Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 219/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 14 ust. 1, art. 19 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji C. z siedzibą w W. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. zobowiązuje Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] do rozpoznania wniosku strony skarżącej Fundacji C. z siedzibą w W. z dnia 13 kwietnia 2022 r. w zakresie punktów: 3, 4, 5, 6, 7 w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz strony skarżącej Fundacji C. z siedzibą w W. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 10 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) wpłynęła skarga Fundacji C z/s w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Fundacja") na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] (dalej: "Nadleśniczy" lub "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że wnioskiem z 13 kwietnia 2022 r., Skarżąca zwróciła się do Organu o udostępnienie:

1) informacji o ilości drewna pozyskanego przez Nadleśnictwo [...] w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych, wraz z określeniem wieku rębności drzew;

2) informacji o podstawie prawnej pozyskiwania drewna przez Nadleśnictwo [...] (np. plan urządzenia lasu, zarządzenie);

3) informacji o działaniach ograniczających negatywne oddziaływanie ustaleń Planu Urządzenia Lasu na istotne z punktu widzenia ochrony przyrody gatunki roślin, grzybów i zwierząt, w szczególności o wykonaniu działań wskazanych w Prognozie oddziaływania na środowisko Planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa [...];

4) dokumentów w przedmiocie oceny zagrożenia wystąpienia pogorszenia warunków przyrodniczych lub zanieczyszczenia środowiska w wyniku prowadzenia prac związanych z pozyskiwaniem drewna w tym pozyskiwania drewna, budowy szlaków zrywkowych (operacyjnych), oraz informacji, czy przed przystąpieniem do powyższych przedsięwzięć została przeprowadzona ocena ich oddziaływania na obszar Natura 2000 (jeżeli tak - udostępnienia raportu (raportów) o oddziaływaniu tych przedsięwzięć na środowisko);

5) informacji o umowach sprzedaży drewna w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, zawartych przez Nadleśnictwo [...], poprzez podanie informacji o dacie zawarcia danej umowy, stronach tej umowy, jej przedmiocie (wolumenie drewna), wieku rębności drzew, z których pochodziło sprzedane drewno oraz obszarze pozyskania (np. dany obszar Natura 2000, rezerwat przyrody, oddział i pododdział leśny);

6) informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego z obszarów Natura 2000 w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych;

7) informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych pochodzącego z drzewostanów ponadstuletnich;

8) informacji o ilości pozyskanego przez Nadleśnictwo [...] drewna w celach sanitarnych lub zapewnienia bezpieczeństwa publicznego osób w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych oraz informacji, czy drewno to zostało wprowadzone do sprzedaży (hurtowej lub detalicznej);

9) informacji o ilości drewna pozyskanego przez Nadleśnictwo [...] w strefach przypotokowych w okresie od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem ilości drewna pozyskanego w poszczególnych latach kalendarzowych;

10) informacji o łącznej długości oraz średniej szerokości szlaków zrywkowych (operacyjnych) na terenie Nadleśnictwa [...], powstałych od 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku.

Przy piśmie z 27 czerwca 2022 r. Organ udostępnił część wnioskowanej informacji i jednocześnie poinformował Fundację, że w odniesieniu do punkt 3, 5 i 8 wniosku udostępnienie informacji nastąpi do 27 lipca 2022 r. Z kolei w piśmie z 27 lipca 2022 r. Nadleśniczy podniósł, ze wniosek Fundacji w pkt 3 został sformułowany zbyt ogólnie, co uniemożliwia jego rozpatrzenie, a informacje wskazane w pkt 5 wniosku dotyczące umów sprzedaży drewna nie stanowią informacji o środowisku. Natomiast w odniesieniu do pkt 8 wniosku, Organ przesłał wnioskowane informacje.

Skarżąca Fundacja podniosła, że pomimo upływu terminu 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, Organ nie udostępnił całości wnioskowanej informacji. Pozostaje zatem w bezczynności w odniesieniu do punktów:

3) w całości;

4) w zakresie informacji o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na obszary Natura 2000 w odniesieniu do budowy szlaków zrywkowych i udostępnienia raportu oddziaływania na środowisko w tym zakresie,

5) w zakresie informacji dotyczących umów sprzedaży drewna,

6) w zakresie informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego konkretnie z obszarów Natura 2000 w okresie od dnia 1 stycznia 2017 do dnia złożenia wniosku;

7) w zakresie informacji o wolumenie drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych pochodzącego z drzewostanów ponad stuletnich.

Zdaniem Skarżącej powyższe stanowi naruszenie:

1) art. 14 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.) – dalej: “u.d.i.ś." oraz art. 4 ust. 2 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do intonacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska i art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (“Dyrektywa 2003/4/WE"), poprzez zaniechanie udzielenia informacji o środowisku żądanych we wniosku Skarżącej z dnia 13 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji o środowisku i nieudostępnienie ich do chwili złożenia skargi, podczas gdy zgodnie z powyższymi przepisami udostępnienie żądanych informacji o środowisku powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki i nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, tj. nie później niż do dnia 26 czerwca 2022 r.

2) art. 16 ust. 1 i 2 pkt 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.d.i.ś., poprzez dokonanie w istocie odmowy udostępnienia intonacji o środowisku w odniesieniu do punktu 3 wniosku Skarżącej, jednak bez nadania takiej odmowie formy decyzji administracyjnej wbrew jednoznacznej dyspozycji powołanych powyżej przepisów (pismo Nadleśnictwa nie zawiera podpisu odręcznego ani kwalifikowanego elektronicznego, dlatego też nie może zostać uznane za decyzję administracyjną);

3) art. 19 ust. 3 u.d.i.ś. i art. 3 ust. 3 Dyrektywy 2003/4/WE poprzez zaniechanie wezwania Skarżącej do uzupełnienia wniosku w zakresie punktu 3 wniosku, uznanego przez Nadleśnictwo za sformułowany zbyt ogólnie, wbrew wyraźnej dyspozycji tego przepisu;

4) art. 19 ust. 2 u.d.i.ś. poprzez ograniczenie się przez Nadleśnictwo do wskazania w odniesieniu do punktu 7 wniosku Skarżącej, że Nadleśnictwo nie dysponuje informacjami, o których udzielenie wnosi Skarżąca, podczas gdy stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 2 u.d.i.ś. Nadleśnictwo powinno przekazać wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś.), ewentualnie - w przypadku braku takiego podmiotu - Nadleśnictwo powinno zwrócić wniosek Skarżącej (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.); nadleśnictwo nie podjęło jednak żadnego z tych działań;

5) art. 9 ust. 1 oraz art. 8 UOOŚ, art. 2 ust. 3 Konwencji z Aarhus oraz art. 2 ust. 1 Dyrektywy 2003/4/WE, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że informacja żądana w punkcie 5 wniosku Skarżącej, tj. dotycząca umów sprzedaży drewna nie jest informacją o środowisku;

6) art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie Skarżącej informacji, które Nadleśnictwo uznało za niemające charakteru informacji o środowisku, w oparciu o przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej, podczas gdy wobec uznania, że informacja o umowach sprzedaży drewna nie jest informacją o środowisku, Nadleśnictwo powinno rozpoznać wniosek o ich udostępnienie w oparciu o przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej;

7) art. 74 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 4 u.d.i.ś., w zakresie, w jakim przepisy te gwarantują prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Organu do uwzględnienia wniosku Skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie Organu skarga na bezczynność nie mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.o.o.ś., a ponadto nie wszystkie wnioskowane informacje stanowią informacje o środowisku lub są w posiadaniu Organu. Nadleśnictwo nie jest bowiem organem władzy publicznej, a zatem nie jest podmiotem, od którego strona może skutecznie domagać się udostępnienia informacji o środowisku. Niezależnie od powyższego Organ podniósł, że Skarżącej zostały udostępnione wszystkie informacje będące w posiadaniu Organu noszące cechy informacji o środowisku, wobec czego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona w całości.

I. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Bezczynność organu administracji publicznej to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX). Według art. 14 ust. 1 u.d.i.ś. władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Określony w art. 14 ust. 1 u.d.i.ś. termin może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 K.p.a. stosuje się odpowiednio (art. 14 ust. 2 u.d.i.ś.). Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji o środowisku, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie u.d.i.ś. stosownych czynności. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego u.d.i.ś. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację w całości, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź w sytuacji, kiedy ich nie posiada podjął działania przewidziane w art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.ś. (przekazanie wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i jednoczesne powiadomienie o tym wnioskodawcy bądź gdy nie można ustalić takiego podmiotu zwrot wniosku do jego adresata). Podobnie jak przy klasycznej bezczynności, dla stwierdzenia bezczynności w dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r., o sygn. II SAB/Rz 107/20, CBOSA).

II. Przedmiotem rozpoznanej przez WSA skargi Fundacja uczyniła bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o dostęp do informacji o środowisku. Tryb udostępniania tego rodzaju informacji określają przepisy u.d.i.ś. W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy, władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej. W sposób szczegółowy rodzaje tych informacji zostały opisane w art. 9 ust. 1 u.d.i.ś. Ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska dotyczy informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., o sygn. I OSK 2157/17, LEX).

III. Zdaniem WSA za w pełni zasadne uznać należało twierdzenia skarżącej strony o tym, że wniosek o dostęp do informacji o środowisku został skierowany przez Fundację do jednego z organów władzy publicznej w znaczeniu jaki przyjmuje względem tego wyrażenia art. 8 ust. 1 u.d.i.ś. Zatem nie mogły zostać zaakceptowane twierdzenia Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] podnoszące, iż nie jest on organem władzy publicznej i tym samym podmiotem zobowiązanym do stosowania u.d.i.ś.

W odniesieniu do tej podstawowej dla rozpoznawanej sprawy kwestii utrwaliło się w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko mówiące o tym, że jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe należą do systemu organizacyjnego władz publicznych, bowiem w sposób określony w ustawie realizują one istotne dla majątku publicznego – lasów państwowych - zadania publiczne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 października 2021 r., o sygn. IV SA/Po 520/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 27 października 2022 r., o sygn. II SAB/Go 76/22, wyrok WSA w Lublinie z 27 października 2022 r., o sygn. II SAB/Lu 88/22, CBOSA).

Stanowisko to jest w pełni zasadne bowiem w ramach sprawowanego zarządu nad lasami Skarbu Państwa, Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, Dz.U. z 2022 r. poz. 672; zwana dalej u.o.l.). Nadleśnictwo, którym kieruje nadleśniczy wchodzi w skład Lasów Państwowych, zaś Lasy Państwowe stanowią w myśl art. 32 ust. 1 u.o.l. państwową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej powołaną mocą ustawy do reprezentacji Skarbu Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Lasy Państwowe działają na podstawie powołanej ustawy o lasach, a także statutu nadawanego w drodze zarządzenia przez ministra właściwego do spraw środowiska.

W tym miejscu należy przypomnieć, iż organem administracji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b u.d.i.ś., czyli przepisów normujących dostęp do informacji o środowisku, są nie tylko ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony. Jeżeliby przyjąć, że organy Lasów Państwowych nie są ustrojowymi organami administracji publicznej, to z całą pewnością jako odpowiedzialne za stan lasów państwowych a tym samym majątku publicznego, należą w myśl tej regulacji oraz przepisów u.o.l. do organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym. W szczególności do zadań publicznych dotyczących środowiska i ciążących na nadleśniczym należy według art. 35 ust. 1 pkt 4 u.o.l. zwalczanie szkodnictwa leśnego. Ponadto, o posiadaniu przez nadleśniczego komponentów charakterystycznych dla organów władzy publicznej świadczy wyposażenie tego organu mocą art. 26 ust. 1-3 u.o.l. w uprawnienia do wprowadzania stałego lub czasowego zakazu wstępu do lasu państwowego. Realizując powyższy przepis nadleśniczy działa w sposób władczy skoro wyłącza na stałe lub na pewien okres czasu ustawową zasadę powszechnego dostępu do lasów państwowych. Źródłem tych władczych uprawnień mających swe pierwotne źródło we władztwie państwowym, jest powszechnie obowiązujący przepis prawa.

Dlatego nie można twierdzić, że nadleśniczy nie jest organizacyjnym elementem systemu władzy publicznej, odpowiedzialnej za gospodarowanie składnikiem mienia publicznego w postaci lasów państwowych. Nadleśniczy jako organ administracji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b u.d.i.ś., został mocą art. 8 ust. 1 tej ustawy zobowiązany do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie.

III. Sąd odpowiadając na szczegółowe zarzuty skargi zobligowany był potwierdzić stanowisko skargi Fundacji o pozostawaniu Nadleśniczego w bezczynności w zakresie punktów : 3, 4, 5, 6, 7, wniosku Fundacji o dostęp do informacji o środowisku z dnia 13 kwietnia 2022 r. Innymi słowy, sądowa kontrola przedmiotu skargi wykazała, iż właściwy organ w terminie przewidzianym prawem nie podjął takich czynności, do których był zobowiązany przepisami u.d.i.ś.

a) Należy przypomnieć, iż w pkt 3 Fundacja we wniosku o dostęp z dnia 13 kwietnia 2022 r. zwróciła się do Nadleśnictwa o udostępnienie informacji o działaniach ograniczających negatywne oddziaływanie ustaleń Planu Urządzenia Lasu na istotne z punktu widzenia ochrony przyrody gatunki roślin, grzybów i zwierząt. W odpowiedzi na to żądanie Nadleśnictwo w piśmie z dnia 27 lipca 2022 r. zajęło stanowisko, że zapytanie w pkt 3 zostało sformułowane zbyt ogólnie, a mianowicie nie wskazano bezpośrednio, które gatunki roślin, grzybów, zwierząt oraz porostów są dla Wnioskującego istotne z punktu widzenia ochrony przyrody, dlatego udzielenie informacji nie jest możliwe. Natomiast w skardze Fundacja stwierdziła, że Organ nie przekazał w całości informacji objętej pkt 3 wniosku o dostęp, jednocześnie zarzucając, że Nadleśniczy nie wezwał Jej do uzupełnienia wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia odmownego na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 u.d.i.ś.

Skarżąca Fundacja ma rację, że Organ pozostaje w bezczynności twierdząc, że udzielenie informacji względem pytania nr 3 wniosku dostępowego nie jest możliwe. Należało potwierdzić, iż bezczynność powstała w wyniku niezastosowania przez Nadleśniczego przewidzianego w ustawie nakazu skierowania do wnioskującego odpowiednich informacji, umożliwiających należyte sprecyzowanie wniosku. Mowa tu o przepisie art. 19 ust. 3 u.d.i.ś., który stanowi : Jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, władze publiczne niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywają wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, udzielając stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku, w szczególności informują o możliwości skorzystania z publicznie dostępnych wykazów, o których mowa w art. 21 ust. 1. Uzupełnienie wniosku nie wyłącza możliwości odmowy udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4. Nadleśnictwo zajmując stanowisko o nazbyt ogólnym sformułowaniu żądania dostępowego, wbrew powyższej regulacji nie wezwało Skarżącej do uzupełnienia wniosku, nie udzieliło stosowanych wyjaśnień czy pomocy i wskazówek, jak również nie wydało decyzji o odmowie dostępu. Zatem nie można uznać, że jej Organ zachował się w sposób zgodny z wzorcem działania wyznaczonym treścią art. 14 ust. 1 i art. 19 ust. 3 u.d.i.ś.

Wypada w tym miejscu dodać, iż skierowanie wezwania precyzującego do wnoszącego będzie umożliwiać organowi zastosowanie przepisów o wyłączeniu zasady powszechnego dostępu do informacji o środowisku w postaci art. 16 ust. 2 pkt 4 u.d.i.ś.

b) Skarżąca Fundacja w pkt 4 swego wniosku wniosła o udostępnienie dokumentów w przedmiocie oceny zagrożenia wystąpienia pogorszenia warunków przyrodniczych lub zanieczyszczenia środowiska w wyniku prowadzenia prac związanych z pozyskiwaniem drewna, budowy szlaków zrywkowych (operacyjnych), oraz informacji, czy przed przystąpieniem do powyższych przedsięwzięć została przeprowadzona ocena ich oddziaływania na obszar Natura 2000 (jeżeli tak – udostępnienia raportu, ów, o oddziaływaniu tych przedsięwzięć na środowisko).

Nadleśniczy w odpowiedzi z dnia 27 czerwca 2022 r. poinformował wyłącznie o tym, że gospodarka leśna jest prowadzona w oparciu o Plan Urządzenia Lasu opracowany na lata 2017 – 2026 i zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska, oraz że zawiera wszystkie informacje objęte pytaniem. Jednocześnie w tej odpowiedzi podano adres www. Natomiast w skardze jej autor podkreśla, że Fundacja żądała bardziej szczegółowych danych, nie ujętych w dostępnym Planie Urządzenia Lasu czyli : Informacji o tym jak Nadleśnictwo ocenia wpływ planowania i budowy szlaków zrywkowych na środowisko w tym na obszary chronione a także o częstotliwości tego rodzaju ocen.

Dostępny na stronach www Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa [...] nie zawiera żądanych danych, bo nie umożliwia uzyskania wiedzy o tym, w jaki sposób Nadleśnictwo ocenia wpływ konkretnych szlaków zrywkowych na przedmioty ochrony obszarów Natura 2000. Nie można na jego podstawie dowiedzieć się czy przed wykonaniem tego rodzaju szlaków była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jaka jest treść raportu(ów) o tym oddziaływaniu. Nadleśniczy nie wyjaśnił stosownie do treści wniosku Skarżącej, czy taki raport został sporządzony w odniesieniu do konkretnego szlaku, czy był wymagany prawem i jaka jest jego treść. Udzielenie informacji w tym przedmiocie było konieczne skoro takie żądanie zostało przez Fundacje w jej wniosku wyraźnie sformułowane. Ponieważ dostępny online Plan Urządzenia Lasu nie zawierał żądanych danych, czyli danych o wskazanym we wniosku stopniu szczegółowości, to nie sposób uznać że w terminie ustawowym Organ udzielił odpowiedzi na sformułowane w pkt 4 pytanie dostępowe. Dodać do tego wypada, że w terminie 14 dni, nie wydano także decyzji o odmowie dostępu jak i nie wykazano, aby wystąpiły okoliczności objęte hipotezą art. 19 ust. 2 i 3 u.d.i.ś. Dlatego także w tym zakresie uznano zasadność wniesionej do WSA skargi.

c) Sentencja niniejszego wyroku WSA obejmuje także zobowiązanie do rozpoznania pkt 5 wniosku dostępowego, jaki złożyła do Nadleśnictwa skarżąca Fundacja. Otóż w tym punkcie wniosku Fundacja zażądała informacji o umowach sprzedaży drzewa w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, a zawartych przez Nadleśnictwo [...] poprzez podanie informacji o dacie zawarcia umowy, stronach tej umowy, jej przedmiocie (wolumenie drewna), wieku rębności drzew, z których pochodziło sprzedane drewno oraz obszarze pozyskania (np.: dany obszar Natura 2000, rezerwat przyrody, oddział i pododdział leśny). W odpowiedzi względem wyrażonego w podaniu Fundacji żądania obejmującego umowy cywilnoprawne w piśmie z 27 lipca 2022 r. Nadleśnictwo wyjaśniło, że tego rodzaju informacje nie stanowią informacji o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.d.i.ś.

Wobec tak powstałego zagadnienia należało wskazać, iż w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 u.d.i.ś. udostępnieniu podlegają informacje dotyczące stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami. Ponadto z art. 9 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy wynika, że udostępnieniu podlegają także informacje dotyczące środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów.

Z przytoczonych powyżej przepisów ustawowych wynika dla Sądu następująca i nie wymagająca wzmożonej interpretacji konstatacja : informacją o środowisku podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.ś. są dane na temat działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska wyszczególnione w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.d.i.ś., czyli m.in. na rośliny. Fundacja domagała się przekazania informacji o umowach sprzedaży drewna, poprzez podanie informacji o dacie zawarcia umowy, stronach tej umowy, jej przedmiocie, wieku rębności drzew, z których pochodziło sprzedane drewno oraz obszarze pozyskania. Oznacza to, że jej wniosek obejmował informacje na temat działań cywilnoprawnych, które wpłynęły lub mogły wpłynąć na element środowiska jakim jest niewątpliwie las państwowy znajdujący się w zarządzie Nadleśnictwa [...]. Przedmiotowe dane obrazują wpływ sprzedaży drewna pochodzącego z wyrębu lasu z obszaru Nadleśnictwa na ogólny stan lasów państwowych. Dlatego nie budzi wątpliwości Sądu, iż powyższe dane w tym w szczególności na temat tego czy sprzedane drewno pochodziło z podlegającego wzmożonej ochronie prawnej obszaru Natura 2000 bezpośrednio dotyka oddziaływania zawartej umowy na stan przyrody, a tym samym środowiska – art. 9 ust. 1 pkt 3 u.d.i.ś.

Rozpatrując w tym zakresie wniosek Fundacji (obejmuje on także dane stron umów cywilnoprawnych sprzedaży drewna), Organ będzie kierować się treścią art. 16 ust. 1 pkt 4 u.d.i.ś., który stanowi: Władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich, jeżeli jest ona przewidziana odrębnymi przepisami prawa (patrz. szerz. P. Haładyj, Ochrona danych osobowych i inne przesłanki odmowy udostępniania informacji o środowisku zawartych w protokołach pokontrolnych, Studia Prawnicze KUL 2016 r., nr 1, s. 31 i nast.).

d) Fundacja zwróciła się również o przekazanie informacji o wolumenie sprzedanego drewna pozyskanego z obszarów Natura 2000 w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych – pkt 6 wniosku Fundacji. Organ w swej odpowiedzi z dnia 27 czerwca 2022 r. podał masę sprzedanego drzewa w rozbiciu na lata, jednak bez informacji o tym jaki wolumen pochodzi z obszaru Natura 2000. Żądanych danych nie zawiera także uzupełnienie odpowiedzi Organu z dnia 27 lipca 2022 r. Słusznie więc twierdzi Fundacja, że podane w ten sposób informacje nie są pełne, a tym samym realizujące prawo Strony dostępu do informacji o środowisku. Dlatego WSA zobligowany był uwzględnić rację Skarżącej w granicach dotyczących bezczynności Organu wobec pkt 6 jej wniosku.

e) Skarga Fundacji zarzuca Organowi także bezczynność dotyczącą pytania nr 7 wniosku dostępowego. W tym punkcie podania poproszono Organ o przekazanie informacji o wolumenie sprzedanego drzewa pozyskanego w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia złożenia wniosku, ze wskazaniem wolumenu drewna sprzedanego w poszczególnych latach kalendarzowych pochodzących z drzewostanów ponadstuletnich. W odpowiedzi z dnia 27 czerwca 2022 r. Nadleśnictwo wyjaśniło, że nie posiada informacji, o jakich mowa wyżej.

Zdaniem Sądu, skarga Fundacji trafnie podnosi w tym względzie naruszenie art. 19 ust. 2 u.d.i.ś. Otóż według tej regulacji, jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu władz publicznych, władze te niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku:

1) przekazują wniosek podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja, i powiadamiają o tym wnioskodawcę; przepis art. 65 § 1 zdanie drugie Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio;

2) zwracają wniosek wnioskodawcy, jeżeli nie można ustalić podmiotu, o którym mowa w pkt 1.

Organ Nadleśnictwa ograniczając się do przekazania Stronie informacji o nieposiadaniu żądanych danych nie zrealizował obowiązków wynikających z art. 19 ust. 2 u.d.i.ś. a także nie przedstawił okoliczności uzasadniających niezastosowanie tego przepisu zgodnie z jego literalną treścią. W szczególności, nie jest jasne czy Nadleśniczy ma wiedzę o podmiocie, który mógłby posiadać powyższe informacje. Istnienie takiego podmiotu aktualizowałoby obowiązek przekazania wniosku w tym wąskim zakresie. Ponieważ nie podjęto działań przekazujących wniosek jak i nie zwrócono wniosku Fundacji w zakresie pkt 7, to i w tych granicach skarga została przez WSA uwzględniona.

VI. Przedstawione powyżej argumenty zadecydowały o konieczności uwzględnienia skargi Fundacji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wyznaczony przez Sąd termin 30 dni licząc od dnia zwrotu akt jest adekwatny wobec ilości i rodzaju żądanych informacji o środowisku. Skład orzekający określając ten termin wziął pod uwagę, że zgromadzenie przez Nadleśniczego niezbędnych informacji i dokumentów odpowiadających treści wniosku Fundacji może przekraczać określony w jej skardze termin 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku.

Natomiast stwierdzenie w pkt II sentencji wyroku, że bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ma oparcie w treści art. 149 § 1a P.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu

sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Do orzeczenia przez Sąd kwalifikowanej postaci bezczynności organu zobowiązanego do przekazania informacji o środowisku przekonuje to, że zarówno w terminie podstawowym jaki wyznacza art. 14 ust. 1 u.d.i.ś., jak również w terminie wydłużonym przez Nadleśniczego na podstawie 14 ust. 2 w/w ustawy, nie nastąpiło pełne zrealizowanie wniesionego podania dostępowego. Nieuzasadniona prawem opieszałość Organu spowodowała, że od chwili wpływu wniosku do Nadleśnictwa [...] (26 kwietnia 2022 r.) do dnia wniesienia skargi Fundacji do WSA (25 październik 2022 r.), upłynął czas kilkukrotnie przekraczający dopuszczalny ustawą okres, w jakim należało odpowiedzieć Stronie skarżącej. Ten fakt przesądził o negatywnej ocenie Sądu wyrażonej w pkt II sentencji wyroku WSA. Jednocześnie, wobec udzielenia przez Organ częściowej odpowiedzi na podanie Fundacji, Sąd nie stwierdził potrzeby stosowania środków represyjno – dyscyplinujących w postaci grzywny i sumy pieniężnej – art. 149 § 2 P.p.s.a.

Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania przed WSA wobec zgłoszonego wniosku skarżącej Fundacji opiera się na art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. i obejmuje kwotę pokrytego przez Stronę skarżącą wpisu sądowego w kwocie 100 zł.