Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 313/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c,  art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 10 lipca 2018 r. nr LII/568/18 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w § 3 ustęp 1 Regulaminu w zakresie słów "niezwłocznego" i "oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości"; § 3 ustęp 2 Regulaminu; § 3 ustęp 3 Regulaminu; § 16 pkt 1 Regulaminu i § 16 pkt 2 Regulaminu.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w P. wniósł skargę na uchwałę Nr LII/568/18 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 10 lipca 2018 roku w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Czechowice-Dziedzice w części dotyczącej § 3 ust. 1 (błędnie określonego w skardze jako § 3 pkt 1) w zakresie słów "niezwłocznego" i "oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości", a także § 3 ust. 2 i § 3 ust. 3 (określonych w skardze jako § 3 pkt 2 i § 3 pkt 3), § 16 pkt 1 i § 16 pkt 2 załącznika do przedmiotowej uchwały zatytułowanego "Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Czechowice-Dziedzice" (zwanej dalej Regulaminem).

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz.U. z 2017 r. poz. 1289, zwanej dalej również ustawą) poprzez ustanowienie zapisu:

- w § 3 ust. 1 Regulaminu o treści " 1. Właściciele nieruchomości zobowiązani są do niezwłocznego usunięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości w sposób nieutrudniający ruchu pieszych i pojazdów" i wniósł o wykreślenie słów: "niezwłocznego" i "oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości" - albowiem zapisy te przekraczają upoważnienie ustawowe;

- w § 3 ust. 2 Regulaminu o treści "2. Przez niezwłoczne uprzątnięcie należy rozumieć uprzątnięcie w dniu powstania zanieczyszczeń, o których mowa w ust. 1" - albowiem zapis ten przekracza upoważnienie ustawowe;

- § 3 ust. 3 Regulaminu o treści: "3. Zabrania się uprzątnięcia błota, śniegu, lodu lub innych zanieczyszczeń z chodnika na teren jezdni" - albowiem zapis ten przekracza upoważnienie ustawowe.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ustanowienie zapisu, że " Osoby utrzymujące psy i inne zwierzęta domowe są zobowiązane do:

- w § 16 pkt 1 Regulaminu "1). zapewnienia odpowiednich środków bezpieczeństwa dla otoczenia i właściwej opieki nad tymi zwierzętami" - albowiem zapis ten przekracza upoważnienie ustawowe oraz zasadę prawidłowej legislacji wynikającą z art. 2 Konstytucji RP;

- w § 16 pkt 2 Regulaminu " 2. wyprowadzania psów wyłącznie na uwięzi poza teren ogrodzenia swojej nieruchomości lub mieszkania, a psów ras uznawanych za agresywne w kagańcach" - albowiem zapis ten przekracza upoważnienie ustawowe i jest niezgodny z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, z art. 10a ust 3 i 4 ustawy o ochronie zwierząt.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W kwestii zarzutów dotyczących § 3 Regulaminu wskazał, że nie podziela poglądu, według którego zapisy te przekraczają upoważnienie ustawowe. Podniósł, że obowiązki określone przez Radę Miejską w zaskarżonych przez prokuratora zapisach Regulaminu mieszczą się w delegacji ustawowej wynikającej z przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (uprzednio art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy). Dodał, że kwestionowany zapis Regulaminu stanowiący, iż uprzątnięcie powinno nastąpić niezwłocznie i w sposób nie utrudniający ruchu pieszych i pojazdów stanowi w istocie doprecyzowanie obowiązku właścicieli nieruchomości wynikającego z przepisu ustawy. Przepis ten stanowi realizację obowiązku rady miejskiej do określenia - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy - zasad uprzątania błota, śniegu lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Chodnik natomiast jest częścią nieruchomości służącej do użytku publicznego (tak: WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 783/18). Zapewnienie przez gminę bezpieczeństwa poruszania się po takich nieruchomościach, czemu służy obowiązek niezwłocznego uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości w sposób nie utrudniający ruchu pieszych i pojazdów służy realizacji tego celu. Organ wskazał, że podobnie jest z zapisem zabraniającym uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników na teren jezdni oraz definiującym pojęcie niezwłoczności. Wskazał, że Regulamin nie zawiera powtórzenia regulacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy albowiem § 3 Regulaminu normuje, kiedy ma nastąpić usunięcie błota, śniegu i lodu, precyzuje sposób tego uprzątnięcia, a nadto mieści się w zakresie delegacji ustawowej. Wskazane przepisy prawa miejscowego stanowią w istocie dopełnienie przepisów rangi ustawowej, w oparciu o delegację ustawową.

Organ nie podzielił również zarzutów dotyczących §16 Regulaminu - co do przekroczenia upoważnienia ustawowego, naruszenia zasady prawidłowej legislacji, niezgodności z zasadą proporcjonalności oraz z art. 10a ustawy o ochronie zwierząt przy określeniu obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe. Wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy upoważnia radę miejską do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Wymieniona regulacja służy zatem ustaleniu obowiązków osób utrzymujących zwierzęta, w taki sposób aby osiągnąć cele określone przez ustawodawcę, a zatem ustalenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta powinno nastąpić w granicach celów wymienionych przez ustawodawcę tj. ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz ochrony przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

Organ dodał, że nie powinno budzić wątpliwości, iż rada miejska korzystając z delegacji ustawowej może nałożyć na osoby utrzymujące zwierzęta domowe takie obowiązki, których nie nakłada na te osoby ustawa. Przyjęcie poglądu przeciwnego i uznanie, że w Regulaminie nie można nałożyć żadnych innych obowiązków niż te, które wynikają bezpośrednio z ustaw, oznaczałoby, że ww. przepis byłby normą pustą. Z tych względów nie można podzielić zarzutu skargi, iż nałożenie takich obowiązków przez Regulamin jest niedopuszczalne, jako bardziej restrykcyjne niż przepis art. 10a ust. 3 i 4 ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym zabrania się puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna, przy czym zakaz ten nie dotyczy terenu prywatnego, jeżeli teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście.

Organ podniósł, że nałożone uchwałą Rady Miejskiej w Regulaminie obowiązki na osoby posiadające zwierzęta domowe, których celem jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa innym osobom, w żaden sposób nie naruszają zasady proporcjonalności. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 618/14 "nakładanie w uchwale rady miasta obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest zgodne z celem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Wprowadzenie nakazu wyprowadzania psa na smyczy, czy w kagańcu, a przedstawicieli niektórych ras w kagańcu i na smyczy nie koliduje z regulacją art. 4 ust. 2 pkt 6. W istocie bowiem precyzuje obowiązek utrzymywania zwierzęcia na uwięzi właściwej dla tego gatunku. Tak sprawowana kontrola nad zwierzęciem daje większe prawdopodobieństwo zniwelowania uciążliwości i zagrożenia osób przebywających na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku niż kontrola werbalna czy kontrola gestem." Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 431/18 szczegółowo uzasadniając, iż "z miejsc powszechnie dostępnych mają prawo korzystać również inne osoby niż właściciele psów. W szczególności z miejsc tych mogą korzystać rodziny z dziećmi, dla których już samo luźne bieganie psów może stanowić co najmniej uciążliwość, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., jeśli nie budzić poczucie zagrożenia. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że dla stwierdzenia wystąpienia niepożądanej, w świetle ww. przepisu, "uciążliwości" nie jest konieczne jednoczesne wystąpienie realnego stanu "zagrożenia", o czym świadczy użycie przez ustawodawcę pomiędzy tymi określeniami spójnika alternatywy nierozłącznej ("lub"). Należy mieć też na uwadze, iż nawet wytresowany pies, słuchający poleceń właściciela może stwarzać uciążliwości dla innych osób (obwąchiwanie, obszczekiwanie), a także obawy o potencjalne zachowanie psa. Zresztą należy zauważyć, iż osoba korzystająca z miejsc powszechnie dostępnych, widząc obcego, luzem biegającego psa, nie wie, czy pies ten słucha poleceń swojego właściciela, ani czy nic niepożądanego nie zrobi."

W kwestii zapisu § 16 pkt 2 Regulaminu zobowiązującego osoby utrzymujące zwierzęta domowe do zapewnienia odpowiednich środków bezpieczeństwa dla otoczenia i właściwej opieki nad tymi zwierzętami, organ wskazał, że zapis ten zawiera ogólne i istotne zasady dotyczące konieczności opieki nad zwierzętami i zachowania środków bezpieczeństwa dla otoczenia, które to normy stanowią ramy prawne dla dalszych szczegółowych zapisów obligujących do wyprowadzania psów na uwięzi poza teren ogrodzenia swojej nieruchomości lub mieszkania, a ras uznawanych za agresywne w kagańcach oraz usuwania zanieczyszczeń pozostawionych przez te zwierzęta w miejscach publicznych i przeznaczonych do wspólnego użytku. Organ podniósł, że uregulowania powyższe nie wykraczają poza delegację z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, a ponadto podkreślają także aspekt opieki nad zwierzętami, co uzasadnione jest istniejącym ustawowym obowiązkiem dozoru. Biorąc pod uwagę treść delegacji, zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było powierzenie gminie kompleksowego uregulowania obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w granicach celów wynikających z ww. przepisów oraz w zgodzie z przepisem art. 10a ustawy o ochronie zwierząt. Wprowadzone w §16 Regulaminu zapisy określają jasne i precyzyjne dla adresatów tych norm sformułowania, które nie są sprzeczne ze wskazanym w skardze przepisem art. 10a ustawy o ochronie zwierząt, jak też mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – zwanej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest uchwała Rady Miejskiej w Czechowicach – Dziedzicach z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Czechowice – Dziedzice.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2010, zwanej dalej również u.c.p.g.,) regulamin ten jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z uwagi na fakt, że podstawą prawną stanowienia aktu prawa miejscowego jest każdorazowo upoważnienie ustawowe, zaś treść tego aktu prawa miejscowego jest uwarunkowana i musi być zgodna z normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu, przy dokonywaniu oceny aktu prawa miejscowego należy mieć na uwadze jego zgodność zarówno z ustawą, która stanowi podstawę do jego ustanowienia, jak również z przepisami innych ustaw, które są związane z materią regulowaną aktem prawa miejscowego. Dodatkowo podkreślić należy, że unormowania dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka mogą być ustanawiane wyłącznie w ustawach, nie zaś w aktach niższego rzędu.

W rozpatrywanej sprawie zakres regulacji zaskarżonego Regulaminu wynika z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis ten wskazuje, jakie uregulowania powinny się znaleźć w tym regulaminie. Jednocześnie zakres tych uregulowań, wymieniony w przywołanym przepisie, ma charakter wyczerpujący, a więc regulamin nie może zawierać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ust. 2 ustawy. Zawarcie w regulaminie postanowień innych niż wymienione w tym przepisie oznacza zatem przekroczenie przez organ delegacji ustawowej do stanowienia tego aktu prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 713) uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Z przepisu tego wynika, że każde istotne naruszenie prawa oznacza nieważność uchwały (por. wyrok WSA w Opolu z 11 lutego 2020 r., sygn. akt: II SA/Op 460/19). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pod pojęciem istotnego naruszenia prawa rozumieć należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, jak chociażby naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (tak m. in. WSA w Olsztynie w wyroku z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt: II SA/Ol 397/19 oraz WSA w Opolu w wyroku z 6 listopada 2019 r., sygn. akt: I SA/Op 307/19).

Podkreślenia wymagało, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, do istotnych wad uchwały, których wystąpienie w myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia bądź też kiedy uchwałodawca gminny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (ustawami), co pozostaje w związku z naruszeniem zasad techniki prawodawczej, które co prawda stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r., ale nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej będzie można zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36).

W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że kwestionowane postanowienia regulaminu, w sposób istotny naruszają prawo.

Przede wszystkim zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące § 3 ust. 1 Regulaminu, który zobowiązuje właścicieli nieruchomości do niezwłocznego usunięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Trafnie bowiem podniósł Prokurator, że zapisy tej regulacji zawierające się w słowach: "niezwłocznego" , "oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości" - przekraczają upoważnienie ustawowe.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b - w dacie podjęcia przedmiotowej uchwały), regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.

Natomiast według art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

Z porównania zakresów regulacji tych przepisów wynika, że – jak podkreśla się w orzecznictwie - art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. nie obejmuje kwestii, powierzonych do uregulowania przez ustawodawcę radzie gminy, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b (obecnie lit. c) tej ustawy, tj. zachowania czystości i porządku na terenie nieruchomości danego właściciela, ale dotyczy obowiązków właściciela nieruchomości odnośnie do terenu leżącego poza jego nieruchomością, stanowiącego część pasa drogowego drogi publicznej, która - odpowiednio do kategorii drogi - stanowi własność Skarbu Państwa, samorządu województwa, powiatu lub gminy. Podział obowiązków w zakresie utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych pomiędzy zarządców dróg publicznych a właścicieli nieruchomości przyległych do tej drogi wynika z zestawienia treści art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 5 ust. 4 u.c.p.g. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 122/19).

Wobec tego stwierdzić należało, że § 3 ust. 1 zaskarżonego regulaminu, w części w której zobowiązuje właścicieli nieruchomości do niezwłocznego usunięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż przepisy regulaminu mogą być adresowane wyłącznie do podmiotów dysponujących nieruchomością w części służącej do użytku publicznego. Poza tym obowiązki dotyczące uprzątnięcia zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, zostały uregulowane w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. i według tego przepisu, zostały nałożone na właścicieli nieruchomości, wzdłuż których położone są chodniki. Zgodnie z tym przepisem, za chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą do ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

Ponadto zapis kwestionowanego unormowania dotyczący "niezwłocznego" uprzątnięcia zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, również został przyjęty bez upoważnienia ustawowego. Treść art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy nie uprawnia bowiem rady gminy do wprowadzenia takiego określenia obowiązku w powyższym zakresie, tj. co do terminu uprzątnięcia wymienionych zanieczyszczeń. W konsekwencji tego, z przekroczeniem delegacji ustawowej została również wydana regulacja zawarta w § 3 ust. 2 regulaminu, określająca, że przez niezwłoczne uprzątnięcie należy rozumieć uprzątnięcie w dniu powstania zanieczyszczeń, o których mowa w ust. 1.

Określenie czasu i częstotliwości wykonywania wymienionych obowiązków nie zostało przewidziane w unormowaniu art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.p.c.g. Z tych samych powodów za zasadny należy uznać także zarzut odnoszący się do uregulowania zawartego w § 3 ust. 3 Regulaminu o treści: " Zabrania się uprzątnięcia błota, śniegu, lodu lub innych zanieczyszczeń z chodnika na teren jezdni". Zapis ten również przekracza upoważnienie ustawowe, bowiem art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy (lit. b w dacie podjęcia uchwały) nie daje podstaw do wprowadzenia takiego zakazu.

Podzielić również należało zastrzeżenia skarżącego dotyczące § 16 pkt 1 i § 16 pkt 2 Regulaminu, które normują obowiązki właścicieli zwierząt domowych, w szczególności psów. Zakwestionowana regulacja § 16 pkt 1 Regulaminu zobowiązuje osoby utrzymujące zwierzęta domowe do - "zapewnienia odpowiednich środków bezpieczeństwa dla otoczenia i właściwej opieki nad tymi zwierzętami". W związku z tym, że regulacja ta ma charakter bardzo ogólny, zasadnie zarzucił skarżący, że nie spełnia wynikającej z wymogów art. 2 Konstytucji RP zasady dostatecznej określoności i jasności norm prawnych (zasada prawidłowej legislacji), pozwalających ustalić jednoznaczną treść praw i obowiązków z nich wywodzonych i nie powodujących przez to rozbieżności w procesie ich stosowania. Przepisy powinny być formułowane w sposób poprawny, jasny i precyzyjny, zwłaszcza wówczas, gdy dotyczą praw i wolności jednostki (por. TK - K 7/99, K 24/00). Jak zasadnie zarzucił skarżący - przepis niejasny i nieprecyzyjny rodzi u jego adresatów niepewność co do zakresu ich praw i obowiązków, a organom, które go stosują, daje zbyt dużą swobodę i możliwość zastępowania prawodawcy w zakresie przesądzania tych kwestii, które uregulował on w sposób niejasny i nieprecyzyjny.

W ramach oceny zgodności z prawem przytoczonej wyżej regulacji, stwierdzić należało, że – z uwagi na całkowity brak konkretyzacji – stanowi ona przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.p.c.g., według której, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące; obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Jak już była o tym mowa wyżej – przytoczona regulacja nie zawiera, wskazanych w delegacji ustawowej "szczegółowych zasad" dotyczących obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe (w zakresie wskazanym w delegacji ustawowej), a wręcz przeciwnie - regulacja ta ma charakter ogólnej klauzuli, co umożliwia jej interpretowanie w dowolny sposób, prowadzący do wyników znacznie wykraczających poza wspomniane w delegacji "szczegółowe zasady" dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

Zasadne są również zawarte w skardze zarzuty dotyczące tego, że w § 16 pkt 2 Regulaminu, przekroczono upoważnienie ustawowe z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy. Kwestionowane unormowanie zobowiązuje osoby utrzymujące zwierzęta domowe do wyprowadzania psów wyłącznie na uwięzi poza teren ogrodzenia swojej nieruchomości lub mieszkania, a psów ras uznawanych za agresywne w kagańcach.

W szczególności zasługiwały zatem na uwzględnienie twierdzenia skargi, że przytoczony zapis jest bardziej rygorystyczny (w niektórych sytuacjach) niż wymogi ustawowe przewidziane w art. 10a ust 3 i 4 ustawy o ochronie zwierząt. Uzasadnione zastrzeżenia dotyczą tego, że obowiązek w formie określonej w zaskarżonym przepisie Regulaminu ma charakter bezwzględny i przez to nie uwzględnia indywidualnych cech danego zwierzęcia, jego stanu zdrowia, wieku i innych uwarunkowań. W tym zakresie podzielić należało ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Gliwicach z 16 marca 2020 r., sygn. akt: II SA/Gl 1666/19:, według której "brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe ze względu m. in. na cechy osobnicze zwierząt prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności karnoadministracyjnej za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia." Stwierdzić zatem należało, że takiej treści uregulowanie Regulaminu wykracza poza delegację ustawową, która upoważnia do określenia – co należy z mocą podkreślić - obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi. Wobec tego, brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, z uwagi na cechy tych zwierząt, stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego w tym zakresie, w którym regulacja ta nie realizuje ustawowego celu, jakim jest ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi.

Przekroczenie delegacji ustawowej we wskazanym zakresie powoduje, że wymienione unormowania, jako wydane bez podstawy prawnej, należało wyeliminować z kontrolowanej uchwały.

Wobec tego, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.