Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 354/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 11, art. 134, art. 151, art. 273 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 91 par. 1, art. 270 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, grudzień 2005 r., od stycznia do października 2006 r., styczeń, luty, od kwietnia do grudnia 2007 r. oraz za okres od stycznia do sierpnia 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółka jawna "T., U.H." U. B., J. B. (poprzednia nazwa S.C. T. U.H. U. B., J. B.) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wykonywania usług transportowych od dnia 1 marca 2000 r.

W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w K., w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca 2005 r. do sierpnia 2008 r. stwierdzono m. in., że podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z [...] faktur wystawionych przez S. B., zam. [...] K., K., ul. [...], NIP [...], oraz z [...] faktur wystawionych przez A. M., zam. [...] O., ul. [...], NIP [...]. Faktury VAT dotyczyły naprawy pojazdów samochodowych podatnika. Szczegółowa analiza faktur dokonana przez organ I instancji doprowadziła do wniosku, iż faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) odmówił prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur.

Nie zgadzając się z ustaleniami organu I instancji, strona złożyła odwołanie wnosząc o zmianę wydanej decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego w znacznej części. Zdaniem odwołującego podjęta decyzja oparta została na domniemaniach, które są sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami i działania w tej kwestii, nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Podjęcie rozstrzygnięcia winno być oparte nie na przypuszczeniach, lecz na faktach i dowodach. Zasadnym jest zatem zarzut, iż organ działał wbrew zasadzie praworządności oraz zasadzie zaufania do tych organów. Ponadto strona zarzuciła nie wskazanie przez organ I instancji konkretnych przepisów, które zostały naruszone w związku z odliczeniem przez podatnika błędnych faktur. Dodatkowo opinia powołanego w sprawie biegłego skarbowego w żadnym punkcie nie podważa istoty oraz potrzeby i charakteru wykonywanych napraw na rzecz strony. Jednocześnie zeznania A. M., iż nie wykonywał on żadnych usług dla firmy "T., U.H.", nie mogą stanowić podstawy do pozbawienia ww. firmy prawa do odliczenia podatku naliczonego. Nieobiektywną, według strony, ocenę stanowi również fakt, iż nie przedstawiła umowy zawartej z firmą "S." S.B.na zlecone dla niej naprawy, czyniąc je mało wiarygodnymi. Strona swoje stanowisko uzasadniła tym, że S. B. był wiarygodnym kontrahentem, ponieważ przedłożył na piśmie oświadczenie, że jest czynnym podatnikiem podatku VAT, uprawnionym do wystawiania i otrzymywania faktur VAT, w 2005 r. S. B. wykonał na rzecz spółki "T. U. H." B. U. B. J. usługi naprawy, które udokumentowano [...] fakturami VAT, nie jest więc to znaczna ilość. W ocenie odwołującego opinia biegłego skarbowego nie jest wiarygodna, gdyż osoba biegłego nie jest znawcą problematyki mechaniki samochodowej, lecz szeroko rozumianych ruchomości i praw majątkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Organ odwoławczy zwrócił przede wszystkim uwagę na fakt, iż rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie było w znacznej części oparte na ekspertyzie biegłego skarbowego P. K. z dnia [...] czerwca 2009 r., dokonanej na zlecenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.

Z opinii tej wynikało, że w niektórych przypadkach ceny napraw zostały znacznie zawyżone, co do innych wymagały one specjalistycznego wyposażenia warsztatu, więc prawdopodobnie nie zostały faktycznie wykonane, a wykonanie innych napraw było możliwe, podano też realną cenę tych napraw. Rzeczoznawca jedynie przypuszczał, ale jednoznacznie i dokładnie nie wskazał, które faktury uznał za wiarygodne, a które podważał. W opinii organu odwoławczego, aby w/w opinia mogła spełniać rolę dowodu i stanowić podstawę wydania decyzji, musi precyzyjnie i jednoznacznie wypowiedzieć się w kwestii każdej zakwestionowanej faktury. Na tej podstawie dopiero jest możliwe ustalenie, czy podważa się cenę uwidocznioną na fakturze i jako podstawę prawną kwestionowania odliczenia należy powołać art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), czy też w ogóle kwestionuje się wykonanie całej usługi, stosując podstawę prawną wynikającą z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) w/w ustawy. Tym bardziej kwestia ta wymagała wyjaśnienia, gdyż zarówno podatnik jak i wystawca faktur, S. B., zgodnie twierdzili, że usługi zostały wykonane. Zdaniem organu odwoławczego, aby wyjaśnić wszelkie wątpliwości odnośnie możliwości wykonania usług wykazanych na kwestionowanych fakturach należałoby ewentualnie powołać biegłego, który będzie posiadał odpowiednie oprogramowanie i sporządzi kompletną opinię, ustosunkowując się do każdej zakwestionowanej faktury.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał również na fakt, że organ I instancji nie wyjaśnił dokładnie kwestii fałszowania faktur, na których jako sprzedawca usługi widnieje A. M., a jako nabywca S.C. B. U. B. J. (obecna nazwa: sp. j. "T., U. H." U. B., J. B.), opierając się jedynie na zeznaniu A. M. w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] stycznia 2009 r., w którym zaprzecza on, że wystawiał sporne faktury. W przesłuchaniu tym, korzystając z uprawnień wynikających z art. 190 Ordynacji podatkowej, brał udział J. B., który wyjaśnił, iż przedmiotowe faktury VAT zostały wystawione i skorygowane przez S. B. Na dowód tego podatnik przedłożył wyjaśnienia podpisane przez S. B. z dnia [...] października 2008 r. Nie przesłuchano jednak w tym zakresie S. B. w celu zweryfikowania tego zeznania. Organ I instancji w swojej decyzji stwierdził jedynie, że kontrahent wystawił faktury, posługując się pieczęcią innego podmiotu gospodarczego oraz jego nazwiskiem i podpisał przedmiotowe faktury VAT. Tak więc wniosek organu I instancji zawarty w decyzji dotyczący podrobienia faktur przez S. B. nie znajdował jednoznacznego potwierdzenia w zgromadzonym materiale i był oparty jedynie na podejrzeniach.

Z zebranego i przekazanego przez organ I instancji materiału dowodowego nie wynikało również, aby było przeprowadzone postępowanie kontrolne u S. B. ani też, czy zostało wydane postanowienie o włączeniu do akt postępowania materiału dowodowego z w/w postępowania kontrolnego. Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należałoby zweryfikować zeznania A. M., czy istotnie wzory stosowanych przez niego faktur VAT są odmienne od tych faktur, których wystawieniu zaprzecza, jak również porównać pieczęć firmową i podpis p. M. z widniejącymi na fakturach, w których posiadaniu jest S.C. T.-U. H.

Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że w ślad za powziętą informacją zawartą również w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] stycznia 2010 r., a dotyczącą przesłania w dniu [...] czerwca 2009 r. przez Prokuraturę Rejonową w K. do Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny aktu oskarżenia przeciwko S. B. (nie sprecyzowano jednak jakich zarzutów konkretnie dotyczy wspomniany akt oskarżenia).

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prokuratury o informację na jakim etapie znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Prokuratura Rejonowa w K. poinformowała, że w sprawie S. B. w dniu [...] września 2009 r. zapadł wyrok w Sądzie Rejonowym w K. (sygn. akt [...]).

Zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należało ustalić, czy orzeczenie Sądu dotyczyło faktu wystawiania spornych faktur i czy mogło ono stanowić dowód w niniejszej sprawie.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] listopada 2010 r. wydał decyzję nr [...], w której podtrzymał swoje poprzednie stanowisko, opierając się na dodatkowych dowodach zgromadzonych w sprawie, tj.:

- wyciągach z ostatecznych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., określających S. B. podatek do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT za okresy 2005 r., 2006 r., 2007 r. i 2008 r.,

- protokole z przesłuchania podejrzanego S. B. w postępowaniu o przestępstwa skarbowe z dnia [...] lipca 2010 r., w którym przyznał się w całości do zarzutu wystawiania fikcyjnych faktur VAT,

- wyroku Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...], uznającego S. B. za winnego wystawiania nierzetelnych faktur VAT, które były fakturami fikcyjnymi, nie odzwierciedlającymi faktycznych transakcji gospodarczych,

- protokołach z przesłuchań świadków przeprowadzonych w Komendzie Powiatowej Policji w K.: A. M., J. B., U. B., B. M. oraz S. B., w którym przyznał się on do podrobienia faktur VAT, na których jako sprzedawca widnieje A. M.,

- wyroku Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...], uznającego S. B. za winnego podrobienia dokumentów w postaci faktur VAT (wypisał ich treść oraz opieczętował je uprzednio podrobioną pieczęcią firmy A. M., składając przy tym podpis - parafa).

Powyższe dokumenty zostały włączone postanowieniami do prowadzonego postępowania.

W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji strona wniosła o jej zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji celem przeprowadzenia w znacznej części ponownego postępowania dowodowego. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił nieobiektywną (błędną) ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także oparcie rozstrzygnięcia nie na faktach i dowodach, lecz na domniemaniach, które sprzeczne są z zebranymi w sprawie dowodami, w tym zaniechanie przeprowadzenia dowodów wskazanych przez organ odwoławczy oraz to, że rozstrzygnięcie zostało podjęte wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych i dyrektywy Komisji Europejskiej o neutralności podatku VAT dla firm.

W ocenie odwołującego organ I instancji wykonał tylko jedno z zaleceń określonych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, a mianowicie powołał nowego biegłego skarbowego A. D.; który stwierdził, że jedynie w [...] przypadkach koszt robocizny został zawyżony, natomiast w przypadku [...] sztuk stwierdził brak: nr VIN lub nr rejestracyjnego, typu i roku produkcji pojazdów, które miały zostać poddane naprawie, wykazania kosztu części zamiennych użytych do naprawy, wykazania stawki za roboczogodzinę i ilości przepracowanych roboczogodzin. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest niezgodne ze stanem faktycznym, jaki miał miejsce oraz z zebranym materiałem dowodowym, a także narusza przepisy prawa procesowego i materialnego. S. B. był wiarygodnym kontrahentem strony, ponieważ przedłożył oświadczenie na piśmie, że jest czynnym płatnikiem podatku VAT, uprawnionym do wystawiania i otrzymywania faktur VAT. Ponadto naprawy, które wykonał w 2005 r. na rzecz spółki "T., U. H." udokumentowano 4 fakturami VAT - nie jest to więc znaczna ilość; fakt wystawienia w tych samych dniach faktur VAT na rzecz innych kontrahentów nie jest żadnym dowodem na to, że naprawy na rzecz spółki nie zostały wykonane.

Zarzut dotyczący błędnego wystawiania faktur VAT przez S. B. jest bezzasadny, bowiem trudno wpisywać na fakturach VAT wszystkie dni, w trakcie których wykonano naprawę; faktury te były jednak wystawiane w terminie 7 dni od dnia wykonania usługi; opinia biegłego skarbowego w żadnym punkcie nie podważa istoty oraz potrzeby i charakteru wykonywanych napraw; opinia ta nie może odnosić się do napraw dokonywanych w firmie strony, gdyż nie wskazano w niej, która konkretnie naprawa nie została wykonana; na opinię taką wpłynął fakt, iż biegli nie są znawcami m. in. problematyki mechaniki, elektroniki i automatyki samochodowej, lecz szeroko rozumianych ruchomości i praw majątkowych, dlatego nie może być ona wiarygodna. Organ podatkowy nie wziął też pod uwagę faktu, że pojazdy nie były nowe, lecz używane, a części zużyte do ich naprawy pozyskiwane były z pojazdów przeznaczonych na złom, bądź też z tych które uległy wypadkowi i nie nadawały się do naprawy; w przypadku, gdy nie dysponowano daną częścią, S. B. oferował się ją dostarczyć. S. B. potwierdził fakt wykonania usług wykazanych w fakturach VAT, na których jako sprzedawca widnieje A. M. (będący figurantem w zawieranych transakcjach), tym samym z tego powodu strona nie może zostać pozbawiona prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur VAT. Zdaniem odwołującego odrzucono wszystkie dowody potwierdzające wykonanie usług, w tym deklaracje VAT-7, złożone przez S. B., jego zeznania, zeznania i wyjaśnienia strony, czy też dowód w postaci oświadczenia S. B., w którym potwierdza, iż "wszystkie naprawy zostały rzetelnie wykonane i są wiarygodne z wystawionymi fakturami". Jedynym dowodem, na którym oparł się organ I instancji jest wyrok Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] października 2010r. o sygn. akt [...]. Zdaniem strony postępowanie podatkowe rządzi się jednak innymi przepisami prawa niż postępowanie karne, które było prowadzone wobec S. B. Wspólnicy spółki zarzucają, iż nie zostali powiadomieni o przesłuchaniu S. B. w dniu [...] lipca 2010 r., tj. w postępowaniu o przestępstwa skarbowe oraz to, że nie przesłuchano go w trakcie postępowania podatkowego, co zalecił w swej decyzji organ II instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] listopada 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego A. D., który wydał w dniu [...] sierpnia 2010 r. opinię. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., że przeprowadzona ekspertyza nie daje podstaw do zakwestionowania podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT wystawionych przez S. B. na rzecz skarżącego, jak również nie potwierdza, że w/w usługi zostały wykonane. Zdaniem organu wiarygodność tych faktur podważa natomiast prawomocny wyrok Sadu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...], który organ I instancji włączył postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Wynika z niego jednoznacznie, że m.in. faktury wystawione przez S. B. w ilości [...] sztuk (w tym wszystkich faktur wystawionych dla strony) były fikcyjne i nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu faktycznego.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na szczególną uwagę zasługuje przesłuchanie świadka A. M. z dnia [...] kwietnia 2009 r., z którego wynika, że nie znał on, tym samym nie świadczył usług oraz nigdy nie wystawiał faktur VAT na rzecz firmy U. B. J. B. z siedzibą w C., natomiast okazane oryginały przedmiotowych faktur VAT nie są jego fakturami, jak również pieczątka i podpis widniejące na tych fakturach nie stanowią jego firmowej pieczątki i podpisu. Fakt ten został potwierdzony także w protokole z dnia [...] stycznia 2009 r. sporządzonym na okoliczność przesłuchania A. M. w siedzibie Urzędu Skarbowego w K. przez inspektora Referatu Podatków Pośrednich. Strona obniżyła podatek naliczony z tytułu transakcji zawartych z A. M., natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż faktury te zostały podrobione przez S. B., który przyznał się do popełnienia tego czynu podczas przesłuchania przeprowadzonego w Komendzie Powiatowej Policji w K. w dniu [...] maja 2009 r. O powyższym świadczy również wydany przez Sąd Rejonowy w K. wyrok z dnia [...] września 2009r. sygn. akt [...].

W ocenie organu odwoławczego brak jest przesłanek by uznać zarzut odwołującego, iż organ I instancji oparł rozstrzygnięcie decyzji na domniemaniach, które sprzeczne są sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, iż wszystkie działania organu podatkowego I instancji zmierzały do ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych i prawdy obiektywnej, poza tym zostały wypełnione wszystkie przesłanki, co do których miał wątpliwości organ II instancji, opisując je w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Organ podkreślił, że całe postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie m. in. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

W skardze wniesionej pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Wydanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:

- art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U nr 54, poz. 535 z późn. zm.) poprzez uznanie, że faktury wystawione przez firmę "S." S. B. na rzecz sp. j. "T., U. H." U. B., J. B. nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego,

- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez przeprowadzenie postępowania kontrolnego w sposób ogólnikowy, stronniczy, poprzez zaniechanie zgromadzenia i zbadania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści oraz skutkującą naruszeniem zasady prawdy materialnej, wadliwością oceny materiału dowodowego. Naruszenia te przejawiają się w nie uwzględnieniu okoliczności świadczących na korzyść podatnika, bez wyjaśnienia dlaczego pewne dowody uznano za wiarygodne, a niektóre nie uznano, w tym wyjaśnienia skarżących.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wystawionych faktur VAT przez firmę "S." S. B. skarżąca podkreśla, iż organ podatkowy oparł się głównie na wyroku skazującym kontrahenta w wyniku postępowania karnoskarbowego i złożonych przez niego w tym postępowaniu wyjaśnieniach. Z wyroku Sądu Rejonowego w K. Wydział II Karny z dnia [...] października 2010r. sygn. akt [...] wynika, iż p. B. przyznał się do stawianych mu zarzutów. Organy podatkowe nie dokonały jednak weryfikacji jego wyjaśnień. Z uwagi na wcześniejsze jego stanowisko, kiedy twierdził że usługi na rzecz skarżących były faktycznie wykonywane, zdaniem pełnomocnika strony, należałoby taką weryfikację przeprowadzić poprzez ponowne przesłuchanie S. B. W tej sytuacji organ II instancji, nie dokonując ww. czynności nie tylko zamknął podatnikowi drogę do udziału w przesłuchaniu kontrahenta, ale nie przeprowadził także w tym zakresie obiektywnego i wszechstronnego postępowania dowodowego.

Ponadto pełnomocnik Spółki zauważa, iż organ I instancji zignorował wytyczne Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2010 r. (jedynym spełnionym zaleceniem było powołanie biegłego rzeczoznawcy samochodowego). Następnie obydwa organy zignorowały również wnioski płynące z opinii powołanego biegłego rzeczoznawcy samochodowego A. D. Z opinii tej wynika, iż biegły nie znalazł podstaw do zakwestionowania podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT wystawionych przez S. B. na rzecz sp. j. "T., U. H." U. B., J. B. Dodatkowo, zdaniem strony skarżącej, organ prowadzący postępowanie w sytuacji uzyskania wyjaśnień S. B. zupełnie różnych od tych składanych we wcześniejszym postępowaniu, winien był rozważyć kwestię sięgnięcia do innych źródeł dowodowych takich jak: zeznania pracowników firmy skarżącej, którzy posiadają wiedzę na temat wykonywanych dla nich usług.

Organ podatkowy winien zabiegać w postępowaniu podatkowym o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązkiem organu przeprowadzającego postępowanie jest wyjaśnienie, dlaczego pewne dowody uznał, a inne odrzucił, co również w tym przypadku nie zostało wykonane oraz nie uwzględniono wielu okoliczności, które wskazują na to, że zakwestionowane faktury odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia.

Skarżący uzasadnili również swoje zarzuty dotyczące podjęcia współpracy z firmą "S." S. B. Pełnomocnik Spółki stwierdził, że jeżeli S. B. wprowadził skarżących w błąd oświadczając, że jest płatnikiem podatku VAT, gdy nim nie był, nie może to obciążać podatnika.

Strona zarzuca także, że w kontrolowanym okresie S. B. świadczył usługi na rzecz innych podmiotów, którym również wystawiał faktury VAT, natomiast z posiadanych przez spółkę informacji jedynie w stosunku do niej i bodajże jednego podmiotu wydano niekorzystne decyzje podatkowe, co do pozostałych podmiotów decyzje takie nie zapadły, co winno zostać wyjaśnione.

Jednocześnie pełnomocnik odniósł się do kwestii dotyczącej braku rozważań w wydanych decyzjach, czy wystawione faktury odzwierciedlały faktyczne zdarzenia, czy te faktury organ podatkowy uznał za fikcyjne, podobnie jak fakt, że kontrahent nie mógł wykonywać usług z uwagi na brak stosownego zaplecza technicznego. Skarżący wielokrotnie podkreślali, że usługi były wykonywane w siedzibie ich firmy, gdzie znajdują się odpowiednie warunki do dokonywania napraw. Jednak organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Ponadto strona skarżąca podkreśla, iż zapłata za wykonane usługi była w formie gotówkowej, nie było zatem potrzeby wystawiania, na potwierdzenie tego faktu, kolejnych pokwitowań.

Zatem, zdaniem pełnomocnika, nieuzasadniony jest zarzut, że skarżący nie przedstawili umowy zawartej z firmą "S." na wykonywanie usług, co ma czynić te usługi nieprawdopodobnymi. Usługi wykonywane przez S.B. nie polegały na regularnych czynnościach, ale były wykonywane w razie powstania takiej potrzeby. Trudne do przewidzenia jest kiedy i w jakich okolicznościach zepsuje się pojazd, dlatego powszechną praktyką jest, czego nie uwzględniono w trakcie prowadzonego postępowania, że usługi takie wykonywane są na ustne zlecenie, w sytuacji, gdy jest na nie zapotrzebowanie.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji skarbowej tylko pod względem zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie podlega zatem legalność aktów administracyjnych zarówno z uwagi na brzmienie przepisów materialnego, jak i formalnego prawa podatkowego. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem przez ustawodawcę do badania, czy organy podatkowe nie naruszyły materialnego lub procesowego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena taka jest dokonywana – co do zasady- z uwzględnieniem stanu prawnego z dnia powstania zobowiązania podatkowego i akt administracyjnych sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny ma przy tym z woli ustawodawcy tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne, nie prowadzi się przed nim- co do zasady - postępowania dowodowego , nie stanowi zatem kolejnej instancji podatkowej orzekającej o prawach i obowiązkach podatkowych strony skarżącej.

W postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie bowiem z zasadą oficjalności zawartą w powyższym przepisie prawnym, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawę prawną. Sąd administracyjny rozpatrujący konkretną sprawę podatkową winien mieć także na uwadze zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej w postępowaniu sądowo-administracyjnym ( zakaz reformationis in peius).

Istotne znaczenie w postępowaniu sądowo-administracyjnym ma przy tym wiążąca sądy administracyjne prejudycjalność wyroków sądów karnych. I tak art. 11 ustawy o postępowaniu sądowo-administracyjnym stanowi, iż ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Oznacza to m.in. , że wydanie wyroku karnego nie jest konieczną przesłanką do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej przed sądem administracyjnym, natomiast wyrok sądu karnego ma wiążącą moc dowodową w zakresie zawartych w tym prawomocnym wyroku karnym ustaleń w zakresie podatkowego stanu faktycznego, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o prawnopodatkowych skutkach zdarzeń.

Ze względu na kasacyjny model orzekania polskich sądów administracyjnych, poza wyjątkowymi przypadkami przewidzianymi w art. 106 § 3 i §5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dokonuje się własnych ustaleń faktycznych, a sąd ogranicza się jedynie do badania poprawności trybu gromadzenia oraz oceny materiału dowodowego przez organ podatkowy, jak również nie rozstrzyga sprawy podatkowej co do istoty. , tzn. nie może ingerować merytorycznie w treść stosunku prawnopodatkowego. Przepis art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakazuje sądowi administracyjnemu podważanie ustaleń organu podatkowego zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego i nakazuje akceptację ustaleń organu podatkowego zgodnych z ustaleniami karnego wyroku skazującego ( por. np. stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 727/08). Podobne zresztą rozwiązania związane z prejudycjalnością wyroków karnych występują w sprawach przed sądami cywilnymi, na podstawie art. 11 kodeksu postępowania cywilnego.

Treść przepisu art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddziałuje pośrednio i na organy podatkowe. Sąd administracyjny nie może bowiem czynić tym organom zarzutów odnośnie naruszenia przepisów postępowania podatkowego, w tym dotyczących przebiegu i wyniku postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organy te przyjmują za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego za przestępstwo ( por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 1157/04: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 176/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II FSK 560/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest przy tym i wyraźniejsze stanowisko mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia w niniejszej skardze, że organ podatkowy – dla oceny nierzetelności przedstawionych dowodów, tj. dla uznania określonych faktur za fikcyjne – bierze pod uwagę, na podstawie art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawomocny wyrok skazujący ( także wydany bez rozprawy czy w okolicznościach dobrowolnego poddania się karze) ustalający w sentencji jednoznacznie , iż dokumenty (faktury VAT) przedstawione w postępowaniu podatkowym zostały sporządzone w okolicznościach popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów ( por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 29009 r., sygn. akt I SA/Wr 1006/08 ).

Skarga okazała się bezzasadna.

Istotą sporu pozostaje to, czy skarżąca spółka jawna "T.U.H." U. B., J. B. prawidłowo została pozbawiona przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego za miesiące do lipca 2005 r. do sierpnia 2008 r. , wynikającego z [...] faktur VAT wystawionych przez S. B. oraz [...] faktur VAT wystawionych przez A. M., dotyczących naprawy pojazdów samochodowych podatnika z uwagi, iż nie odzwierciedlają one rzeczywiście dokonane czynności przez ich wystawców.

Powyższe kwestie prejudycjalne odnośnie nierzetelności owych faktur VAT zostały przesądzone dwoma prawomocnymi wyrokami skazującymi sądu karnego. I tak w prawomocnym wyroku skazującym Sądu Rejonowego w K., Wydział II Karny w dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] stwierdza się fakt podrobienia przez S. B. m.in. [...] faktur VAT w ten sposób, że wypisał ich treść oraz opieczętował je jako sprzedawca i wystawiający faktury uprzednio podrobioną pieczęcią firmy U. T.-W. A. M., składając przy tym podpis typu parafa, po czym tak podrobione przekazał J. B., jako potwierdzenie wykonania usługi dla s.c. "T.S.U. H." B. U. i J. i za ten czyn został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art.270 §1 k.k. (fałszerstwa dokumentów) w zw. z art. 91 § 1 k.k.( działanie w ciągu przestępstw).

Natomiast skazującym prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w K., Wydział II Karny z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt [...] S. B. został skazany za przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 k.k.s. za to, iż prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług, tj. konserwacja, naprawa elektryczna i mechaniczna pojazdów samochodowych pod nazwą "S." z siedzibą w K. w okresie od [...] czerwca 2005 r. do [...] sierpnia 2008 nroku wystawił nierzetelne faktury VAT w ilości [...] sztuki ( w tym wszystkie [...] sporne faktury na naprawy samochodów skarżących).

Jak już wyżej wyjaśniano szeroko, zgodnie z treścią art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – powyższe skazujące wyroki sądu karnego stwierdzające nierzetelność spornych [...] faktur VAT dotyczących napraw samochodów skarżącej spółki są wiążące w tym zakresie nie tylko dla sądu administracyjnego, ale i do orzekających na ich podstawie organów podatkowych. Tylko w przypadku gdy powyższe prawomocne wyroki sądu karnego odnośnie nierzetelności spornych faktur VAT zostaną uchylone, stronie skarżącej będzie przysługiwało prawo wznowienia w takich sytuacjach postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 273 § 1 pkt.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponieważ prawomocnymi skazującymi wyrokami sądu karnego została przesądzona kwestia nierzetelności ( nieodzwierciedlania rzeczywiście dokonanej czynności przez wystawcę) 101 faktur VAT dotyczących napraw pojazdów samochodowych skarżącej spółki – organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia materialnego prawa podatkowego, tj. art. 86 ust.1 w związku z art. 88 ust.3a pkt.4 lit.a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) odmawiając spółce jawnej "T.U. H." U. B., J. B. prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z owych fikcyjnych faktur za poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r., 2007 r. oraz 2008 r.

Nie dopatrując się zatem naruszenia ani przepisów postępowania podatkowego, ani przepisów materialnego prawa podatkowego – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.