Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 666/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, art. 92, art. 94 i art. 95, art. 125 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.
article: art. 3 par. 2 (pkt 4), art. 58 par. 1 pkt 1, art. 222
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.[...]M. na czynności spółki A S.A. p o s t a n a w i a odrzucić skargę /-/ I. Paluszyńska


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 30 sierpnia 2016r. P. M. (zwany dalej Skarżącym) wniósł na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się:

1. stwierdzenia, że działanie organu – Poczty Polskiej S.A. polegające na pozostawieniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 139 § 1 kpa w [...], [...], pomimo niezamieszkiwania pod tym adresem przez Skarżącego jest niezgodne z prawem,

2. zobowiązania organu, aby nie pozostawiał zawiadomień, o których mowa w art. 139 § 1 kpa w [...], [...] 72 z uwagi na to, że Skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem od 2008r.

W uzasadnieniu podał, że podstawą skargi jest art. 3 § 2 pkt 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poczta Polska S.A. prowadzi działalnośc z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 131 § 1 i 2 kpa oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym) w zakresie doręczeń przesyłek sądowych. Skarżący podał, że od 2008r. nie zamieszkuje w [...] i wiele razy informował organ o tym fakcie, składając również reklamacje w odpowiedzi na które organ stwierdził, że przesyłki w postępowaniu cywilnym obligują operatora pocztowego do wdrażania procedury awizacyjnej, a tym samym pozostawienia zawiadomień zgodnie z adresem widniejącym na przesyłce, pomimo niezamieszkiwania tam adresata. Operator nadal pozostawia pisma pod adresem, pod którym Skarżący nie zamieszkuje, co jest bezprawne. Operator działa władczo, ponieważ Skarżący nie ma żadnego wpływu na to, że organ pozostawia Skarżącemu awiza i Skarżący nie ma żadnego wpływu na to, że następnie organ odsyła do sądu niepojętą przesyłkę z adnotacją "nie podjęto" co skutkuje fikcją doręczenia, również w sprawach, których Skarżący nie wszczynał w sądach. Skarżący podał, że działanie operatora naraża go na proszenie sąsiada, by czuwał, czy do Skarżącego nie nadchodzą awiza, następnie informował go o nich, dojeżdżał do agencji pocztowej, a jeśli listu nie ma, wówczas Skarżący, dbając o swoje interesy, musi zajmować się usuwaniem skutków fikcji prawnej doręczenia.

W odpowiedzi na skargę Poczta Polska S.A. wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podała, że Skarżący zwracał się kilkakrotnie do operatora z informacją, że od kilku lat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, domagając się zwrotu wszelkiej korespondencji pod adres w [...] do niego kierowanej, bez wdrażania procedury awizacyjnej. Operator podał, że czyni tak w przypadku przesyłek o charakterze ogólnym (powszechnym), natomiast nie ma podstaw, by tak czynić w odniesieniu do przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych przez sądy i komorników sądowych. Z uwagi na treść wskazanych w odpowiedzi na skargę przepisów, w ocenie operatora listonosz jest zobowiązany wdrożyć procedurę awizacyjną, a następnie przekazać przesyłkę jako awizowaną do wyznaczonej placówki pocztowej, pomimo, iż adresat nie zamieszkuje pod adresem wskazanym na kopercie. Operator podał, że Skarżący nie uzgodnił w myśl § 11 ust. 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2015r., poz. 1222) z operatorem innego miejsca doręczania przesyłek.

W piśmie z dnia 30 września 2016r. Skarżący podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem operatora, gdyż jedną z przyczyn braku doręczenia przesyłki może być adnotacja, zgodna ze stanem faktycznym, że "adresat się wyprowadził". Skarżący podał, że nie ma trybu uzgadniania nowego adresu z operatorem, nowy adres nie jest warunkiem koniecznym, do zamieszczenia adnotacji o wyprowadzce adresata, nadto operator zna nowy adres Skarżącego z prowadzonej z nim od 2008r. korespondencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz.718 – dalej powoływanej jako p.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu,

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz..U. z 2013r, poz. 267 z późń.zm) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw,

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenia postępowania w przypadku określonym w pkt 4a,

9) bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz..U. z 2013r, poz. 267 z późń.zm) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Nie podlegają kognicji sądów administracyjnych sprawy dotyczące postępowania skargowego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 marca 2010r., sygn. akt II OSK 478/09, 25 lutego 2009r., sygn. akt. II OSK 241/09 oraz 26 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 26/07 – dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII kpa, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ppsa. Działania administracji publicznej będące przedmiotem skarg z art. 227 kpa nie podlegają zatem kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu. Skarga z art. 227 kpa jest bowiem odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 18 listopada 2013r., sygn. akt I OSK 2621/12, 24 lipca 2013r., sygn, akt I OSK 960/13, 12 marca 2013r., sygn. akt I OSK 318/13, 3 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1760/12, 22 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2742/12 – orzeczenia dostępne j.w.).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi nie jest decyzja, postanowienie, czy inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Jak wynika z treści skargi intencją skarżącego było poddanie kontroli sądu czynności Poczty Polskiej S.A. polegającej, zdaniem skarżącego, na bezprawnym awizowaniu przesyłek sądowych pod adresem, pod którym nie zamieszkuje od 2008r., o czym operatora wielokrotnie informował, a działanie to naraża Skarżącego na konsekwencje "fikcji doręczenia".

Poczta Polska S.A., która jest spółką Skarbu Państwa, nie jest uprawniona w niniejszym postępowaniu do wydawania orzeczeń bądź innych aktów lub dokonania czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest organem administracji publicznej, zatem skierowanie do sądu administracyjnego skargi na czynności Poczty Polskiej S.A, tj. podmiotu, który nie jest organem administracji publicznej, jest niedopuszczalne. Również sprawa objęta niniejszą skargą nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej, bowiem ma ona charakter cywilnoprawny, gdyż dotyczy wykonania usługi przez Pocztę Polską S.A. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. 2016.1113), do odpowiedzialności operatorów pocztowych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi pocztowej stosuje się ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej i już tylko z tego względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przepis art. 89 ustawy prawo pocztowe przewiduje obowiązek zapłaty odszkodowania przez operatora, który nienależycie wykonał usługę doręczenia przesyłki w trybach określonych w kodeksach postępowania administracyjnego, cywilnego, karnego i ordynacji podatkowej. W przypadku nienależytego wykonania usługi nadawcy i adresatowi w warunkach wskazanych w art. 92 ustawy prawo pocztowe przysługuje prawo wniesienia reklamacji, której tryb uregulowany jest w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. 2013r. 1468). Zgodnie z art. 94 i 95 ustawy prawo pocztowe Prawo dochodzenia roszczeń określonych w ustawie w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania usługi powszechnej w postępowaniu sądowym (przed sądem powszechnym – spór cywilnoprawny), w postępowaniu mediacyjnym (przed Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej) lub w postępowaniu przed stałym polubownym sądem konsumenckim, przysługuje nadawcy albo adresatowi po wyczerpaniu drogi postępowania reklamacyjnego. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej może wydać decyzję lub zalecenia pokontrolne, w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów czy warunków wykonywania działalności pocztowej (art. 125 ust. 1 i 2 ustawy prawo pocztowe).

W realiach niniejszej sprawy nie ma więc podstaw do rozpoznania skargi złożonej przez Skarżącego – adresata przesyłek.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 sąd odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Następuje to w szczególności wtedy, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sadów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz 4 p.p.s.a.), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych. Bez wątpienia sprawa niniejsza nie dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ocena prawidłowości przestrzegania przepisów w zakresie działalności pocztowej, w tym sposobu dokonywania doręczeń i rozpatrywania reklamacji dotyczy prowadzenia działalności w zakresie usług pocztowych. Reklamacja, czy skarga klienta dotycząca wykonania takiej usługi nie należy do kategorii aktów ani czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Właściwości sądu w takiej sprawie nie przewidują również przepisy ustawy szczególnej – Prawo pocztowe.( por. postanowienie NSA z 21.12.2011r., I OSK 2289/11, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zasadność działania operatora pocztowego pozostaje więc poza zakresem kognicji sądu administracyjnego.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. na podstawie art. 222 p.p.s.a nie żądano opłat od skargi albowiem już z jej treści wynikało, że podlegała ona odrzuceniu.

/-/ I. Paluszyńska