Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2049/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 23, art. 27
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 5 sierpnia 2007 r. A. M. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) o umorzenie zaległości z tytułu składek. W uzasadnieniu opisała okoliczności powstania zadłużenia wskazując, że powstały one w okresie gdy była chora ([...]) z tytułu udziału w spółce cywilnej oraz w wyniku nieuczciwego postępowania wspólnika. Opisując natomiast swoją sytuację materialną podała, iż nie jest w stanie spłacić ciążącego na niej zadłużenia ponieważ kwota jaką dysponuje jest przerażająco niska i nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jej oraz jej dziecka. Wskazała, że obecnie pracuje w sklepie [...] w charakterze sprzedawcy na cały etat z wynagrodzeniem brutto [...] zł, a wcześniej tj., od [...] marca 2005 r. pracowała w tym samym miejscu na pół etatu z wynagrodzeniem miesięcznym [...] zł brutto. Podała również, iż od dnia zawarcia związku małżeńskiego w 2005 r., mimo posiadanej rozdzielności majątkowej, nie otrzymuje już zasiłku rodzinnego, zaliczki alimentacyjnej, gdyż dochody jej męża weszły w skład dochodu rodziny od wysokości którego zależne jest przyznanie powyższych świadczeń. Wskazała także, że nie otrzymuje alimentów od ojca dziecka, a z uwagi na osiągane przez siebie niskie dochody aktualnie obie z córką są na utrzymaniu jej męża. W dalszej części wniosku wskazała na problemy zdrowotne swoje i córki ([...]), podając jednocześnie, że w związku z orzeczeniem o niepełnosprawności jej dziecka otrzymuje dodatkowo kwotę 153 zł miesięcznie, którą w całości przeznacza na leczenie córki. Natomiast na swoje leczenie nie ma już wystarczających środków finansowych, tak więc jej kondycja fizyczna pozostawia wiele do życzenia. Dodatkowo w piśmie z dnia 6 sierpnia 2007 r. wnioskodawczyni oświadczyła, iż mieszka wraz z córką w mieszkaniu męża na zasadzie umowy użyczenia i do jej obowiązków należy płacenie mediów i czynszu. Natomiast mąż jej pracuje na terenie całej Polski i do domu przyjeżdża tylko na dni wolne. W piśmie tym wskazała również ponoszone przez siebie wydatki w łącznej kwocie 492 zł, w tym z tytułu opłat za prąd i wodę w kwocie [...] zł, dojazdu do pracy – [...] zł, opłat za przedszkole i leki córki ok. [...] zł. Biorąc przy tym pod uwagę otrzymywane przez nią dochody podała, że na utrzymanie swoje i dziecka pozostaje jej kwota 336 zł miesięcznie, co nie zapewnia jej ani córce minimum socjalnego. A. M. oświadczyła także, że córka jej jest wyłącznie na jej utrzymaniu ponieważ tylko ona ma prawa rodzicielskie. We wniosku o umorzenie należności składkowych zobowiązana wskazała również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego z uwagi na sytuację zdrowotną i finansową decyzją z czerwca 2005 r. umorzył jej w całości zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Decyzją z [...] marca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy w za okresy i w kwotach określonych szczegółowo w decyzji. W motywach uzasadnienia organ dokonał analizy przesłanek określonych w art. 28 ust.1, 2 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. ) dalej powoływana jako u.s.u.s., wskazując, iż w przypadku zobowiązanej nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, gdyż jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i z tego tytułu pobiera wynagrodzenie. Ponadto w jego ocenie wnioskodawczyni nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić zaległych zobowiązań. Organ wskazał przy tym, że jak wynika z oświadczenia samej zobowiązanej mąż jej z którym ma rozdzielność majątkową pomaga jej w prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego.

Pismem z 10 kwietnia 2008 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej zdaniem obciążające ją składki wraz z odsetkami ustawowymi są nienależne z powodu ich przedawnienia, bowiem w okresie ich powstania obowiązywał 5 letni okres przedawnienia. Ponownie wskazała, że zarówno ona jak i jej córka są osobami chorymi przewlekle, a także, że zapłacenie zaległości składkowych z uwagi na niskie dochody pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym podała, iż spełnia przesłanki umorzenia należności określone w § 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - zwanego dalej rozporządzeniem. Wskazała także, że nie bez znaczenia przy ocenianiu zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek powinny być okoliczności w jakich powstało zadłużenie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działający w imieniu ZUS decyzją z [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko i argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej [...] z I. G. w okresie od [...] maja 2000 r. do [...] grudnia 2001 r. Z uwagi na nie wywiązywanie się płatnika – spółki cywilnej [...] z obowiązku regulowania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Zakład w dniu [...] maja 2006 r. wydał decyzję nr [...] za okres [...]/2001-[...]/2001 przenoszącą odpowiedzialność za zaległe należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez ZUS na wnioskodawczynię, jako byłego wspólnika spółki cywilnej [...]. Od powyższej decyzji, jak wskazał organ, zobowiązana się nie odwołała. Analizując przesłanki umorzenia należności Prezes ZUS wskazał, że żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie została spełniona, gdyż zobowiązana posiada stałe dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Ponadto Prezes Zakładu, działający w imieniu ZUS, oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do zastosowania jako podstawy umorzenia należności § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Organ wskazał, że zobowiązana wraz z mężem i córką prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 powyższego rozporządzenia za rodzinę (w rozumieniu tego rozporządzenia) uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ze zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające ze zobowiązanym w faktycznym związku. Mając powyższe na uwadze Prezes Zakładu wskazał, że mąż dłużniczki pobiera wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę – za miesiąc kwiecień 2008 r. był to dochód w wysokości 6.979,80 zł brutto (za styczeń 2008 r. – [...] zł, za luty 2008 r. – [...] zł, za marzec 2008 r. – [...] zł), a ponadto prowadzi również działalność gospodarczą jednak dochody z tej działalności nie zostały udokumentowane. A zatem wykazane dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego za miesiąc kwiecień 2008 r. wyniosły 8.105,80 zł brutto (wynagrodzenie za pracę męża – 6.979,80 zł + wynagrodzenie za pracę zobowiązanej – 1.126,00 zł brutto). Kwota ta jak wskazał organ znacznie przewyższa kwotę progu interwencji socjalnej ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, tj. 351,00 zł na osobę. Natomiast miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą 336,00 zł. Odnosząc się do sytuacji zdrowotnej zobowiązanej i jej córki Prezes Zakładu na podstawie zebranej dokumentacji stwierdził, że w przypadku wnioskodawczyni nie wystąpiła przewlekła choroba lub konieczność sprawowania przez nią opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby ją możliwości uzyskiwania dochodów umożliwiających opłacenie należności. Wprawdzie córka zobowiązanej posiada orzeczenie o niepełnosprawności ([...]) jednak nie wymaga stałej i długotrwałej opieki, o czym świadczy fakt uczęszczania dziecka do przedszkola. Ponadto wnioskodawczyni twierdząc, że choruje na [...] nie przedłożyła żadnej dokumentacji swojej choroby, a także nie udokumentowała wydatków związanych z chorobą.

Odnosząc się do podnoszonych przez wnioskodawczynię okoliczności powstania zadłużenia Prezes ZUS wskazał, że mogły być one podnoszone w prowadzonym postępowaniu o ustalenie odpowiedzialności za zaległe należności z tytułu składek, które zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją z [...] maja 2006 r.

Rozpatrując natomiast zarzut przedawnienia składek, Prezes Zakładu wskazał, iż do spornych należności ma zastosowanie 10 - letni termin przedawnienia, gdyż do dnia wejścia w życie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w nowym brzmieniu, tj. do dnia 01.01.2003r. należności te nie uległy przedawnieniu z uwagi na 5 letni termin obowiązujący uprzednio.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, za względu na naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr 137, poz. 887), poprzez błędne jego zastosowanie, a także naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia oraz art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że jej zdaniem sporne składki z 2001 r. przedawniły się, gdyż według wcześniejszych regulacji prawnych roszczenie o składki przedawniało się po upływie 5 lat. Zdaniem skarżącej z uwagi na brak przepisów przejściowych, w jej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu z dnia powstania roszczenia, a zatem sprzed nowelizacji, która weszła w życie 01.01.2003 r. W dalszej części skargi ponownie wskazała, że z uwagi na swoją sytuację finansową oraz stan zdrowia jej i jej córki spełnia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, tym bardziej, że jak podała od kilku dni jest osobą bezrobotną. Podniosła również, że obciążające ją zaległości powstały przed zawarciem przez nią związku małżeńskiego i mąż jej wprowadzając rozdzielność majątkową zdecydowanie zdystansował się do jej zaległości, a zatem zdaniem skarżącej dochody jej męża osiągane w W. (kilkaset kilometrów od jej miejsca zamieszkania) nie mogą przesądzać o niespełnieniu przez nią przesłanek warunkujących umorzenie należności. W ocenie skarżącej Zakład wręcz twierdzi, że to mąż ma spłacić jej zaległości. Ponownie podniosła także, że przy ocenianiu zasadności umorzenia należności z tytułu składek powinny być uwzględniane okoliczności w jakich zaległości te powstały, a szczególnie jej choroba i nieuczciwe postępowanie wspólnika.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, działający w imieniu ZUS, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.).

Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa ZUS działającego w imieniu Zakładu, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej zgodności z przepisami prawa mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu nie narusza prawa, oddalił skargę.

Sąd odnosząc się na wstępie do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia stwierdza, iż nie jest on zasadny. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja dotyczy należności skarżącej z tytułu składek za okres od [...] do [...] 2001 r. Oznacza to, że do stycznia 2003 r., kiedy to ustawodawca wydłużył termin przedawnienia należności do lat 10, w stosunku do żadnej z należności skarżącej nie upłynął przewidziany uprzednio obowiązującymi w tym zakresie przepisami pięcioletni termin przedawnienia. Ponieważ ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.), na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Nie oznacza to naruszenia zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz), ponieważ przedmiotowe regulacje weszły w życie w chwili, gdy należności skarżącej nie uległy jeszcze przedawnieniu. Należy zauważyć, że również Trybunał Konstytucyjny uznał, iż fakt, że w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta, tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r. w/s SK 39/03; OTK-A 2004/5/40 oraz z dnia 25 maja 2004 r. w/s SK 44/03; OTK-A 2004/5/46). Ponadto Sąd zauważa, że przedawnienie należności nie jest podstawą do ich umorzenia, ponieważ umorzyć można tylko te należności, które istnieją, a przedawnione zobowiązania z tytułu składek wygasają. Niezależnie od tego zarzut przedawnienia jest zarzutem na który można powoływać się w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w postępowaniu o umorzenie zaległych składek czyli w postępowaniu, w którym rozstrzyga się o przesłankach umorzenia istniejących należności z przyczyn leżących po stronie zobowiązanego (vide wyrok NSA z 6 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 421/07).

Analizując zatem przepisy dotyczące umorzenia należności z tytułu składek Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności te mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Wyliczenie to stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, żądanie swoje w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne, uzasadniała problemami finansowymi spowodowanymi brakiem wystarczających dochodów oraz przewlekłą chorobą swoją i swojej córki. Organ orzekający podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy zależy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie.

Z ustaleń Zakładu (na dzień wydania zaskarżonej decyzji) wynikało, że skarżąca jest zatrudniona w sklepie [...] w charakterze sprzedawcy na cały etat z wynagrodzeniem miesięcznym 1.126,00 zł brutto. Natomiast dopiero w skardze z 3 lipca 2008 r. zobowiązana wskazała, że od kilku dni nie pracuje. Na dowód powyższego załączyła do skargi zaświadczenie pracodawcy stwierdzające, że skarżąca pracowała w okresie od [...] maja 2006 r. do [...] czerwca 2008 r. na stanowisku sprzedawca w pełnym wymiarze i uzyskała w tym okresie wynagrodzenie w określonej wysokości oraz świadectwo pracy od tego samego pracodawcy obejmujące okres pracy od [....] lipca 2005 r. do [...] kwietnia 2006 r. w wymiarze połowy etatu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd zauważa, iż ocenia stan faktyczny i prawny w sprawie obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a zatem okoliczność obecnego pozostawania skarżącej bez pracy, nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że załączone do skargi świadectwo pracy dotyczy wcześniejszego okresu, a przedłożone zaświadczenie nie potwierdza faktu rozwiązania umowy o pracę ze skarżącą, a jedynie stwierdza fakt pracy w danym okresie i osiągane w tym okresie wynagrodzenie. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż otrzymuje zasiłek na dziecko ([...]) w wysokości 153 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę osiągane dochody w wysokości 828 zł netto i ponoszone wydatki – łącznie na kwotę 492 zł (koszt przedszkola, leków, dojazdów do pracy, media związane z zajmowanym mieszkaniem) oświadczyła, iż na utrzymanie pozostaje jej miesięcznie kwota 336 zł. Oświadczyła również, iż nie pobiera zasiłku rodzinnego, nie otrzymuje zaliczki alimentacyjnej ani alimentów na dziecko, które jest wyłącznie na jej utrzymaniu, gdyż jak stwierdziła tylko ona ma prawa rodzicielskie – pismo z 6 sierpnia 2007 r. – karta 4 akt administracyjnych. Niezależnie od powyższego na podstawie akt sprawy Sąd stwierdza, iż w dniu [...] lipca 2005 r. skarżąca zawarła z W. M. związek małżeński. W związku z powyższym, zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Ponadto stosownie do treści art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. W odniesieniu do okoliczności sprawy należy wskazać, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego - art. 281 ww. Kodeksu. Mając na uwadze treść powyższych przepisów Sąd zauważa, że fakt zawarcia w dniu [...] października 2005 r. przez skarżącą oraz jej męża umowy majątkowej ustanawiającej między nimi rozdzielność majątkową nie ma wpływu na fakt, iż przez zawarcie małżeństwa stanowią oni rodzinę. Skarżąca nie może zatem powoływać się na zawartą z W. M. (późniejszym mężem) umowę użyczenia mieszkania z [...] lipca 2005 r., gdyż z chwilą zawarcia związku małżeńskiego mąż jest zobowiązany zapewnić mieszkanie rodzinie. Wprawdzie zobowiązana może uiszczać koszty związane z mieszkaniem, ale to obydwoje małżonkowie mają za zadanie zapewnić odpowiednie środki na ten cel. Dodatkowo Sąd zauważa, że dziecko skarżącej nosi nazwisko jej obecnego męża, co dowodzi jego uczuciowego stosunku do założonej rodziny i pozwala na przyjęcie założenia, że mąż zobowiązanej oprócz niej łoży również na jej dziecko. Przez fakt założenia rodziny małżonkowie są zobowiązani do wzajemnego wspomagania się również finansowo, a także do utrzymywania będących w rodzinie dzieci. Dodatkowo sama skarżąca w piśmie z 5 sierpnia 2007 r. oświadczyła, że jest wraz z córką na utrzymaniu męża. Z obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny nie zwalnia żadnego z małżonków fakt pracy w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania.

Sąd zauważa również, że Zakład w zaskarżonej decyzji nie kwestionuje faktu istnienia rozdzielności majątkowej między skarżącą a jej mężem. Nigdzie również nie twierdzi, że to mąż zobowiązanej ma spłacić obciążające ją zadłużenie. Stwierdził jedynie, co też podtrzymuje Sąd, że skarżąca tworzy wraz z mężem i córką rodzinę. A zatem osiągane przez każdego z członków rodziny dochody mają przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Tak więc zasadnie organ do dochodów skarżącej doliczył dochody jej męża i stwierdził, że dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego za kwiecień 2008 r. wynoszą 8.105,80 zł brutto, co znacznie przewyższa kwotę progu interwencji socjalnej ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, tj. 351,00 zł na osobę. Natomiast miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżąca określiła na kwotę 492 zł. Mając powyższe na uwadze zasadnie organ uznał, iż skarżąca może spłacić obciążające ją zadłużenie w dogodnych dla siebie ratach. W związku z tym prawidłowo Prezes Zakładu ustalił, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że bieżące potrzeby życiowe wnioskodawczyni nie są zaspakajane. Sąd uznaje, że zobowiązana, mimo choroby, posiada jednak możliwość podejmowania zatrudnienia (fakt świadczenia pracy nieprzerwanie od [...] lipca 2005 r.) i uzyskiwania dochodów pozwalających jej spłacać obciążające ją zobowiązania publicznoprawne. Dodatkowo Sąd zauważył, że skarżąca nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, a ponadto mimo, że jej córka ma orzeczenie o niepełnosprawności z powodu [...] to nie sprawuje nad nią tego rodzaju opieki, która uniemożliwiałaby jej uzyskiwanie dochodów, gdyż córka jej uczęszcza do przedszkola. A zatem, w ocenie Sądu, należy uznać, iż skarżąca nie spełniła przesłanek do umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym również zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać w toku postępowania interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ponadto decyzja w niniejszej sprawie wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącą okoliczności powstania zaległości i ich wpływu na ocenę zasadności umorzenia Sąd stwierdza, że nie mogą one stanowić podstawy do umorzenia należności, ponieważ zapis art. 28 ust. 3 u.s.u.s. zawiera zamknięty katalog przesłanek upoważniających Zakład do umorzenia należności, wśród których okoliczność, że powstała zaległość nie była wynikiem złej woli, nie została ujęta. Wskazane okoliczności nie mogą również stanowić podstawy do umorzenia składek w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji należności te istniały i wynikały z ostatecznej i prawomocnej decyzji Zakładu z [...] maja 2006 r. przenoszącej odpowiedzialność za zaległe należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez ZUS na skarżącą , jako byłego wspólnika spółki cywilnej [...]. Sąd zwraca uwagę na fakt, że okoliczności dotyczące powstania zadłużenia, a w szczególności choroba skarżącej i nieuczciwość wspólnika mogły być brane pod uwagę w trakcie prowadzenia postępowania o ustalenie odpowiedzialności za zaległe należności z tytułu składek, które było odrębnym postępowaniem i zakończyło się wydaniem decyzji z [...] maja 2006 r. od której skarżąca się nie odwołała. Ponadto Sąd zauważa, iż złożenie wniosku przez stronę o umorzenie należności z tytułu składek winno nastąpić dopiero wówczas, gdy zgadza się ona z kwotą zadłużenia, a jedynie ze względów finansowych nie jest w stanie jej pokryć.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.