Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 45/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2008 r., o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku P. sp. z o.o. dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] T. (wieża kratowa wraz z posadowieniem niezbędnych urządzeń technologicznych i przyłącza energetycznego) na działce o numerze ew. nr [...] w miejscowości T. gmina N., oraz orzekło o przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podniesiono, iż planowane do realizacji przedsięwzięcie należało w chwili złożenia wniosku do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których, zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko wymagane było sprawdzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wójt Gminy N. rozpoczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Jednak w trakcie prowadzonego postępowania weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105). Biorąc pod uwagę zmienione brzmienie § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że obecnie planowane przedsięwzięcie nie należy ani do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu jest wymagane, ani do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu może być wymagane, a co za tym idzie nie występuje potrzeba określenia warunków środowiskowych dla jego realizacji. Podstawami takiego uznania było m. in. to, że anteny radiolinii w ogóle nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu tych przepisów oraz że kwalifikując przedsięwzięcie do sporządzenia raportu oddziaływania bierze się pod uwagę dwa parametry tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo wychodzącą dla pojedynczej anteny i odległość środka elektrycznego tej anteny wyznaczoną do miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny. Przy czym wyznaczenia tej odległości dokonuje się uwzględniając zarówno kierunek (azymut) głównej wiązki promieniowania anteny, jak i pochylenie tej wiązki. Uznając, że odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny to odcinek prostej, który wyznacza się wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny uwzględniając azymut i pochylenie tej osi.

Kolegium podało, iż zdaniem Wójta pojęcie "wzdłuż osi głównej" nie jest tożsame z pojęciem "równolegle do osi głównej", gdyż osią główną wiązki promieniowania jest linia prosta, a linia ma jeden wymiar, tj. długość, a zatem nie można tego pojęcia interpretować rozszerzająco.

W takim rozumieniu przepisów Rozporządzenia organ pierwszej instancji oceniając zgromadzone w sprawie dowody stwierdził, że w zasięgu osi głównych promieniowania na kierunku 210° i 310° nie znajduje się żaden budynek, a najbliżej zlokalizowanym budynkiem jest budynek mieszkalny o wysokości 10 m na działce nr [...] (na kierunku 80°), jednakże on również nie znajduje się w zasięgu osi głównej promieniowania anten, gdyż najniższa wysokość, na jakiej występuje ponadnormatywna wartość poziomów elektroenergetycznego promieniowania jonizującego wynosi 40,4 m, a zatem jest przestrzenią niedostępną dla ludności.

Z takim sposobem ustalania miejsc dostępnych dla ludności nie zgodziła się skarżąca K. S..

Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, iż przepisy prawa należy interpretować zgodne z regułami wykładni prawniczej. Zakładając racjonalność ustawodawcy przyjąć należy, że przepis wymagający interpretacji z uwagi na niewyjaśnienie w danym akcie prawnym znaczenia pojęć w nim użytych możliwy jest do wyłożenia przy użyciu powszechnie (ogólnie) przyjętego znaczenia tych pojęć, które ustalić można np. w oparciu o słowniki języka polskiego lub definicje przyjęte w danej gałęzi nauki, np. geometrii.

W analizowanych przepisach miejsca dostępne dla ludności mają znajdować się w odległościach wskazanych tymi przepisami liczonymi od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Oś jest prostą, czyli linią posiadającą, jeden wymiar, tj. długość, natomiast płaszczyzna wytyczana w sposób wskazany przez skarżącą ma dwa wymiary tj. długość i szerokość. Gdyby ustawodawca chciał osiągnąć cel, wskazywany przez skarżącą, który polegać miałby na wytyczeniu "płaszczyzny", a nie "prostej", to nie użyłby sformułowania "wzdłuż osi głównej wiązki przewodzącej", lecz "równolegle do osi głównej wiązki przewodzącej", bo "wzdłuż" zgodnie ze znaczeniem wynikającym z powołanego słownika oznacza: "w kierunku długości, na długość", natomiast "równoległa" to "linia prosta równoległa do innej prostej", a "równoległy" - to Jednakowo odległy we wszystkich punktach w stosunku do czegoś, a proste równoległe to w geometrii dwie proste leżące na jednej płaszczyźnie, nie mające punktów wspólnych". Pojęcia "wzdłuż" i "równolegle" nie są zdaniem organu pojęciami tożsamymi i Wójt dostrzega ich odmienność, w przeciwieństwie do skarżącej, która stara się dowieść, że z pojęcia "wzdłuż osi" wyinterpretować można "równolegle do osi", oraz z jednej prostej (osi) utworzyć dwie proste, wytyczając między nimi "płaszczyznę", uznawaną zresztą przez skarżącą zamiennie za "przestrzeń", która nie jest ani pojęciem jednowymiarowym jak oś, ani dwuwymiarowym jak płaszczyzna, lecz wielowymiarowym.

Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołującej się, gdyż w ten sposób dopuściłoby na rozszerzającą interpretację przepisu prawa, co jest niedopuszczalne, gdyż doprowadziłoby do wypaczenia precyzyjnie sformułowanego, bo możliwego do określenia w drodze wyjaśnienia użytych pojęć, zamiaru ustawodawcy.

Kolegium przychyliło się do argumentacji organu pierwszej instancji odnośnie wyznaczenia "miejsc dostępnych dla ludności". Pojęcie "dostępny" oznacza zgodnie z powoływanym źródłem:

- taki, do którego można dojść, wejść,

- nietrudny do zdobycia, osiągalny, łatwy.

Przez przestrzeń dostępną dla ludności należy rozumieć zdaniem organu przestrzeń, w której z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego ludzi mogą rzeczywiście realnie stale przebywać. W niniejszej sprawie przestrzeń na wysokości 40,4 metra należałoby uznać za dostępną dla ludności, gdyby znajdował się tam budynek mieszkalny lub biurowy o tej wysokości. Z poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych wynika, że przestrzeń na wysokości 40,4 metra nie jest tego rodzaju miejscem.

Kolegium w pełni zgodziło się ze stanowiskiem Wójta Gminy N., gdyż miejsca dostępne dla ludności, w których występuje ponadnormatywne oddziaływanie promieniowania elektromagnetycznego muszą być określone ze względu na ich rzeczywiste, a nie hipotetyczne narażenie na to oddziaływanie. Dlatego też jeżeli najniższa wysokość, na jakiej występuje ponadnormatywna wartość poziomów elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wynosi 40,4 m., to nie można uznać, że miejscem dostępnym dla ludności jest zabudowa dochodząca do 10 m wysokości.

Kolegium wskazało, iż nie może więc bezpodstawnie przyjąć, że racjonalny ustawodawca używając pojęcia "wzdłuż" miał na myśli "równolegle", używając pojęcia "oś" (prosta) miał na myśli "płaszczyzna" lub "przestrzeń", a używając pojęcia "dostępne" miał na myśli dostępność wyłącznie hipotetyczną a nie faktyczną, czyli w rezultacie "niedostępność", bo sprzeciwia się temu precyzyjne wyjaśnienie znaczenia tych pojęć oraz brak usprawiedliwienia dla stosowania rozszerzającej wykładni prawa.

Kolegium nie stwierdziło także naruszenia zasad ogólnych, na które wskazywała strona odwołująca się, gdyż organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa (art. 6), podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, gromadząc w tym celu stosowną dokumentację (art. 7) i brak jest dowodów na naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8).

Organ I instancji nie naruszył także w ocenie Kolegium przepisów postępowania wynikających z art. 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 80 Kpa, gdyż zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a uznając że żądane przez stronę przeprowadzenie dowodu nie wniesie nic nowego do sprawy - nie miał obowiązku przeprowadzenia go, gdyż w jego uznaniu dysponował dowodami wystarczającymi do wydania decyzji i oceniając je wydał na ich podstawie decyzję.

Kolegium uznało, że skoro zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), a konkretnie art. 46 ust. 1 realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Poś czy realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Poś, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar - jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, to prowadzenie postępowania mającego na celu wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest możliwe tylko w odniesieniu do inwestycji, które spełniają wyżej wymienione przesłanki.

Katalog takich inwestycji jest zawarty w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze. zm.), które szczegółowo określa, jakie inwestycje mogą znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia, po zmianie wprowadzonej w życie z dniem 31 sierpnia 2007 r. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz. 1105) przedmiotowa inwestycja nie mieści się w tym katalogu, wynika to bowiem z informacji o zasięgu oddziaływania inwestycji oraz mocy źródła emisji na poziomie dostępności. Nadto Kolegium wskazało, iż art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skoro w przedmiotowej sprawie po zmianie treści cyt. rozporządzenia Rady Ministrów przedmiotowa inwestycja została wykreślona z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie ma możliwości prawnych - w świetle cyt. art. 46 ust. 1 Poś - prowadzenia przedmiotowego postępowania, zatem Wójt Gminy S. prawidłowo decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. uwzględnił wniosek inwestora i umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. S. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błędną interpretację § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. zmienionego przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r.,

- naruszenie art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego , w szczególności nieustalenie dokładnych odległości od planowanej inwestycji do granic działek i zabudowań położonych w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji,

- naruszenie art. 10 § 1 Kpa przez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się i przedstawienia dowodów przed podjęciem przez organ decyzji.

- naruszenie art. 105 § 1 poprzez jego zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja organu I Instancji została oparta na założeniu, że miejsc dostępnych dla ludzi należy szukać tylko na wysokości głównej wiązki promieniowania danej anteny. Zdaniem skarżącej jest to interpretacja zawężająca, bowiem miejsc dostępnych dla ludzi należy szukać nie tylko na wysokości osi głównej danej anteny. W jej ocenie pojęcie "wzdłuż", oznacza tyle, co "równolegle". Interpretacje podane przez SKO i skarżącą są w tym zbieżne, że wykluczają zawężającą interpretację przyjętą przez organ I instancji. Odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny stanowi odcinek prostej łączący środek elektryczny danej anteny z miejscem analizowanym pod kątem dostępności dla ludzi – miejscem położonym wzdłuż osi głównej, z uwzględnieniem jej azymutu i kąta pochylenia. Jeżeli na azymucie wyznaczonym od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej danej anteny znajdują się miejsca dostępne dla ludności, to należy określić ich odległość od tego środka, bez względu na ich wysokość, ponieważ zdaniem skarżącej promieniowanie elektromagnetyczne anten stacji bazowych rozchodzi się przestrzennie a nie w jednej linii jaką jest oś główna tych anten. Uważa, iż miejsca położone na wysokości gruntu też mogą być położone wzdłuż osi głównej, a przedmiotem analizy pod względem występowania miejsc dostępnych dla ludności powinny być w tej sprawie wszystkie miejsca położone na poziomie gruntu i ponad nim, znajdujące się na azymucie wyznaczonym od środka elektrycznego danej anteny. Zdaniem skarżącej wzdłuż tak rozumianych osi głównych wiązek promieniowania położona jest droga gminna oraz zabudowania mieszkalne i gospodarcze. Odległości tych obiektów od środków elektrycznych tych anten są mniejsze niż wymienione w § 2 pkt 7a rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. i odpowiadające wymienionym w § 3 pkt 8e rozporządzenia. To oznacza zdaniem skarżącej, iż planowana inwestycja może oddziaływać na środowisko i wymaga m.in. sporządzenia raportu. Mimo żądania skarżącej organ nie dokonał ustalenia w jakiej dokładnie odległości od planowanej inwestycji znajdują się zabudowania. Skarżąca zrzuca ponadto, iż SKO przyjęło jako dowód w sprawie dokument pod nazwą "Identyfikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla stacji bazowej telefonii komórkowej Troski", mimo iż nie zawiera on analizy graficznej, zatem jest dokumentem niekompletnym, nie posiadającym w dodatku daty wystawienia i budzący zastrzeżenia co do kwalifikacji autora. Skarżąca wskazała także, uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 Kpa, iż decyzja została podjęta przez organ dnia [...] września 2008 r., podczas gdy wyznaczony trzydniowy termin na zapoznanie się z aktami upłynął dnia 7 września 2008 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do skargi podniosło, iż nie zgadza się z zarzutem jakoby zastosowało błędną interpretację § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) zmienionego przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r (Dz.U. Nr 158, poz. 1105).

Kolegium wyjaśniło, iż antena izotropowa to antena, która wysyła sygnał równomiernie we wszystkich kierunkach (bezkierunkowa). Jeżeli energia z anteny wypromieniowywana jest w każdym kierunku jednakowo, to jest to antena o charakterystyce dookolnej (w przeciwieństwie do anten, z których energia wypromieniowywana jest w określonym kierunku, tj. anten jedno - lub dwukierunkowych). Kąt połowy mocy typowej anteny dookólnej (do których zaliczają się anteny izotropowe) promieniuje dookólnie tylko w płaszczyźnie poziomowej, horyzontalnej. Antena sektorowa natomiast to antena cechująca się szerokim kątem połowy mocy w płaszczyźnie głównej promieniowania i wąskim kątem połowy mocy w płaszczyźnie prostopadłej. W zależności wartości kąta połowy mocy w płaszczyźnie głównej promieniowania anteny te dzieli się na anteny 45-, 60-, 90-, 120- oraz 180-stopniowe. Typowe wartości kąta połowy mocy w płaszczyźnie prostopadłej wynoszą dla tych anten od 4 do 10 stopni. Dla zrozumienia efektywnego stopnia pokrycia anteny ważne jest zrozumienie pojęcia kąta połowy mocy. Określa on szerokość wiązki promieniowania, a mierzony jest między punktami, w których promieniowanie anteny spada do połowy swojej największej wartości. W przypadku anten o dużym zysku kąt połowy mocy może wynosić zaledwie kilka stopni. Poza kątem połowy mocy sygnał zwykle spada bardzo szybko.

Anteny sektorowe w stacjach bazowych montowane są zazwyczaj w taki sposób, by główne wiązki promieniowania skierować na dwa, trzy, cztery azymuty. W przedmiotowym przypadku są to anteny kierowane na 3 azymuty, o pochyleniu osi promieniowania 0°, minimalna wysokość występowania osi głównej wiązki promieniowania wynosi 40, 5 m.

Mając na względzie przedstawione właściwości fizyczne, głównie szerokość kąta rozchodzenia się promieniowania od środka elektrycznego z anten sektorowych oraz dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym wysokość zamontowania anten nie można uznać w ocenie Kolegium, że nieruchomości wskazane w skardze znajdują się w strefie promieniowania dostępnego dla ludności, o których mowa w w/w przepisach powołanego rozporządzenia. Miejsca dostępne dla ludności muszą być bowiem ustalane w sposób realny a nie hipotetyczny, a zatem w tym przypadku miejscem dostępnym dla ludności byłby np. kilkudziesięciometrowy budynek znajdujący we wskazanej w przepisach rozporządzenia odległości od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, gdy promieniowanie to swym zasięgiem objęłoby dany budynek. Warunku tego nie spełnia jednak zabudowa nieprzekraczająca 10 m. wysokości. Nie zgodziło się również z zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów postępowania.

Pismem procesowym z dnia 9 marca 2009 r. o oddalenie skargi wniósł uczestnik postępowania – P. sp. z o.o. popierając stanowisko zaprezentowane przez Kolegium w odpowiedzi na skargę.

W piśmie procesowym z dnia 13 marca 2009 r. skarżąca podtrzymała podniesione zarzuty, ponadto wskazała, iż planowane do montażu anteny są przystosowane do pracy w systemie UMTS, który z kolei umożliwia zdalną regulacje kąta pochylania wiązki promieniowania.

Pismem procesowym z dnia 23 marca 2009 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – P. sp. z o.o. wskazał, m.in. iż obecnie P. nie korzysta z możliwości zdalnego regulacji anten.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając jako organ odwoławczy utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] września 2008 r., o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku P. sp. z o.o. dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] T. (wieża kratowa wraz z posadowieniem niezbędnych urządzeń technologicznych i przyłącza energetycznego) na działce o numerze ew. nr [...] w miejscowości T. gmina N..

Z uwagi, iż podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 105 § 1 Kpa , który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, wskazać należy, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy w sprawie istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ zobowiązany jest wydać rozstrzygnięcie na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 910/05, LEX 188797). Zatem sprawa staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa , gdy jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne staje prawnie niedopuszczalne, z tym jednak zastrzeżeniem, iż organ orzekający musi to wyraźnie wykazać.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie w sposób dostateczny nie wykazały, iż przedmiotowe postępowania było bezprzedmiotowe.

Planowana budowa stacji bazowej telefonii cyfrowej w miejscowości T. należała w chwili złożenia wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.), wymagane było sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Według § 2 ust.1 pkt 7 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 100 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogły wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7.

Z dniem 31 sierpnia 2007 r. to rozporządzenie zostało znowelizowane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 158, poz.1105). Nie przewidziano w nim przepisów intertemporalnych, zatem nowelizacja obejmuje także postępowania administracyjne wszczęte i niezakończone przed wejściem tej nowelizacji w życie. Znowelizowane rozporządzenie w § 2 ust. 1 pkt 7 stanowi, iż sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:

1. nie mniej niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

2. nie mniej niż 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

3. nie mniej niż 10000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

4. nie mniej niż 20 000 W.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia w brzmieniu po nowelizacji sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:

a) nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

b) nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

c) nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

d) nie mniej niż 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

e) nie mniej niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

f) nie mniej niż 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,

g) nie mniej niż 10000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Porównanie powyższych regulacji pozwala stwierdzić, iż kryteria na podstawie których kwalifikuje się inwestycję jako wymagającą sporządzenia raportu uległy zmianie. Obecnie kryterium wymagającym sporządzenia raportu nie jest już tylko wartość równoważnej mocy promieniowana izotropowo wyznaczonego oraz częstotliwość wartość emisji pola elektromagnetycznego, lecz także odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż odległość tą wyznacza się przy uwzględnieniu azymutu i pochylenia osi głównej wiązki.

W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy moc promieniowania pojedynczej anteny jest większa niż 2000 W ale nie przekracza 5000 W. Pochylenie osi promieniowania wynosić będzie zdaniem wnioskodawcy i organów 0°. Miejsca dostępne dla ludzi nie znajdują się w odległości mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego wzdłuż osi głównej wiązki promieniowana anten. Z załączonego do identyfikacji przedsięwzięcia pod względem wymagania sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko rysunku wynika, iż w zasięgu promieniowania na wysokości 40,5 metra na kierunku 210° i 310° nie znajduje się żaden budynek. Najbliżej zlokalizowanym budynkiem jest budynek mieszkalny na działce nr 5 o wysokości 10 m, który zdaniem wnioskodawcy nie znajduje się w zasięgu osi głównej wiązki promieniowania anten.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach raportu o oddziaływaniu na środowisko stacja bazowa składać się będzie m.in. z 16 anten sektorowych pracujących w systemach GSM900, GSM 1800, UMTS, i WiMax oraz anten radioliniowych. Wobec tego należało w zaskarżonych decyzjach określić szczegółowo moc promieniowania każdej z anten, poza antenami radiolinii, oraz odległość od miejsc dostępnych dla ludzi. Organy co prawda wyszczególniły moc anten wchodzących w skład planowanej inwestycji, jednak nie zweryfikowały odległości miejsc dostępnych dla ludności, oparły się bowiem jedynie na danych dostarczonych przez inwestora. Zdaniem Sądu termin miejsca dostępne dla ludzi należy interpretować w sposób szeroki, uwzględniając miejsca, w których człowiek nie tylko mieszka, ale także pracuje, wypoczywa i ogólnie przebywa. Oczywiście dotyczyć to może jedynie terenów ogólnodostępnych, a nie terenów na których dostanie się wymaga podjęcia odpowiednich, czasem specjalistycznych czynności. Wobec tego również droga gminna będzie terenem dostępnym dla ludzi. Również szczególnej uwagi wymagało w ocenie Sądu rozróżnienie anten mających wchodzić w skład planowanej inwestycji. Część anten bowiem planowanych do zamontowania ma możliwość pracy w systemie UMTS, co wynika z przedstawionych przez inwestora dokumentów. Technologia ta umożliwia zdalne regulowanie kąta pochylenia wiązki promieniowani anteny. Pełnomocnik uczestnika postępowania – P. sp. z o.o. w piśmie procesowym z dnia 23 marca 2009 r., stwierdził, iż w związku z używaniem anten Kathrein (a takie planuje zainstalować inwestor) istnieje potencjalna możliwość zakupu i użytkowania modułu RET, służącego do zdalnej regulacji anteny, jednak w chwili obecnej inwestor nie korzysta z możliwości zdalnej regulacji. W ocenie Sądu już samo techniczne przystosowanie instalowanych anten do możliwości zdalnego pochylania wiązki promieniowania powinno zostać przeanalizowane przez organy administracji publicznej i znaleźć wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Logicznym bowiem jest, iż w przypadku zmiany kąta nachylenia anteny zmienia się jej główna oś wiązki promieniowania, w związku z tym może się okazać, iż w przypadku użytkowania takich anten koniecznym będzie sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Na marginesie należy zaznaczyć, iż autor raportu na stronie 22 stwierdza, iż został on wykonany na podstawie informacji dostarczonych przez operatora, a dane techniczne pochodzą z kart katalogowych producentów urządzeń. W takiej sytuacji zdaniem Sądu również skarżący mógł skorzystać z katalogów producenta anten i obiektywnie wykorzystać je do poparcia własnych twierdzeń i zwrócenia uwagi na dodatkowe możliwości planowanych do zainstalowania anten.

W związku z powyższym zasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 7 Kpa. Przypomnieć należy, iż organy administracji publiczne, obowiązane są do przestrzegania zasady dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organów jest następnie rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego, co wynika z art. 77 § 1 i 80 Kpa, aż w końcu uzasadnienie rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa.

Niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut naruszenie art. 10 Kpa, bowiem jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r., organ I instancji zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów w terminie trzech dni od otrzymania pisma. Co prawda skarżącej wyznaczono krótki – bo jedynie 3 dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy, jednak skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia. Mając jednakże na względzie fakt, iż skarga została uwzględniona i sprawa powróci do organu odwoławczego, organy orzekające w sprawie powinny wyznaczyć skarżącej realny termin do zapoznania się z aktami sprawy i stworzyć możliwość ewentualnego wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy.

Sąd nie odniósł się do zarzutu naruszenie § 2 ust. 1 pkt 7 i 3 § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. zmienionego przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r., ponieważ dopiero uwzględnienie wszystkich okoliczności w sprawie, także ewentualnego zastosowania możliwości zdalnego pochylania wiązki promieniowania pozwoliłoby na ocenę, czy naruszone zostały przepisy prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji.

O zwrocie kosztów, w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.