Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 895/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 24
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 12, 45, 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 7, 77, 80, 28, 64 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 16 czerwca 2009 r, [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań M. K. zam. w A, ul. B, oraz Prokuratora Rejonowego od decyzji Starosty z dnia [...] 2009 r. znak : [...] orzekającej o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 77 położonej w obrębie 1 A utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, co następuje:

Decyzją z dnia [...] 2009r Starosta orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki ew. nr 77 obr. 1 A, zgodnie wykazem zmian tej działki, sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. B. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 15 grudnia 2003 r. opatrzonym nr ewid. [...], stanowiącym załącznik do tej decyzji. W odwołaniu od decyzji Starosty Prokurator Rejonowy zarzucił naruszenie art. 105 § 1 i art. 7 kpa. M. K. żądał jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie jej zmiany i orzeczenia zgodnie z wnioskiem.

We wniosku złożonym do organu l instancji w dniu 11.07.2003 r. M. K. żądał wyjaśnienia powstałej z niewiadomych przyczyn na jego działce działki nr 278 o pow. 115 m2, której właścicielem wpisanym do księgi wieczystej jest B. Z., twierdzący, że działki nr nr 277 i 278 obr. 1 kupił od A. T. M. W związku z tym jego działka, która ma posiadać powierzchnię 295 m2 ma obecnie 181m2. Do wniosku M. K. załączył dokumentację geodezyjną wykonaną przez geodetę uprawnionego, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjne - kartograficznego w dniu 15.12.2003 r. pod nr KERG [...]. Według wnioskodawcy dokumentacja ta wskazuje na nieprawidłowości odnoszące się do działek ewidencyjnych nr 77 i 278 obr.1 A, odpowiadających parceli gruntowej l. kat. 2024/1 obj. Lwh [...] gm. kat. A, który utracił moc prawną.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania od złożenia przez M. K. wniosku w 2003 r., do wydania decyzji przez organ l instancji w dniu [...] 2009 r. Wskazał, że decyzjami: z dnia [...] 2004 r. znak [...], oraz z dnia [...] 2006 r., znak [...], Starosta odmawiał aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, oraz sprostowania mapy ewidencyjnej, jednak decyzje te były uchylane przez organ odwoławczy decyzjami (odpowiednio) z dnia [...] 2005 r. znak [...] celem ustalenia, czy M. K. był uprawniony do złożenia wniosku, oraz z dnia [...] 2006 r. znak [...] celem zebrania i dokonania analizy i oceny materiału dowodowego ze wskazaniem podstaw prawnych. Wskazał także, iż postępowanie w sprawie było przez Starostę zawieszone, jednak organ odwoławczy uchylił postanowienie o zawieszeniu, oraz że organ ten przeprowadzał kontrolę prawidłowości prowadzonego postępowania. Organ powtórzył niektóre ustalenia Starosty poczynione w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji podając, że :

- w dniu 10.02.1987 r. w PBN w A została zawarta Umowa sprzedaży Rep. A. nr [...], wg. której w księdze wieczystej nr [...] jako właściciel nieruchomości, w skład której wchodziły m. in. działki nr 277 i 278 o łącznej powierzchni 528m2 i wpisany był A. T. M., a następnie Umowa przenosząca własność Rep. A. nr [...], którą A. T. M. przeniósł na rzecz B. Z. własność całych działek nr 277 i 278, położonych w obr. 1 A. Działki te zostały odłączone z księgi wieczystej [...] i wpisane w kw nr [...], gdzie jako ich właściciele figurują B. Z. i C. Z. na prawach wspólności ustawowej,

- Lwh [...] gmina katastralna A, w której ujawniona jest parcela gruntowa l. kat. 2024/1 jest wykazem hipotecznym, który utracił moc prawną,

- powstanie działki nr 278 obr. 1 A zostało spowodowane błędnie sporządzonymi wykazami zmian gruntowych (równoważnikami), w których błędnie przyporządkowano działkę nr 278 niewłaściwym parcelom katastralnym,

- M. K. jest samoistnym posiadaczem działki nr 278 obr. 1 A,

- na zlecenie organu została sporządzona opinia - operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dniu 8.06.2007 r. pod nr. KERG [...], którego autorem jest geodeta uprawniony mgr inż T. U. Opracowanie to potwierdziło nieprawidłowości wykazane w opracowaniu wykonanym przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. B. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr KERG [...] w dniu 15.12.2003 r. (przedłożonym przy wniosku wszczynającym postępowanie przez wnioskodawcę). W obydwu opracowaniach zostało wykazane błędne porównanie mapy katastralnej w skali 1:2880 b. gm.kat. A z mapą ewidencji gruntów w skali 1:1000 dla obrębu 1 A, zgodnie z którym działce nr 278 obr. 1 A została przyporządkowana część pgr. l.kat 2024/1 objętej Lwh [...], który utracił moc prawną. Wynikiem tych niezgodności parcela gruntowa l.kat. 2024/1 objęta wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. A odpowiada :

-działce ewidencyjnej nr 278, która jest własnością B. Z. i:

-działce ewidencyjnej nr 77, która jest własnością m. in. M. K., Stan prawny działki nr 278 jest ujawniony w księdze wieczystej nr [...], gdzie w dziale II jako właściciele są ujawnieni B. Z. i C. Z. na prawach wspólności ustawowej. Wpisu tego dokonano w dniu 6.05.1987 r. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 10.02.1987 r. Rep. A. Nr [...] i umowy przenoszącej własność z dnia 5.05.1987 r.

Organ odwoławczy uznał, że swoje prawa do w nieruchomości stanowiącej działkę nr 278 M. K. wywodzi z wykazu hipotecznego Lwh [...], gm. kat. A, który utracił moc prawną na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 01.01.1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg. W związku z powyższym wykaz hipoteczny, który utracił moc prawną nie może być podstawą żądania wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Opis działki ewidencyjnej nr 278 obr. 1 A o pow. 0,0115 ha zamieszczony w dziale l księgi wieczystej nr [...] odpowiada stanowi wykazanemu w ewidencji gruntów dla obrębu 1 A.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 czerwca 2009 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. K., zarzucając rażące naruszenie przez organ odwoławczy jak i przez organ l instancji przepisów art. 7, 77, 40 § 2, 107, 109 kpa, oraz rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty z dnia [...] 2009 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że pomimo przedłożenia przyjętego do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego operatu sporządzonego przez inż. B. i potwierdzenia przez inż. U. błędów, do jakich doszło w ewidencji organ nie zbadał okoliczności ich powstania, rodzaju i skali i nie poddał tych błędów ocenie, skutkiem czego nie zbadał, czy mogą one być sprostowane. Nie wziął także pod uwagę, że wpisów do ksiąg wieczystych dokonano na podstawie ewidencji zawierającej błędy. Skarżący wskazał, że takie postępowanie organów ewidencyjnych stanowi zagrożenie dla praworządności. Zarzucił, że do dnia dzisiejszego nie ustalono, kto odpowiada za wieloletnią przewłokę postępowania, oraz nie wykonywanie zaleceń organu odwoławczego. Skarżący zarzucił, że nie zbadano jaki był stan ewidencji zanim teren działki nr 278 został wyłączony z działki nr 77, w wyniku jakich działań to nastąpiło i czy zmiany te zostały dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzucił także, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty, akceptując błędne ustalenia organu pierwszej instancji. Zakwestionował przyjęcie przez organy niepotwierdzonej kserokopii wyciągu z wykazu zmian gruntowych L. zam. [...] Zarzucił, że organy dokonały ustaleń sprzecznych zarówno z operatem inż. B. jak i z operatem inż. U., oraz że zlecenie wykonania operatu inż. U. miało na celu swoistą legalizację nieprawidłowego stanu występującego w ewidencji, będącego następstwem wcześniejszych błędów. W wyniku tego biegły dokonał niedopuszczalnego podziału parceli gr. l. kat 2024/1 na parcele l. kat 2024/3 i 2024/4 a Starosta nie czekając na wynik postępowania opatrzył ten dokument klauzulą przyjęcia do ośrodka dokumentacji geodezyjnej, oraz klauzulą, iż dokument ten służy za podstawę wpisu do księgi wieczystej. Tym samym Starosta nie czekając na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego najpierw zlecił biegłemu wykonanie aktualizacji ewidencji a następnie uznał, że tak wykonana aktualizacja wskazująca błędy i je akceptująca zgodnie ze zleceniem Starosty stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie twierdząc, że granice złożonego przez M. K. wniosku i odwołania sprowadzały się do żądania wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu 1 A ujawnionego w pozycji 89 właściciela działki nr 278 o pow. 0,0115 ha a podstawa wprowadzenia zmiany w operacie w pozycji rejestrowej 89 były akty notarialne -sygn. akt umowa sprzedaży Rep. A. nr [...] z 10.02.1987 r. oraz umowa przenosząca własność Rep. A. nr [...] z 5.05.1987 r. Wykazany stan jest zgodny ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...]. W piśmie z dnia 10.11.2010r. zatytułowanym uzupełnienie skargi skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnie sporządzonego wykazu zmian gruntowych z dnia 28.04.1976 r, oraz niewyjaśnienia okoliczności dotyczących wyrysu z ewidencji gruntów z dnia 17.10.1984 r. a w związku z tym przedwczesne rozstrzygnięcie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie w całości ze względu na podnoszone w niej zarzuty.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), zwanej dalej Pgik, oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntowo i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej rozporządzeniem, wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych - aktualizacja operatu ewidencyjnego - następuje w dwojakim trybie: czynności materialne- technicznej w postaci wprowadzenia.

Stosownie do art. 2 pkt. 8 Pgik, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować.

Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust.2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r, III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).

W myśl przepisów § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :

-prawomocnych orzeczeń sądowych,

-aktów notarialnych,

-ostatecznych decyzji administracyjnych,

-aktów normatywnych,

- opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych,

- dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,

- ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Zgodnie § 12.1 rozporządzenia: "Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2".

Zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu (tak wyrok WSA w Białymstoku z 19.02.2008 r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 18.03.1999 r., II SA 1728/98, Lex nr 46224, z dnia 18.04. 1999 r., II SA 1632/98. Lex nr 46216, z dnia 20.08.1998 r, II SA 766/98, Lex nr 41298, z dnia 19.03.2003 r. II SA 1018/02, Lex nr 156374).

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych w katastrze nieruchomości następuje w dwojakim trybie : postępowania rejestrowego zakończonego czynnością materialno - techniczną polegającą na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji kończącej postępowanie administracyjne, tj. zgodnie z regulacją przewidzianą w § 47 ust. 3 rozporządzenia, Ta druga forma stosowana jest w razie, gdy - jak stanowi powyższy przepis - aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Uznanie przez organ właściwy w sprawach ewidencji, że rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego wniosku o wpis do ewidencji wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej obliguje ten organ do przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem wszystkich norm i zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ostatecznym celem prowadzonego postępowania administracyjnego jest zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego, jej konkretyzacja, ustalenie wiążących konsekwencji w drodze zastosowania tej normy w stosunku do określonych podmiotów i w określonym stanie faktycznym. Do podstawowych obowiązków organu należy prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego (wyjaśniającego), zebranie całego materiału dowodowego dotyczącego faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. istotnych z punktu widzenia treści przepisu prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Celem prowadzenia postępowania dowodowego jest ustalenie prawdy obiektywnej, zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 7 kpa, zaś obowiązek jej ustalenia realizowany jest w sposób wynikający z treści art. 77 kpa Rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego powinno nastąpić zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa, po czym winno nastąpić rozstrzygnięcie sprawy w jeden ze sposobów, o których mowa w art. 104 kpa.

Umotywowanie podjętej decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu, stanowiącym obowiązkowy składnik każdej decyzji administracyjnej, sporządzonym w sposób wynikający z regulacji zamieszczonej w art. 107 § 3 kpa. Rolą uzasadnienia jest przedstawienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawa i wskazanie motywów faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ podejmując określonej treści rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe przepisy, z których wynikają obowiązki organu prowadzącego ewidencje gruntów i budynków w zakresie dotyczącym niezbędności prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jako podstawy zastosowania normy prawa materialnego w przypadku prowadzenia postępowania mającego zakończyć się wydaniem decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia), stwierdzić należy również, że w postępowaniu takim, wobec braku szczególnej regulacji w ustawie Pgik, do obowiązków organu należy określenie kręgu podmiotów uprawnionych do zgłoszenia zmiany, lub do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym z uwzględnieniem pojęcia strony zdefiniowanego w art. 28 kpa. Stroną postępowania będzie zatem każdy, kto wykaże, lub może wykazać swój interes prawny w sprawie o ujawnienie zmian danych ewidencyjnych (por. D. Felcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gali, Wyd. l 2009r., str. 154 i nast). Podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku o wpis w operacie ewidencyjnym oraz będącymi stronami tego postępowania będą zatem (m. in.) osoby, którym przysługuje ochrona prawna w zakresie wykonywania swojego prawa w stosunku do ujawnionej w katastrze i wskazanej we wniosku nieruchomości tj. jej właściciele i współwłaściciele. Jak wynika z przedstawionych akt administracyjnych, stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją byli : M. K., B. S. – W., oraz S. K., A. K., F. K., K. M. K., A. S., którzy udzielili skarżącemu pełnomocnictw do działania w toku postępowania administracyjnego (pełnomocnictwa k. 54 i k. 55 t. l akt adm.). W aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów dla działki nr 77 nr jed. rejestrowej [...] (k. 113, 114 t. l akt), w którym ujawnione są - jako współwłaściciele przedmiotowej działki - jeszcze inne osoby, które nie brały udziału w postępowaniu. Nie brały udziału w postępowaniu również osoby będące właścicielami bądź współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr 278, przy czym odnośnie tej działki w aktach znajduje się raport z jednostki rejestrowej [...] (k. 87, t. l ), wskazujący numer księgi wieczystej kw [...], pow. ewidencyjną 0,0115, położenie, oraz właściciela B. Z. Powyższe pozwala na uznanie, że dane te dotyczą działki o numerze ew. 278, której powstanie i aktualny wpis w operacie ewidencji kwestionuje skarżący. Z kolei organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oraz organ l instancji wskazują, że właścicielami działki ew. nr 278 są B. Z. i C. Z. na prawach wspólności ustawowej, co ma wynikać z wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...]. Jednak akta administracyjne nie zawierają odpisu z tej księgi wieczystej, świetle powyższych uwag dotyczących legitymacji do udziału w postępowaniu mającym za przedmiot wprowadzenie zmian w ewidencji, właściciel, bądź współwłaściciele działki ewidencyjnej nr. 278 są podmiotami legitymowanymi do udziału w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego. Mają oni bowiem interes prawny, który wynika z przepisów o ochronie własności, oraz z przepisu art. 20 ust. 2 Pgik, zgodnie z którym jednym z rodzajów informacji, jakie obejmuje ewidencja gruntów i budynków jest wykazanie właściciela gruntu. Skoro wniosek skarżącego zmierzał do zakwestionowania treści wpisu w ewidencji, oraz zakresu uprawnień właścicielskich właścicieli działki ew. nr 278, to winni byli oni być uznani przez organy za strony (stronę) postępowania i zgodnie z art. 64 § 4 kpa zawiadomieni o wszczęciu postępowania celem umożliwienia im brania w nim udziału i korzystania z przysługujących im gwarancji procesowych. Nie czyniąc tego, ani nie ustalając prawidłowo kręgu współwłaścicieli działki ew. nr 77 organy uchybiły przepisom art. 28 i art. 64 § 4 kpa, nadto organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 1 kpa, nie dostrzegając powyższego uchybienia jakiego dopuścił się organ l instancji. Powyższe naruszenie prawa stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, co zgodnie z regulacją zawarta w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a. musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z przedstawionych wyżej przepisów regulujących prowadzenie ewidencji, w tym również wprowadzania zmian w operacie ewidencji, podstawowym obowiązkiem organów prowadzących ewidencję jest utrzymywanie operatu w stanie aktualności. W ramach aktualizacji możliwe jest więc usuwanie błędów w ewidencji, jednak tylko wówczas, gdy wynikiem usunięcia błędu jest jednocześnie uzyskanie stanu zgodnego z aktualnym stanem prawnym. Przedmiotem żądania skarżącego było wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na odzwierciedleniu twierdzenia, iż obszar działki ewidencyjnej nr 278 objętej księgą wieczystą nr [...] wchodzi w obszar działki nr 77 stanowiącej własność (m. in.) skarżącego, oraz, że z działki nr 77 nie została wydzielona działka nr 278. Następstwem takiej zmiany byłaby zmiana podmiotowa, ponieważ działka nr 278 miałaby zniknąć z opisu nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...]. Prawidłowe jest stanowisko organów rozstrzygających sprawę, że w świetle przepisów ustawy i jednolitego orzecznictwa, w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o tytułach własności do działek ewidencyjnych. Zasada aktualizacji sprzeciwia się wprowadzaniu do ewidencji danych nieaktualnych, zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych tj. nie odzwierciedlających aktualnego stanu prawnego. Dane podmiotowe to dane dotyczące relacji między nieruchomością a prawami rzeczowymi lub obligacyjnymi, oraz osobami, którym te prawa przysługują. Prawa rzeczowe uwidaczniane w katastrze to własność i użytkowanie wieczyste (także władanie w rozumieniu posiadania samoistnego). Tytuł do dokonania wpisu prawa własności (m.in.) stanowi w obowiązującym stanie prawnym wyłącznie jeden z dokumentów, o których mowa w przytoczonym wyżej § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Uprawnienia organów ewidencyjnych w zakresie wprowadzania do rejestru danych dotyczących praw do władania gruntami sprowadzają się więc wyłącznie do rejestrowania danych wynikających ustalonych prawem dokumentów. W żadnym wypadku i w żadnym zakresie organy rejestrowe nie mogą o tych uprawnieniach samodzielnie rozstrzygać. Dlatego też argumentacja o przysługującym skarżącemu prawie do działki ewidencyjnej nr 278 nie ma uzasadnienia w świetle przytoczonych wyżej zasad.

Zasadne są jednak zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy prowadzące postępowanie przepisów art. 7 i 77 kpa, w zakresie, w jakim odnoszą się do faktycznej podstawy rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi bowiem o ewentualną aktualizację danych ewidencyjnych, to w aktualnym stanie prawnym działki nr 278 , decydujące znaczenie ma prawidłowość jej opisu w księdze wieczystej, którą jest objęta. Zgodnie z przepisami art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), podstawa oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z katastru nieruchomości. Podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej wraz z oznaczonymi na mapie numerami działek, oraz wypis z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba, ze odrębne przepisy stanowią inaczej (§ 28, § 31 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów, Dz. U. nr 102, poz. 1122). Źródłową zatem dla oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej jest dokumentacja oparta na mapie ewidencyjnej, której treść określa § 28 ust.1 pkt. 1,2,6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organowi prowadzącemu ewidencję służy kompetencja do zawiadomienia sadu o istnieniu niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że dane faktyczne obje te wpisami w dziale I-O księgi wieczystej nie są objęte rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ani obszar ani konfiguracja nieruchomości nie są elementami, które w razie niezgodności z rzeczywistością powodowałyby niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym. Oznacza to, że wpis dotyczący obszaru nieruchomości nie rozstrzyga, iż nabywca nabył taki obszar gruntu, jaki był ujawniony w księdze wieczystej, zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść większego prawa niż mu przysługuje. Według ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji opis działki ewid. nr 278 zamieszczony w dziale I-O księgi wieczystej nr [...] odpowiada stanowi wykazanemu w ewidencji grunt w obrębu 1 A. Organ l instancji powołał natomiast jako faktyczną podstawę rozstrzygnięcia dane wynikające z wpisów w dziale l księgi wieczystej kw [...] - wyciągu z wykazu zmian gruntowych z 28.04.1976 r. zmieniającego oznaczenia z pgr. na działki ewidencyjne (którego kserokopia z nieczytelnymi pieczęciami znajduje się w aktach sprawy), oraz w dziale II kw [...] - wpis prawa własności działki ew. 278 na rzecz A. T. M. zgodnie z wnioskiem z 23.12.1964 r. i wyrokiem Sądu Powiatowego. Ustalił również, że działki 277 i 278 odłączono z kw [...] w 1965 r. i wpisano do kw [...], co jest ustaleniem sprzecznym z materiałem dowodowym sprawy- treścią aktu notarialnego przenoszącego własność działek 277 i 278. Brak w aktach odpisów z kw [...] i [...], obrazujących wpisy w dziale I-O od chwili założenia ksiąg wieczystych. Operat ewidencji gruntów i budynków składa się z części opisowej i kartograficznej, a dane wynikające z nich powinny być ze sobą zgodne. Akta postępowania administracyjnego nie zawierają oprócz jednego nieopisanego w sposób identyfikujący z zasobem wyrysuj z mapy, ani jakichkolwiek innych materiałów źródłowych materiałów kartograficznych. Brak kopii mapy, na której po raz pierwszy figuruje działka ewidencyjna nr 278, brak materiałów pozyskanych ze zbioru dokumentów księgi wieczystej kw [...] sprzed odłączenia z niej działek nr 277 i 278, brak danych na temat podstaw i sposobu wykazania w części kartograficznej ewidencji działek 277 i 278 w okresie zakładania ewidencji. Ustalenia organów co do źródeł i sposobu powstania działki nr 278 są sprzeczne. Organ l instancji wskazał, że działka ta była wpisana do kw [...] jako własność A. T. M. "zgodnie z wnioskiem z 23.12.1963r. i wyrokiem sądu z 16.11. 1964 r.". Ten sam organ wskazał, że działka nr 278 powstała z parceli gruntowej l. kat. 2024/3, powstałej na podstawie sporządzonego przez inż. U. w 2007 r., w toku postępowania operatu, co wymaga uzupełnienia o wniosku wynikające z kartograficznej części operatu. Treść wyroku Sądu Powiatowego, którego odpis znajduje się w aktach sprawy nie wskazuje na prawidłowość ustaleń organów, brak analizy treści tego wyroku w powiązaniu z danymi ewidencyjnymi. Brak w aktach sprawy dokumentów (ich uwierzytelnionych odpisów), na które powołują się organy w swoich uzasadnieniach, w szczególności jeżeli chodzi o wpisy w kw, oraz wnioski o dokonanie wpisów. Nie wiadomo, czy znajdujące się w aktach dokumenty z ksiąg wieczystych wyczerpują zawartość zbiorów dokumentów kw [...] i [...], skoro z akt sprawy nie wynika, by organy występowały do sądu o udostępnienie potwierdzonych za zgodność kserokopii wszystkich dokumentów. Znajdujące się w aktach kserokopie, jak wynika z zapisów na ich odwrotach, pozyskane zostały prawdopodobnie z akt Komendy Powiatowej Policji. Nie ustalono, jakie źródłowe dokumenty kartograficzne i ewentualnie opisowe obrazują parcele katastralne obejmujące sporne działki ewidencyjne sprzed ich powstania. W aktach znajdują się kserokopie wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 17.10.1984 r. o zupełnie różnej treści (k. 47 , 48,11), bez wskazania z jakiej daty pochodzi mapa ewidencyjna, na podstawie której wyrysy te sporządzono i jaki stan ewidencji obrazuje. Brak w aktach mapy ewidencyjnej z 18 listopada 1986 r. , o której mowa w akcie notarialnym Rep.A numer [...] (k. 46, t.l). Z uwagi na zawartość zasobu, tj. jego część opisową i kartograficzną i konieczną zbieżność informacji z nich wynikających, braki postępowania w tym zakresie są brakami istotnymi i ich stwierdzenie uzasadnia wniosek, że mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Istnienie owych braków jest o tyle niezrozumiałe, że w aktach brak dokumentów znajdujących się w zasobach organu prowadzącego postępowanie, którego obowiązkiem jest w każdym przypadku stosowanie się do podstawowych zasad wynikających z art. 7, 77 i 80 kpa. Ustalenia dotyczące prawidłowości opisu nieruchomości winny być poczynione na podstawie pełnego, kompletnego, rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego, zaś wnioski w tym zakresie muszą być spójne i logiczne. Przy istnieniu powyższych braków wnioski wynikające ze sporządzonego przez geodetę uprawnionego inż. U. operatu muszą zostać uznane za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe uchybienia organy winny uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków, stanowiącej na równi z częścią opisową podstawę opisu spornej działki. Materiał dowodowy powinien być uzupełniony również o znajdującą się w zasobach organu dokumentację dotyczącą działki ewidencyjnej nr 77.

Wobec stwierdzonych uchybień polegającym na naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 7, 28, 77, 80, 64 § 4 kpa , które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, względnie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy.