Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 96/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, 2, 3, art. 134 h ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
article: art. 145 § 1 pkt 1 li. c, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi Ł. L. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] września 2016 r.; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego Ł. L. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Ł.L. jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wydane

w przedmiocie uznania wyżej wymienionego winnym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzające karę dyscyplinarną – wydalenia ze służby w Policji, wydane w następujących okolicznościach sprawy:

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...].09.2016 r. Komendant Miejski Policji

w [...], po przeprowadzeniu czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko sierż. Ł.L. - obwinionemu o to, że w dniu [...] września 2016 r. pozostając w czasie wolnym od służby, w porze nocnej, wspólnie z innymi funkcjonariuszami Wydziału Ruchu Drogowego KMP w [...], P.K. i K.B., uczestniczył w spotkaniu towarzyskim zorganizowanym przez w/w policjantów na ogólnodostępnym dla społeczeństwa placu stacji paliw BP w [...], przy ul. [...], gdzie spożywając alkohol, zakupiony w sklepie stacji paliw, wprowadził się w stan nietrzeźwości (1 próba 1,00 mg/l, II próba 0,99 mg/l), w konsekwencji którego nie zachowywał się adekwatnie do wykonywanego zawodu, zataczając się w czasie chodzenia, zasypiając na ławce znajdującej się przy stacji paliw BP, a następnie spał na siedzeniu kierującego, w samochodzie przygotowanym na pasie ruchu, przed skrzyżowaniem ulic [...] i [...] w P., do dalszej jazdy, wymuszając tym samym interwencję nieznanych sobie osób oraz interwencje funkcjonariuszy KMP w [....], czym naraził dobre imię i wizerunek społeczny Policji - formacji, w której służy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r. poz. 355) w związku z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"(Dz.Urz.KGP 2004.1.3 – zwane dalej "załącznikiem do zarządzenia nr 805") i orzekł o uznaniu winnym sierż. Ł.L. zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną – wydalenia ze służby w Policji.

Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył Ł.L., wnosząc o jego zmianę i orzeczenie o odstąpieniu od ukarania, bądź wymierzenie łagodniejszej kary niż wydalenie ze służby np. w postaci kary nagany, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powyższemu orzeczeniu Ł.L. zarzucił:

- rażącą niewspółmierność wymierzonej kary do przypisanego mu przewinienia,

- całkowite pominięcie faktu, że nie dopuścił się żadnego przestępstwa ściganego karnie, nie naruszył dyscypliny służbowej w postaci zawinionego przekroczenia uprawnień lub niewykonania obowiązków służbowych wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń przełożonych, a jedynie miało miejsce naruszenie zasad etyki w życiu prywatnym i to w sposób niezawiniony,

- naruszenie art. 132a pkt 1 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że popełnił zarzucany mu czyn w sposób zawiniony podczas gdy nie wzięto pod uwagę, że był i jest abstynentem, a zatem w dacie przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego gdy spożył niewielką ilość alkoholu, nie wiedział i nie był w stanie przewidzieć reakcji organizmu na niewielką ilość spożytego przez niego alkoholu. Nie miał zamiaru doprowadzenia się do stanu nietrzeźwości, więc jego świadomość i możliwość

i zdolność przewidywania - nie mogła i nie może być przyjęta w kategoriach winy umyślnej od strony podmiotowej,

- nieuzasadnione i niesłuszne stanowisko organu I instancji o braku przesłanek mających wpływ na złagodzenie kary dyscyplinarnej w sytuacji gdy nieumyślność działania, dotychczasowy przebieg służby są okolicznościami które przemawiają na jego korzyść, a nie były brane pod uwagę przy wyborze wobec niego kary,

- brak uwzględnienia w zaskarżonym orzeczeniu stanowiska związku zawodowego policjantów, którego przedstawiciel był przeciwny tego rodzaju karze, tj. wydalenia go ze służby w Policji, uznając, że kara powinna być łagodniejsza - adekwatna do charakteru i rodzaju czynu, tym bardziej, że czyn dotyczył naruszenia zasad etyki zawodowej w czasie poza pełnieniem służby, tj. w życiu prywatnym,

- brak udostępnienia w czasie zapoznawania z aktami postępowania dyscyplinarnego nagrań z monitoringu odnośnie zachowań jakie zostały mu przypisane w opisie czynu, podczas gdy obowiązkiem organu I instancji jest zaznajomienie obwinionego z całością akt materiałów postępowania dyscyplinarnego, a w rzeczywistości zapoznał się jedynie z opisem nagrań w formie papierowej,

- przedwczesne i tym samym niedopuszczalne prawnie wydanie zaskarżonego orzeczenia podczas gdy sprawa spożywania przez niego alkoholu w czasie wolnym od służby została przekazana Naczelnikowi Wydziału Prewencji KMP w [...] celem przeprowadzenia czynności wyjaśniających czy doszło do wykroczenia określonego treścią art. 43 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i bez wyników sprawy o wykroczenie został wydalony ze służby w Policji,

- brak zbadania i uwzględnienia na jego korzyść okoliczności szczególnie ważnych, o podstawowym znaczeniu życiowym, że wydalenie ze służby w Policji powoduje całkowitą utratę jedynego źródła jego dochodu. Podkreślił, że pomagał finansowo swojej babci M.B., schorowanej, liczącej 80 lat, będącej osobą kaleką i wymagającą stałej pomocy drugiej osoby. Kupował jej potrzebne na co dzień rzeczy, wykupywał lekarstwa, pokrywał inne wydatki niezbędne dla jej funkcjonowania.

Po rozpoznaniu ww. odwołania Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, orzeczeniem nr [...]

z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy orzeczenie z dnia [...] września 2016 r.

Na wstępie wskazał, że przed wydaniem orzeczenia powołana została na podstawie art. 135m ust. 1 ustawy o Policji komisja, która w końcowym sprawozdaniu zawnioskowała o nieuwzględnienie odwołania i orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia. Organ wyjaśnił, że przedmiotem badania jest orzeczenie uznające Ł.L. winnym czynu polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określonych w § 23 załącznika do zarządzenia nr 805.

Na podstawie akt sprawy ustalono, że w dniu [...] września 2016 r. około godziny 23.00, po zakończonej służbie, sierż. Ł.L. udał się wraz z dwoma kolegami P.K. i K.B. na stację paliw BP znajdującej się

w P. przy ul. [...]. Na miejscu, na terenie przyległym do stacji, na ławce obok myjni, spożywali alkohol (wódkę) kupowany kolejno przez wszystkich trzech uczestników spotkania w sklepie tej stacji. Sierż. Ł.L. przebywał tam od godziny 23.05 do 01.50. W tym czasie, tj. od godz. 01.27 do 01.48 siedział nieruchomo na ławce co mogło wskazywać, że śpi. O godzinie 01.50 opuścił stację BP. Następnie około godziny 02.30 w P., na skrzyżowaniu ulic [...] i [...], policjanci KMP w [...] podejmowali interwencję wobec wymienionego śpiącego we własnym samochodzie na siedzeniu od strony kierowcy. Samochód stał z uruchomionym silnikiem i włączonymi światłami mijania. Zgłoszenie ww. faktu dokonał przypadkowy świadek – M.C.-J. Wymieniona poinformowała ponadto dyżurnego KMP w [....], że ze względu na brak kontaktu z siedzącym w samochodzie mężczyzną (spał) oraz wyczuwalną woń alkoholu wyjęła kluczyki z uruchomionego pojazdu. Wymienionego poddano badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem 1.00 mg/1 i 0,99 mg/1 (protokół badania stanu trzeźwości - karta nr 7 akt). W związku z podejrzeniem, że sierż. Ł.L. kierował samochodem osobowym marki Seat Leon o nr rej. [...], policjanci zatrzymali jego prawo jazdy i przesłali do Prokuratury Rejonowej

w [...]. (karta nr 15 akt). Ustalono, że prokurator Prokuratury Rejonowej

w [...] wydał postanowienie o zatrzymaniu sierż. Ł.L. prawa jazdy.

Organ odwoławczy wskazał, że zarzucany obwinionemu delikt dyscyplinarny został oparty na dwóch zachowaniach. Pierwsze dotyczyło spożywania alkoholu

i wprowadzenia się w stan nietrzeźwości w miejscu ogólnie dostępnym, tj. stacji benzynowej, drugie zachowanie polegało na spaniu w samochodzie z uruchomionym silnikiem stojącym na pasie ruchu przed skrzyżowaniem ulic wywołując reakcję innych uczestników ruchu. Przy czym ww. stan faktyczny potwierdzony został zeznaniami świadków: P.K. i K.B. oraz protokołem oględzin płyt z zapisem monitoringu stacji BP

Organ podkreślił, że z całą pewnością spanie nietrzeźwego policjanta

w samochodzie na drodze publicznej nie budowało zaufania do Policji, tym bardziej, że zwróciło uwagę osób postronnych, a nawet spowodowało interwencję innych policjantów, którzy rozpoznali obwinionego na miejscu. Powyższe nie wpłynęło pozytywnie na obraz Policji u postronnych osób. Jak wskazał organ wizerunek Policji budowany jest nie tylko na podstawie zaobserwowanych przez społeczeństwo działań Policji zgodnych z normami prawa, ale także w oparciu o prezentowane przez poszczególnych jej funkcjonariuszy postawy etyczno - moralne. Każdy policjant jest zobligowany do takich zachowań, które służą budowaniu właściwego wizerunku Policji i to nie tylko w czasie realizacji zadań służbowych, ale również w czasie wolnym od służby.

W ocenie organu II instancji zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy pozwolił na uznanie, że sierż. Ł.L. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. A nadto, że zachowanie sierż. Ł.L. było zawinione, a wina udowodniona. Postępowanie wymienionego polegające na wprowadzeniu się w stan nietrzeźwości należy uznać za działanie świadome. Decyzję o zakupie alkoholu, a następnie spożywaniu podejmował samodzielnie, nikt go do tego nie namawiał, czy też zmuszał. Zeznania złożone przez P.K.

i K.B. są spójne dobitnie świadczą o tym, że spotkanie w dniu [...] września 2016 r. było dobrowolne i zamierzone. Ponadto z obrazu kamer monitoringu stacji BP opisanego w protokole oględzin (karta nr 38-43 kat) wynika, że sierż. Ł.L. kupował alkohol dwukrotnie o godzinie 00.06 i o godzinie 00.56.

W trakcie tego spotkania towarzyskiego była to już trzecia i czwarta zakupiona

w sklepie tej stacji butelka alkoholu, który był spożywany przez obwinionego i kolegów. Nie zmienia tego faktu treść wyjaśnień obwinionego, który przyznał się jedynie do spania w samochodzie (karta nr 52 akt), albowiem zebrany w tym zakresie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził wyżej opisany stan rzeczy. Nadto obwiniony godził się na konsekwencje wynikające z faktu spożywania alkoholu. Organ zauważył też, że obwiniony przyznał się do zachowania jak wyżej (spania w samochodzie) i nie wskazał na działania innych osób. Zatem wina leży po jego stronie i ma ona charakter umyślny, a stan upojenia alkoholowego nie zwalnia odwołującego od odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Odnosząc się zaś do stopnia zawinienia, mającego wpływ na wymiar kary organ uznał, że działanie obwinionego miało charakter umyślny z zamiarem ewentualnym, co oznacza, że nie chciał popełnić zarzucanego mu przewinienia, lecz godził się na jego popełnienie. Nadto zaznaczył, że sierż. Ł.L. jako policjant Wydziału Ruchu Drogowego, którego funkcjonariusze zajmują się m.in. zwalczaniem zachowań kierowców zagrażających bezpieczeństwu i porządku na drogach, winien zdawać sobie sprawę, że stojąc samochodem przy skrzyżowaniu ulic mógł takie zagrożenie spowodować, ruch ten utrudniać lub co najmniej wywołać zaniepokojenie innych użytkowników drogi. Negatywnie organ ocenił działanie funkcjonariusza Policji, który z rangi swojego zawodu i charakteru wykonywanych zadań, musiał przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego jednak godził się na to. Jako dorosły mężczyzna winien zdawać sobie także sprawę jakie skutki psychofizyczne wywołuje alkohol w organizmie człowieka. Ocena stopnia zawinienia wymienionego jako działanie umyślne w zamiarze ewentualnym jest prawidłowa

i uzasadniona.

Zdaniem organu odwoławczego opisane w zarzucie zachowanie świadczy

o wysoce nieodpowiedzialnym i lekceważącym podejściu obwinionego do zasad etyki zawodowej w zakresie kształtowania wizerunku społecznego Policji.

Odnośnie wymiaru kary organ opierając się na dyrektywach określonych w art. 134h ustawy o Policji, stwierdził, że sierż. Ł.L. dopuścił się popełnienia przewinienia pod wpływem alkoholu (nietrzeźwości), co jest przesłanką do zaostrzenia wymiaru kary ujętą w ust. 2 pkt 1 tego artykułu. Nie zachodzą także okoliczności wpływające na złagodzenie wymiaru kary zawarte w art. 134h ust. 3 cyt. ustawy. Obwiniony nie podjął starań o zmniejszenie skutków przewinienia, nie miało też miejsca dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o tym przewinieniu przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Ponadto sierż. Ł.L. jest policjantem ruchu drogowego dysponującym wiedzą specjalistyczną w tej dziedzinie (świadectwo ukończenia kursu specjalistycznego - karta nr 23 rozdz. III akt osobowych) z 3-letnim stażem służby w ruchu drogowym. Posiada dostateczne doświadczenie i umiejętności w tym zakresie, co nie pozwala na uwzględnienie kolejnej przesłanki powodującej złagodzenie wymiaru kary jaką jest brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności. Organ przyznał, że w toku dotychczasowej służby obwiniony posiada pozytywne opinie służbowe i nie był karany dyscyplinarnie. Jednak z uwagi na wyjątkową lekkomyślność i nieodpowiedzialność zachowania, nie można przyjąć, że pozostając w służbie nie narazi on wizerunku Policji i będzie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta.

W ocenie Komendanta orzeczona kara jest proporcjonalna do wagi i rodzaju popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, tym bardziej, że jednym z powodów jej wymierzenia było popełnienie czynu w stanie nietrzeźwości, co w kontekście zarówno społecznym, jak i służbowym jest niedopuszczalne i pozostaje

w sprzeczności z interesem służby i dobrem Policji. Sierż. Ł.L. nieetycznym zachowaniem dał negatywny obraz swojej osoby jako funkcjonariusza publicznego zarówno w oczach innych policjantów, jak i obywateli. Nadto nie utwierdził

w przekonaniu, że jest gwarantem dobrej służby społeczeństwu i postępuje zgodnie

z rotą ślubowania, w myśl której winien m.in. strzec bezpieczeństwa obywateli

i przestrzegać etyki zawodowej policjanta. Wprost przeciwnie narażał ich bezpieczeństwo stwarzając możliwość zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego.

Jako niezasługujące na uwzględnienie organ uznał zarzuty zawarte

w odwołaniu. Przede wszystkim wskazał, że obwiniony w toku postępowania dyscyplinarnego miał zapewnione prawa wynikające z art. 135f ust. 1 cyt. ustawy,

w tym prawo do odmowy składania wyjaśnień, zgłaszania wniosków dowodowych, przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, ustanowienia obrońcy oraz wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego.

W toku postępowania dowodowego obwiniony nie składał żadnych wniosków dowodowych, ani wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego. Przesłuchany w charakterze obwinionego na okoliczność zmiany zarzutów (karta nr 52 akt) przyznał się częściowo do zarzucanego mu czynu odmawiając składania wyjaśnień. Nadto sierż. Ł.L. zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego składającymi się z 52 kart. W tej liczbie kart znajdowały się płyty zawierające nagrania kamer monitoringu stacji BP i miejskiego. Miał dostęp do tych dowodów i mógł wnieść o odtworzenie nagrań, ale tego nie uczynił. Prowadzący czynności dowodowe rzecznik dyscyplinarny zapoznał obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego prawidłowo - zgodnie z treścią art. 135i ustawy

o Policji.

Odnośnie zarzutu braku uwzględnienia stanowiska związku zawodowego policjantów, organ zaznaczył, że udział organizacji związkowej w procedurze dyscyplinarnej reguluje art. 135j ust. 9 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią

w przypadku zamiaru wymierzenia kary wydalenia ze służby w Policji przełożony dyscyplinarny przed wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego wzywa obwinionego do raportu celem wysłuchania go. O terminie raportu należy zawiadomić zarząd właściwej organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przedstawiciel zarządu może uczestniczyć w raporcie, chyba że obwiniony nie wyrazi na to zgody. Przepis ten określa rolę związku zawodowego w takim przypadku ograniczając aktywność jego przedstawiciela do uczestnictwa w raporcie i co się z tym wiąże możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Opinia przedstawiciela zarządu nie jest jednakże wiążąca dla przełożonego dyscyplinarnego.

Jako chybiony organ uznał zarzut braku zbadania i uwzględnienia na jego korzyść okoliczności szczególnie ważnych, o podstawowym znaczeniu życiowym, że wydalenie ze służby w Policji spowoduje całkowitą utratę jedynego źródła dochodu. Jak wyjaśnił organ na gruncie postępowania dyscyplinarnego orzekanie o karze wydalenia ze służby następuje na podstawie art. 134h ustawy o Policji. Zgodnie

z jego treścią wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Przy ustalaniu wymiaru kary przełożony dyscyplinarny winien uwzględnić okoliczności wpływające na jego zaostrzenie jak

i na złagodzenie. Wskazane wyżej przesłanki wymierzania kar dyscyplinarnych mają charakter zamkniętej listy i nie obejmują takiej okoliczności jak utrata jedynego źródła dochodu.

Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut przedwczesnego i tym samym niedopuszczalnego prawnie wydania zaskarżonego orzeczenia bez wyników sprawy o wykroczenie przekazanej Naczelnikowi Wydziału Prewencji KMP w [...] celem przeprowadzenia czynności wyjaśniających czy w trakcie spożywania przez sierż. Ł.L. alkoholu na stacji BP doszło do wykroczenia określonego treścią art. 43 ustawy z dnia 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ podał, że spożywanie alkoholu przez wymienionego na stacji BP nie stanowi samoistnego przewinienia będącego podstawą wymierzenia kary wydalenia ze służby. Fakt ten jest okolicznością, która miała znaczący wpływ na wymiar kary ze względu na skutki jakie wywołała

w zachowaniu obwinionego. Dla rozstrzygnięcia w postępowaniu dyscyplinarnym

o uznaniu winnym sierż. Ł.L. zarzucanego mu czynu i wymierzeniu kary wydalenia ze służby rezultat czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie nie stanowi warunku sine qua non. Nawet w przypadku, gdy czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wyczerpuje znamiona wykroczenia, to zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Ł.L.– reprezentowany przez pełnomocnika adw. A.J., wnosząc o uchylenie w całości wyżej opisanego orzeczenia,

a także poprzedzającego go orzeczenia z dnia [...] września 2016 r.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 135i ust. 1 ustawy o Policji wyrażające się brakiem zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, w tym brak odniesienia się w orzeczeniach do wyjaśnień skarżącego złożonych w toku postępowania dyscyplinarnego, mających wpływ na ustalenie stanu przedmiotowej sprawy i wskazujących, że skarżący nie prowadził pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, zaś prowadzone przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze przez Prokuraturę Rejonową w [...] sygn. akt [...] o czyn z art. 178a § 1 k.k. zostało umorzone. Zarzucił nadto naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, poprzez rozpoznanie sprawy, z pominięciem wątpliwości jakie dostarczyła przedmiotowa sprawa, a które to wątpliwości nie zostały ujęte na korzyść obwinionego. W ocenie skarżącego wydana decyzja jest nadmiernie krzywdząca, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie było przeciwko niemu nigdy prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Nadto występując w charakterze strony samodzielnie, bez fachowego pełnomocnika, nie został należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Organy postępowania dyscyplinarnego nie udzieliły mu należytych i wyczerpujących informacji. Zarzucił, że organy nie ustaliły dokładnie przebiegu zdarzenia z dnia [...] na [...] września 2016 r. oraz błędnie przyjęły, że Ł.L. prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Dostrzeżone wątpliwości nie zostały uwzględnione na korzyść skarżącego. Zarzucił także naruszenie art. 135j ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy o Policji w zw. z art. 107 K.p.a. poprzez niezrozumiale wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z dnia [...] września 2016 r. o umorzeniu postępowania, dyscyplinarnego, w sytuacji wymierzenia kary dyscyplinarnej Ł.L. polegającej na wydaleniu ze służby w Policji. Nadto skarżący wskazał na naruszenie art. 135f ust. 1 pkt 4a ustawy o Policji poprzez brak pouczenia o możliwości skorzystania w toku postępowania dyscyplinarnego z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co doprowadziło tym samym do pozbawienia skarżącego prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym.

Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- art. 132 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię usankcjonowaną przez organ II instancji wyrażającą się przyjęciem, że skarżący naraził dobre imię

i wizerunek społeczny Policji, w sytuacji gdy przepis ten stanowi przesłanki materialnoprawne do pociągnięcia funkcjonariusza policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, zdefiniowanego w art. 132 ust. 1-3 ustawy o Policji, a zatem ograny postępowania dyscyplinarnego nie wskazały wprost w jaki sposób skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego;

- naruszenie art. 134 pkt 6 i art. 134f ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu sierż. Ł.L. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji, jako kary rażąco surowej, w sytuacji braku uprzedniej karalności za przewinienia dyscyplinarne oraz wykonywania nienagannie obowiązków służbowych przez skarżącego. Podstawą wydalenia ze służby skarżącego było jego zachowanie, polegające na zaśnięciu pod wpływem alkoholu

w swoim samochodzie w czasie poza służbą w Policji. W ocenie skarżącego wymierzenie najsurowszej z kar dyscyplinarnych, jaką jest wydalenie ze służby

w Policji, doprowadziło do sytuacji braku proporcjonalności i miarkowania kar dyscyplinarnych, zwłaszcza wobec dotychczasowej niekaralności za przewinienia dyscyplinarne skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego, przy którym wyżej wymieniony nadesłał: kserokopię prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego II Wydziału Karnego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. [...] na okoliczność uniewinnienia Ł.L. od zarzutu, że w nocy z dnia [...] na [...] września 2016 r. pomiędzy godz. 23:05 a 1:20 w P. przy ul. [...] na terenie stacji paliw BP w punkcie sprzedaży napojów alkoholowych wbrew zakazowi spożywał alkohol w postaci wódki, tj. wykroczenia z art. 431 ust. 1

w zw. z art. 14 ust. 2 a ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz kserokopię prawomocnego postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [....]

z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. [... o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z mocy art. 145 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.

Trzeba też wskazać, że na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w calu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające go orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] września 2016 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów regulują przepisy art. 132 – 144a zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji. W tych przepisach zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak i regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego, która jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy jego zakończenia (poza unormowaniem zawartym w art. 135p ustawy).

W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Z ust. 2 tegoż artykułu wynika, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub nakazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów, zaś ust. 3 wylicza przykładowo, co w szczególności jest naruszeniem dyscypliny służbowej (pkt 1 – 9).

Przypomnieć również należy, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zwracał uwagę (zob. wyrok z dnia 2 września 2008 r., K 35/06-OTK-A7/08/120, wyrok z dnia 27 stycznia 2003 r., SK 27/02OTK-A1/03/2), iż specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby, nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wymagania stawiane policjantowi – z uwagi na charakter jego służby są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznawanych policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw.

Jak wynika z cyt. już art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego nie tylko na naruszeniu dyscypliny służbowej, ale także na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Te ostatnie uregulowane zostały zarządzeniem nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjantów", a w myśl § 23 załącznika do tego zarządzenia: "Policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej".

Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana, 2) zakaz opuszczenia wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.

Powyższa gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą by zastosowane w konkretnej sprawie. W cyt. ustawie nie określono jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z tych środków, lecz pozostawiono to do uznania właściwego organu.

W istocie więc kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, a także czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy i czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Jak przyjął WSA we Wrocławiu (wyrok z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 287/10), a Sąd tu orzekający podziela jego stanowisko, organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywności naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowanej naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności – lekkomyślności).

Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 134h ust. 1 i 2 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie został obwiniony i ukarany za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta określonych w § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 KG Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. Zawarty w obu orzeczeniach opis przewinienia dyscyplinarnego obejmuje spożywanie przez skarżącego w czasie wolnym od służby (w określonym czasie i miejscu) alkoholu i wprowadzanie się w stan nietrzeźwości w miejscu ogólnie dostępnym oraz spanie w samochodzie z uruchomionym silnikiem, na siedzeniu kierującego na pasie ruchu przed skrzyżowaniem ul. [...] i [...] w P. Przy czym, jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego skarżący pierwotnie obwiniony był o to, że w czasie wolnym od służby, w dniu [...] września 2016 r., kierował samochodem osobowym, będąc w stanie nietrzeźwym, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ustawy o Policji.

Lektura uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia i analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że przed jego podjęciem dokonano zbyt pobieżnej i jednostronnej oceny zebranego materiału dowodowego, co mogło prowadzić do ustalenia budzącego wątpliwości stanu faktycznego i wydania wadliwego orzeczenia, w tym przełożenia okoliczności popełnienia przewinienia (w świetle wątpliwych ustaleń faktycznych) na zastosowanie kary (jej rodzaj i wymiar).

Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, sprowadzającym się do twierdzenia, że nie został przez organy należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. W postępowaniu dyscyplinarnym skarżący występował bez fachowego pełnomocnika, przy czym z protokołu jego przesłuchania np. w dniu [...] i [...] września 2016 r. wynika, że został pouczony "o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 135f ustawy o Policji". Z tego krótkiego zapisu nie można jednakże wnioskować w jakim zakresie o treści wspomnianego wyżej przepisu, a więc o prawach określonych w punktach od 1 – 5 został należycie poinformowany, czyli w taki sposób, że bez jakiegokolwiek negatywnego dla siebie skutku mógł z nich skorzystać. Dlatego Sąd uznał, że obowiązek wynikający z powyższego przepisu nie był w postępowaniu dyscyplinarnym w pełni respektowany.

Natomiast nie zgadza się Sąd ze stanowiskiem skarżącego, a tym samym uznaje za słuszne stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, z odwołaniem się do przepisu art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, że nawet w przypadku, gdy czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wyczerpuje znamiona wykroczenia, to zgodnie z powyższym przepisem policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Regulacja zawarta w tym przepisie nie budzi jakichkolwiek wątpliwości i przewidziana w nim odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta niezależnie od odpowiedzialności karnej jest oczywista. Sąd wspomina o tym z tego względu, że w postępowaniu odwoławczym skarżący zarzucał "przedwczesne" ukaranie, a z kolei do akt sądowych złożył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt II [...] uniewinniający skarżącego od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w związku z art. 14 ust. 2a cyt. ustawy.

W świetle art. 132 ust. 4 ustawy o Policji organy orzekające w sprawie o przewinienie dyscyplinarne nie są związane treścią, ale w postępowaniu dyscyplinarnym, wymagającym wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (w konsekwencji też ustalenia winy z orzeczeniem kary współmiernej do popełnionego czynu), może on być wykorzystany dla ustalenia stanu faktycznego i też w celu właściwej oceny dowodów.

W skardze i wcześniej w odwołaniu skarżący podnosił, iż orzeczenie o wydaleniu ze służby jest nadmiernie krzywdzące, zwłaszcza, że dotychczas nie był karany dyscyplinarnie. Zauważyć należy, że z opisu przewinienia dyscyplinarnego, zawartego w obu orzeczeniach, nie wynika by skarżący będąc po spożyciu alkoholu zakłócił porządek publiczny, ciszę nocną (ustalono, że spał na ławce na stacji paliw), czy też był agresywny w stosunku do funkcjonariuszy podejmujących wobec niego interwencję (śpiącego we własnym samochodzie).

Trzeba w związku z tym podkreślić, że sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Natomiast Sąd nie jest władny do ingerowania w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i nie może w związku z tym oceniać celowości czy też słuszności zastosowanych przez niego sankcji.

Nie ulega wątpliwości, że zachowanie skarżącego w dniu [...] września 2016 r. opisane przez organy obu instancji było obiektywnie niewłaściwe i trafnie przez te organy zostało ocenione jako przewinienie dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Jednakże podejmując decyzję o doborze kary, która winna być adekwatna do tego przewinienia niezbyt wnikliwie oceniły całokształt okoliczności oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie w pełni uwzględniły ustawowe dyrektywy wymiaru kary – eksponując okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary (art. 134h ust. 2 pkt 1) i jednocześnie niezbyt trafnie oceniając okoliczności mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary (art. 134h ust. 3 pkt 3); zbyt daleko idącą jest ocena, iż policjant z trzyletnim stażem posiada należyte doświadczenie zawodowe. W rzeczywistości przyczyny wymierzenia skarżącemu najsurowszej kary dyscyplinarnej wydalenia go ze służby w Policji nie zostały w sposób przekonujący wyjaśnione.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, na które składając się: wynagrodzenie pełnomocnika, stosowne do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.