Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1166/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II inst
Powołane przepisy: article: art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 45
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1166/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Nina Półtorak (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r., sprawy ze skargi "V" Spółka z o.o. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 kwietnia 2012 r. Nr [..], w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił w dniu 22 listopada 2011 r. tytuły wykonawcze o numerach: [...] i [...] na Spółkę "V" Sp. z o. o., obejmujące zaległość w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2011 r.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych Spółki w Deutsche Bank PBC S.A. oraz w Invest Banku S.A. Zawiadomienia o zajęciu wraz z kopiami tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 27 grudnia 2011 r.

Pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. Spółka złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, skargę na zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego". Dyrektor Izby Skarbowej wezwał skarżącą Spółkę o doprecyzowanie wniesionego środka prawnego z zastrzeżeniem, że w razie braku odpowiedzi na wezwanie, pismo Spółki zostanie rozpatrzone zgodnie z jego treścią, to jest jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej przekazał pismo Spółki Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do załatwienia według właściwości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał zarzuty Spółki Naczelnikowi Urzędu Skarbowego jako wierzycielowi, celem wydania postanowienia w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012, poz. 1015 – t. jedn.).

W powołanym piśmie Spółka podniosła zarzut, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował upomnienia, których prawidłowość doręczenia była podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, na adres Spółki w M., podczas gdy siedziba Spółki mieści się w K. przy ulicy P. Powołała się przy tym na treść art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1980 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby. Zdaniem skarżącej, skoro siedzibą Spółki są K., nie można mówić o skuteczności doręczenia w sytuacji, gdy dokonane ono zostało na adres w Myślenicach.

W dniu 5 marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie znak [...] w którym stwierdził, iż zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia Spółce jest nieuzasadniony.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podał, iż wprawdzie na drukach upomnień nr [...] z dnia 29 lipca 2011 r. oraz [...] z dnia 6 września 2011 r. wygenerowanych w Urzędzie Skarbowym, jako adresat figuruje "V" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod adresem siedziby: ulica Z., jednakże wydrukowanie na upomnieniach nowego adresu siedziby Spółki było spowodowane trudnościami technicznymi w systemie informatycznym Urzędu, które zaszły w okresie przejściowym pomiędzy zmianą adresów Spółki. W ocenie organu fakt ten nie może jednak skutkować nieprawidłowością doręczenia upomnień, gdyż nie ma wątpliwości, że stroną rzeczonych upomnień jest "V" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której nadany został numer identyfikacji podatkowej [...].

Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł nadto, iż przesyłka zawierająca upomnienia nr [...] z dnia 29 lipca 2011 r. oraz nr [...] z dnia 6 września 2011 r. zgodnie z art. 39 k.p.a. została nadana w dniu 9 listopada 2011 r. na aktualny adres siedziby Spółki "V" Sp. z o.o., to jest: [...], zaś odbioru tej korespondencji w dniu 14 listopada 2011 r. dokonał J. K. - Prezes Zarządu Spółki, potwierdzając odbiór pieczęcią Spółki "V" Sp. z o.o., na której figuruje adres: [...]. Z powyższego, zdaniem organu, wynika, że doręczenie pisma nastąpiło w sposób prawidłowy i skutecznie.

Na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Spółka złożyła w dniu 16 marca 2012 r. zażalenie, podnosząc ponownie brak skutecznego doręczenia upomnień, ,,wskutek czego wszystkie dokonane przez Urząd działania dotknięte są bezwzględną wadą nieważności". Spółka wskazała także, iż nieprawdą jest, jakoby przedmiotowa przesyłka skierowana została na aktualny adres siedziby Spółki w K., w rzeczywistości bowiem skierowano ją na adres: ulica Z. w M., co potwierdzają zapisy na potwierdzeniach odbioru upomnień, pieczęć poczty w M., dokumentacja Poczty Polskiej S.A. oraz oświadczenie osoby odbierającej.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2012 roku Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż istotnym dla sprawy jest fakt, że odbiór upomnień potwierdził w dniu 14 listopada 2011 r. Prezes Spółki "V" Sp. z o.o. J.K. podpisem oraz pieczęcią firmową Spółki z adresem siedziby w K. przy ul. P.. Doręczenie nastąpiło w M., na co wskazuje pieczęć (stempel) placówki oddawczej w M. z datą 14 listopada 2011 r. na potwierdzeniu odbioru. Fakt doręczenia upomnienia w M. potwierdza również w zażaleniu sam Prezes Spółki, który upomnienie odebrał. Nie kwestionuje on faktu doręczenia upomnienia (w M.), a jedynie jego prawną skuteczność.

Zdaniem organu II instancji fakt doręczenia upomnień nie budzi wątpliwości. Strona chcąc uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie procesowe w postaci wzruszenia podstaw faktycznych egzekucji wskazuje na naruszenie tylko części dyspozycji przepisu art. 45 k.p.a., to jest ,,w lokalu ich siedziby". Tymczasem art. 45 k.p.a., jak i cały rozdział 8 (,,Doręczenia") to przepisy proceduralne o charakterze pomocniczym. Sama konieczność - obowiązek doręczenia podatnikowi upomnienia przed egzekucyjnego wynika bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a. Przepis art. 45 k.p.a. podpowiada organowi, na jaki adres upomnienie wysłać.

W konkluzji organ II instancji stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie doręczenie nastąpiło w sposób prawidłowy do rąk osoby upoważnionej do jej odbioru, a zarzut Spółki dotyczący niewłaściwego doręczenia upomnień jest nieuzasadniony. Pismo uważa się bowiem za doręczone jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 45 k.p.a. w dacie potwierdzenia przez osobę upoważnioną do odbioru pisma.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej "V" Sp. z o. o. złożyła w dniu 19 czerwca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie przepisu art. 45 k.p.a. i doręczenie przez organ skarżącej upomnienia o istnieniu zobowiązania podatkowego na niewłaściwy adres w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu art. 45 k.p.a., co miało wpływ na możliwość podjęcia przez skarżącą obrony swoich praw.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, iż jeszcze przed doręczeniem upomnień organ wiedział, że skarżąca Spółka zmieniła swoją siedzibę z M. na K., bowiem informacja ta była zgłoszona wcześniej do Krajowego Rejestru Sądowego i znana była organowi egzekucyjnemu. Zatem bezspornym pozostaje, że organ wysłał upomnienia na adres niewłaściwy, pod którym skarżąca Spółka nie prowadziła już działalności gospodarczej ani nie mieściła się już tam jej siedziba.

W ocenie skarżącej Spółki, taki sposób doręczenia odbiega od zasad doręczania pism, określonych w przepisie art. 45 k.p.a., a jego naruszenie powoduje naruszenie prawa skarżącej do prawidłowej obrony, ponieważ organ nie może doręczać tak istotnych dokumentów dotyczących zobowiązań podatkowych skarżącej pod dowolny adres.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, a na poparcie swojego stanowiska powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia z dnia 30 kwietnia 2012 roku Nr [...].

Przed rozprawą skarżący złożył pismo z dnia 27 września 2012 r., w którym w odpowiedzi na odpowiedź na skargę złożoną przez organ, wskazał m.in., że przyjęcie stanowiska organu oznaczałoby, że organ byłby uprawniony do doręczania przesyłki na dowolny adres, w dowolnym miejscu, gdzie zastanie osobę upoważnioną do odbioru korespondencji, np. w kinie czy supermarkecie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012, poz. 1015 – t. jedn., powoływaną dalej jako "u.p.e.a.".), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest zatem doręczenie dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku.

Ponieważ przepisy u.p.e.a. nie regulują doręczeń pism w ramach postępowania egzekucyjnego, do doręczeń, w tym doręczenia upomnienia, znajdzie zastosowanie art. 45 k.p.a., zgodnie z art. 18 u.p.e.a.

Według art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Jest to regulacja odmienna np. od regulacji Ordynacji podatkowej (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r., Dz. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), która dopuszcza w art. 151 doręczenie pisma osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza doręczenie pism jedynie w lokalu siedziby osoby prawnej. Doręczenie dokonane poza lokalem siedziby nie wywołuje skutku prawnego, nawet jeśli odbierającym jest osoba uprawniona i ona pokwituje odbiór (G. Łaszczyca, Komentarz do art. 45 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Lex 2010). Potwierdza to także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdza: "Osobom prawnym pismo należy doręczyć w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, tzn. członkowi organu uprawnionemu do ich reprezentowania, ustanowionemu pełnomocnikowi procesowemu albo pracownikowi upełnomocnionemu do odbioru pism. Doręczenie pisma, a więc i decyzji, ma być dokonane w lokalu siedziby osoby prawnej. Nie wywołuje skutków prawnych doręczenie dokonane poza lokalem siedziby adresata, np. w urzędzie pocztowym." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 1999 r., I SA/Po 2644/98, LEX nr 37841).

W niniejszej sprawie przedmiotowe upomnienia został wprawdzie doręczone osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (prezesowi zarządu), ale poza lokalem siedziby spółki, tzn. w M., podczas, gdy siedziba Spółki znajdywała się w K. pod adresem wymienionym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Doręczenie nastąpiło zatem wbrew wymogom powołanego art. 45 k.p.a. Przy tym adres siedziby spółki wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym był znany organowi, gdyż jak wynika z akt sprawy, prawidłowy adres został wpisany w książce nadawczej Urzędu Skarbowego w M. dokumentującej przesyłki polecone z 9 listopada 2011 r. (stąd też organ I instancji twierdził początkowo, że upomnienia zostały doręczone stronie w K., jednak organ II instancji przyznał, że doręczenie miało miejsce w M.).

Strona skarżąca kwestionuje zatem trafnie prawidłowość doręczenia upomnień zarzucając, że zostało ono dokonane pod niewłaściwy adres.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Sąd stwierdza, że dokonane doręczenie nie spełnia wymogów doręczenia, określonych w art. 45 k.p.a., a więc nie można go uznać za skuteczne, a w konsekwencji doszło do naruszenia także art. 15 u.p.e.a., uprawniającego do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dopiero po doręczeniu upomnienia. Stąd zarzuty stawiane przez skarżącego wobec postępowania egzekucyjnego wywiedzione z nieskuteczności doręczenia upomnień, należy uznać za zasadne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia będą związane wskazaniami i oceną prawną wyrażoną przez Sąd, dokonując prawidłowej analizy zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie art. 205 p.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi