Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 429/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P.U. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 583,61( pięćset osiemdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt jeden groszy ), II. określa, że zaskarżona decyzja w części jak w punkcie I nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. (nr [...]) Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określanej jako: ARiMR) na skutek odwołania P.U. (skarżącego) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2009 r. (nr [...]) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 póz. 1071, z późn. zm.) w zw. art. 10 ust. 2 Ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, póz. 634 z 2008 r. z późn. zm.), art. 3, art. 7 ust. l, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 Nr 170, póz.1051), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 143 b ust.4 i ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.)

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikało, iż w dniu [...] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 wraz z załącznikami graficznymi (wniosek nadany pocztąw dniu [...].05.2009 r.). We wniosku Strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 16,76 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień ze względu na wykrycie nieprawidłowości polegających na tym, że:

- suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej [...] (dz. rolna K) oraz działce ewidencyjnej [...] (dz. rolna G) jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej;

- powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej [...] ogółem jest różna od sumy powierzchni części działek rolnych w granicach działki ewidencyjnej oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej zalesionych;

- powierzchnia działki rolnej K jest większa od największego spójnego obszaru uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej.

W odpowiedzi P.U. złożył [...] października 2008 r. korektę wniosku, w której zmodyfikował dane dotyczące powierzchni niezgłoszonych do programów pomocowych na działce [...], a także wniósł oświadczenie, w którym podtrzymał swoją deklarację z wniosku z dnia [...].05.2009 r. dotyczącą powierzchni upraw na działce nr [...] (działka rolna G).

[...] stycznia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do wnioskodawcy kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących faktu nieutrzymywania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. części działki ewidencyjnej nr [...].

W odpowiedzi na to wezwanie Wnioskodawca, wyjaśnił , iż na dzień składania wniosku grunty na działce nr [...] były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Ponadto Wnioskodawca oświadczył, iż wnioski składa od 2004 r.i nie były mu znane przepisy dotyczące powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności oraz nie był świadomy, że do płatności mogą być zgłaszane tylko grunty odpowiadające kryterium przyznania płatności określonym w art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. Oprócz tego skarżący podpisał oświadczenie, w którym poinformowany został, że grunty, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. są trwale wyłączone z płatności obszarowych.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym pomiary powierzchni uprawnionej do dopłat, [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał dla skarżącego decyzję, w której przyznano płatność do Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 4811,42 zł (wynikającą z pomniejszenia płatności o 583,61 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości). W w/w decyzji wskazane zostało, iż ze względu na brzmienie art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U, L 270 z 21.10.2003 ze zm.), który stanowi, iż do płatności JPO kwalifikują się grunty rolne, który były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Powierzchnia uprawniona do przyznania płatności dla działki ewidencyjnej [...] została pomniejszona o 0,86 ha ze względu na fakt, iż na części działki [...] na dzień 30.06.2003 r. znajdował się obszar, który nie był utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził powyższe na podstawie pomiarów wykonanych na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.

Organ I instancji stwierdził również, iż dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa. Rozdzielczość terenowa ortofotomapy wynosi 0,5 metra, czyli daje możliwość jednoznacznego identyfikowania obiektów.

Skarżący nie zgodził się z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i w złożonym odwołaniu zarzucił temu organowi naruszenie art. 7 i art. 10 k.p.a. oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, iż część działki [...] nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W związku z tym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Motywując utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z art. 7 ust, 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki:

1. na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż

określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia

nr 1973/2004;

2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art. l b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, póz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie.

Powierzchnia w/w działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, póz. 306 ze zm.). Na podstawie art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję,

Art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. Natomiast zgodnie z załącznikiem XX do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 345/1 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił prawidłowy stan faktyczny sprawy oraz zastosował prawidłowo przepisy prawa.

Wywiódł, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy zasadniczą kwestią było ustalenie czy grunty rolne P.U. położone na działce ewidencyjnej [...] spełniają warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Rozstrzygając tę kwestię, stwierdził, że w wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR ortofotomapy ustalono, iż na powierzchni działki nr [...] stanowiącej 0,86 ha znajduje się typ użytkowania, nieuprawniony do uzyskania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Podjęcie w tej sytuacji przez organ I instancji rozstrzygnięcia innego, niż to które zawiera decyzja organu I instancji stałoby w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi wspólnotowymi i krajowymi przepisami prawa.

Wskazano również, iż organ I instancji nie negował, iż strona w roku 2008 użytkowała cały areał omawianej działki. Niemniej, przesłanką odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 0,86 ha w odniesieniu do zadeklarowanej przez stronę działki [...] jest fakt, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była ona użytkowana zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej na całej powierzchni zgłoszonej we wniosku.

W związku z powyższym organ I instancji nie mógł zakwalifikować do płatności wspomnianej części działki [...] i zobligowany był do zastosowania pomniejszeń płatności ze względu na fakt, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 5,41%. Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i FVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1),"jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę".

W związku z powyższym skarżącemu nałożono potrącenie płatności odpowiadające dwukrotności stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną.

Ostatecznie uznano, iż odwołanie skarżącego nie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazano, że w oświadczeniu z dnia [...].10.2008 r. dotyczącym działki ewidencyjnej [...], złożonym Biurze Powiatowym ARiMR, skarżący stwierdził iż "usuwanie samosiejek rozpoczął w 2003 r.".

Ponadto, odnosząc się do zarzutu Wnioskodawcy podnoszonego w odwołaniu, iż organ I instancji naruszył art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie powiadamiając strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do treści art. 3 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008 Nr 170, poz.1051) w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności organ administracji publicznej zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR analizując akta niniejszej sprawy nie stwierdził, aby Wnioskodawca na którymkolwiek etapie prowadzonego postępowania administracyjnego występował z żądaniem informowania go o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Ponieważ płatności do gruntów rolnych (jednolita i uzupełniająca płatność obszarowa) stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego, stanowią rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności do gruntów rolnych.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie stwierdził uchybień w postępowaniu.

Organ na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 170, póz. 1051 ze zm.) nie zastosował art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR skarżący zarzucił temu organowi:

- naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w rezultacie nieuzasadnione przyjęcie, że część działki ewidencyjnej nr [...] nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003r. co dyskwalifikuje ją na trwale z płatności

- naruszenie art. 3 ust. 2 wymienionej ustawy poprzez zaniechanie pouczenia strony o zasadach prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego toczącego się przed ARiMR w szczególności o konieczności złożenia żądania zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Powiatowego Biura ARiMR na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zakresie dotyczącym pomniejszenia płatności o 583,61 zł. Sformułował również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organy w toku postępowania nie pouczyły go o treści art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W razie uzyskania takiego pouczenia złożyłby bowiem wniosek o umożliwienie zapoznania z materiałami postępowania.

Naruszenia art. 3 ust.2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego skarżący upatrywał również w niewyczerpującym, jego zdaniem, rozpatrzeniu materiału dowodowego. W szczególności dotyczyło to powołania się na wydruk zdjęcia lotniczego wykonanego w maju 2004 roku, które nie może służyć do udokumentowania stanu nieruchomości istniejącego 30 czerwca 2003 r. W ocenie skarżącego nie mogło ono służyć za dowód dający podstawę do sformułowania ustalenia, iż 30 czerwca 2003 r. sporna nieruchomość rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.

Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi ponawiając w uzasadnieniu swojego stanowiska argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły jednak inne argumenty niż podniesione w złożonej skardze. Trzeba bowiem wskazać, iż stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został wydany z naruszeniem prawa procesowego jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy uchylenie decyzji (czy też wydanie innego rozstrzygnięcia eliminującego akt administracyjny z obrotu prawnego) dopuszczalne jest także wówczas, gdy Sąd uzna, że poddany jego kontroli akt dotknięty jest naruszeniem prawa, które nie zostało podniesione w skardze.

Spór między stronami dotyczył stanu faktycznego sprawy. Skarżący mianowicie podważał ustalenia faktyczne ległe u podstaw pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej za 2008 rok. Twierdził mianowicie, że jego grunt rolny stanowiący działkę oznaczoną we wniosku o przyznanie płatności jako "G" jest utrzymywany w dobrej kulturze rolnej, a organ nie przedstawił dowodów, iż nie znajdowała się w tym stanie na dzień 30 czerwca 2003 r.

Organ administracji stał natomiast na stanowisku, iż nie cała powierzchnia działki była w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Organ stwierdził, że na obszarze 0,86 ha z ogólnej powierzchni 2,76 ha działka była porośnięta drzewami, przez co nie odpowiadała wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z ustaleń takich wywiódł konieczność umniejszenia jednolitej płatności obszarowej proporcjonalnie do stwierdzonego zawyżenia powierzchni we wniosku.

Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia wskazywał art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003.

W myśl tego przepisu: "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (...)".

Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli natomiast różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę"

Przepisy te nie nastręczały problemów interpretacyjnych. Ich zastosowanie warunkowało jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".

Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne sformułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji.

Nie został bowiem wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 20 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Na tę okoliczność skarżący wskazywał już w toku postępowania - w odwołaniu od decyzji Kierownika Powiatowego Biura ARiMR

Organ odwoławczy odpierając tej treści zarzut w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoływał się na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywał mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.

Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń. Uznaje jednak, że decyzja wydana w niniejszej sprawie nie wskazuje jak konkretnie wyliczono, iż to taka właśnie ustalona przez organ a nie inna powierzchnia działki skarżącego, nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności.

Także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynikałoby: kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, iż dokładnie tak określona część działki skarżącego jest zadrzewiona. W aktach znajduje się jedynie pismo z dnia [...] października 2008 r. zawierające "prośbę o skontrolowanie rolnika w miejscu", gdzie wskazano, iż "zgodnie z obowiązującymi procedurami w trakcie kontroli administracyjnej" ustalono, że powierzchnia działki uprawniająca do uzyskania płatności wynosiła 1,90 ha, a nie jak deklarował skarżący 2,76 ha.

Również to pismo nie wskazywało co stanowiło podstawę obliczenia spornej powierzchni.

Ponadto mapa, na którą powoływały się organy nie została opatrzona podziałką. Wskazuje jedynie przebieg granic, oznaczenie jak i graficzne oznaczenia typów pokrywającej działkę roślinności.

Powyższe braki w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu decyzji powodowały, że ustalenie dotyczące powierzchni działki wyłączonej z płatności musi być uznane za arbitralne. Czyniło to niemożliwym skontrolowanie przez Sąd, czy organy prawidłowo ustaliły podstawę faktyczną swych rozstrzygnięć.

Powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Brak w aktach sprawy dowodów, na podstawie których poczynione zostały ustalenia faktyczne, uniemożliwia nie tylko sądowi kontrolę oceny wiarygodności dowodów, ale także stronie kwestionowanie ich wiarygodności.

Brak odniesienia się do powyższych twierdzeń świadczy o wadliwości uzasadnienia decyzji, uniemożliwiając zarazem poddanie tej decyzji kontroli sądowej.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi, w którym kwestionowano brak pouczenia o treści art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Należy bowiem wskazać, że wolą ustawodawcy regulującego postępowanie w sprawie płatności było odformalizowanie procedury. Wymieniony przepis stanowi, że organ postępowania udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wynika stąd, że brak stosownego żądania uniemożliwia podniesienie przez stronę zarzutu naruszenia obowiązku informacyjnego (zob. E. Kremer, Szczególne zasady postępowania administracyjnego obowiązujące w sprawach prowadzonych przez Agencję Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, Nr 5 z 2008 r. str. 41).

Powoływanie się przez skarżącego na nieznajomość tych zasad w realiach rozpoznawanej sprawy nie może zostać uznane za uzasadnione. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przedstawił swoje zastrzeżenia dotyczące zgromadzonych dowodów, co wskazuje, że były one mu znane i że zapoznawał się z materiałami postępowania. Nieznajomość zasad udziału w postępowaniu nie rzutowała zatem na sytuację skarżącego.

Niemniej zważywszy na wskazane wcześniej mankamenty uzasadnienia decyzji, świadczące o naruszeniu art. 107 § 3 i art. 7 k.p.a., zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a."). Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy kierując się powyższymi wskazaniami ponownie rozpozna odwołanie i rozważy przeprowadzenie uzupełniającego postępowania w trybie art. 136 k.p.a. lub art. 138 § 2 k.p.a. Odniesie się również do twierdzeń skarżącego dotyczących prowadzenia działki w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.