Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2051/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 145 § 3, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].06.2018 r. nr [...] 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. w K. 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. sp. z o.o. w K.(dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister RiRW, organ odwoławczy lub II instancji) z (...) 2018 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Prezes ARIMR lub organ I instancji) z (...) 2018r., nr (...) stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Ł. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) z (...) 2018r., nr (...) o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

W dniu (...) 2017r. do Dyrektora Oddziału ARiMR, wpłynął wniosek strony o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia (...) 2016r. do dnia (...) 2017r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy.

Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z (...) 2018r. przyznał stronie środki z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", w wysokości 208.850 zł, za okres od dnia (...) 2016r. do dnia (...) 2017r., tj. za piąty rok działalności. Decyzja stała się ostateczna.

W dniu (...) 2018r. Dyrektor Oddziału ARiMR wydał decyzję o stwierdzeniu niespełnienia przez spółkę warunków uznania, w zakresie produkcji produktu lub grupy produktów - drób żywy, mięso lub jadalne podroby drobiowe: świeże, chłodzone, mrożone: indyki, ze względu na które grupa została utworzona i wykreślił ją z rejestru grup. W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z (...) 2018r nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora P. OR ARiMR. Strona złożyła skargę na ww. decyzję.

W dniu (...) 2018r. Dyrektor Oddziału ARiMR zwrócił się do Prezesa ARiMR z prośbę o stwierdzenie nieważności decyzji z (...) 2018r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej. Uzasadniając prośbę Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał na decyzję z (...) 2018r. o stwierdzeniu niespełnienia przez grupę warunków uznania oraz fakt, że w trakcie kontroli administracyjnej wniosku o płatność nie przeprowadzono weryfikacji w zakresie stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności.

Pismem z (...) 2018r. Prezes ARiMR wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji oraz postanowieniem z (...) 2018r., nr (...)wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r. o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej. W wyniku rozpoznania zażalenia Minister RiRW postanowieniem z (...) 2018r., nr (...)utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie Prezes ARiMR decyzją z (...) 2018r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Dyrektor Oddziału ARiMR, rozpatrując przedmiotową sprawę, powinien dokonać analizy czy skarżąca sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania płatności. Natomiast organ nie dokonał weryfikacji w zakresie stworzenia sztucznych warunków, wobec powyższego rażąco naruszył art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1856, ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) w związku z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm., dalej: rozporządzenie 1306/2013).

W wyniku rozpoznania odwołania spółki Minister RiRW decyzją z (...) 2018 r., o wskazanym wyżej numerze, utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, co należy rozumieć przez rażące naruszenie prawa i podzielił stanowisko organu I Instancji, że decyzja przyznająca stronie środki z tytułu pomocy finansowej została wydana z rażącym naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 60 rozporządzenia 1306/2013. W ocenie organu odwoławczego Dyrektor Oddziału ARiMR wydając decyzję o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej obowiązany był do dokonania dokładnej oceny czy zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania pomocy finansowej, w tym w szczególności, do zbadania czy nie zostały stworzone sztuczne warunki do jej otrzymania. Organ II instancji stwierdził, że członkami grupy producentów rolnych "M." sp. z o.o. są m.in. J. K.(20 udziałów na łączne 100 udziałów) i "A." sp. z o.o. (20 udziałów), przy czym jedynym udziałowcem tej spółki jest J.K.. Z tego wynika, że J. K.dysponuje łącznie 40% głosów na zgromadzeniu wspólników skarżącej. Dyrektor Oddziału ARiMR wydając decyzję o przyznaniu stronie środków z tytułu pomocy finansowej, za okres od dnia (...) 2016r. do dnia (...) 2017r., tj. za piąty rok działalności, nie zweryfikował tej kwestii i nie odniósł się do niej w uzasadnieniu decyzji. Zauważył również, że przed tym samym organem toczyło się też odrębne postępowanie w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków określonych w art. 3 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1086, dalej: ustawa o grupach), w którym była analizowana m.in. kwestia spełnienia przez grupę producentów rolnych "M." sp. z o.o. wymogu, o którym w art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Organ nie dokonał żadnej analizy sprawy pod tym kontem ograniczając się jedynie do analizy sprawy pod kątem § 8 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 550, ze zm., dalej rozporządzenie wykonawcze) oraz art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm., dalej rozporządzenie 1698/2005).

Pismem z (...) 2018r. strona złożyła skargę na ww. decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) prawa przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 60 rozporządzenia 1306/2013 przez ich mylną subsumcję, skutkującą wadliwym podciągnięciem stanu faktycznego do powołanych przepisów, bowiem w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że Dyrektor Oddziału ARiMR wydając decyzję z (...) 2018r. rażąco naruszył powołane wyżej przepisy;

2) art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1888, dalej: ustawa z 11 września 2015 r.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że ww. przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy żadna z sytuacji przewidzianych w ww. przepisie nie jest zgodna z stanem faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie przez organ, bowiem:

a) J. K.nie posiada więcej niż 20% w zgromadzeniu wspólników M. sp. z o.o., posiada on jedynie 20% jako osoba fizyczna, zaś kolejne 20% posiada "A." sp. z o.o. której J. K.jest jedynie udziałowcem, a ww. podmioty mają odrębną podmiotowość,

b) J.S.K.nie posiada 100% kapitału zakładowego w spółce "A.", co wiąże się z tym, że łącznie dysponuje 40% głosów na zgromadzeniu wspólników M. sp. z o.o. bowiem kapitał zakładowy posiada (jest właścicielem) spółka "A." nie zaś osoba, która wniosła wkład do spółki,

c) fakt, że J. K.jest udziałowcem spółki "A." sp. z o.o. nie skutkuje uznaniem, iż pośrednio posiada on dodatkowe 20% głosów w zgromadzeniu M. sp. z o.o., bowiem działając na zgromadzeniu wspólników M. sp. z o.o. reprezentuje on siebie jako osobę fizyczną jedynie w 20%, zaś reprezentując "A." sp. z o.o. działa w jej imieniu i na jej rzecz, a w szczególności z korzyścią nie dla siebie, lecz dla ww. spółki "A.", do czego zobowiązany jest przepisami ustawy kodeksu spółek handlowych i przepisów karnych, tym samym nie można wyprowadzać wniosku, że dysponuje on bezpośrednio lub pośrednio kolejnym 20% głosów skoro nie może nimi dysponować dla własnej korzyści, lecz musi dysponować nimi na rzecz i z korzyścią dla "A." sp. z o.o.,

d) osoba fizyczna nie może mieć większości głosów w zarządzie osoby prawnej, ww. jest niezgodne z zasadami funkcjonowania spółek, bowiem zarząd spółki z o.o. działa jedynie w imieniu spółki, zaś w jego składzie nigdy nie ma osób, reprezentujących głosy udziałowców - zarząd działa nie w imieniu udziałowców, lecz w imieniu i na rzecz spółki, którą zarządza,

e) sytuacja J.K.jako udziałowca A. sp. z o.o. nie może być uznana za posiadanie bezpośrednio lub pośrednio dodatkowych 20% głosów lub porównywana do sytuacji zastawnika lub użytkownika bowiem ci działają na własną rzecz, zaś J. K.działając w imieniu "A." sp. z o.o. obowiązany jest działać na rzecz i z korzyścią nie własną, lecz właśnie ww. spółki, za co ponosi odpowiedzialność;

3) art. 6, 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, przez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz jego rozpatrzenia, zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechanie rozstrzygnięcia kwestii obiektywnych i subiektywnych elementów pozwalających na czynienie ustaleń z art. 60 rozporządzenia 1306/2013, skutkujących ostatecznie przyjęciem, że Dyrektor Oddziału ARiMR rażąco naruszył art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 60 rozporządzenia 1306/2013;

4) przepisów kpa, a w szczególności art. 6, 7, 8, 11 oraz 107 § 1 i 3 kpa przez wydanie decyzji niezawierającej szczegółowego uzasadnienia wydanej decyzji w zakresie zarzutów zawartych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister RiRW wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa). Ponadto w myśl art. 135 ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 ppsa jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że kontrolowane w sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście ww. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji.

W podstawie prawnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) 2018 r. wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Skoro zatem organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, sąd poddał analizie zasadność weryfikacji decyzji ostatecznej w drodze postępowania nieważnościowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie z urzędu.

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258). Powołany art. 156 § 1 kpa stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister RiRW stwierdził, że Dyrektor Oddziału ARiMR rażąco naruszył art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju w zw. z art. 60 rozporządzenia 1306/2013 poprzez niedokonanie weryfikacji sprawy w zakresie stworzenia przez stronę sztucznych warunków do uzyskania płatności.

Zanim sąd merytorycznie odniesie się do wskazanych powyżej powodów stwierdzenia nieważności decyzji to należy wskazać, że kpa nie zawiera legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 czerwca 2007 r. w sprawie I OSK 996/06 (publ. LEX nr 354687) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, że rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (wyrok NSA z 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).

Przechodząc natomiast do merytorycznego badania sprawy w powyższym kontekście, sąd stwierdza, że wskazane przez organ wady decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r., jeżeli w ogóle wystąpiły, to nie będą miały charakteru rażącego, bądź też będą dotyczyły naruszenia przepisów postępowania i w przedmiotowej sprawie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r. wydana została bowiem w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną m.in. § 6 ust. 3 i § 8 rozporządzenia wykonawczego oraz art. 35 rozporządzenia 1698/2005.

W ocenie sądu argument, że organ nie zbadał stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności, czym rażąco naruszył przepisy procedury, jest zupełnie nieprawidłowy i niezgodny ze stanem faktycznym wskazanym w aktach.

Zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami (art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 60 rozporządzenia 1306/2013), których rażącego naruszenia miał dopuścić się Dyrektor Oddziału ARiMR w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. stanowią, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa stanowią, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W myśl natomiast ar. 60 rozporządzenia 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Jak wyżej wyjaśniono cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu, przez ich proste zestawienie ze sobą. Natomiast w rozpoznawanej sprawie dla stwierdzenia, czy decyzja o przyznaniu pomocy została wydana z naruszeniem prawa konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania będzie możliwe ustalenie istnienia (bądź jego braku) elementu obiektywnego i subiektywnego stworzenia sztucznych warunków, o których to elementach wspomina TSUE w wyroku 12 września 2013 r., C-434/12. Jeżeli w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury w zakresie ustalenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, to naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa.

W sprawie należy również wskazać, że wbrew twierdzeniom organów nadzoru Dyrektor Oddziału ARiMR ustalił fakt, że jeden z członków grupy producenckiej posiada 20% udziałów w grupie jako osoba fizyczna i 20% udziałów jako jedyny udziałowiec i członek zarządu osoby prawnej, co może naruszać art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach i co zostało następnie stwierdzone ostateczną decyzją. Powyższe niezbicie wynika, ze stanowiska Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r. (patrz karta 15akt adm.) w którym jednoznacznie ten fakt podał organowi wyższej instancji. Jednakże mimo, że organ wiedział o tych faktach (patrz notatka – karty 16 wskazująca, że pojawiające się niezgodności nie mają wpływu na dalszą obsługę wniosku o płatność, pismo z (...) 2017r., stanowisko Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) 2018r. i postanowienie Prezesa ARiMR z (...) 2018r.), to stosując się do opinii Dyrektora Departamentu Działań Społecznych i Organizacji Producentów z (...) 2017r. i wyroku NSA z 10 listopada 2016 r., II GSK 932/15 organ uznał, że ten fakt nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności. Tym samym skoro w sprawie istniała możliwość odmiennej interpretacji przepisów prawa, to błędy w wykładni prawa zgodnie z jednolitym w tym zakresie orzecznictwem nie mogą stanowić przesłanki rażącego naruszenia prawa. Nie podanie powyższych ustaleń w zaskarżonej decyzji nie powoduje, że decyzja jest rażąco wadliwa. Dodatkowo należy wskazać, że kwestia posiadania w sposób bezpośredni i pośredni przez jednego z członków grupy producenckiej ponad 20 % udziałów w grupie producenckiej była rozstrzygana w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Sąd podkreśla, że z treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi zatem każde naruszenie prawa ale naruszenie prawa w stopniu rażącym. Natomiast z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.

Wskazane przez Ministra RiRW przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, że treść decyzji jaką podjął Dyrektor Oddziału ARiMR o przyznaniu stronie środków z tytułu pomocy finansowej stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu środków finansowych grupie zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 §1 pkt 2 kpa. Zasadny zatem jest zarzut skargi wskazujący na błąd w ustaleniach, że Dyrektor Oddziału ARiMR rażąco naruszył powołane wyżej przepisy. Tym samym organ orzekający w sposób nieprawidłowy zastosował ww. przepis do stanu faktycznego sprawy. Zdaniem sądu właściwe zastosowanie przez organ art. 156 § 1 pkt 2 kpa winno doprowadzić go do odmiennego rozstrzygnięcia.

Ze wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa, stwierdzone uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Sąd stwierdził, że w sprawie istnieje również podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego i dlatego też na podstawie art. 145 § 3 ppsa postanowił umorzyć postępowanie administracyjne. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed sądem przez profesjonalnego pełnomocnika. Na łączną kwotę 697 zł przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania sąd zaliczył 200 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (jak w punkcie trzecim sentencji wyroku).