Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 155/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej: kpa) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518, ze zm., dalej: u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] orzekającej o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o pow. 0.25 ha, nr [...] o pow. 0,26 ha, nr [...] o pow. 0,25 ha, nr [...] o pow. 0,25 ha, [...] o pow. 0,22 ha i [...]o pow. 0,51 ha, stanowiącej współwłasność B. D. w 3/4 części i E. D. w 1/4 części (dla działek nr [...],[...],[...], i [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]; dla działek nr [...] i [...] - nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów), poprzez udzielenie P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w miejscowości K., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez w/w działki napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], w tym na podwieszenie nad tymi działkami nad w/w działkami przewodów linii elektroenergetycznej na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m (35 m od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosi odpowiednio: dla działki nr [...] - 288 m2, dla działki nr [...] - 295 m2, dla działki nr [...] - 265 m2> dla działki nr [...] - 282 m2, dla działki nr [...]

201 m2 i dla działki nr [...] - 451 m2 oraz, że :

• lokalizację urządzenia przesyłowego, tj. przewodów oraz obszar pasa technologicznego przedstawiono na załącznikach mapowych, stanowiącym integralną część w/w decyzji.

• obszar pasa technologicznego to obszar sięgający po 35 m od osi linii w każdą stronę, w którym obowiązują ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, polegające na obowiązku korzystania z tego pasa w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa i normami, dotyczącymi budowy oraz eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych.

[...],[...] październik 2014 r.

• czas zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac budowlano - montażowych, związanych z założeniem urządzeń przesyłowych tj. przewodów linii 400 kV [...]

ustalono od chwili uzyskania przez P. S. A. ostatecznej decyzji na podstawie pozwolenia na budowę w zakresie działek objętych przedmiotową decyzją, do czasu uzyskania ostatecznej decyzji zezwalającej na użytkowanie w/w linii. 2. ograniczenie sposobu korzystania z w/w nieruchomości, polega w szczególności na

uprawnieniu P. S.A. do wstępu na nieruchomość w celu:

• wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano - montażowych, związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...],

• wykonania czynności, związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej,

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca znak: [...].

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] ograniczył sposób korzystania z nieruchomości, położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o pow. 0.25 ha, nr [...] o pow. 0,26 ha, nr [...] o pow. 0,25 ha, nr [...] o pow. 0,25 ha, [...] o pow. 0,22 ha i [...] o pow. 0,51 ha, stanowiącej współwłasność B. D. w 3/4 części i E. D. w 1/4 części (dla działek nr [...],[...],[...], i [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]; dla działek nr [...] i [...] - nie jest prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów a z akt sprawy wynika, że tytułem własności jest akt własności ziemi nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.2007 r. sygn, akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. D.), poprzez udzielenie P. Spółce Akcyjnej z siedzibą w miejscowości K., zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez w/w działkach napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...], w tym na podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej nad tymi działkami na wysokości nie mniejszej niż 8,5 m oraz na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej 400 kV po jej wybudowaniu w obszarze pasa technologicznego o szerokości 70 m (35 m od osi linii w obie strony), którego powierzchnia wynosi odpowiednio: dla działki nr [...] - 288 m2, dla działki nr [...]

295 m2, dla działki nr [...] - 265 m2, dla działki nr [...] - 282 m2, dla działki nr [...] - 201 m2 i , dla działki nr [...]- 451 m2.

W odwołaniu od ww. decyzji E. D. wskazała, że wydana w tej sprawie decyzja jest dla niej nie korzystna, ponieważ została sporządzona z naruszeniem art. 124 u.g.n., a także pozostaje w sprzeczności z przepisami postępowania - art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 kpa.

W uzasadnieniu odwołania E. D. wskazała, że decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 1 kpa. Wskazała ponadto na konieczność dbania o właściwe ustalenie proporcji pomiędzy ochroną interesów jednej ze stron, czyli inwestora a ograniczeniem interesów drugiej, tj. właściciela nieruchomości. Zakwestionowała również prawidłowość przeprowadzonych rokowań, zwracając uwagę na brak zakreślona ścisłych ram prawnych rokowań, które powinny poprzedzać wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Skuteczne rokowania powinny bowiem doprowadzić do zawarcia umowy, która określa sposób ograniczenia i jego warunki zgodnie z wolą zainteresowanych stron. Podkreśliła brak rzeczywistego dialogu z inwestorem przy jednoczesnej gotowości właścicielek do zawarcia umowy w przedmiotowej sprawie. Podniosła również, że organ I instancji w pierwszym punkcie sentencji bezprawnie rozstrzygnął o zezwoleniu na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu, podczas gdy przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazuje, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może dotyczyć udzielenia zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej a także podziemnych i naziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zarzuciła także inwestorowi, iż bez uzyskania wymaganych prawem pozwoleń wszedł na nieruchomość i dokonał pewnych czynności a przez złożenie wniosku i uzyskanie stosownej decyzji chce ten stan rzeczy uczynić legalnym w świetle obowiązujących przepisów.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n, który przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Organ wskazał, że warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą.

Wojewoda [...] zaznaczył, że planowana inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] jest inwestycją mieszczącą się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania łub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W kwestionowanej decyzji Starosta [...] stwierdził, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego i jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...]i gmina [...] dla przebiegu linii elektroenergetycznej 400 kV, uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., [...], decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Organ wskazał również, że podjęto rokowania z współwłaścicielkami działek ewidencyjnych numer: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] B. D. i E. D., które nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej, co potwierdzają odpowiednie dokumenty. W tej sytuacji wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. inwestor P. S.A. wystąpił do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami odwołania dotyczącymi naruszenia art. 11 kpa, w zw. art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż sprawa wymagała udziału biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, organ podkreślił, że starosta w toku postępowania o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, z mocy samego przepisu art. 124 u.g.n. bada jedynie ziszczenie się przesłanek, o których mowa w tym przepisie, tj. czy inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jej zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (lub w przypadku jego braku z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego) oraz weryfikuje, czy przed wystąpieniem o zgodę w trybie administracyjnym wnioskodawca przeprowadził rokowania. Organ nie jest uprawniony do badania żadnych innych okoliczności, ani też przeprowadzania dowodów na tę okoliczność, w szczególności, nie ma podstawy do weryfikacji, czy kwota wynagrodzenia zaproponowana stronie w toku negocjacji była odpowiednia.

Powyższa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2014r., nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. D., która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego w postaci art. 124 u.g.n., a także przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art 10, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 1 kpa. W obszernym uzasadnieniu rozwinęła zarzuty powołują argumentację w dużej części zbieżną z zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. uczestnik postępowania –P. S.A. z siedzibą w K. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem skargi E. D. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...], wydana w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podstawą materialnoprawną tej decyzji jest art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zmierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Analizując stan faktyczny sprawy należy wyjaśnić, że zostały w niej spełnione przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 124 u.g.n. Objęta wnioskiem inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu jednotorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...] jest inwestycją mieści się bowiem w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 2 u.g.n. i jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...] gmina [...] dla przebiegu linii elektroenergetycznej 400 kV, uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., poz. [...], decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika również, że podjęto rokowania z współwłaścicielkami działek ewidencyjnych numer: [...],[...],[...],[...],[...] i [...] tj. B. D. oraz E. D., które nie jednakże zakończyły się podpisaniem umowy cywilnoprawnej. Przebieg tych rokowań został w sposób dokładny udokumentowany, począwszy od zaproszenia do rokowań (pismo inwestora z dnia [...] lutego 2014 r.), a skończywszy na ostatecznym wezwaniu do uzgodnienia warunków założenia i przeprowadzenia przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej (pismo inwestora z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] i [...]). W takiej sytuacji inwestor miał podstawy do wystąpienia z odpowiednim wnioskiem do Starosty [...] o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n., co też uczynił w piśmie z dnia [...] maja 2014 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej należy uznać, że nie są one uzasadnione.

Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 124 u.g.n. należy zauważyć, że skarżąca kwestionuje przede wszystkim sposób przeprowadzenia przez wnioskodawcę rokowań w sprawie o uzyskanie zgody na wykonanie prac, związanych z posadowieniem napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV [...]. Należy w tym miejscu podkreślić, że jakkolwiek przeprowadzenie rokowań stanowi formalną przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, to jednak art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia rokowań, ani czasu ich prowadzenia. Istotne jest, że inwestor podjął rzeczywistą wolę podjęcia i zakończenia rokowań, co jednak nie spotkało się ze strony skarżącej z pozytywną odpowiedzią, w wyniku jej odmiennych oczekiwań finansowych. Tymczasem rokowania takie nie mogą być prowadzone w nieskończoność. Należy podkreślić, że decyzja wydawana w trybie art. 124 u.g.n. dotyczy realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W konsekwencji ustawodawca przewidział instrument do nadzwyczajnej ingerencji w prawo własności właściciela nieruchomości ze względu na konieczność ochrony innego dobra – realizacji celu publicznego, który będzie służył całemu społeczeństwu, w tym przypadku założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV [...]. Ustalenie trasy przebiegu napowietrznej linii elektroenergetycznej jest dokonywane w decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, natomiast od wnioskodawcy, czyli inwestora budowy linii napowietrznej 400kV oczekuje się podjęcia rokowań z właścicielem nieruchomości. Rokowania te zostały w niniejszej sprawie przeprowadzone i nie zakończyły się porozumieniem. Co istotne, w ocenie Sądu rokowania te nie miały charakteru fikcyjnego, czy pretekstowego, ale ich przebieg wskazuje na rzeczywistą wolę zawarcia porozumienia inwestora ze skarżącą. Natomiast nie można oczekiwać dalszego, przedłużającego się prowadzenia rokowań, w sytuacji, gdy realizacja inwestycji ma charakter pilny i jest finansowana ze środków [...].

Całkowicie niezasadny jest zarzut dotyczący pominięcia przez organ art. 124 ust. 6 u.g.n. Skarżący myli sytuację braku podstawy prawnej decyzji z przypadkiem, w którym organ nie wymienił jedynie w decyzji określonego przepisu. Niepowołanie przez organ określonej podstawy prawnej nie oznacza, ze ta podstawa nie istnieje i nie obowiązuje. Brak taki można potraktować co najwyżej jako naruszenie art. 107 1 kpa i to z pewnością bez istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa. Należy bowiem zauważyć, że nawet brak zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania odwoławczego może odnieść skutek tytko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W ocenie Sądu brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania odwoławczego, w sytuacji bardzo aktywnego udziału skarżącej na wszystkich etapach postępowania nie ma istotnego wpływ na wynik sprawy.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa w zw. art. 107 § 3 kpa, albowiem organ administracji wyjaśnił w sposób dostateczny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy zaś zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 kpa. Zaskarżona decyzja zawiera także uzasadnienie prawne z powołaniem przepisu prawa stanowiącego podstawę podjętego rozstrzygnięcia oraz tezy z orzecznictwa z tego zakresu.

Dodatkowo, Sąd wypełniając określony w art. 134 § 1 ppsa obowiązek kontroli z urzędu sprawy w zakresie innym, niż określony w skardze, stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W szczególności Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.