Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1083/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par 1, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Hieronim Sęk (spr.), Sędzia WSA (del.) Dagmara Dominik-Ogińska, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1227/14 w sprawach ze skarg B. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 4 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2011 r., styczeń, luty i sierpień 2012 r. oraz z dnia 4 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej

B. K. (dalej: Strona lub Skarżący) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1227/14. Wyrokiem tym, po połączeniu spraw o sygn. akt: I SA/Sz 1227/14 i I SA/Sz 1228/14 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, Sąd oddalił skargi Strony na dwie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w S. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 4 sierpnia 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług (dalej: VAT) za okresy od września do grudnia 2011 r., za styczeń, luty i sierpień 2012 r. (pierwsza decyzja) oraz w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. (druga decyzja).

2. Relacja ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji

2.1. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzjami z dnia 28 kwietnia 2014 r. orzekł o odpowiedzialności Strony, jako byłego członka zarządu spółki z o.o. E. z siedzibą w K. (dalej: Spółka), za wskazane wyżej zaległości (podatki wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi). Decyzje te utrzymał w mocy Dyrektor IS decyzjami zaskarżonymi do Sądu pierwszej instancji.

2.2. W ocenie organów podatkowych w sprawach spełnione zostały obie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, przewidziane w art. 116 § 1 ab initio i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej: O.p.) Ustalono bowiem i przyjęto, że: - Spółka nie uregulowała w całości zadeklarowanych kwot podatku VAT doprowadzając do powstania zaległości z tego tytułu za wrzesień-grudzień 2011 r. oraz styczeń, luty i sierpień 2012 r.; - ponadto Spółka nie uregulowała należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. doprowadzając do powstania zaległości; - w momencie powstania zobowiązań oraz w czasie ich przekształcenia w zaległości podatkowe Skarżący sprawował funkcję członka zarządu Spółki, co potwierdzały informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS); - postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie doprowadziło do pełnego zaspokojenia należności podatkowych, wobec czego zostało umorzone.

2.3. Według organów podatkowych Strona nie wykazała istnienia przesłanek uwalniających ją od odpowiedzialności, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. Sytuacja Spółki istniejąca już od października 2011 r. wskazywała na to, że nie była ona w stanie spłacać wymagalnych zobowiązań, co winno skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie jej upadłości. Takie działania nie zostały jednak podjęte przez członka zarządu Spółki.

W odniesieniu do tłumaczeń Skarżącego w tym zakresie, organy wyjaśniły, że: - w sprawach nie było konieczne dopuszczenia dowodu z opinii biegłego rewidenta celem ustalenia okoliczności braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości; - członek zarządu ponosi odpowiedzialność za sam fakt pełnienia, a nie wykonywania funkcji członka zarządu; - z odpowiedzialności owej nie zwalnia nieznajomość finansów Spółki.

3. Skargi do Sądu pierwszej instancji i odpowiedzi na skargi

3.1. Skarżący w tożsamych skargach zarzucił, że wydanie każdej z decyzji odbyło się z naruszeniem: - art. 120, art. 122 i art. 124 O.p. przez wadliwą ocenę materiału dowodowego; - art. 187 § 1 w związku z art. 122 O.p. przez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący w odniesieniu do specyfiki działalności Spółki, zwłaszcza w zakresie analizy jej sytuacji finansowej oraz w zakresie, w jakim organ uznał, że zarząd nie podjął żadnych działań zmierzających do restrukturyzacji, chociaż takie działania były prowadzone; - art. 191 O.p. w wyniku przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów oraz przez nie odniesienie się do przesłuchania świadków i Strony, a także niepowołanie biegłego sądowego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia rzeczywistej daty niewypłacalności Spółki; - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. przez błędne uznanie, że Skarżący jako członek zarządu z własnej winy nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wszczął postępowania zabezpieczającego Spółkę przed ogłoszeniem upadłości; - art. 116 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1361, z późn. zm.; dalej: P.u.n.) przez ich błędną wykładnię i nienależyte zastosowanie polegające na przyjęciu, iż Skarżący nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji, gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie pozwoliło ustalić dnia powstania niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji właściwego terminu do zgłoszenia takiego wniosku.

3.2. W odpowiedziach na skargi Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

4. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji

4.1. Sąd uznał, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie i je oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)

4.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia, Sąd wywiódł, że: - organy podatkowe prawidłowo ustaliły wystąpienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności; - Skarżący sprawował jednoosobowo funkcję prezesa zarządu Spółki, gdy powstały zobowiązania w podatku VAT i podatku dochodowym, wynikające ze złożonych deklaracji podatkowych, które przekształciły się w zaległości podatkowe; - funkcję tę pełnił w okresie od dnia 1 marca 2010 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r., co wynikało z wpisów w KRS; - zaistniała również bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, potwierdzona wydaniem w dniu 14 kwietnia 2013 r. postanowienia o umarzeniu postępowania egzekucyjnego.

4.3. Z kolei w kwestii oceny wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że: - termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 O.p., określony został w przepisach dotyczących postępowania upadłościowego i układowego; - wynika z nich, że dłużnik jest obowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 P.u.n.); - podstawą taką jest niewypłacalność dłużnika, która zachodzi, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, zaś w przypadku osób prawnych, także jeśli zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, niezależnie nawet od bieżącego wykonywania zobowiązań (art. 11 ust. 1 i ust. 2 P.u.n.); - w tych sprawach ustalono, że Spółka już od stycznia 2011 r. zaczęła mieć problemy z zaległościami z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń (łącznie 3.830 zł), od września 2011 r. z tytułu podatku od towarów i usług (łącznie 7.217,13 zł) oraz wobec ZUS (łącznie 22.324,70 zł), nadto Spółka nie uregulowała podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. w wysokości 13.487 zł; - przedstawione dane świadczyły jednoznacznie o jej problemach finansowych, wyrażających się w zaprzestaniu regulowania zobowiązań publicznoprawnych; - dodatkowo w 2012 r. wobec Spółki prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie należności cywilnoprawnych na podstawie nakazów zapłaty (z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt VI GNc 121/11, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 15 listopada 2011 r. oraz z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt V GNc 403/12, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 13 marca 2012 r.), które potwierdzało brak regulowania także zobowiązań cywilnoprawnych; - zatem co najmniej od października 2011 r. wystąpił w Spółce stan niewypłacalności będący podstawą do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości; - z informacji Sądu Rejonowego w K. Wydział Gospodarczy z dnia 10 marca 2014 r. wynikało, że wniosek taki nie został złożony.

Sąd zaznaczył również, że: - Skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w braku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie wskazał majątku, z którego egzekucja przedmiotowych zaległości byłaby możliwa; - wbrew twierdzeniom Skarżącego nie było konieczności powoływania biegłego do spraw rachunkowości, gdyż ocena braku winy, jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, nie należy do okoliczności wymagających wiedzy specjalnej; - Skarżący nie dochował należytej staranności w celu podjęcia działań zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego (lub naprawczego) mimo, iż nie zaistniały przyczyny uniemożliwiające podjęcie takiej czynności, chociażby w ostatnich dniach sprawowania funkcji.

5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną

5.1. Skarżący zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

5.2. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie:

1) art. 12 § 1 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) przez błędne ustalenia faktyczne w zakresie odpowiedzialności Skarżącego z uwagi na fakt, że w odpowiednim momencie nie złożył wniosku o likwidację Spółki, w sytuacji, gdy nie posiadał on wiedzy o jej finansach;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 P.p.s.a., art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na dokumentach zgromadzonych przez organ pierwszej instancji, których wiarygodność była wątpliwa, zwłaszcza w kontekście powołanej okoliczności braku wpływu Skarżącego na finanse Spółki, czego nie wzięto pod uwagę;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 P.p.s.a. i art. 10 K.p.a. przez nieustosunkowanie się do zarzutu obejmującego brak zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz nieuczynienie zadość przez Sąd pierwszej instancji obowiązkowi umożliwienia Stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem orzeczenia;

4) art. 120-122 O.p. przez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności niepowołanie biegłego rewidenta, który bezspornie wykazałby zasadność wszczęcia postępowania upadłościowego oraz przesłankę bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, a także ewentualnej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości;

5) art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez nieposzerzenie materiału dowodowego o przydatne dowody wymienione w trakcie postępowania przed Urzędami Skarbowymi w K. oraz w S.;

6) art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz brak odniesienia się organów podatkowych do materiału dowodowego;

7) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w związku z art. 21 ust. 1 P.u.n. przez przyjęcie, że Skarżący nie udowodnił, iż nie miał możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, w sytuacji, gdy wskazał, iż był nieświadomy co do złej kondycji finansowej Spółki;

8) art. 299 § 1 K.s.h. przez przyjęcie odpowiedzialności Skarżącego, mimo, że nie miał on rzeczywistej wiedzy ani wpływu na finanse Spółki.

5.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IS wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie ujawniono. Podobnie w trybie tym nie stwierdzono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40)

6.2. Natomiast skarga kasacyjna zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.) okazała się niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Nie wystąpiły bowiem w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa, na które powołał się Skarżący.

6.3. Jako oczywiście niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w obrębie art. 7, art. 10, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. w powiązaniu z art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., jako przepisami postępowania sądowoadministracyjnego (zarzuty z pkt 5.2. ppkt 1-3 niniejszego uzasadniania).

Ocena taka wynikała przede wszystkim z faktu, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu sp. z o.o., w tym byłego członka zarządu, za zaległości podatkowe tego rodzaju spółki jest postępowaniem podatkowym. Oznacza to, że regulują je przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, w myśl jej art. 1 pkt 3. W rozpoznanej sprawie organy podatkowe na podstawie tych właśnie przepisów, czyli Ordynacji podatkowej, prowadziły w szczególności postępowanie dowodowe zmierzające do poczynienia ustaleń faktycznych, które były niezbędne do określenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki (w tym przypadku sp. z o.o.) za jej zaległości podatkowe. Skarżący nie kwestionował takiej ustawowej podstawy prawnej działań procesowych podejmowanych przez organy podatkowe, zwłaszcza nie zarzucał, aby w miejsce przepisów Ordynacji podatkowej miały one stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego zupełnym nieporozumieniem było jednoczesne wywodzenie, że organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe naruszyły w sposób wskazany w skardze kasacyjnej wymienione w niej przepisy procedury administracyjnej, zawarte w zupełnie innym akcie prawnym, tj. Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepisy tej ostatniej procedury nie były w ogóle stosowane do załatwienia sprawy odpowiedzialności Skarżącego za zaległości w podatku VAT, a w konsekwencji nie mogły zostać naruszone przez organy podatkowe przez wadliwe ich zastosowanie. Rzeczywistą podstawą proceduralną czynności organów podatkowych podejmowanych w tym zakresie były bowiem przepisy Ordynacji podatkowej, a nie zupełnie mylnie zarzucane skargą kasacyjną przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tych ostatnich organy po prostu nie stosowały, a więc i nie mogły dopuścić się wadliwego ich zastosowania.

W takim stanie rzeczy dalsza ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny motywów przywołanych w tej grupie zarzutów, stała się bezprzedmiotowa. Miały one bowiem służyć umotywowaniu takich naruszeń, do których w rozpoznanej sprawie nie mogło dojść.

Powyższe stwierdzenia musiały w następstwie prowadzić również do przyjęcia, że niezasadne były omawiane tu zarzuty w części dotyczącej rzekomego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Uchybienia te wiązano z niedostrzeżeniem przez Sąd wad w zakresie wymienionych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro jednak do takich uchybień z oczywistych względów nie doszło, to tym samym nieuzasadnione musiało być twierdzenie o naruszeniu procedury sądowoadministracyjnej w podanym zakresie. Na niniejszym wniosku należało poprzestać, gdyż w tej sytuacji wadliwe konstrukcyjnie powołanie art. 3 P.p.s.a. schodziło na plan dalszy, nie wymagając dodatkowego omówienia.

6.4. Mankament konstrukcyjny skargi kasacyjnej tkwił również w zarzutach obejmujących naruszenie art. 120-122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. (zarzuty z pkt 5.2. ppkt 4-6 niniejszego uzasadnienia) Skarżący nieprawidłowo przyjął, że są to przepisy prawa materialnego. Tymczasem są one przepisami postępowania podatkowego. Nadto nie powiązał ich wprost z przepisem procedury sądowoadministracyjnej, którą miałby naruszyć na ich tle Sąd pierwszej instancji. Mimo tych uchybień, całokształt skargi kasacyjnej pozwolił na merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów. Możliwe okazało się bowiem przyjęcie, że ich istotą było generalnie twierdzenie o dokonaniu niepełnych ustaleń faktycznych, będących konsekwencją nieprzeprowadzenia dodatkowych czynności w szczególności powołania biegłego rewidenta oraz o nieprawidłowym skorzystaniu z reguły swobodnej oceny dowodów.

6.5. Biorąc pod uwagę uzasadnienie sformułowane w odniesieniu do art. 120-122 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Kwestia powołania biegłego rewidenta w sprawach była eksponowana przez Stronę już na etapie postępowań podatkowych. Skarżący w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji wnosił o "powołanie biegłego sądowego rewidenta, na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia, w szczególności zaś na okoliczności braku przesłanek umożliwiających orzeczenie o odpowiedzialności B. K. jako członka zarządu spółki E. sp. z o.o. za zobowiązania względem Urzędu Skarbowego." Postanowieniami z dnia 11 lipca 2014 r. Dyrektor IS odmówił uwzględnienia tych wniosków, wyjaśniając, że organ ma uprawnienia do samodzielnej oceny materiału dowodowego. Podobne wyjaśnienia zawarto w zaskarżonych decyzjach. Przedstawione stanowisko Dyrektora IS było prawidłowe. Podkreślić bowiem należało, że w świetle przepisów postępowania podatkowego, to na organach ciążył obowiązek ustalenia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia art. 116 § 1 O.p. Powołanie biegłego, jak wynika z art. 197 § 1 O.p., może mieć miejsce, w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W realiach niniejszych spraw, jak motywował to Dyrektor IS, nie zachodził przypadek w którym dla ustalenia stanu faktycznego pożądane były wiadomości o takim charakterze. Wystarczyło tu przypomnieć, że ocenę co do nieregulowania przez Spółkę wymaganych należności organ wyprowadził z zestawienia danych obrazujących zaległości Spółki. Te zaś wynikały wprost z deklaracji podatkowych przez nią samą złożonych. W takich zatem okolicznościach nie można było przyjąć, aby do potwierdzenia stanu nieregulowania przez Spółkę na bieżąco zobowiązań podatkowych konieczne stało się powołanie osoby posiadającej wiadomości specjalne. Fakty te (niezapłacenie przez Spółkę podatków wynikających z deklaracji) były oczywiste, co zresztą nie podlegało kwestionowanie przez Skarżącego. Biegły rewident nie był również potrzebny do ustalenia pozostałych okoliczności oczekiwanych przez Skarżącego. Wymienione w petitum skargi kasacyjnej kwestie dotyczące: - zasadności wszczęcia postępowania upadłościowego; - bezskuteczności egzekucji wobec Spółki; - winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, należą do sfery ustaleń faktycznych dokonywanych stosownie do art. 191 O.p. według reguły swobodnej oceny dowodów. Takiej z kolei oceny obowiązane były dokonać organy podatkowe, a nie w ich zastępstwie biegły rewident. Właściwie w tym zakresie Dyrektor IS zauważył w zaskarżonych decyzjach, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawach stanowił dostateczną podstawę do dokonania jego oceny pod kątem spełnienia, bądź nie, przesłanek z art. 116 O.p., w tym określenia momentu stanu niewypłacalności Spółki ważkiego z punktu widzenia terminu zgłoszenia wniosku o jej upadłość.

6.6. Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. (por. pkt 5.2. ppkt 5 tego uzasadnienia). Uzasadniając ten zarzut skargi kasacyjnej Skarżący jedynie enigmatycznie wskazał na pominięcie przez organ "przydatnych" dowodów, a wymienionych w postępowaniu podatkowym. Z tak wyrażonego twierdzenia nie sposób przyjąć, jakie to konkretnie dowodowy Skarżący miał na myśli i dlaczego, w jego ocenie, pominięcie ich mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. Motywy skargi kasacyjnej niewiele więcej wyjaśniają, oprócz dodania, iż chodziło o dowody wymienione w odwołaniach od decyzji Naczelnika US. Lektura tych odwołań wskazuje natomiast, że Skarżący wnosił o powołanie biegłego rewidenta (por. cytat z pkt 6.5. tego uzasadnienia). Powołanie w sprawach podatkowych Skarżącego osoby o wiadomościach specjalnych nie było jednak celowe, co już wyżej zostało wyjaśnione.

6.7. Motywy skargi kasacyjnej nie pozwalały także uznać, że organy podatkowe dokonały wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, a tym samym, iż naruszyły art. 191 O.p. (por. pkt 5.2. ppkt 6 tego uzasadnienia) Skarżący nie wykazał w czym miało tkwić rzekome przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanej przez organy podatkowe na tle tego, co one przywołały w uzasadnieniach decyzji. Skupił się i odniósł tylko do pewnych elementów (dotyczących braku powołania biegłego rewidenta), które jego zdaniem stanowiły o konieczności przyjęcia zupełnie innych ustaleń, niż te poczynione przez organy. Pominął zupełnym milczeniem wszystko to, na czym oparły się organy podatkowe, w szczególności w zakresie materiału dowodowego potwierdzającego istnienie i narastanie zaległości podatkowych w podatku VAT oraz w podatku dochodowym od osób prawnych począwszy od stycznia 2011 r., jak i zobowiązań cywilnoprawnych potwierdzonych nakazami zapłaty z dnia: 14 października 2011 r. i 14 lutego 2012 r. Nie wykazał, aby ocena organów była w szczególności nielogiczna, wewnętrznie sprzeczna, czy abstrahowała od reguł doświadczenia życiowego. Tymczasem przy zarzutach natury procesowej niezbędne jest wykazanie, że uchybienie tego rodzaju mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga od podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 P.p.s.a.

Podkreślić należało, że organy podatkowe przyjęły, iż podstawą do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest między innymi niewypłacalność dłużnika, która zachodzi, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z tego powodu w stanach faktycznych rozpoznanych spraw znaczenie miał brak regulowania przez Spółkę podanych wyżej zobowiązań podatkowych, które przekształcały się w zaległości podatkowe. W tym też kontekście niewystarczające było poprzestanie na samym twierdzeniu, że Skarżący nigdy nie otrzymał "informacji o nieprawidłowościach czy nieścisłościach" dotyczących sytuacji finansowej Spółki. Skarżący od marca 2010 r. do sierpnia 2013 r. był członkiem zarządu Spółki i to jednoosobowego, zatem z prawnego punktu widzenia, funkcja ta sama przez się uprawniała go do samodzielnego pozyskania tego rodzaju informacji. W ostateczności zaś mógł niezwłocznie zrezygnować z członkowstwa w zarządzie, jeśli np. istniały przeszkody w należytym sprawowaniu powierzonej mu funkcji, uprawniającej przecież do prowadzenia spraw Spółki (zob. art. 201 i art. 208 K.s.h.) Skarżący tak jednak nie uczynił i pozostał przez wskazany wyżej okres w zarządzie. Tym samym godził się na taki właśnie sposób pełnienia owej funkcji, zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji finansowej Spółki, którą prawnie zarządzał i za nią odpowiadał.

6.8. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. w związku z art. 21 ust. 1 P.u.n. (zob. pkt 5.2. ppkt 7 niniejszego uzasadnienia) Stan faktyczny spraw nie został skutecznie podważony zarzutami skargi kasacyjnej. Z niego zaś wynikało, że Skarżący nie udowodnił, aby bez własnej winy nie miał możliwości zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Zwrócenia uwagi wymagało, że w stanie faktycznym spraw podatkowych powoływanie się w skardze kasacyjnej na podział zadań w zarządzie Spółki jawiło się jako oczywiste nieporozumienie. Skarżący, wedle ustaleń organów, był jedynym członkiem zarządu. Pełnienie przez Skarżącego funkcji członka zarządu w analizowanym okresie nie było kwestionowane przez niego na etapie postępowań podatkowych, ani przed Sądem pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia przepisów postępowania podatkowego podważającego ustalenia organów w tym zakresie, a zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji.

Zupełnie chybiona była również argumentacja Skarżącego niepodzielająca zdania Sądu pierwszej instancji wskazującego, że "(...) podział obowiązków pomiędzy kierownictwem spółki jest kwestią ich wzajemnych porozumień i ustaleń (...)." Sąd pierwszej instancji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stanowiska takiego w ogóle nie wyraził.

6.9. Podobnie jako oczywiście bezzasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 299 § 1 K.s.h. (zob. pkt 5.2. ppkt 8 niniejszego uzasadnienia) Przepis ten statuuje odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki na gruncie Kodeksu spółek handlowych. W tych zaś sprawach podatkowych chodziło o odpowiedzialność Skarżącego jako byłego członka zarządu sp. z o.o. za zaległości podatkowe takiej spółki na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej. Podstawę owej odpowiedzialności stanowił art. 116 § 1, § 2 oraz § 4 O.p. i z powołaniem się na ten artykuł o niej orzeczono w stosunku do Skarżącego. Podkreślić więc trzeba było, że podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności, tj. podział obowiązków w Spółce, częste wyjazdy zagraniczne Skarżącego, nie stanowiły usprawiedliwienia do tego, że "Skarżący nie zdawał sobie sprawy z faktu, jak poważna jest sytuacja finansowa Spółki i że znaleźć zastosowanie powinien art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p." Nie można zatem było skutecznie zarzucić naruszenia art. 116 § 1 O.p., do czego zmierzano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w kontekście wywodów na tle art. 299 § 1 K.s.h.

6.10. Zaskarżony wyrok nie naruszał prawa w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na tej podstawie orzeczono zatem jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

6.11. Natomiast w zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - wyrok Sądu pierwszej instancji oddalał skargę objętą wpisem stałym; - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Skarżący przed dniem 1 stycznia 2016 r.; - Dyrektor IS złożył odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, który nie prowadził spraw przed Sądem pierwszej instancji, a na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu już Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S., jako nowej strony w miejsce zniesionego z dniem 1 marca 2017 r. Dyrektora IS, stawił się także inny radca prawny; - niniejszym wyrokiem oddalono skargę kasacyjną.

Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się w szczególności jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną.

Według natomiast § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, z późn. zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna wynosi 240 zł, o czym stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Na podstawie wykładni systemowej § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a - c powołanego rozporządzenia przyjęto, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a tego aktu prawnego, co znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12. Zastosowanie przepisów powołanego rozporządzenia uzasadniał § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804). Zgodnie z nim do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

O wysokości kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zatem na podstawie tych przepisów, zasądzając kwotę 240 zł za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.