Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 559/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1, art. 11
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi Izby Notarialnej w K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Minister Sprawiedliwości, po rozpoznaniu wniosku Izby Notarialnej w K. (dalej: skarżąca, Izba) o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 10 § 1, art. 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm. – dalej pn) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej kpa) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2014 r., [...] o powołaniu L. Z. (dalej: wnioskodawca) na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Rozstrzygnięcie organu zapadło na podstawie następujących ustaleń.

W dniu [...] maja 2014 r. L.Z. złożył wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2014 r., uznając, że wnioskodawca spełnia przesłanki z art. 11 pkt 1, 1a, 2, 3, 4, 5 i 7 pn powołał L.Z. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w [...].

W dniu [...] października 2014 r., w ustawowym terminie, Izba Notarialna w K złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz odmowę powołania L.Z. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii w [...].

Izba wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

- 10 § 3 pn - poprzez nieuwzględnienie, w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza, przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza,

- art. 11 pkt 2 pn w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji, poprzez powołanie na stanowiska notariusza osoby, która nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza,

- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 i 80 kpa poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń w toku postępowania dowodowego,

- art. 107 § 3 kpa poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...].

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba Notarialna w K. wskazała, że nadrzędny cel działalności notariusza, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego, realizuje się poprzez dokonywanie czynności notarialnych, przy zachowaniu należytej staranności oraz przy uwzględnieniu woli i interesów stron. Mechanizmem gwarantującym prawidłowość tych czynności, jest "biurokratyzm w działalności notariuszy", polegający na wypracowaniu pewnych schematów, zabezpieczających interesy stron. Zdaniem Izby, wnioskodawczyni "nie przyswoiła owych schematów", a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W ocenie Izby, Minister Sprawiedliwości nie wyjaśnił również na jakiej podstawie przyjął, ze dotychczasowe postępowanie kandydata nie budzi wątpliwości co do jej rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, co uniemożliwia zweryfikowanie "sposobu, w jaki Minister doszedł do tej konkluzji" i poddaje w wątpliwość przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Zdaniem Izby, zebrany w sprawie materiał dowodowy służy wyłącznie ustaleniu, czy zachodzą przesłanki pozytywne powołania na stanowisko notariusza, brak jest natomiast analizy wszystkich okoliczności, które temu przeczą.

Izba zarzuciła także, iż decyzja z dnia [...] października 2014 r. zawiera lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Zdaniem Izby, Minister Sprawiedliwości nie uzasadnił w żaden sposób dlaczego celowe jest wyznaczenie kolejnej kancelarii notarialnej w [...], a w szczególności nie odniósł się do przedstawionych w opinii Rady Izby Notarialnej w [...] faktów dotyczących struktury notariatu w [...] i zapotrzebowania na usługi notarialne w tym mieście. W ocenie Izby, Minister Sprawiedliwości, powołując się na konstytucyjną zasadę wolności wykonywania zawodu oraz wolności wyboru miejsca pracy, nie odniósł się do specyfiki zawodu notariusza, "stojącego na pograniczu działalności urzędowej i zarobkowej", która sprawia, że cytowane zasady winny uwzględniać także interes społeczny. W interesie społecznym jest natomiast usytuowanie kancelarii notarialnych na obszarach, na których zapotrzebowanie na usługi notarialne nie jest zaspokojone. Uruchomienie kolejnej kancelarii notarialnej w [...], zdaniem Izby, pogłębiać będzie dysproporcje w zapewnieniu dostępu, do usług notarialnych w [...] i okolicznych miastach.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. Izba uzupełniła swój wniosek zarzucając nadto naruszenie:

- art. 10 pn poprzez brak odwołania się organu do kryteriów uznania administracyjnego pozwalającego na wybór rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie ograniczenie się do kryteriów eliminujących uznanie administracyjne;

- art. 11 pn poprzez uznanie spełnienia przesłanki formalnych, mimo braku przesłanki odbycia aplikacji w rozumieniu art. 72 § 1 pn w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała m. in, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2014 r. rażąco narusza normy prawne wynikające z treści art. 11 pn, co Minister powinien uwzględnić z urzędu, gdyż L. Z. nie spełnia przesłanek uprawniających ją do wykonywania zawodu notariusza. Izba podała, że wnioskodawca rozpoczął odbywanie aplikacji notarialnej z dniem 1 stycznia 2010r., kiedy to zgodnie z art. 72 pn w brzmieniu wówczas obowiązującym czas trwania aplikacji wynosił 2 lata i 6 miesięcy, a powołanie na notariusza mogło nastąpić, jeżeli ubiegający się o nie odbył aplikację notarialną, złożył egzamin notarialny i pracował w charakterze asesora notarialnego co najmniej 2 lata. W okresie pomiędzy ukończeniem przez wnioskodawczynię aplikacji, a wystąpieniem o powołanie na stanowisko notariusza nastąpiła zmiana przepisów ustawy pn dokonaną ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) zgodnie z którą uchylono pkt 6 mówiący o pracy w charakterze asesora notarialnego, ograniczając tym samym wymogi w zakresie przygotowania zawodowego wyłącznie do odbycia aplikacji z zaliczeniem egzaminu zawodowego, wprowadzając jednocześnie dłuższy bo trwający 3 lata i 6 miesięcy okres aplikacji, obwarowany dodatkowymi wymaganiami dotyczącymi sporządzenia projektów czynności notarialnych, przy jednoczesnym zniesieniu obowiązku odbycia asesury. W ocenie Izby, regulacja dotycząca sytuacji osób, które rozpoczęły odbywanie aplikacji w poprzedni stanie prawnym, została dokonana z naruszeniem § 30 Zasad Techniki Prawodawczej, co może prowadzić do naruszenia wywiedzionych z art. 2 Konstytucji reguł postępowania legislacyjnego.

W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. L. Z. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca wskazał, że w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 kpa. w zw. z art. 7 i 80 kpa, polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie L. Z., zebrany materiał dowodowy wykazał, że zachodzą pozytywne przesłanki do powołania go na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...], zgodnie z art. 11pn.

Powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Wskazał, że decyzja ta została podjęta po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Argumenty wywiedzione przez Izbę Notarialną w K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Organ podniósł, że Izba pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie złożyła żadnych oświadczeń, ani wniosków dowodowych. Także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba nie domagała się przeprowadzenia nowych dowodów, ani nie wskazała, nieznanych dotychczas, okoliczności faktycznych, które wymuszałyby podjęcie dalszej inicjatywy dowodowej. Minister Sprawiedliwości wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał dlaczego podjął decyzję o powołaniu L. Z. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Szczegółowo odniósł się także do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym do uchwały Rady Izby Notarialnej w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., co nie potwierdziło zarzutu lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia decyzji.

Nadto organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, Minister Sprawiedliwości nie jest związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega na równi z innymi dowodami swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Organ podniósł, że wnioskodawca spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 11 pn, co potwierdzają załączone do wniosku dokumenty. Fakty wynikające z tych dokumentów zostały przyznane w uchwale Rady Izby Notarialnej w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., w której wskazano nadto, iż wnioskodawca ma nieskazitelny charakter.

W ramach badania drugiej z przesłanek przewidzianych w art. 11 pkt 2 pn dokonano weryfikacji osoby kandydata pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Wiedza i doświadczenie zawodowe wnioskodawcy, który ukończył wyższe studia prawnicze, odbył aplikację notarialną i uzyskał pozytywny wynik z egzaminu notarialnego, zostały zweryfikowane w sposób przewidziany prawem. Nadto z opinii notariuszy, którzy sprawowali nad L. Z. patronat w toku aplikacji można wywnioskować, iż wnioskodawca gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu notariusza. W tej sytuacji nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, że wnioskodawca nie nabył wystarczającego doświadczenia dla zapewnienia, przy dokonywaniu czynności notarialnych, bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz interesów stron tych czynności. Po dokonaniu oceny materiału dowodowego, brak było więc podstaw do kwestionowania wiarygodności L. Z. w zakresie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2014 r., nie wynikało również, by dotychczasowe postępowanie wnioskodawcy budziło wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Wydając decyzję, Minister Sprawiedliwości uznał, ze nienaganny przebieg aplikacji notarialnej, pozytywny wynik egzaminu zawodowego, pozytywna ocena wykonywania obowiązków zastępcy notarialnego, dotychczasowa niekaralność wnioskodawcy, w tym niekaralność dyscyplinarna oraz jego cechy osobowościowe, wykluczały istnienie wątpliwości, o jakich mowa w art. 10 § 3 pn.

Minister Sprawiedliwości zauważył, że stanowisko Izby pozostaje wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Izba zarzuciła naruszenie art. 11 pn, podnosząc, iż wnioskodawczyni nie odbyła aplikacji notarialnej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy, a wiec zgodnie z art. 72 § 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, a z drugiej strony twierdziła, kwestionując przepisy przejściowe ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r., że wobec wnioskodawcy winno się stosować art. 11 w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r., w tym wymóg pracy w charakterze asesora notarialnego. Z przyczyn wskazanych wyżej, oba wewnętrznie sprzeczne, aspekty stanowiska Izby nie zasługują jednak na uwzględnienie. Nieuprawniona jest również sugestia Izby, by aktualny wobec tych aplikantów notarialnych, którzy rozpoczęli odbywać aplikację przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r., pozostawał wymóg pracy w charakterze asesora notarialnego, określony w art. 11 pkt 6 pn, w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r.

Minister Sprawiedliwości zauważył, że według art. 10 § 3 pn, nie może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 pn, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Minister Sprawiedliwości zaznaczył, ze w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły powyższe okoliczności, a zatem organ nie mógł odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem kancelarii notarialnej w Zakopanem. Podkreślił, że L. Z. związany jest z [...], gdzie zamieszkiwał z rodziną do 2006 r. Wnioskodawca obecnie mieszka w [...]. Pracował w tym mieście jako aplikant notarialny, a następnie zastępca notarialny. W dniu [...] marca 2014 r. L. Z. zawarł umowę najmu lokalu położonego w [...] na okres czterech lat, w którym zamierza prowadzić kancelarię notarialną.

Minister Sprawiedliwości zauważył, że według stanu na dzień 31 października 2014 r. w [...] działało 5731 podmiotów gospodarczych (zarejestrowanych w bazie REGON). Wśród tych podmiotów zarejestrowano 319 spółek handlowych. Zauważalny jest przy tym wzrost, w stosunku do danych na dzień 31 października 2013 r., liczby spółek handlowych (o 22 spółki). Przyjąć należy, że wzrost liczby podmiotów gospodarczych skutkuje zwiększeniem intensywności obrotu gospodarczego i obrotu prawnego, co w konsekwencji prowadzi do większego zapotrzebowania na usługi notarialne. W przypadku [...] zapotrzebowanie na usługi notarialne jest znacząco większe niż w ośrodkach miejskich o zbliżonej liczbie mieszkańców. Okoliczność ta wynika z faktu, że [...] jest największym ośrodkiem miejskim w bezpośrednim otoczeniu [...], będąc drugim co do wielkości, po [...], miastem [...]. Wyznaczenie w [...] kolejnej siedziby kancelarii notarialnej zmniejszy liczbę osób przypadających na jednego notariusza, a tym samym zapewni zwiększoną dostępność do usług notarialnych, zarówno osobom fizycznym, jak też osobom prawnym. Tworzenie nowych kancelarii zapewniających w drodze konkurencji lepszą obsługę mieszkańców, a przez to również nieprzerwany dostęp do usług notarialnych, kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego, leży więc w interesie społecznym, o którym mowa w art. 7 kpa Obowiązkiem Ministra Sprawiedliwości jest zaś zabezpieczenie obywatelom swobodnego dostępu do czynności notarialnych i umożliwienie wyboru kancelarii notarialnej.

Minister Sprawiedliwości podniósł również, że zagwarantowana konstytucyjnie wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, jak wynika to z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy również zawodu notariusza. Wszelkie ograniczenia wolności wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy muszą spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych. Organ w tym kontekście za nietrafny uznał zarzut Izby, iż opinię wydaną w trybie art. 10 pn należy traktować jako formę ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych, o jakiej mowa art. 31 ust. 3 Konstytucji, gdyż zdaniem Ministra Sprawiedliwości opinia ta stanowi tylko jeden z dowodów w sprawie administracyjnej o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej i nie można utożsamiać jej z konstytucyjnym upoważnieniem do ograniczenia określonych wolności jedynie w drodze ustawy i na warunkach określonych w Konstytucji.

Reasumując organ wskazał, że z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż w demokratycznym państwie prawnym pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Organ może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli wykracza to poza jego faktyczne możliwości albo pozostaje w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę.

Na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości Izba Notarialna w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj.:

- art. 6 kpa, poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa,

- art. 7 kpa, poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym,

- art. 107 § 1 kpa, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie,

- art. 107 § 1 kpa, poprzez wydanie decyzji z pominięciem wskazania jako strony postępowania Izby Notarialnej w K.,

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 10 § 1 pn w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42 poz. 188) poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w [...] istnieje zapotrzebowanie na lokalizację nowej kancelarii notarialnej.

2) prawa materialnego:

- art. 10 pn poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata a notariusza,

- art. 11 pkt 2 pn w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie posiadania przymiotu nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W uzasadnieniu złożonej skargi Izba wskazała m. in., że zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, sprawując przy tym pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Istotą przyjęcia konstrukcji zawodów zaufania publicznego jest gwarancja udzielana przez państwo, że osoby wykonujące wskazane zawody reprezentują odpowiednie standardy zawodowe i etyczne. Należy mieć na uwadze fakt, iż na ogół osoby wykonujące takie zawody pozyskują od obywateli informacje dotyczące ich życia prywatnego. Tym samym bezspornym pozostaje, iż jakość pracy osób wykonujących zawód zaufania publicznego ma bezpośredni wpływ na interesy życiowe obywateli. W związku z powyższym według założenia ustawodawcy nadzór nad dochowaniem rzeczonych standardów będzie najlepiej realizowany przez samych zainteresowanych działających w ramach korporacji prawa publicznego. Do podstawowych ustawowych instrumentów sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego przez samorządy zawodowe należą: uczestnictwo w procesie dopuszczania do zawodu zaufania publicznego (nadzór ex ante) oraz sądownictwo dyscyplinarne (nadzór ex post).

Skarżąca podniosła, iż organ rozpatrując sprawę zainicjowaną wnioskiem L. Z dokonał niewłaściwej wykładni art. 11 pkt 2 pn, a w konsekwencji pozbawił normatywnej treści przesłankę dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Podkreśliła, że art. 11 pkt 2 pn stanowi, że notariuszem może być powołany ten, kto "jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza". Należy zatem stwierdzić, iż powyższy przepis wyznacza dwie odrębne przesłanki oceny notariuszy jakimi są nieskazitelność charakteru oraz dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, których to przesłanek nie można ze sobą utożsamiać. Izba wskazała, iż w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia na jakiej podstawie przyjęto, że przesłanka negatywna nie zachodzi. Rada Izby Notarialnej w K. podniosła, iż zebrany przez Ministra Sprawiedliwości materiał dowodowy służy wyłącznie ustaleniu, czy zachodzą przesłanki pozytywne powołania na stanowisko notariusza. Tym samym Izba wskazuje na niemożność stwierdzenia, czy dotychczasowe zachowanie oraz postawa wnioskodawcy pozwalają na jego powołanie na stanowisko notariusza.

Skarżąca podkreśliła ponadto, iż wnioskodawca odbył aplikację notarialną w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, a więc w trybie który wynikał z art. 72 § 1 pn w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r. Nie odbył zatem dodatkowych szkoleń praktycznych, które przechodzą osoby odbywające aplikację w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy, ani nie był asesorem notarialnym. Należy przy tym uznać, iż krótkotrwały okres pracy w charakterze zastępcy notarialnego (od dnia [...] lutego 2014 r.) nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że L. Z. posiada wystarczające doświadczenie i umiejętności. Tym samym skarżąca stwierdza, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie dawania przez wnioskodawcę rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego, jakim jest notariusz, co zostało całkowicie pominięte przez Ministra Sprawiedliwości.

W uzasadnieniu skargi Izba podniosła także, że akt powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby notarialnej składa się z dwóch elementów odpowiadających ocenie kandydata w świetle art. 10 § 3 i art. 11-13 pn oraz ocenie proponowanej lokalizacji siedziby kancelarii notarialnej. Z uwagi na powyższe skarżąca stwierdziła, że decyzja w przedmiocie lokalizacji kancelarii notarialnej w [...], powinna być wydana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w trakcie którego należy w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, pozwalający na ocenę zaspokojenia zapotrzebowania na usługi notarialne na danym obszarze oraz zarzuciła Ministrowi Sprawiedliwości pozorność podejmowanych działań. Izba wskazała na brak wyczerpującej analizy okoliczności faktycznych. Brak jest zwłaszcza szerszych rozważań związanych z kwestią zapewnienia bieżącej obsługi notarialnej w tym mieście. Zdaniem Izby, Minister Sprawiedliwości, który zaprezentował zestawienie z 31 października 2014 r. względem 31 października 2013 r., stwierdzając niezaspokojony popyt na usługi notarialne w [...] jest wysoce spekulatywny. Należy bowiem podkreślić, że jedyną metodą pozwalającą na obiektywne i wymierne określenie lokalnego zapotrzebowania na potrzeby notarialne jest przeprowadzenie stosowanych badań statystycznych. W toku postępowania wyjaśniającego Minister Sprawiedliwości powinien zatem – zdaniem Izby- zgromadzić dane dotyczące nie tylko ilości czynności notarialnych dokonywanych przez notariuszy ale także informacje o liczbie mieszkańców w tej miejscowości, omówienie specyfiki i rodzaju czynności materialnych dokonywanych w tym rejonie czy także wszelkie informacje o konkretnych społecznych sygnałach niezaspokojenia zapotrzebowania na usługi notarialne. Dopiero łączna analiza wskazanych zmiennych umożliwia wyciągnięcie wniosków dotyczących dostępności usług świadczonych przez notariuszy na danym obszarze.

Izba zarzuciła organowi, iż wydana przez niego decyzja nie została skierowana do wszystkich stron występujących w postępowaniu. Zgodnie bowiem z ugruntowanym stanowiskiem doktryny, oznaczenie strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji albo dopiero w rozdzielniku. Przedmiotowa decyzja została natomiast skierowana nieprawidłowo w rozdzielniku do "radcy prawnego M. C.", natomiast w treści decyzji brak jest informacji, że występował on w postępowaniu w charakterze pełnomocnika jednej ze stron. Ponadto w rozdzielniku decyzji brak oznaczenia Izby Notarialnej w K. jako strony przedmiotowego postępowania.

Pismami z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca uzupełniła wniesioną skargę zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 10 pn poprzez brak wskazania kryteriów uznania administracyjnego pozwalających na wybór rozstrzygnięcia w sprawie, a przez to skorzystanie z tego uznania w sposób niezgodny z celem ustawowym;

- naruszenie art. 11 pn w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów poprzez uznanie spełnienia przesłanek formalnych do powołania na stanowisko notariusza i oparcie rozstrzygnięcia na przepisach intertemporalnych niezgodnych z Konstytucją;

- naruszenie art. 7 kpa poprzez brak odniesienia się i rozpatrzenia w postępowaniu interesu reprezentowanego przez skarżącą, zarówno w zakresie interesu społecznego obejmującego pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu notariusza, jak i interesu obywateli – notariuszy obecnie wykonujących już zawód notariusza w [...];

W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi, iż nie odniósł się do tych zarzutów w decyzji II instancji pomimo, iż były podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca wniosła także o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodność z konstytucją dopuszczalności regulacji intertemporalnej polegającej na zastosowaniu zasady dalszego działania prawa dawnego w zakresie zachowania uprawnień do odbycia aplikacji notarialnej w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy dla osób, które rozpoczęły jej odbywanie przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. – wyrażoną w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, z jednoczesnym pominięciem w przepisach intertemporalnych ściśle łączącym się z tym uprawnieniem obowiązkiem odbycia asesury jako kończącej przygotowanie do wykonywania zawodu – samodzielnej pracy notariusza i wyeliminowane jej tym samym dla osób, które rozpoczęły aplikację przed wejściem w życie ustawy z 2013r., jako przesłanki powołania na notariusza, czyli tym samym poddania przygotowania do zawodu bezpośrednio działaniom nowego prawa – nabycie kwalifikacji praktycznych wyłącznie poprzez odbycie aplikacji, przy równoczesnym nałożeniu na odbywających aplikację według nowej regulacji, odbywania jej w wymiarze dłuższym o jeden rok, większym wymiarze godzin i obostrzeniach w zakresie jej przebiegu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 kpa skarżąca podniosła m. in., że z przepisu tego nie da się wywieść domniemania załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony, gdy decyzja oparta jest na uznaniu organu administracji publicznej. Przeczy to bowiem istocie uznania administracyjnego. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2000 r. V SA 2880/99, LEX nr 79239. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie dochodzi do komplikacji podmiotowej, której organ nie rozpatrzył. W postępowaniu tym występowały bowiem dwie strony L. Z. jako wnioskodawca oraz skarżąca – Izba Notarialna w K. Wystąpiła sytuacja współuczestnictwa materialnego w sytuacji tzw. "faktycznego sporu" obu tych podmiotów, gdyż przyznanie uprawnienia wnioskodawczyni skutkowała refleksem dla skarżącej. Nakładało na ten podmiot, jako osobę prawną pewne obowiązki, ale i przyznawało potencjalne prawa oraz wywoływało skutek dla jej członków – notariuszy wykonujących ten zawód w okręgu apelacji krakowskiej. I w tym właśnie zakresie wzajemnie krzyżującym się organ wydający decyzję powinien rozpatrzyć sprawę w oparciu o zasadę wynikającą z art. 7 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia [...] września 2015 r. L. Z. wniósł o jej oddalenie zgadzając się ze stanowiskiem i argumentacją Ministra Sprawiedliwości. Ponownie wskazał, że zaskarżona decyzja, została wydana zgodnie z prawem, nie narusza zasady działania przez organy administracji publicznej ani interesu społecznego, czy słusznego interesu strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy stwierdzić, że zaskarżone decyzja została podjęta po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu naczelnego, że argumenty podniesione przez Izbę Notarialną w K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie. Podkreślić wypada, że Izba pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie złożyła żadnych oświadczeń, ani wniosków dowodowych. Również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Izba nie domagała się przeprowadzenia nowych dowodów, ani nie wskazała, nieznanych dotychczas, okoliczności faktycznych, które wymuszałyby podjęcie dalszej inicjatywy dowodowej.

Minister Sprawiedliwości wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał dlaczego podjął decyzję o powołaniu L. Z. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Organ szczegółowo odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym do uchwały Rady Izby Notarialnej w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r.. Powyższe nie potwierdza zarzutu lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia decyzji.

Sąd zauważa, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, Minister Sprawiedliwości nie był związany treścią opinii rady Izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega na równi z innymi dowodami swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Organ zasadnie uznał, że wnioskodawca spełniał wszystkie przesłanki określone w art. 11 pn, co potwierdzały załączone do wniosku dokumenty.

W ramach badania drugiej z przesłanek przewidzianych w art. 11 pkt 2 pn dokonano prawidłowej weryfikacji osoby kandydata pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Doświadczenie zawodowe wnioskodawcy, który ukończył wyższe studia prawnicze, odbył aplikację notarialną i uzyskał pozytywny wynik z egzaminu notarialnego, zostały zweryfikowane w sposób przewidziany prawem. Ponadto z opinii notariuszy, którzy sprawowali nad L. Z. patronat w toku aplikacji należy wywnioskować, iż wnioskodawca gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu notariusza.

W tych okolicznościach nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, że wnioskodawca nie nabył wystarczającego doświadczenia dla zapewnienia, przy dokonywaniu czynności notarialnych, bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz interesów stron tych czynności. Po dokonaniu oceny materiału dowodowego, brak było również podstaw do zakwestionowania wiarygodności L. Z. w zakresie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynikało również, by dotychczasowe postępowanie kandydata budziło wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.

Wydając decyzję, Minister Sprawiedliwości zasadnie uznał, ze nienaganny przebieg aplikacji notarialnej, pozytywny wynik egzaminu zawodowego, pozytywna ocena wykonywania obowiązków zastępcy notarialnego, dotychczasowa niekaralność wnioskodawcy, w tym niekaralność dyscyplinarna oraz jego cechy osobowościowe, wykluczały istnienie wątpliwości, o jakich mowa w art. 10 § 3 pn.

Należy również stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości słusznie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że stanowisko Izby pozostaje wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony Izba zarzuciła naruszenie art. 11 pn, podnosząc, iż wnioskodawca nie odbył aplikacji notarialnej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy, a wiec zgodnie z art. 72 § 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, a z drugiej strony twierdziła, kwestionując przepisy przejściowe ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r., że wobec wnioskodawcy winno się stosować art. 11 w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r., w tym wymóg pracy w charakterze asesora notarialnego. Nieuprawniona jest także sugestia Izby, by aktualny wobec tych aplikantów notarialnych, którzy rozpoczęli odbywać aplikację przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r., pozostawał wymóg pracy w charakterze asesora notarialnego, określony w art. 11 pkt 6 pn, w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r.

Gdyby intencją ustawodawcy było "dostosowanie" odbytej wcześniej aplikacji notarialnej do wymogu odbycia jej wedle obowiązujących dzisiaj zasad, to z pewnością uczyniłby to w treści ustawy, tak jak to czyni choćby w przypadku certyfikacji uprawnień w zawodach inżynierskich, których potwierdzenie w wielu przypadkach jest możliwe dopiero po uzupełnieniu wiedzy i zdaniu dodatkowego egzaminu sprawdzającego, zwłaszcza w przypadku osób, które tytuł magistra inżyniera uzyskały nie na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.). Przyjmując za prawidłowy pogląd Rady Izby Notarialnej w K., doszłoby w istocie do naruszenia zasady nieretroakcji, zważywszy że osoba, która pod rządami starych przepisów ukończyła aplikację, według twierdzeń Rady, uchodziłaby za osobę, która takiej aplikacji nie ukończyła w ogóle. Tymczasem z zasady nieretroakcji wynika, że prawo nie działa wstecz, wobec tego nie można obowiązkiem odbycia aplikacji notarialnej wedle nowych uregulowań obciążać osoby, która aplikację notarialną odbyła na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego. Przesłanka odbycia aplikacji notarialnej spełniona jest zarówno wtedy, gdy kandydat na notariusza ukończył ją w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, jak i w sytuacji, gdy odbędzie ją wymiarze 3 lat i 6 miesięcy. Kandydat na stanowisko notariusza nie może ponosić ujemnych konsekwencji wynikających ze zmiany stanu prawnego. Skoro wówczas odbywana aplikacja notarialna trwała 2 lata i 6 miesięcy, to ukończenie jej stanowi podstawę do przyjęcia, że kandydat na stanowisko notariusza spełnia przesłankę, o której mowa w art. 11 pkt 4 pn. Gdyby prawodawca chciał wyłączyć z grona uprawnionych do powołania na stanowisko notariusza tych kandydatów, którzy ukończyli krótszą aplikację notarialną, to art. 11 pkt 4 przedmiotowej ustawy miałby zupełnie inne brzmienie. Tymczasem jego literalna wykładnia nie pozostawia wątpliwości, że osobą, która odbyła aplikację notarialną w Rzeczypospolitej Polskiej, jest także i ten kandydat, który ukończył aplikację w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy.

W postanowieniu z dnia 13 czerwca 2011 r. o sygn. akt SK 26/09 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że rozstrzygając o konkretnej kwestii intertemporalnej, ustawodawca ma dużą swobodę w zakresie wyboru rozwiązania. Ustawodawca może skorzystać z jednej z trzech zasad prawa międzyczasowego: zasady wstecznego działania prawa (retroaktywność), zasady bezpośredniego działania prawa nowego (retrospektywność) lub zasady dalszego działania prawa dawnego. Swoboda ustawodawcy jest jednak, jak podkreśla Trybunał, ograniczona obowiązkiem zachowania pewnych reguł kierunkowych, mających zakotwiczenie w konstytucyjnej zasadzie zaufania, genetycznie związanej z ideą Państwa prawnego. Jedną z tych reguł jest zasada poszanowania praw niewadliwie nabytych, zakazująca arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce, zarówno publicznych, jak i prywatnych. W tym kontekście Trybunał wskazał, że zasada dalszego działania ustawy dawnej w sposób najpełniejszy realizuje postulat ochrony interesów w toku.

Zdaniem Sądu, dlatego też za uzasadnione uznać należy zachowanie uprawnień osób, które rozpoczęły odbywanie aplikacji notarialnej przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r., do odbycia aplikacji w dotychczasowym wymiarze. Jednocześnie, w pozostałym zakresie, w jakim nie ma innych regulacji intertemporalnych, do sytuacji tych osób stosować należy nowe przepisy. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej traktuje się bowiem jako przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw temu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.

Nie można również zaakceptować twierdzenia Rady Izby Notarialnej w K., zgodnie z którym ustawodawca nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia w przepisach przejściowych o uprawnieniach powstałych w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów, bez jednoczesnego rozstrzygnięcia o wynikających z tych przepisów obowiązkach. Jak zostało zaznaczone wyżej, zakres swobody ustawodawcy w tym zakresie jest znaczny, a ograniczeniem tej swobody pozostają konstytucyjne zasady zaufania obywatela do Państwa, a nie zasady techniki prawodawczej, które wyznaczają jedynie warunki formalne tworzenia przepisów, a nie ich merytoryczną treść. Niezależnie więc od tego, zauważyć należy, że zainteresowana ani w czasie trwania aplikacji notarialnej, ani też po jej zakończeniu, nie miała obowiązku pracy w charakterze asesora notarialnego. Do egzaminu notarialnego zainteresowana przystąpiła w dniach [...] -[...] listopada 2013 r., a zatem już po wejściu w życie zmian w ww. ustawie, wynikających z ww. ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów, które to zmiany zniosły obowiązek pracy w charakterze asesora notarialnego.

Co więcej, wbrew twierdzeniom Rady Izby Notarialnej w K., zasady techniki prawodawczej nie stanowią podstawy do orzekania o niekonstytucyjności aktów normatywnych, a jedynie uchybienie fundamentalnym kanonom techniki prawodawczej, ujmowanym w postaci zasad przyzwoitej legislacji, stanowi przesłankę stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu.

W tym kontekście nie znajduje również uzasadnienia zarzut nierównego traktowania kandydatów na stanowisko notariusza w zakresie wymogu dotyczącego odbycia aplikacji notarialnej w związku z wejściem w życie zmian dotyczących okresu odbywania aplikacji notarialnej i jej organizacji, wynikających z ww. ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów. Z uzasadnienia postanowienia z dnia 30 lipca 2014 r. o sygn. akt Tw 7/14, mocą którego Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wnioskowi Krajowej Rady Notarialnej w zakresie zbadanie zgodności z Konstytucją RP przepisów ww. ustawy deregulacyjnej, wynika, że kwestionowanie odmiennego traktowania, na podstawie przepisów przejściowych, poszczególnych grup aplikantów notarialnych zostało uznane za oczywiście bezzasadne. Przy wprowadzaniu zmian w zasadach odbywania aplikacji i zdawania egzaminu zawodowego, jak podkreślił Trybunał, ustawodawca nie mógł zastosować jednolitych, nowych zasad w stosunku do aplikantów, którzy w chwili wejścia ustawy nowelizującej w życie byli w trakcie odbywania aplikacji. W takiej sytuacji niezbędne jest bowiem ustanowienie przepisów przejściowych, zawierających unormowania umożliwiające ich adresatom dokończenie przedsięwzięć podjętych w oparciu o wcześniejsze regulacje. Odmienne traktowanie aplikantów notarialnych, w zależności od tego, czy rozpoczęli aplikację przed nowelizacją, czy po niej (tj. po wprowadzeniu nowych zasad odbywania aplikacji i zdawania egzaminu notarialnego), wynika z konieczności ochrony interesów w toku. Trybunał w istocie uznał, że wnioskodawca kwestionował nie tyle treść przepisów przejściowych, co samo wprowadzenie zmian.

Analogicznie zatem należy się odnieść do twierdzeń Rady Izby Notarialnej w K., której stanowisko w powyższej kwestii jest wyrazem kontestowania zmian wprowadzonych w życie na podstawie ww. ustawy deregulacyjnej. Jednocześnie przedstawiona argumentacja potwierdza trafność stanowiska, zgodnie z którym zainteresowany odbył aplikację notarialną w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy, zgodnie z art. 72 § 1 ww. ustawy – Prawo o notariacie, w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 sierpnia 2013 r., i spełnił tym samym przesłankę, o której mowa w art. 11 pkt 4 przedmiotowej ustawy. Za nieuzasadniony należy więc uznać wniosek strony skarżącej o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w zakresie zbadania zgodności z Konstytucją RP regulacji intertemporalnej, polegającej na zastosowaniu zasady dalszego działania prawa dawnego w zakresie zachowania uprawnień do odbycia aplikacji notarialnej wymiarze 2 lat i 6 miesięcy dla osób, które rozpoczęły jej odbywanie przed dniem wejścia w życie ustawy deregulacyjnej, z jednoczesnym pominięciem w przepisach intertemporalnych ściśle łączącego się z tym uprawnieniem obowiązku odbycia asesury, jako kończącej przygotowanie do wykonywania zawodu notariusza.

Określanie kryteriów dostępu do zawodu zaufania publicznego, a w szczególności określanie wymaganego poziomu wiedzy i umiejętności zawodowych oraz sposobu ich weryfikacji, leży w zakresie kompetencji ustawodawcy. Art. 17 ust. 1 Konstytucji RP nie formułuje bowiem szczegółowych zasad dotyczących wymaganego doświadczenia i przygotowania do wykonywania zawodu. Do kompetencji ustawodawcy należy ustalanie zasad dotyczących poziomu przygotowania do zawodu notariusza oraz zasad dochodzenia do tego zawodu. W zakresie kompetencji ustawodawcy mieściło się zatem zarówno wprowadzenie asesury, jako etapu dochodzenia do zawodu notariusza, jak i rezygnacja z tego etapu, tym bardziej, że jednocześnie szczegółowo uregulował kwestię praktycznego przygotowania kandydatów do zawodu notariusza, w tym osób, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy deregulacyjnej.

Minister Sprawiedliwości słusznie zauważył, że według art. 10 § 3 pn, nie może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 pn, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły powyższe okoliczności, a zatem organ nie mógł odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Organ naczelny zasadnie wskazał, że L. Z. związany jest z [...], gdzie zamieszkiwał z rodziną do 2006 r. Pracował w tym mieście jako aplikant notarialny, a następnie zastępca notarialny. W dniu [...] marca 2014 r. L. Z. zawarł umowę najmu lokalu położonego w [...] na okres czterech lat, w którym zamierza prowadzić kancelarię notarialną.

Minister Sprawiedliwości ustalił, że według stanu na dzień 31 października 2014 r. w [...] działało 5731 podmiotów gospodarczych (zarejestrowanych w bazie REGON). Wśród tych podmiotów zarejestrowano 319 spółek handlowych. Organ zaznaczył, że dostrzegalny wzrost liczby podmiotów gospodarczych skutkuje zwiększeniem intensywności obrotu gospodarczego i obrotu prawnego, co w konsekwencji prowadzi do większego zapotrzebowania na usługi notarialne. Wyznaczenie w [...] kolejnej siedziby kancelarii notarialnej zmniejszy więc liczbę osób przypadających na jednego notariusza, a tym samym zapewni zwiększoną dostępność do usług notarialnych, zarówno osobom fizycznym, jak też osobom prawnym. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapotrzebowanie na usługi notarialne w innym mieście nie może stać na przeszkodzie ustaleniu siedziby kancelarii notarialnej w mieście wskazanym przez kandydata na notariusza, w którym również celowe jest powstanie kolejnej kancelarii. Trzeba podkreślić, że przepisy ustawy Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości, a liczba notariuszy i sporządzanych przez nich aktów są jedynie wskazówką określającą lokalne potrzeby w zakresie tworzenia kolejnych kancelarii notarialnych.

Zasadnie organ podniósł, że zagwarantowana konstytucyjnie wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, jak wynika to z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy również zawodu notariusza. Wszelkie ograniczenia wolności wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy muszą spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych.

Sąd pragnie również wskazać, że z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż w demokratycznym państwie prawnym pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Organ może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli wykracza to poza jego faktyczne możliwości albo pozostaje w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie i wydanie decyzji z pominięciem wskazania strony. W związku z tym zdaniem skarżącej decyzja nie istnieje.

W ocenie Sądu zarzut ten był nieuzasadniony. Minister Sprawiedliwości wskazał prawidłowo strony postępowania (zaznaczył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodził od Izby Notarialnej w K., s. 1 decyzji, co następnie powtórzył w uzasadnieniu decyzji). Natomiast decyzję doręczył radcy prawnemu M. C. - pełnomocnikowi Izby Notarialnej w K. (s. 16 decyzji), a więc zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. (Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.). Okoliczność, że radca prawny M. C. był pełnomocnikiem strony skarżącej nie była sporna. Zatem adnotacja w końcowej części decyzji, komu zostaje doręczona decyzja za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie może oznaczać, że została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Została, bowiem przesłana (zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a.) do pełnomocnika ustanowionego przez Izbę Notarialną.

Materiał dowodowy zgromadzony przez organ, był zdaniem Sądu wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Obie wydane w sprawie decyzje nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ naczelny, podjął niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne obu wydanych w sprawie decyzji organ nie naruszył też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 kpa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.