Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 625/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Grunty warszawskie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ary. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. J., L. K., E. J., M. R., A. G., M. J., T. J. i K. P. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 625/118

UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], po rozpoznaniu po rozpoznaniu wniosku S. J., L. K., E. J., M. R., A. G., M. J., T. J., K. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. dz. ew. nr [...] z obrębu [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Nieruchomość zabudowana położona w W. przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych L. dz. [...] z dnia [...] października 2007 r., wynika, że w/w nieruchomość ozn. nr hip. [...] stanowiła własność A. i A. małżonków J. w częściach równych niepodzielnie co do placu o pow. [...] m2 oraz Gminy [...] co do powierzchni [...] m2 pod ulicą [...].

Z dniem wejścia w życie w/w dekretu tj. z dniem 21 listopada 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Organ ustalił, że dawna nieruchomość ozn. nr hip. [...] położona jest w obrębie [...] i stanowi obecnie m. in. działkę ewidencyjną nr [...] będącą własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "[...]" S.A.

Organ wskazał, że w dniu 20 maja 1949 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek A. i A. małż. J. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości ozn. nr hip. [...].

Organ ustalił, że dla nieruchomość [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] została objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 r. nr [...] przeznaczającą powyższy teren dla Zakładu [...] "[...]" pod rozbudowę Zakładu "[...]".

Zgodnie z treścią powołanej wyżej decyzji o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego Prezydium Rady Narodowej w [...], na terenie objętym lokalizacją miała zostać zaprojektowana stacja trafo, zgodnie z pismem Zakładu Energetycznego Okręgu Centralnego z dnia [...] marca 1962 r.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2015 r. po rozpatrzeniu wniosku Z. J., S. J. oraz H. J. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r. odmawiającego przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. dz. ew. nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru wskazał, że nieruchomość [...] położona ozn. nr hip. [...] została objęta decyzją lokalizacyjną z dnia [...] maja 1963 r. przeznaczającą powyższy teren pod Zakład [...] "[...]", co przesądzało o konieczności przejęcia gruntu na rzecz Państwa, gdyż znajdował się on na obszarze inwestycji publicznych, które mogły być realizowane na gruntach państwowych lub przeznaczonych do wywłaszczenia. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem organu nadzoru, odmowa ustanowienia użytkowania wieczystego była zasadna.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnieśli, że organ dekretowy w decyzji odmownej powołał się jedynie na decyzję lokalizacyjną, pomijając przeznaczenie przedmiotowego gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego. Tym samym, zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających ustanowienia użytkowania wieczystego. Ponadto Skarżący podnieśli, że w dacie wydania decyzji dekretowej nieważna była decyzja lokalizacyjna z dnia [...] maja 1963 r., bowiem nie powołuje obowiązującego w dacie jej wydania planu zagospodarowania, ale wręcz stoi z nim w oczywistej sprzeczności. Wskazali również, ze zrealizowanie inwestycji określonej w decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] maja 1963 r. w postaci budowy stacji trafo, nie przesądza o konieczności wywłaszczenia całej nieruchomości, bowiem art. 5 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) dopuszczał możliwość wywłaszczania również części nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.

Organ podkreślił, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa oraz, że postępowanie nadzorcze ogranicza się do poszukiwania ewentualnych uchybień i wadliwości o charakterze rażącym, tak proceduralnych, jak i prawa materialnego, których dopuścił się organ wydający decyzję. Oceny legalności decyzji administracyjnej organ powinien dokonać na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dniu jej wydania, zarówno procesowych, jak i materialnych

Organ wyjaśniła iż podstawą prawną orzeczenia administracyjnego będącego przedmiotem kontroli, tj. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r. odmawiającego przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] są przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, ze wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, który wpłynął do Zarządu Miejskiego [...] w dniu 20 maja 1949 r. został złożony z zachowaniem terminu zakreślonego przepisami dekretu.

Organ nadzoru wskazał , że fakt wydania decyzji o lokalizacji dla terenu przedmiotowej nieruchomości świadczy o tym, że powyższa inwestycja była zaplanowana i konieczna, zgodnie bowiem z treścią Zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 8 sierpnia 1961 r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M.P. Nr 62, poz. 268) w celu realizacji konkretnej inwestycji konieczne było uzyskanie stosownej decyzji o lokalizacji inwestycji szczegółowej.

Organ zwrócił uwagę, że z godnie z tym zarządzeniem właściwe organy uprawnione były do zmiany sposobu wykorzystywania terenu i wskazania lokalizacji stacji - trafo. Decyzja ta nie została wycofana z obrotu prawnego.

Organ podkreślił, że oceniając decyzję dekretową z dnia [...] października 1963 r. aby stwierdzić, czy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - nie można pominąć przepisów obowiązujących w dacie jej podjęcia. W niniejszej sprawie decyzja dekretowa została wydana już po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustawa ta wprowadziła istotne zmiany, rozszerzając, między innymi, zakres podstaw do odmowy przyznania prawa własności czasowej. Zgodnie z art. 54 ustawy z 1958 r. odmowa taka - niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. - mogła nastąpić także ze względu na cele określone w art. 3 tej ustawy tj., gdy nieruchomość była niezbędna miedzy innymi na cele użyteczności publicznej, na cele obrony państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Na terenie [...] niemożliwe było prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 1 dekretu wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność gminy m.st. Warszawy, a po wejściu w życie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej stały się własnością Skarbu Państwa. Z punktu widzenia ustawy z dnia 12 marca 1958 r. niemożliwe było zatem wywłaszczenie nieruchomości będącej już własnością Skarbu Państwa. Dlatego przepisy tej ustawy należy traktować w tym zakresie jako rozszerzenie katalogu przesłanek, na podstawie których można było odmówić dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej.

Organ nadzoru podkreślił, ze dla oceny legalności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1963 r. przedmiotem kontroli jest przepis art. 54 ustawy z 1958 r. Zdaniem organu niepowołanie w orzeczeniu dekretowym wprost art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie zmienia faktu, że przepis ten obowiązywał w dniu wydania orzeczenia i musiał być brany pod uwagę w postępowaniu nadzorczym. Nie ma przy tym znaczenia, że kwestionowana decyzja dekretowa nie zawiera tej podstawy prawnej w swojej treści, gdyż był to akt powszechnie obowiązujący, a organy administracji miały obowiązek jego stosowania Organ podkreślił, że bez zbadania naruszenia wszystkich obowiązujących w tamtym czasie przepisów nie mógłby dokonać oceny legalności przedmiotowej decyzji.

Zdaniem organu nadzoru organ dekretowy uzasadniając odmowę przyznania prawa użytkowania wieczystego przeznaczeniem nieruchomości pod użyteczność publiczną niewątpliwie zastosował przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Organ dekretowy uznał, że dotychczasowi właściciele nie mogli korzystać z przedmiotowej nieruchomości, bowiem przeznaczenie nieruchomości pod budowę Zakładów [...] "[...]" wraz z budową stacji energetycznej trafo przesądzała o planach inwestycyjnych, które nie mogły być zrealizowane przez osoby prywatne. Ponadto organ dekretowy oceniając możliwość pogodzenia korzystania z nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennegoprzez dotychczasowych właścicieli musiał wziąć pod uwagę decyzję o lokalizacji szczegółowej, która potwierdzała, że na przedmiotowej nieruchomości planowano budowę Zakładów [...] "[...]" wraz z budową stacji energetycznej trafo. W związku z tym uznał, że cel, na jaki przeznaczono przejętą nieruchomość, uniemożliwiał dalsze korzystanie z niej przez byłych właścicieli, a także nie mógł być przez nich zrealizowany.

Organ nadzoru ustalił, ze przedmiotowa inwestycja została zrealizowana.

Skargę na decyzje Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli S. J., L. K., E. J., M. R., A. G., M. J., T. J., K. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie:

art. 156 §1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przeprowadzenie sprawy co do jej istoty, gdy z charakteru powołanej regulacji wynika, że jest to tryb wyłącznie kasatoryjny, tj. umożliwiający wyłącznie badanie, czy nadzorowane orzeczenie zawiera wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy też nie, bez rozpoznania istoty sprawy;

art. 54 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w szczególności w sytuacji, gdy podstawą wydania tzw. "odmownej decyzji dekretowej" tj. orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r. był wyłącznie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m st. Warszawy, a zastosowanie tej regulacji nie było obligatoryjne;

art. 7 ust.2 dekretu poprzez wskazanie przez organ, że przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w dacie wydawania odmownej decyzji dekretowej potwierdza decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 roku, w sytuacji gdy z art. 7 ust.2 dekretu wynika, że należy uwzględnić przeznaczenie nieruchomości wg planu zabudowania;

art. 30 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 31 stycznia 1961 roku (Dz.U. Nr 7 poz. 47), oraz § 2 ust. 1 i 3 Zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia z 8 sierpnia 1961 r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu poprzez uznanie, że "Zgodnie z tym zarządzeniem właściwe organy uprawnione były do zmiany sposobu wykorzystania terenu i wskazania lokalizacji stacji trafo " w sytuacji, gdy decyzja o lokalizacji szczegółowej nie może być utożsamiana z decyzją o zmianie sposobu korzystania z nieruchomości, oraz nie istnieje możliwość zmiany przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego w trybie wydania decyzji o lokalizacji szczegółowej;

art. 7, 77 i 80 k.p.a. wzw. zart. 31 ust. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym z dnia 31 stycznia 1961 roku (Dz.U. Nr 7 poz. 47) oraz zw. z §3 Zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia z 8 sierpnia 1961 r. w sprawie ustalania lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M.P. 1961 nr 62 poz. 268) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz uznanie przez organ, że decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 roku wydana na podstawie art. 30 powołanej ustawy, może być podstawą orzekania w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, gdy decyzja ta jest ewidentnie niezgodna z obowiązującym w dacie jej wydania planem zagospodarowania przestrzennego przewidującym dla przedmiotowej nieruchomości przeznaczenie pod zabudowę wielorodzinną, a organ w zaskarżonej decyzji mógł dokonać oceny ważności tej decyzji;

art. 157 § 2 k.p .a. w zw. z art. 31 o ustawy planowaniu przestrzennym z dnia 31 stycznia 1961 r. poprzez ich niezastosowanie oraz niewszczęcie postępowania z urzędu - pomimo nakazu wszczęcia ex officio postępowania po powzięciu przez organ wiadomości, że zachodzi przesłanka do wszczęcia postępowania - w sytuacji, gdy decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 roku jest ewidentnie niezgodna z obowiązującym w dacie jej wydania planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 roku, a tym samym w sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.

art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 5 ust.l ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz niewyjaśnienie, czy przedmiotowa nieruchomość niezbędna była na cele wywłaszczenia w całości, czy może wystarczające było wywłaszczenie części nieruchomości, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Organ bowiem miał możliwość wydania decyzji częściowej

Wnosili o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli miedzy innymi, że organ nadzoru w trybie art. 156 k.p.a. winien jedynie dokonać sprawdzenia, czy uzasadniona była badana decyzja Prezydium Rady Narodowej z punktu widzenia art. 7 ust. 2 dekretu, tj. winien ustalić, czy przeznaczenie nieruchomości w obowiązującym w dacie wydania decyzji planie zagospodarowania przestrzennego da się pogodzić z korzystaniem z tej nieruchomości przez jej prawowitych właścicieli.

Organ jednak ww. okoliczności w ogóle nie powołał, choć w aktach sprawy jest wyciąg z planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r. W planie tym przedmiotowa nieruchomość była przeznaczona pod zabudowę wielorodzinną, a nie ulega wątpliwości, że przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę wielorodzinną dało się pogodzić z korzystaniem przez dotychczasowych właścicieli.

Wskazali, że organ powołał decyzję o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 r. jako dokument potwierdzający przeznaczenie nieruchomości na cele użyteczności publicznej.

Natomiast decyzja o lokalizacji szczegółowej wydana w przedmiotowej sprawie nie mogła wskazywać na przeznaczenie nieruchomości gdyż decyzji lokalizacyjnych wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym nie można utożsamiać z aktem planowania przestrzennego zawierającym przepisy powszechnie obowiązujące na określonym terytorium. Na podstawie decyzji lokalizacyjnej nie można udowadniać, kwestionować czy obalać ustaleń odnoszących się do przeznaczenia gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego.

Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [..] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r.

Na wstępie stwierdzić należy, że postępowanie nadzorcze prowadzone na podstawie przepisów art. 156 -158 k.p.a., podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest także pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane Skoro zatem istotą postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności, Sąd był uprawniony jedynie do oceny, czy Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo orzekł odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1963 r.

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę weryfikowanych decyzji stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem".

Na jego podstawie wszelkie grunty na obszarze Warszawy przeszły na własność gminy m.st. Warszawy (art. 1 dekretu), a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 z późn. zm.) na własność Skarbu Państwa. Dekret ten stwarzał dotychczasowym właścicielom nieruchomości możliwość wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na przejętym gruncie prawa zabudowy lub prawa wieczystej dzierżawy. Wspomniany wniosek należało złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy (art. 7 ust. 1 dekretu). Gmina zaś obowiązana była taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z planem zabudowania (art. 7 ust. 2 dekretu).

W niniejszej sprawie organ dekretowy Prezydium Rady Narodowej [...] odmówiło ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości z uwagi na jej przeznaczenie pod użyteczność publiczną.

Organ nadzoru ustalił, ze przed wydaniem decyzji dekretowej w dniu 10 października 1963 r. przedmiotowa nieruchomość objęta była decyzją lokalizacyjną z dnia [...] maja 1963 r. przeznaczającą powyższy teren pod Zakład [...] " [...]" . Na tym terenie objętym lokalizacją została zaprojektowana stacja trafo.

Organ nadzoru mając na uwadze, że decyzja dekretowa została wydana po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która rozszerzyła miedzy innymi zakres podstaw do odmowy przyznania własności czasowej, oceny legalności decyzji dekretowej dokonał w oparciu o art. 54 powołanej ustawy wskazując, ze organ dekretowy oceniając możliwość pogodzenia korzystania z nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przez dotychczasowych właścicieli brał pod uwagę decyzję o lokalizacji szczegółowej która potwierdzała planowaną budowę zakładów "[...]" na przedmiotowej nieruchomości.

Skarżący wskazali, ze decyzja o lokalizacji szczegółowej nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego i nie mogła zmienić przeznaczenia nieruchomości określonego w planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1961 r., który przewidywał przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości pod zabudowę wielorodzinną.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, ze art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego zawiera normę, zgodnie z którą gmina obowiązana jest uwzględnić wniosek byłego właściciela nieruchomości warszawskiej o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1, jeżeli korzystanie z tego gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70) "Poprzedniemu właścicielowi gruntu, który na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszedł na własność Państwa, może być odmówione prawo własności czasowej tego gruntu, stosownie do przepisów tego dekretu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na cele określone w art. 3 niniejszej ustawy." Z art. 3 ust. 1 wynikało, że wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] października 1963 r. zostały wydane już po wejściu w życie obowiązującej od 5 kwietnia 1958 r. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jak przyjmuje się w orzecznictwie "Ustawa ta wprowadziła istotne zmiany w uprawnieniach byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, rozszerzając miedzy innymi zakres podstaw do odmowy przyznania prawa do gruntu. Zgodnie z jej art. 54 ust. 1 (w pierwotnym tekście art. 51 ust. 1) odmowa taka – niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. mogła nastąpić także wtedy, gdy zgodnie z art. 3 ustawy grunt mógł być wywłaszczony" (zob. wyrok NSA z 15.04.2009 r., I OSK 1427/08, LEX nr 535234). W tej sytuacji dla oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju było rozważenie, czy odmowa przyznania byłemu właścicielowi omawianej nieruchomości prawa własności czasowej do gruntu rażąco naruszała także powołane przepisy ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r.

Ponieważ, w ocenie sądu, pod pojęciem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r., "cele użyteczności publicznej" mieści się przeznaczenie terenu pod rozbudowę Zakładu "[...]", a konkretnie na tym terenie budowa stacji trafo, to decyzja o szczegółowej lokalizacji inwestycji, wymieniona w kontrolowanych obecnie decyzjach nadzorczych, mogła stanowić podstawę do wywłaszczenia nieruchomości w oparciu o art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r., a zatem także podstawę do odmowy przyznania własności czasowej, w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r.

W odniesieniu do zarzutu, że zaświadczenia i decyzje o szczegółowej lokalizacji inwestycji nie stanowiły przepisów powszechnie obowiązujących i nie mogły zmienić ustaleń wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1861 r. który przewidywał przeznaczenie tego gruntu pod zabudowę wielorodzinną, wyjaśnić należy, że w ówczesnych realiach stanowiły one o rzeczywistym przeznaczeniu nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy na mocy art. 14 uchyliła dekret z dnia 24 maja 1945 r. o odbudowie m.st. Warszawy, oraz w odniesieniu do obszaru m.st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego przepisy art. 11 i 13 działu III, rozdział III, IV, V - i dział V dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju. Wśród uchylonych przepisów dekretu z 2 kwietnia 1946 r. znalazły się przepisy dotyczące planów regionalnych, planów miejscowych w tym przepisy dotyczące trybu sporządzania tych planów jak również ogłaszania o uchwalaniu planu. Tym samym z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 lipca 1947 r., tj. z dniem 8 sierpnia 1947 r., plany zagospodarowania przestrzennego dla m.st. Warszawy i Warszawskiego Zespołu Miejskiego uchwalane były na podstawie tej ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r.

W wyroku z 3 sierpnia 2011 r., I OSK 1383/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził – a pogląd ten podziela także sąd w niniejszej sprawie – że choć nie nastąpiło formalne uchylenie przepisów ustawy z dnia 3 lipca 1947 r., to jednak – per desuetudinem – przepisy te przestały obowiązywać na skutek wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o organizacji władz i instytucji w dziedzinie budownictwa. Odpadała w tym momencie bowiem podstawa do działania zarówno Naczelnej Rady Odbudowy m.st. Warszawy, do obowiązków której należało uchwalanie planów zagospodarowania przestrzennego jak i – podległego najpierw Ministrowi Odbudowy a następnie Ministerstwu Budownictwa – Biura Odbudowy Stolicy, które wykonywało prace dotyczące sporządzania regionalnych i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na obszarze m.st. Warszawy. Powyższe – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – prowadziło do wniosku, że doszło do faktycznego zaprzestania działalności przez Radę na skutek formalnej oraz faktycznej likwidacji Biura. Miało ono bowiem rangę organu Ministerstwa, który nie mógł funkcjonować po jego likwidacji, bez wyraźnego unormowania, jako jednostka innego ministerstwa. Nie mógł mieć również samodzielnego bytu. Tym bardziej, że – jak zaakcentował NSA w powołanym wyżej wyroku – analiza treści Monitorów Polskich wykazała, iż od początku lat 50-tych brak było w nich jakichkolwiek planów, dotyczących m.st. Warszawy uchwalonych przez Radę (zob. też wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., I OSK 1643/11, LEX nr 1284926).

Lukę tę wypełniły regulacje zawarte w powołanej wyżej ustawie z dnia 30 grudnia 1950 r. o organizacji władz i instytucji w dziedzinie budownictwa (Dz. U. Nr 58, poz. 523). Z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy (w brzmieniu nadanym w 1952 r.) wynika, że tworzy się przy Prezesie Rady Ministrów Komitet do Spraw Urbanistyki i Architektury, do zakresu działania którego należą m.in. sprawy "planowania zabudowy miast i osiedli, ośrodków przemysłowych oraz nadzoru nad ich planową zabudową" (pkt 4 ust. 2). Z rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z 5 stycznia 1957 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury (Dz. U. Nr 4 poz. 16), wydanego na podstawie art. 5 ust. 3 powołanej ustawy wynika, że zakres działania Komitetu obejmuje m.in. instruowanie właściwych komórek prezydiów rad narodowych i nadzór nad ich działalnością w sprawach lokalizacji szczegółowej inwestycji (§ 1 ust. 1 pkt 3 lit. b). Dalsze przepisy dotyczące lokalizacji inwestycji zawarte są w uchwale Rady Ministrów z dnia 29 lipca 1957 r. w sprawie lokalizacji inwestycji (MP Nr 67, poz. 407) i zarządzeniu Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Prezesa Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lipca 1957 r. Przepisy o lokalizacji inwestycji (MP Nr 67, poz. 408).

Wydane w niniejszej sprawie decyzje (zaświadczenia) o szczegółowej lokalizacji inwestycji mają oparcie w tych przepisach, które w sposób realny – jeszcze raz sąd to podkreśla – kształtowały sposób zagospodarowania nieruchomości warszawskich.

Także nie można uznać trafności zarzutu naruszenia art. 54 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ponieważ przedmiotowa nieruchomość - jak to wynika z zaświadczenia lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1963 r. była niezbędna dla planowej inwestycji pod użyteczność publiczną.

Stwierdzenie, że dawna nieruchomość [...] podlegałaby wywłaszczeniu w oparciu o art. 3 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. (w tym wypadku w określonej części), stanowiło przesłankę do odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do tej części nieruchomości, na podstawie art. 51 ust. 1 (później art. 54 ust. 1) ustawy z 1958 r., bez względu na to, czy cel wywłaszczenia był do pogodzenia z korzystaniem z nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela. Przepis art. 51 ust. 1 ustawy z 1958 r. stanowił samodzielną przesłankę odmowy, niezależną od przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, co było uwarunkowane tym, że dekret warszawski już spowodował wywłaszczenie z mocy prawa, a późniejsze zaistnienie podstaw do wywłaszczenia uniemożliwiało jedynie "odzyskanie" praw do nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela.

W planie Ogólnego Zabudowania Miasta [...] z [...] sierpnia 1931 r. na terenie na którym była położona przedmiotowa nieruchomość przewidziano przemysł.

Zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1961 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie gdzie dominującym przeznaczeniem była zabudowa wielorodzinna.

Z orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1963 r. wynika, ze teren ten został przeznaczony pod użyteczność publiczną.

Oznacza to, że w tej sytuacji tylko istnienie możliwości wykorzystania przez byłych właścicieli nieruchomości pod budowę stacji trafo na terenie zakładów "[...]" co wynika z decyzji o lokali szczegółowej, mogłoby stanowić dla organów kontrolujących w trybie nadzorczym podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca.

Zarzuty skargi są niezasadne.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł o oddaleniu skargi.