Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 947/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.31 zg
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

I SA/Gd 947/21

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 października 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm. dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm., dalej: ustawa o COVID-19), utrzymał w mocy decyzję własną z 13 sierpnia 2020 r., którą odmówił Spółdzielni A w S. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. w wysokości 100%.

Stan sprawy jest następujący:

Wnioskiem z 26 czerwca 2020 r. Spółdzielnia (dalej: skarżąca) zwróciła się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące od marca do maja 2020 r.

Pismami z 1 lipca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ) poinformował skarżącą o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za ww. miesiące w wysokości 50% kwot wykazanych w deklaracjach DRA.

W piśmie z 13 lipca 2020 r. skarżąca wskazała, że ZUS, przyznając jej prawo do zwolnienia w wysokości 50%, nie dokonał weryfikacji dokumentów złożonych za luty 2020 r., w tym załącznika RC, w którym skarżąca wykazała 8 pracowników etatowych i 9 członków rady nadzorczej, którzy pobierali wynagrodzenie w formie ryczałtu za posiedzenie. Zwróciła uwagę na przepis zawarty w art. 82 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że w skład rady nadzorczej nie mogą wchodzić osoby będące pracownikami spółdzielni. Uchwała w sprawie wyboru takiej osoby do rady nadzorczej jest nieważna. Z tego powodu przysługiwało jej wsparcie w wysokości 100% zwolnienia.

Decyzją z 13 sierpnia 2020 r. ZUS odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r. w wysokości 100%.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym, poza powtórzeniem stanowiska przedstawionego w piśmie z 13 lipca 2020 r., dodała, że po posiedzeniu 10 lutego 2020 r. złożyła korekty zgłoszeniowe za styczeń i luty 2020 r. Na 29 lutego 2020 r., po wyrejestrowaniu członków rady nadzorczej, skarżąca zatrudniała 8 pracowników.

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2020 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie złożonych przez skarżącą dokumentów rozliczeniowych i zgłoszeniowych stwierdzono, że na dzień 29 lutego 2020 r. skarżąca miała zgłoszonych do ubezpieczeń więcej niż 9 osób. Z dokonanych ustaleń wynika, że w imiennym raporcie miesięcznym o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach ZUS RCA za luty 2020 r. skarżąca zgłosiła 17 ubezpieczonych, za których odprowadziła za składki. Skarżąca, zgłaszając do ubezpieczeń społecznych więcej niż 10 ubezpieczonych, nie spełniła warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, w związku z czym nie przysługuje jej prawo do zwolnienia w wysokości 100%.

Skarżąca powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając jej uchylenia w całości alternatywnie jej zmianę bądź stwierdzenie jej nieważności.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1/ art. 31zo i art. 31zq ustawy o COVID-19, poprzez jego niezastosowanie;

2/ sekcji 3.1. pkt 22 lit. c) Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 1/01), poprzez jego wadliwe zastosowanie;

3/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności ustalenia, czy skarżąca jest przedsiębiorcą w trudnej sytuacji;

4/ art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony.

Przedstawiona przez skarżącą argumentacja powiela stanowisko przedstawione w pismach składanych w toku postępowania przed organem.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Aktem poddanym sądowej kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 13 sierpnia 2020 r. odmawiającą stronie prawa do 100% zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.

Organ wskazywał, że skarżąca jest płatnikiem składek, który na 29 lutego 2020 r. zgłosił do obowiązkowych ubezpieczeń 17 ubezpieczonych. Zatem przysługuje jej prawo jedynie do 50% zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za ww. okres.

Skarżąca zaś konsekwentnie twierdziła, że zatrudniała 8 osób. Pozostałe 9 osób to członkowie rady nadzorczej spółdzielni, które zgłosiła omyłkowo – 10 lutego 2020 r., po ostatnim posiedzeniu, złożyła korekty i dokonała ich wyrejestrowania. Zatem na 29 lutego 2020 r. zatrudniała 8 pracowników. Z tego względu domagała się zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres w pełnej wysokości.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. – zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych) (por. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 758/20; WSA w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 766/20, dostępne na: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając ww. poglądy wyrażone w orzecznictwie, odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że:

1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Nie ulega wątpliwości, że prawidłowe, rzetelne i udokumentowane ustalenie liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia w okresach wskazanych w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, jest podstawowym warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Tylko należyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Aby móc uznać, że stan faktyczny w danej sprawie wypełnia hipotezę określonego przepisu prawa materialnego konieczne jest wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób niebudzący wątpliwości.

Wskazać przy tym należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm., dalej: u.s.u.s.), mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego przepisu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska.

Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyroki NSA z 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz z 12 lutego 1997 r., III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366).

Należało o tym wspomnieć, ponieważ o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne.

Podkreślić należy, że w toku postępowania we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jak i w złożonej skardze, skarżąca konsekwentnie wskazywała, że na 29 lutego 2020 r. zatrudniała 8 osób (etatowi pracownicy). Pozostałe 9 osób to członkowie rady nadzorczej spółdzielni, które zgłosiła omyłkowo – 10 lutego 2020 r., po ostatnim posiedzeniu, złożyła korekty i dokonała ich wyrejestrowania. Skarżąca powoływała się na art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1208), który stanowi, że w skład rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej nie mogą wchodzić osoby, będące pracownikami spółdzielni. Uchwała w sprawie wyboru takiej osoby do rady nadzorczej jest nieważna. Z chwilą nawiązania stosunku pracy przez członka rady nadzorczej ustaje jego członkostwo w radzie nadzorczej tej samej spółdzielni. Z tego względu domagała się zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres w pełnej wysokości.

Tymczasem ZUS w obu decyzjach nie odniósł się do argumentacji skarżącej. Podnieść bowiem należy, że w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, a w szczególności do ustosunkowania się do zarzutów i argumentów zawartych w ww. środku zaskarżenia. Niedopełnienie przez organ tych obowiązków stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku złożenia takiego wniosku organ jest obowiązany ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, przy czym w trakcie jego rozpatrywania niedopuszczalne jest pominięcie zarzutów sformułowanych w przedmiotowym wniosku. Obowiązkiem organu jest odniesienie się do tych zarzutów – uwzględnienie ich, ze skutkiem dla treści rozstrzygnięcia lub wyjaśnienie, dlaczego ocenia się je jako niezasadne czy też niemające wpływu na wynik sprawy.

Z akt postępowania wynika natomiast, że organ w toku postępowania nie przedstawił własnego stanowiska w związku z przedstawioną wyżej argumentacją skarżącej. Materiał zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala zatem na przyjęcie, że w toku prowadzonego postępowania organ podjął wystarczające czynności celem zbadania i oceny okoliczności podniesionej przez skarżącą. Organ zatem zaniechał oceny wspomnianych okoliczności i przesądził o odmowie przyznania zwolnienia we wnioskowanym przez skarżącą zakresie.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w opisanym powyżej postępowaniu organu dostrzegł istotne naruszenie norm postępowania przewidzianych w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie doszło również do istotnego naruszenia art. 9 k.p.a., którym to ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a to poprzez udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Wskazać bowiem należy, że w następstwie złożenia przez skarżącą wniosku z 26 czerwca 2020 r., doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, kierując się wyrażoną w art. 9 k.p.a. organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę (zob.: wyrok NSA z 6 września 2001 r., V SA 44/01, LEX nr 50158). Ponadto, obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (vide: teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).

Należy dodać, że art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie potrzebnych informacji i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek.

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 k.p.a.).

Zgodnie zaś z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

W świetle art. 15 zzzzzn pkt 1 ustawy COVID-19 obowiązującego od 18 kwietnia 2020 r., w okresie stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. także w przypadku, gdy wszystkie strony zrzekły się swego prawa.

Jak wynika z danych powszechnie dostępnych – strona internetowa ZUS (www.zus.pl), ZUS od dnia 4 maja 2020 r. przywrócił standardową obsługę klientów w placówkach ZUS, zachęcając jedynie do załatwiania spraw w ZUS "bez wychodzenia z domu", przez elektroniczny portal Platformy Usług Elektronicznych.

Zatem organ powinien był realizować w sprawie, od dnia 4 maja 2020 r., uregulowaną w przywołanym wyżej art. 10 k.p.a., zasadę czynnego udziału strony w toku prowadzonego postępowania w sprawie.

W ocenie Sądu, w sprawie doszło także do istotnego naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2019 r., II SA/Sz 239/19, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt badanej sprawy nie wynika bowiem, aby przed wydaniem decyzji odmownej w pierwszej instancji organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; nie wyjaśnił również stronie przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować - i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej. Zwłaszcza, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 12 § 1 k.p.a., organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Zauważyć przy tym należy, że jeśli organ odstępuje od zasad określonych w art. 10 § 1 i wytycznych płynących z art. 79a § 1 k.p.a. (co może nastąpić w sytuacji przewidzianej w art. 10 § 2 k.p.a.), to w myśl art. 10 § 3 k.p.a. jest zobowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny takiego odstąpienia. Tymczasem takiej adnotacji w aktach brak.

Uznać zatem trzeba, że naruszenie art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień, przedwczesne na obecnym etapie jest rozpatrywanie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Reasumując, ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, rozważając, czy na podstawie materiału dowodowego zaistniały ustawowe przesłanki do zwolnienia w zakresie wnioskowanym przez skarżącą.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że naruszenie wskazanych powyżej przepisów k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje.