Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3108/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 16 a, art. 315 ust. 2 pkt 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2206
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. B. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu/organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania [...] (dalej jako skarżąca/cudzoziemiemka), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej jako Komendant/organ I instancji) z [...] lutego 2017r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemki wraz z małoletnim [...] do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 1 lutego 2017r. Komendant wszczął postępowanie w sprawie zobowiązania [...] wraz z małoletnim dzieckiem [...] do powrotu. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2017r. (nr wskazany na wstępie) organ orzekł o zobowiązaniu cudzoziemki i jej małoletniego dziecka do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż mimo że wobec cudzoziemki i jej małoletniego dziecka została wydana ostateczna decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej, nie opuściła on wraz z dzieckiem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie przewidzianym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W powyższym rozstrzygnięciu stwierdzono również, że wobec cudzoziemki i jej małoletniego dziecka nie zachodzą negatywne przesłanki uniemożliwiające zobowiązanie ich do powrotu.

Na skutek złożonego przez cudzoziemkę odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2018r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2017r. (nr wskazany na wstępie). W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub zmianę, a materiał dowodowy jest zgromadzony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w oparciu o przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a w/w. ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że cudzoziemka opuścił kraj pochodzenia w 2010r. i wraz z mężem –[...] i udała się na Ukrainę, skąd w październiku 2015 roku wraz z małoletnim dzieckiem urodzonym na Ukrainie przybyli oni do Polski. Mąż cudzoziemki w dniu [...] października 2015r. w PSG w [...] złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, obejmujący również skarżącą i ich dziecko. Wniosek ten został rozpoznany decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...], którą orzeczono o odmowie nadania [...] statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Decyzja obejmowała również skarżącą i jej dziecko. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...]. Mąż skarżącej w dniu [...] stycznia 2017r. ponownie złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowe, obejmujący początkowo żonę i ich małoletnie dziecko a następnie również drugie dziecko cudzoziemców- [...]- urodzone już w Polsce. W dniu [...] stycznia 2018r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję Nr [...] orzekającą o stwierdzeniu niedopuszczalności wskazanego wyżej wniosku. Cudzoziemcy zaskarżyli to rozstrzygnięcie do Rady do Spraw Uchodźców i obecnie przedmiotowe postępowanie jest w toku. Organ zauważył również, że w Polsce przebywają także teść i teściowa cudzoziemki: [...] i [...] oraz rodzeństwo jej męża.

Odwołując się do obowiązujących przepisów organ wskazał, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcom statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, została doręczona w dniu 23 grudnia 2016r. a zatem cudzoziemka wraz z rodziną miał obowiązek opuszczenia Polski do dnia 22 stycznia 2017r. Niestosując się do postanowień art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemka wyczerpała dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o cudzoziemcach określającego kiedy wydaje się decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Wyjaśnił także, odwołując się do brzmienia przepisu art. 305 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, że złożenie przez cudzoziemca kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie wstrzymuje biegu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wyjaśnił także, że w art. 303 ust.1 określone zostały okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wskazał jednak, że cudzoziemka nie legitymuje się wizami, czy tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust.1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W decyzji organ stwierdził, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie cudzoziemki, że nie wykazała ona zasadności swojej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, czy też ryzyka doznania poważnej krzywdy. Natomiast negatywne opinie o sytuacji społeczno-politycznej w [...], na które powołuje się skarżąca i jej pełnomocnik, nie prowadzą do uzasadnionego przekonania, iż po powrocie do tego państwa prawa cudzoziemki, o których mowa w art. 348 pkt 1 ww. ustawy mogą być realnie zagrożone. Skarżąca, zdaniem organu, nie wykazała nawet, że w przeszłości doszło w [...] do jakichkolwiek działań represyjnych wobec jej osoby. Organ zauważył również, że podobnie jak jej mąż w kraju pochodzenia nie była ona nigdy zatrzymana aresztowana ani sądzona i nie stosowano wobec niej przemocy. Cudzoziemka nie należała do żadnej organizacji politycznej, ani grupy o innym charakterze. Nie doświadczył żadnych trudności związanych ze swoim wyznaniem. Nie była w [...] prześladowana lub zagrożona prześladowaniem ze względu na swoją narodowość.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza także prawa cudzoziemki do poszanowania jej życia rodzinnego, gdyż cudzoziemka nie jest małżonkiem obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie w Polsce przebywają również mąż cudzoziemki i ich małoletnie dzieci, jednak w dniu [...] lutego 2017r. Komendant zobowiązał odrębną decyzją również małżonka skarżącej do powrotu (orzeczenie utrzymane w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018r. nr [...]. Nadto zważywszy, że pobyt małoletnich dzieci cudzoziemki jest integralnie związany z pobytem ich rodziców to nie ma obaw, że decyzja doprowadzi do negatywnego w skutkach rozdzielenia rodziny, jeżeli cudzoziemcy zastosują się do orzeczonych wobec nich zobowiązań i wspólnie opuszczą terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W kontekście faktu pobytu w Polsce i innych członków rodziny męża cudzoziemki (rodzice oraz rodzeństwo) organ stwierdził, że cudzoziemka oraz jego mąż stanowią samodzielną rodzinę, a ich pobyt w naszym kraju nie jest integralnie związany z pobytem teściów czy rodzeństwo męża.

W ocenie organu decyzja nie narusza prawa cudzoziemki do ochrony jej życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż cudzoziemka przebywa w naszym kraju od października 2015 roku, a więc przez okres stosunkowo krótki. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w tym okresie doszło do nawiązania silnych więzi społecznych i emocjonalnych z Polską oraz, że wykonanie zaskarżonej decyzji drastycznie wpłynie na dalsze życie cudzoziemki, bądź jej małoletnich dzieci.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji nie narusza również praw dzieci cudzoziemki w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Zdaniem organu brak jest podstaw do uznania, iż wyjazd dzieci do kraju pochodzenia będzie się wiązał z brakiem możliwości adaptacyjnych i drastycznym pogorszeniem warunków ich rozwoju psychofizycznego. Organ zauważył przy tym że decyzja organu I instancji zobowiązuje cudzoziemkę do powrotu tylko z jednym dzieckiem- małoletnim [...] i nie dotyczy córki cudzoziemki urodzonej [...] sierpnia 2017r. Wskazał jednak, że małoletnia jako osoba, urodzona w trakcie trwającej już drugiej procedury w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej i która została włączona do ww. wniosku o udzielenie jej ochrony, złożonego przez ojca, z racji wieku nie może spełniać samodzielnie żadnej przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Ewentualne uprawnienia związane z ochroną międzynarodową mogą zatem zostać na nią scedowane jedynie w sytuacji, gdy sygnatariuszami tych uprawnień zostaną wcześniej jej rodzice. Tymczasem rodzicom dziecka odmówiono w postępowaniu administracyjnym udzielenia ochrony międzynarodowej i zobowiązano ich do powrotu. Organ uznał również, że z racji tego, iż ojciec małoletniej złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, brak jest podstaw do uznania że złożenie tego wniosku jest przesłanką negatywną do orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu, pomimo że objęta nim została nowonarodzona córka, wobec której jest to jednocześnie pierwszy wniosek o udzielenie ochrony. Małoletnia winna bowiem opuścić terytorium Polski wraz z rodzicami.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie należy uznać, że sytuacja cudzoziemki nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wraz z mężem i dziećmi wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolność, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego, prywatnego czy praw dzieci.

Organ wyjaśnił również, że postanowił nie uwzględnić wniosku cudzoziemki o przesłuchanie jej oraz jej teścia, albowiem okoliczności wskazane w tych wnioskach są organowi znane z urzędu i były przedmiotem badań i analiz już w toku postępowań uchodźczych, jak również w toku postępowań zobowiązujących do powrotu wydanych w stosunku do skarżącej i jej męża oraz członków jego rodziny.

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 315 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu. Jednakże zgodnie z art. 315 ust.2 pkt 1 ww. ustawy w decyzji o której mowa powyżej nie określa się terminu dobrowolnego powrotu, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Prawdopodobieństwo to zgodnie z art. 315 ust.3 pkt 1 ustawy, istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec zadeklarował niepodporządkowanie się obowiązkom wynikającym z otrzymania decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. W tym kontekście organ wskazał, że cudzoziemka podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2017r. odmówiła złożenia zeznań oświadczając, iż w jej sprawie decyduje mąż. Z kolei jej mąż oświadczył że odmawiając złożenia zeznań oświadczył, że w jego sprawie decyduje ojciec-[...], który tego samego dnia oświadczył podczas przesłuchania że nie wykona dobrowolnie orzeczonej wobec niego decyzji zobowiązującej do powrotu. Tym samym, zdaniem organu, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że cudzoziemka również nie wykona dobrowolnie decyzji zobowiązującej ją do powrotu i z tego względu uzasadnione było zastosowanie wobec cudzoziemki postanowień art. 315 ust.2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wywiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. :

1/ art. 10 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez:

- nieuwzględnienie żadnych wniosków dowodowych złożonych przez cudzoziemkę, tj. nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu: z przesłuchania skarżącej oraz [...]; z pisemnej opinii dr [...] - pracownika Zakładu Iranistyki Uniwersytetu [...]; z pisemnego raportu z dnia [...] maja 2015r. sporządzonego przez Helsińską Fundacje Praw Człowieka pt. "Tortury w Kirgistanie - aktualne problemy i rekomendacje". A także nieuwzględnienie wniosku o zwrócenie się do niezależnej organizacji Amnesty International o wydanie opinii dotyczącej sytuacji Uzbeków oraz członków Hizb at Tahrir w Kirgistanie - pomimo żądania cudzoziemki;

- nie odniesienie się przez organ w żaden sposób do faktu nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych pomimo, że przeprowadzenie zgłoszonych wniosków dowodowych miało istotny wpływ na wyjaśnienie sprawy a w szczególności wyjaśnienie wpływu sytuacji cudzoziemki, która jest synową członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy, bowiem cała rodzina [...] była represjonowana z powodu uczestnictwa teścia w tej organizacji, pomimo że okoliczności, które cudzoziemka chciała wykazać ww. dowodami miały charakter odmienny od okoliczności ustalonych z urzędu przez organ, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie udowodnienie jakichkolwiek okoliczności przeciwnych do tych, które organ uznał za jedynie "słuszne i prawdziwe" oraz uniemożliwiło cudzoziemcowi podjęcie działań zmierzających do udowodnienia okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Konsekwencją powyższego jest całkowite pozbawienie cudzoziemca możliwości czynnego udziału w postępowaniu, tj. uczestniczenie w gromadzeniu materiału dowodowego;

- niewydanie w zakresie odmowy przeprowadzenia wskazanych przez cudzoziemkę dowodów, stosownego postanowienia, przez co organ w sposób rażący naruszył podstawowe przepisy dotyczące procedury administracyjnej.

2/ art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędne i niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym wyjaśnienie przez organ sytuacji w kraju pochodzenia –Kirgistanie, w szczególności całkowite pominięcie wyjaśnienia sytuacji cudzoziemki w jej kraju pochodzenia, co w rezultacie spowodowało nieprawidłowe stwierdzenie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia dla życia, wolności oraz bezpieczeństwa osobistego skarżącej, co w konsekwencji spowodowało oparcie decyzji na niezgodnej ze stanem faktycznym opinii pochodzącej z systemu "Światowid", a co za tym idzie, spowodowało również nieprawidłowe odmówienie udzielenia ochrony ze względów humanitarnych lub ochrony na pobyt tolerowany;

- nieustalenie przez organ, że cudzoziemka zagrożona jest stosowaniem wobec niej tortur i nieludzkiego traktowania tyko i wyłącznie z powodu przynależności do grupy etnicznej Uzbeków, wobec której państwo Kirgistan regularnie i rutynowo stosuje praktyki stosowania tortur lub innego nieludzkiego traktowania oraz nieprawidłowe ustalenie, że cudzoziemiec nie wykazała zasadności swojej obawy przed powrotem do kraju pochodzenia i nie uprawdopodobniła, że po powrocie do Kirgistanu może być zagrożona represjami, podczas gdy okoliczności sprawy wynikające z całokształtu materiału dowodowego wskazują na fakt, że skarżąca może być poddana nieludzkiemu traktowaniu z dwóch powodów: Uzbeckiego pochodzenia oraz uczestnictwa teścia- [...] w organizacji [...]

3/ art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, która została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, tj. pomimo że nie został wyjaśniony konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

4/ art. 348 pkt 1 oraz art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuwzględnienie przez organ istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz do udzielenia zgody na pobyt tolerowany i nieprawidłowe ustalenie, iż powrót nastąpi do państwa, w którym w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. nie byłoby zagrożone prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemki, podczas gdy organ nie wyjaśnił wpływu sytuacji skarżącej, która jest synową członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy, bowiem cała rodzina [...] była represjonowana z powodu uczestnictwa teścia skarżącej w [...], a skarżąca narażona jest na nieludzkie traktowanie w szczególności tortury z racji swojego uzbeckiego pochodzenia na co jednoznacznie wskazuje fakt istnienia konfliktu etnicznego pomiędzy Kirgizami a Uzbekami.

- art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że w przypadku skarżącej nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych ani zgody na pobyt tolerowany, a zobowiązanie skarżącej do powrotu w takim wypadku stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji. A także przez bezzasadne przyjęcie, że brak jest podstaw do uznania, że w okresie pobytu skarżącej w Polsce tj. od października 2015r. nie doszło do nawiązania silnych więzi społecznych i emocjonalnych z Polską, w brew faktom znanym organowi z urzędu tj. że skarżąca urodziła dwoje dzieci, które nie znają innego życia i warunków niż te w których obecnie żyją. Skarżąca prowadzi obecnie w Polsce życie rodzinne a deportowanie całej rodziny do kraju pochodzenia negatywnie wpłynie na rozwój i dalsze losy nieletnich dzieci

Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 12 lipca 2018 r. oraz o zasądzeni na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniosła również w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci protokołu przesłuchania teściowej, na okoliczność prześladowań jakie dotknęły w Kirgistanie całą rodzinę [...], związanych z ich uzbeckim pochodzeniem oraz w związku z uczestnictwem teścia skarżącej [...] w [...] .

W uzasadnieniu skargi obszernie uargumentowano podnoszone w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna choć nie ze wszystkimi zarzutami w niej podniesionymi można się zgodzić.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z dnia [...] lipca 2018r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (nr wskazany na wstępie) orzekająca w przedmiocie zobowiązania [...] obywatelki Republiki Kirgistanu i jej małoletniego syna do powrotu oraz zakazie ich ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 302 ust.1 pkt 16 lit. a) w związku z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U z 2017 poz. 2206 z późn. zm. – dalej: ustawa o cudzoziemcach), bowiem wobec cudzoziemki wydana została w dniu 21 listopada 2016r. ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemce statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. A zatem zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy skarżąca miała obowiązek wyjazdu z Polski do dnia 22 stycznia 2017r. (tj. w terminie 30 dni od dnia w którym decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie nadania, jej oraz jej mężowi i małoletniemu synowi, statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej została doręczona) - czego nie uczyniła.

Należy również zauważyć, iż organ słusznie przyjął, że w sprawie nie zaistniałą żadna z negatywnych przesłanek o których mowa w art. 303 ust.1 pkt 1, 3-15 ustawy o cudzoziemcach.

Jednakże zdaniem Sądu organ przedwcześnie przyjął, iż w sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 348 ust.1 ( pobyt ze względów humanitarnych) lub art. 351 ust.1 ( pobyt tolerowany) ww. ustawy, bez dogłębnego zbadania czy w sprawie nie istnieją wskazane w tych przepisach przesłanki.

Kluczowym elementem, który winien być wyjaśniony w tym konkretnym postępowaniu, a który zdaniem Sądu nie został w sposób dostateczny wyjaśniony, jest kwestia czy powrót do kraju pochodzenia skarżącej oraz małoletnich dzieci, mógłby spowodować zagrożone ich prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mogliby zostać poddani torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mogliby zostać pozbawieni praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarani bez podstawy prawnej.

Przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunki te nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Organ przyjął bowiem, że powrót do kraju pochodzenia nie zagrozi życiu skarżącej i jej rodziny, jej wolności bezpieczeństwu osobistemu, nie narazi ich na tortury albo nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze względu na ich etniczne pochodzenie -uzbeckie oraz fakt przynależności do rodziny [...] (skarżąca jest synową ww. ), który deklaruje przynależność do organizacji [...]. Tymczasem zgromadzony przez organ materiał dowodowy w tym zakresie budzi wątpliwości szczególnie w kontekście przyjęcia, że po powrocie skarżąca nie będzie narażona ze strony władz Kirgistanu jako synowa i członek rodziny [...] na represje w związku z jego przynależnością do wskazanej wyżej organizacji, która jest obwiniana m. in. o zamieszki, które miały miejsce w 2010r. pomiędzy Kirgizami i Uzbekami w mieście [...], gdzie skarżąca mieszkał w raz z rodziną. Należy w tym miejscu wskazać, iż znajdujące się w aktach opracowania Wydziału Informacji o Kraju Pochodzenia UdsC dotyczące kraju pochodzenia skarżącego nie są aktualne (informacje z 5 października 2016r. i 7 grudnia 2016r.) a nadto pozostają w pewnej sprzeczności z informacjami przedłożonymi przez skarżącą zawartymi w opinii sporządzonej przez dr [...] – pracownika Zakładu Iranistyki Uniwersytetu [...], z której wynika, że członkowie organizacji [...] (w aktach sprawy używana jest również nazwa [...]) są prześladowani przez władze kirgiskie oraz raportu z dnia [...] maja 2015r. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka pt. "Tortury w Kirgistanie-aktualne problemy i rekomendacje". Przy czym co równie istotne organ w sposób lakoniczny odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie do wniosku o przesłuchanie skarżącej oraz jej teścia – [...] zupełnie pomijając i nie odnosząc się do pozostałych wniosków zgłoszonych przez skarżącą tj. przeprowadzenia dowodu ze złożonej opinii dr [...] oraz raportu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z [...] maja 2015r. a także przeprowadzenia dowodu z opinii np. Amnesty International, w zakresie sytuacji Uzbeków i członków [...] w Kirgistanie).

Należy zatem zauważyć, że organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich wniosków dowodowych, nawet jeżeli takiego dowodu nie uwzględnia i wskazać przyczyny jego nieuwzględnienia. Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji może nie uwzględnić żądania strony tylko wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów i gdy dotyczy okoliczności, które zostały już stwierdzone innymi dowodami. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia zgłoszonego dowodu. Kwestia ta nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracji. W tej sprawie nie można przyjąć, że dowód z opinii oraz raportu oraz zgłoszone żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii przez niezależnego biegłego nie miało żadnego znaczenia dla sprawy, skoro z przedłożonej przez skarżącego opinii dr [...] oraz raportu Helsińskiej Fundacji wynika, że pozostają one w pewnej sprzeczności z informacjami zawartymi w opracowaniach Wydziału Informacji, na których zostało oparte rozstrzygnięcie organu. Przy czym ustalenia dokonane w powyższych kwestiach mogą mieć znaczenie w kontekście przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 348 pkt 1 lit. a-d oraz art. 351 pkt 1 lit. a-d ustawy o cudzoziemcach). Tym samym całkowite pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy, nieprzeprowadzenie dowodu ze wskazanych dokumentów oraz nie odniesienie się do zgłoszonych dowodów należy uznać za naruszające wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Spóźnione jest przy tym odnoszenie się do kwestii przeprowadzenia dowodu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w odpowiedzi na skargę. Takie wyjaśnienia powinny być zawarte w treści decyzji organu drugiej instancji. Nie można przyjąć, że jest to naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej: p.p.s.a.).

Sąd uznał natomiast za niezasadny zarzut dot. nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania skarżącej oraz pana [...], gdyż jak wynika z akt sprawy organ wziął pod rozwagę przy rozpoznawaniu sprawy całość dokumentacji zgromadzonej zarówno w sprawie skarżącej jak również jej męża oraz rodziny męża. Tym samym organ dysponował i znał stanowisko zarówno skarżącej i jej męża jak również członków rodziny męża w tym [...] zarówno podnoszone w trakcie postepowań statusowych jak i wyrażone w trakcie postępowań dot. zobowiązania do powrotu. Za niezasadny, w niniejszej sprawie, Sąd uznał zarzut dot. niewydania przez organ odrębnego postanowienia w zakresie niedopuszczenia dowodu. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie takie byłoby niezaskarżalne a zatem dopuszczalne zdaniem Sądu, co do zasady, było również odniesienie się do zgłoszonych wniosków dowodowych w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien przeanalizować zasadność zgłoszonych w sprawie wniosków dowodowych a następnie ewentualnie albo odmówić ich przeprowadzenia w całości lub w części czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu lub też winien je przeprowadzić a następnie po ich przeanalizowaniu w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie winien wydać należycie uzasadniona decyzję. Organ winien przy tym w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonać ustalenia, czy w przypadku powrotu skarżącej i jej rodziny do kraju pochodzenia mogłyby być zagrożone ich prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mogliby zostać poddani torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mogliby zostać pozbawieni praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarani bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.