Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 862/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 1 par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 186 poz 1322
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia WSA Anna Siedlecka, (sprawozdawca), sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. ([...]) Prezydent W., działając na podstawie art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz. 1137 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) odmówił zarejestrowania pojazdu marki [...] numer identyfikacyjny [...],numer rejestracyjny [...], na rzecz "A" sp. z o.o.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że, do wniosku o rejestrację pojazdu dołączono dowód własności w postaci oświadczenia "A" Sp. z o.o. z dni [...] i [...] września 2014 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, zawartego w umowie sprzedaży pojazdu z dnia [...] grudnia 2013 r. z "B" Sp. z o.o., mającej za przedmiot wskazany wyżej pojazd. W toku postępowania organ pierwszej instancji otrzymał pismo z dnia [...] listopada 2014 r. od syndyka "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, w którym stwierdzono, że uchylenie się od skutków prawnych zawartej umowy sprzedaży jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia prawa własności przedmiotowego pojazdu. Pełnomocnik "A" Sp. z o.o. złożył natomiast oświadczenie, że wskutek uchylenia się od skutków prawnych umów sprzedaży, zawartych z "B" Sp. z o.o., pojazd, którego dotyczy złożony wniosek, powrócił w posiadanie jedynego właściciela, to jest "A" Sp. z o.o. Kolejnym pismem, z dnia [...] grudnia 2014 r., syndyk "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej poinformował, że Sąd Rejonowy w J. ustanowił zarząd przymusowy nad zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o., natomiast pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. - że pojazd wchodzi w skład masy upadłości, a działania "A" Sp. z o.o. są bezprawne i stanowią próbę działania na szkodę wierzycieli. Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności organ pierwszej instancji stwierdził, że przedłożony do wniosku o rejestrację dowód własności pojazdu nie ma charakteru dokumentu potwierdzającego niesporny stan w zakresie własności tego pojazdu. Jednocześnie organ wskazał na brak swej właściwości do rozstrzygnięcia powstałego sporu.

Od powyższej decyzji, w przewidzianym ustawowo terminie, odwołanie złożyła "A" Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy.

Odwołująca się kwestionowanej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 72 i art. 73 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że "A" Sp. z o.o. nie jest jedynym właścicielem pojazdu i poprzez uznanie, że przedłożone przez Stronę na tę okoliczność oświadczenie nie potwierdza niespornego stanu w sferze stosunków własnościowych;

- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez ułomne uznanie, że w sprawie nie został ustalony niesporny stan własnościowy, bowiem stan faktyczny został ustalony na podstawie twierdzenia syndyka masy upadłości o bezskuteczności uchylenia się od skutków prawnych umowy sprzedaży pojazdu;

- naruszenie przepisów postępowania, mającego wpływ na wydaną decyzję, to jest: art. 7, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8, w zw. z art. 11 k.p.a., polegające na braku ustalenia przez organ całokształtu okoliczności mających wpływ na wydaną decyzję.

Decyzją z dnia [...]r. ([...]) podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm., dalej jako "ustawa") rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Wymagania względem wniosku o rejestrację pojazdu określa art. 72 ust. 1 ustawy, wskazując, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie wskazanych w nim dowodów, kart czy zaświadczeń.

Na podstawie pkt. 1 w ust. 1 omawianego artykułu konieczne jest między innymi wykazanie prawa własności pojazdu. Jak wynika z § 4 ust, 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1522, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie") dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

Dalej organ wskazał, że powyższe rozporządzenie wskazuje na jedynie przykładowy katalog dokumentów, które potwierdzą prawo własności pojazdu, a zatem możliwe jest również przedłożenie innego dowodu, który powinien służyć ustaleniu w sposób niewątpliwy, kto jest uprawniony do rozporządzania pojazdem, aby organ administracji publicznej mógł wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Z istoty prawa własności wynika, że dowody przedłożone na tę okoliczność będą odnosiły się do czynności cywilnoprawnych, mających za przedmiot pojazd, którego dotyczy wniosek o rejestrację. Organ administracji, zobligowany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, powinien dokonać oceny wiarygodności tych dowodów, w orzecznictwie zwrócono jednak uwagę na konieczność respektowania zakresu kompetencji tego organu. W wyroku z dnia [...] grudnia 2014 r., I OSK 910/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych, a ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W ocenie Kolegium stanowisko to znajduje zastosowanie wobec dwustronnych czynności cywilnoprawnych jako takich, które mają wpływ na toczące się postępowanie administracyjne. Oznacza to, że organ administracji nie ma podstaw do zakwestionowania ich skuteczności, o ile z okoliczności sprawy nie wynika, że kwestia ta jest sporna.

W niniejszej sprawie strona, jako dowód własności pojazdu dołączyła swoje oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, zawartego w umowie sprzedaży pojazdu marki [...], numer identyfikacyjny [...], numer rejestracyjny [...], z dnia [...]grudnia 2013 r., a dotyczącej zbycia tego pojazdu na rzecz "B" Sp. z o.o. Jak wynika z treści tego oświadczenia, "A" Sp. z o.o. uchyla się od skutków prawnych zawartej umowy, powołując się na błąd wywołany podstępnie przez drugą stronę umowy - "B" Sp. z o.o.

Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że rejestracji pojazdu można dokonać wyłącznie na wniosek osoby będącej jego właścicielem, względnie podmiotu polskiego, któremu ten pojazd powierzono przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną zgodnie z art. 73 ust. 5 ustawy. Wynika to z art. 72 ust. 1 ustawy, który ustanawia wymóg przedłożenia dowodu własności pojazdu lub dokument potwierdzający dokonanie powierzenia, o którym mowa wyżej. Organ administracji, właściwy do dokonania czynności rejestracji pojazdu, zobowiązany jest zatem zweryfikować, czy wnioskodawca legitymuje się prawem własności pojazdu, co sprowadza się do dokonania oceny dowodów przedstawionych w toku postępowania przez wnioskodawcę.

W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo uznał otrzymane oświadczenie "A" Sp. z o.o. o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli o sprzedaży pojazdu za niewystarczający dowód zwrotnego przejścia prawa własności. Z akt sprawy, a dokładniej pism syndyka masy upadłości "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, wynika bowiem, że pomiędzy stronami umowy sprzedaży powstał spór co do skuteczności tego oświadczenia, a w konsekwencji co do prawa własności pojazdu. W piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. (w aktach sprawy) stwierdza się, że pojazd wchodzi w skład masy upadłości, a działania "A" Sp. z o.o. określa się jako bezprawne. Jednocześnie syndyk wskazuje na brak podstaw do złożenia wskazanego wyżej oświadczenia w kontekście art. 84, art. 86 i art. 88 Kodeksu cywilnego. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. (w aktach sprawy) syndyk oświadcza, że właścicielem pojazdu jest "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, natomiast uchylenie się przez "A" Sp. z o.o. od skutków prawnych umowy sprzedaży jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia prawa własności. W toku postępowania (vide protokoły z przesłuchania pełnomocnika "A" Sp. z o.o. R. O. z dnia [...] grudnia 2014 r., z dnia [...] stycznia 2015 r., oświadczenie z dnia [...] grudnia 2014 r. - w aktach sprawy), jak i w uzasadnieniu odwołania, "A" sp. z o.o. polemizuje ze stanowiskiem syndyka, wykazując na brak możliwości powołania się na bezskuteczność dokonanej przez siebie czynności w związku z przepisami ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, na wiążący charakter złożonego przez siebie oświadczenia i skuteczność jego doręczenia na piśmie drugiej stronie umowy.

Mając na względzie powyższe Kolegium podkreśliło, że stanowiska obydwu stron, niezależnie od oceny ich zasadności wskazują niezbicie, że zarówno "A" Sp. o.o. jak i "B" Sp. z o.o. uznają się za właściciela pojazdu, którego dotyczy wniosek rejestracyjny. Nie sposób zatem przyjąć, że przedłożone przez odwołującą się oświadczenie potwierdza niesporny stan prawny w sferze stosunków własnościowych. Spór taki niewątpliwie istnieje, bowiem "A" Sp. z o.o. i "B" Sp. z o.o. odmiennie oceniają skuteczność oświadczenia tej pierwszej o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli, zawartego w łączącej obie spółki umowy sprzedaży. Uznanie takiego oświadczenia przez organ administracji za dostateczny dowód przejścia prawa własności pojazdu sprowadzałoby się zatem do rozstrzygnięcia sporu powstałego pomiędzy stronami co do skuteczności tego oświadczenia, do czego w żaden sposób organ taki nie jest umocowany. Skuteczność uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, jak wynika z przepisów Kodeksu cywilnego, uzależniona jest bowiem od konkretnych warunków, co w pewnym zakresie dostrzega także odwołująca się, powołując się na okoliczność doręczenia swego oświadczenia drugiej stronie umowy i przedkładając organowi I instancji potwierdzenie odbioru pisma (vide oświadczenie z dnia [...]grudnia 2014 r. - w aktach sprawy), a więc na dopełnienie wymogu wynikającego z art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. Dopuszczalność uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli uzależniona jest jednak także od innych warunków - wymaga stwierdzenia, że błąd druga strona wywołała podstępnie. Twierdzenia Odwołującej się w tym przedmiocie, zawarte w oświadczeniu o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w umowie sprzedaży pojazdu, oczywiście nie mogą być poddawane ocenie przez organ administracji publicznej, skoro do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sądu Najwyższego (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.). W tym też kontekście zarzuty odwołującej się, dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego czy wadliwości w zakresie poczynionych w sprawie ustaleń przez organ I instancji, nie zasługują – zdaniem Kolegium – na uwzględnienie. Wobec braku stosownego umocowania organu administracji publicznej do dokonywania oceny ważności i skuteczności czynności cywilnoprawnych w przypadku sporu na tym tle pomiędzy stronami dokonującymi tej czynności, nie sposób żądać od organu wyjaśnienia we własnym zakresie wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na treść decyzji. Natomiast powołanie się Kolegium, w ślad za organem pierwszej instancji, na zajęte w sprawie stanowisko syndyka masy upadłości "B" Sp. z o.o. służy wyłącznie wykazaniu sporu pomiędzy stronami umowy sprzedaży co do skuteczności oświadczenia o uchyleniu się od jej skutków prawnych, a co za tym idzie, także przejścia prawa własności pojazdu, tylko bowiem ta okoliczność ma znaczenie dla prowadzonego postępowania administracyjnego.

Wreszcie Kolegium wyjaśniło, że nie znalazło podstaw do zawieszenia na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania, uznając, że w niniejszej sprawie wydanie rozstrzygnięcia nie było uzależnione w sposób bezwzględny od rozstrzygnięcia sporu co do prawa własności pojazdu pomiędzy stronami umowy sprzedaży z dnia 2 grudnia 2013 r.

Kolegium stwierdziło również, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. złożyła "A" sp. z o.o. we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012, poz. 1137), w postaci przepisów art. 72 oraz 73 przez odmowę rejestracji pojazdu wskutek błędnego przyjęcia, iż spółka "A" Sp. z o.o. nie jest jedynym właścicielem wymienionego na wstępie pojazdu oraz przez błędne uznanie, iż przedstawiony przez spółkę dowód własności w postaci oświadczenia "A" Sp. z o.o. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w umowie sprzedaży przedmiotowego pojazdu pomiędzy "A", a "B" Sp. z o.o., nie potwierdza niespornego stanu w sferze stosunków własnościowych "A" Sp. z o.o.;

- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez ułomne uznanie przez Organ, iż w niniejszej sprawie nie został ustalony niesporny stan własnościowy "A" Sp. z o.o., bowiem stan faktyczny został ustalony w oparciu o twierdzenie syndyka masy upadłości "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, iż uchylenie się od skutków prawnych umowy sprzedaży pojazdu zawartej pomiędzy "A" Sp. z o.o., a "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia prawa własności przedmiotowego pojazdu;

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wydaną decyzję, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na braku ustalenia przez organ całokształtu okoliczności mających wpływ na wydaną decyzję w niniejszej sprawie.

Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi, strona wskazała, że na mocy oświadczenia z dnia [...] września 2014 r. o uchyleniu się od skutków prawnych, złożonych pod wpływem błędu oświadczeń za nigdy nieistniejące należało uznać wszelkie oświadczenia woli złożone wobec "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej przez "A" Sp. z o.o. Odnośnie uprawnienia kształtującego z przepisu art. 88 k.c., wyartykułowano zaś, iż jego wykonanie powoduje unieważnienie z mocy prawa ex tunc, mocą samego oświadczenia woli o uchyleniu, bez potrzeby sądowego unieważniania umowy. Tym samym skarżąca nie ma obowiązku podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do zalegalizowania oświadczenia, czy ustalenia, przykładowo w toku procesu z przepisu art. 189 k.p.c. nieważności umów, od których uchyliła się we wskazywanym oświadczeniu. Na poparcie niniejszej tezy skarżąca przywołała orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące umowy sprzedaży nieruchomości, ale wskazując, że znajdują one również zastosowanie do składników majątku objętych czynnością prawną, jaką jest uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli, będących ruchomościami. Ponadto skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, że to organ rozpatrujący wniosek nie może ignorować przedłożonego przez wnioskodawcę dokumentu zawierającego uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli z powodu błędu, złożonych drugiej stronie i przez nią niezakwestionowanych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06). Dalej skarżąca podniosła, że jeżeli dane zawarte w dowodzie własności pojazdu dołączonym do wniosku o rejestrację, są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu; jeżeli była wydana, jako dowód własności wymagany do rejestracji rozumie się wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu.

W konsekwencji powyższego, wbrew stanowisku organu, na skutek przedstawienia przez "A" Sp. z o.o. oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli zawartego w umowie sprzedaży niniejszego pojazdu, przyjąć należy, że skarżąca jest jedynym właścicielem pojazdu, a tym samym należało dokonać rejestracji pojazdu.

Dalej skarżąca podniosła, że na błędne ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji wpływ ma również działanie syndyka. Na skutek bowiem jego pisma z dnia 3 listopada 2014 r., skierowanego do organu oraz informującego, iż oświadczenie "A" sp. z o.o. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych wobec "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia prawa własności przedmiotowego pojazdu, organ uznał, że między stronami postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu powstał spór, co do prawa własności rzeczonego pojazdu. Skarżąca wskazała jednak, że w niniejszym piśmie syndyk masy upadłości nie uzasadnił swojego stanowiska w żaden sposób, poprzestając jedynie na lakonicznym, nie popartym literą obowiązującego prawa, czy jakimkolwiek głosem doktryny, bądź też linią orzeczniczą, stwierdzeniem, iż uchylenie się przez "A" Sp. z o.o. od skutków prawnych umów zawartych z "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia własności. Syndyk poprzestał jedynie na oświadczeniu, iż podjął działania zapobiegające uszczupleniu masy upadłości "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, między innymi o składniki majątkowe w postaci pojazdów, nie wskazując tym samym jakie to konkretne działania zostały przez niego zainicjowane. Brak w tej mierze również jakiejkolwiek sygnatury ewentualnego postępowania, które rzekomo mogło zostać wszczęte przez syndyka. Tak więc, zgodnie z najlepszą wiedzą "A" Sp. z o.o., brak jest jakiegokolwiek postępowania sądowego, w którym syndyk masy upadłości "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej skutecznie podważa złożone przez Skarżącą oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych pod wpływem błędu.

Kolejno skarżąca zwróciła uwagę na brzmienie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. 2015, poz. 233). Zgodnie z jej art. 127 i następnym bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej. Dalsze przepisy cyt. ustawy traktują o bezskuteczności czynności prawnych odpłatnych upadłego dokonanych z osobami bliskimi, bezskuteczności postanowienia o wysokości wynagrodzenia reprezentanta upadłego, czy bezskuteczności obciążeń majątku upadłego, jednakże absolutnie nie dotykają one kwestii bezskuteczności uchylenia się od skutków prawnych oświadczeń woli w stosunku do masy upadłości. W tym kontekście skarżąca podniosła, że w realiach niniejszej sprawy nie może być mowy o czynności prawnej, która doprowadziła do negatywnych zmian majątkowych praw "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, bowiem zawarta z "A" Sp. z o.o. umowa sprzedaży pojazdu z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowiła de facto czynność prawną nie rozporządzającą, ale winna być traktowana jako czynność prawna przysparzająca "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, wskutek, której doszło do nabycia przedmiotowego pojazdu.

Rozwijając zarzut naruszenia norm prawa procesowego, skarżąca wskazała, że w realiach niniejszej sprawy organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej wskutek oparcia decyzji administracyjnej na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. W tym kontekście skarżąca podniosła, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w J., na które w niniejszej sprawie powołuje się syndyk masy upadłości "B" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej nie dotyczy ruchomości, a nieruchomości. Nie bez znaczenia w tej mierze pozostają wyjaśnienia przesłuchanej w charakterze pełnomocnika strony – R. O.. W odpowiedzi na zawiadomienie organu z dnia [...] stycznia 2015 r. o zakończeniu postępowania w sprawie o rejestrację przedmiotowego pojazdu, po zaznajomieniu się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a w szczególności z treścią pisma syndyka z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazała ona, iż syndyk wniósł pozew do Sądu o przywrócenie posiadania nieruchomości, wprawdzie w toku postępowania wniosek ten został rozszerzony o ustanowienie zabezpieczenia zakładu jednakże – zdaniem skarżącej - nie dotyczy to ruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę, skarżąca podniosła, że organ nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności wskazywanych przez pełnomocnik "A" sp. z o.o. skutek czego, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym i nie w pełni rozpatrzonym. Zdaniem skarżącej wydając decyzję odmawiającą zarejestrowania niniejszego pojazdu organ naruszył także tym samym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, przede wszystkim wskutek oparcia swojej decyzji na niezasadnych przesłankach oraz braku ustalenia przez organ całokształtu okoliczności wpływających na wydaną decyzję.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. odmawiającą zarejestrowania pojazdu marki [...], numer identyfikacyjny [...], numer rejestracyjny [...]na rzecz firmy "A" sp. z o.o.

Materialnoprawną podstawę wydania niniejszej decyzji stanowiły przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz. 1137 ze zm.). Zgodnie z jej art. 73 ust. 1 ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana. Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 186, poz. 1322 z 2007 r. ), które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, /.../ składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie. Niespełnienie zaś któregoś z wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu.

Dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów – zgodnie z § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów – może być w szczególności: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.

Bezspornym jest to, że rejestracji pojazdu można dokonać wyłącznie na wniosek osoby, będącej jego właścicielem, ewentualnie podmiotu polskiego, któremu ten pojazd powierzono przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną, o czym to stanowi art. 73 ust. 3 ustawy. Nie budzi przy tym wątpliwości to, że organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych.

W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, iż mamy do czynienia z niespornym stanem własnościowym przedmiotowego pojazdu. Brak jest bowiem dokumentów to potwierdzających, co też wyklucza dokonanie rejestracji. Ponadto z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że prawo własności do niniejszego samochodu rości sobie nie tylko skarżący, ale również "B" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Obie strony podnosiły przy tym w toku postępowania administracyjnego argumenty i twierdzenia mające przemawiać za uznaniem ich za właściciela niniejszego pojazdu. I tak skarżąca na dowód swojego prawa przedstawiła oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli, zawartego w umowie sprzedaży przedmiotowego pojazdu z dnia [...] grudnia 2013 r., dotyczącego zbycia tego pojazdu na rzecz "B" sp. z o.o. Jako powód wskazała błąd wywołany podstępnie przez stronę umowy. Natomiast w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. syndyk masy upadłości "B" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oświadcza, że to ta spółka jest właścicielem pojazdu, a samo uchylenie się przez skarżącego od skutków prawnych umowy sprzedaży uznaje za bezskuteczne w stosunku do masy upadłości i nie może stanowić podstawy przeniesienia własności. Stanowisko to z kolei konsekwentnie podważa skarżąca powołując się zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w treści skargi nie tylko na moc prawną złożonego przez nią oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli dotyczącego zbycia tego pojazdu, ale także na prezentowane przez jej pełnomocnika – R. O. stanowisko w sprawie.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności niewątpliwie przemawiają za tym, że w realiach niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, iż wystąpił niesporny stan własnościowy przedmiotowego pojazdu. Skoro bowiem skarżąca powołując się na wprowadzenie ją podstępnie w błąd przez "B" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej uchyla się od skutków prawnych złożonego przez nią oświadczenia dotyczącego zbycia pojazdu, a syndyk masy upadłościowej "B" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej uznaje je za bezskuteczne to w żadnej mierze nie można jednoznacznie przyjąć, iż w sprawie doszło do zwrotnego przejścia prawa własności na rzecz skarżącego. Pogląd ten wzmacnia przy tym to, iż zgodnie z art. 88 § 1 k.c. powołanie się na błąd jako wadę oświadczenia woli dla swej skuteczności wymaga jeszcze uznania, że został on wywołany podstępnie. Ocena już jednak tejże okoliczności pozostaje poza granicami właściwości rzeczowej organów administracji publicznej w niniejszej sprawie, a leży w gestii sądu powszechnego, który sprawuje wymiar sprawiedliwości w sprawach niezastrzeżonych dla innych sądów.

Mając zatem na względzie powyższe, Sąd podzielił stanowisko organów, że w niniejszej sprawie, iż w świetle zaistniałych okoliczności przedłożonemu do wniosku o rejestrację dowodowi własności pojazdu nie można przypisać charakteru dokumentu potwierdzającego niesporny stan w zakresie własności tego pojazdu. Odnosząc się z kolei do podnoszonych w tym zakresie zarzutów należy wskazać, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd administracyjny nie są władne do ustalenia we własnym zakresie istnienia czy nieistnienia prawa własności skarżącej, gdyż materia to podlega rozstrzygnięciu przez sąd powszechny.

Nie zasługują także na uwzględnienie sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. W ocenie Sądu – wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej - nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia art. 7 i 77 mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.