Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 38/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1, art. 152, art. 53 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 21 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia 24 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia 28 września 2001 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto [...] 1. stwierdza nieważność § 1 zaskarżonej uchwały, 2. określa, że § 1 zaskarżonej uchwały nie może być wykonany.


UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2011 r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 28 września 2001r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miasto ( dalej zwana " uchwałą").

Jako podstawę prawną uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).

W myśl postanowień § 1 uchwały, § 2 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej zdanie drugie otrzymał brzmienie "Osoby ujęte w rejestrze A i D będą kierowane do zawarcia umów najmu wg kolejności, tj. daty złożenia wniosku".

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na § 1 uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz art. 32 Konstytucji RP, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że postanowienia § 2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia 28 września 2001 r. w pierwotnym brzmieniu były następujące: "Zarząd Miasta [...] będzie kierował według kolejności - daty złożenia wniosku - do zawarcia umów na lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy osoby ujęte w:

* Rejestrze A - przydział lokalu na czas nieoznaczony dla osób nie posiadających lokalu mieszkalnego,

* Rejestrze B - przydział lokalu na czas nieoznaczony dla osób podlegających wykwaterowaniu oraz osób zakwalifikowanych do zamiany obecnie zajmowanego lokalu mieszkalnego, które złożyły wnioski przed 29 stycznia 1999 r.,

Rejestrze C - przydział lokalu socjalnego - realizacja wyroków o eksmisję,

Rejestrze D - przydział lokalu socjalnego dla osób nie posiadających lokalu mieszkalnego".

Następnie na mocy postanowień § 1 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej z dnia 26 sierpnia 2005 r., z dniem 27 października 2005r. § 2 ust. 2 uchwały uzyskał brzmienie "Burmistrz Miasta [...] będzie kierował do zawarcia umów na lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu Gminy osoby ujęte w:

Rejestrze A - przydział lokalu na czas nieoznaczony dla osób nie posiadających lokalu mieszkalnego,

Rejestrze B - przydział lokalu dla osób podlegających wykwaterowaniu oraz osób zakwalifikowanych do zamiany obecnie zajmowanego lokalu mieszkalnego,

Rejestrze C - przydział lokalu socjalnego - realizacja wyroków o eksmisję,

Rejestrze D - przydział lokalu socjalnego dla osób nie posiadających lokalu mieszkalnego.

Osoby ujęte w Rejestrze A, C i D będą kierowane do zawarcia umów najmu wg kolejności, tj. daty złożenia wniosku".

Następnie na mocy § 1 pkt 1 uchwały z dnia 1 marca 2007r., z dniem 30 czerwca 2007 r. § 2 ust. 2 uchwały w brzmieniu : "Rejestrze C- przydział lokalu socjalnego – realizacja wyroków o eksmisję" otrzymał brzmienie "Rejestrze C- przydział lokalu socjalnego lub wskazanie pomieszczenia tymczasowego – realizacja wyroków o eksmisję"

W następstwie kolejnej zmiany uchwały – przedmiotowym § 1 uchwały z dnia 24 lutego 2011 r., zdanie drugie § 2 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej otrzymało brzmienie "Osoby ujęte w Rejestrze A i D będą kierowane do zawarcia umów najmu wg kolejności, tj. daty złożenia wniosku ".

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zmiana taka umożliwi Burmistrzowi Miasta "realizację nakazów sądowych mając na względzie interes gminy i racjonalne gospodarowanie zasobem mieszkaniowym, m.in. uniknięcia obowiązku zapłaty odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego wynikającego z art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów".

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że na skutek dokonanej zmiany uchwała nie zawiera regulacji określających kryterium, według którego wnioski będą podlegały realizacji. Sytuacja taka prowadzi do ograniczenia realizacji przez Gminę ustawowego obowiązku dostarczania lokali socjalnych na podstawie art. 14 ust. 1 zdanie drugie ustawy o ochronie praw lokatorów (...). Powołując się na art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy wskazał, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która m.in. zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne (art. 4 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie, która do czasu spełnienia tego obowiązku może zostać zobowiązana do zapłaty odszkodowania na rzecz wierzyciela pozbawionego możliwości zrealizowania wyroku eksmisyjnego.

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, określone z kolei w art. 21 ust. 3 ustawy.

Rzecznik odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych podał, że zawarte w art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) określenie "w szczególności" oznacza, że uchwała rady gminy powinna regulować wszystkie wskazane w art. 21 ust. 3 zagadnienia, a ponadto rada gminy może zamieścić w uchwale jeszcze inne, dodatkowe regulacje związane z najmem. Nie oznacza to jednak, by organ stanowiący gminy, ustalając zasady wynajmu lokali, mógł określać tryb realizacji wyroków przyznających uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego od gminy. Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) przyznający radzie gminy kompetencje do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasoby gminy, w tym ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych oraz trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali socjalnych dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 tej ustawy. Ten ostatni przepis ma bowiem w stosunku do art. 21 ust. 3 charakter przepisu szczególnego wyłączającego stosowanie art. 21 ust. 3 do przypadków przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu. To sąd w prawomocnym orzeczeniu eksmisyjnym oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Zasady realizacji wyroków sądu orzekających eksmisję i przyznających prawo do lokalu socjalnego określają przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów (...) oraz k.p.c.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich nie jest jednak dopuszczalna sytuacja, w której wnioski o wynajęcie lokalu socjalnego przyznanego przez sąd w wyroku orzekającym eksmisję są realizowane w dowolnej kolejności, w szczególności przy uwzględnieniu interesu gminy zmierzającej do uniknięcia obowiązku zapłaty odszkodowania za niedostarczenie lokalu socjalnego wynikającego z art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), a z pominięciem długości oczekiwania na realizację wniosku. Skoro art. 14 ust. 1 zdanie drugie ustawy o ochronie praw lokatorów (...) nie określa kolejności realizacji wyroków eksmisyjnych, ani nie uprawnia gminy do określenia takiej kolejności, w grę może wchodzić jedynie realizacja takich wyroków na podstawie kolejności złożenia wniosku o wskazanie lokalu socjalnego, do którego uprawnienie wynika z wyroku.

Sposobem redakcji zaskarżonej części uchwały Miasto zapewniło sobie możliwość wyboru wniosku ujętego w Rejestrze C, który będzie podlegał realizacji przez wskazanie lokalu socjalnego, z pominięciem kolejności wynikającej z długości okresu oczekiwania. Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że realizacji będą podlegały wnioski tych wierzycieli , którzy wystąpili przeciwko gminie z roszczeniami odszkodowawczymi na podstawie art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów (...). Przy braku wystarczającej liczby lokali socjalnych, inne wnioski nie będą w ogóle realizowane.

W ocenie Rzecznika takie uregulowanie prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej wierzycieli dysponujących prawomocnymi wyrokami sądowymi orzekającymi eksmisję z prawem dłużnika do lokalu socjalnego. Na wskazanie lokalu socjalnego dla dłużnika będą mogli liczyć wierzyciele przejawiający dużą aktywność w dochodzeniu swoich roszczeń, a ci, którzy aktywności takiej nie podejmują, mogą mieć trudności ze zrealizowaniem prawomocnych wyroków eksmisyjnych. Prowadzi ono również do zróżnicowania sytuacji prawnej wierzycieli i dłużników, którym sąd przyznał w wyroku prawo do lokalu socjalnego, w zależności od tego, czy zajmują lokal prywatny, czy należący do gminnego zasobu mieszkaniowego.

Takie rozwiązanie wykonywania wyroków eksmisyjnych z prawem do lokalu socjalnego musi budzić zastrzeżenia z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości obywateli względem prawa, wynikającej bezpośrednio z art. 32 Konstytucji RP.

Stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia uchwały spowoduje przywrócenie wcześniejszego brzmienia zdania drugiego § 2 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej, zgodnie z którym osoby ujęte w Rejestrze C będą kierowane do zawarcia umów najmu wg kolejności, tj. daty złożenia wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa wskazanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Zmiana § 1 w/w uchwały miała na celu racjonalne gospodarowanie zasobem mieszkaniowym w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób eksmitowanych tworzących wspólnotę samorządową przez dysponenta lokali mieszkalnych, którym jest Burmistrz Miasta. W pierwszej kolejności miały być realizowane wyroki eksmisyjne dla osób najbardziej potrzebujących. Przedmiotowa zmiana miała też na celu zmniejszenie wysokości odszkodowań wypłacanych przez Gminę na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych z tytułu niedostarczenia w terminie 30 dni lokali socjalnych osobom eksmitowanym na podstawie wyroku eksmisyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a., Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Niesporne w sprawie było, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, wobec czego spełnione zostały przesłanki z art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a.

Ponadto Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest zobowiązany przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę gminy wyczerpać tryb przewidziany w art.101 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ uchwała nie dotyczy jego interesu prawnego czy uprawnienia ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2005 r. ,sygn. akt I OSK 1065/05, publ. LEX nr 196653). Z poglądem tym należy się zgodzić.

Skarga podlegała zatem merytorycznemu rozpoznaniu.

Skarga jest zasadna.

Kontroli Sądu podlegało postanowienie uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r., które spowodowało usunięcie z dotychczasowego uregulowania zapis mówiący o tym, że przydział lokalu socjalnego, w ramach realizacji wyroków orzekających eksmisję, dokonywany będzie przez skierowanie według kolejności – daty złożenia wniosku - do zawarcia umowy na lokal wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Zaskarżoną uchwałę podjęto na podstawie art. 4 ust.1, art. 21 ust.1 pkt 2 i ust.3 ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( tj. Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ustawa reguluje zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.

Do zadań własnych gminy - w myśl art. 4 ust.1 ustawy - należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.

Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach ( art. 4 ust. 2 ustawy).

Ponadto, w myśl art. 14 ust.1 ustawy, w sytuacji, gdy w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu ciąży obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego.

Art. 21 ust. 1pkt 2 ustawy stanowi, że rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 732/10 (publ. LEX nr 595501) wskazał, że "zawarte w przepisie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (...) określenie "w szczególności" oznacza, że uchwała rady gminy powinna regulować wszystkie wskazane w art. 21 ust. 3 pkt 3 zagadnienia, a ponadto rada gminy może zamieścić w uchwale jeszcze inne, dodatkowe zagadnienia związane z najmem. Nie oznacza to jednak, by organ stanowiący gminy, ustalając zasady wynajmu lokali mógł dowolnie określać dodatkowe kryteria, według których potrzeby mieszkaniowe określonych gospodarstw domowych o niskich dochodach mogą być zaspokojone".

Z powyższym poglądem należy się zgodzić.

W tym samym wyroku NSA stwierdził także, że "art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14. Ten ostatni przepis ma bowiem w stosunku do art. 21 ust. 3 pkt 3 charakter przepisu szczególnego wyłączającego stosowanie art. 21 ust. 3 pkt 3 do przypadków przyznania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu. To sąd w prawomocnym orzeczeniu eksmisyjnym oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Gmina nie może, zatem ustalać w tym zakresie pierwszeństwa, przyznając określonym przez siebie podmiotom uprawnienia do realizacji wyroku eksmisyjnego z wyprzedzeniem innych osób, znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej".

Podobne stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 790/10 ( publ. LEX nr 754946).

Wyroki w przywołanych sprawach zapadły w odmiennych do niniejszej sprawy stanach faktycznych i dlatego nie należy zawartym w nich rozważaniom przypisywać charakteru zasad generalnych.

W sprawie niniejszej, odmiennie niż w przywołanych sprawach, zaskarżone postanowienia uchwały z dnia 24 lutego 2011 r. doprowadziły do wyeliminowania z dotychczasowego unormowania zasad zawierania umów dotyczących lokali socjalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy w związku z koniecznością realizacji wyroków orzekających eksmisję. Zasady te przewidywały kryteria wyboru osób, którym przysługiwało pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w związku z orzeczeniem eksmisji - takim kryterium wyboru była kolejność wniosków o realizację wyroków orzekających eksmisję.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy może stanowić i stanowi podstawę do kształtowania przesłanek zawierania umów najmu nie tylko lokali mieszkalnych na zasadach ogólnych, ale także umów najmu lokali socjalnych na podstawie art. 14 ustawy.

Brak takich unormowań powoduje, że kolejność realizacji przez gminę wyroków orzekających eksmisję – oczywiście w zakresie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobą, co do której sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu orzekł o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego – może być w istocie dowolna. Prowadzić to może do zawierania w takich sytuacjach umów najmu przez gminę z uwzględnieniem przede wszystkim własnego interesu, polegającym na uniknięciu roszczeń odszkodowawczych na rzecz właściciela. Art. 18 ust. 5 ustawy stanowi bowiem, że jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy, na podstawie art. 417 ustawy Kodeks cywilny. Taki też cel podjęcia zaskarżonej uchwały wynika z jej uzasadnienia.

Pamiętać trzeba, że problemy związane z wyrokami nakazującymi opróżnienie lokalu nie sprowadzają się tylko do kwestii właścicielskich i odszkodowawczych, tj. czy właścicielem lokalu jest osoba fizyczna lub prawna, czy jest nią gmina oraz tego, że w przypadku nie dostarczenia lokalu socjalnego osobie uprawnionej, eksmitowanej z lokalu gminnego, nikomu nie będzie przysługiwało roszczenie odszkodowawcze. Istotne jest też, że wyroki nakazujące opróżnienie lokalu nie zawsze dotyczą wszystkich zamieszkujących w tym lokalu osób. Osoby pozostające w lokalu gminnym, którym roszczenia odszkodowawcze do gminy nie przysługują, mogą nie mieć realnych perspektyw na realizację wyroku sądu w sytuacji, gdyby gmina zawierała umowy najmu lokali socjalnych na skutek orzeczeń eksmisji jedynie z lokali nie będących własnością gminy.

Podkreślenia wymaga, że faktem notoryjnym jest, że gminy nie posiadają w swych zasobach mieszkaniowych lokali socjalnych w ilości wystarczającej na zaspokojenie potrzeb wszystkich osób oczekujących.

Z powyższych względów konieczne jest, na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, kształtowanie przesłanek zawierania umów najmu lokali socjalnych w wyniku realizacji ciążącego na gminie obowiązku zapewnienia takiego lokalu na skutek wyroku sądu, z uwzględnieniem specyfiki przepisu art. 14 ust. 1 ustawy. Przesłanki te muszą uwzględniać zasady odpowiadające standardom konstytucyjnym. W myśl art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W tej sytuacji przedmiotowe przesłanki muszą uwzględniać przywołany przepis Konstytucji i przez pryzmat tego przepisu muszą być oceniane.

Tak więc podjęcie uchwały, której konsekwencją jest brak regulacji dotyczących kryteriów wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w związku z orzeczeniem przez sąd o uprawnieniu do otrzymania takiego lokalu, sprzeczne jest tak z art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jak i art. 2 Konstytucji RP.

Wadą taką dotknięty jest zaskarżony § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 24 lutego 2011 r.

Art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz. U. z 2013 r., poz.594 ze zm.) stanowi, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

Mając powyższe na uwadze Sąd, uwzględniając skargę, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność § 1 zaskarżonej uchwały.

Na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd określił, że § 1 zaskarżonej uchwały nie może być wykonany.