Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 143/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Biura Obsługi "B" J. + T.S. spółki jawnej na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Go 143/06

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...].07.2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 158 §1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 orz art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 2 a, art. 40 b, ust. 1 u ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj: Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].02.2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2003 r. nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 6.120,00 zł odmówił stwierdzenia nieważności decyzji jw.

W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2003 r. nr [...] została wydana w oparciu o dokonane pomiary zawarte w protokole kontroli nr [...], które wykonano wagą określoną w pkt 2 protokołu, tj. wagą posiadającą legalizację nr [...] z dnia [...].10.2002 r. ważną do [...].10.2004 r., wydaną przez Obwodowy Urząd Miar spełniającą przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu wprowadzone zarządzeniem nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40). Organ wskazuje, iż wynika z powyższego, że używana do pomiarów waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, której typ został zatwierdzony decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie dotychczas obowiązującego art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 03 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (Dz. U. nr 55, poz. 248 z późn. zm.), a więc zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. Z powyższego wynika również, że zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM i dokąd decyzja taka nie utraciła ważności, pomiary mogą być dokonywane, gdyż waga posiada ważne świadectwo legalizacji na podstawie obowiązującej decyzji nr [...] wydaną właśnie przez Prezesa Głównego Urzędu Miar.

Organ podkreśla, iż w dniu [...].02.2003 r. tj. w dniu wydania decyzji nr [...] przez naczelnika Urzędu Celnego, istniała podstawa prawna do jej wydania, bowiem podstawą materialno-prawną tej decyzji były właśnie art. 13 ust. 2aT 40b ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Należy zaznaczyć również, że ustawa z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. nr 63, poz. 636 z późn. zm.), weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie delegacji zawartej w art. 9 pkt. 3 powyższej ustawy, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 10.02.2004 r. rozporządzenie w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. nr 35, poz. 316). Rozporządzenie to weszło w życie w dniem 13 marca 2004 r. Z powyższego wynika, że przedmiotowe rozporządzenie zaczęło obowiązywać w roku 2004, a tym samym nie miało zastosowania do rozpatrywanej sprawy. Zdaniem organu w myśl art. 29 cyt. ustawy, który stanowi, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. W uzasadnieniu wskazano również, iż przez cały 2003 rok istniały przepisy metrologiczne regulujące sposób legalizacji określonych rodzajów przyrządów pomiarowych.

Organy administracji celnej wykonywały obowiązki określone w art. 40 b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, posługując się w procesie ważenia wagą posiadającą ważną legalizację natomiast nie są one organem uprawnionym do wycofania z obiegu decyzji ojej legalizacji.

Reasumując organ l instancji stwierdza, iż zarzuty strony odwołującej są nietrafne, bowiem w trakcie dokonywania pomiarów istniały przepisy metrologiczne o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, jak również warunki techniczne ich użytkowania, co bezsprzecznie wynika ze świadectwa legalizacji wagi.

Od powyższej decyzji Skarżąca Spółka pismem z dnia [...].08.2005 r. wniosła o ponowne rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2003 r. nr [...]r.

Zdaniem wnioskodawcy decyzja dotknięta jest wadami powodującymi jej nieważność i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem została wydana bez podstawy prawnej,

W uzasadnieniu odwołania podano, iż rozporządzenie wykonawcze w sprawie wymagań metrologicznych podane w podstawie prawnej wydanej przez organ l instancji decyzji zostało wydane dnia [...] lutego 2004 roku a weszło w życie w dniu [...] marca 2005 roku. Ważenie samochodu nastąpiło zaś dnia [...] lutego 2003 roku, a zatem zdaniem skarżącej spółki w dniu zaistnienia przedmiotowego zdarzenia brak było przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 11 maja 2001 roku - Prawo o miarach, które regulowały by wymogi metrologiczne wag samochodowych niezbędne do ważenia pojazdów w ruchu. Zdaniem strony powołane w uzasadnieniu decyzji organu l instancji art. 13 ust. 2a oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych mogłyby być podstawą wydania prawnie skutecznej decyzji jedynie wtedy, gdyby kontrolę przeprowadzono zgodnie z wymaganiami przepisów wykonawczych, których w obrocie prawnym w dniu [...] lutego 2003 roku nie było.

Decyzją z dnia [...].12.2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].02.2003 r. nr [...].

W uzasadnieniu swego stanowiska podał, iż organ administracji celnej wykonywał obowiązki określone w art. 40 b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, posługując się wagą posiadającą ważną legalizację, natomiast nie jest organem uprawnionym do wycofania z obiegu decyzji ojej legalizacji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej złożyła Skarżąca Spółka podnosząc, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż obowiązujące w chwili wydania decyzji przez organ l instancji przepisy prawne nakładały obowiązek na Naczelnika Urzędu Celnego respektowania podczas kontroli wymogów określonych w rozporządzeniach wykonawczych. Zgodnie zaś z art. 9 a w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 roku prawo o miarach Minister właściwy do spraw gospodarki określa w drodze rozporządzeń, dla poszczególnych rodzajów lub grup przyrządów pomiarowych między innymi "wymagania, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyk metrologicznych, a także, jeżeli jest to niezbędne, w zakresie warunków właściwego stosowania tych przyrządów oraz miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających", a także "zakres informacji, jakie powinna zawierać instrukcja obsługi, oraz dodatkowe dokumenty poświadczające charakterystyki metrologiczne przyrządu pomiarowego". Skarżąca spółka wskazała również, iż na podstawie § 1 ust. 6 pkt e rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lutego 2003 roku w sprawie przyrządów pomiarowych, które są legalizowane bez zatwierdzenia typu wszystkie wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Tymczasem rozporządzenie wykonawcze w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu zostało wydane [...] lutego 2004 roku a weszło w życie 13 marca 2004 roku, a więc w dniu wydania decyzji przez organ l instancji rozporządzenie to nie obowiązywało, w związku z tym zdaniem strony skarżącej decyzja została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.

Strona skarżąca wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego od Dyrektora Izby Celnej .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wniósł również o zasądzenie od skarżącego kosztów prowadzonego postępowania, według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Na wstępie należy stwierdzić, iż jak słusznie zauważył organ II instancji postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym od postępowania zwyczajnego postępowaniem nadzwyczajnym, w którym nie można badać zasadności rozstrzygnięć merytorycznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 KPA (zob. post. SN z 28.05.2002 r., II UKN 356/01).

W oparciu o analizę orzecznictwa sądowego należy stwierdzić, iż przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej należy rozumieć sytuację, w której organ administracji publicznej wydając decyzję nie oparł jej na żadnym przepisie prawnym, ponieważ przepisu takiego albo w ogóle nie było, albo też istniejący przepis nie mógł stanowić dla organu upoważnienia do działania w prawnej formie decyzji administracyjnej, (por. wyr. z 27.05.1988r., IV SA 23/88 i IV SA 187/88, NSA podkreślił również, iż "Wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu upoważniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej".

Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotowej sprawie w dniu [...] lutego 2003 roku, a więc w dniu wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, istniała podstawa prawna do jej wydania. Podstawę prawną owej decyzji stanowiły art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Słusznie przywołał w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wyrok NSA z 11 maja 2005 roku o sygn. akt OSK 1393/04, w myśl którego; "zarządzenia nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą wydania decyzji lecz mają jedynie wymiar wewnętrzny.(...) zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty, a jednocześnie nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, przy czym akty te podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. W świetle powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, że powoływane zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 roku w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu ( Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6/2000, poz. 40) wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 roku Prawo o miarach (Dz. U. 56 poz, 248 ze zm.) nie mogło stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. (...) Zarządzenie Prezesa mogło stanowić jedynie o regulacji dotyczącej klasy wag, które są zainstalowane na przejściach granicznych, ze względu na wymagania metrologiczne i jako wewnętrzna regulacja zobowiązywać pracowników do zaliczenia wagi do danej klasy." A zatem jak wynika z powyższego i jak słusznie zauważył organ II instancji fakt, iż w dniu wymierzenia kary pieniężnej przez Naczelnika Urzędu Celnego nie były jeszcze wydane przepisy wykonawcze regulujące szczegółowy sposób przeprowadzania prawnej kontroli metrologicznej, nie wpływa na ocenę legalności badanych decyzji.

W ocenie Sądu podstawą prawno-materialną wydania decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiące o kompetencji organów celnych do nałożenia kary pieniężnej za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez wymaganego zezwolenia. Należy zaznaczyć, iż uprzednio obowiązujące zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 roku w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu a obecnie rozporządzenie z dnia 10 lutego 2004 roku wykonawcze w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, reguluje jedynie kwestie techniczne. Zdaniem Sądu ewentualne uchybienia w tym zakresie mogłyby stanowić naruszenie przepisów procesowych, a nie skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Z uwagi na powyższe organ l instancji słusznie zauważył, iż art. 29 ustawy z 11 maja 2001 roku - Prawo o miarach, stanowi, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych, prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczas obowiązujących nie dłużej jednak niż do 1 stycznia 2004 roku. A zatem decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2003 roku, nr [...] została wydana w oparciu o dokonane pomiary nacisku osi i masy całkowitej pojazdu wagą posiadającą legalizację nr [...] z dnia [...].10.2002r. ważną do [...].10.2004r.spełniającą normy metrologiczne określone w Zarządzeniu nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000r. A zatem jak wskazano w odpowiedzi na skargę użyta do przedmiotowego pomiaru waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, której typ został zatwierdzony decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie art. 16 ust, 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. - Prawo o miarach (Dz. U. nr 55, poz. 248 ze zm.) Słusznie też organ wskazał, iż na mocy art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. ustawy z dnia 11 maja 2001 roku Prawo o miarach, przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, nie spełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej jednak niż 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. A zatem wszystkie urządzenia metrologiczne posiadające świadectwo legalizacji w dniu wejścia w życie podanej wyżej ustawy, mogą być używane przez wszelkie organy administracyjne.

Przechodząc do drugiego zarzutu skargi, a mianowicie wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa należy stwierdzić, iż Sąd nie dopatrzył się takiego uchybienia. Przy czym należy zauważyć, iż w myśl wyroku NSA z dnia 2005.02.09 sygn. akt OSK 1134/04 "w orzecznictwie sądowym w ostatnich latach, po okresie pewnych rozbieżności wynikających przede wszystkim ze sporów doktrynalnych, reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja (por. np. wyrok SN z 8.04.1994 r. (III ARN 13/94), OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18.07.1994 r. (V SA 535/94), ONSA 1995, z. 2, póz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania

z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa." Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji żadnej z wyżej wymienionych przesłanek. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2003 roku, nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Ustosunkowując się do wniosku Dyrektora Izby Celnej o zasądzenie od skarżących kosztów procesu według norm przepisanych, podkreślić należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ograniczonej odpowiedzialności za wynik postępowania, zasada ta nie przewiduje w przypadku oddalenia skargi, odrzucenia skargi i umorzenia w skutek cofnięcia skargi, zwrotu kosztów postępowania organowi administracji publicznej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., nie dopatrzył się uchybienia przepisów prawa w zaskarżonej decyzji. Z tego względu uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze późn. zm).