Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 414/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 23 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] roku znak: [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] roku znak: [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego S.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], numer [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 t.j.) i art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1- 4, 6 i 7 oraz art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez S. S. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 18.06.2018 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi wobec S. S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez [...] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej za należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 26.07.2016 r. do 30.09.2017 r.

W toku prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny skierował w dniu 08.05.2019 r. zawiadomienie do [...] S.A. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego. Powyższe zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności odebrał 08.05.2019 r., natomiast S. S., wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało ono doręczone w dniu 27.05.2019 r.

W dniu 03.06.2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło pismo S. S. zatytułowane "ZARZUTY W SPRAWIE PROWADZENIA POSTĘPOWANIA EGZEKUCYJNEGO". W powyższym piśmie zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj.:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,

4) błąd co do osoby zobowiązanego,

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Ponadto zobowiązany wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutu, wycofanie zajęcia i o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., przy piśmie z 10.06.2019 r. przesłał do [...] S.A. powyżej wskazane wystąpienie S. S. w celu zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Ponadto postanowieniem z [...] organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z [...] wierzyciel uznał zarzuty wniesione przez S. S. pismem z 03.06.2019 r. za niezasadne.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. w pierwszej kolejności powołał wybrane przepisy ustawy o opłatach abonamentowych, a następnie odnosząc się do zarzutu wykonania obowiązku, wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie stwierdzono dokonania przez S. S. wpłat z tytułu opłat abonamentowych za okres objęty prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18.06.2018 r. nr [...] postępowaniem egzekucyjnym, uznając tym samym zarzut za nieuzasadniony.

Rozpatrując zarzut umorzenia w całości albo w części obowiązku, wierzyciel podkreślił, iż na dzień 13.09.2019 r., tj. na dzień wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie posiada dokumentu potwierdzającego umorzenie w całości albo w części obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. Wskazał również, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zobowiązany nie przedstawił dowodów potwierdzających umorzenie w całości albo w części obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Wierzyciel powołując następnie treść art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, oraz art. 70 § 1 O.p. a także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 06.11.2012 r. sygn., akt I SA/GI 210/12. za niezasadny uznał także zarzut przedawnienia należności. Podkreślił także, iż w przedmiotowej sprawie nie są mu znane przesłanki przemawiające za uznaniem, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych objętych tytułem wykonawczym z dnia 18.06.2018 r. wygasł.

W odniesieniu do podniesionego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. wskazał, iż rejestracja odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, które były używane pod adresem: ul. [...],[...], została dokonana na imię i nazwisko S. S. Po rejestracji, zobowiązanemu została wydana książeczka opłat abonamentowych, stanowiąca dowód zarejestrowania w dniu 12.10.1978 r. w Urzędzie Pocztowym [...] ww. odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Wniesienie przez zobowiązanego w dniu 12.10.1978 r. wpłaty z tytułu opłat abonamentowych (Dowód wpłaty nr [...] nr [...]) stanowi potwierdzenie dopełnienia przez niego formalności rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego (w aktach: potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia wniosku z 12.10.1978 r. o zezwolenie na używanie urządzeń wraz z dowodem wpłaty z dnia 12.10.1978 r.).

W dalszej części wydanego postanowienia wierzyciel odniósł się do rozporządzenia Ministra Transportu z 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342, uchylone w dniu 01.01.2014 r.) wskazując, że zawiadomienie o nadaniu S. S. indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) zostało wysłane do zobowiązanego w dniu 24.07.2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel podkreślił przy tym, iż przywołane powyżej rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia", a pisma kierowane do abonentów w formie "zawiadomienia" mają charakter informacyjny.

W odniesieniu do kwestii zwolnienia od opłat abonamentowych, wierzyciel wskazując na art. 4 ustawy o opłatach abonamentowych podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że w dniu 31.05.2000 r. zobowiązany dopełnił po raz pierwszy formalności zwolnienia od opłat abonamentowych, uzyskując status osoby zwolnionej od czerwca 2000 r. do czerwca 2005 r. W celu przedłużenia okresu obowiązywania ww. zwolnienia na kolejne okresy, S. S. zobowiązany był do przedłożenia w placówce pocztowej dokumentów potwierdzających uprawnienia do dalszego korzystania z bezpłatnego abonamentu. Na marginesie sprawy, wierzyciel poinformował, iż w dniu 18.12.2018 r. zobowiązany dopełnił w Urzędzie Pocztowym [...] formalności wyrejestrowania odbiorników. [...] S.A. Centrum Obsługi Finansowej nie posiada przy tym dokumentu, który potwierdziłby zgłoszenie przez zobowiązanego, po miesiącu czerwcu 2005 r., w placówce pocztowej zmian formalno-prawnych, odnośnie zwolnienia od opłat abonamentowych. Zobowiązany nie przedstawił również takiego dokumentu w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Jak wskazał wierzyciel, brak dokumentu stanowiącego o zwolnieniu od opłat abonamentowych po miesiącu czerwcu 2005 r. oznacza, iż S. S. był zobowiązany do uregulowania zaległych opłat abonamentowych (do dnia przeprowadzenia formalności wyrejestrowania odbiorników), a wszczęta egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona. Wobec powyższego, wierzyciel uznał za niezasadny zarzut wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku.

W zakresie zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku, Dyrektor Centrum Obsługi [...] S.A. wskazał, iż o braku wymagalności obowiązku decyduje pewna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 pkt. 2 u.p.e.a. i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Tym innym powodem braku wymagalności może być wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Obowiązek istnieje, ale nie jest wymagalny, w sytuacji gdy np. odroczono termin wykonania obowiązku czy, wstrzymano wykonanie podlegające wykonaniu decyzji. Ponieważ zobowiązany nie wskazał ani na odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności, ani też na jakiekolwiek wstrzymanie wykonania tego obowiązku przez [...] SA, podniesiony przez niego zarzut odroczenia terminu wykonania obowiązku, braku wymagalności obowiązku z innego powodu, czy rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, zdaniem wierzyciela jest niezasadny.

Z kolei, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, wierzyciel podniósł, iż przepis art. 33 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej z tytułu opłat abonamentowych, co znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.03.2013r., sygn. akt K 24/08.

Rozpatrując zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. podkreślił, iż z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany. Błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Wierzyciel podkreślił przy tym, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie miał żadnych problemów z jednoznacznym określeniem tożsamości zobowiązanego, zatem zarzut błędu co do osoby zobowiązanego uznał za nieuzasadniony.

Z kolei rozpatrując zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wierzyciel podniósł, iż organ egzekucyjny, zgodnie z art. 29 u.p.e.a., po otrzymaniu wniosku [...] S.A. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zbadał dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułów wykonawczych. Po stwierdzeniu, iż obowiązek, którego dotyczą przedmiotowe tytuły wykonawcze podlega egzekucji administracyjnej, a tytuły spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ww. ustawy, organ egzekucyjny zaopatrzył tytuły wykonawcze w klauzulę o skierowaniu ich do egzekucji administracyjnej oraz wszczął egzekucję zgodnie z art. 26 § 1 tejże ustawy. W związku z powyższym, wierzyciel za niezasadny uznał wniesiony przez zobowiązanego zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Wierzyciel wskazał również, że za niezasadny należy uznać także zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., bowiem w dniu 12.10.2017 r. zobowiązanemu zostało wysłane (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) upomnienie nr [...], które S. S. odebrał osobiście w dniu 18.10.2017 r. W powyższym upomnieniu zobowiązany został poinformowany, iż wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia tego upomnienia oraz, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje obciążenie dodatkowymi kosztami prowadzonej egzekucji.

Końcowo wierzyciel podkreślił, iż nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 18.11.2019 r. wierzyciel poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], iż postanowienie z [...] stało się ostateczne w administracyjnym toku postępowania, bowiem zobowiązany nie wniósł na nie zażalenia.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 34 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a., powołując się na wiążące stanowisko wierzyciela, uznał zarzuty wniesione przez S. S. za nieuzasadnione.

W dniu 31.01.2020 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło pismo S. S.: "ZAŻALENIE/WNIOSEK na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]"(...)

W uzasadnieniu powyższego środka zaskarżenia, zobowiązany wskazał, iż podniesione przez niego w piśmie z 03.06.2019 r. zarzuty, nie zostały należycie rozpatrzone, w części z powodu szczególnej roli procesowej wierzyciela i jego cynicznych manipulacji, a w części z powodu braku należytej staranności procesowej organu egzekucyjnego. W ocenie zobowiązanego, dając prymat niezweryfikowanym twierdzeniom wierzyciela naruszony został obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej, co w konsekwencji spowodowało wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. Zobowiązany podniósł, iż jego zdaniem, nie do przyjęcia w praworządnym państwie jest funkcjonowanie takiej chimery w postępowaniu administracyjnym, w której praktycznie nie obowiązują żadne reguły postępowania - zarówno administracyjnego, jak i cywilnego. Zobowiązany wskazał, iż fakt wyrejestrowania w 2018 r. urządzeń, których nie posiadał, nie posiada i nie rejestrował, a który to fakt został mu bezprawnie przez wierzyciela przypisany tylko i wyłącznie na podstawie posiadanych przez niego starych zapisów w rejestrach w celu domagania się nienależnej opłaty abonamentowej, nie potwierdza żadnego faktu, jak chce wierzyciel, tylko był kolejnym upokarzającym aktem determinacji w celu zakończenia tej upokarzającej farsy. S. S. podkreślił, iż kiedy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w 2013 r. w złożonych zarzutach i zażaleniu podniósł sprawę wcześniejszego skutecznego wyrejestrowania odbiorników i uchylania się od dokonania tej czynności przez pracowników [...] S.A., to fakt ten został zignorowany przez wierzyciela. W ocenie S. S., zawiadomienia o domniemanych zaległościach przesyłane abonentom przez [...] S.A., obarczone są wadą prawną i nie można im przypisać cech dokumentu urzędowego, z powodu nieuprawnionego, masowego wydruku, a także z uwagi na brak podpisu oraz pieczątki osoby prowadzącej postępowanie. W ocenie zobowiązanego, mając w głębokiej pogardzie praworządność i godność krzywdzonych niesłusznie obywateli, których możliwości procesowe są bardzo ograniczone, wierzyciel dopuszcza się również pewnej manipulacji w stosunku do organu egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł także, iż "choć w sposób bezprawny, to jednak skutecznie udało się wierzycielowi dokonać już raz egzekucji domniemanych wierzytelności, czym bezpodstawnie się wzbogacił". Wskazał także, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18.06.2018 r. nr [...], obejmującego należności za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., jest powtórzeniem zajęcia egzekucyjnego z rachunku bankowego z dnia 04.07.2018 r., dokonanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 04.12.2017 r. nr [...], obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., czyli za ten sam okres, którego dotyczy tytuł wykonawczy z dnia 18.06.2018 r. nr [...]. Powyższe, zdaniem zobowiązanego, powinno być z urzędu wyjaśnione przez organ egzekucyjny i jest podstawą żądania, które w istocie czyni zbędnymi, rozważanie wszystkich pozostałych zarzutów, choć w zdecydowanej większości są uzasadnione. S.S. podniósł, iż w obu powyżej przytoczonych przypadkach, zajęcia dokonano przed przesłaniem mu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu, co było w pierwszym przypadku powodem złożenia przez niego zarzutów oraz skargi.

Końcowo, S. S. poinformował o swojej ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej, pogłębiającej się niepełnosprawności oraz fakcie, iż przez wiele lat pozostawał bezrobotnym. Podkreślił również, iż oczywistym jest, że spełnia warunki do zwolnienia z abonamentu i umorzenia ewentualnych roszczeń, a w jego ocenie tylko niegodziwość i zła wola może być uzasadnieniem podejmowanych przez organu działań. Zaznaczył, iż od ponad 20 lat w różnych okresach miał z różnych tytułów (czasem kilku) prawo do zwolnienia z opłaty abonamentowej, a mając dwoje niepełnosprawnych dzieci w końcu sam stał się osobą niepełnosprawną, potrzebującą wsparcia. W związku z powyższym zobowiązany wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia oraz wniosku, zawieszenie zajęcia rachunku bankowego na który wpływają świadczenia z MOPS w [...], niezwłoczne umorzenie postępowania egzekucyjnego i wycofanie zajęcia z uwagi na fakt, iż postępowanie egzekucyjne jest dotknięte wadami i zostało spełnione przynajmniej kilka przesłanek zawartych w art. 59 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po przeprowadzeniu analizy akt sprawy, w pierwszej kolejności powołał w zaskarżonym postanowieniu treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. oraz wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wskazał, że skoro organ egzekucyjny uzyskał ostateczne stanowisko wierzyciela to w odniesieniu do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1- 4 i 7 u.p.e.a., nie mógł wnikać w merytoryczną zasadność tego stanowiska. Niezależnie od związania organu egzekucyjnego ww. stanowiskiem wierzyciela, organ podkreślił, iż w analizowanej sprawie wiążąca moc ostatecznego postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. odnosi się także do organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Organ ten nie może dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał dalej, że stanowisko wierzyciela nie ma natomiast wiążącego dla organu egzekucyjnego charakteru w odniesieniu do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do tego zarzutu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podobnie jak organ egzekucyjny, jest uprawniony do samodzielnej oceny jego zasadności.

Rozpatrując zatem zarzut S. S. wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., organ odnosząc się do przesłanek podmiotowych i przedmiotowych warunkujących prowadzenie egzekucji wskazał, że w analizowanym przypadku, egzekwowany obowiązek, czyli opłata abonamentowa, bez wątpienia podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Również zastosowany przez organ egzekucyjny środek, tj. zajęcie wierzytelności z jego rachunku bankowego mieści się w katalogu dopuszczalnych środków egzekucyjnych, do których stosowania zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uprawiony organ egzekucyjny.

W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], za bezzasadny uznać należy podniesiony przez stronę w zażaleniu z 31.01.2020 r. zarzut nierespektowania ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ww. ustawy. Przed podjęciem rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny przeprowadził bowiem analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a następnie w postanowieniu z 07.01.2020 r. przedstawił zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny, przytoczył obowiązujące przepisy prawa oraz wyjaśnił podstawę prawną.

W odniesieniu z kolei do zawartej w zażaleniu argumentacji zobowiązanego, że "choć w sposób bezprawny, to jednak skutecznie udało się wierzycielowi dokonać już raz egzekucji domniemanych wierzytelności, czym bezpodstawnie się wzbogacił", a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18-06-2018 r. nr [...] obejmującego należności za okres od dnia 01.07.2016 do dnia 30.09.2017 jest powtórzeniem zajęcia egzekucyjnego z rachunku bankowego dnia 04.07.2018r., dokonanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 04.12.2017 r. nr [...] obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 do dnia 30.09.2017, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, iż zobowiązany nie podniósł tej kwestii w złożonych w dniu 03.06.2019 r. zarzutach i wykluczone jest zatem powoływanie nowych podstaw zarzutów, wniesionych już po upływie siedmiodniowego terminu od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W przedmiocie argumentacji S. S. dotyczącej jego trudnej sytuacji materialnej organ zauważył, że kwestia ta nie może stanowić podstawy zarzutu wniesionego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Na marginesie organ wskazał również, iż wszczęcie przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie zarzutów ma pierwszeństwo przed złożonym przez niego wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z kolei ewentualne uwzględnienie zarzutów, a przez to umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., czyniłoby bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym zakresie w trybie art. 59 ww. ustawy. Organ podkreślił przy tym, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 34 § 4 ww. ustawy, jest konsekwencją uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei odmowa uwzględnienia zarzutów jest zaś równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ również nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 u.p.e.a. Zasadnie zatem organ egzekucyjny wydał jedynie postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, traktując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako element żądania zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, S. S. zaskarżył powyższe postanowienie organu, zarzucając mu rażące naruszenie wielu przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, ukierunkowanego na bezpodstawną egzekucję nienależnego abonamentu telewizyjnego (co ponownie wymaga szczegółowego i uciążliwego wykazania w toku postępowania) i nieuwzględnienia słusznie podniesionych zarzutów przez organy biorące udział w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawowa zasada sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie, skarżący w swoim piśmie z 03.06.2019 r. zgłosił zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a. Stosownie do art. 34 u.p.e.a., zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany w zakresie zarzutów skarżącego, o których mowa w art. 33 pkt 1-4 i 7. Jak już wcześniej podniesiono, wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu abonamentu RTV objętych tytułem wykonawczym z 18.06.2018 r. nr [...] za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a. stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Rozpatrując natomiast zarzut S. S. wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., organ egzekucyjny odnosząc się do przesłanek podmiotowych i przedmiotowych warunkujących prowadzenie egzekucji wskazał, że w analizowanym przypadku, egzekwowany obowiązek, czyli opłata abonamentowa, bez wątpienia podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast zobowiązany nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na jego osobę. Również zastosowany przez organ egzekucyjny środek, tj. zajęcie wierzytelności z jego rachunku bankowego mieści się w katalogu dopuszczalnych środków egzekucyjnych, do których stosowania zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest uprawiony organ egzekucyjny. W odniesieniu z kolei do zawartej w zażaleniu argumentacji zobowiązanego, że wierzycielowi udało się już wcześniej dokonać skutecznej egzekucji domniemanych wierzytelności, prowadząc egzekucję z rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z 04.12.2017 r. nr [...], obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 do dnia 30.09.2017, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, iż zobowiązany nie podniósł tej kwestii w złożonych w dniu 03.06.2019 r. zarzutach, zatem wykluczone jest powoływanie w zażaleniu nowych podstaw zarzutów z powodu upływu 7 dniowego terminu.

W tym miejscu uzasadnienia wskazać należy, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów podniesionych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 18.06.2018 r. nr [...], obejmującego zaległość w opłacie abonamentowej za okres 26.07.2016 r. - 30.09.2017 r. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie ocenie sądu administracyjnego podlega również legalność postanowienia wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienie wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. z [...].

W ocenie Sądu, zarówno postanowienie wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. z dnia [...].

Jak wyżej zaznaczono, zastrzeżenia mogące stanowić podstawę wnoszenia zarzutów zostały wyliczone enumeratywnie w zamkniętym katalogu przesłanek, przedstawionym w art. 33 § 1 u.p.e.a. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a., a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA o sygn. akt II FSK 1244/10, II GSK 1285/12, II FSK 290/13, II FSK 1688/13, II FSK 2594/13 - dostępne, podobnie jak inne powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu siedmiu dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 216/10; wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt II SA/Kr 1897/11; wyrok WSA w Olsztynie o sygn. akt I SA/Ol 603/11).

W związku z tym, że zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny, a po wyczerpaniu toku instancji służy na nie skarga do sądu administracyjnego, w skardze tej strona może podnieść zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny na skutek wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale jest związany granicami sprawy rozpatrzonej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice te wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może zatem objąć kontrolą sprawy innej niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2615/10).

Istotne znaczenie ma również fakt, że to zobowiązany ma obowiązek wskazania i uzasadnienia, na której z okoliczności z art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. opiera zarzut (por.: wyroki NSA o sygn. akt II FSK 1441/10 i akt II FSK 407/10).

Sformalizowanie środka ochrony w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne sprowadza się i do tego, że jeżeli zobowiązany wskazał jednoznacznie podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia, to nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutu odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., nie jest uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2267/10).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej wskazać należy, iż skarżący w piśmie z 03.06.2019 r., zawierającym zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w żaden sposób nie uzasadnił podanych przez siebie wyłącznie z podstawy prawnej zarzutów. Ograniczył się jedynie do wskazania i przytoczenia treści art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a. O ile w odniesieniu do niektórych podniesionych zarzutów, na podstawie akt sprawy można zidentyfikować, bez ryzyka błędnego odczytania intencji autora pisma, co było przyczyną zgłoszonego zarzutu, o tyle w odniesieniu do większości powiedzieć tego nie można. Dopiero w obszernym zażaleniu z 31.01.2020 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] skarżący przytoczył bardzo szeroki zestaw zastrzeżeń wobec prawidłowości prowadzonej egzekucji administracyjnej, zamieszczając w nim uwagi, np. co do: bezprzedmiotowości sprawy z uwagi na wcześniejsze skuteczne wyegzekwowanie przez wierzyciela należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] z 18.06.2018 r. w toku egzekucji prowadzonej z rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z 04.12.2017 r. nr [...], dokonania wcześniejszego skutecznego wyrejestrowania odbiorników i uchylania się od przeprowadzenia tej czynności przez pracowników poczty, korzystania ze zwolnienia od konieczności uiszczania opłaty abonamentowej w okresie od roku 2000 oraz posiadania uprawnień do korzystania ze zwolnienia od tej opłaty po czerwcu 2005 roku, nieposługiwania się przez wierzyciela dokumentami urzędowymi, naruszenia szeregu regulacji k.p.a.

Mimo tego, wierzyciel w dniu 13.09.2019 r. rozpoznał zarzuty zobowiązanego w oderwaniu od konkretnych podstaw faktycznych, jakie przyświecały skarżącemu przy ich zgłaszaniu w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a., odnosząc się do poszczególnych zarzutów poprzez ogólne i hipotetyczne rozważania na temat mogących istnieć przesłanek faktycznych dla ich podniesienia przez skarżącego oraz ogólnikowe stwierdzenie, iż Poczta Polska nie widzi podstaw do uznania zarzutów za zasadne. W ocenie Sądu, stanowiło to błąd wierzyciela, ponieważ wobec takiej treści wniesionych zarzutów i braku ich uzasadnienia przez stronę, tj. przyporządkowania do konkretnych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a. określonych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę ich wniesienia przez skarżącego, wierzyciel powinien był dokładnie ustalić treść żądania zobowiązanego i tym samym - granice sprawy administracyjnej. Zwłaszcza, że z akt sprawy wynikało jednoznacznie, iż w toku całego postępowania zobowiązany działał bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, wskazując przy tym na swoją niepełnosprawność. Dokonanie kwalifikacji zarzutów ma niewątpliwie znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy. Jak wskazano wyżej, wyznacza to granice sprawy, wpierw przez organy administracji publicznej, a w dalszej kolejności - przez sąd. Jeżeli bowiem zobowiązany nawet jednoznacznie wskazuje podstawę prawną zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, a uzasadnienie tego zarzutu odpowiadałoby innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 u.p.e.a., organ nie miałby podstaw do działania z urzędu i samodzielnego badania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Kwalifikacja zarzutu nabiera jeszcze innego, szczególnego znaczenia z uwagi na cytowany art. 34 § 1 u.p.e.a. Tylko bowiem zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu uznać należało, że w zakresie dotyczącym zgłoszonych przez skarżącego zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z 18.06.2018 r. doszło do naruszenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, u którego źródła leżało niewystąpienie do skarżącego o wskazanie, w czym upatruje istnienia przesłanek do wniesienia zarzutów opartych na art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a. Brak takiego wystąpienia skutkował także naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Takie działanie wierzyciela doprowadziło w istocie do sytuacji, iż rozpatrzył on w sposób czysto hipotetyczny, a jednocześnie wiążący dla organu egzekucyjnego w zakresie podstaw z art. art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., zarzuty skarżącego podniesione w piśmie z 03.06.2019 r., bez uwzględnienia jakiejkolwiek argumentacji zobowiązanego na poparcie zgłoszonych zarzutów.

Spowodowało to, iż ani z akt sprawy, ani ze stanowiska wierzyciela nie wynika, na podstawie jakiego przepisu skarżący korzystał ze zwolnienia od opłat abonamentowych w okresie od czerwca 2000 r. do czerwca 2005 r., na co zresztą wierzyciel powołuje się na stronie 6 uzasadnienia swojego stanowiska, i dlaczego skarżący miał obowiązek przedłożenia w placówce pocztowej dowodów potwierdzających uprawnienie do dalszego korzystania z bezpłatnego abonamentu. W aktach sprawy bark jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby fakt korzystania przez skarżącego ze zwolnienia z opłat abonamentowych oraz nakładającego na niego obowiązek stawienia się w placówce pocztowej po czerwcu 2005 r. w celu przedłużenia tego zwolnienia. Z powoływanej przez organ ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wynika natomiast, iż skarżący miał wyłącznie obowiązek zgłosić placówce pocztowej operatora wyznaczonego zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskanie zwolnienia, w terminie 30 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła (art. 4 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych). Ma to o tyle istotne znaczenie, iż jak podkreślił skarżący w zażaleniu, cały czas spełnia warunki do zwolnienia z abonamentu. Zaznaczył, iż od ponad 20 lat w różnych okresach posiadał z różnych tytułów (czasem kilku) prawo do zwolnienia z opłaty abonamentowej, gdyż miał dwoje niepełnosprawnych dzieci, którymi się opiekował, a w końcu sam stał się osobą niepełnosprawną, potrzebującą wsparcia.

W ocenie Sądu, bez ustalenia i wykazania przez wierzyciela, w oparciu o jaki konkretnie przepis i ew. na podstawie jakiej decyzji, skarżący w okresie od czerwca 2000 r. do czerwca 2005 r. korzystał ze zwolnienia z opłaty abonamentowej, nie można jednoznacznie stwierdzić, iż podnoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] z 18.06.2018 r. jest niezasadny.

Podobnie zresztą należy odnieść się do podnoszonej przez skarżącego kwestii skutecznego wyrejestrowania przez niego odbiorników RTV przed 18.12.2018 r. (w tej dacie jak twierdzi skarżący dokonał on kolejnego wyrejestrowania "w akcie determinacji w celu zakończenia tej upokarzającej farsy") oraz braku możliwości wykazania tego faktu przez stronę z uwagi na upływ czasu i nieposiadanie materialnego dowodu z uwagi na pozostawanie przez wierzyciela przez wiele lat w bezczynności. W zażaleniu skarżący podkreślił przy tym, iż kiedy skończył mu się termin do zwolnienia z opłaty abonamentowej z powodu zasiłku stałego na opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi, to mając kolejne tytuły do zwolnienia zdecydował się zgłosić wyrejestrowanie odbiorników RTV, gdyż od dłuższego czasu już ich nie posiadał w gospodarstwie, a on i dzieci korzystali z innych mediów. Kwestia wyrejestrowania przez skarżącego odbiorników, jak podnosi on w zażaleniu, była już przedmiotem jego zażalenia i zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z 2013 roku, jednak w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów, czy rozważań wierzyciela w tym temacie. Z uwagi na upływ czasu od podawanej przez skarżącego daty wyrejestrowania odbiorników (2005 r.) jest wielce prawdopodobne, że nie posiada on już dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności. Skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 10 lat, to skarżący nie miał obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności, zwłaszcza w sytuacji, gdy przez wiele lat nie otrzymał od Poczty Polskiej żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak po 2005 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy ocenić jako usprawiedliwione przeświadczenie strony, iż dopełniła wszelkich formalności w zakresie czy to dalszego korzystania ze zwolnienia z opłat czy też wyrejestrowania odbiorników oraz że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela. Tym samym pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Podkreślić należy, iż z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiorników RTV. Wyrejestrowanie odbiorników i konsekwentnie nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji [...] przez okres wielu lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p., w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego. W postępowaniu wierzyciel stwierdził kategorycznie, że nie ma dowodów na dokonanie skutecznego powiadomienia [...] S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników przez skarżącego. Nie ma jednak w aktach sprawy informacji, w jaki sposób zostały dokonane tego rodzaju ustalenia. Nie odniesiono się także do wyżej wskazanych okoliczności, pozwalających w ocenie Sądu przyjąć obiektywnie usprawiedliwione przekonanie skarżącego o braku istnienia obowiązku abonamentowego z uwagi na korzystanie ze zwolnienia z opłat i skuteczne wyrejestrowanie odbiorników.

W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest arbitralne działanie organów, z góry pomijające stanowisko i argumenty skarżącego. Ponadto warto zwrócić uwagę także na okoliczność, że wierzyciel przy wysyłaniu korespondencji o nadaniu numeru identyfikacyjnego powoływał się na brak obowiązku przesłania przesyłki listem poleconym. Jednocześnie wymaga od skarżącego dowodowego wykazania, że informował [...] S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc w konsekwencji wymaga, aby skarżący posiadał dokument potwierdzający otrzymanie przez wierzyciela pisma. Tymczasem – tak jak w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego - z żadnego przepisu nie wynika obowiązek do przesłania korespondencji związanej z wyrejestrowaniem odbiorników przesyłką poleconą czy też posiadania dokumentu potwierdzającego pisemne zawiadomienie wierzyciela o wyrejestrowaniu odbiorników. Zatem, w ocenie Sądu, wartość dowodowa oświadczeń Poczty jak i skarżącego w tym zakresie jest taka sama i winna być oceniana według tych samych zasad.

Sąd nie zgadza się również, ze stanowiskiem wyrażonym przez organ w zaskarżonym postanowieniu, odnoszącym się do zawartej w zażaleniu argumentacji zobowiązanego, że wierzycielowi udało się już wcześniej dokonać skutecznej egzekucji domniemanych wierzytelności, prowadząc egzekucję z rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z 04.12.2017 r. nr [...], obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 do dnia 30.09.2017. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał w powyższym zakresie, iż zobowiązany nie podniósł tej kwestii w złożonych w dniu 03.06.2019 r. zarzutach, zatem wykluczone jest powoływanie w zażaleniu nowych podstaw zarzutów z powodu upływu 7 dniowego terminu. Jak jednak wyżej zaznaczono, skarżący działał w niniejszym postępowaniu bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a podnosząc zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 18.06.2018 r. ograniczył się wyłącznie do podania podstawy prawnej tych zarzutów, bez wskazania jakiejkolwiek argumentacji na ich uzasadnienie. Wobec takiej treści wniesionych zarzutów i braku ich uzasadnienia przez stronę, tj. przyporządkowania do konkretnych podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7 u.p.e.a. określonych okoliczności faktycznych stanowiących podstawę ich wniesienia przez skarżącego, wierzyciel powinien był dokładnie ustalić treść żądania zobowiązanego i tym samym - granice sprawy administracyjnej. Skoro tego nie poczyniono na wstępnym etapie postępowania, a skarżący podniósł w piśmie z dnia 03.06.2019 r. zarówno zarzut nieistnienia obowiązku jak i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, to podnoszona przez niego w zażaleniu kwestia, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18.06.2018 r. nr [...], obejmującego należności za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., jest powtórzeniem zajęcia egzekucyjnego z rachunku bankowego z dnia 04.07.2018 r., dokonanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 04.12.2017 r. nr [...], obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., czyli za ten sam okres, którego dotyczy tytuł wykonawczy z dnia 18.06.2018 r. nr [...], winna zostać przez wierzyciela i organ egzekucyjny wyjaśniona.

Zdaniem Sądu, sposób załatwienia kontrolowanej sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Należy zaznaczyć, że choć zarzuty naruszenia prawa dotyczą przede wszystkim działania wierzyciela, natomiast organy egzekucyjne podporządkowały się treści art. 34 § 1 u.p.e.a., to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. zwrócenia się do skarżącego o uzasadnienie zarzutów podniesionych w piśmie z 03.06.2019 r., wyjaśnienia i udokumentowania faktu posiadania przez skarżącego zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych z uwzględnieniem podstawy tego zwolnienia oraz obowiązku informowania placówki pocztowej o zmianie stanu prawnego i faktycznego dotyczącego tego zwolnienia. Wierzyciel zobowiązany będzie także wskazać, na jakiej podstawie dokonał ustaleń, iż skarżący nie wyrejestrował odbiorników z uwzględnieniem w tym zakresie upływu czasu i swojej bezczynność w domaganiu się uiszczania opłat abonamentowych oraz podnoszonej przez zobowiązanego okoliczności, iż fakt wyrejestrowania odbiorników był przez niego podnoszony i rozpatrywany w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze z 2013 r. Wierzyciel winien również odnieść się do stawianego przez stronę zarzutu, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18.06.2018 r. nr [...], obejmującego należności za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., jest powtórzeniem zajęcia egzekucyjnego z rachunku bankowego z dnia 04.07.2018 r., dokonanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 04.12.2017 r. nr [...], obejmującego nienależne roszczenia za okres od dnia 01.07.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., czyli za ten sam okres, którego dotyczy tytuł wykonawczy z dnia 18.06.2018 r. nr [...]. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie natomiast do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na brzmieniu art. 200 p.p.s.a. i zasądzono kwotę 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.

R.T.