Postanowienie NSA, sygn. akt I GPP 18/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę na przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2, art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 75
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym  prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - tekst jedn.
article: art. 46 par. 1 pkt 4, art. 49 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 sierpnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek (spr.) Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. T. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 255/11 ze skargi M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 255/11 oddalającego skargę M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] na przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania


UZASADNIENIE

M. T. (skarżący) pismem z dnia [...] maja 2019 roku wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 255/11 w sprawie ze skargi M. T. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 255/11 oddalającego skargę M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2011 r. Skargę przesłała w formie elektronicznej "pdf" na adres sekretariat@szczecin.wsa.gov.pl.

Skarżąca wskazała w skardze z [...] maja 2019 r.: "żądam stwierdzenia rażącej dyskryminacji, przewlekłości i bezczynności w tej sprawie i wypłacenie mi stosownego zadośćuczynienia".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu realizację wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Skorzystanie z tego środka prawnego jest jednak uzależnione od spełnienia określonych wymogów formalnych. Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa"), skargę uregulowaną w tym przepisie wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2012 r., I OPP 84/11 (LEX nr 1103980), przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Tak, więc nie mogą służyć jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest, zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd - jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie sprawnego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11, LEX nr 852830). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania.

Dodatkowo podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie. Skarżący powinien, zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt II OPP 19/08, Lex nr 494357). Skargę niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków, (art. 9 ust. 1 tej ustawy).

W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga M. T. z dnia [...] maja 2019 r. na przewlekłość postępowania przesłana elektronicznie w formie "pdf" na adres sekretariat@szczecin.wsa.gov.pl, nie spełnia wymagania pisma procesowego. Ponadto nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy) – tak NSA w postanowieniu z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II FPP 8/16).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 - dalej jako "ustawa") skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. W myśl art. 8 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli we wniesionym przez stronę zażaleniu nie dochowano warunków formalnych, wówczas na podstawie art. 49 § 1p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepisy odnoszące się do braków formalnych zażalenia dotyczą również skargi na przewlekłość postępowania.

Z uwagi na brak formalny skargi na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie, WSA w Szczecinie zarządzeniem z dnia [...] maja 2019 r. wezwał skarżącą do podpisania własnoręcznie pisma z dnia [...] maja 2019 r. lub nadesłania własnoręcznie podpisanego ww. pisma, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżąca nie podpisała skargi ani nie nadesłała własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi. W stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia skargi na przewlekłość ustawa p.p.s.a. nie zawierała przepisów regulujących kwestię stosowania podpisu elektronicznego. Dla skuteczności zatem pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną w formie PDF i zawierającego podpis zeskanowany na tym dokumencie konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 9 stycznia 2013 r., I OZ 969/12).

Ponadto należy stwierdzić, że w skardze na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie brak jest konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie skarżącej mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżąca zwróciła jedynie uwagę na "niszczenie mojego skarżenia" przez WSA w Szczecinie. Ogólnikowe sformułowanie nie może być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych. Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178, art. 197 § 2 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy i art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.