Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1937/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1 ,  art.  3  par.  1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 164 ,  art.  129  ust.  2  pkt  2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 20, 22
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 6  ust.  1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 7,  art.  77  par.  1 i  art.  107  par. 3,  art.  80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]",[...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B. O. kwotę 1 617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1937/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 164, art. 129 ust. 1 pkt 1, pkt 2, ust. 2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej także jako ustawa lub P.w.p., oddalił wniosek B.O., wykonującej działalność gospodarczą pod nazwą A. w R., o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny STUDENT nr R- [...] udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w C. – dalej także jako spółka lub uprawniona.

Decyzje wydano w następujących ustaleniach;

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy udzielił A. sp. z o.o. w C. ochrony na znak towarowy słowno – graficzny STUDENT przeznaczony do oznaczania towarów wg klasyfikacji nicejskiej 16 – krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami. Oznaczenie zostało zarejestrowane, jako znak o jasnoniebieskich polach, składa się z kratek w prostokątnej ramce w kolorze niebieskim, umieszczonej dookoła kratki oraz słowa "student" znajdującego się na tle ramki nad kratką u góry z prawej strony.

Wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. B.O. wystąpiła o unieważnienie przedmiotowego znaku towarowego, wskazując jako podstawę prawną żądania art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 P.w.p., alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 P.w.p. jako podstawę unieważnienia znaku w zakresie krzyżówek oraz dla czasopism i książek z krzyżówkami.

Interes prawny uzasadniała równoległym działaniem na rynku z uprawnioną w zakresie wprowadzania do obrotu publikacji i czasopism z krzyżówkami, a więc sporny znak stanowi ograniczenie wnioskodawczyni w swobodzie gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r. w sprawie II GSK 252/06). Nadto, w ocenie wnioskodawczyni, sporny znak nigdy nie miał zdolności rejestrowej (konkretnej i odróżniającej) w kwestionowanym zakresie. Nadto sama uprawniona wystąpiła z wieloma wnioskami o unieważnienie znaków towarowych obejmujących kolorowe ramki w tym także w zakresie wydawnictw krzyżówkowych wskazując jako interes prawny ustawę o swobodzie działalności gospodarczej.

W ocenie wnioskodawczyni znak towarowy STUDENT nie spełnia kryteriów z art. 120 ust. 1 ustawy, gdyż krzyżówka nie jest towarem ani usługą. Zatem rejestracja znaku nastąpiła z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, gdyż znak nie posiada także konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism i książek z krzyżówkami oraz dla krzyżówek i nie miał tej zdolności w dacie rejestracji. Kolorowa ramka i kratki w tej ramce są od dawna elementami typowymi (zwyczajnymi) dla wydawnictw krzyżówkowych, także jako elementy konieczne do wpisywania haseł. Przed datą zgłoszenia znaku kolorowe ramki dla publikacji szaradziarskich były powszechnie stosowane. Natomiast wyrażenie "student" będzie odbierane jako cecha (właściwość) towaru, stopień rudności krzyżówki. Wyrażenie to jest bez znaczenia w całościowym oddziaływaniu znaku, a nadto jest słabo widoczne i zostanie pominięte w percepcji oznaczenia. Przez rejestrację znaku o kolorowej ramce uprawniona dąży do monopolizacji zadań krzyżówkowych, co jest niedopuszczalne.

W odpowiedzi A. sp. z o.o. wystąpiła o oddalenie wniosku. Spółka, wskazując na art. 120 ust. 1 ustawy, podkreślała, że sporny znak spełnia warunki z tego przepisu, jako oznaczeni in abstracto bez konieczności odniesienia go do konkretnych towarów. Zdaniem uprawnionej wnioskodawczyni nie wyjaśniła, dlaczego krzyżówki, drukowane na papierze i sprzedawane, nie mogą być towarem. Uprawniona sprzedaje także krzyżówki pojedyncze dla wielu renomowanych wydawców, co potwierdza, iż pojedyncza krzyżówka może być towarem. Sama wnioskodawczyni jest uprawniona z rejestracji znaku towarowego dla towarów "krzyżówki" np. KRZYŻÓWKI Z KORONĄ R-[...], a także jej mąż jest właścicielem 34 znaków towarowych w postaci 21 kolorowych ramek, wszystkie zarejestrowane dla towarów w postaci krzyżówek.

Zdaniem uprawnionej sporny znak towarowy posiada zdolność odróżniającą dla towarów podanych w zgłoszeniu. Znaki towarowe wnioskodawczyni w postaci kolorowych ramek różnią się od znaku spornego tym, że znak uprawnionej jest znakiem słowno – graficzny w przeciwieństwie do znaków wnioskodawczyni będącymi jedynie znakami graficznymi. Dodanie więc w znaku spółki dodatkowych elementów w postaci kratek i słowa "student" odróżnia ten znak od znaków wnioskodawczyni. Natomiast w świetle orzecznictwa sądowego elementowi słownemu znaku przypisuje się znaczenie dominujące. Z powołanych przez wnioskodawczynię dowodów nie ma ani jednego wskazującego, że istniała praktyka oznaczania czasopism szaradziarskich kolorowymi ramkami z napisem, jak w spornym znaku. Kupujący zaś nie będzie wskazywał na czasopismo z ramka w konkretnym kolorze, lecz na czasopismo o konkretnej nazwie. To, że słowo "student" jest mniejszych rozmiarów od kolorowej ramki wynika z faktu, iż sama ramka musi mieć większy rozmiar. Stwierdzenie wnioskodawczyni, że wyrażenie "student" jest ogólnoinformacyjne (opisowe) i określa stopień trudności krzyżówki, nie zostało wyjaśnione we wniosku z jakich powodów to wyrażenie zostało w ten sposób zakwalifikowane. Ponadto Urząd Patentowy zarejestrował szereg znaków dla czasopism o charakterze sugerującym ich treść, co jest zrozumiałe, gdyż są one adresowane do określonej grupy odbiorców. Z tych względów wyrażenie "student" należy uznać za wybitnie fantazyjne.

W ocenie uprawnionej sporny znak nie zmierza do monopolizacji rynku używania kolorowych ramek, gdyż jest to znak słowno – graficzny z wyrażeniem "student", a więc nie składający się wyłącznie z kolorowej ramki.

W odpowiedzi wnioskodawczyni, w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., podtrzymała wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy STUDENT, przedkładając rozwinięcie argumentów zawartych we wniosku. W ocenie wnioskodawczyni krzyżówka nie jest towarem ani usługą, natomiast sporny znak jest jednoznacznie związany z samym towarem. Znak nie miał i nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism i książek z krzyżówkami oraz dla samych krzyżówek. Jak wskazywała sama uprawniona ramka w spornym znaku jest pozbawiona konkretnej zdolności odróżniającej, a zdaniem wnioskodawczyni także ramka nie ma takiej zdolności. Kratka jest typowym (zwyczajnym) elementem dla krzyżówek. Wnioskodawczyni obszernie odniosła się do samego słowa "student" stwierdzając, że jest to element opisowy znaku, określający stopień trudności krzyżówki, tak jak określenia "uczeń, czy geniusz" występujące w kolejnych znakach uprawnionej. Oceniając znak jako całości wnioskodawczyni stwierdziła, że sporny znak jest prezentacją wewnętrznego elementu stron czasopism krzyżówkowych z kratkami przeznaczonymi na wpisywanie liter.

Po przeprowadzeniu rozpraw Urząd Patentowy, opisując stan faktyczny sprawy i stanowiska oraz argumentacje stron, wydał wymieniona na wstępie decyzję administracyjna.

Organ patentowy uznał, że wnioskodawczyni, w świetle art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, miała interes w prawny w zgłoszeniu żądania unieważnienia znaku towarowego STUDENT R-[...]. Niemożność używania na tym samym rynku przez wnioskodawczynię w działalności gospodarczej zbieżnej z działalnością uprawnionej oznaczenia spornego, który w jej ocenie jest pozbawiony zdolności odróżniającej i jako taki powinien pozostać do swobodnego używania, uzasadnia jej interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego znaku.

Cytując przepisy powołane we wniosku Urząd Patentowy stwierdził, że znak towarowy należy postrzegać przez funkcje, jakie spełnia – oznaczenia pochodzenia towaru od danego przedsiębiorcy. Chodzi także o potencjalną zdolność odróżnienia oznaczenia w oderwaniu od towarów, dla których został przeznaczony.

Urząd Patentowy uznał za niezasadny zarzut naruszenie przez rejestracje znaku art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 P.w.p. w odniesieniu do "krzyżówek". "Krzyżówka" jest towarem handlowym mogącym być sprzedawanych, tak jak czyni to uprawniona. Słowo "krzyżówka" jest powszechnie używane w języku potocznym, jako oznaczenie czasopisma zawierającego zadania diagramowe oraz jako inne zagadki. Podawane jest także na stronach Internetu przez kolporterów, jako określenie kategorii czasopisma. W tym zakresie organ odwołał się do orzecznictwa sądu administracyjnego i do rejestracji znaków przez OHIM.

Urząd Patentowy uznał także za niezasadne zarzucanie rejestracji spornego znaku z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 P.w.p. w odniesieniu do "krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami". Towary oznaczane spornym znakiem są skierowane do szerszej grupy konsumentów i ze względu na niską cenę należy je postrzegać, jako towary ogólnodostępne, powszechnego użytku. Ich nabywcy są w różnym wieku, niezależnie od płci, wykształcenia i statusu społecznego. Nabywcy ci kupują te towary sporadycznie lub mają określone preferencje będąc hobbistami w rozwiązywaniu krzyżówek. Ci tzw. hobbiści są osobami uważnymi nabywającymi krzyżówki ze zwiększoną uwagą zwracającymi uwagę na oznaczenia widniejące na towarze identyfikując oznaczenie z konkretnym przedsiębiorcą, jako źródłem pochodzenia tego towaru. Są to zatem osoby właściwie poinformowane i uważne.

Sporny znak jest słowno – graficzny o jasnoniebieskich polach, składa się z kratek (diagram krzyżówki) w prostokątnej ramce w kolorze niebieskim, umieszczonej dookoła kratki oraz słowa "student" znajdującego się na tle ramki nad kratką u góry z prawej strony. Cechy strukturalne znaku, jako całość, posiadają dostateczne znamiona odróżniające dla spornego znaku. Sama kolorowa ramka i kratka (określona przez uprawniona jako "diagram krzyżówki o jasnoniebieskich polach") nie mają cech odróżniających, gdyż są powszechnie używane w wydawnictwach krzyżówkowych. Jednakże element słowny "student" już takie cechy posiada. Nie odnosi się bezpośrednio i konkretnie do samego towaru lub jego cech, więc nie można uznać go za element opisowy, pozbawiony zdolności odróżniającej. Słowo to oznacza osobę studiującą i choć zapisane jest małą czcionką umieszczono je w miejscu wyraźnie widocznym zauważalnym przez odbiorcę. Jedynie drogą skojarzeń myślowych może odbiorca kojarzyć to słowo ze stopniem trudności zadania szaradziarskiego, a to w ocenie organu administracji za mało, by uznać je za opisowe względem towaru, gdyż skojarzenie to nie wystąpi bez głębszej refleksji u odbiorcy. Urząd Patentowy nie zgodził się z twierdzenie wnioskodawczyni, iż słowo "student" jest elementem informacyjnym w znaku mającym wskazywać na stopień trudności zadań. Odnosi się ono bowiem do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie do samej krzyżówki.

To, że znak, w ocenie wnioskodawczyni, jest niewidoczny dla odbiorcy w czasie zakupu, wnioskodawczyni nie wykazała żadnymi dowodami. Jednakże kwestia w jakiej postaci znak jest nakładany na towar jest zagadnieniem nie mającym znaczenia dla oceny jego zdolności odróżniającej w postaci zarejestrowanej.

Od decyzji B.O. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z wnioskiem o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) przez błąd w ustaleniach faktycznych i dowolna ocenę materiału dowodowego iż znak cechuje samodzielność względem towaru oraz brak właściwego uzasadnienia stanowiska Urzędu Patentowego co do charakteru odróżniającego słowa "student", a także naruszenie przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej (art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2) przez błędną ich interpretację i błędne zastosowanie z pominięciem przy oceni zdolności odróżniającej znaku realiów obrotu oznaczanymi towarami i monopolizację spornym oznaczeniem rynku.

Urząd Patentowy nie rozważył, że prezentacja znaku świadczy, iż chodzi o część towaru (wewnętrzną stronę czasopisma), gdyż ramki i kratki, w które są wpisywane litery, są typowymi elementami stron czasopisma krzyżówkowego. Już ten fakt dowodzi, że spornego oznaczenia nie można traktować, jako znaku towarowego. Ta zarejestrowana postać znaku towarowego, to nic innego jak część samego towaru (czasopisma krzyżówkowego), czego dowodzą przykłady stron z kolorowymi ramkami i kratkami z różnych czasopism krzyżówkowych sprzed daty zgłoszenia spornego znaku. Sporny znak nie stanowi samodzielnego oznaczenia odróżniającego, gdyż jest odwzorowaniem części towaru (wewnętrznej strony czasopisma). Już więc z tego powodu znak nie posiada konkretnej zdolności odróżniającej. To natomiast, że skarżąca nie udowodniła, że sporny znak nie jest umieszczany bezpośrednio na towarze, jest niemożliwe do wykazania, jako okoliczność negatywna niemożliwa do udowodnienia. Udowodnienie tej okoliczności, że sporny znak uprawniona umieszcza na okładce czasopisma, leżało po stronie uprawnionej ze spornego oznaczenia, a nie po stronie skarżącej.

Za błędne i dowolne skarżąca uznała przyjęcie przez organ, że jeden element znaku "student" (wykluczono bowiem kolorowa ramkę i kratkę) nadaje znakowi zdolność odróżniającą. Sam wygląd znaku potwierdza, że jest on prezentacją wewnętrznej strony czasopisma, która oczywiście w chwili zakupu czasopisma nie jest widoczna, co stanowi odniesienie do konkretnej zdolności odróżniającej znaku towarowego. Zatem w chwili zakupu element słowny "student" nie może być widoczny dla nabywcy, natomiast organ patentowy tej kwestii nie rozważył w swoich ustaleniach.

Ten element słowny, zdaniem skarżącej, opisuje stopień trudności zadania, dlatego nie może być znakiem towarowym, gdyż jak zauważa Urząd Patentowy, krzyżówki kupują również hobbyści, a więc osoby posiadające wiedzę, iż słowo "student" oznacza stopień trudności krzyżówki, tak jak słowa "uczeń, znawca, mistrz czy geniusz". Należy więc przyjąć, że słowo "student" ma charakter informacyjny w odniesieniu do samego towaru. Skarżąca zarzuciła Urzędowi Patentowemu sprzeczność w argumentacji, gdyż z jednej strony traktuje odbiorcę jako uważnego i dobrze poinformowanego, by z drugiej uznać, iż taki odbiorca nie powiąże słowa "student" ze stopniem trudności krzyżówki.

Skarżąca zarzuciła organowi administracji brak zbadania całego materiału dowodowego przedłożonego w sprawie, co doprowadziło Urząd Patentowy do niewłaściwych i dowolnych ustaleń. W tym zakresie wskazała na Regulamin udziału w konkursach internetowych "Krzyżówki on-line" organizowanych przez uprawnioną ze spornego znaku towarowego oraz okładkę czasopisma szaradziarskiego uczestniczki postępowania, określanych stopień trudności krzyżówek właśnie przez podanie odpowiedniego słowa "uczeń...geniusz". Z wymienionego Regulaminu wprost wynika, że krzyżówki są zróżnicowane ze względu na poziom trudności: laik...geniusz. Natomiast na okładce czasopisma zamieszczonej w Internecie umieszczono te same elementy (laik...geniusz) z dodatkiem "sprawdź swój poziom", co w ocenie skarżącej jednoznacznie wskazuje na poziom trudności krzyżówek.

Zdaniem skarżącej opisowość spornego znaku towarowego, jego informacyjny charakter, może być postrzegany przez przeciętnego odbiorcę na skutek skojarzenia myślowego słowa "student" ze stopniem trudności zadania, a więc jako wskazówka co do cechy towaru. W tym zakresie skarżąca odwołała się do orzecznictwa unijnego cytując przedłożone wyroku. Podkreślano, że przy przyjęciu przez Urząd Patentowy faktu nabywania towaru oznaczanego spornym znakiem przez osoby, które często krzyżówek nie rozwiązują ale także przez hobbystów tej rozrywki, to już ta część odbiorców słowo "student" bezpośrednio będzie kojarzyć ze stopniem trudności krzyżówki. Zatem znak jest znakiem informacyjnym w odniesieniu do towaru.

Jak podkreślała skarżąca, inni wydawcy publikacji szaradziarskich przez rejestrację znaku STUDENT nie będą mogli tego wyrażenia zamieszczać na swoim towarze. W związku z tym zasadny był zarzut monopolizacji rynku spornym znakiem. W tym zakresie wskazano na zgłoszenie przez wnioskodawczynię do rejestracji następnych oznaczeń również z ramkami kolorowymi i kratkami z wyrażeniami "laik, uczeń znawca, mistrz i geniusz", co w ocenie skarżącej potwierdza, że wnioskodawczyni chce uzyskać wyłączność na niedystynktywne elementy tych znaków (kolor ramek i kratki) i zmonopolizować rynek tymi oznaczeniami.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji, wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 164 P.w.p. warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy jest wykazanie się przez wnioskodawcę interesem prawny. W ocenie Sądu B.O. interes prawny w zgłoszeniu swojego żądania wykazała. Wnioskodawczyni tak jak skarżąca jest wydawcą krzyżówek i czasopism szaradziarskich stąd zgodnie z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mogła czuć się zagrożona w wykonywanej działalności gospodarczej faktem wprowadzenia do obrotu gospodarczego spornego znaku towarowego, w sytuacji w której kwestionuje zdolność odróżniającą jako taką tego znaku, a także kwestionuje konkretną jego zdolność odróżniającą. W takiej sytuacji, w której stwierdza również, że znak nie nadający się w ogóle do rejestracji, może czuć się zagrożona wprowadzeniem do obrotu oznaczenia, które nie powinno podlegać ochronie, gdyż może to szkodzić skarżącej w jej działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżącej sporny znak towarowy "Student", przeznaczony do oznaczania krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami, w zakresie jego elementów graficznych (kolorowa ramka i kratka) nie spełnia wymagań odróżniających, gdyż tego rodzaju elementy graficzne występowały w czasopismach i krzyżówkach innych wydawców przed zgłoszeniem znaku słowno - graficznego STUDENT do ochrony.

Także Urząd Patentowy uznał, iż kolorowa ramka w znaku i kratka nie mogą być elementami odróżniającymi znaku. Niebieska ramka wokół diagramu krzyżówki jest elementem powszechnie stosowanym na runku wydawniczym krzyżówek, a więc nie może mieć charakteru odróżniającego. Kratka natomiast została przez samą uczestniczkę postępowania określona, jako "diagram krzyżówki o jasnoniebieskich polach" i ten element znaku również jest typowy (charakterystyczny wręcz konieczny) dla krzyżówek. W związku z tym, jak stwierdził organ patentowy, żaden z tych elementów znaku nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla publikacji z krzyżówkami.

Trafnie także organ administracji uznał, że "krzyżówka" może być towarem, jako że sprzedawana jest, tak jak czyni to uczestniczka postępowania. Nie chodzi bowiem o samo pojęcie "krzyżówki" jako zadania lub rozrywki, lecz o powiązanie tego zadania i rozrywki z nośnikiem, na którym jest zamieszczana. Posiada więc postać materialną, tak jak towar wprowadzany do obrotu handlowego.

Skarżąca podkreślała jednak, że Urząd Patentowy, z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – nie rozważył tej kwestii, iż forma przedstawienia spornego znaku towarowego jest w istocie wewnętrzną kartką czasopisma. Innymi słowy, nie rozważył, czy czasami sam znak towarowy nie jest towarem. Jeżeli bowiem sporny znak towarowy w swojej postaci słowno – graficznej składa się z kolorowej ramki, kratek ("diagram krzyżówki o jasnoniebieskich polach") i ze słowa "student", to czy nie jest on sam towarem lub jego częścią.

W ocenie Sądu uwaga ta jest uzasadniona. Jeżeli bowiem znak towarowy w całej swojej postaci jest częścią czasopisma wydawanego przez uczestniczkę postępowania będącego towarem, lub w zasadniczej swej części jest przedstawieniem rodzaju towaru, który oznacza (formą określającą krzyżówkę), to jednocześnie sam znak nie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których został zgłoszony, gdyż jest tożsamy z rodzajem towaru. Sporny znak towarowy, zgodnie z ustaleniami Urzędu Patentowego, przedstawia "diagram krzyżówki o jasnoniebieskich polach" w kolorowej obwódce, na której u góry po prawej stronie widnieje słowo "student". Nie był więc bez znaczenia zarzut skarżącej, co do tego, że znak można postrzegać jako rodzaj towaru – krzyżówkę. Jeżeli jest bowiem przedstawieniem rodzaju towaru, to stosownie do art. 129 ust. 2 pkt 2 P.w.p. nie może sam siebie jako towar odróżniać od innych towarów jako jego znak towarowy. W tym zakresie Urząd Patentowy, z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 P.w.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przedstawił w zaskarżonej decyzji argumentacji poddającej się ocenie Sądu. Urząd Patentowy, cytując art. 129 ust. 2 pkt 2 P.w.p., przeprowadził wywód na temat wagi zdolności odróżniającej znaku, która musi wynikać z jego struktury, gdyż (jak wskazywał) chodzi o potencjalną zdolność symbolu do odróżniania "w ogóle", a więc chodzi o taką cechę oznaczenia, która oceniana jest w oderwaniu, niezależnie od zgłaszanych konkretnych towarów, które miałyby być sygnowane tym oznaczeniem. W tych stwierdzeniach Urząd Patentowy, odrzucając elementy graficzne znaku (kolorową ramkę i kratkę – diagram), jako nie posiadające dla publikacji z krzyżówkami konkretnej zdolności odróżniającej i oceniając znak w całości stwierdził, iż elementem odróżniającym sporny znak jest jego element słowny "Student". Zabrakło jednak odniesienia do tego, jakie znaczenia ma dla dostatecznych znamion odróżniających przedmiotowego znaku towarowego fakt, iż ów diagram z jasnoniebieskimi polami w kolorowej ramce może w istocie stanowić przedstawienie samego rodzaju towaru w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 P.w.p.

W ocenie Sądu także inna uwaga skarżącej nie jest pozbawiona słuszności. Urząd Patentowy uznał, że takie towary, jak krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami są towarem powszechnego użytku nabywanym przez całe społeczeństwo, jednocześnie stwierdzając, że nierzadko nabywają je także osoby z określonymi preferencjami (wymaganiami) – tzw. hobbyści. Są to uważni nabywcy tego rodzaju towarów, którzy w przeciwieństwie do nabywających sporadycznie takie towary kupują je ze zwracaniem uwagi na znak towarowy określający ich pochodzenie.

Konstatacja ta ma związek ze stwierdzeniem skarżącej o znaczeniu słowa "student" zawartego w spornym znaku towarowym. Zdaniem skarżącej osoby regularnie rozwiązujące krzyżówki (hobbiści, jak określił je Urząd Patentowy), będą słowo to odbierały, jako określony stopień trudności zadania, a więc jako wyrażenie opisowe (informacyjne) o krzyżówce. Urząd Patentowy, uznając ten element znaku spornego za dystynktywny i odróżniający oraz choć mało widoczny to jednak postrzegany przez nabywców, także z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, nie przeprowadził swojej argumentacji pod kątem rozumienia tego słowa przez osoby często zajmujące się tego rodzaju rozrywką. Uznając słowo "student" za określające osobę studiującą stwierdził, że nie odnosi się bezpośrednio i konkretnie do towarów oznaczanych spornym znakiem, a tym samym nie sposób uznać tego słowa za opisowe w stosunku do tych towarów. W wyniku zaprezentowanego stanowiska przez Urząd Patentowy uprawniona staje się uwaga o tym, jaki w rezultacie znak towarowy organ badał, słowno – graficzny, czy w zasadzie znak słowny, a może znak słowno – graficzny przez przypisanie słowu "student" także konkretnej grafiki.

Skarżąca odnosząc się do wyrażenia "student" zawartego w spornym znaku towarowym wskazywała, że osoby określane jako "hobbiści", często nabywające pisma z krzyżówkami, kojarzą wprost owe wyrażenie, jako informację o stopniu trudności krzyżówki. W tych warunkach pewnego znaczenia nabiera także zarzut skarżącej wywodzony na podstawie art. 80 k.p.a. Jeżeli bowiem organ administracji, kategoryzując odbiorców krzyżówek (zadań szaradziarskich) na rzadko korzystających z tej rozrywki i na jej hobbystów zajmujących się tą rozrywką bardzo często, elementu znaku "student" (uznając go za odróżniający) nie uznał za wskazujący dla hobbystów na stopień trudności krzyżówki, powinien w tym zakresie wykazać się argumentacją szerszą niż odniesienie się do znaczenia tego słowa w słowniku języka polskiego. Powinien także przedstawić szerszą argumentację, dlaczego w rozumieniu organu administracji ta grupa odbiorców (hobbiści), dopiero drogą skojarzeń myślowych po głębszej refleksji może uznać to słowo, jako określenie stopnia trudności zadania mając na względzie zarzut skarżącej stwierdzający, iż "hobbiści" spotykając się na czasopismach z krzyżówkami ze słowami "uczeń, student lub geniusz" wprost odnoszą je do stopnia trudności danej krzyżówki.

Akcentowany w tym zakresie zarzut skarżącej opierał się na dowodach przedłożonych w toku postępowania administracyjnego, do których Urząd Patentowy w argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji nie nawiązał przez ich szersze omówienie. Sam zarzut odnoszący się do słowa "student" w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. zawierał się na sześciu stronach, natomiast załącznik nr 4 (wskazany w decyzji) to "Regulamin udziału w konkursie internetowym "Krzyżówki on-line"" przedstawiony przez uczestniczkę postępowania, w którym w pkt 7 lit. c) wskazano wprost, iż wyrażenia "laik, uczeń..." określają, że "Krzyżówki są zróżnicowane ze względu na poziom trudności". Trudno zatem uznać, by zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawarte w skardze, były całkowicie chybione, a przy braku stosownego odniesienia się Urzędu Patentowego do tych dowodów, Sąd rozpoznający sprawę nie ma możliwości skonfrontowania ich trafności ze stanowiskiem organu administracji w szczególności w sytuacji, w której organ patentowy dokonuje stwierdzeń odmiennego rozumienia przedstawionych dowodów od wskazywanego przez skarżącą. Stanowisko organu administracji sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia, że owo słowo "student" dopiero na skutek skojarzeń myślowych będzie pojmowane jako stopień trudności krzyżówki. Jednak, na co wskazuje zapis w "Regulaminie udziału w konkursie internetowym "Krzyżówki on-line"" uczestniczki postępowania, słowa "laik, uczeń, student..." miały wprost wskazywać na poziom trudności krzyżówki, zatem sama uczestniczka postępowania tym słowami kategoryzowała krzyżówki co do ich stopnia trudności.

Ponownie rozpatrując sprawę Urząd Patentowy będzie miał na względzie powyższe uwagi, jak i argumentację skarżącej, by wydać decyzję administracyjną z zachowaniem wymaganych przepisów postępowania w tym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów postępowania, w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 P.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.