Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 541/99
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2001-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Syndyk masy upadłościowej, nie będąc podatnikiem, nie posiada uprawnień do złożenia wniosku o odroczenie terminu w trybie art. 48 par. 1 pkt 3  ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

TEZY

Syndyk masy upadłościowej, nie będąc podatnikiem, nie posiada uprawnień do złożenia wniosku o odroczenie terminu w trybie art. 48 par. 1 pkt 3  ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości Zakładów Mięsnych M. S.A. w upadłości w G. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 29.01.1999 r. (...) w przedmiocie odmowy odroczenia terminu przekazania informacji o uzyskanych dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy - oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 września 1998 r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w G. wpłynął wniosek Syndyka Masy Upadłości Zakładów Mięsnych M. S.A. w G. o przedłużenie do dnia 30 października 1998 r. terminu złożenia informacji o uzyskanych dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-11.

Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz art. 207 par. 1 i art. 48 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, organ I instancji odmówił odroczenia terminu przekazania ww. informacji. W uzasadnieniu organ i instancji wskazał, że stosownie do art. 50 Ordynacji podatkowej przedłużenie terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego należy do uprawnień Ministra Finansów. Zgodnie z art. 48 pkt 3 Ordynacji podatkowej odroczenie innych terminów możliwe jest jedynie na wniosek podatnika a nie płatnika. Zgodnie zaś z art. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnik jest zobowiązany do sporządzenia i przekazania do podatnika i do właściwego urzędu skarbowego w ustawowym terminie informacji o wysokości dochodów przez podatnika oraz wysokości należnego i pobranego podatku.

Od decyzji tej Syndyk złożył odwołanie wskazując, iż po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości Zakładów Mięsnych M. w G., w dniu 17 sierpnia 1998 r. rozpoczął wypłatę wynagrodzeń za miesiące od marca do czerwca 1996 r. w ramach regulowania wierzytelności objętych I kategorią /art. 205 prawa upadłościowego/. Wypłat dokonywano byłym pracownikom upadłych zakładów a zwolnionych przez Syndyka w miesiącu czerwcu 1996 r. /600 osób/. Syndyk nie miał możliwości wypełnienia w terminie 3 tygodni deklaracji podatkowej PIT-11 ponieważ zatrudniał jedynie dwóch pracowników, a należało ustalać również dane znajdujące się w archiwach upadłego. Syndyk wypłacał również zaległe wynagrodzenia byłym pracownikom upadłego również i tym zwolnionym np. dwa lata wcześniej. Zebranie danych w terminie nie było możliwe. Wszelkie należności podatkowe Syndyk uiścił w terminie. Zgodnie z art. 48 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może przedłużyć termin złożenia PIT-11 a więc niezasadnym jest stanowisko organu I instancji cedujące konieczność uzyskania zgody Ministra Finansów.

Izba Skarbowa w G. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż w myśl art. 50 Ordynacji podatkowej tylko Minister Finansów może, w drodze rozporządzenia, ze względu na ważny interes publiczny, przedłużyć terminy przewidziane prawem podatkowym. Na podstawie zaś art. 48 par. 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, z uwagi na ważny interes podatnika może jedynie odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć na raty zapłatę podatku lub zaległości podatkowej lub odroczyć inne terminy przewidziane prawem podatkowym. Przepis ten dotyczy podatnika a nie płatnika poza jednym wyjątkiem a mianowicie płatnik lub inkasent może złożyć wniosek ale dotyczący wyłącznie rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej. Ustawodawca wobec powyższego nie przewidział możliwości odraczania na wniosek płatnika innych terminów przewidzianych prawem podatkowym. Art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca określił terminy prawa podatkowego, w których płatnicy obowiązani są do sporządzenia i przekazania do podatnika i organu podatkowego informacji o wysokości uzyskanych dochodów oraz wysokości należnego i pobranego podatku.

Od decyzji tej Syndyk złożył skargę podkreślając, iż nie jest zasadne stanowisko zarówno organu I instancji jak i organu II instancji, iż brak jest podstawy prawnej do przedłużenia syndykowi w opisanych a szczególnych warunkach terminu do złożenia deklaracji PIT-11 w sytuacji gdy podatek został prawidłowo uiszczony. Art. 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa specyficznego przypadku jakim jest wypłata wynagrodzenia w postaci wierzytelności wynikających z wynagrodzeń a związanych z toczącą się upadłością. Dyspozycja tego artykułu określa, że deklaracja powinna być złożona w terminie do 15 kwietnia roku następnego a w szczególnym przypadku tj., jeżeli ustał obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy - do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła wypłata. Zgodnie z tym obowiązek ten ustał w roku 1996 tj. z chwilą rozwiązania stosunku pracy ze wszystkimi pracownikami.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

NSA dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, doszedł do wniosku, że skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż decyzja organu odwoławczego nie zawiera takich wad i uchybień, które stanowiłyby podstawę do jej uchylenia /art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Syndyk masy upadłości Zakładów Mięsnych M. S.A. w upadłości skierował w dniu 10 września 1998 r. do organu I instancji pismo, w którym poinformował, że dokonał wypłaty zaległego wynagrodzenia pracownikom zwolnionym w roku 1996 i prosi o przedłużenie terminu złożenia PIT-11 do 30 października 1998 r. /termin wynikający z art. 39 ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych upływał w dniu 15 września 1998 r./ z uwagi na to, iż dane dotyczące byłych pracowników są zarchiwizowane i wyszukiwanie ich wymaga dużej pracochłonności.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż ani postępowanie likwidacyjne przedsiębiorcy ani postępowanie upadłościowe nie podlega odmiennym normom w zakresie obowiązków wynikających z prawa podatkowego, w tym ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani dla syndyka masy upadłości ani też dla upadłego..

Zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnicy zobowiązani są do sporządzania i przekazania podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu informacji o wysokości uzyskanych dochodów oraz wysokości należnego i pobranego podatku.W tej sprawie podkreślenia wymaga to, iż syndyk masy upadłości jako organ postępowania upadłościowego nie jest ani podatnikiem ani płatnikiem lecz osobą odpowiedzialną w czasie trwania postępowania upadłościowego za realizację wszystkich obowiązków podatnika i płatnika przez upadłego przedsiębiorcę.

Tym samym syndyk jest zobowiązany do terminowego składania deklaracji podatkowych. W chwili podjęcia decyzji o uruchomieniu wypłat wynagrodzeń, do obowiązków syndyka należało takie zorganizowanie pracy aby wszelkie informacje, deklaracje podatkowe mogły być w terminie sporządzone i złożone. Syndyk jest również zobowiązany do wyznaczenie osób o, których mowa w art. 31 Ordynacji podatkowej i powiadomienie o tym organu podatkowego.

Nawet przy założeniu, iż wniosek skarżącego, rozpoznany po dacie 15 września 1998 r. można dookreślić jednocześnie jako wniosek o przywrócenie terminu, to stwierdzić należy, iż terminy do złożenia deklaracji /informacji podatkowych/ to terminy prawa materialnego, a tym samym nie podlegają one przywróceniu. Art. 162 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych.

W sprawie należy wobec powyższego ustalić czy syndyk masy upadłości jest ustawowo legitymowany do złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 48 par. 1 ust. 3 i par. 2 Ordynacji podatkowej.

Wbrew bowiem stanowisku organu podatkowego stwierdzić należy, iż podatnik w sytuacji gdy wykaże ważny interes może złożyć do właściwego organu podatkowego skuteczny wniosek o odroczenie terminu złożenia informacji deklaracji podatkowej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż zgodnie z dyspozycją art. 48 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy uprawniony jest jedynie do odroczenia terminów płatności, rozłożenia na raty zapłaty podatku oraz stanowiskiem, iż wyłącznie Minister Finansów w trybie art. 50 Ordynacji podatkowej posiada upoważnienie do przedłużania terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego.

Decyzja organu podatkowego czy i na jaki czas można odroczyć terminy przewidziane w prawie podatkowym jest typową decyzją uznaniową a zatem uwzględnienie wniosku uprawnionego podatnika, który wykaże swój ważny interes - zależy od uznania organu podatkowego po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego dotyczącego stanu faktycznego oraz istnienia takich okoliczności sprawy, które uzasadniłyby ważny interes podatnika /art. 122 Ordynacji podatkowej/.

W niniejszej sprawie stwierdzić jednak należy jednoznacznie, iż sam ustawodawca uściślił krąg uprawnionych do złożenia skutecznego wniosku o odroczenie /tu: terminu do z łożenia deklaracji podatkowej/ wyłącznie do osoby podatnika. Wobec tego syndyk masy upadłości, nie będąc podatnikiem, nie posiada uprawnień do złożenia wniosku o odroczenie terminu w trybie art. 48 par. 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej.

Odnieść się należy również do dyspozycji art. 48 par. 2 Ordynacji podatkowej przywołanej przez skarżącego. Ustawodawca stwierdził, iż przepis par. 1 pkt 2 art. 48 Ordynacji podatkowej stosuje się również do należności przypadających od płatników lub inkasentów, na podstawie decyzji o odpowiedzialności podatkowej. Tak więc dyspozycja par. 2 art. 48 Ordynacji podatkowej określa możliwość złożenia wniosku przez płatnika ale w jednym przypadku wprost wskazanym przez ustawodawcę a mianowicie w zakresie rozłożenia na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej co nie było przedmiotowym wnioskiem ujęte.

Uznając, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszała prawa, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalił.