Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 621/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, art. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. D. na zalecenie pokontrolne Konserwatora Zabytków w G. z dnia 29 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie zaleceń pokontrolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaleceniem pokontrolnym z 29 maja 2018 r. Miejski Konserwator Zabytków po przeprowadzeniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na terenie nieruchomości usytuowanej przy ul. M. w G. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym - jako części zabytkowego zespołu urbanistycznego [..] wpisanego do rejestru zabytków województwa pod nr [..] decyzją z dnia 8 lutego 1985 r. oraz jako zabytkowi ujętemu w gminnej ewidencji zabytków,

w celu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, zalecił D.D. wykonanie w budynku mieszkalnym przy ul. M. w G. następujących prac, na które zostało wydane pozwolenie konserwatorskie nr [..] z dnia 28 czerwca 2017 r.:

1. wykonanie konstrukcji dachów w całym budynku,

2. wykonanie pokrycia dachowego zabezpieczającego przed opadami atmosferycznymi,

3. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej budynku

w terminie do dnia 30 sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu wskazano, że z analizy dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości wynika, że Miejski Konserwator Zabytków decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r. wydał pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków w budynku mieszkalnym przy ul. M. w G. w zakresie remontu konstrukcji dachu, poszycia dachowego, wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej, demontażu instalacji wewnętrznych, usunięciu tynków i posadzek w pomieszczeniach oraz wyburzenia ścian działowych. Do dnia 11 kwietnia 2018 r. zrealizowano jedynie częściowo zakres robót obejmujący ww. pozwolenie konserwatorskie, tj. zdemontowano poszycie dachowe oraz konstrukcje dachu, zdemontowano instalacje oraz usunięto częściowo posadzki oraz tynki we wnętrzach. Nie wykonano natomiast istotnej części robót objętych wyżej wymienionym pozwoleniem i budynek w obecnym stanie jest narażony na negatywny wpływ warunków atmosferycznych oraz ulega degradacji.

Zaznaczył organ, że niewykonanie powyższych zaleceń skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej wykonanie zaleconych prac w określonym terminie i zgłoszeniem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zobowiązany do wykonania czynności D. D. wniósł zastrzeżenia do zaleceń pokontrolnych.

Organ pismem z 26 lipca 2018 r. odmówił zamiany zaleceń pokontrolnych wskazując, że zalecenia mają na celu doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu, a w szczególności zabezpieczenie jego konstrukcji oraz wartościowych elementów przed dalszą degradacją.

Skargę na powyższe zalecenie wniósł D. D. domagając się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych zgodnie z określonym sposobem ich wykonywania w decyzji nr [..], czyli bez stwierdzenia jakichkolwiek w tym względzie nieprawidłowości,

- art. 47 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez pominięcie instytucji zmiany pozwolenia konserwatorskiego na wykonywanie robót budowlanych w warunkach, w których bieżąca ocena sposobu ich wykonywania skłoniła organ, który pozwolenie to wydał, do stwierdzenia, że dalsze wykonywanie tych robót w sposób określony w tym pozwoleniu może doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku.

- art. 16 § 1 k.p.a. poprzez wydanie skarżonych zaleceń celem zmiany rozstrzygnięcia wcześniej wydanej decyzji konserwatorskiej,

- art. 110 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie od związania wcześniej wydaną przez siebie decyzją administracyjną - jej rozstrzygnięciem, co do określonego w nim sposobu prowadzenia robót budowlanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o ile zasadnym byłoby wydanie wobec istniejącego stanu budynku przy ul. M. w G. zaleceń pokontrolnych mających na celu jego zabezpieczenie przed opadami atmosferycznymi, niekolidujących ze sposobem prowadzenia remontu tego budynku zgodnie z decyzją konserwatorską, o tyle niezasadnym jest zdaniem skarżącego, wydanie zaleceń pokontrolnych w stosunku do sposobu prowadzenia tego remontu i kolidujących z jego wykonywaniem. O ile brak zabezpieczenia budynku przed opadami atmosferycznymi można, a nawet należy, zakwalifikować do nieprawidłowości, o których mowa w art. 39 ust. 2 i art. 40 ust. 1 ustawy zabytkowej, o tyle wykonywanie robót budowlanych zgodnie z decyzją konserwatorską (zezwalającą na ich wykonywanie i określającą sposób ich wykonywania) do takich nieprawidłowości zakwalifikować absolutnie nie można i nie można stosować wobec takiego wykonywania tych robót zaleceń pokontrolnych. Zalecenia te bowiem nie mogą być stosowane do prawidłowości wykonywania robót budowlanych. Zdaniem skarżącego stosowanie instytucji zaleceń pokontrolnych do zdarzeń polegających na wykonywaniu robót zgodnie z treścią decyzji zezwalającej na ich wykonywanie, bez identyfikacji w tym względzie jakichkolwiek nieprawidłowości, zasługuje bezwzględnie na orzeczenie przez Sąd o bezskuteczności prawnej tych zaleceń.

Zaznaczył skarżący, że z treści zaleceń wynika, że niezależnie od wykonywanego remontu budynku, budynek ten został objęty doraźnym zabezpieczeniem jego materii przed opadami atmosferycznymi. Sposób tego zabezpieczenia został tak przyjęty, że zabezpieczenie to nie będzie kolidowało z prowadzonym remontem, jak też z innymi wymaganymi wobec tego budynku robotami budowlanymi, a jednocześnie będzie spełniało swoją funkcję (należycie zabezpieczało budynek przed czynnikami atmosferycznymi, w tym wilgocią). Podkreślił skarżący, że jego zamiarem jest demontaż dachu w toku prowadzenia prac remontowych, zatem wykonanie zalecenia ochrony obiektu przed opadami stoi w sprzeczności z zamiarami inwestora. Wykonanie zatem konstrukcji dachu w sposób finalny (jak nakazują to skarżone zalecenia) przed wykonaniem koniecznych robót obejmujących konstrukcję ścian tego budynku, jest całkowicie niezasadne: będzie uniemożliwiało wykonywanie koniecznych robót względem tych ścian, bądź w sposób znaczący utrudniało ich wykonywanie. Nieracjonalność skarżonych zaleceń, o skutkach uniemożliwiających, czy też utrudniających wykonanie niezbędnych działań mających na celu prawidłowe utrzymanie danego budynku (poprzez konieczne odtworzenie zdegradowanej jego substancji), także przemawia za potrzebą uznania przez Sąd tych zaleceń za bezskuteczne.

W niniejszej sprawie, poprzez wydanie skarżonych zaleceń, doszło zdaniem skarżącego do nadużycia art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a to w ten sposób, że przy braku stwierdzenia nieprawidłowości w metodzie wykonywania robót budowlanych, wydano zalecenia pokontrolne dotyczące tych robót. Wydano zatem te zalecenia przy braku ustawowej przesłanki umożliwiającej ich wydanie. W okolicznościach tych wystąpiło nadużycie wymienionego przepisu prawa. Ponadto, poprzez wydanie skarżonych zaleceń, doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej -określonej w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - przejawiającego się tym, iż treść tych zaleceń modyfikuje treść rozstrzygnięcia określającego sposób wykonywania robót budowlanych. Skoro wydana decyzja zezwalająca na wykonywanie robót budowlanych nie określała terminu wykonywania tych robót, jak też nie określała terminu obowiązywania tej decyzji, niedopuszczalnym jest modyfikowanie terminu wykonywania tych robót zaleceniami pokontrolnymi. Próba tej modyfikacji w sposób oczywisty godzi w wyżej wymienioną zasadę trwałości decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Miejski Konserwator Zabytków wskazał, że budynek mieszkalny przy ul. M. w G. usytuowany jest na terenie zespołu urbanistycznego [..] wpisanego do rejestru zabytków województwa pod nr [..] decyzją z dnia 8 lutego 1985 r. Budynek został również ujęty w gminnej ewidencji zabytków G. oraz w grupie "A" - obiektów o wysokich walorach kulturowych - ochrony konserwatorskiej określonej w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [..], uchwalonego uchwałą nr XXXII/754/05 Rady Miasta z dnia 22 czerwca 2005 r.

Budynek od kilkunastu lat jest wymieniany w wykazach obiektów o walorach zabytkowych np. w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z dokumentacji archiwalnej, dom został zaprojektowany w 1948 r. Architektura obiektu nawiązuje do stylistyki [..] architektury przedwojennej i ma właściwą dla tego okresu prostopadłościenną bryłę oraz charakterystyczne elementy architektury, takie jak balkony z płytowymi balustradami, proste gzymsy, okrągłe okna. Także wykończenie zewnętrzne budynku nawiązuje do stylistyki przedwojennej poprzez kontrastowe zestawienie szlachetnych wypraw tynkarskich w kolorze czerwonym zakomponowanych z płaszczyznami o jasnej powierzchni. W elewacji frontowej dekoracyjną formą wyróżnia się charakterystyczny dla architektury modernistycznej portal głównego wejścia wykończony barwionym, szlachetnym tynkiem. Elementy te - autentyczne i charakterystyczne dla architektury modernistycznej przełomu 1. i 2. połowy XX w. powodują, że jego zewnętrzna forma jest nośnikiem istotnych wartości historycznych i estetycznych. Przesądziło to o objęciu budynku indywidualną ochroną konserwatorską. Budynek jest utrzymany w skali zabudowy z lat 30. XX w. typowej dla tej części miasta i został dobrze wkomponowany w istniejącą historyczną zabudowę [..].

Miejski Konserwator Zabytków decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. [..] wydał pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie robót budowlanych w budynku przy ul. M. w zakresie remontu konstrukcji dachu, poszycia dachowego, wykonania izolacji przeciwwilgociowej, demontażu instalacji wewnętrznych, usunięcia tynków i posadzek w pomieszczeniach oraz wyburzenia ścian działowych. Ze względu na zły stan techniczny budynku uzgodnione prace miały charakter pilny, a demontaż uszkodzonych elementów konstrukcyjnych miał stanowić pierwszy etap przywrócenia budynkowi jego walorów użytkowych.

Do dnia podjęcia ustawowych działań nadzorczych zrealizowano jedynie częściowo zakres robót obejmujący ww. pozwolenie konserwatorskie, tj. zdemontowano poszycie dachowe oraz konstrukcje dachu, zdemontowano instalacje oraz usunięto częściowo posadzki oraz tynki we wnętrzach. Nie wykonano natomiast istotnej części robót objętych ww. pozwoleniem, co spowodowało, że budynek został narażony na negatywny wpływ warunków atmosferycznych oraz postępującą degradację. Brak zabezpieczenia obiektu w należyty sposób przed uszkodzeniem czy zniszczeniem, także w toku prowadzonych robót budowlanych, przyczynia się w znacznym stopniu do pogłębienia destrukcji budynku i stopniowej utraty jego walorów zabytkowych.

Organ ochrony zabytków stoi na stanowisku, że stwierdzony w czasie oględzin budynku w ramach kontroli w dniu 11 kwietnia 2018 r. stan uzasadniał wydanie zaleceń konserwatorskich. Jak stwierdzono w protokole z dnia 11 kwietnia 2018 r. dachy budynku były rozebrane a wnętrze i korony murów narażone na oddziaływanie opadów atmosferycznych. Ściany budynku były w związku z tym częściowo zamoknięte. Jednocześnie pełnomocnik właściciela oświadczył, co zostało zapisane w protokole, że właściciel wnosi o wydanie pozwolenia na rozbiórkę obiektu i jego odbudowę.

Z uwagi na udokumentowany w czasie oględzin stan budynku, w ocenie organu uzasadnione było wydanie zaleceń pokontrolnych, a nie było konieczności wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 49 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wydane zalecenia pokontrolne, które są niewładczą formą nadzoru, wskazują inwestorowi konieczne z punktu widzenia ochrony zabytków działania, zapobiegające możliwej destrukcji budynku. Działania kontrolne nie stoją w sprzeczności z wydaną przez organ decyzją konserwatorską, natomiast weryfikują w rzeczywistości, czy sposób prowadzenia robót, lub ewentualne ich zaniechanie nie przyczynia się do destrukcji budynku. Wykonanie przez inwestora zaleceń pokontrolnych, w określonym przez organ terminie przyczyni się do zabezpieczenia substancji budynku, niezależnie od prowadzonych robót. Podkreślił organ, że pozwolenie konserwatorskie wydane na podstawie złożonego wniosku i odnoszące się do wymaganej prawem dokumentacji nie precyzuje wielu kwestii związanych z prowadzonymi robotami objętymi pozwoleniem, np. szczegółowej kolejności prowadzenia robót, czy też niezbędnych zabezpieczeń na czas ewentualnego ich przerwania. Instytucja kontroli pozwala na stwierdzenie czy sposób prowadzenia robót jest właściwy i czy nie stwarza możliwości destrukcji zabytku.

Niezależnie od opisanego postępowania 21 listopada 2017 r. wpłynął do Miejskiego Konserwatora Zabytków wniosek D. D. o wydanie pozwolenia na całkowitą rozbiórkę i odbudowę historycznego budynku przy ul. M. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Miejski Konserwator Zabytków decyzją z dnia 20 stycznia 2018 r. odmówił wydania pozwolenia na prowadzenie ww. robót budowlanych. Wnioskodawca wniósł odwołanie od decyzji do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 18 czerwca 2018 r. utrzymał zaskarżoną decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w mocy.

Zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela polega w szczególności na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Również ustawa prawo budowlane mówi o obowiązku utrzymania budynku we właściwym stanie technicznym i estetycznym. Obecny stan obiektu jest wynikiem nieużytkowania, braku prawidłowej eksploatacji i bieżących prac remontowo-konserwatorskich, a przede wszystkim przerwania prac po wykonaniu części robót budowlanych objętych pozwoleniem konserwatorskim. Stan powyższy wymagał od organu ochrony zabytków podjęcia ustawowych działań nadzorczych i przeprowadzenia kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

Pismem z 28 stycznia 2019 r. skarżący ustosunkował się do otrzymanej odpowiedzi na skargę wskazując, że nie kwestionuje okoliczności, że brak zabezpieczenia budynku powoduje degradacje jego zabytkowej materii i zasadne było w tym zakresie wydanie zalecenia pokontrolnego. Nie zgodził się natomiast skarżący z treścią zalecenia, a mianowicie z nakazem wykonania konstrukcji dachów w całym budynku czy wykonaniem izolacji, gdyż harmonogram robót i stan budynku determinują wpierw wykonanie prac przy fundamencie budynku (obecnie obciążenie tych ścian mogłoby nadmiernie obciążyć konstrukcje tego budynku), żeby prace wynikające z treści zalecenia pokontrolnego były trwałe. Wspomniał skarżący, że negatywną decyzje dotycząca rozbiórki i odbudowy budynku zaskarżył do WSA w Warszawie i w jego ocenie niniejsza sprawa powinna zostać zawieszona do czasu rozstrzygnięcia tamtej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd administracyjny nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na zalecenia pokontrolne wydawane na podstawie ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, a których podstawą prawną jest art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm.), dalej u.o.z.. Zalecenia pokontrolne należy zakwalifikować jako inny niż decyzja lub postanowienie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej jako p.p.s.a.

Potwierdziło to orzecznictwo sądowoadministracyjne uznające dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 113/16).

Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do ustalenia zakresu wydanego w sprawie zalecenia pokontrolnego z dnia 29 maja 2018 r.. Zdaniem skarżącego zalecenie pokontrolne modyfikuje wydane w sprawie pozwolenie konserwatorskie z 28 czerwca 2017 r. na prowadzenie robót budowlanych budynku przy ul. M. w G. w zakresie remontu konstrukcji dachu, poszycia dachowego, wykonania izolacji przeciwwilgociowej, demontażu instalacji wewnętrznych, usunięcia tynków i posadzek w pomieszczeniach oraz wyburzenia ścian działowych.

Wskazał organ konserwatorski, że ze względu na zły stan techniczny budynku uzgodnione prace miały charakter pilny, a demontaż elementów konstrukcyjnych miał stanowić pierwszy etap przywrócenia budynkowi jego walorów użytkowych.

Skarżonym zaleceniem kontrolnym nakazano skarżącemu:

1. wykonanie konstrukcji dachów w całym budynku,

2. wykonanie pokrycia dachowego zabezpieczającego przed opadami atmosferycznymi,

3. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej budynku.

Stosownie do art. 40 ust. 1 u.o.z. na podstawie ustaleń wynikających z kontroli, w przypadku ustalenia, że zabytek jest w nieodpowiednim stanie zachowania, wojewódzki konserwator zabytków może wydać kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej zalecenia pokontrolne usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym terminie, o ile ich charakter nie uzasadnia wydania decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 1. Zgodnie z art. 40 ust. 2 u.o.z. wojewódzki konserwator zabytków może odstąpić od wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję, o której mowa m. in. w art. 49 ust. 1 u.o.z. W myśl art. 49 ust. 1 u.o.z. wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, przeprowadzenie w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

Z powyższych przepisów wynika, że wojewódzki konserwator zabytków może alternatywnie wydać zalecenia pokontrolne lub odstąpić od wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję na podstawie m. in. art. 49 ust. 1 u.o.z. Wybór sposobu procesowania spośród tych dwóch ewentualności jest uzależniony od ustaleń stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego. Rolą wojewódzkiego konserwatora zabytków jest zatem wybór odpowiedniego środka przymusu służącego ochronie zabytku.

Zestawiając zakres wydanego w sprawie pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie robót budowlanych przy zabytku i zakres zaleceń pokontrolnych jednoznacznie uwidacznia się podnoszona przez skarżącego okoliczność częściowo tożsamego zakresu. Jednak wbrew temu co twierdzi, zalecenia pokontrolne nie modyfikują w żaden sposób treści pozwolenia na roboty budowlane. Z pozwolenia konserwatorskiego wynika dla skarżącego uprawnienie do prowadzenia prac w opisanym zakresie, natomiast z treści zalecenia wynika obowiązek zrealizowania wskazanych tam prac w zakreślonym terminie z uwagi na zły stan zabytku zagrażający zachowaniu jego substancji w jak największym zakresie.

Bez znaczenia dla okoliczności sprawy ma fakt funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego przedmiotowego budynku z 28 czerwca 2017 r.. Zgodnie z treścią art. 5 pkt 3 u.o.z. opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Zatem obowiązkiem właścicieli zabytku jest przestrzeganie przepisów, które nakładają na nich obowiązek realizacji działań wynikających z definicji opieki nad zabytkami spoczywającej na właścicielu, a zatem zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie i korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Go 990/12, LEX nr 1276319). Jednocześnie właściciel zabytku nie może uchylać się od odpowiedzialności za powstałe nieprawidłowości w utrzymaniu zabytku, w sytuacji gdy sam nie wykonuje uprawnień przyznanych mu na mocy decyzji organu konserwatorskiego. Powyższe stanowisko czyni chybionymi zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania, że treść zalecenia pokontrolnego ingeruje w treść pozwolenia konserwatorskiego. Nie jest także zasadne twierdzenie skarżącego, że wskutek skarżonego zalecenia został mu narzucony terminarz realizacji uprawnień wynikających z pozwolenia konserwatorskiego. Wedle własnego uznania może skarżący realizować roboty budowlane, jednak z uwagi na stan techniczny zabytku i niewątpliwie szkodliwe działanie warunków atmosferycznych na budynek z racji braku dachu zobowiązany jest do wykonania robót statuowanych skarżonym zaleceniem celem zminimalizowania szkód w substancji zabytku. Prezentowane stanowisko czyni chybionymi twierdzenia skarżącego o konieczności zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia jego skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 18 czerwca 2018 r. Ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie nie ma wpływu na prawidłowość wydanego skarżonego zalecenia pokonktrolnego. Okoliczność konieczności zabezpieczenia budynku przed dalszą degradacją i niszczeniem jest między stronami niesporna. Zaistniały zatem podstawy – udokumentowane protokołem kontroli degradacji stanu budynku przy ul. M. w G. i dokumentacją zdjęciową – przesłanki do zastosowania przez organ konserwatorski art. 40 ust. 1 u.o.z.. Zważywszy na zaniedbania właściciela zabytkowego obiektu w dbaniu o jego stan wydane zalecenia pokontrolne były prawidłowe.

Dlatego Sąd uznał skargę D. D. za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.