej części 2.220 zł);

ewentualnie;

b) uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, tj. w kwocie 1.800 zł, ewentualnie w kwocie 1.200 zł w razie niestawiennictwa pełnomocnika na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstawy kasacyjnej, przytoczonej w skardze kasacyjnej.

Zarzuty jej sprowadzały się wyłącznie do obrazy prawa materialnego i choć część zarzutów okazała się zasadna, to jednak fakt ten nie uzasadniał uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż pomimo wadliwego w części jego uzasadnienia, wyrok ten odpowiadał prawu.

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły jedynie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) zatem nieuprawnionym było twierdzenie, zawarte w uzasadnieniu skargi, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego. Tego rodzaju zarzut może być bowiem poodnoszony, ale jedynie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., która w tym przypadku nie została w ogóle powołana. W związku z powyższym przyjęty przez Sąd Wojewódzki stan faktyczny był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Odnosząc się zatem do zarzutów materialnoprawnych sformułowanych w skardze kasacyjnej należy podzielić stanowisko skarżącego dotyczące art. 8 k.p. Sąd Wojewódzki przepis ten bowiem zastosował w niniejszej sprawie w sposób nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowiąc, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego bo takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony zawiera jedną z ogólnych zasad prawa pracy. Z tego też powodu umiejscowiony został w rozdziale I Przepisy wstępne w Dziale I Przepisy Ogólne.

W stosunkach administracyjnych a takim jest stosunek służby żołnierza zawodowego, nie jest natomiast możliwe stosowanie przepisów kodeksu pracy, chyba że przepis szczególny na to zezwala.

Odesłanie zawarte w art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (zwanej dalej swżz) dotyczy jednak jedynie przepisów o wynagrodzeniu za pracę a w związku z tym tylko w tym, wąskim zakresie jest możliwe poddawanie stosunku służby żołnierza zawodowego reżimowi prawa pracy.

Natomiast zarzut dotyczący art. 103 swżz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Sąd był o tyle zasadny, że przepis ten w niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania. Zgodnie z ust. 1 tegoż artykułu z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z zastrzeżeniem ust. 2-4.

Jak wyżej jednak wspomniano, omawiany stan faktyczny dotyczył stosunku służbowego a więc mającego charakter administracyjny.

Instytucja potrącenia uregulowana jest natomiast w kodeksie cywilnym w art. 498 – 505 i - jak zgodnie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie - ma zasadniczo zastosowanie do należności wynikających ze stosunków cywilnoprawnych (prywatnoprawnych). Przemawia za tym treść art. 1 k.c., który ogranicza zasięg regulacji kodeksowej do tej sfery stosunków prawnych. W związku z powyższym instytucja potrącenia, uregulowana w kodeksie cywilnym, odnosi się jedynie do wierzytelności cywilnoprawnych a dokonanie potrącenia wierzytelności o zróżnicowanym charakterze (wierzytelności publicznoprawnych z należnością cywilnoprawną) jest możliwe, o ile przewidują to konkretne przepisy prawa.

W niniejszym stanie faktycznym zatem, choć treść wydanych w tej sprawie decyzji mogłaby sugerować, że z uposażenia żołnierza zawodowego dokonano potrącenia (bo takim terminem posługiwały się organy), to w rzeczywistości nie doszło do tego rodzaju kompensacji.

Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej S. M. przyznano zwaloryzowane należności, wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej a jedynie – przy ich wypłacie – odliczono od nich wysokość wypłaconych wcześniej, w związku ze zwolnieniem ze służby, świadczeń w postaci: odprawy wojskowej, ekwiwalentu za urlop i odszkodowania za urlop. W ten sposób organ odliczył dokonaną wcześniej na rzecz żołnierza wypłatę środków pieniężnych od kwoty należnego mu uposażenia.

Podnieść trzeba, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu. Prawo do tych świadczeń wynika z tego samego stosunku administracyjnego a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby. Świadczenia te mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo do żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie (art. 75 ust. 1 i 3 swżz). Podlegają one też jednakowej ochronie prawnej przewidzianej art. 103 ust. 1 i 2 (swzż).

W tych warunkach - skład orzekający w tej sprawie - stanął na stanowisku, że należało uznać, iż organ był uprawniony obecnie do odliczenia od uposażenia żołnierza, należnego mu za okres, w którym nie pełnił faktycznie służby, wypłaconych wcześniej z tytułu służby wojskowej kwot pieniężnych i właściwego ich rozdysponowania.

Zaliczenie wcześniej wypłaconych środków pieniężnych na poczet obecnie wypłacanych należności nie może być przy tym traktowane jako naruszenie art. 77 (swżz), zgodnie z którym pobrane przez żołnierza uposażenie i inne należności określone w art. 73 w/w ustawy, przysługujące mu w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi. Czym innym jest bowiem zwrot należności (czyli oddanie ich) a czym innym jest ich odliczenie od obecnie wypłacanych stronie kwot.

Odnosząc się do kwestii odsetek, których przyznania domagał się skarżący, skład orzekający podziela w tej mierze wielokrotnie prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, że dopiero z chwilą stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej obalone zostaje domniemanie ważności tej decyzji a zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służby żołnierzowi nie przysługiwało prawo do uposażenia. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 2 swżz żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenie z tytułu pełnienia służby. Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia (skarżący nie pozostawał w służbie) to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej wg terminów określonych w art. 81 ust. 1 swżz.

Z tych względów nie można było twierdzić, że zaskarżona decyzja a następnie Sąd Wojewódzki niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy pragmatycznej, regulującej kwestie uposażeń żołnierzy.

Wskazać też w tym miejscu wypada, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje kompleksowo zagadnienia związane ze służbą wojskową. Z tego względu wydaje się, że nie ma w tym wypadku konieczności ani uzasadnionych podstaw by traktować w sposób rozdzielny roszczenie żołnierza - jako roszczenie realizowane na drodze administracyjnej a roszczenie organu - jako roszczenie cywilne, pod warunkiem oczywiście, że oba roszczenia mają źródło w tym samym stosunku administracyjnym łączącym żołnierza i organ. Tym bardziej więc nieuprawnionym jest powoływanie się w sprawach wynikających ze stosunków administracyjnych (stosunków służbowych żołnierzy zawodowych) na orzecznictwo dotyczące kwestii emerytalnych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a. trzeba podkreślić, że artykuł ten ma dwa paragrafy a pierwszy z nich składa się z siedmiu punktów, z których każdy dotyczy innej sytuacji prawnej. W skardze kasacyjnej nie określono żadnej jednostki redakcyjnej w/w artykułu, podnosząc jedynie, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni "art. 156 k.p.a." i nieprawidłowo ustalił konsekwencje prawne stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu. Tak ogólnikowo postawiony zarzut praktycznie uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jego prawidłowości. Sąd kasacyjny nie ma uprawnień do uściślania, czy korygowania zarzutów kasacyjnych. W zaistniałej sytuacji nie można określić konkretnie granic zaskarżenia. Sąd Wojewódzki dość szeroko omówił skutki stwierdzenia nieważności decyzji i brak konkretyzacji zarzutu powoduje, że nie jest wiadomym, jaki dokładnie pogląd skarżący miał na uwadze.

Zgodnie z art. 239 pkt 1 d) P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Określenie natomiast "sprawa ze stosunku pracy" czy "ze stosunku służbowego" oznacza, że chodzi w tym wypadku o sprawę, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r. sygn. akt I OPS 7/05, ONSAiWSA 2007/1/2). Z tego powodu należy przyjąć, że istotą skargi ze stosunku służbowego, niezależnie czy dotyczy ona roszczenia o określonej wysokości pieniężnej, czy odnosi się ona do innego rodzaju prawa, jest rozstrzygnięcie co do zasady. Kwestia wysokości świadczenia (w przypadku roszczenia pieniężnego) jest w tym przypadku rzeczą wtórną, zależną od prawidłowości wyliczenia. O zasadności zaś samego roszczenia decyduje legalność rozstrzygnięcia w kwestii przyznania lub pozbawienia strony prawa wynikającego ze stosunku służbowego.

W związku z powyższym wysokość wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu przez sądem wojewódzkim w sprawach dotyczących skarg wynikających ze stosunków służbowych określa § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wynagrodzenie to, przy zastosowaniu stawki minimalnej, wynosi 240 zł.

Zatem wobec faktu, że skarga S. M. została uwzględniona przez Sąd Wojewódzki jedynie w części, pozwalało to Sądowi na zmiarkowanie wysokości zwrotu kosztów postępowania zasądzonego na rzecz skarżącego – na zasadzie art. 206 P.p.s.a., do kwoty 180 zł.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, bo zaskarżony wyrok mimo częściowo nieprawidłowego uzasadnienia odpowiadał prawu - Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.