Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 461/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 55[3], art. 336
journal: Dz.U. 2015 poz 1311
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a, art. 30.
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. Spółka z o.o. (dalej powoływana jako "Spółka", "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W dniu 16 maja 2013r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARiMR") w "[...]" wpłynął wniosek Spółki o przyznanie ww. płatności na 2013r. - w ramach jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 153,94 ha, w ramach uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni 17,01 ha oraz w ramach płatności zwierzęcych do powierzchni 32,00 ha, jak też o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013r.. W trakcie weryfikacji wniosku Spółki ustalono, że jej reprezentant N. Y. jest reprezentantem również trzech innych podmiotów, w imieniu których również złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Są to: B. Spółka z o.o., C. Spółka z o.o. i D. Spółka z o.o. – wszystkie z siedzibą pod adresem: A. 1. W tym samym roku z wnioskami o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wystąpiły również ww. spółki: Spółka D. w ramach płatności JPO do powierzchni 77,95 ha, w ramach płatności UPO do powierzchni 77,95 ha, Spółka B. w ramach płatności JPO do powierzchni 80,88 ha, w ramach płatności UPO do powierzchni 80,88 ha oraz Spółka C. w ramach płatności JPO do powierzchni 84,49 ha, w ramach płatności UPO do powierzchni 84,49 ha. Powierzchnia ogółem czterech spółek wnioskowana do płatności JPO wyniosła 397,26 ha, do płatności UPO wyniosła 260,33 ha natomiast do płatności zwierzęcej (PZ) wyniosła 32,00 ha.

W dniu 2.12.2014r. przesłuchano reprezentantów ww. podmiotów - N. Y. oraz A. M., w celu ustalenia faktycznego użytkowania gruntów przez ww. spółki. W wyniku ustaleń postępowania organ I instancji wydał w dniu 2.04.2014r. decyzję odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Na skutek odwołania Spółki Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 19.08.2014r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W dniach 2.12.2014r. oraz 8.01.2015r. organ przeprowadził dowód w postępowaniu administracyjnym z przesłuchania świadków, w celu ustalenia faktycznego użytkowania gruntów przez ww. spółki. Na tą okoliczność przesłuchano S.P., J.N., A.N. - osoby wykonujące prace na rzecz podmiotów D. Sp. z. z o.o., C. Spółka z o.o. i D. Spółka z o.o.. Wobec stwierdzenia powiązań osobowych i kapitałowych między wspólnikami ww. spółek oraz położenia wszystkich działek zadeklarowanych przez nie na terenie sąsiadujących działek ewidencyjnych, tworzących jeden kompleks, zdaniem organu zadeklarowane przez cztery spółki grunty w rzeczywistości stanowią jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika. Organ ocenił, że okoliczności sprawy dowodzą zorganizowania sztucznych warunków w celu otrzymania nienależnej, zawyżonej płatności.

Powyższe stało się podstawą wydania kolejnej decyzji z dnia "[...]" nr "[...]" o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Jako podstawę prawną organ I instancji podał:

- art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164, ze zm.), dalej ustawa o płatnościach bezpośrednich,

- art. 2, art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009r., str. 16, ze zm.), dalej rozporządzenie nr 73/2009,

- art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURA TOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE L z dnia 23 grudnia 1995r.), dalej rozporządzenie nr 2988/95,

- art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.U.UE L z dnia l grudnia 2008r.), dalej rozporządzenie nr 1166/2008, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej Kpa.

W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. przyznanie płatności objętych wnioskiem. Decyzjom zarzuciła naruszenie szeregu przepisów:

- art. 15 i art. 138 § 2 zdanie drugie Kpa, poprzez niezastosowanie się do wskazówek organu odwoławczego zawartych w jego decyzjach,

- art. 77 § 1 K.p.a, art. 3 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, zaniechanie jednoznacznego udowodnienia łącznego spełnienia wszystkich przesłanek odmowy płatności wskazanych w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009,

- art. 75 § 1 w zw. z art. 107 § 3 Kpa, poprzez pominięcie przedłożonych przez stronę dowodów i wyjaśnień mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

- art. 76 § 1 Kpa, poprzez samowolne i nieoparte na żadnym konkretnym przeciwdowodzie negowanie treści dokumentów urzędowych w postaci wyciągu z KRS,

- art. 80 Kpa, poprzez nieumotywowane uznanie, że wystąpiły wszystkie przesłanki odmowy płatności wskazane w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

- art. 11 i art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak przedstawienia pełnego uzasadnienia faktycznego, w szczególności pominięcie szeregu dowodów i wyjaśnień strony i brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił im mocy dowodowej,

- art. 7 i art. 8 Kpa, art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez selektywny dobór faktów i dowodów oraz argumentacji, zmierzający do utrzymania powziętej tezy, a nie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli,

- art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez powoływanie ww. przepisu w charakterze elementu uzasadnienia prawnego decyzji pomimo tego, że w sprawie w ogóle nie miały miejsca przesłanki określone w hipotezie tej normy prawnej.

- art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez zastosowanie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku udowodnienia wystąpienia ku temu niezbędnych przesłanek, określonych w hipotezie tejże normy prawnej,

- art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 poprzez zastosowanie przewidzianych w nich sankcji pomimo braku udowodnienia wystąpienia wskazanych w nich przesłanek,

- art. 2 lit. a) w zw. z pkt 18 preambuły rozporządzenia nr 1166/2008, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie na użytek przepisów regulujących zasady przyznawania płatności bezpośrednich, w tym płatności JPO, tj. do celów innych, niż wyraźnie wskazane w treści ww. rozstrzygnięcia i jasno określające jego zakres normatywny,

- art. 2 pkt a, b i c rozporządzenia nr 73/2009, poprzez uczynienie podstawą faktyczną przyjętego w decyzji rozstrzygnięcia zarzutów niespełnienia przez stronę przesłanek niewymienionych w zawartych w ww. przepisach definicjach "rolnika", "gospodarstwa" oraz "działalności rolniczej", mających zastosowanie do postępowań o przyznanie płatności bezpośrednich,

- art. 161 § 2, art. 164 § 1, art. 166 § 1 pkt 5, art. 201 § 1 i art. 204 § 1 Kodeksu spółek handlowych, przez sprzeczną z nimi ocenę charakteru prawnego działań członków zarządu spółek i osób uprawnionych do ich reprezentacji.

W wyniku wniesienia odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z dnia "[.1.]" uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi ARiMR. Wobec złożenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015r., sygn. akt I SA/Ol 697/15 uchylił decyzję Dyrektora ARiMR.

Organ II instancji decyzją z dnia "[...]", będącą przedmiotem skargi na obecnym etapie sprawy, utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji z dnia "[...]". Jako podstawę prawną organ II instancji podał art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (j.t. Dz. U. 2014r., poz. 1438 ze zm.), art. 3, art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, art. 11, art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.

W uzasadnieniu wskazał, że odwołująca się Spółka powstała w dniu 12.12.2002r., jej założycielem był J. B. i N. Y., co stwierdzono na podstawie wpisu do Krajowego Rejestry Sądowego (KRS) numer 0000145512. Spółka B. z o.o. powstała w dniu 3.10.2011r., założycielem Spółki był N. Y., co stwierdzono na podstawie aktu notarialnego - repertorium A numer 3853/2011. Spółka C. z o.o. powstała w dniu 23.04.2009r., założycielem Spółki był N. Y., co stwierdzono na podstawie wpisu do Krajowego Rejestry Sądowego (KRS) numer 0000330405. W dziale drugim wpisano A. M. jako Prezesa Zarządu oraz N. Y. jako prokurenta. Spółka D. powstała w dniu 23.04.2009r., co stwierdzono na podstawie wpisu do Krajowego Rejestry Sądowego (KRS) numer 0000329800. W dziale drugim wpisano A. M. jako Prezesa Zarządu oraz N. Y. jako prokurenta. Obecnie właścicielem Spółki C., jak również Spółki A. oraz Spółki B. jest B. B.-Y.. Natomiast właścicielem Spółki D. jest N. Y..

Organ odwoławczy w pełni poparł ustalenie organu I instancji, iż J. B. jest ojcem B. B.-Y. oraz A. B.-M.. Wskazał, że z protokołu przesłuchania A. M. z dnia 2.12.2014r. wynika, iż A. B.-M. jest jego żoną. Natomiast jej siostrą jest B. B.-Y., matka N. Y.. Mając na uwadze, że konfiguracja ww. spółek i osób z nimi związanych wskazywała na sztuczne zorganizowanie warunków zmierzających do uzyskania płatności sprzecznych z celami wsparcia bezpośredniego, organ I instancji, celem dokonania niezbędnych ustaleń, wielokrotnie wzywał reprezentanta Spółki do złożenia stosownych wyjaśnień i przedłożenia wskazywanych w wezwaniach dokumentów, mogących potwierdzić bądź wykluczyć ich wystąpienie.

Organ nawiązał do art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 i wskazał, że pojęcie "sztucznego podziału gospodarstwa rolnego" odnosi się głównie do sytuacji podziału gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, dokonanego w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności bezpośrednich (w związku z ominięciem przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw) oraz płatności rolnośrodowiskowych i z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Celem płatności jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach danej płatności, nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem, współwłaścicielem) działek rolnych w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować.

Wobec stwierdzenia, że zostały zorganizowane sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, każdorazowo odmawiano przyznania płatności. Organ przedstawił zmniejszenia i modulacje związane z wielkością powierzchni gospodarstwa na str. 10 swej decyzji i podał, że razem wszystkie spółki po zastosowaniu współczynnika korygującego i modulacji płatności uzyskałyby 339.246,87 zł, natomiast w sytuacji zawnioskowania przez jedno gospodarstwo jako całość do powierzchni czterech Spółek płatność po zastosowaniu współczynnika korygującego i modulacji płatności wynosiłaby 330.628,98 zł. Jest to w prawdzie niewielka różnica w przypadku płatności JPO, UPO oraz PZ, ale w przypadku płatności rolnośrodowiskowej, o którą ubiegały się spółki C. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. oraz D. Sp. z o.o. również w 2013 roku jest to już znacząca różnica po zastosowaniu stawek degresywnych. Grunty rolne deklarowane we wnioskach o przyznanie płatności zostały podzielone tak pomiędzy poszczególne podmioty, by ominąć przepisy o degresywności stawek płatności, zgodnie z którymi w przypadku pakietu rolnictwo ekologiczne - płatność rolno środowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.

Organ odwoławczy zauważył, że gruntu deklarowane przez ww. Spółki C., B. i D. w latach ubiegłych deklarowane były przez Spółkę A. w ramach płatności bezpośrednich:

– Spółka B. dzierżawi grunty rolne od skarżącej na podstawie umowy dzierżawy z dnia 24 maja 2013r. oraz od Państwa A. i M. G. na podstawie umowy z dnia 25 listopada 2011r. (wcześniej grunty dzierżawione były przez skarżącą),

– Spółka C. dzierżawi grunty na podstawie umowy dzierżawy z dnia 29 maja 2009r.,

– Spółka D. dzierżawi grunty na podstawie umowy dzierżawy z dnia 29 maja 2009r..

Organ odpowiedział na zarzuty odwołania i podsumował, że w przedmiotowej sprawie istnieje sieć wzajemnych powiązań pomiędzy podmiotami i osobami, która w kontekście uzyskiwanych dochodów, korzystania z usług zewnętrznych tych samych podmiotów, ubiegania się o te same płatności, tej samej siedziby spółek, tych samych wspólników (obecnie właścicielem Spółki A., B. oraz C. jest B. B.-Y., natomiast jej syn jest właścicielem Spółki D.), tych samych reprezentantów (reprezentantem Spółki A. oraz B. jest N. Y., natomiast reprezentantem Spółki C. oraz D. jest A. M.) pozwala na uznanie, że skarżąca spółka, jak i trzy pozostałe spółki nie prowadzą działalności rolniczej na własny rachunek i niezależnie od innych spółek. Tym samym w istocie stanowią one jeden podmiot gospodarczy - sztucznie rozczłonkowany.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym o kosztach zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia w sprawie pełnomocnika procesowego.

Powtórzyła za odwołaniem zarzuty naruszenia art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, art. 2 pkt a, b i c rozporządzenia nr 73/2009, art. 2 lit. a) w zw. z pkt 18 preambuły rozporządzenia nr 1166/2008 poprzez jego bezpodstawne zastosowanie do celów innych niż wyraźnie wskazane w treści ww. rozporządzania i jasno określające jego zakres normatywny, co stanowi ponadto również rażące naruszenie art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięcia normy aktu niewymienionego przez prawodawcę jako właściwy dla spraw płatności bezpośredniej. W zakresie naruszenia art. 2 pkt a, b i c rozporządzenia nr 73/2009 w skardze dodano, iż organ uczynił podstawą faktyczną przyjętego w decyzji rozstrzygnięcia także zarzut nieprowadzenia przez stronę działalności rolniczej innej niż wyraźnie określona w art. 2 lit. c (po słowie "lub") ww. rozporządzenia.

Zarzucono ponadto naruszenie art. 6, art. 7 oraz art. 8 Kpa poprzez stawianie wobec skarżącej zarzutu nieprowadzenia działalności rolniczej wykraczającej swoim zakresem poza zakres wymagany na mocy obowiązujących przepisów, w szczególności art. 3 lit. c) rozporządzenia nr 73/2009 oraz wyraźnie wymienionego w skardze naruszenie Załącznika nr 3, cz. II. Pakiet 2. "Rolnictwo ekologiczne" ust. 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

W treści skargi strona nie zgodziła się ze sposobem rozumowania organu, który o intencjach przyświecających założeniu danej firmy wnioskuje wyłącznie na podstawie oceny jej późniejszej aktywności ekonomicznej. W szczególności w stosunku do spółek z o.o.: D. i C. zgromadzone dowody wskazują, że spółki prowadziły jednak, choć nieregularnie i w dość znikomym z perspektywy czasu wymiarze, planowaną działalność. Skarżąca przykładowo nie może się zgodzić, że prowadzenie pensjonatu dla koni wierzchowych można było bez żadnych problemów biznesowo - wizerunkowych połączyć pod tą samą firmą z działalnością w zakresie handlu mięsem zwierząt z uboju.

Strona podniosła, że organ zbyt pochopnie uznał, iż w sprawie istnieją dostateczne zawarte we właściwych przepisach przesłanki do zastosowania przez organ jako bezpośredniej podstawy rozstrzygnięcia dyspozycji norm art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz, 718), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Powodem odmowy przyznania płatności było ustalenie, że z wnioskiem o przyznanie płatności wystąpiły jeszcze trzy spółki. Te spółki były ze sobą powiązane osobowo i kapitałowo. Te ustalenia nie podważają faktu, że skarżąca Spółka składając wniosek o przyznanie płatności była użytkownikiem tych działek rolnych. Art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 odnosi się głównie do sytuacji podziału gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, dokonanego w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności bezpośrednich (w związku z ominięciem przepisów modulacyjnych dotyczących powierzchni gospodarstw) oraz płatności rolnośrodowiskowych i z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Celem płatności jest bowiem dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne.

Wnioski o przyznanie poszczególnych płatności przez Skarżącą Spółkę spełniały te kryteria. Skarżąca była posiadaczem tej części działek rolnych i je użytkowała rolniczo. Odrębną kwestią było przyznanie płatności: B. Spółce z o.o., C. Spółce z o.o. i D. Spółce z o.o. – wszystkie z siedzibą pod adresem: A. 1, t.j. pod adresem skarżącej Spółki.

Nie ulega wątpliwości, że te Spółki zostały utworzone i w praktyce wykorzystane, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zostały one utworzone w celu pobierania dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez cztery podmiot, na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne. Z przeprowadzonego postepowania dowodowego wynikało, że Spółka A. była faktycznym użytkownikiem gruntów własnych i w/w spółek.

W rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, a) "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą;

b) "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;

c) "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6;

d) "płatność bezpośrednia" oznacza płatność przyznawaną bezpośrednio rolnikom w ramach systemu wsparcia wymienionego w załączniku I;

e) "płatności w danym roku kalendarzowym" lub "płatności w okresie reprezentatywnym" oznaczają płatności, które zostały lub które mają zostać przyznane w odniesieniu do danego roku/danych lat, włączając w to wszystkie płatności w odniesieniu do innych okresów rozpoczynających się w tym roku kalendarzowym/tych latach kalendarzowych;

f) "produkty rolne" oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu - z wyłączeniem produktów rybołówstwa - jak również bawełnę;

g) 17 "nowe państwa członkowskie" oznaczają Bułgarię, Republikę Czeską, Estonię, Chorwację, Cypr, Łotwę, Litwę, Węgry, Maltę, Polskę, Rumunię, Słowenię i Słowację;

h) "powierzchnia użytków rolnych" oznacza każdą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone lub uprawy trwałe.

Jak słusznie wykazał Organ B. Spółka z o.o., C. Spółka z o.o. i D. Spółka z o.o. w świetle podanych kryteriów nie mogą być uznane za wyodrębnione jednostki. Nie są one wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym, są ze sobą ściśle powiązane osobowo, rodzinnie, kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Ich reprezentantami są te same osoby.

W rzeczywistości czynności faktyczne i prawne w stosunku do całości działek rolnych, będących formalnie w posiadaniu 4 Spółek, były wykonywane przez skarżącą Spółkę.

Subsumpcja przepisów prawa materialnego może odnosić się do stanu faktycznego odnoszącego się do skarżącej Spółki. Dotyczy to stosowania klauzuli dotyczącej przypadków obchodzenia prawa, przewidzianej w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. "Nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia".

Odczytując w całości ten przepis należy stwierdzić, że chodzi o wykreowanie sztucznie warunków, które umożliwią otrzymanie płatności w ogóle, względnie uzyskania jej w wyższej wysokości. A contrario bez sztucznego stworzenia warunków wnioskodawca nie uzyskałby wsparcia, względnie uzyskałby je w niższej wysokości.

W przypadku płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych w sprzeczności z celami danego systemu wsparcia jest uzyskanie wsparcia przez podmiot, który nie jest posiadaczem gospodarstwa i tym samym nie jest jego użytkownikiem. Stosownie do treści art. 336 kodeksu cywilnego "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)". Według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; A. Kunicki (w:) System..., s. 830; E. Skowrońska-Bocian (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 553 k.c.).

Natomiast nie można odmówić płatności podmiotowi, który spełnił warunki do przyznania płatności.

W kontekście powyższych ustaleń i rozważań Sąd podzielił zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów postepowania. W rozpoznawanej sprawie Organ w sprzeczności faktami przyjął, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej. W konsekwencji z naruszeniem treści art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, zastosował przewidzianą w nim nich sankcję.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ winien uwzględnić wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. Organ bowiem w sprzeczności z faktami przyjął, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej. W związku z tym zastosowanie w stosunku do skarżącej klauzuli dotyczącej przypadków obchodzenia prawa, narusza szczególne przepisy odnoszące się do poszczególnych systemów wsparcia. Powołana klauzula dotycząca przypadków obchodzenia prawa, nie dotyczy skarżącej Spółki. Dotyczy ona płatności: B. Spółki z o.o., C. Spółki z o.o. i D. Spółki z o.o. – wszystkie z siedzibą pod adresem: A. 1, t.j. pod adresem skarżącej Spółki. Te płatności były przedmiotem odrębnych decyzji, które podlegały odrębnej kontroli sądowej. Skarżąca Spółka była posiadaczem i użytkownikiem działek rolnych, które były przedmiotem wniosku o przyznanie poszczególnych płatności. W związku z tym Organ winien rozpatrzyć te wnioski zgodnie z przepisami prawa materialnego, na podstawie którego one są one przyznawane.

O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku, opierając w tej mierze rozstrzygniecie na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..