Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2301/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2;
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par 2; par 1 ust. 4; par 2 ust. 4; par 65 ust. 3;
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: art. 13k ust. 1 pkt 1; art. 13 ust. 1 pkt 3; art. 13ha ust. 1;
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 33; art. 7 ust. 2; art. 7 ust. 1-3;
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par 2;
journal: Dz.U. 2002 nr 170 poz 1393
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych
journal: Dz.U. 2003 nr 220 poz 2181
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów  drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] listopada 2012 r., którą nałożył na W. S. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie dnia [...] kwietnia 2012 r .o godzinie [...]:[...] przejazdu po drodze krajowej nr [...] na odcinku O. (granica państwowa) – G. bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260), dalej u.d.p. Jako podstawę zaskarżonej decyzji podano art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 i art. 13k ust. 4 u.d.p. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. nr 80, poz. 433 ze zm.), dalej rozporządzenie w sprawie dróg, a także art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.), dalej u.t.d.

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2011 r., na drodze krajowej nr [...], na odcinku T.- R. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki M. o nr rej. [...] oraz przyczepy marki H. ww. S. o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował Pan W. S. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Przed zatrzymaniem do kontroli drogowej dokonano skanowania przy pomocy skanera DSRC, zainstalowanego w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego (Mobilnej Jednostki Kontrolnej). Urządzenie DSRC zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego wskazało, że z ww. pojazdem powiązany jest incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej. W związku z powyższym ww. zespół pojazdów został zatrzymany do kontroli mobilnej. Kontrola pojazdu bezspornie potwierdziła, iż zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostkę pokładową viaBox). Na podstawie danych zawartych w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat podczas kontroli drogowej ustalono, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. o godzinie [...]:[...], na drodze krajowej nr [...], na odcinku O. (granica państwowa) – G. kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd po drodze krajowej określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Podczas przejazdu pod bramownicą kontrolną o numerze [...] system elektroniczny odnotował brak komunikacji z urządzeniem służącym do naliczania opłaty elektronicznej, co oznacza, że opłata za przejazd wyżej wymienionym odcinkiem drogi płatnej nie została uiszczona. Wyświetlony komunikat: "brak komunikacji z OBU, brak kontraktu".

Droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 2 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

W toku kontroli skarżący został przesłuchany i wyjaśnił, że nie wiedział, iż odcinek drogi jest płatny i nigdzie nie zauważył szyldu informującego o konieczności opłaty.

Jednakże GITD decyzją z [...] listopada 2012 r. w oparciu o powyższe ustalenia nałożył na skarżącego karę 3.000 złotych za brak opłaty elektronicznej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że rażąco naruszono zapisy ustawy o drogach publicznych oraz zasady określone w k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w sprawie. Skarżący wskazał, że na podstawie jednego protokołu kontroli zostały wydane cztery odrębne decyzje administracyjne, co świadczy, w jego ocenie o rażącym naruszeniu prawa. Skarżący zwrócił uwagę na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2116/10), w świetle którego wydanie kilku decyzji w wyniku tego samego postępowania jest pozbawione podstawy prawnej. Ponadto, zdaniem skarżącego, uzależnienie ilości wydanych decyzji od ilości bramownic znajdujących się na drodze płatnej, nie ma podstawy w obowiązujących przepisach prawa. W ocenie skarżącego, gdyby ustawodawca zmierzał do udzielenia organowi uprawnień kontrolnych za okresy wsteczne, dałby temu wyraz odpowiednio konstruując zapisy ustawowe. Nadto skarżący postawił organowi zarzut błędnego sporządzenie uzasadnienia decyzji, wbrew wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie stanowisko kierowcy nie zostało wzięte pod uwagę – mimo jego tłumaczeń złożonych w momencie kontroli drogowej polegających na wskazaniu braku odpowiedniego oznakowania. W ocenie skarżącego, kontrolujący inspektor zignorował obowiązki określone w art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 k.p.a., nie przenosząc do protokołu kontroli zastrzeże i wyjaśnień kierowcy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zdaniem GITD kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391). Stosownie zaś do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem ponad trzyletni okres vacalio legis. Strona miała zatem wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.

GITD wskazał, że obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww. załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, iż opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Dlatego kierujący pojazdem, niezaopatrzony w urządzenie viaBOX nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

W ocenie organu zarzut naruszenia czynnego udziału w postępowaniu jest bezzasadny. Strona niniejszego postępowania administracyjnego była bowiem jednocześnie osobą kontrolowaną. Zatem brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli i miała zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli. Należy zauważyć, iż strona zapoznała się z treścią naruszenia oraz sposobem w jaki dokonano ustalenia naruszenia. Była także poinformowana o treści art. 10 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu strony, że zostały wydane cztery decyzje o nałożeniu kary na podstawie jednego postępowania, organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 13k ust.1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej kierującemu pojazdem samochodowym wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Wskazany przepis stanowi, że kara przewidziana w ustawie należna jest za każdy przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. W przypadku strony mamy do czynienia z czterema przejazdami po różnych odcinkach płatnych dróg krajowych. Wobec powyższego słuszne było wydanie w związku z ustaleniami kontroli drogowej czterech decyzji administracyjnych. Na mocy każdej decyzji orzeczono karę pieniężną w wysokości 3000 złotych, odpowiednio do liczby odcinków dróg, na których za przejazd nie została uiszczona opłata. Ponadto organ wyjaśnił stronie, że każda z decyzji została wydana na podstawie odrębnego postępowania administracyjnego. O wszczęciu odrębnych postępowań strona została zawiadomiona w odrębnych pismach, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że każde naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zarejestrowane w systemie elektronicznego poboru opłat w postaci zapisu ewidencyjnego (ER) stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Każdy zapis ewidencyjny zawierający obraz przejazdu pojazdu należy rozumieć jako odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej stosownie do treści przepisu art. 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiące odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 1 k.p.a., za naruszenia opisane w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w jednej decyzji administracyjnej. Nie każdy jednak zarejestrowany zapis ewidencyjny wskazujący na naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej powinien stanowić odrębną podstawę do wszczynania postępowań administracyjnych z art. 13k u.d.p. Podstawą do wszczynania postępowań powinny stanowić wyłącznie zapisy ewidencyjne generowane przez bramownice kontrolne zawierające obrazy pojazdu, za przejazd którego opłata nie została uiszczona. Co do zasady bowiem tylko bramownice kontrolne pozwalają ujawnić naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej bez względu na okoliczność wyposażenia pojazdu w urządzenie viaBOX.

Natomiast w kwestii nałożenia kary za moment kontroli organ wyjaśnia, iż fakt braku urządzenia viaBox został stwierdzony podczas kontroli drogowej. Brak zainstalowania w pojeździe ww. urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww. załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., skutkuje tym, iż oplata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Jednocześnie organ, ustosunkowując sie do zarzutu strony, uznał, że za właściwe ustawienie znaków drogowych odpowiada zarządca drogi, nie zaś Inspekcja Transportu Drogowego. Ustawowym obowiązkiem inspektorów transportu drogowego jest kontrola przestrzegania obowiązujących przepisów na wszystkich drogach publicznych. Skoro zaś obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej wynika z przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym, a znaki drogowe na które powołuje się skarżący mają jedynie charakter informacyjny, to organy Inspekcji Transportu Drogowego muszą stosować się do przepisów o charakterze powszechnie obowiązującym. Inaczej same dopuściłyby się łamania przepisów prawa. Organ przywołał także przepisy regulujące kwestię ustawiania znaków drogowych.

W konsekwencji, zdaniem GITD, strona wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Powyższego obowiązku kierujący pojazdem nie dopełnił, dlatego też organ I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, poprzez wadliwe zastosowanie przepisów u.d.p. Nadto postawił zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie:

- art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego mającego wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 7 Konstytucji w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez nadanie przymiotu legalności procedurom przedsięwziętym przez organ I instancji bez podstawy prawnej;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym materiale dowodowym;

- art. 75 § 1 k.p.a. (legalność dowodu), poprzez uznanie za dowód w postępowaniu dokumentacji fotograficznej z bramownicy systemu Viatoll.

Skarżący stwierdził, że uzależnienie liczby wydanych decyzji od ilości umieszczonych na drogach płatnych bramownic kontrolnych, nie ma podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Wskazał, że nakładanie kary pieniężnej za każdy przejazd pod bramownicą jest sprzeczne z art. 9a dyrektywy 1999/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 1999 r., zgodnie z którym ustanowione sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

W ocenie skarżącego, organ, dokonując kontroli drogowej, w trakcie której stwierdzono przejazd bez uiszczenia opłaty, powinien podejmować działania wyłącznie w zakresie nałożenia jednej kary za przejazd po drodze krajowej bez urządzenia viaBox. Zdaniem skarżącego, zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dowodzi, że przeprowadzanie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty powinno dotyczyć tylko

i wyłącznie czasu kontroli, a nie okresów wstecznych.

Skarżący podniósł, że przepisy art. 13k ust. 1 i art. 13 ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie określają, że karę pieniężną nakłada się za przejazd po fragmencie drogi płatnej obejmującym odległość pomiędzy dwiema kolejnymi bramkami poboru opłat.

Nadto skarżący zarzucił organowi nieprawidłowość w sposobie przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Jak wskazał, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w przypadku, gdy w takcie kontroli mobilnej stwierdzone zostało naruszenie prawidłowości uiszczenia opłaty, z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się protokół kontroli. Podniósł, że w czasie kontroli stwierdzono tylko jedno naruszenie (przejazd bez uiszczenia opłaty), natomiast sprzeczne z normą powyższego rozporządzenia było wszczęcie postępowania administracyjnego w odniesieniu do trzech incydentów mających miejsce w dniach wcześniejszych niż naruszenie powstałe w dniu przeprowadzonej kontroli. Ponadto zarzucił, że organ przeprowadzając kontrolę zastosował zasady dotyczące zarówno kontroli stacjonarnej, jak i kontroli mobilnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 26 listopada 2012 r. narusza prawo.

W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej - drogi krajowej nr [...] na odcinku O. (granica państwowa) – G., wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., nr 80, poz. 433 ze zm.), wykonując przejazd samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony był zobligowany do poniesienia opłaty. Wymaganej opłaty nie uiścił.

Skarżący zarzucał w niniejszej sprawie, że droga, którą się poruszał nie była odpowiednio oznakowana informacją o wjeździe na odcinek drogi krajowej, który podlega opłacie. Okoliczności te skarżący podnosił zarówno podczas przesłuchania go w charakterze strony w dniu kontroli, a także w swoich pismach składanych w sprawie.

Odnosząc się do tego zarzutu strony Główny Inspektor Transportu Drogowego kategorycznie zauważył, że w kwestii oznakowania dróg, po których jazda wymaga uiszczenia opłaty elektronicznej, decydujące znaczenie mają przepisy powszechnie obowiązujące, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Skarżący, jako kierowca powinien był zapoznać się ze stosownymi regulacjami przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu, czego zaniechał. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów.

W tej sytuacji w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenia tej kary. Jaki jest w związku z tym obowiązek organu przy wyjaśnianiu stanu faktycznego dla załatwienia sprawy.

Sąd zauważa, że regulacja prawna dotycząca obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej przedstawia się następująco, a mianowicie;

Po pierwsze, zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U z 2012 t. poz. 1137, dalej prawo o ruchu drogowym), za które uważa się także zespół pojazdów, składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym |autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Po drugie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 6 wymienionego przepisu, w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy – określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz.1393) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prawa o ruchu drogowym – określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne oznaczenie znaku z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast z § 65 ust. 3 rozporządzenia wynika, że umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d, tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany na podstawie rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (DZ.U. Nr 124, poz.705).

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prawa o ruchu drogowym, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181) . Następnie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).

Przywołując powyższą regulację prawną Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 1467/12 zauważył, że z "unormowań prawnych wynika, że zarządcy dróg zobowiązani zostali do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna tabliczkami T-34. Znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34, stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję, co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku".

W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jaki i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawo o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisy nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P 9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)".

Czyniąc powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze znajduje się i dokonania odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać karę pieniężną. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, na "pewności prawa a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych" (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138).

Podsumowując swoje rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można poprawnie stosować prawa bez ustalenia znaczenia, czyli sensu przepisów prawa i norm prawnych, a więc bez przeprowadzenia ich wykładni. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku.

Opisane wyżej stanowisko zostało podtrzymane w wyrokach NSA sygn. akt; II GSK 1467/12, II GSK 1692/12, II GSK 2045/12.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie pozostaje niesporne, że skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w rozporządzeniu wykonując przejazd samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony był zobligowany do poniesienia opłaty. Ta niebudząca wątpliwości okoliczność nie oznacza jednak, w realiach tej sprawy, że uchybienie temu obowiązkowi czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było ustalenie w ramach wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy wjazd na drogę publiczną był w dniu kontroli należycie oznakowany w sposób wskazaną wyżej regulacją prawną, czego nie uczynił.

Sąd zauważa, że organ w swych ustaleniach nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że skarżący winien był zapoznać się ze stosownymi regulacjami prawnymi przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu. Usprawiedliwieniem dla naruszenia wyżej wskazanych przepisów może być brak stosownego oznakowania o wjeździe na drogę publiczną, za który należy uiścić opłatę elektroniczną. A ta kwestia nie została w niniejszej sprawie należycie wyjaśniona.

Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, czy wjazd na przedmiotową drogę był w dniu [...] kwietnia 2012 r. należycie oznakowany, zgodnie z wyżej przedstawioną regulacją prawną. W zależności od dokonanych ustaleń oceni, czy uchybienie obowiązkowi uiszczenia opłaty czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Z tych względów odnoszenie się przez Sąd do zasadności pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 §1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone decyzje stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W kwestii wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.