Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1358/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [....] r., nr [...], II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, III zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej A. A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , działając w oparciu o art.151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję z dnia [...]] r. nr [...]o przyznaniu A. A. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i odmówił A. A. przyznania takiej płatności za rok [...] z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz nałożył sankcje w wysokości [...]zł. Jednocześnie organ orzekł o odmowie przyznania A. A. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za [...]r. z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Powyższe sankcje będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych

w ciągu trzech lat kalendarzowych po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w świetle pozwu skierowanego do Sądu Rejonowego Sądu Pracy w [...] z dnia [...] r., w którym A. A. wnosi o zasądzenie od I. K. wynagrodzenia za pracę, którą wykonywała na podstawie upoważnienia stałego pełnomocnictwa z dnia [...]r., zgodnie z art.145 § 1 pkt 5 w związku z art.149 Kpa wznowiono postępowanie. Ujawniony został nowy dowód, który istniał w dniu wydania decyzji ale nie był znany organowi, a który ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wpłynął w dniu [...] r. do Biura Agencji w [...]). W pozwie skierowanym do Sądu A. A. w sposób jednoznaczny przyznała, że prace związane z uprawą działek rolnych nr [...] położonych w obrębie [...]– nieruchomość rolna [...] – wykonywała na zlecenie I. K. Za wykonanie prac na ww. działkach rolnych, w okresie od [...] r. do [...] r. domaga się wypłaty wynagrodzenia w wysokości [...]- zł.

Zdaniem organu, zgromadzone w toku postępowania materiały dowodowe budziły wątpliwości co do ustalenia spełnienia ustawowej przesłanki posiadania przez A. A. działek rolnych nr [...]. W świetle dowodu, jakim jest pozew skierowany do Sądu Pracy organ stwierdził, iż prace na ww. działkach A. A. wykonywała na zlecenie, co skutkuje niespełnieniem ustawowych przesłanek do otrzymania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.

Od decyzji tej odwołała się A. A.

Organ odwoławczy – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "ARiMR" – decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, iż dnia [...] r. A. A. złożyła w Biurze ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na [...] r. We wniosku wpisała do dopłat działkę ewidencyjną [...] obręb [...], o powierzchni użytkowanej rolniczo [...] ha., na której zadeklarowała dwie działki rolne: [...]. W dniu [...]r. A. A. złożyła "Upoważnienie stałe pełnomocnictwo" sporządzone przez I. K., powołujące ją na Prezesa przedsiębiorstwa posiadanego przez I. K. i w związku z tym upoważniające ją do reprezentowania i zarządzania posiadanymi przez I. K. obiektami.

Następnie A. A. w dniu [...] r. złożyła "zmianę" do wniosku, którą zmieniła powierzchnię działki rolnej [...] oraz działki rolnej [...], a także wprowadziła do wniosku dodatkowe działki ewidencyjne w obrębie [...] :

- nr [...], o powierzchni użytkowanej rolniczo [...], z położonymi na niej działkami rolnymi

C – [...]- [...] ha

D – [...] – [...] ha

E – [...] – [...] ha

F – [...] – [...]ha,

G – [...]- [...] ha;

- nr [...], o powierzchni użytkowanej rolniczo [...]ha, z położoną na niej działką rolną H [...];

- nr [...], o powierzchni użytkowanej rolniczo [...]ha, z położoną na niej działką rolną [...];

- nr [...], o powierzchni użytkowanej rolniczo [...] ha, z położoną na niej działką rolną [...].

Łącznie zmianą do wniosku wprowadziła dodatkowo do płatności [...] ha. Po dokonaniu zmian wniosek zawierał działki rolne o łącznej powierzchni [...]ha.

W dniu [...]r. w wyniku administracyjnej kontroli krzyżowej, którą prowadziło Biuro ARiMR ustalono, że na działki ewidencyjne o numerach [...] położone w obrębie [...] wniosek złożyło dwóch wnioskodawców, tj. A. A. i I.K.

Na wezwanie organu obydwie wnioskodawczynie złożyły dowody mające potwierdzić posiadanie przez nie spornych gruntów. Kierownik Biura Powiatu po zgromadzeniu dokumentów podjął decyzję o przyznaniu płatności I. K.

W wyniku uznania, że A. A. nie była posiadaczem spornych działek działki [...], [...] położone w obrębie [....] wykluczono z jej wniosku o płatność. Właściwy dla rozpatrzenia wniosku A. A. Kierownik w dniu [...]r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok [...] z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Decyzja uzasadniona była zawyżeniem obszaru deklarowanego do dopłat w stosunku do obszaru wyznaczonego do dopłat w wyniku administracyjnej kontroli krzyżowej.

A. A. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc, że uprawiała ziemię na którą złożyła wniosek o dopłaty, poniosła koszty na uprawę ziemi, zakup nasion i siew, a na podstawie dokumentów jakie sporządziła I. K. - to jej, jako poddzierżawcy należą się dopłaty.

Organ odwoławczy analizując akta sprawy stwierdził, że organ I instancji, na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, nie do końca ustalił któremu

z wnioskodawców należało przyznać dopłaty za rok [...] do spornych gruntów. A. A. w świetle umowy zawartej z I. K. była bowiem zarządcą, a nie posiadaczem spornych gruntów. Jak wynikało z akt sprawy I. K. wyraziła zgodę na przekazanie dopłaty A.A, nie poczyniła jednak żadnych kroków aby to przekazanie uczynić skutecznym, tzn. nie dokonała zmiany konta w Ewidencji Producentów, jak również nie wycofała spornych działek ze swojego wniosku o płatność. Wobec powyższego nie dokonała ona faktycznego przekazania płatności. Dlatego organ odwoławczy mając wątpliwości decyzją Nr [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jednocześnie, że organ I Instancji przed wydaniem prawidłowej merytorycznie i zgodnej z prawem decyzji, winien uzyskać oświadczenie I. K. - co rozumie ona pod użytym przez siebie sformułowaniem "zgoda na przekazanie dopłaty dla Pani A.A".

Po ponownej analizie akt sprawy oraz dodatkowych dokumentów dostarczonych przez obie strony konfliktu w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu A.A. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości łącznej [...] zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej [...]zł i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej [...] zł.

W dniu [...]r. wpłynęły do Biura Powiatowego kopie pozwów A. A. i S. A. przeciwko I. K. o zapłatę i po zapoznaniu się z nimi Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...]r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej przyznające A. A. płatności obszarowe. Uzasadnieniem dla wznowienia postępowania było ujawnienie nowych istotnych dowodów w sprawie, mających istotny wpływ na decyzję o płatnościach obszarowych.

W dniu [...] r. A. A. złożyła w Biurze Powiatowym pismo informujące, że pozwy złożone przeciwko I. K. dotyczą pracy w Zakładzie [...] i nie mają nic wspólnego z uprawą ziemi w [...].

Kierownik Biura Powiatowego w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uzasadnieniem dla decyzji było uznanie, iż A. A. nie była posiadaczem spornych działek ewidencyjnych [...] położonych w obrębie [...]. W związku z tym wpisując je we wniosku o dopłaty zawyżyła powierzchnię deklarowaną do dopłat w stosunku do stwierdzonej, dlatego zgodnie z prawem krajowym i unijnym odmówiono jej płatności oraz nałożono sankcje.

A. A. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, co następuje:

- w [...] roku wniosek złożyła zgodnie z prawdą i pouczeniem pracowników Agencji, że jeżeli uprawiała ziemię o powierzchni [...]ha, to dopłaty należą się jej,

a nie właścicielowi;

- uprawiając ziemię zawarła ustną umowę dzierżawy, z zastrzeżeniem podpisania umowy cesji, do czego nie doszło, gdyż współdzierżawca M. nie wyraził na to zgody;

- dowodem uprawiania ziemi przez nią jest protokół sporządzony w Biurze Powiatowym, w którym I. K. zrzeka się dopłat unijnych za [...] r., cesja notarialna z dnia [...] r. o przekazaniu jej części nieruchomości [...], pismo do Dyrektora ANR o przekazaniu ziemi cesją oraz nieodwołalne przeniesienie prawa do dopłat unijnych z dnia [...] roku;

- Kierownik Biura Powiatowego odmawia mocy dowodowej zeznaniom świadków skarżącej.

Organ odwoławczy badając akta sprawy o płatność obszarową stwierdził, że każda ze stron w zależności od tego co chciała udowodnić składała w różnych terminach dokumenty sprzeczne, lub zaprzeczające sobie nawzajem.

Ze względu na toczącą się w Sądzie Pracy w [...] sprawę [...] o zapłatę wynagrodzenia powodom A. i S. A. przez pozwaną I. K. organ odwoławczy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie [...] oczekując, że Sąd Pracy rozstrzygnie kwestię podstawową - czy A. A. pracowała na zlecenie I. K.i otrzyma za tę prace wynagrodzenie, czy też nie otrzyma wynagrodzenia, ponieważ była posiadaczem działek rolnych, na które złożyła wniosek o płatność.

W dniu [...] r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek A. A. o podjęcie zawieszonego postępowania wraz z wyrokiem częściowym wydanym przez Sąd Pracy w [...]. Sąd wydał wyrok częściowy, w którym odniósł się do powództwa złożonego przez S. A. przeciwko I. K. i stwierdził, że łączył ich inny stosunek zobowiązaniowy niż stosunek pracy. Sąd nie odniósł się do posiadania spornych gruntów rolnych oraz przekazał akta sprawy do Sądu Cywilnego w [...]. W dniu [...]. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podjął zawieszone postępowanie.

W wyniku ponownej analizy akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w dniu składania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednie na [...] r. A.A. była posiadaczem wydzierżawionej od Agencji Nieruchomości Rolnych działki ewidencyjnej [...] obręb [...].

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. I. K. upoważniła A. A. do reprezentowania i zarządzania nieruchomością [...], którą stanowi zespół pałacowo-parkowy. Powołała ją na Prezesa przedsiębiorstwa, które ta miała uruchomić po zorganizowaniu produkcji na zakupionej i wydzierżawionej w przetargach ziemi. Pełnomocnik A. A. posiadała w związku z tym pełnomocnictwo do zakładania kont finansowych oraz do załatwiania kredytów.

W tym samym pełnomocnictwie S. A. (mąż A.A.) został powołany na stanowisko doradcy ze wszystkimi pełnomocnictwami w zakresie uruchomienia i prowadzenia produkcji w [...] oraz brania udziału w przetargach i zakupie ziemi.

Z powyższego wypływa wniosek, że siedzibą przedsiębiorstwa I. K. miała być nieruchomość [...] i wszystkie dokupione lub dodzierżawione grunty miały wchodzić w skład przedsiębiorstwa powołanego na bazie [...]. Za powołanie i uruchomienie przedsiębiorstwa odpowiedzialni byli A. A. oraz jako doradca - jej mąż S. Mieli oni uprawnienia do załatwiania kredytów i zakładania kont finansowych, co również było niezbędne do uruchomienia przedsiębiorstwa i produkcji. W dniu [...] r. A. A. wydzierżawiła od Agencji Nieruchomości Rolnych część działki [...] położonej w obrębie [...]

Dnia [...] r. A. A. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na [...] r. i umieściła w nim działkę ewidencyjną [...], którą posiadała i która stanowiła jej gospodarstwo rolne.

W dniu [...] pomiędzy wydzierżawiającą grunty Agencją Nieruchomości Rolnych - a dzierżawcami I. K. i M. M. zawarto na okres [...] lat umowę dzierżawy nieruchomości rolnej [...], a

- w § 9 umowy zawarto zapis, że za pisemną zgodą Wydzierżawiającego możliwe jest poddzierżawianie gruntów osobom trzecim, zaś

- w § 4 stwierdzono, że wydanie przedmiotu umowy nastąpi na podstawie protokołu zdawczo - odbiorczego, w dniu złożenia przez dzierżawcę oświadczenia,

o którym mowa w §18 umowy (akt notarialny oświadczenie o poddaniu się egzekucji

w określonym zakresie). Integralną część umowy dzierżawy stanowią - 1) protokół zdawczo-odbiorczy nieruchomości, 2) zestawienie gruntów oraz 7) szczegółowe naliczenie czynszu dzierżawnego ( raty).

W dniu [...] r. w kancelarii notarialnej B. P., współdzierżawcy – I. K. i M. M., ustalili sposób użytkowania nieruchomości M. i stwierdzili, że I. K. użytkować będzie działki ewidencyjne o numerach [...] położone w obrębie [...].

Z uzasadnienia wyroku częściowego wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie sygn. akt [...] wynika, że Agencja Nieruchomości Rolnych przekazała grunty w dzierżawę protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] r. W aktach sprawy brak przedmiotowego protokołu.

I. K. wniosek o płatności obszarowe na [...] r. złożyła w dniu [...] r. i zadeklarowała do dopłat działki o numerach [...] położone w obrębie [...]. A. A. w tym samym dniu złożyła "zmianę" do złożonego wcześniej wniosku i powiększyła powierzchnię do dopłat o te same działki, które zgłosiła do dopłat I. K.

W dniu [...] roku I. K. umową cesji przekazała prawa, obowiązki i pożytki wynikające z jej części nieruchomości [...] A. A., jednak w piśmie z dnia [...] roku skierowanym do Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa I. K. nie potwierdziła powyższej cesji, bowiem stwierdziła: "zleciłam do uprawy, siewu, koszenia użytków zielonych dla rodziny tj. A. A. zam. [...], która wykonała opryski, orkę, bronowanie, siew, nawożenie i dokonała zasiewu: kukurydzy na ziarno [...]ha, [...]. słonecznika na ziarno [...]ha, [...]. rzepaku jarego [...] ha, razem [...] ha. Pani A. A. poniosła koszty związane z uprawą mojej części nieruchomości [...] działki nr [...] o areale [...] ha, dlatego zrzekam się na nią należnych dopłat unijnych do uprawianych hektarów dla Pani A. A. za [...] rok".

Zarówno z pełnomocnictwa, jak i przywołanego wyżej pisma, nie wynika aby posiadaczem gruntów była A.A. Była ona pełnomocnikiem

i zleceniobiorcą wykonującym ustalone zadania.

W dniu [...] r. I. K. skierowała do Agencji Nieruchomości Rolnych pismo, w którym pisze: "Pani A.. A. wystąpiła o ponowną zgodę przekazania jej, mojej części dzierżawy nieruchomości rolnej pn. [...] obręb [...], gmina [...]. Do dnia dzisiejszego nie otrzymałam od współdzierżawcy Pana M. M. , też żadnej zmiany jego pisemnej negatywnej poprzedniej decyzji w powyższej sprawie. Pełnomocnictwa, cesje itp., którymi się posługuje Pani A. A, są odwołane", zaś w dniu [...] r. w kancelarii notarialnej zostało spisane "Oświadczenie" w sprawie użytkowania nieruchomości rolnej pn. [...], w którym I. K. ustaliła z M. M. następujący sposób użytkowania dzierżawionej nieruchomości :

- z dniem [...] roku I. K. przekazuje w użytkowanie swoją część nieruchomości w formie działki [...] o pow. [...]ha, oraz działki nr [...] o pow. [...] ha M. M, a ten zobowiązał się przejąć działki w użytkowanie z dniem [...] r. i opłacać podatek gruntowy i czynsz dzierżawny.

Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w [...]r. przyznawane były

w oparciu o następujące akty prawne:

1. ustawę z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, która określa warunki i tryb przyznawania płatności bezpośrednich w oparciu o rozporządzenie Rady (WE) 1259/1999.

Analizując posiadanie spornych działek ewidencyjnych organ odwoławczy stwierdził, że na dzień wydawania decyzji o płatnościach bezpośrednich posiadanie spornych działek ewidencyjnych przedstawiało się następująco:

I. K A. A

nr [...] – [...] ha nr [...] – [...] ha

nr [...]- [...] ha

M. M

nr [...]- [...]ha

nr [...] – [...] ha

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych w art. 2 stanowi: osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej producentem rolnym przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwanej gruntami rolnymi. Warunkiem przyznania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, a warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie działek i to posiadanie ich na dzień wydawania decyzji, a nie tylko na dzień składania wniosku. Nie można więc uzyskać płatności do działek, których producent nie posiada na dzień przyznawania płatności.

Z analizy dokumentów wynika, że I. K. w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji na [...] rok wskutek porozumienia zawartego

z M. M. przeniosła na niego posiadanie działek o numerach [...] obręb [...]. Nie przeniosła posiadania całego gospodarstwa rolnego lecz tylko jego części. To, że M. M. nie uczestniczył w konflikcie kontroli krzyżowej nie czyni posiadaczem działek [...] ani I. K, ani A. A. I. K. nie zaprzecza, że A. A poniosła koszty związane

z uprawą będącej w jej posiadaniu nieruchomości [...]. Przedkładając dokumenty dowodzi jednak, że robiła to na jej zlecenie, a nie na własny rachunek i własny koszt. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest powołana do rozstrzygania sporów finansowych miedzy rolnikami, a jedynie do ustalenia; kto spełnia ustawowe przesłanki do przyznania płatności. Organ w związku z tym opiera się na dokumentach oraz zeznaniach stron. W tej sprawie analiza dokumentów pozwala stwierdzić, że A. A od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji o płatnościach bezpośrednich była posiadaczem tylko działki ewidencyjnej [...] obręb [...].

Zadaniem ARiMR jest przyznawanie płatności posiadaczom gruntów i jeżeli istnieje konieczność - ustalenie posiadacza gruntu kwalifikującego się do dopłat, aby zgodnie z prawem krajowym i unijnym prawidłowo przyznać dopłaty.

W art. 4 ust.1 ustawa stanowi: w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. W świetle przytoczonego przepisu płatność można przenieść, jeżeli gospodarstwo zostaje zbyte w całości.

W okresie po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji I. K zbyła na rzecz M. M działki [...] obręb [...], czyli zbyła część gospodarstwa rolnego. Posiadaczem tych działek z dniem [...] r. stał się M. M. co wyklucza ich posiadanie w dniu [...]r. przez A. A. (dzień wydania pierwszej decyzji w sprawie - decyzji [...]odmawiającej przyznania płatności, z 3 letnimi sankcjami).

2. Rozporządzenie 2199/2004 z dnia 16 grudnia 2003 roku ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie jednolitej płatności obszarowej dla wszystkich 15 nowych państw członkowskich UE.

A. A. na dzień złożenia wniosku i dzień wydania decyzji była posiadaczem działki ewidencyjnej [...] obręb [...]. Do jednolitej płatności obszarowej wnioskiem i zmianą do wniosku zadeklarowała [...] ha w postaci działek rolnych:

A – [...] ha [...]

B – [...]ha [...] a także wprowadziła do wniosku dodatkowe działki rolne:

C – [...]ha [...]

D – [...] ha [...]

E- [...] ha [...]

F – [...] ha [...]

G – [...]ha [...]

H - [...] ha [...]

I – [...] ha [...]

J - [...] ha [...].

W wyniku kontroli administracyjnej krzyżowej ustalono, że do płatności kwalifikowała się powierzchnia [...]ha (działki A i B).

Obszar zadeklarowany do dopłat wynosi [...] ha, obszar stwierdzony do dopłat wynosi [...] ha. Różnica – [....] ha stanowi [...] % obszaru wyznaczonego do dopłat ([...] ha : [...] ha x 100%).

Art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 2199/2003, stanowi, że jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem wyznaczonym jest większa niż 30% wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana za dany rok i dodatkowo jeśli różnica jest większa niż 50 % rolnik jest ponownie wyłączany z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem,

a wyznaczonym obszarem.

We wniosku skarżącej różnica między obszarem deklarowanym,

a wyznaczonym wyniosła 166,81 %, a więc jest większa zarówno od 30%, jak i od 50%, dlatego A.A odmówiono płatności za [...]r. i dodatkowo naliczono sankcje w wysokości [...] zł w okresie trzech lat kalendarzowych.

3. Rozporządzenie 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 3508/92, chyba, że rozporządzenie stanowi inaczej

Artykuł 43 rozporządzenia 2419/2001 stanowi o ustaleniach w odniesieniu do płatności dodatkowych i odsyła do art. 14 Rozporządzenia 1254/1999, które stanowi, iż płatności dodatkowe są realizowane w formie dopłat do pogłowia i/lub płatności obszarowych. Polska w odniesieniu do tego przepisu stosuje dopłaty dodatkowe jako płatności obszarowe uzupełniające.

Zasady dobrej kultury rolnej na 2004 rok określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004r., natomiast rośliny kwalifikujące się do dopłat uzupełniających w roku 2004 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004r., w którym w § 1 .1.9 (a) wyszczególnia się rośliny przeznaczone na paszę, uprawiane na łąkach i pastwiskach.

Obszar zadeklarowany do uzupełniającej płatności obszarowej wynosi [...] ha, obszar wyznaczony do UPO wynosi [...]ha,

Różnica –[...] ha stanowi [...]% obszaru deklarowanego do dopłaty UPO ([...] ha :[...]ha x1 00%).

Zgodnie z art. 31 i 32 rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001- jeśli

w odniesieniu do grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 30% rolnikowi odmawia się pomocy do jakiej byłby uprawniony w danym roku kalendarzowym w ramach systemów pomocy. Jeżeli różnica jest większa niż 50%, rolnik jest ponownie wykluczony od otrzymywania pomocy do kwoty, równej tej, której była przedmiotem odmowy. Kwota ta jest potrącana w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia.

We wniosku skarżącej różnica między obszarem deklarowanym,

a wyznaczonym wyniosła 483,56%, a więc jest większa zarówno od 30%, jak i od 50%. Dlatego A. A odmówiono płatności za [...] rok i dodatkowo naliczono sankcje w wysokości [...]zł w okresie trzech lat kalendarzowych.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca opisała historię swoich działań związanych z przedmiotowymi działkami i podniosła, że była osobą władającą ziemią o areale uprawy [...] ha, a więc dopłaty jej się należą. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zakwestionował także podstawę wznowienia postępowania, a także podniósł, iż kwestie ujęte w pozwie do Sądu Pracy odnosiły się tylko do działki w [...], nie zaś do nieruchomości [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność (w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww. ustawy).

Zgodnie z art.134 § 1 i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a nadto stosuje przewidziane ustawą środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia .

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem i w wyżej wskazanych granicach dostarczyła podstaw do uznania, że

w postępowaniu administracyjnym wystąpiły uchybienia i w związku z tym skarga została uwzględniona.

Instytucja wznowienia ma charakter nadzwyczajny. Dotyczy bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej.

Przesłanki wznowienia postępowania określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych

w art. 145 § 1 i 145a Kpa.

Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 Kpa wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zwężający.

Podstawę wznowienia postępowania, na której oparto zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa stanowi przesłanka określona w art.145 § 1 pkt 5 Kpa polegająca na ujawnieniu istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Art. 145 § 1 pkt 5 wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą być istotne i muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że "ujawniony został nowy dowód, który istniał w dniu wydania decyzji ale nie był znany organowi, a który ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wpłynął w dniu [...] r. do Biura Powiatowego Agencji [...])... W pozwie skierowanym do Sądu A. A. w sposób jednoznaczny przyznaje, że prace związane z uprawą działek rolnych nr [...] położonych w obrębie [...]– nieruchomość rolna [...]" – wykonywała na zlecenie I. K. Za wykonanie prac na ww. działkach rolnych – nieruchomość rolna [...], w okresie od [...]r. do [...]r. domaga się wypłaty wynagrodzenia

w wysokości [...]zł.

Zgromadzone w toku postępowania materiały dowodowe budziły wątpliwości co do ustalenia spełnienia ustawowej przesłanki posiadania przez A. A. działek rolnych nr [...] obręb [...]– nieruchomość rolna [...]. W świetle dowodu, jakim jest pozew skierowany do Sądu Pracy organ I instancji stwierdził, iż prace na ww. działkach A. A. wykonywała na zlecenie, co skutkuje niespełnieniem ustawowych przesłanek do otrzymania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W świetle powyższych stwierdzeń nie można nowego dowodu – pozwu

z dnia [...]r. A. A. skierowanego do Sądu Rejonowego Sądu Pracy [...] przeciwko I. K. o zapłatę – uznać za istotny dla sprawy. Sam bowiem pozew nie zawierał treści dotyczących przedmiotu sprawy a nieznanych organowi, a jedynie stanowisko A. A, które ułatwiło organowi dokonanie odmiennej oceny materiału dowodowego sprawy zgromadzonego przed wydaniem decyzji ostatecznej.

Takie stanowisko w całości potwierdza decyzja organu odwoławczego z uzasadnienia której w ogóle nie wynika by organ badał w postępowaniu odwoławczym ponownie podstawę wznowienia postępowania (co stanowi naruszenie art.138 Kpa). Organ ograniczył się bowiem jedynie do merytorycznego rozpatrzenia sprawy spełnienia przez stronę przesłanek do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w 2004 r., opierając się przy tym nie na nowym dowodzie – pozwie, lecz na zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach, znanych organowi I instancji przed wydaniem decyzji ostatecznej, a także na informacjach zawartych w uzasadnieniu wyroku częściowego z dnia [....]r. wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie sygn. akt [...] (po rozpoznaniu pozwu stanowiącego podstawę wznowienia postępowania ).

Należy stwierdzić, iż wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem art.145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem pozew skierowany do Sądu Pracy przez A. A przeciwko I. K, jakkolwiek mógł być uznany za nowy dowód w sprawie, nie był na tyle istotny dla sprawy by mógł stanowić podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej.

Zwrócić uwagę należy także na szereg innych uchybień proceduralnych, które miały miejsce w trakcie postępowania w sprawie - bezpodstawne było zawieszenie postępowania odwoławczego, a następnie nieprawidłowy sposób jego podejmowania,

w postanowieniu o wznowieniu postępowania błędnie określono datę wydanych decyzji ostatecznych.

Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd nie rozpatrywał merytorycznych kwestii przyznania, bądź odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004r.

Ponownie rozpatrując sprawę wznowienia postępowania administracyjnego organ I instancji winien uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko Sądu, co jednakże nie wyklucza możliwości zbadania czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do wzruszenia wydanej decyzji ostatecznej przy zastosowaniu innego trybu jej weryfikacji.

Równocześnie odnosząc się do zawartego w skardze wniosku skarżącej o zobowiązanie Dyrektora ARiMR w [...] do wypłacenia dopłat unijnych wyjaśnić należy, iż przyznany ustawą zakres kompetencji sądu administracyjnego oznacza, że sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Tym samym Sąd nie posiada kompetencji do zobowiązania organu do wypłaty żądanej dopłaty.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art.135, art.152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. ) orzekł, jak w sentencji.