Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1057/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 9 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 122, art. 124, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.-N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania M. - N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie [...]zł, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że [...] Prezydent Miasta B. P. wezwał M. N. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) do złożenia deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2011-2016 od nieruchomości położonej w B. P., przy ul. [...], ponieważ Spółka mimo ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (aktualny Dz.U. 2016, poz. 716 ze zm. - dalej u.p.o.l.), za ww. lata nie składała deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości i nie uiściła żadnej raty podatku od nieruchomości za te lata.

Pomimo wezwania Spółka nadal nie złożyła żądanej informacji podatkowej, w związku z czym wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok podatkowy 2011 wskazując, że Spółka - zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów - jest właścicielem działki o nr ewid.[...], położonej w B. P. przy ul. [...] o pow. [...] m2, która jest zabudowana budynkiem o powierzchni zabudowy [...] m2 i jest oznaczona w ewidencji gruntów symbolem Bi - inne tereny zabudowane. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. P. określił wymiar podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2011 w kwocie [...]zł przyjmując do opodatkowania budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2 i grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. [...] m2. Organ ten wskazał też, że do opodatkowania przyjęto powierzchnię użytkową budynku w wysokości zadeklarowanej przez poprzedniego właściciela tej nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka, zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. negując związanie gruntów i budynków objętych niniejszym postępowaniem z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Spółkę w sytuacji gdy nie prowadzi ona na terenie nieruchomości żadnej działalności gospodarczej, przy czym niekorzystanie z budynku i gruntu ma charakter stały. W związku z tym zarzucała, że organ dopuścił się naruszenia § 1 pkt 1 lit. a oraz § 1 pkt 2 lit. b uchwały nr 111/17/10 Rady Miasta B. P. z dnia 29 grudnia 2010r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych stosując wobec przedmiotowych nieruchomości niewłaściwe stawki. Jej zdaniem organ naruszył też art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej (aktualnie Dz.U. z 2017 r. poz. 201) nie podejmując stosownych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w szczególności nie ustalił, czy faktycznie budynek i działka, na której jest on posadowiony służy do prowadzenia działalności gospodarczej Spółki, która od roku 2009 zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka zarzucała też, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wymogów z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Spółka podnosiła przy tym, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym i nie powinien być opodatkowany najwyższymi stawkami podatkowymi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji, podzielając zarzut odwołania dot. naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 §1 i art. 171 Ordynacji podatkowej w zakresie nie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie ustalenia przedmiotu opodatkowania oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

W pierwszej kolejności wskazano na niesporną w sprawie okoliczność, że Spółka jest właścicielem działki o nr ewid.[...], o pow. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem handlowo - usługowym o powierzchni zabudowy [...].

W ocenie Kolegium niedopuszczalnym było jednak przyjęcie do opodatkowania - bez sprawdzenia - powierzchni użytkowej budynku ([...]), wykazanej w deklaracji za rok 2006 przez poprzedniego właściciela działki. W sytuacji, gdy Spółka nie złożyła stosownej deklaracji, obowiązkiem organu podatkowego było przeprowadzenie oględzin przedmiotu opodatkowania (z udziałem podatnika), celem dokonania obmiaru powierzchni użytkowej budynku i ustalenia, czy ta powierzchnia w latach 2011-2016 nie uległa zmianie, przy czym w toku oględzin organ winien zwrócić uwagę na stan techniczny budynku, potwierdzony odpowiednią dokumentacją (np. fotograficzną).

Jednocześnie Kolegium zaleciło, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustalił, jaki jest przedmiot, rodzaj i miejsce prowadzonej przez Spółkę działalności, wynikający z zawartej umowy o utworzeniu spółki z o.o., celem ustalenia więzi pomiędzy działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę skarżącą, a nieruchomością podlegającą opodatkowaniu. Zbadaniu winna też podlegać okoliczność podnoszona przez Spółkę, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej (z uwzględnieniem informacji z miejscowego urzędu skarbowego).

Kolegium wskazało też na konieczność rozważenia wystąpienia w sprawie względów technicznych, na które powoływała się Spółka, to jest przesłanki z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zwracając uwagę, że obowiązek wykazania tych okoliczności ciąży również na podatniku.

Jednocześnie Kolegium nie podzieliło poglądu strony skarżącej, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości nie decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, ale sposób w jaki jest faktycznie wykorzystywana ta nieruchomość, bo takie stanowisko może mieć ewentualnie miejsce w przypadku osoby fizycznej, będącej przedsiębiorcą.

Na decyzję Kolegium Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżonej decyzji zarzucała:

- naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. poprzez wadliwe uznanie przez organ, iż grunty i budynki objęte niniejszym postępowaniem są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Spółkę, podczas gdy nie prowadzi ona na terenie nieruchomości żadnej działalności, nie wykorzystuje budynku ani gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej a niekorzystanie z budynku i gruntu ma charakter stały nie zaś tymczasowy;

- naruszenie § 1 pkt 1 lit. a oraz § 1 pkt 2 lit. b Uchwały nr 111/17/10 Rady Miasta B. P. z dnia 29 grudnia 2010r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości poprzez ich zastosowanie w przedmiotowej w sytuacji, gdy powinny mieć zastosowanie § 1 pkt 1 lit. c oraz § 1 pkt 2 lit. e Uchwały, to jest zastosowanie stawki podatku związanej z prowadzeniem działalności, podczas gdy skarżąca od 2009r. zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej w związku z czym stawki podatku zastosowane przez organ winny wypełniać dyspozycję § 1 pkt 1 lit. c (w przypadku gruntu) oraz § 1 pkt 2 lit. e Uchwały (w przypadku budynku);

- naruszenie art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności brak próby ustalenia czy grunt oraz posadowiony na nim budynek są faktycznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego oraz czy skarżący faktycznie prowadzi działalność gospodarczą oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy uznaniu, iż grunt i budynek na nim się znajdujący są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącą i dlatego winny być objęte stawką w najwyższej wysokości;

- naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez powołanie się przez organ jedynie lakonicznie na ustalenie prowadzenia działalności gospodarczej na terenie przedmiotowej nieruchomości, nie wskazując żadnych środków dowodowych na tę okoliczność.

W związku z powyższymi zaniedbaniami organu doszło w konsekwencji do naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez wadliwe uznanie przez organ pierwszej instancji, iż grunty i budynki objęte niniejszym postępowaniem są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego i w konsekwencji bezzasadne zawyżenie wysokości zobowiązania podatkowego, podczas gdy skarżący nie prowadzi na terenie nieruchomości żadnej działalności, nie wykorzystuje budynku ani gruntu do prowadzenia działalności gospodarczej a niekorzystanie z budynku i gruntu ma charakter stały nie zaś tymczasowy.

W treści skargi Spółka, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodziła, że samo ustalenie przez organ podatkowy, że grunt, budynek czy budowla znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, nie oznacza, że są one w każdym przypadku związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tym samym nie uzasadnia to automatycznego opodatkowania podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków lub budowli związanych z działalnością gospodarczą. Dopiero stwierdzenie, że budynek lub budowla (lub ich część) jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia zastosowanie stawki podatku właściwej dla budynku lub budowli związanych z działalnością gospodarczą. W tym kontekście Spółka podkreślała, podobnie jak w odwołaniu, że nie wykorzystuje nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż od 2009 roku działalności nie prowadzi. Poza tym, budynek posadowiony na gruncie jest w złym stanie technicznym w stopniu uniemożliwiającym wykorzystywanie go do jakichkolwiek celów gospodarczych.

Na koniec Spółka powołała się na treść uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach (I SA/Gl 462/09), iż "sam wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o uzyskaniu przez podmiot wpisany do takiej ewidencji statusu przedsiębiorcy. Istotne znaczenie ma natomiast rzeczywiste wykonywanie przez dany podmiot działalności gospodarczej". Spółka zaś pomimo wpisu do rejestru przedsiębiorców, od 2009 r. nie prowadzi działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] do Sądu wpłynęło pismo Spółki (datowane na [...]), złożone tytułem uzupełnienia skargi. W piśmie tym, Spółka podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w skardze, zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 ze zm.), art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, art. 20a u.p.o.l. poprzez zastosowanie przez organ podatkowy przy wymierzaniu łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2011 stawek podatkowych wynikających z uchwały Rady Miasta Nr 111/17/10 z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, która została opublikowana w Dz. Urz. Woj. Lub Nr 19, poz. 493 z dnia 11 lutego 2011 r., podczas gdy prawidłowo organ powinien zastosować stawki podatkowe poprzednio obowiązujące, to jest wynikające z uchwały Rady Miasta Nr X/87/05 z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku, opublikowanej w Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 18, poz. 396 z dnia 18 lutego 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Dla przypomnienia należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia do tutejszego sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, którą Kolegium uchyliło, z uwagi na braki w ustaleniu stanu faktycznego, decyzję Prezydenta Miasta określającą skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. Określenia tego wymiaru organ I instancji dokonał przyjmując do opodatkowania powierzchnię użytkową budynku wykazaną przez poprzedniego właściciela działki w deklaracji za rok 2006 r. Spółka zaś w skardze podważała wielkości (w zakresie powierzchni użytkowej) przyjęte przez organ, oraz kwestionowała objecie stawkami przewidzianymi dla nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy w sytuacji, gdy organ – w ocenie skarżącej – nie wykazał okoliczności faktycznego zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności, której Spółka faktycznie nie prowadzi.

Dokonując oceny zgodności tej decyzji z prawem, w pierwszej kolejności odnieść się należy do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., z których wynika, że wysokość stawek podatkowych ustalana jest przez radę gminy i uzależniona jest od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia. Przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. b i c u.p.o.l. określają różne maksymalne stawki podatkowe dla budynków lub ich części oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz pozostałych nieruchomości nie związanych z tą działalnością w przypadku których te stawki są niższe.

Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r. (a więc obejmującym stan sprawy) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozmieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W kontekście stanowiska wyrażonego przez skarżącą należy zwrócić uwagę, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona (i czy nie prowadzona jest czasowo, przejściowo), ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy.

Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Majątkowy charakter podatku od nieruchomości wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowoprawnego stanu faktycznego (podstawy opodatkowania i stawki podatkowej) nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wskazano wyżej, wbrew argumentacji skargi, z brzmienia przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego (art. 336 Kodeksu cywilnego), wobec braku definicji posiadania w ustawie podatkowej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07). Odnosząc się do argumentów skargi zauważyć trzeba, że warunku o którym mowa, nie spełnia nieruchomość (budynek, grunt) przeznaczony na realizację osobistych celów życiowych podatnika oraz jego rodziny. Dotyczyć to może jednak przypadku, gdy nieruchomość jest w posiadaniu osoby fizycznej, która prowadzi działalność gospodarczą, i której aktywność życiowa może przejawiać się w dwóch sferach: prywatnej i gospodarczej. Zatem majątek przez nią posiadany, w jakiejś części, może być przynależny tylko tej sferze prywatnej. Wtedy okoliczność związku nieruchomości z prowadzoną przez tę osobę fizyczną działalnością gospodarczą nabiera istotności, bo może zaistnieć sytuacja, gdy majątek tej osoby okaże się związany tylko z tą sferą prywatną podatnika. Jednak w sytuacji, z którą mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, posiadaczem nieruchomości, co do której określono zobowiązanie w podatku od nieruchomości, jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, to jest podmiot, który ze swej natury powołany jest do prowadzenia działalności gospodarczej, i w tym przypadku nigdy nie będziemy mieć do czynienia z nieruchomością, będącą własnością podatnika – przedsiębiorcy, który wykorzystuje daną nieruchomość do celów prywatnych, rodzinnych.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że spółka jest zarejestrowanym podmiotem gospodarczym. A zatem, z samego faktu, że spółka jest przedsiębiorcą wynika - zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I. - że znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zasadnicza linia argumentacji skargi, która – powołując się na nieprowadzenie w sposób aktywny działalności przez spółkę na obszarze przedmiotowej nieruchomości - miałaby z tej przyczyny wyłączać tę nieruchomość z opodatkowania jako nieruchomość będącą w posiadaniu przedsiębiorcy. Ta okoliczność nie ma bowiem – w świetle brzmienia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – znaczenia dla sposobu opodatkowania. Podkreślić bowiem raz jeszcze trzeba, że przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej, w ocenie Sądu, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

W stanie prawnym, z którym mamy do czynienia w sprawie niniejszej, brak możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej można uwzględnić jedynie w razie zaistnienia przeszkód technicznych o charakterze trwałym i ciągłym, faktycznie uniemożliwiających prowadzenie działalności. Zasadnie przy tym zwrócił organ odwoławczy uwagę – odnosząc się do rozumienia "względów technicznych", do których odwoływała się ustawa, a nie zostały w żaden sposób zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych - iż ta niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej musi mieć charakter trwały, a więc nieruchomość nie tylko nie może on być wykorzystywany obecnie, ale również potencjalnie w przyszłości. Słusznie też organ wskazał, że względy techniczne muszą wykluczać możliwość użycia budynku, gruntu, budowli do celów jakiejkolwiek działalności gospodarczej, ze względu na okoliczności niezależne od podatnika, przy czym taka okoliczność może być stwierdzona odpowiednim orzeczeniem organów nadzoru budowlanego. Niewątpliwie też każda z takich sytuacji ewentualnego wystąpienia względów technicznych musi być badana indywidualnie.

W tym kontekście podzielić należy stanowisko wyrażone w decyzji organu II instancji, iż ewentualnej kwestii zaistnienia względów technicznych nie badał w żaden sposób Prezydent Miasta. Ani z akt sprawy ani z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, aby organ zajmował się w sprawie kwestią ewentualnego zaistnienia przyczyn technicznych, dla których budynek nie może być wykorzystywany, choć strona właśnie zły stan techniczny budynku podaje jako okoliczność wyłączającą nieruchomość z opodatkowania stawkami podatkowymi. Inną rzeczą jest, iż spółka czyni to dopiero na etapie odwołania od decyzji, nie biorąc aktywnego udziału w wyjaśnieniu tej kwestii od początku toczącego się postępowania. Jednak bierna postawa spółki nie może usprawiedliwiać dowolnego działania organu podatkowego. Za dowolne bowiem uznać należy takie procedowanie organu, gdy dla wymiaru podatku od nieruchomości wobec spółki za rok 2011 r. organ posługuje się deklaracją złożoną przez poprzedniego właściciela budynku, która dotyczyła roku 2006. Z decyzji ani akt sprawy nie wynika, aby organ dokonał jakichkolwiek własnych ustaleń w tym zakresie, jak np. oględzin budynku. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji przyjął, iż w 2011 r. budynek miał taką a nie inną powierzchnię użytkową, jaki był charakter tego budynku (czy aktualna była w roku 2011r. funkcja handlowo-usługowa budynku), jaki był jego stan techniczny – czy mógł obiektywnie uniemożliwiać prowadzenie na terenie budynku jakiejkolwiek działalności gospodarczej, ze względu na jego stan techniczny.

W aktach sprawy I instancji znajduje się wprawdzie opinia sporządzona w formie operatu szacunkowego przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w L. dotycząca niniejszej nieruchomości i sporządzona w roku 2009 dla potrzeb innego postępowania sądowego, brak jest jednak w decyzji organu I instancji jakiegokolwiek własnego odniesienia się do danych wynikających z tego operatu (jeśli organ dane te przyjął dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości), bo w decyzji wymiarowej Prezydent Miasta tych kwestii nie wyjaśnia. Nie wskazuje, czy i jakie znaczenie – z jego punktu widzenia – mógłby mieć dołączony do akt operat, a jeśli tego znaczenia nie miałby, to jakie dane i w jaki sposób pozyskane posłużyły organowi dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r.

Ma to znaczenie – poza ustaleniem, czy wystąpiły ewentualnie w sprawie względy techniczne, o których wyżej mowa - również w świetle treści art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., który stanowi, iż podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Oznacza to bowiem, że dla prawidłowego określenia spółce podatku od nieruchomości za 2011 r., w przypadku budynku, jest ustalenie przez organ jego powierzchni użytkowej. W sprawie niniejszej, w sytuacji braku stosownej deklaracji spółki, organ przyjął za aktualną powierzchnię użytkową budynku na rok 2011 według deklaracji poprzedniego właściciela tego budynku z 2006 roku. Na nielegalność takiego działania słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej, nakazując organowi I instancji przeprowadzenie stosownych oględzin, dokonanie obmiaru nieruchomości celem ustalenia jego powierzchni użytkowej.

W świetle powyższego, prawidłowa była ocena Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż znaczne uchybienia procesowe doprowadziły do tego, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwalał na poczynienie rzetelnych, dokładnych i wyczerpujących ustaleń dotyczących zarówno kwestii powierzchni użytkowej spornego budynków, jak i jego stanu technicznego.

W tym miejscu należy podkreślić, że w postępowaniu podatkowym organ podatkowy ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. I temu obowiązkowi organ podatkowy I instancji uchybił, mimo iż do niego należało podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rzetelnego załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ten obowiązek organu jednak tym skuteczniej może być zrealizowany jednak tylko wówczas, gdy i strona postępowania aktywnie współdziała z organem podatkowym w procesie gromadzenia dowodów. Aby nie narazić się na negatywne rozstrzygnięcie skarżąca spółka powinna udzielać stosownych wyjaśnień, oraz bez nieuzasadnionej zwłoki ujawniać fakty i dowody będące w jej posiadaniu, przyczyniając się tym samym do wyjaśnienia sprawy.

Należy też mieć w polu widzenia, iż w świetle postanowień art. 124 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Regulacja ta stanowi w istocie rozwinięcie a zarazem konkretyzację zasady przekonywania, wyrażonej w przywołanym powyżej art. 124 powołanej ustawy. Mając to na względzie tym bardziej zasadne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które oceniło, iż nie może, w realiach rozpatrywanej sprawy, samodzielnie jej rozstrzygnąć w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził jedynie "szczątkowe" postępowanie wyjaśniające, a w wydanej decyzji w istocie nie zamieścił uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (ograniczając się jedynie do arbitralnego stwierdzenia, że do opodatkowania przyjęto powierzchnię użytkową budynku w wysokości zadeklarowanej przez poprzedniego właściciela nieruchomości). Organ odwoławczy słusznie więc zwrócił uwagę na konieczność ścisłego uwzględnienia wytycznych zawartych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przy sporządzaniu uzasadnienia rozstrzygnięcia organu podatkowego.

Wskazane w uzasadnieniu Kolegium okoliczności bez wątpienia uniemożliwiały rozpatrzenie sprawy i stanowiły istotne uchybienia, których usunięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Ich zaistnienie przesądza więc o uznaniu dopuszczalności zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, co organ odwoławczy uczynił, prawidłowo stosując również dyspozycję zawartą w zdaniu drugim tego przepisu poprzez wskazanie okoliczności faktycznych, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podjęte rozstrzygnięcie jest zatem zgodne z prawem.

Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że uchwała Rady Miasta B. P. Nr III/17/10 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za rok 2011 r. została podjęta w dniu 29 grudnia 2010 r. ale została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego Nr 19, poz. 493 z dnia 11 lutego 2011 r. Zgodnie z jej § 2 uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym. Z powyższego wynika, że uchwała weszła w istocie w życie 26 lutego 2011 r

Utrwalony w orzecznictwie jest pogląd, że podjęcie uchwały, o której mowa w art. 20 a ust. 1 u.p.o.l. obejmuje zarówno sam fakt jej głosowania przez radę, jak i jej należytą publikację. Dopiero spełnienie obu tych warunków stanowi, że dany akt normatywny wszedł do porządku i obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., o sygn. akt II FSK 1677/12). Z art. 20a ust. 1 u.p.o.l. wywieść należy, że w kolejnym roku podatkowym mogą obowiązywać albo nowe stawki, o ile zostanie podjęte, w znaczeniu obejmującym również jej prawidłową publikację, albo stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy, jeśli taka uchwała nie zostanie podjęta. Brak jest normatywnych podstaw, aby w ciągu roku podatkowego obowiązywały dwie różne stawki podatku od nieruchomości

Zdaniem Sądu przyjęcie w rozpoznawanej sprawie rozwiązania wstecznego działania skutków uchwały jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami państwa prawa. Wsteczna moc prawa może dotyczyć ewentualnie tylko przyznania praw. Z całą stanowczością natomiast należy wykluczyć możliwość zastosowania tej normy do nakładania obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1272/09).

Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że nowe stawki wynikające z uchwały z dnia 29 grudnia 2010 r. nie mogły mieć zastosowania od 1 stycznia 2011 r., skoro weszła ona w życie w dniu 26 lutego 2011 r.

Ponownie rozstrzygając sprawę, z uwzględnieniem zawartych w zaskarżonej decyzji wytycznych Kolegium, Prezydent Miasta zastosuje prawidłowe stawki podatkowe, mając na względzie okoliczność braku skutecznego podjęcia uchwały co do stawek podatkowych na 2011 r., oraz treść art. 20 a ust. 1 u.p.o.l., stanowiącego, że w przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 19 pkt 1 lit. a-d, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Z powyższych względów uznać należy, że kontrolowana decyzja, wydana na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, nie narusza prawa, a to oznacza, że skarga na nią wniesiona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).