Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2414/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 § 1 i 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Op 216/16 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od P. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 2 sierpnia

2016 r., sygn. akt II SA/Op 216/16, rozpoznaniu skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...].

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Burmistrz S. przyznał M. G., reprezentowanemu przez matkę E. G., świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 300 zł na miesiąc październik 2008 r. (decyzja z dnia [...] października 2008 r. nr [...]) oraz w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. (decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. (decyzja z dnia [...] września 2009 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 30 września 2011 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 30 września 2012 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]); w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]).

Pismem z dnia 3 września 2015 r. Burmistrz S. poinformował P. G., że postępowanie egzekucyjne świadczeń alimentacyjnych należnych małoletniemu M. G. prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. Podał również, że zadłużenie z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego według stanu na dzień 3 września 2015 r. wynosi 32.991,15 zł oraz ustawowe odsetki kwocie 13.587,81 zł. Natomiast zadłużenie z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej osobie uprawnionej wynosi 8.242,50 zł. Jednocześnie organ poinformował, iż wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności, które były wypłacane w kolejnych okresach świadczeniowych.

Pismem z dnia 24 września 2015 r. P. G. zwrócił się o umorzenie w całości zadłużenia alimentacyjnego powstałego tytułem braku realizacji przez niego świadczenia alimentacyjnego na rzecz syna M. G.. W uzasadnieniu wniosku argumentował, iż nie posiada jakiegokolwiek majątku i nie korzysta z pomocy rodziny. Stara się powrócić do normalnego życia po wieloletnim aresztowaniu oraz zdobyć kwalifikacje zawodowe i podjąć zatrudnienie. Jest osobą bezdomną, żyje w ubóstwie i nie przyznano mu prawa do schronienia. Od dnia 15 września 2015 r. jest uczestnikiem Centrum Integracji Społecznej i ma otrzymać świadczenie w kwocie 721,10 zł miesięcznie, przy czym z kwoty tej uiszczać będzie na rzecz [...] opłatę za pobyt w tej placówce w kwocie 360 zł. Z pozostałej kwoty pieniężnej musi zabezpieczyć podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem i zakupem ubioru i środków czystości. Podniósł, że w tej sytuacji nie jest możliwe zastosowanie ulgi w postaci odroczenia terminu spłaty zadłużenia czy też rozłożenia na raty powstałej zaległości, gdyż tak ogromnej kwoty zadłużenia nigdy nie będzie w stanie spłacić.

Burmistrz S. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 i 3 ustawy 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859 z późn. zm. dalej zwana ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów lub ustawą), odmówił P. G. umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej, M. G., w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2015 r. w wysokości 33.391,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Organ pierwszej instancji podał, że P. G. przebywa w Stowarzyszeniu Integracyjnym [...] w C., gdzie ma zapewnione niezbędne warunki do życia, tj. nocleg i wyżywienie. Wskazał również, że nie dysponuje on żadnym majątkiem i utrzymuje się z zasiłku integracyjnego z tytułu uczestnictwa w zajęciach Centrum Integracji Społecznej. Jednakże uznał, że po zakończeniu programu socjalnego, otworzy się dla strony perspektywa podjęcia zatrudnienia na wolnym rynku pracy, na co pozwoli dłużnikowi zarówno wykształcenie, jak i zdobyte w Centrum umiejętności. Dlatego też organ nie znalazł szczególnych okoliczności w sytuacji strony do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności wraz z odsetkami.

Z powyższą decyzją nie zgodził się P. G., który pismem z dnia 25 listopada 2015 r. wniósł odwołanie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i ich ocenę prawną, wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych decyzje podejmowane w trybie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ orzekający może, a nie musi umorzyć należności. W ocenie Kolegium, wniosek odwołującego został rozpatrzony przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej przedstawionej w oświadczeniu z 3 listopada 2015 r. oraz w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 3 listopada 2015 r. Organ ustalił bowiem, iż wnioskodawca jest osobą w wieku 38 lat, a więc w wieku aktywności zawodowej, zdrową, nieposiadającą na utrzymaniu innych osób. Przez dłuższy okres czasu (11 lat) przebywał w zakładach karnych w Hiszpanii i Holandii, a następnie został warunkowo zwolniony do 2018 r. Ze względu na brak możliwości zamieszkania u rodziny, która nie utrzymuje z nim kontaktu, przebywa aktualnie w Stowarzyszeniu Integracyjnym [...] w C., gdzie ma zapewnione niezbędne warunki do życia, tj. nocleg i wyżywienie. Nie dysponuje żadnym majątkiem i utrzymuje się z zasiłku integracyjnego z tytułu uczestnictwa w zajęciach Centrum Integracji Społecznej. Kwota tego zasiłku wystarcza na pokrycie kosztów pobytu w Ośrodku oraz na zakup środków higienicznych. Słusznie zatem, w przekonaniu zespołu orzekającego, organ pierwszej instancji stwierdził, że po zakończeniu programu socjalnego otworzy się perspektywa podjęcia przez stronę zatrudnienia na wolnym rynku pracy, na co pozwalają mu posiadane kwalifikacje oraz zdobyte w Centrum umiejętności. Kolegium zaakcentowało fakt, że dłużnik prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma na utrzymaniu innych osób oraz ma zapewnione mieszkanie i wyżywienie. Przyznało jednocześnie, że sytuacja spowodowana bezrobociem na pewno utrudnia wnioskodawcy wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego, jednakże nie jest to, wedle SKO, szczególna sytuacja - na tle innych osób zobowiązanych do alimentacji. Zwróciło uwagę na wyrażony w orzecznictwie sądowym pogląd, że odbywanie przez dłużnika alimentacyjnego kary pozbawienia wolności nie może stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o umorzenie należności, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań. Za wyjątkową nie może zostać uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. Uznanie takiej sytuacji za wyjątkową prowadziłoby bowiem do tego, iż naganne działanie dłużnika, sprzeczne z normami karnymi, byłoby dodatkowo premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uprzednio spełnianych na koszt podatnika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego skarżący podniósł, że Kolegium nie przeprowadziło żadnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z art. 30 ust. 1 i 2 ustawy. W uzasadnieniu decyzji brak jest oceny realnych możliwości zawodowych strony skarżącej, jego kwalifikacji, stanu zdrowia, okoliczności osobistych, rodzinnych z uwzględnieniem faktu, że jest on osobą karaną. Wskazane okoliczności bowiem istotnie przekładają się na możliwości zawodowe i w konsekwencji możliwości zarobkowe strony. Organ nie uwzględnił również faktu, że skarżący aktualnie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący wskazał również, iż ustalenie, czy istnieją przesłanki do umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.). Po przytoczeniu treści art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Sąd zwrócił uwagę na fakt, że sytuację dochodową dłużnika tworzą obecnie jedynie środki finansowe, które uzyskuje w ramach pomocy społecznej. Zdaniem WSA, szczególnego rozważenia wymaga fakt, że skarżący przebywa w Stowarzyszeniu Integracyjnym [...], gdzie ma zapewnione jedynie schronienie i wyżywienie, co wynika z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z dokumentu tego wynika nadto, że łączny dochód skarżącego to kwota 221,63 zł; nie ma on stałej możliwości otrzymania pomocy od rodziny, gdyż utrzymuje tylko sporadyczny kontakt telefoniczny z rodzicami; oraz że potrzebuje wsparcia ze strony instytucji, by znaleźć schronienie i możliwość znalezienia pracy zarobkowej (karta 3 i nast. akt adm.). Skarżący został warunkowo zwolniony od odbywania kary pozbawienia wolności, a okres próby trwa do 2018 r. Zdaniem Sądu, jedynie przewidywania organu co do możliwości w przyszłości zarobkowania skarżącego, po opuszczeniu placówki, w której obecnie przebywa, i w której - na co wskazuje analiza akt administracyjnych - nie uzyskuje dochodu, nie mogą stanowić podstawy orzekania w zakresie umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Pozostają one w sferze przyszłych, ewentualnych zdarzeń, które mogą nie wystąpić.

Sąd uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy organy w sposób wadliwy oparły się na twierdzeniu, dotyczącym możliwości zarobkowych skarżącego w przyszłości, jak również przeprowadziły sam wywiad środowiskowy w sposób nierzetelny, który uniemożliwia udzielenie jednoznacznej odpowiedzi, czy skarżący będzie rzeczywiście mógł podjąć pracę po opuszczeniu CIS [...]. Zaniechano bowiem precyzyjnego ustalenia, jaki jest zawód, czy też wykształcenie skarżącego, jakie ma doświadczenie zawodowe oraz czy problemy readaptacyjne nie będą uniemożliwiały mu podjęcia zatrudnienia. Niewątpliwie powyższe okoliczności mają istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny a decyzje zapadły w stanie faktycznym, który nie został dostatecznie wyjaśniony, gdyż nie wskazuje jaka jest aktualnie sytuacja skarżącego. W istocie, zarówno w aktach sprawy, jak i w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji nie wskazano, jakie są plany skarżącego, a więc gdzie będzie on mieszkał oraz czy będzie mógł zamieszkać z osobami bliskimi, czy będzie mógł liczyć na ich wsparcie, skoro sam informował pracownika socjalnego, że utrzymuje kontakt telefoniczny z rodzicami, czy też będzie samodzielnie prowadził gospodarstwo domowe. Bezsprzecznie również powyższe okoliczności mają istotny wpływ na prowadzone przed organem postępowanie. W tym kontekście, nie bez znaczenia, w przekonaniu Sądu, pozostaje okoliczność, że jedynymi środkami finansowymi, którymi dysponuje skarżący są świadczenia uzyskiwane od organów pomocy społecznej, a więc od Skarbu Państwa, a taką sytuację dochodową strony zobowiązany był podać wnikliwej analizie organ po myśli art. 30 ustawy. Sąd podkreślił, że możliwość wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 30 ust. 2 ustawy jest uzależniona od prawidłowego ustalenia istnienia, względnie braku, przesłanek o jakich mowa w powyższym artykule, w oparciu o prawidłowo zebrany i zgromadzony materiał dowodowy, przy zachowaniu reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W przedmiotowej sprawie warunki powyższe nie zostały spełnione, gdyż w istocie zaniechano prawidłowego i precyzyjnego określenia sytuacji osobistej majątkowej i rodzinnej skarżącego. Działanie powyższe stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane więc będą do uzupełnienia materiału dowodowego, w tym ponownego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod kątem stwierdzenia, czy skarżący faktycznie spełnia warunki uzasadniające skorzystanie z jednego ze środków, o jakich mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy WSA w Opolu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 153 P.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji obu instancji, z powodu naruszenia zasady prawdy materialnej oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, polegające na zebraniu niepełnego materiału dowodowego, tj.: przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w sposób nierzetelny, uniemożliwiający ustalenie, czy skarżący będzie mógł podjąć pracę po opuszczeniu Centrum Integracji [...], zaniechaniu ustalenia jakie skarżący ma wykształcenie, zawód, doświadczenie zawodowe, czy problemy readaptacyjne nie będą stanowiły przeszkody w podjęciu zatrudnienia oraz na wadliwym przyjęciu przez organy obu instancji, że skarżący posiada możliwości zarobkowe w przyszłości, co w konsekwencji - zdaniem Sadu - oznacza, że nie ustalono czy w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, podczas gdy przesłanki te zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji, na podstawie kompletnego materiału dowodowego niewymagającego uzupełnień w jakimkolwiek zakresie, co skutkuje uznaniem, iż wbrew ocenie WSA w Opolu - Kolegium nie dopuściło się zarzucanego naruszenia ww. przepisów procedury administracyjnej, a zalecenia co do dalszego postępowania w zakresie uzupełnienia postępowania, jako chybione, są zbyteczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Podstawę materialnoprawną decyzji objętych kontrolą Sądu I instancji stanowił art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną. Orzekanie na podstawie przywołanego przepisu odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza że organ posiada swobodę wyboru rozstrzygnięcia, istotna jest natomiast argumentacja przyjęta dla uzasadnienia stanowiska zawartego w decyzji. Argumenty uzasadniające rozstrzygnięcie wydane w oparciu o uznanie administracyjne powinny zaś mieć oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu błędnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w myśl dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało szczegółowe postępowanie wyjaśniające i zgromadzono pełny materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń faktycznych i podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Ustalono wysokość zobowiązań skarżącego, jego aktualne dochody, stan zdrowia, ogólną sytuację finansową i życiową. Oceniono także, jakie ma on możliwości uzyskania dochodów w przyszłości. Jak słusznie zauważyło skarżące kasacyjnie Kolegium z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący posiada wykształcenie w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych (str. 3), ma prawo jazdy kat. B, ukończone kursy operatora urządzeń technologicznych, uprawnienia do kierowania walcem, a także zaliczony kurs operatora piły tarczowej (str. 8). Aktualnie stara się o uzyskanie certyfikatora w tym zakresie (str. 8). Nieuzasadnione jest zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji jakoby zaniechano ustalenia jaki jest zawód, czy też wykształcenie skarżącego. Nie sposób także odmówić racji stanowisku organu, iż niecelowym jest odwoływanie się do posiadanego doświadczenia zawodowego 38-letniego skarżącego w sytuacji, gdy od 2004 r. do 2015 r. przebywał on w zakładach karnych w Hiszpanii i Holandii. Niesłusznie także Sąd I instancji zarzuca organom zaniechanie ustalenia, czy problemy readaptacyjne nie będą uniemożliwiały stronie podjęcia pracy. Brak wsparcia ze strony rodziny, jak też stałego miejsca zamieszkania, niewątpliwie stanowią czynniki utrudniające readaptację społeczną po zakończeniu pobytu w zakładzie karnym, jednak same w sobie nie wykluczają możliwości znalezienia przez skarżącego odpowiedniego zatrudnienia. Z akt sprawy wynika, że pomimo tych trudności skarżący aktywnie stara się przystosować do życia w społeczeństwie. Uczestniczy w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej mających na celu jego ponowną aktywizację zawodową. Skarżący posiada wyuczony zawód mechanika samochodowego oraz inne uprawnienia zawodowe (m.in. do kierowania walcem), a także stale podnosi swoje kwalifikacje w ramach pomocy edukacyjnej świadczonej przez CIS. Te okoliczności uprawniały orzekające w sprawie organy do przyjęcia, iż po zakończeniu programu socjalnego skarżący ma perspektywy na podjęcie stałego zatrudnienia, a tym samym na spłatę powstałego zadłużenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia i został on przez organy prawidłowo oceniony. Błędna jest zatem ocena prawna zawarta w zaskarżonym wyroku, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Podniesiony w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej jest zasadny. Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do kwestionowania rzetelności postępowania dowodowego i prawidłowości ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji odmawiającej umorzenia przedmiotowych należności. Należy pamiętać, iż o umorzenie należności alimentacyjnych wystąpił człowiek młody (38-letni), niewykazujący się w dacie wydawania w sprawie decyzji żadnym stopniem niepełnosprawności ani dolegliwościami zdrowotnymi, niemający żadnych innych zobowiązań alimentacyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzone postępowanie wykazało, że skarżący ma realną możliwość podjęcia zatrudnienia i pozyskania z tego tytułu środków finansowych. Z tego też względu nie można było przyjąć, że aktualna sytuacja skarżącego przesądzała o braku możliwości spłaty zadłużenia, tym bardziej że strona ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o odroczenie terminu płatności, a następnie rozłożenia należności na raty. Wskazane powyżej okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy ma charakter przejściowy i w przyszłości istnieje możliwość uregulowania chociażby części ciążących na stronie zobowiązań. W tych warunkach, twierdzeniom organów o braku podstaw do zastosowania wobec skarżącego najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia w postaci umorzenia w całości kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, nie można zarzucić dowolności.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, jako zawierającą usprawiedliwione podstawy. Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i rozpoznał skargę, która z przedstawionych wyżej powodów została oddalona na mocy art. 151 P.p.s.a. Uwzględniając sytuację materialną skarżącego, jak również przedmiot sprawy, NSA odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.