Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 770/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 50
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w postaci usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. powołując się na przepis art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.50 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 w związku z art. 8 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust.11 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm./ i uchwałę Nr II/11/06 Rady Miasta B. z dnia 4 grudnia 2006r. w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Województwa Dolnośląskiego Nr 277, poz. 4217), po rozpatrzeniu odwołania B. B., od decyzji Prezydenta Miasta B., z dnia [...], nr [...] o przyznaniu skarżącej pomocy w postaci usług opiekuńczych realizowanych w miejscu zamieszkania w okresie od 1 sierpnia 2012r. do 31 stycznia 2013r. w wymiarze 3 godzin dziennie za odpłatnością w wysokości 100% pełnego kosztu wynikającego z ustalonej w umowie z wybranym wykonawcą ceny za 1 godzinę usług, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

Organ I instancji opisaną wyżej decyzja z dnia [...], nr [...] - przyznał skarżącej B. B. przedmiotowe usługi opiekuńcze na okres od 01 sierpnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. w wymiarze 3 godzin dziennie za odpłatnością w wysokości 100% pełnego kosztu wynikającego z ustalonej w umowie z wybranym wykonawcą ceny za 1 godzinę usług. Organ podkreślił, że dochód B. B. w wysokości 10.053,59 zł, stanowiącej 2108% dochodu wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, kwalifikuje ją do ponoszenia opłat za usługi opiekuńcze w wysokości 100%, co wynika z tabeli odpłatności za usługi opiekuńcze stanowiącej załącznika nr 1 do uchwały Nr II/11/06 Rady Miasta B. z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych.

Od decyzji tej B. B. złożyła odwołanie, wnosząc o ustalenie odpłatności z uwzględnieniem dochodów w wysokości 687,13 zł miesięcznie, a więc po pomniejszeniu dochodu o kwotę z tytułu egzekucji komorniczej. Oświadczyła, że przychód osiągnięty przez nią ze sprzedaży mieszkania został w całości wydatkowany na spłatę zadłużeń jej i jej synów, a także na remont i modernizację aktualnie zajmowanego mieszkania. Wskazała, że jest osobą wymagającą opieki innych osób, bowiem porusza się tylko przy pomocy wózka inwalidzkiego, gdy zaś synowie nie mogą zapewnić jej opieki, bowiem pracują i mają na utrzymaniu własne dzieci. Stwierdziła, że nie stać jej na ponoszenie opłat za przyznane usługi, bowiem oprócz renty nie ma żadnych oszczędności, ani też innych środków, które mogłaby przeznaczyć na usługi opiekuńczo-rehabilitacyjne.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z materiałów sprawy przesłanych przez organ I instancji wynika, że B. B. w dniu 26 lipca 2012r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. podanie o kontynuację usług opiekuńczych. Następnie uzupełniła je kolejnym pismem z dnia 30 lipca 2012 r., zatytułowanym "wniosek o pomoc", w którym wniosła o usługi opiekuńcze w wymiarze 3 godzin dziennie za 100 % odpłatnością oraz o specjalistyczne usługi opiekuńcze wymiarze 1 godziny dziennie. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 1 września 2011 r. wynika, że B. B., ur. [...], jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do dnia 31 lipca 2015r. Z przeprowadzonej w dniu 30 lipca 2012r. aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczym jest osobą rozwiedzioną. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ma dwóch synów, jednak nie może liczyć na ich opiekę, bowiem mieszkają i pracują za granicą kraju.

W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał za zasadne przyznanie B. B. wnioskowanych usług opiekuńczych. I tak, decyzją z dnia [...], nr [...] przyznał jej usługi opiekuńcze na okres od 1 sierpnia 2012 do 31 stycznia 2013 r. w wymiarze 3 godzin dziennie za odpłatnością w wysokości 100% pełnego kosztu wynikającego z ustalonej w umowie z wybranym wykonawcą ceny za 1 godzinę usług, zaś decyzją z dnia [...], nr [...] przyznał jej specjalistyczne usługi opiekuńcze na okres od 1 sierpnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. w wymiarze 1 godziny dziennie za odpłatnością w wysokości 100% pełnego kosztu usługi. Przy ustalaniu dochodu wnioskodawczyni organ I instancji uwzględnił jej dochód z tytułu świadczenia emerytalnego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 886,92 zł oraz dochód z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 20 marca 2012 r., Rep. A numer 1036/2012, za cenę 110.000,00 zł. Dochód miesięczny z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego organ I instancji ustalił po myśli art. 8 ust. 11 ustawy, zgodnie z którym w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Kolegium podkreśliło, że niesporne jest w sprawie, iż B. B., jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji, wymaga opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Synowie jej mieszkający i pracujący poza granicami kraju nie mogą tej opieki sprawować. W tej sytuacji organ I instancji na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy mógł przyznać B. B. wnioskowane przez nią usługi opiekuńcze. Istotą sprawy jest odniesienie się do wniosku B. B., zawartego w złożonym odwołaniu, o ustalenie odpłatności za usługi opiekuńcze przy uwzględnieniu jej dochodu jedynie w kwocie 687,13 zł, a więc bez uwzględnienia w jej dochodzie kwoty egzekucji komorniczej oraz dochodu z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego. W tej sytuacji, Kolegium wskazało, że pierwszej kolejności należy wyjaśnić, co należy rozumieć przez dochód osoby wnioskującej o przyznanie pomocy społecznej, którego zaś definicję zawiera art. 8 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1), składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach (pkt 2), kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3).

Zdaniem Kolegium z cyt. wyżej przepisu wynika, że dla potrzeb ustalenia dochodu, od którego zależy przyznanie bądź nie pomocy społecznej, należy wziąć pod uwagę kwotę pieniężną uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc lub, w którym złożono wniosek, gdy dochód został utracony, bez względu na źródło uzyskania tej kwoty, przy czym pomniejsza się ją o składniki wskazane w pkt 1-3 tego przepisu, z jednym zastrzeżeniem, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Wyjątek inaczej normujący zasadę zawartą w art. 8 ust. 3 zawiera ust. 11 art. 8 ustawy. Stanowi on, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego, przekraczającego pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Przepis ten jest szczególnym unormowaniem ustawy w tym znaczeniu, że stanowi prawną fikcję polegającą na tym, że dochód jednorazowy traktowany jest jako uzyskiwany przez cały rok, przy czym nie każdy jednorazowy dochód, a jedynie uzyskany w wysokości wskazanej w tym przepisie.

W ocenie Kolegium, wskazać przy tym również należy, że w myśl art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - do tak ustalonego dochodu nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3)pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055) kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Zatem pięciokrotność tej kwoty wynosi 2385 zł (477 zł x 5). Odnosząc tę kwotę do ceny uzyskanej przez B. B. z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego w wysokości 110.000,00 zł – Kolegium stwierdziło, iż przekracza ona znacznie pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego. Z § 4 umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego wynika, że cena sprzedaży lokalu w kwocie 110.000,00 zł została wypłacona B. B. w marcu 2012 r. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 8 ust. 11 ustawy należało, dochód ten podzielić na 12 miesięcy, co stanowi miesięczną kwotę dochodu w wysokości 9.166,67 zł przez okres od marca 2012 r. do lutego 2013 r. Kwotę tę należało zatem doliczyć do kwoty 886,92 zł, będącej dochodem B. B. z tytułu emerytury, bez uwzględnienia kwoty dochodu podlegającej egzekucji komorniczej. We wskazanych bowiem uregulowaniach jednoznacznie zostało zdefiniowanie pojęcie dochodu, jak również enumeratywnie wymienione zostały składniki, których do dochodu się nie wlicza.

W konsekwencji powyższego, Kolegium wskazało, że w dochodzie skarżącej należało uwzględnić dochód z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego, jak również w pełnej wysokości dochód z tytułu emerytury, bowiem kwoty dochodu podlegającej egzekucji komorniczej nie zostały ujęte ani w katalogu zawartym w ust. 3, ani też w ust. 4 art. 8 ustawy, co skutkuje tym, iż kwoty tej nie można odliczyć od dochodu obliczanego dla celów pomocy społecznej.

Również rozdysponowanie całego uzyskanego dochodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, określonego w art. 8 ust. 11 ustawy, nie może być w ocenie Kolegium uwzględnione jako okoliczność mająca wpływ na inne rozliczenie tego dochodu niż wynika to z tego przepisu.

Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w miesiącu czerwcu 2012r. na dochód skarżącej składał się dochód z tytułu sprzedaży lokalu w kwocie 9.166,67 zł oraz dochód z tytułu emerytury w kwocie 886,92 zł. Tym samym dochód ten wynosił 10.053,59zł.

Kolegium podkreśliło, że warunki odpłatności za usługi opiekuńcze zostały regulowane w w/w uchwale nr II/11/06 Rady Miasta B. z dnia 4 grudnia 2006r., w której ponoszenie opłat za usługi opiekuńcze uzależniono od posiadanych dochodów przy uwzględnieniu kryteriów dochodowych wynikających z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z tabeli odpłatności stanowiącej załącznik nr 1 do wymienionej uchwały wynika, że dochód przekraczający kryterium dochodowe powyżej 400% powoduje odpłatność za usługi w pełnej wysokości. Ponieważ w przypadku skarżącej dochód jej wyniósł 10.053,59 zł i stanowił 2108% ustawowego kryterium dochodowego, dla wynoszącego dla niej 477 zł, to należało uznać, że skarżąca powinna ponosić w pełnej wysokości opłaty za usługi opiekuńcze.

Kolegium na potwierdzenie swego stanowiska powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych, a to wyrok NSA z 5 lipca 2007r., I OSK 1549/06, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., I SA/Wa 1348/09, wyrok WSA we Wrocławiu z 16 czerwca 2010 r., IV SA/Wr 112/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., III SA/Kr 577/10 ( opublikowane w Legali)..

W tym stanie rzeczy Kolegium nie dopatrzyło się nieprawidłowości w podjętym przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięciu ustalającym skarżącej 100% odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze.

Odnosząc się zaś do sytuacji skarżącej - Kolegium stwierdziło, że zrozumienie budzi fakt, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, nie oznacza to jednak, że umożliwia on podjęcie innego rozstrzygnięcia w sprawie niż to wynika z przepisów ustawy. Skarżąca uzyskane środki pieniężne ze sprzedaży lokalu mieszkaniowego przeznaczyła na swoje i rodziny prywatne cele (spłata zaległych zobowiązań cywilnoprawnych swoich i syna, remont mieszkania itp.), zamiast zabezpieczyć dla siebie odpowiednią kwotę pieniężną konieczną do codziennego życia, zwłaszcza, iż sama najlepiej zna swoje możliwości życiowe. W tym stanie rzeczy Kolegium orzekło jak wyżej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniosła B. B. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi, podkreśliła, że nie neguje faktu uzyskania w marcu 2012 r. przychodu w wysokości 106 400 zł /po potrąceniu kosztów notarialnych/ z tytułu sprzedaży stanowiącego jej własność i jedynego jakie posiadała zaspokajającego jej konieczne potrzeby mieszkaniowe lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. Jednakże suma uzyskana z tego tytułu w żadnym przypadku nie stanowiła jej dochodu, który mogłaby przeznaczyć na zaspokojenie potrzeb opiekuńczych. W szczególności konieczność sprzedaży mieszkania wynikała z konieczności uchronienia się przed grożącą jej licytacją komorniczą i spłacenia we własnym zakresie zadłużenia wynoszącego już prawie 17 000 zł na rzecz Banku BPH S.A. Ponadto, aby miała gdzie mieszkać, musiała dojść do porozumienia z synami G. B. i A. B., którzy w zamian za spłatę ich długów zgodzili się na udostępnienie skarżącej stanowiącego ich współwłasność, a zajmowanego obecnie przez nią lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Tylko na rzecz G. przekazała tytułem spłaty jego długów kwotę ok.63 500 zł.

Ponadto zaznaczyła, że w zamian za spłatę zadłużenia synowie przepisali na skarżącą tytuł własności mieszkania. Mieszkanie to jednakże wymagało znacznych nakładów remontowych, aby w ogóle mogła w nim mieszkać. Aby mogła wyjeżdżać z mieszkania musiała wykonać rampę podjazdową. Koszt wykonania rampy to 1800 zł, drzwi balkonowych /koniecznych dla rampy/ - to kolejne 2 750 zł, drzwi wejściowych - 700 zł a także łazienki - kolejne ok. 2000 zł. Kolejne prace remontowe związane z remontem samego mieszkania to dalsze ok. 2000 zł. W sumie same koszty remontu i adaptacji mieszkania to co najmniej 9 750 zł, co łącznie ze spłatą kredytów daje kwotę ok. 90 000 zł, nie licząc spłaty kredytów syna A., Stąd sprzedając swoje mieszkanie nie uzyskała środków, które choć w części mogłaby przeznaczyć na opłaty opiekuńcze. Na pewno też nie wzbogaciła się. W zamian za sprzedaż uzyskała tylko prawo do zajmowania innego mieszkania z koniecznością przeznaczenia znacznych pozostałych jej środków na konieczną modernizację i adaptację. Aktualne dochody skarżącej to kwota 687,13 zł m-cznie (renta po potrąceniach komorniczych ).

Skarżąca podkreśliła, że nie może liczyć na pomoc ze strony synów, albowiem mają oni na utrzymaniu własne dzieci, płacą na nie alimenty, a utrzymują się tylko z prac dorywczych lub sezonowych. Stąd też przyjęte przez organy założenie, jakoby dysponowała środkami pozwalającymi na opłacenie usług opiekuńczych w kwocie ok. 1000 zł miesięcznie - jest niedorzeczne. Faktycznie żyje w nędzy, gdyż otrzymywana renta z trudem wystarcza na opłaty mieszkaniowe i skromne wyżywienie. Jest osobą bardzo schorowaną, inwalidką I grupy, praktycznie całkowicie unieruchomioną w wózku inwalidzkim.

Skarżąca stwierdziła, że pozbawienie pomocy opiekuńczej skazuje ją na warunki niegodne ludzkiej egzystencji. A przecież nie wzbogaciła się, co najwyżej można przyjąć, że zamieniła jedno mieszkanie na drugie. Nadto podniosła, że z uwagi na jej sytuację materialną zmuszona była zrezygnować ze specjalistycznych usług opiekuńczych. Nie może jednakże zrezygnować z podstawowych usług opiekuńczych, a jednocześnie faktycznie nie dysponuje środkami na ich opłacenie. Stąd skargę swoją uważa za w pełni konieczną i uzasadnioną, wnosząc o jej uwzględnienie chociażby biorąc pod uwagę zasady współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być jednak uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji..

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.).

I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest w myśl art.3 ust.1 w/w ustawy - wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Zwłaszcza, że jak powszechnie wiadomo - możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowany sam fakt przyznania skarżącej usług opiekuńczych w oparciu o przepis art.50 ust.1 w/w ustawy, lecz spór dotyczy ustalonej przez organ odpłatności za przedmiotowe usługi, a w konsekwencji czy organy zasadnie wyliczyły dochód skarżącej, który to następnie był podstawą ustalonych opłat.

Istotny jest zatem w sprawie przepis art.50 ust.6 omawianej ustawy, zgodnie z którym Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że Rada Miasta B. działając w oparciu o powyższe upoważnienie ustawowe, podjęła w dniu 4 grudnia 2006r. uchwałę Nr II/11/06 w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. I tak § 2 tejże uchwały Rada postanowiła, że usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. (....), przyznaje się na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.

Z kolei w § 4 w/w uchwały Rada postanowiła, że usługi opiekuńcze mogą być świadczone nieodpłatnie, odpłatnie lub częściowo odpłatnie ( § 4 ust.1 uchwały). Osoby korzystające z usług opiekuńczych ponoszą odpłatność w zależności od posiadanych dochodów i sytuacji rodzinnej przy uwzględnieniu kryteriów dochodowych określonych w art 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (§ 4 ust.2 uchwały). Gdy nadto w § 4 ust.3 uchwały ustalono tabelę odpłatności za usługi opiekuńcze stanowiącą załącznik nr 1 do uchwały, równocześnie stanowiąc w § 4 ust.5 uchwały, że cena 1 godziny usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych wynika z umowy zawartej przez Ośrodek z podmiotem przyjmującym zlecenie realizacji zadania.

Oznacza to, że organ ustalając odpłatność za przyznane skarżącej usługi opiekuńcze związany był tak postanowieniami w/w uchwały Rady jak i postanowieniami m.innymi przepisu art.8 omawianej ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z wyjątkiem m. in. specjalnego zasiłku celowego, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, stanowiącej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (art.8 ust.1 pkt1 ustawy). Za dochód zaś zgodnie z art.8 ust.3 tejże ustawy, uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone u przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowy ni Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Stosownie do art. 8 ust.11 omawianej ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy. poczynając od miesiąca, w który m dochód został wypłacony.

Z kolei w myśl art.8 ust.4 w/w ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z powyższymi zasadami nie wlicza się jedynie jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Z powyższych uregulowań niewątpliwie wynika, że ustawodawca po pierwsze jednoznacznie zdefiniował pojęcie dochodu, a po drugie taksatywnie wymienił składniki, których nie wlicza się do dochodu.

Przytoczone wyżej regulacje pozwalają tym samym na stwierdzenie, że pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu jest na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięty (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 700/06, Lex nr 320923).

W związku z dotyczącymi tej kwestii zarzutami skarżącej wskazać należy, że uzyskane przez skarżącą środki ze sprzedaży mieszkania stanowiły ( jak trafnie przyjęły organy) dochód jednorazowy przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, podlegający rozliczeniu zgodnie z regułą wyrażoną w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej.

W świetle powyższego przyjąć należy, że organ I instancji zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej prawidłowo obliczył wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącą z tytułu sprzedaży lokalu, i co za tym idzie zasadnie ustalił odpłatność za przyznane usługi opiekuńcze.

Podkreślić przy tym także należy, iż żaden z powołanych przez skarżącą wydatków, a to m. innymi spłatę zaległych zobowiązań swoich i Jej synów, jak i remont obecnie zajmowanego mieszkania - nie został ujęty w katalogu zawartym w art.8 ust.3 i 4 omawianej ustawy, co powoduje, iż organy nie mogły - ustalając dochód skarżącej w przedmiotowej sprawie, odliczyć tych kwot od dochodu obliczanego przy przyznawaniu owego świadczenia z pomocy społecznej .

Reasumując należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej obu instancji postąpiły zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami prawa, a to z cyt. wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej oraz z przepisami w/w uchwały Rady Miasta B. z dnia 4 grudnia 2006r., Nr II/11/06 w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych, zwłaszcza, że jak trafnie podkreśliło Kolegium, w tabeli odpłatności stanowiącej załącznik nr 1 do tejże uchwały Rada postanowiła, iż dochód przekraczający kryterium dochodowe powyżej 400% powoduje odpłatność za usługi w pełnej wysokości.

Skoro zaś ustalony zgodnie z cyt. wyżej art.8 ust.3, 4 i 11 ustawy o pomocy społecznej - dochód skarżącej wynosił kwotę 10.053,59 zł, co stanowiło 2108% ustawowego kryterium dochodowego, przy wynoszącym dla skarżącej kryterium dochodowym 477 zł, to istotnie odpłatność za przyznane skarżącej usługi winna była być ustalona w pełnej wysokości.

Tym samym trafne jest rozstrzygnięcie Kolegium, który decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, uznając argumentację w niej zawartą za w pełni zasadną.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącą okoliczności związane tak ze stanem zdrowia, jak i sytuacją materialną, aczkolwiek bardzo istotne z punktu widzenia skarżącej, nie mogły być uwzględnione przez Sąd z tej to przede wszystkim przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej Sąd ten nie może brać pod uwagę, jako, że dotyczą one sfery pozaprawnej.

Z tych właśnie powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.