Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 167/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 4 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 222, art. 227, art. 241
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Marcin Kamiński AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. C. z dnia 26 kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek K. C. o przyznanie sumy pieniężnej; IV. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego K. C. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 21 lipca 2022r. K. C. (dalej: Skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata P. O. wniósł skargę na bezczynność Rady Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Ze skargi oraz akt sprawy wynika, że w dniu 26 kwietnia 2022 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, K. C., kierując wniosek na adres Urzędu Gminy zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

­ wskazania ogólnej liczby z podziałem na skargi, wnioski oraz petycji, które wpłynęły do Rady Gminy [...] w okresie od 01.11.2021 r. do 26.04.2022 r.;

­ przekazanie treści wszystkich skarg, wniosków oraz petycji, które wpłynęły do Rady Gminy [...] w okresie od 01.11.2021 r. do 26.04.2022 r., z wyłączeniem wniosku, którego współautorem jest wnioskodawca oraz z wyłączeniem skarg, wniosków oraz petycji, w swej treści zawierających indywidualny charakter spraw (nie dotyczących sfery publicznej);

­ przekazanie treści wszystkich opinii oraz wniosków wyrażonych przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy [...] dotyczących podejmowanych przez tą Komisję czynności w okresie od 01.11.2021 r. do 26.04.2022 r.;

­ przekazanie treści protokołów z posiedzeń Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy [...] za okres od 01.11.2021 r. do 26.04.2022 r.;

­ przekazanie treści protokołów z posiedzeń Rady Gminy [...] za okres od 1.11.2021 r. do dnia 26.04.2022 r.

Następnie w dniu 21 lipca 2022r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie: art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.; dalej: u.d.i.p.).

Wobec tak sformułowanych zarzutów, Skarżący wniósł o zobowiązanie Rady Gminy [...] do rozpoznania jego wniosku z 26 kwietnia 2022 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; w przypadku uwzględnienia skargi o orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, jeśli informacja taka zostanie udostępniona przez organ po wniesieniu skargi do sądu; w przypadku uznania przez Sąd bezczynności organu, w zakresie rozpoznania wniosku będącego przedmiotem skargi, na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że informacje, o które wnioskował nie są dostępne w BIP Urzędu Gminy, jednak pozostają w dyspozycji Organu. Natomiast z Regulaminu Rady Gminy wynika, że z każdego przebiegu obrad/sesji Rady Gminy [...] jest sporządzany protokół i jest on w posiadaniu lub pozostaje do dyspozycji organu.

Skarżący wskazał, że Organ od 26 kwietnia 2022 r. pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania jego wniosku, Skarżący nie otrzymał odpowiedzi, a nawet informacji uzasadniającej odmowę jej udzielenia lub informacji o przyczynie ewentualnej zwłoki w jej udzieleniu.

Skarżący podniósł, że z informacji zawartych w BIP Urzędu Gminy w [...] wynika, że w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wniesienia skargi odbyły się trzy sesje Rady Gminy [...], tj. 27 kwietnia 2022 r., 25 maja 2022 r. oraz 27 czerwca 2022 r. Przed każdą z ww. sesji obradowały komisje, w tym Komisja Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy [...]. Zatem zarówno Rada Gminy jak też odpowiednia komisja, miała możliwość zapoznania się z wnioskiem Skarżącego oraz mogła udzielić stosownej odpowiedzi w ustawowym terminie.

Zdaniem Skarżącego, Organ nie udostępniając żądanych informacji, dopuścił się rażącego naruszenia prawa, polegającego na bezczynności trwającej blisko trzy miesiące, gdyż nie odpowiedział na wniosek Skarżącego w ustawowym 14-dniowym terminie.

W reakcji na wniesioną skargę, pismem z 25 lipca 2022 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do Rady Gminy [...], jednak zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien zostać skierowany do Wójta Gminy, jako organu uprawnionego i zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej objętej wnioskiem Skarżącego, gdyż Rada Gminy nie posiada kompetencji i uprawnień do występowania na zewnątrz w zakresie takich wniosków. W związku z błędnie skierowanym wnioskiem, Wójt wyjaśnił, że nie posiadał wiedzy o nim i przez to nie został przekazany przez niego do załatwienia zgodnie z kompetencjami. W momencie otrzymania skargi na bezczynność, Wójt powziął informację o przedmiotowym wniosku.

W ww. piśmie Wójt odnosząc się do złożonego wniosku wskazał, że w okresie od 1 listopada 2021 r. do 26 kwietnia 2022 r. do Urzędu wpłynęła jedna skarga w rozumieniu art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej k.p.a.) na kierownika GOPS w [...] i dotyczyła indywidualnej sytuacji, związanej ze sposobem i zakresem udzielanej pomocy społecznej. W tym okresie nie wpłynął żaden wniosek ani petycja, natomiast wpłynęły dwa pisma zatytułowane "petycja", jednak dotyczyły podjęcia przez Radę Gminy uchwał w zakresie spraw nie leżących w jej kompetencjach, tj. dotyczących preparatów i szczepionek przeciw Covid-19 oraz referendum ludowego w sprawie "Deklaracji samostanowienia narodu polskiego". Odnosząc się z kolei do dwóch kolejnych punktów wniosku, Wójt stwierdził, że z uwagi na indywidualny charakter ww. skargi nie jest możliwe przekazanie jej treści oraz protokołu z posiedzenia Rady, na którym była ona rozpatrywana. Odnosząc się do czwartego punktu wniosku, Wójt wyjaśnił, że w Urzędzie Gminy sporządza się jedynie protokoły z krótkimi opisami przebiegu sesji, natomiast na stronie BIP Urzędu Gminy [...] udostępniony jest link do nagrań sesji Rady Gminy. Wójt przesłał do Skarżącego kserokopie protokołów z sześciu sesji Rady Gminy [...], które odbyły się we wnioskowanym okresie. Wójt wyjaśnił, że rozpatrzenie skargi na kierownika GOPS odbyło się na sesji Rady Gminy [...], w dniu 22 grudnia 2021 r.

W dniu 29 lipca 2022r. Skarżący w reakcji na pismo z 25 lipca 2022r. podniósł, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że rada gminy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jednak dopuszczalne jest udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przez organ wykonawczy danej gminy, gdyż dysponuje on niezbędnym do załatwienia wniosku aparatem urzędniczym i jest upoważniony do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej.

Skarżący wskazał, że Wójt Gminy udostępnił informacje publiczne po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, co w ocenie Strony stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżący stanął na stanowisku, że udostępniona informacja nie zawiera wszystkich danych, o które wystąpił wnioskodawca. Wniosek nie został bowiem zrealizowany w zakresie udzielenia informacji publicznej dotyczącej ilości wniosków oraz przekazania ich treści, jakie wpłynęły do Rady Gminy, w szczególności jeżeli chodzi o wniosek mieszkańców wsi Ł. z 17 listopada 2021r., skierowany do Rady Gmina na podstawie art. 221 k.p.a. Zatem do Rady Gminy wpłynął co najmniej jeden wniosek, o czym wiedzę posiada Wójt, który pisemnie potwierdził wpływ do Urzędu Gminy. Pomimo tego, organ nie przekazał informacji. Ponadto wniosek z 17 listopada 2011r. nie został rozpoznany. Mieszkańcy nie otrzymali informacji o sposobie jego rozpatrzenia. Ponadto Wójt nie przekazał również protokołów z posiedzeń Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy w okresie objętym wnioskiem.

Następnie dnia 1 sierpnia 2022r. Wójt Gminy wskazał, że protokoły z sześciu sesji Rady Gminy [...], które odbyły się w okresie od 1 listopada 2021r do 26 kwietnia 2022r. zostały przesłane pocztą tradycyjną a pełnomocnik Skarżącego otrzymał je dnia 27 lipca 2022r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Następnie wyjaśniono, że samodzielne posiedzenie Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy odbyło się jedynie 26 listopada 2021r. a jedynym tematem była skarga na kierownika GOPS w [...]. Z uwagi na indywidualny charakter skargi nie przesłano protokołu z tego posiedzenia. Ponieważ w okresie od 1 listopada 2021r. do 26 kwietnia 2022r, nie zarejestrowano żądnych skarg, wniosków czy petycji Komisja nie odbywała samodzielnych posiedzeń, lecz odbywały się one łącznie z Komisją rewizyjną. W załączeniu przekazano protokoły z tych posiedzeń.

Odnośnie wniosku z 17 listopada 2021r. Wójt stwierdził, że nie jest to wniosek w rozumieniu art. 241 k.p.a. Nie był on przedmiotem obrad żadnej Komisji Rady ani Rady Gminy.

W odpowiedzi na skargę z 4 sierpnia 2022r. Organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej niezasadność. Zastępca Wójta wskazał, że wniosek rzeczywiście wpłynął 26 kwietnia 2022 r., jednak wskutek zaistniałego nieporozumienia nie udzielono Skarżącemu w terminie odpowiedzi, gdyż wniosek skierowany do Rady Gminy, która nie posiada kompetencji i uprawnień do występowania na zewnątrz w zakresie danych objętych wnioskiem Skarżącego. Dane te posiadał Urząd Gminy jako podmiot obsługujący Radę Gminy i to Wójt Gminy był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.

Wobec powyższego nie było więc zamierzonym i celowym działaniem organu - nieudzielenie w terminie informacji publicznej, a taka sytuacja wynikła tylko i wyłącznie z nieporozumienia. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiło rażące naruszenie prawa gwarantujące obywatelowi prawo do uzyskania informacji o działalności organu władzy publicznej, a także brak jest podstaw do wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny.

W piśmie procesowym z 17 sierpnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Wójt nie wyjaśnił jaki jest konkretny związek przyczynowo - skutkowy, ewentualnego braku kompetencji Rady Gminy do braku wiedzy Wójta o wpływie wniosku do Urzędu Gminy.

Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że Skarżący zwrócił się do organu z dodatkowymi pytaniami, związanymi z wnioskiem, jaki Skarżący złożył do Rady Gminy wspólnie z innymi mieszkańcami miejscowości Ł. (wniosek z 17 listopada 2021 r.), jednak w odpowiedzi Organ nadesłał kolejne materiały będące przedmiotem wniosku Skarżącego z 26 kwietnia 2022 r. Zdaniem pełnomocnika, Wójt nie wykonał w pełni obowiązku udzielenia informacji publicznej w sposób prawidłowy. W szczególności Organ nie uwzględnił w swojej odpowiedzi informacji o ilości wniosków skierowanych do Rady Gminy we wskazanym we wniosku okresie. Organ nie uwzględnił m.in. wniosku mieszkańców miejscowości Ł. z 17 listopada 2021r. skierowanego do Rady Gminy [...].

Pełnomocnik wskazał, że Wójt odnosząc się do uwagi pełnomocnika Skarżącego, że nie przekazał informacji publicznej o wpływie do Rady Gminy [...] wniosku mieszkańców Ł. z 17 listopada 2021 r. wyjaśnił, że "złożony wniosek nie był wnioskiem w rozumieniu art. 241 k.p.a. Nie był on przedmiotem obrad żadnej komisji Rady oraz Rady Gminy. Zatem w związku z bezczynnością Organu, pełnomocnik Skarżącego wniósł ponaglenie do Wojewody [...], a następnie skargę do WSA w Rzeszowie. Po otrzymaniu odpowiedzi na ponaglenie oraz odpowiedzi na skargę skierowaną przez Wójta do WSA, Skarżący przychylił się do argumentów ww. organów. W ocenie Wójta, wniosku mieszkańców z 17 listopada 2021 r. nie można traktować jako wniosku w rozumieniu art. 241 k.p.a., ponieważ jego pozytywne rozpoznanie jest związane z działalnością uchwałodawczą Rady Gminy i jest to wyłączna kompetencja tego organu w zakresie podjęcia stosownej decyzji.

W ocenie pełnomocnika wniosek ww. mieszkańców Ł. jest wnioskiem w rozumieniu art. 241 k.p.a. We wniosku tym mieszkańcy informowali m.in. o braku znaków drogowych w obrębie dróg gminnych wewnętrznych wymienionych w treści wniosku. Po wpływie wniosku do Urzędu Gminy zarządca tych dróg, tj. Gmina [...] ustawiła m.in. brakujący znak drogowy na skrzyżowaniu. Już sam fakt przesądza o tym, że organ uznał pismo mieszkańców za wniosek w rozumieniu art. 241 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana i rozstrzygnięta zgodnie z zasadą niezwiązania granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle tej zasady Sąd nie jest związany zakresem zaskarżenia, wnioskami skargi, podniesionymi zarzutami oraz powołaną podstawą prawną, kontrolując z urzędu zaskarżone działania lub zaniechania organów oraz sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 P.p.s.a. lub w przepisach szczególnych.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do przekonania, że skarga okazała się uzasadniona, bowiem doszło po stronie Wójta do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że Skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierował drogą elektroniczną na skrzynkę ePUAP Urzędu Gminy w [...]. W wyniku wniesionej skargi, jak również kolejnych pism procesowych Skarżącego, informacji publicznej udzielał Wójt Gminy, choć materia wniosku dotyczyła skarg, wniosków i petycji złożonych do Rady Gminy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2013 r I OSK 1695/13 (LEX nr 1616162) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 6 lutego 2018 r., II SAB/Wr 332/19, dotyczącym bezczynności rady gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (wyrok dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), odwołując się do uchwały NSA składu 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 3/12 odnośnie reprezentacji gminy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, wywiodły, że podmiotem władzy publicznej jest gmina, mająca osobowość prawną. W strukturze gminy organami są rada jako organ stanowiący i wójt (burmistrz, prezydent) jako organ wykonawczy. Zadania i kompetencje tych organów są ustawowo określone i rozdzielone i nie powinny być, bez szczególnego uzasadnienia, przenoszone między nimi. Z ustawy o samorządzie gminnym wynika, że organem, który reprezentuje gminę na zewnątrz, w sferze publicznej i cywilnoprawnej, jest wójt a jego kompetencje w tym zakresie nie są zawężone ani ograniczone. Zatem właściwym podmiotem do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będzie odpowiedni organ władzy publicznej. Do kategorii tej niewątpliwie należą organy samorządu terytorialnego, a w niniejszej sprawie właściwy organ gminy. Natomiast właściwym organem do reprezentowania gminy jest co do zasady wójt, a w szczególnych sytuacjach rada gminy jest reprezentowana w postępowaniu sądowym przez przewodniczącego rady. Te szczególne sytuacje zachodzą wtedy, gdy istnieje konflikt interesów prawnych rady i wójta, co w niniejszej sprawie nie zostało ujawnione. Natomiast w przypadku gdy taka sytuacja nie zachodzi, organem właściwym do załatwienia sprawy, zgodnie z ogólnymi zasadami reprezentacji, będzie wójt (zob. wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2022 r., II SAB/Wa 849/21, LEX nr 3363755).

Z uwagi na zasady reprezentacji gminy dopuszczalnym jest udzielenie informacji publicznej przez Wójta w sprawach dotyczących działalności uchwałodawczej Rady Gminy. Z tego też powodu nie zachodzą podstawy do stwierdzenia bezczynności wyłącznie z tego powodu, że w sprawie dotyczącej skarg, wniosków i petycji kierowanych do Rady Gminy odpowiedzi udzielał Wójt. W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego był rozpatrywany przez Wójta, który również udzielał informacji publicznej. W związku z powyższym oceny co do stanu bezczynności zarówno na dzień wniesienia skargi, jak i na dzień wyrokowania dokonano w odniesieniu do Wójta i podejmowanych przez niego działań i zaniechań.

Nie budzi wątpliwości, że organy jednostek samorządu terytorialnego są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Materia wniosku, jako, że dotyczyła skarg, wniosków i petycji kierowanych do Rady Gminy dotyczyła spraw, objętych obowiązkiem udostępnienia informacji publicznej, gdyż obejmowała informacje z zakresu funkcjonowania organów władzy publicznej, wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, CBOSA). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, CBOSA). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 P.p.s.a. Celem skargi na bezczynność wniesionej w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania unormowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia takiej skargi znaczenie ma zatem kwestia tego, czy podmiot zobowiązany udostępnił żądaną od niego informację, względnie, czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia bądź poinformował wnioskodawcę o niemożności udzielenia wnioskowanych danych (np. w sytuacji, kiedy ich nie posiada). Dla stwierdzenia bezczynności nie są natomiast istotne przyczyny, z powodu których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy brak działania był zawiniony czy też niezawiniony, jak też czy spowodowany był przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinien zostać wydany (tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r., II SAB/Rz 107/20, CBOSA).

W niniejszej sprawie wniosek Skarżącego z 26 kwietnia 2022r. wpłynął do organu również w tym dniu. Zatem 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej upływał 10 maja 2022r. Nie jest sporne, że w tym terminie Skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi na wniosek, jak również informacji o przedłużeniu terminu do rozpoznania wniosku w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

W związku z powyższym Skarżący złożył skargę, która do organu wpłynęła 21 lipca 2022r. natomiast pierwsze pismo Wójta, w którym doszło do udostępnienia informacji publicznej zostało do Strony skierowane w dniu 25 lipca 2022r. a zatem po wniesieniu skargi.

Należało więc uznać, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z 26 kwietnia 2022r.

Oceniając stan bezczynności na dzień wyrokowania należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne.

We wniosku Skarżący domagał się ujawnienia:

1) ujawnienia liczby skarg, wniosków i petycji, które wpłynęły do Rady Gminy w okresie od 1 listopada 2021r do 26 kwietnia 2022r.;

2) przekazania treści skarg/wniosków/petycji, jednak z wyłączeniem wniosku, którego współautorem jest wnioskodawca oraz z wyłączeniem skarg, wniosków oraz petycji i indywidualnym charakterze;

3) przekazania treści opinii oraz wniosków wyrażonych przez Komisję Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy, dotyczących podejmowanych czynności w wyżej wskazanym okresie;

4) przekazania protokołów z posiedzeń ww. Komisji w ww. okresie;

5) przekazania treści protokołów z posiedzeń Rady Gminy [...] w wyżej wskazanym okresie.

Wójt odpowiedzi na ww. wniosek udzielał kolejno w pismach z 25 lipca 2022r. oraz z 1 sierpnia 2022r. W pierwszym piśmie z 25 lipca 2022r. poinformował, że w przedmiotowym okresie wpłynęła jednak skarga o charakterze indywidualnym (dotyczyła skargi na działalność kierownika GOPS) – zatem z uwagi na wyłączenie zawarte we wniosku nie podlegała udostępnieniu. Wskazał również, że w interesującym Skarżącego przedziale czasowym nie wpłynęły żadne wnioski i petycje, poza dwoma pismami w sprawach nieleżących w kompetencji Rady, tj. dotyczących preparatów i szczepionek na COVID-19 oraz w sprawie referendum w sprawie deklaracji samostanowienia narodu polskiego. Z tego powodu Wójt wskazał, że nie przekazuje treści ww. skargi indywidualnej. Z uwagi na fakt, że obrady Komisji Skarg, Wniosków i Petycji odbyły się wyłącznie w sprawie skargi o indywidualnym charakterze, nie przesłano protokołu z posiedzenia, na którym tą skargę indywidualną Komisja rozpatrywała. Wójt wraz z ww. pismem przesłał również protokoły z posiedzeń Rady Gminy we wnioskowanym okresie.

W reakcji na powyższe wyjaśnienia Skarżący – poprzez fachowego pełnomocnika w piśmie z 28 lipca 2022r. zaakceptował wyjaśnienia Wójta w zakresie dotyczącym skarg i petycji. Stwierdził jednak, że wniosek nadal nie został zrealizowany w części dotyczącej ilości i treści wniosków, jakie wpłynęły do Rady Gminy, jak również Wójt nie przekazał protokołów z posiedzeń Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Jako argument co do braku realizacji wniosku ww. zakresie Skarżący wskazał, że do Rady Gminy we wskazanym okresie wpłynął co najmniej jeden wniosek, tj. wniosek mieszkańców wsi Ł. z 17 listopada 2021r., skierowany w trybie k.p.a. Pomimo tego organ nie przekazał ww. informacji. W związku z powyższym Skarżący wniósł o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących wpływu i sposobu rozpatrywania ww. wniosku.

W reakcji na powyższe Wójt wraz z pismem z 1 sierpnia 2022r. przekazał protokoły posiedzeń Komisji, które odbywała łącznie z Komisją Rewizyjną z uwagi na fakt, że Komisja nie odbywała samodzielnych posiedzeń we wnioskowanym zakresie. Wójt wskazał również, że wniosek mieszkańców Ł. z 17 listopada 2021r. nie był przedmiotem żadnych obrad Komisji Rady, ani też samej Rady. Niezależnie od powyższego Wójt stwierdził, że ww. wniosek nie jest wnioskiem w rozumieniu art. 241 k.p.a.

W reakcji na powyższe Skarżący w piśmie z 17 sierpnia 2022r. przedstawi obszerną polemikę, kwestionując stanowisko Wójta co do tego, że wniosek mieszkańców Ł. z 17 listopada 2021r. nie jest wnioskiem w trybie art. 241 k.p.a. Skarżący stwierdził również, że Wójt nie przekazał Radzie Gminy ww. wniosku, uniemożliwiając jego rozpoznanie przez Radę Gminy. W dalszej części Skarżący przedstawi argumentację, dlaczego jego zdaniem ww. wniosek winien być potraktowany za wniosek w rozumieniu art. 241 k.p.a. Skarżący postawił tezę, że ww. wniosek powinien rozstać rozpoznany, przedstawiając poglądy co do zasad stosowania art. 241 i art. 222 k.p.a. W podsumowaniu Skarżący stwierdził, że zasadnym jest zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej o ilości wniosków, jakie wpłynęły do organu we wskazanym okresie.

Analizując treść wzajemnych odpowiedzi, zarówno Organu, jak i Skarżącego należy stwierdzić, że wniosek Skarżącego został zrealizowany w zakresie udostępnienia odpowiednich protokołów z posiedzeń Komisji Skarg Wniosków i Petycji oraz Rady Gminy. Została również udzielona informacja w zakresie skarg i petycji, zaakceptowana przez Skarżącego. Przedmiotem sporu pomiędzy Stronami był w istocie ten zakres żądania, który dotyczył informacji publicznej w zakresie wniosków w trybie art. 241 k.p.a.

Należy zwrócić uwagę, że Wójt udzielił Skarżącemu informacji w pismach z 25 lipca oraz z 1 sierpnia 2022r., z których wynikało, że poza spornym wnioskiem z 17 listopada 2021r., do Rady Gminy nie wpłynęły żadne wnioski, które byłyby przedmiotem dalszych obrad, jak również podejmowanych uchwał. Należy również zauważyć, że Skarżący do akt sądowych złożył sporny wniosek z 17 listopada 2021r., który zresztą sam podpisał. Skoro więc Skarżący zna treść spornego wniosku a z wyjaśnień Organu wynika, że wniosek nie ten nie był przedmiotem zarówno opinii Komisji, jak i żadnej uchwały Rady Gminy, nie zachodzą podstawy, aby zobowiązać organ do udostępnienia informacji publicznej w spornym zakresie.

Przedmiotem sporu pomiędzy Stronami jest charakter wniosku z 17 listopada 2021r. jednakże ta kwestia wykracza poza ramy sprawy dotyczącej bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Z treści pism Skarżącego można natomiast wywnioskować, że intencją składanych żądań jest wyegzekwowanie od Organów Gminy podjęcia czynności w sprawie rozpoznania ww. wniosku. Należy jednakże pamiętać, że wnioski, o których mowa w art. 241 k.p.a., nie mają bezpośredniej skuteczności procesowej w zakresie władczego rozstrzygania przez organ o prawach i obowiązkach stron postępowania (zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z 26 kwietnia 2018 r., II SA/Wr 169/18, LEX nr 2490189). Zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a. wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 działu VIII. Nie jest to jednak skarga składana do sądu administracyjnego, a zgodnie z art. 228 k.p.a. skargi takie składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Informacji o sposobie załatwienia tego rodzaju skargi i wniosków skarżący (wnioskodawca) uzyskuje na podstawie art. 237 lub odpowiednio 244 k.p.a. Jednakże bezczynności organów w tym zakresie nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Krakowie z 10 grudnia 2018 r., II SAB/Kr 131/18 i powołane w nim orzeczenia, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. albo wniosku wniesionego na podstawie art. 241 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu. Wynika to z faktu, że postępowanie zainicjowane taką skargą nie kończy się wydaniem decyzji, ani postanowienia, na które przysługuje zażalenie (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2016 r., I OSK 3486/15; postanowienie NSA z 15 grudnia 2016r., I OSK 2605/16, publ. CBOSA, postanowienie WSA we Wrocławiu z 3.08.2022 r., II SAB/Wr 765/22, LEX nr 3394638.).

Akceptując powyższy pogląd judykatury w ramach niniejszej sprawy nie mieści się zobowiązanie Organu do rozpoznania wniosku z 17 listopada 2021r. Sąd dokonał natomiast kontroli pod względem zrealizowania wniosku z 26 kwietnia 2021r. w trybie udostępnienia informacji publicznej i stwierdził, że Organ na wszystkie pytania zawarte w ww. żądaniu udzielił odpowiedzi, mimo, że informacje dotyczące wniosków składanych w trybie art. 241 k.p.a. nie satysfakcjonowały Skarżącego. Wobec jednoznacznego wyjaśnienia, że sporny wniosek z 17 listopada 2021r. nie był przedmiotem jakichkolwiek obrad ww. Komisji i Rady Gminy nie zachodziły podstawy do zobowiązania Organu do przedstawienia treści opinii lub uchwał podejmowanych w jego sprawie. Skarżący jest natomiast w dyspozycji treści samego wniosku. Organ poinformował również, że we wskazanym okresie żadne inne wnioski nie wpłynęły. Nie zachodziły więc podstawy do zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, gdyż na dzień wyrokowania wniosek Skarżącego został zrealizowany.

Sąd był natomiast zobligowany do stwierdzenia w pkt I wyroku, że Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 26 kwietnia 2022r. na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż pierwszej odpowiedzi na ww. wniosek udzielono dopiero 25 lipca 2022r.

Sąd w pkt II wyroku uznał, że stan bezczynności Wójta miał charakter rażącego naruszenia prawa. Wątpliwości bowiem nie budzi, że wniosek został poprzez profil ePUAP doręczony na odbiorczą skrzynkę elektroniczną Urzędu Gminy w dniu 26 kwietnia 2022r. Z racji nadania pisma poprzez ePUAP organ nie może zasłaniać się nie wiedzą co do wpływu wniosku. System nadawania pism przez ePUAP został bowiem ustanowiony przez ustawodawcę jako oficjalny kanał komunikacji przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto treść wniosku o udzielenie informacji publicznej nie budzi wątpliwości co do tego, że dotyczyła ona spraw związanych z wykonywaniem zadań przez organy władzy publicznej. Przy ocenie co do rażącego naruszenia prawa Sąd wziął pod uwagę, że treść wniosku nie budziła wątpliwości co do tego, że dotyczy udzielenia informacji w trybie udostępnienia informacji publicznej. Przede wszystkim jednak Sąd uwzględnił, że stan bezczynności istniał przez okres 3 miesięcy i dopiero w reakcji na skargę Wójt przystąpił do realizacji wniosku. Z uwagi na upływ czasu od dnia złożenia wniosku do jego realizacji Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W pkt III wyroku Sąd oddalił wniosek Skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Jednakże w sprawie niniejszej taki przypadek nie zachodzi, bowiem Organ zrealizował wniosek Skarżącego na skutek wniesionej skargi.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w pkt IV wyroku zasądzono na rzecz strony skarżącej koszty sądowe, obejmujące wpis, koszty zastępstwa procesowego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.