Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 367/00
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 8
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Uregulowanie zawarte w art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie może dotyczyć sytuacji, gdy towar powraca do kraju jedynie celem dokonania naprawy i przez cały ten czas pozostaje własnością podmiotu zagranicznego, natomiast podatnik zobowiązany do naprawy gwarancyjnej /czy też z innego tytułu/ nie nabywa wobec tego towaru żadnych praw związanych z jego dalszym dysponowaniem /zatrzymaniem w kraju, przekazaniem innemu podatnikowi/ i niezwłocznie po naprawie ponownie przesyła towar właścicielowi.

TEZY

Uregulowanie zawarte w art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie może dotyczyć sytuacji, gdy towar powraca do kraju jedynie celem dokonania naprawy i przez cały ten czas pozostaje własnością podmiotu zagranicznego, natomiast podatnik zobowiązany do naprawy gwarancyjnej /czy też z innego tytułu/ nie nabywa wobec tego towaru żadnych praw związanych z jego dalszym dysponowaniem /zatrzymaniem w kraju, przekazaniem innemu podatnikowi/ i niezwłocznie po naprawie ponownie przesyła towar właścicielowi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jolanty Z. na decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodka Zamiejscowego w S. z dnia 31 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie nie uiszczenia przez podatnika zwrotu różnicy podatku od towarów i usług z tytułu powrotu wyeksportowanych towarów - uchyla zaskarżoną decyzję, (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lipca 1999 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w S. określił skarżącej Jolancie Z. kwotę części zwrotu różnicy podatku od towarów i usług z tytułu powrotu do kraju części wyeksportowanych towarów w wysokości 1.685zł i 1.489 zł stanowiące zaległość podatkową.

Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła jej naruszenie art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Zwroty towaru nastąpiły w wyniku uznania reklamacji i towar /płoty drewniane/ po naprawie został ponownie wywieziony do klienta w Niemczech. Tym samym nie miał zastosowania ww. przepis, który przewiduje sytuację, gdy towar powraca do kraju i tu pozostaje. Poprawność stanowiska skarżącej potwierdził ustnie Urząd Skarbowy w B.

Decyzją z dnia 28 grudnia 1999 r. Izba Skarbowa w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podatnik otrzymał za poszczególne miesiące 1996 r. zwrot różnicy podatku od towarów i usług z tytułu eksportu wyrobów do Niemiec. Wobec powrotu do kraju części wyeksportowanego towaru na skutek uznania reklamacji zaszła sytuacja opisana w art. 21 ust. 8 cyt. ustawy o VAT i podatnik był zobowiązany do zwrotu odpowiedniej części otrzymanego zwrotu różnicy podatku. Przepis ten jest jednoznaczny i nie warunkuje zwrotu różnicy podatku od pozostawienia towaru w kraju na zawsze, a mówi tylko o powrocie towaru do kraju. Podatek jest kategorią obiektywną i błędne informacje organów podatkowych mogą być jedynie brane pod uwagę przy umorzeniu odsetek od zaległości podatkowej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy przepis jest jednoznaczny.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jolanta Z. wniosła o uchylenie powyższej decyzji jako naruszającej art. 21 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług. Wyeksportowany przez podatnika towar wrócił do kraju na skutek uznania reklamacji, jednak po naprawieniu usterek został ponownie wywieziony za granicę. O fakcie tym był poinformowany Urząd Skarbowy w B. który ustnie zapewnił, że nie spowoduje to zmian w rozliczeniu VAT.

Izba Skarbowa w G. - Ośrodek Zamiejscowy w S. wniosła o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w przypadku gdy podatnik otrzyma zwrot różnicy podatku z tytułu eksportu towarów i następnie całość lub część tego towaru powróciła do podatnika, a czynność ta powoduje powrót towaru do kraju, podatnik obowiązany jest zwrócić całość lub odpowiednią część otrzymanego zwrotu w ciągu 14 dni od dnia przekroczenia towaru przez państwową granicę RP. Podatnik może zwiększyć o tę kwotę podatek naliczony, począwszy od najbliższego okresu rozliczeniowego.

Powyższy przepis nie uzależnia obowiązku zwrotu podatku przez podatnika od przyczyny powrotu wyeksportowanego towaru do kraju i od trwałości późniejszego pozostawania tegoż towaru u podatnika. Niemniej w ocenie Sądu uregulowanie to nie może dotyczyć sytuacji gdy towar powraca do kraju jedynie celem dokonania naprawy i przez cały ten czas pozostaje własnością podmiotu zagranicznego, natomiast podatnik zobowiązany do naprawy gwarancyjnej /czy też z innego tytułu/ nie nabywa wobec tego towaru żadnych praw związanych z jego dalszym dysponowaniem /zatrzymaniem w kraju, przekazaniem innemu podatnikowi/ i niezwłocznie po naprawie ponownie przesyła towar właścicielowi. Omawiany przepis poddany jedynie wykładni językowej nie pozwala na jednoznaczne odczytanie normy w nim zawartej, a jego interpretacja przez organy pozostaje w kolizji z istotą ustawy o podatku od towarów i usług oraz postulatem racjonalnego ustawodawcy. Oczywistym celem art. 21 ust. 8 ustawy o VAT było zabezpieczenie się przed fikcyjnymi transakcjami eksportowymi. Tymczasem w niniejszym przypadku towar nie tracił charakteru eksportowego, skoro po naprawie został ponownie zwrócony zagranicznemu właścicielowi. Interpretacja organów prowadziłaby do oczywistego pokrzywdzenia podatnika realizującego sprzedaż eksportową i wymuszała szkodliwe dla polskiej gospodarki wykonywanie napraw na terenie innego kraju.

Nie dostarcza argumentów potwierdzających stanowisko organów, że zapis o uprawnieniu podatnika do zwiększenia o kwotę zwrotu podatku naliczonego od najbliższego okresu rozliczeniowego powoduje brak pokrzywdzenia podatnika. Podatek naliczony dotyczy bowiem sytuacji, w której występuje sprzedaż opodatkowana. Gdyby ograniczyć się do językowej wykładni omawianego unormowania to podatnik, który otrzymał towar z powrotem do kraju i towar ten nie został przez niego wykorzystany dla celów opodatkowanych to i tak miałby prawo do zwiększenia podatku naliczonego.

W ocenie Sądu takiego samoistnego podatku naliczonego ustawodawca nie skonstruował.

Mając powyższe na względzie należało zaskarżoną decyzję uchylić w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 55 ust. 1 cyt. wyżej ustawy.