Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. ze skargi Szkoły [...] w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania E. J. i S. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że zespół dworsko-parkowy znajdujący się według załączonego do niniejszej decyzji wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki [...] (jednostka ewidencyjna [...] – L., obręb [...] – P.) na użytkach tej działki oznaczonych jako: [...] (dwukrotnie) oraz [...], wchodzący w skład majątku ziemskiego "D. P.", stanowiącego byłą własność H. M. J., położonego w gminie L., powiat p., województwo l., nie podpadał pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wnioskami z 12 marca 2013 r. (zmodyfikowanymi pismami z 14 maja 2013 r" oraz 2 września 2013 r.) E. J. i S. J. wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie, że nieruchomość zabudowana dworem i parkiem o pow. ok. [...] ha, wchodząca w skład działki o nr ewidencyjnym [...], należącej do dawnego majątku P., uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], nie podlegała przejęciu w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako: "dekret"").

Decyzją z [...] września 2014 r. Wojewoda [...] stwierdził, że zespół dworsko-parkowy o pow. ok. [...] ha, zlokalizowany na części działki nr [...] wchodzącej w skład majątku ziemskiego "D. P.", stanowiący byłą własność H. M. J., położony w gminie L., powiat p., województwo l., podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 06.09.1944 r.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli wnioskodawcy E. J. i S. J.

Rozpatrując odwołanie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( dalej Minister ) wskazał, że nieruchomość w P. znacznie przewyższała określoną w art. 2 ust. 1 li. e dekretu normę obszarową, zarówno jeśli chodzi o powierzchnię ogólną, jak i powierzchnię użytków rolnych (według protokołu przejęcia nieruchomości D. P. - [...] ha gruntów ornych, [...] ha łąk dwukośnych oraz [...] ha pastwisk). Jak wynika z dowodów zgromadzonych u sprawie z wniosku następców prawnych byłego właściciela nieruchomości w W. P. - podstawą jej przejęcia były przepisy dekretu z 6 września 1944 r.

Minister wskazał, że decyzją z [...] sierpnia 1977 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków z [...] wpisał park w P. do rejestru zabytków nieruchomych województwa s. Z informacji historycznych stanowiących część opisu parku u P. wynika, że od XIX wieku dobrami p. władali W. W okresie międzywojennym, po śmierci J. W. P. obejmuje na własność zięć zmarłego – J., inne zaś folwarki dziedziczą dalsi członkowie rodziny. Po wojnie majątek przejmuje Państwowy Urząd Repatriacyjny, który przekazuje go Politechnice [...], ta zaś ceduje posiadłość Szkole [...] w W., która organizuje w majątku tym gospodarstwo doświadczalne. Pierwotne założenie parkowe należy przypisać J. W. Do parku wiodły dwie murowane bramy, obrośnięte dzikim winem. W rowach i sadzawkach hodowano ryby ozdobne. Z opisu samego parku sporządzonego w 1976 r., wynika, że powierzchnia parku wynosi [...] ha. Obecnie nieruchomość objęta żądaniem wnioskodawców stanowi południowo-wschodnią część działki [...], powstałej z podziału działki [...] wskazanej we wniosku, wyraźnie odznaczając się od pozostałej części działki występowaniem zadrzewienia, granicami naturalnymi od strony południowej, występowaniem dróg i rowów oddzielających dawny park i dwór.

Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosków E. M. J. i S. J. zostało przez strony postępowania oparte na § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. Nr 10 , poz. 51 ze zm.). W tym trybie organ może orzekać nie tylko w zakresie norm obszarowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, lecz także o tym. czy dana nieruchomość była nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym (w części bądź w całości), a jeżeli taką w jakiejś części nie była, to czy ta część pozostawała w związku funkcjonalnym (łączności) z nieruchomością ziemską. Dalej Minister nie zgodził się z dokonaną a przez organ I instancji oceną zebranego materiału dowodowego i wywiedzionego wniosku o istnieniu związku funkcjonalnego pomiędzy nieruchomością będącą przedmiotem wniosku a resztą majątku ziemskiego P. Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda nie posłużył się w postępowaniu dowodowym aktami sprawy powiązanej z rozpatrywanym wnioskiem i znanej mu z urzędu. Wojewoda [...] swoje stanowisko oparł na następujących ustaleniach faktycznych: istnienie ogrodu warzywnego na terenie zespołu, brak wyodrębnienia zespołu z reszty majątku, istnienie stawu na terenie zespołu pałacowo-parkowego, istnienie związku stawu z pracą młyna, nie zatrudnianie żadnego administratora majątku, swobodne wejście na teren zespołu pałacowo-parkowego, wykorzystanie na założenie sadów części polan w latach międzywojennych.

W związku z tymi ustaleniami Minister wyjaśnił, że o obecności sadów na terenie majątku w P. świadczy protokół w sprawie przejęcia majątku P. (z akt Wojewody [...] dotyczących powiązanej sprawy innych nieruchomości z majątku P. należącego do poprzednika prawnego wnioskodawcy zakończonej decyzją z [...].01.2014 r. nr [...] w którym określono zbiorczo powierzchnię przejętych: ogrodów warzywnych, szkółek drzew owocowych, parków, podwórzy, zabudowań, dróg jako [...] ha. Z kolei przedwojenna mapa sporządzona przez mierniczego B. podaje wielkość parku jako [...] ha. Rejestr pomiarowy tegoż przysięgłego z 1933 r. ( w aktach sprawy powiązanej ) podaje powierzchnię ".parku i przy nim" jako [...] ha, w tym rubryki: ogrody, place i zabudowania - [...] ha, lasy - [...] ha, zarośla - [...] ha, dróg i rowów - [...] ha. Oddzielnie ujęto ogrody warzywne (pozycje 4-6, 11.12 zestawienia) oraz ogrody owocowe (pozycje 8-10). Zestawienie to, w połączeniu z informacjami zawartymi w powojennym opisie parku świadczy o tym. że sady i ogrody warzywne jedynie do zespołu pałacowo-parkowego przylegały, a nie były jego integralną częścią. Stąd Wojewoda, przyjmując za wiarygodne w tym zakresie zeznania dwóch świadków J. M. i J. K., nie wziął pod uwagę dowodów znanych organowi z urzędu, zwłaszcza rejestru pomiarowego, który nie wykazywał w "parku i przy nim" sadów i ogrodów, co znalazło potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków i stron postępowania. Dlatego też ta niepotwierdzona innymi dowodami okoliczność nie może świadczyć za istnieniem łączności między majątkiem, a nieruchomością określoną we wniosku.

Organ odwoławczy zauważył, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne zespołów pałacowo-parkowych z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej, nie mogą przesądzać o istnieniu związku funkcjonalnego. Nie ma zatem znaczenia, czy został on fizycznie oddzielony od zabudowań gospodarczych, ani czy park graniczył z częścią gospodarczą majątku. Dlatego rzekomy brak wyodrębnienia zespołu pałacowo-parkowego w P. ze względu na nieogrodzenie części zespołu, a także, podnoszony przez Wojewodę, swobodny dostęp do parku i pałacu, nie mogą stanowić o istnieniu związku funkcjonalnego miedzy nieruchomością określoną we wniosku, a pozostałym majątkiem należącym do poprzednika prawnego wnioskodawców. Dla istnienia związku funkcjonalnego między częścią pałacowo-parkową. a częścią gospodarczą majątku ziemskiego nie wystarczają również same kryteria zarządcze, tzn. decydujący głos właściciela w sprawach strategicznych dla gospodarki majątku.

Zdaniem Ministra zarówno zeznania świadków, jak i dokumentacja konserwatorska nie pozwalają również uznać, że stawy miały inny niż rekreacyjny charakter. Sadzawki stanowiły ozdobę parku i ich głównym przeznaczeniem nie było z pewnością zasilanie młyna w wodę. Tym samym ta okoliczność nie może również świadczyć o istnieniu związku funkcjonalnego pomiędzy nieruchomością objętą wnioskiem a pozostałą częścią majątku ziemskiego.

Reasumując, organ odwoławczy uznał, że ustalony stan faktyczny wynikający z zeznań świadków, jak również innych dowodów w aktach tej sprawy bądź wzmiankowanej sprawy z nią powiązanej, a dotyczącej innej nieruchomości znajdującej się na terenie byłego majątku w P. wskazują, że park i siedziba właścicieli majątku nie pozostawały w związku funkcjonalnym z resztą majątku. Skoro takiej łączności nie sposób wykazać, należy uznać, że zespół pałacowo-parkowy w P. nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej.

W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzenie reformy rolnej, miało na celu: upełnorolnienie istniejących gospodarstw karłowatych, małorolnych i średniorolnych, tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych dla bezrolnych, robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców, tworzenie w pobliżu miast i ośrodków przemysłowych gospodarstw dla produkcji ogrodniczo-warzywniczej, zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkól oraz poddanych zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrodków dla podniesienia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego (lit. d). zarezerwowanie odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych i ogródków działkowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji (lit. e). Wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, zawartym w uzasadnieniu ocenianego rozstrzygnięcia - ani zadrzewiony park, ani rezydencja właściciela (pałac), nie były odpowiednimi terenami terenem dla celów określonych w art. 1 ust. 2 lii. d i e dekretu w rozumieniu powołanych przepisów dekretu. Sam sposób wykorzystania nieruchomości ziemskiej, po jej przejęciu przez Państwo, nie ma znaczenia dla oceny czy podpadała ona pod działanie wymienionego przepisu dekretu. Dlatego bez znaczenia dla zasadności przejęcia na własność Skarbu Państwa na cele reformy rolnej, w rozumieniu dekretu, jest fakt, że po wojnie przez kilka lat w pałacu znajdowała się szkoła, a potem na terenie zespołu i parkowego urządzono rolnicze gospodarstwo doświadczalne S[...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2017 r. wniosła Szkoła [...] w W.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej w związku z § 4 ww. Rozporządzenia i art. 2 ust. 1 lit. e z dekretu PKWN z dnia 06 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez stwierdzenie, że część w/w działki nie podpadała pod działanie art.2 ust.1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;

Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie tj.

art. 80 kpa polegające na poczynieniu ustaleń niezgodnie z zasadami poprawnego i logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego i w konsekwencji przyjęcie, iż pomiędzy częścią dworsko-parkową "D. P." brak było powiązań o charakterze podmiotowym, terytorialnym, finansowym, organizacyjnym, administracyjnym, a tym samym przyjęcie, iż brak było związku funkcjonalnego;

art. 138 § 1 pkt 2 kpa polegające na jego błędnym zastosowaniu i w konsekwencji uchyleniu decyzji organu I instancji, która to decyzja odpowiadała prawu.

Na podstawie powyższego, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie w/w zarzutów, m. in. wskazano, iż rolą organów administracji jest zbadanie, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie dekretu. Ustaleniu podlegać winno, czy nieruchomości wchodzące w skład nieruchomości ziemskiej były funkcjonalnie związane z nieruchomością o charakterze rolniczym. Jak wynika z orzecznictwa, związek funkcjonalny to wzajemna zależność, związek z daną funkcją, odnoszący się do niej. W świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy trudno uznać, że nie istniał funkcjonalny związek z prowadzeniem produkcji rolnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przy czym nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, sądy te związane są granicami danej sprawy, z zastrzeżeniem art. 57a (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej ppsa).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2017 r., uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] września 2014 r., oraz orzekająca, że zespół dworsko – parkowy znajdujący się według załączonego do niniejszej decyzji wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki [...] na użytkach tej działki jako: [...] (dwukrotnie)oraz [...], wchodzący w skład majątku ziemskiego " D. P.", położonego w gminie L. nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), zwanego dalej "dekretem". Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) – dalej: rozporządzenie wykonawcze – a jego celem było stwierdzenie, czy określona we wniosku E. J. i S. J. z 12 marca 2013 r., (sprecyzowanego pismami z 14 maja 2013 r. i z 2 września 2013 r.) nieruchomość zabudowana dworem i parkiem o pow. ok. [...] ha, wchodząca w skład działki nr ew. [...], należąca do dawnego majątku P., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Powołany przepis rozporządzenia w dalszym ciągu może stanowić podstawę do orzekania przez właściwe organy o tym, czy nieruchomość lub jej część, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej (zob. uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011, I OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2/23).

W myśl art.2 ust.1 lit.e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej - na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź [...] ha powierzchni ogólnej bądź [...] ha użytków rolnych a na terenie województw p., p. i s.- jeżeli ich rozmiar przekraczał [...] ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa i przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu z dniem 13 września 1944 r.

W przedmiotowej sprawie zebrane dokumenty wskazują na różną powierzchnię majątku P. ( od [...] ha do [...] ha). Ze wszystkich tych dokumentów wynika jednak, że majątek P., przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu miał powierzchnię większą niż [...] ha, jak też zawierał [...] ha użytków rolnych . Spełnia zatem normy obszarowe do przejęcia przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej. Tej okoliczności nie kwestionują zresztą sami wnioskodawcy.

Z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko "nieruchomości ziemskie", których charakter, czy też przydatność, odpowiadają celom wskazanym w "art. 1, część druga" dekretu. Tak więc nie chodzi tu o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianej uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r., I OPS 3/10, należy uwzględnić, że dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem 13 września 1944 r. (z dniem ogłoszenia). Z dniem wejścia w życie dekretu o reformie rolnej przeszły na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, przeznaczone na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu. Dekret nie obejmował jednak (co do zasady) nieruchomości, które nie miały charakteru rolniczego. Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, jak np. przedsiębiorstwa przemysłu rolnego (zob. art. 6 dekretu). Podobną definicję pojęcia "nieruchomości ziemskiej" dla potrzeb dekretu, przyjął również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89 (OTK 1990, poz. 26, s. 174). Uchwała ta znalazła aprobatę w orzecznictwie sądowym. Odwołują się do niej liczne orzeczenia Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. uchwała Sądu Najwyższego z 27 września 1991 r., III CZP 90/91, OSNC 1992/5/72; wyrok Sądu Najwyższego z 13 lutego 2003 r., III CKN 1492/00, LEX nr 78867; wyrok NSA z 18 października 2005 r., OSK 1518/04, LEX nr 201351; wyrok NSA z 22 kwietnia 2004 r., OSK 46/04, ONSAiWSA 2004/1/20; wyrok NSA z 8 czerwca 2001 r., IV SA 2724/98, LEX nr 75563).

W oparciu o wskazane uchwały przyjmuje się, że na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności rolniczej. Przy orzekaniu na podstawie § 5 rozporządzenia, winna być oceniana możliwość wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu tej części nieruchomości, która nie była funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym, a więc nie mogła być przeznaczona na cele określone w dekretu. Pojęcie "związku funkcjonalnego", jako warunku objęcia rezydencji przepisami dekretu, zachodzi, gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej i odwrotnie.

Objęta decyzją część działki nr [...] ( szczegółowo określona na wyrysie z mapy ewidencyjnej stanowiącej załącznik do decyzji) obejmowała wyłącznie dwór wraz z otaczającym go parkiem o charakterze naturalistycznym z zachowanym starodrzewem oraz stawami. Nie sposób zatem przyjąć, jeśli uwzględni się jeszcze inne ustalenia organu, zresztą szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - iż ta cześć działki była funkcjonalnie związane z gospodarstwem rolnym. Z przywołanego wyżej utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej wyłącznie tych nieruchomości lub ich części, które mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, sadowniczej, zwierzęcej. Zespoły dworsko-parkowe czy pałacowo-parkowe, jako typowo mieszkalne, co do zasady wyłączane są z ww reformy i orzecznictwo w tym zakresie nie budzi wątpliwości (o ile spełnione są warunki braku powiązania z częścią gospodarczą majątku). Tymczasem strona skarżąca neguje w ogóle zasadność rozdzielania budynków typowo rezydencjalnych (reprezentacyjnych) czy wyłącznie mieszkalnych od pozostałej części majątków ziemskich przejętych na rzecz państwa w trybie przepisów dekretu. Tymczasem organ odwoławczy swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił zarówno jeśli chodzi o opisanie objętej decyzją "nieruchomości", jej stylu, charakteru czy cech a także jeśli chodzi o powiązania z częścią rolną całego majątku. Ustalenia poczynione w niniejszej sprawie pozwalają przyjąć, że zespół dworsko –parkowy majątku P. nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej. Zgromadzone dowody, wbrew stanowisku skarżącej, prowadzą do wniosku, że związek funkcjonalny między zespołem dworsko-parkowym a pozostałą częścią majątku ziemskiego – nie istniał, a zatem że wnioski wyprowadzone ze zgromadzonego materiału dowodowego nie zapadły w wyniku błędnej czy dowolnej oceny dowodów więc z naruszeniem art. 77 czy art. 80 kpa. Nie było zatem podstaw do uznania, że część działki nr [...] podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Z zebranych dowodów wynika, że zespół dworsko- parkowy w P. pod względem przestrzennym i funkcjonalnym stanowił wyodrębnioną od pozostałego gospodarstwa rolnego część. Dwór otoczony parkiem stanowił reprezentacyjną część założenia dworsko- parkowego i służył jedynie celom mieszkalno-rekreacyjno-wypoczynkowym. Poza tym sam fakt, że właściciel miał decydujący głos w sprawach związanych z funkcjonowaniem prowadzonego gospodarstwa rolniczego, oraz że czerpał pożytki z uprawianej przez siebie ziemi, nie musi wskazywać na to, iż funkcjonowanie gospodarstwa rolnego było uzależnione od funkcjonowania zespołu dworskiego. Dla istnienia takiego związku nie wystarcza przy tym wyłącznie związek podmiotowy, przez osobę właściciela, ani też same powiązania finansowe i terytorialne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 28/2006 oraz z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt IV SA 1593/02, z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt IV SA 451/00), zamieszkiwanie właściciela na terenie nieruchomości ziemskiej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 532/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 686/08), korzystanie przez właścicieli z dóbr w postaci żywności czy środków finansowych wytwarzanych przez majątek ziemski (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1014/08).

Organ odwoławczy ustalił na podstawie szerszego niż uczynił to organ I instancji materiału dowodowego ( dokumentacji geodezyjnej, dokumentacji konserwatorskiej, zeznań świadków, przesłuchania stron, dokumentów zgromadzonych przy wydawaniu decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] jaki był stan majątku na dzień 1 września 1939 roku. Porównując plany gruntów rozparcelowanego majątku P. ustalił, że nieruchomość objęta wnioskiem stanowi południowo-wschodnią część działki nr [...], powstałej z podziału działki nr [...], wyraźnie odznaczając się od pozostałej części działki występowaniem zadrzewienia, granicami naturalnymi, występowaniem dróg i rowów. Wyszczególnione w załączniku do decyzji użytki na działce nr [...] stanowią zwarty kompleks. Wskazał, że wykazany przez organ I instancji związek funkcjonalny pomiędzy zespołem dworsko- parkowym a pozostałą częścią nieruchomości, wynikający z usytuowania przy nim sadów i ogrodów nie znalazł potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. O istnieniu takiego związku nie wynika również brak fizycznego oddzielenia tego zespołu od zabudowań gospodarczych ani też związku istniejącego tam parku z młynem. Również park z siedzibą, w której zamieszkiwała rodzina właściciela miał charakter rekreacyjny i rezydencjalny, zaś czynności zarządcze właściciela wykonywane były poza jego siedzibą. Tym samym nie można wykazać związku funkcjonalnego pomiędzy parkiem i siedzibą właściciela a pozostałą częścią majątku. Skoro analiza przepisów dekretu z uwzględnieniem celów reformy oraz przepisów wykonawczych prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tylko tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, to tym samym brak jest jakichkolwiek wątpliwości, że sporna część majątku warunku tego nie spełniała, gdyż ani dwór ani park takim nie służyły. W okolicach dworu oraz parku nie wzniesiono ponadto żadnych budowli ani części infrastruktury, które ewentualnie mogłyby służyć obsłudze produkcji rolnej. W konsekwencji za prawidłowe należało uznać orzeczenie, że przedmiotowy zespół dworsko-parkowy nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu.

Reasumując, dokonując analizy zgromadzonych w sprawie wniosków dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, w ocenie sądu organy dokonały racjonalnej i uzasadnionej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i prawidłowo ustaliły na jego podstawie, że zespół dworsko-parkowy majątku P. nie pozostawał w związku funkcjonalnym z pozostałą, rolną częścią majątku.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że kwestionowana przez skarżącego decyzja Ministra nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w następstwie czego podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.