Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 717/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e)
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec, Protokolant Agnieszka Kulesza, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 369/16 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 369/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. A. (dalej jako "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej jako "SKO") z dnia 11 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wskazaną na wstępie decyzją SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 2 grudnia 2012 r. którą organ pierwszej instancji ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 6 871 zł i ustaliło wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 4 121 zł.

W pierwszej kolejności SKO podkreśliło, że rozpatrując przedmiotową sprawę jest związane na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej p.p.s.a.) wydanym w sprawie wyrokiem WSA w Łodzi z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 620/12.

Powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) wskazano, że organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Następnie SKO zaznaczyło, że sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, z późn. zm., "u.p.o.l."), natomiast niewykorzystywanie przedmiotu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy będzie miało wpływ na zastosowaną stawkę podatku wyłącznie, gdy przyczyną tego niewykorzystywania będą względy techniczne powodujące niemożliwość wykorzystywania do działalności gospodarczej przedmiotów opodatkowania. Jeżeli niewykorzystywanie faktyczne nastąpi z innych przyczyn, niż "względy techniczne", to takie niewykorzystywanie nie powoduje zmiany stawki podatku. Tym samym, co do zasady, każda nieruchomość w posiadaniu przedsiębiorcy winna być opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z trzema wyjątkami wskazanymi w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W skierowanej do Sądu skardze Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie, m.in.: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) u.p.o.l., a także art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, art. 197 § 1 i art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz art. 32 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę SKO w Łodzi wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 15 września 2016 r. Skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 16 września 2016 r. z powodu stanu zdrowia. Wniosek Skarżącej o odroczenie rozprawy nie został uwzględniony.

Sąd pierwszej instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że niniejsza sprawa była już przedmiotem sądowej kontroli, albowiem wyrokiem z 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 620/12 WSA w Łodzi uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, że na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę powoduje, że ze względów podatkowych grunty, budynki i budowle są traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji odwołując się do art. 153 p.p.s.a. wskazał na związaniem oceną prawna i zaleceniami wskazanym ww. wyroku z 25 listopada 2014 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena, czy budynek handlowo-usługowy usytuowany na nieruchomości Skarżącej jest wyłączony z opodatkowania.

W świetle powołanych okoliczności Sąd stwierdził, że w omawianej części budynku (I piętro) przy ul. E. [...] względy techniczne, na które powołuje się Skarżąca, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem obowiązek ich rozpoznania organy podatkowe mają jedynie wówczas, gdy dany budynek (lub jego część) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine). Jeśli zaś, tak jak w analizowanej sprawie, ww. część budynku była w 2011 r. wykorzystywana w tym celu, badanie istnienia względów technicznych staje się bezprzedmiotowe. Jednocześnie Sąd zauważył, że organy podatkowe przyjęły, iż obowiązek taki nie powstał co do pozostałej części tego budynku, to jest parteru (pierwsza kondygnacja). W tej części budynek nie był wykorzystywany na cele prowadzonej działalności ani w 2011 r., ani wcześniej, wobec czego nie było podstaw do zastosowania wobec niego regulacji przewidzianej w art. 6 ust. 2 u.p.o.l.

Następnie Sąd zwrócił uwagę, że zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, iż ww. budynek jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej to nie tylko przyjmowanie klientów biura, czy wykonywanie dla takich klientów prac, ale także przechowywanie dokumentacji. W ocenie Sądu, wobec opodatkowanego piętra budynku nie zachodzi zatem sytuacja z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., bo - po pierwsze organ nadzoru budowlanego nie potwierdził podnoszonej przez Skarżącą okoliczności, że obiekt nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a po drugie - co istotniejsze - Skarżąca wykorzystuje piętro budynku do prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami "ze względów technicznych", powodujących, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany, w niniejszej sprawie wobec pierwszego piętra nie zachodzi.

Sąd w całości podzielił również stanowisko organów podatkowych odnośnie do opodatkowania gruntów nieruchomości przy ul. E. [...] stawkami dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazał, że grunty stanowią odrębny od budynków przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) i ma do nich zastosowanie ogólna zasada wyrażona w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którą grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy są uznawane za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Za prawidłowe Sąd uznał także rozstrzygnięcie organów podatkowych w przedmiocie opodatkowania znajdujących się na rzeczonej nieruchomości: budynku gospodarczego o powierzchni 65,50 m2 oraz budowli ogrodzenia.

Rozpoznając natomiast złożony w dniu rozprawy wniosek Skarżącej o jej odroczenie, Sąd miał na względzie, że z zaświadczenia lekarskiego załączonego do wniosku wynika, że chory może chodzić. Ponadto sama Skarżąca przyznała, że leczy się od szeregu lat. Na tej podstawie Sąd wywiódł, że trudno uznać jej chorobę za nagłe zdarzenie, które uniemożliwia Skarżącej udział w rozprawie. Podkreślił także, że udział w rozprawie nie jest ani obowiązkowy, ani nie jest jedyną formą zapewnienia stronie możliwości obrony jej interesów.

W skardze kasacyjnej Skarżąca, będąca doradcą podatkowym, zaskarżyła wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 109 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., a tym samym nieważność postępowania na skutek pozbawienia Skarżącej obrony jej praw przed sądem, czego konsekwencją jest udaremnienie ostatecznego stanowiska w sprawie jak i wskazanie o konieczności wręcz dowodu z dokumentów urzędowych załączonych do skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., w celu udowodnienia istnienia "względów technicznych", których istnienie jest permanentnie zatajane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w celu nie wyjścia na jaw wydania pozwolenia na użytkowanie piętra budynku z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.);

b) art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. na skutek wydania wyroku przez jednego Sędziego, co do którego zachodziła podstawa do wyłączenia w zaskarżonej sprawie - skutkujące nieważnością postępowania;

c) art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Sąd rozpoznający sprawę po uchyleniu decyzji SKO z dnia 8 marca 2012 r. wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 620/12 związany jest z zakresem wytycznych zawartych w uchylonym wyroku odnośnie do zbadania, w jakim zakresie Skarżąca użytkowała budynek w budowie przed jego ostatecznym wykończeniem, w sytuacji zmiany stanu faktycznego odmiennego od przyjętego w wyroku i do tego udokumentowanego wiarygodną dokumentacją urzędową, bo pochodzącą od Urzędu Miasta L., Wydziału Urbanistyki i Architektury, stwierdzającą, że projekt zamienny konstrukcji dachu nowo wybudowanego budynku nie został zatwierdzony przez tenże organ, a tym samym wszelkie pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące jego stanu technicznego, jak i prawnej możliwości użytkowania piętra budynku mają znamiona dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przeciwko dokumentom urzędowym, jak również zatajania przed organami samorządowymi, jak i sądem, że wydana prawomocna decyzja PINB została wydana z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowane;

d) art. 151 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

e) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy podatkowe art. 181 i art. 188 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, pomimo nieprzeprowadzenia przez SKO dowodów z wiarygodnych dokumentów urzędowych załączonych do skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., jak również niedopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy budowlanego na okoliczność rzeczywistych wad budynku, jak i możliwości dopuszczenia do użytkowania pietra budynku, zwłaszcza w okolicznościach sprawy, gdzie istnieje oczywista i rażąca sprzeczność pomiędzy treścią pism Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a wiarygodną dokumentacją urzędową załączoną do skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz twierdzeniami Skarżącej o braku możliwości dopuszczenia do użytkowania piętra budynku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

f) art. 134 P.p.s.a. poprzez zignorowanie przez Sąd pierwszej instancji wytknięcia przez Skarżącą istotnych uchybień popełnionych przez organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności oparciu się organu w zaskarżonej decyzji na decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2004 r. o dopuszczeniu do użytkowania piętra budynku, a mianowicie jej wydania z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jak również podnoszenia przez Skarżącą, że dokumenty przedłożone przez PINB budzą poważne wątpliwości pod względem ich zgodności ze stanem faktycznym, wskazując przy tym istnienie względów technicznych jeszcze przed dopuszczeniem piętra budynku do użytkowania, a tym samym zaistnienia przesłanki wyłączającej piętro budynku na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. spod zakresu działania tej ustawy, jak i niedokonanie kontroli zaskarżonej decyzji poprzez nieuwzględnienie wniosku Skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentów urzędowych załączonych do skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r.;

g) art. 141 § 4 P.p.s.a., przez brak wskazania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przyczyn dla których Sąd pierwszej instancji nie włączył w poczet materiału dowodowego w zaskarżonej sprawie dowodów z dokumentów urzędowych załączonych do sprawy skargi w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., pomimo wyraźnego wniosku skarżącej, a tym samym, przyczyn dla których Sąd odmówił im mocy dowodowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w zaskarżonym wyroku przyjął stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe niezgodnie z obowiązującą ich procedurą, w tym wykorzystywania dokumentów nieodnoszących się do stanu faktycznego jaki miał miejsce w czasie ustalania podatku od nieruchomości, który jest ustalany za dany rok podatkowy;

h) art. 3 § 1 P.p.s.a. przez brak dokonania należytej kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, w szczególności braku jakiekolwiek odniesienia do zgodności z prawem wydanej decyzji przez PINB w przedmiocie dopuszczenia piętra budynku do użytkowania, co ma istotny wpływ na ustalenie prawidłowej stawki podatku od nieruchomości od użytkowanego piętra budynku, zwłaszcza, gdy Skarżąca podnosiła jej wydanie z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;

2) prawa materialnego, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z:

a) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną jego wykładnię i tym samym niewłaściwe zastosowanie stawki najwyżej w stosunku do piętra budynku nowo-wybudowanego dopuszczonego do użytkowania z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pomimo że jest użytkowane na skutek ewidentnego błędu PINB, a nie na skutek czynności podjętych samowolnie przez Skarżącą, a tym samym w stosunku do piętra budynku wyłączającego go z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

b) art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego zastosowanie do całej powierzchni działki i uznanie, że grunt ten jest związany z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą, a tym samym winny być opodatkowane według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, a nie powierzchnię znajdującą się pod budynkami, budynkiem w budowie oraz starym budynkiem, którego rozbudowy i nadbudowy w ogóle nie rozpoczęto;

c) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l poprzez błędne uznanie, że w przypadku gdy piętro budynku jest użytkowane to nie istnieje potrzeba badania, czy względy techniczne występują w całym budynku, zwłaszcza w sytuacji dopuszczenia do użytkowania piętra budynku na podstawie niezatwierdzonego projektu zamiennego konstrukcji dachu, której wadliwość wpływa na cały budynek, w tym również na użytkowane przez Skarżącą piętra legalnie;

d) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l poprzez jego zastosowanie w stosunku do budynku, którego nadbudowy jak i rozbudowy nie rozpoczęto zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zakładającym połączenie budynku w budowie ze starym budynkiem poprzez dokonanie jego rozbudowy jak i nadbudowy, a do tego istniejących w tym budynku względów technicznych uniemożliwiających jakąkolwiek działalność gospodarczą;

e) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie w stosunku do piętra budynku użytkowanego legalnie na podstawie wadliwie wydanej decyzji PINB o dopuszczeniu do użytkowania piętra budynku, co miało istotny wpływ na ustalenie wysokości podatku pod nieruchomości;

f) art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 5 ust. 1 pkt 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.g.k." poprzez błędną wykładnię i tym samym przyjęcie przez Sąd, że organy podatkowe jedynie na podstawie zapisów w akcie notarialnym, bez zbadania przyczyn, dla których ten zapis został dokonany oraz wbrew danym z ewidencji gruntów i budynków mogły przyjąć, że zakupiona przez Skarżącą nieruchomość jest składnikiem jej przedsiębiorstwa, a nie majątkiem prywatnym w części wykorzystywanym w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca wniosła także o udział w sprawie Prokuratora.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

W dniu 28 maja 2019 r. Skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na ten dzień.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów należy odnieść się do wniosków procesowych składanych przez Skarżącą.

W skardze kasacyjnej Skarżąca, powołując się na art. 8 § 1 P.p.s.a., wniosła o udział w sprawie prokuratora. Przepis ten stanowi, iż prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony.

Jak więc wynika z przytoczonego uregulowania, udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym zależy od oceny tego organu przy uwzględnieniu przez niego przesłanek określonych w tym przepisie. Jeżeli zatem Skarżąca w swoim subiektywnym przeświadczeniu dostrzegała istnienie przesłanek przemawiających za udziałem prokuratora w tej sprawie, to w jej gestii pozostawało poinformowanie go o tym. Ze swej strony Naczelny Sąd Administracyjnych przesłanek takich nie dostrzega, a wskazane przez Skarżącą okoliczności dotyczą sprawy budowlanej i organów nadzoru budowlanego a nie sprawy podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Skarżącej o odroczenie rozprawy, złożonego przez Skarżącą w dniu wyznaczonej rozprawy, tj. 28 maja 2019 r., gdyż nie stwierdził zaistnienia określonych w art. 109 P.p.s.a. przesłanek. We wniosku tym Skarżąca wniosła o odroczenie terminu posiedzenia Sądu, wyznaczonego na dzień 28 maja 2019 r. i nierozpoznawanie sprawy, cyt. "jeśli Sąd nie uzna, że przed sadem pierwszej instancji miała miejsce nieważność postępowania na skutek wydania wyroków w czasie niemożności działania przed sądami potwierdzonej zaświadczeniami uprawnionych lekarzy sądowych wydawanych dla sądów powszechnych." Obszerne uzasadnienie tak sformułowanego wniosku - w którym mowa była m.in. o poważnych przeszkodach udaremniających Skarżącej przystąpienie do rozprawy i skuteczne bronienie swoich praw przed sądem i które dotyczyło rozmaitych spraw, znalazł się tam także opis przebiegu sprawy administracyjnej z zakresu prawa budowlanego - nie wskazywało na zaistnienia przesłanek z art. 109 P.p.s.a. Również załączone do tego wniosku dokumenty nie uzasadniały jego uwzględnienia. Były to: wniosek Skarżącej skierowany do Sądu Rejonowego w L. o zmianę terminu posiedzenie tego Sądu, pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie wydanej przez adwokata działającego z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie II SA/Łd 152/15; zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 9 maja 2019 r., z którego wynika, że Skarżąca z powodu chorób o wskazanych w tym zaświadczeniu symbolach nie może w dniach 10 i 15 maja 2019 r. stawić się na wezwanie Sądu Rejonowego w L. oraz wystawiona w dniu 13 maja 2019 r. przez Sanatorium Uzdrowiskowe w K. faktura za wykonane zabiegi wraz z dołączonym do niej planem zabiegów dla Skarżącej, mających mieć miejsce w dniach od 13 do 17 maja 2019 r.

Ocenę sformułowanych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów należy rozpocząć od najdalej z nich idących, tj. dotyczących naruszenia art. 109 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. oraz art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 tej ustawy, albowiem odnoszą się one do uchybień skutkujących nieważnością postępowania.

Naruszenia pierwszego z nich Skarżąca upatruje w nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji jej wniosku o odroczenie rozprawy w dniu 16 września 2016 r., złożonego osobiście w dniu 15 września 2016 r., z uwagi na, m.in. bardzo wysokie ciśnienie tętnicze uniemożliwiające Skarżącej udanie się na rozprawę.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znana jest z urzędu, gdyż wynika to z treści uzasadnień wyroków wydawanych na przestrzeni ubiegłych lat przez sądy administracyjne w sprawach Skarżącej, okoliczność, że Skarżąca dosyć nagminnie, powołując się na stan zdrowia, w czasie bezpośrednio poprzedzającym wyznaczone terminy rozpraw, składała wnioski o ich odroczenie. Przykładowo, już w wyroku wydanym w dniu 7 października 2010 r. sygn. akt II FSK 2080/08, dotyczącym podatku od nieruchomości za 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając nieuwzględnienie złożonego przez Skarżącą w przeddzień wyznaczonej rozprawy wniosku o jej odroczenie, wskazywał m.in., że żaden z przepisów ustawy procesowej nie daje podstaw do postawienia znaku równości między nieuwzględnieniem wniosku strony o odroczenie rozprawy, a pozbawieniem jej możności obrony przysługujących jej praw. Skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, wskazywał dalej Sąd, i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 P.p.s.a. Odroczenie rozprawy, w świetle tego przepisu, jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Jeżeli więc odmowa uwzględnienia takiego wniosku jest uzasadniona, to - mimo że rozprawa została przeprowadzona bez udziału strony - postępowanie jest ważne.

Tak też należy też ocenić postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Oczywiście stany chorobowe są okolicznością niezależną od woli człowieka, jednakże powoływanie się na nie, zwłaszcza w sposób częstotliwy, nie może prowadzić do dezorganizacji działania wymiaru sprawiedliwości. Udział w rozprawie jest prawem strony, które nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Wiedząc o swoich zdrowotnych problemach, występujących i powtarzających się na przestrzeni wielu lat, również od strony można byłoby oczekiwać podjęcia określonych działań zmierzających do ograniczenia ich negatywnego wpływu na sprawność postępowania sądowego, np. poprzez nadesłanie pocztą określonych dokumentów, czy też przedstawienie na piśmie nowych, dodatkowych argumentów, które Skarżąca zamierzałaby podnieść na rozprawie. Żadnych takich działań Skarżąca nawet nie próbowała podjąć. Sąd pierwszej instancji nie był związany wnioskiem Skarżącej o odroczenie rozprawy. Podjął decyzję o jego nieuwzględnieniu na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, wyjaśniając jednocześnie powody takiego działania. Uwzględniając te okoliczności Sąd z dużym prawdopodobieństwem mógł założyć, że Skarżąca działając tak jak dotychczas, za każdym następnym razem będzie składała wnioski odroczenie rozpraw. Zasadność takiego założenia potwierdził także późniejszy przebieg postępowania w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zarzut naruszenia art. 109 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. jest bezzasadny.

Podobnie bezzasadny jest drugi zarzut skargi kasacyjnej nawiązujący do nieważności postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., uzasadniany w skardze kasacyjnej wydaniem wyroku z udziałem sędziego, co do którego zachodziła podstawa do wyłączenia. Powołany przez Skarżącą przepis, mający stanowić podstawę prawną wyłączenia wskazanego przez nią sędziego, stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak w też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.

W niniejszej sprawie żaden z opisanych w przytoczonym przepisie przypadków nie miał miejsca. Wskazywana przez Skarżącą sytuacja orzekania przez jednego z członków składu orzekającego w innej sprawie dotyczącej Skarżącej (podatku od nieruchomości za 2009 r.) nie jest objęta dyspozycją wskazanego przez Skarżącą przepisu, tj. art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Przed przystąpieniem do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, mając na uwadze ich treść oraz treść uzasadnienia do nich, należy zwrócić uwagę, co jest skądinąd sprawą oczywistą, że rozpoznawana sprawa dotyczy podatku od nieruchomości wymierzanego na podstawie przepisów u.p.o.l., nie zaś prawa budowlanego. Nie negując istnienia pewnych "punktów stycznych" pomiędzy tymi dwiema sferami prawnymi, oznacza to jednak, że w sprawie podatkowej nie może być oceniana prawidłowość rozstrzygnięć administracyjnych wydawanych na podstawie przepisów prawa budowlanego, czy też generalnie rzecz biorąc, prawidłowość i legalność prowadzonych procesów inwestycyjnych (budowlanych). Z tych względów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej w takim zakresie, w jakim uzasadnia się je oczywistą, zdaniem Skarżącej, niezgodnością z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2004 r. (następnie zmienianą), wydaną, według Skarżącej, z oczywistym i rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dopuszczającą pod pewnymi warunkami do częściowego użytkowania, tj. w zakresie pierwszego piętra, należący do Skarżącej budynek handlowo-usługowy.

Kwestie z zakresu szeroko rozumianego prawa budowlanego mają znaczenie dla wymiaru podatków tylko w kwestiach wyraźnie wynikających z przepisów ustawy podatkowej. Jednym z takich punktów stycznych pomiędzy tymi obiema sferami jest występujące na gruncie u.p.o.l. (art. 1a ust. 1 pkt 3) pojęcie "względów technicznych". Istnienie tych względów pozwala na wyłączenie danej nieruchomości spod opodatkowania najwyższymi stawkami podatkowymi, czyli od gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) oraz pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Kwestii tej poświęcono w skardze kasacyjnej bardzo wiele uwagi, czyniąc ją elementem wielu, podniesionych w tej skardze kasacyjnej zarzutów, zarówno procesowych, jak i dotyczących sfery prawa materialnego.

W tej mierze Sąd pierwszej instancji, wskazał, że wprawdzie Skarżąca kwestionuje powierzchnię w budynku, na jakiej zdaniem organów podatkowych prowadzi ona działalność gospodarczą (całe pierwsze piętro o pow. 131,5 m2), lecz nie ulega wątpliwości, i co do zasady jest niesporne, że Skarżąca prowadzi w rzeczonym budynku działalność gospodarczą, nieprzerwanie na przestrzeni wielu lat, także w objętym rozpoznawaną sprawą 2011 r. Wynika to z informacji uzyskanych w niniejszym postępowaniu oraz w postępowaniach dotyczących innych lat. W czasie oględzin stwierdzono, że w pokojach na pierwszym piętrze znajdują się: szafy z segregatorami z dokumentami klientów (według oświadczenia Skarżącej) i dokumentacją własną oraz wyposażenie takie, jak: biurka, szafy i regały, komputer, drukarka, kartony z dokumentacją przeniesione z innej siedziby, magazyn zużytych tonerów.

Skoro więc, jak już wspomniano wyżej, rzeczony budynek wykorzystywany jest stale na prowadzenie działalności gospodarczej, to w takiej sytuacji, jak słusznie skonstatował Sąd pierwszej instancji, względy techniczne, na które powołuje się Skarżąca, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, jako że obowiązek ich rozpoznania organy podatkowe mają jedynie wówczas, gdy dany budynek lub jego część, nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l. Jeżeli zaś, tak jak w rozpoznawanej sprawie, ta część budynku była w 2011 r. wykorzystywana w tym celu, badanie istnienia względów technicznych staje się bezprzedmiotowe.

Natomiast bezprzedmiotowość badania tej kwestii w odniesieniu do parteru budynku wynika z faktu, że jak przyjęły organy podatkowe, obowiązek podatkowy w zakresie tej części budynku nie powstał.

Wobec powyższego bezzasadne są te wszystkie zarzuty, które odwołują się do owych względów technicznych. Dotyczy to zarówno zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., jak i licznych, rozbudowanych zarzutów naruszenia prawa procesowego, w których Skarżąca zarzuca organom podatkowym naruszenie procesów wiążącej je procedury, zwłaszcza w odniesieniu do postępowania dowodowego w zakresie, w jakim organy te nie wyjaśniły wszelkich kwestii związanych z procesem budowy spornego budynku i stwierdzenia jego wadliwości technicznej.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W tej sytuacji badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej wymaga uwzględnienia faktu związania Sądu pierwszej instancji zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania. Zarzut skargi kasacyjnej może być zatem uznany za trafny tylko wówczas, gdy Sąd pierwszej instancji, pomimo związania oceną prawną, dokonałby innej interpretacji danego przepisu niż zawarta w wiążącym go w tej sprawie wyroku, jak i nie dostrzegł niezastosowania się przez organ do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji zastosowały się do oceny prawnej przedstawionej w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 620/12.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jako że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie niezbędne wymogi formalne określone w tym przepisie, a poza tym przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej służącej kwestionowaniu prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe, zwłaszcza, że w zarzucie tym nie wskazano jakiegokolwiek przepisu wiążącej te organy procedury.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a., przez brak dokonania należytej kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wyjaśnić bowiem należy, że przepis ten ma charakter ustrojowy, ogólny, o charakterze tylko kompetencyjnym i nie zawiera samodzielnej treści normatywnej. O jego naruszeniu można mówić jedynie w sytuacji wykroczenia poza kompetencje sądu, zastosowania środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie w sytuacji, gdy sąd uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której w przepisie mowa. Przepis nie określa również wzorca, według kontrola ta ma być wykonana. Tak więc okoliczność, że Skarżąca nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego uregulowania

Prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych oraz Sądu pierwszej instancji, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w budynku, opodatkowaniu według stawek jak dla gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej podlega cała działka gruntu, na której budynek ten jest posadowiony, a nie tylko ta część tego gruntu, która znajduje się pod budynkiem, jak dowodzi w skardze kasacyjnej Skarżąca. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art.2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. poprzez błędną wykładnię, albowiem Sąd pierwszej instancji nie dokonywał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładni tych wskazanych jako naruszone przepisów.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.