Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2035/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant Ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2011r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2011r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu skargę oddala


UZASADNIENIE

Prezydent m.W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 - ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 72 ust. 1 oraz 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, uchylił decyzję z dnia [...].09.2008 r. w przedmiocie rejestracji samochodu marki AUDI ALLROAD 2.7 kat., rok produkcji - 2000, nr nadwozia – [...] pod numerem [...] na nazwisko B. P. oraz odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, na podstawie dokumentów przedłożonych przy wniosku z dnia 18.08.2008 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 18.08.2008 r. na wniosek B. P. zarejestrowano pod numerem [...] pojazd marki AUDI ALLROAD 2.7 kat., rok produkcji - 2000, nr nadwozia – [...]. Rejestracji dokonano na podstawie dokumentów załączonych do wniosku, tj.:

- umowy kupna - sprzedaży z dnia 01.08.2008 r. pomiędzy sprzedającym T. M., a kupującym B. P.,

- dowodu rejestracyjnego do numeru – [...], wydanego na druku serii [...] przez Prezydenta Miasta S.,

- karty pojazdu serii [...],

- upoważnienia z dnia 18.08.2008 r. dla B. S.

Organ podał, iż po okresie rejestracji czasowej i uzyskaniu potwierdzenia danych pojazdu z organu rejestrującego w S., w dniu [...].09.2008 r. wydano decyzję o rejestracji stałej oraz dowód rejestracyjny serii [...]. W dniu 31.12.2010 r. wpłynęło postanowienie Prezydenta Miasta S. znak [...] z dnia [...].12.2010 r. - o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu marki AUDI ALLROAD o numerach identyfikacyjnych [...] i numerze rejestracyjnym – [...]. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynikało, że dokumenty, na podstawie których dokonano pierwszej w Polsce rejestracji samochodu w Urzędzie Miejskim w R., zostały podrobione. W konsekwencji fałszerstwa dokumentów pojazdu, w tym dokumentów dotyczących importu samochodu, wprowadzenia na polski rynek oraz sfałszowania podpisów podczas pierwszej rejestracji samochodu, a także przy dalszej sprzedaży pojazdu, kolejne rejestracje pojazdu w Starostwie Powiatowym Z. i w Urzędzie Miejskim w S. nastąpiły w oparciu o nierzetelne dokumenty.

Po wznowieniu w dniu [...].01.2011 r. postępowania w sprawie rejestracji pojazdu, w toku postępowania administracyjnego organ otrzymał kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...] i sprzeciw sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej R., które były podstawą uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu pod numerem [...] - wydanej przez organ rejestrujący w R. Wpłynęła także kserokopia decyzji z dnia [...].12.2010 r. znak [...] Starostwa Powiatowego w Z. - w sprawie uchylenia rejestracji pojazdu pod numerem [...] oraz decyzja z dnia [...].01.2011 r. znak [...] Prezydenta Miasta S. o uchyleniu decyzji o stałej rejestracji samochodu marki AUDI ALLROAD pod numerem [...], z których wynika, iż przedmiotowy samochód został wprowadzony na polski rynek w wyniku przestępstwa.

Organ stwierdził, że wprowadzenie do obrotu prawnego sfałszowanych dokumentów spowodowało, iż nie zostały spełnione warunki wymagane przy rejestracji pojazdu, wynikające z art. 72 i 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w wyniku czego decyzje o rejestracji przedmiotowego samochodu w powyższych organach rejestrujących zostały uchylone. Zgodnie z ww. przepisami, rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela, w oparciu m. in. o dokument własności, a w przypadku pojazdu wcześniej zarejestrowanego wymagany jest dowód rejestracyjny. Do rejestracji przedłożona została umowa kupna-sprzedaży z dnia 01.08.2008 r., która w wyniku sfałszowania pierwszych dokumentów wprowadzających pojazd do obrotu rynkowego w Polsce nie spowodowała skutecznego przeniesienia prawa własności na rzecz B. P. Dowód rejestracyjny serii [...], będący potwierdzeniem decyzji o stałej rejestracji pojazdu, został przez organ rejestrujący w S. uchylony decyzją z dnia [...].01.2011 r.

Organ uznał za konieczne uchylenie decyzji o stałej rejestracji przedmiotowego samochodu pod numerem [...] oraz odmowę rejestracji pojazdu na podstawie dokumentów przedłożonych przy wniosku z dnia 18.08.2008 r., gdyż nie zostały spełnione warunki wymagane ww. przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Stwierdził, iż dokumenty przedkładane do rejestracji pojazdu muszą być oryginalne i rzetelne, tzn. prawdziwe i sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ponadto winny być zgodne ze stanem faktycznym.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie B. P. Skarżący wskazał, że samochód kupił w sierpniu 2008 r. i posiada go nadal. Wyjaśnił, iż dostosował samochód do własnych potrzeb poprzez zainstalowanie sterowania ręcznego, co wynika z jego ograniczeń, tj. niedowładu nóg potwierdzonego orzeczeniami ZUS.

Skarżący stwierdził, że udostępniono mu do wglądu dokumenty dotyczące pierwszej rejestracji przedmiotowego samochodu w kraju w październiku 2007 r., z których wynika sfałszowanie przez pierwszego krajowego właściciela umowy kupna samochodu poza granicami Polski oraz sfałszowanie książki serwisowej. Podniósł, iż książka serwisowa nie jest dokumentem wymaganym przy rejestracji samochodu, więc jej sfałszowanie nie może być przyczyną unieważnienia udzielonej w 2007 r. rejestracji. Zdaniem skarżącego, sfałszowanie umowy kupna miało na celu zaniżenie opłat przy pierwotnej rejestracji samochodu w kraju, a skutkiem tego powinno być postępowanie karno-skarbowe, natomiast to fałszerstwo nie jest dowodem nielegalnego wejścia w posiadanie przedmiotowego samochodu.

W ocenie skarżącego, potwierdzeniem tezy legalnego nabycia samochodu przez pierwszego właściciela krajowego są dwa fakty:

- rejestracji pierwotnej w 2007 r. dokonano m.in. na podstawie zagranicznego dowodu rejestracyjnego, którego autentyczności i ważności nikt nie kwestionował,

- przedmiotowy samochód, który kupił i zarejestrował w miesiącach sierpień - wrzesień 2008 r., jest w Polsce od października 2007 r., a w toku postępowania o unieważnienie rejestracji nie przedstawiono mu żadnych dokumentów dotyczących roszczeń osób trzecich odnośnie przedmiotowego samochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca

2011 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że po rozpoznaniu wniosku B. P. z dnia 18.08.2008 r., decyzją z dnia [...].09.2008 r. Prezydent m.W. zarejestrował pojazd marki Audi Allroad 2.7 kat. rok produkcji 2000 nr nadwozia [...], pod numerem [...]. Decyzja stała się ostateczna. W dniu 11.01.2011 r. wpłynęła do organu I instancji decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2011 r. o uchyleniu, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o rejestracji opisanego na wstępie pojazdu na nazwisko T. M. i odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W oparciu o powyższe w dniu [...].01.2011 r. postanowieniem nr [...] Prezydent m.W., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu marki Audi Allroad 2.7 kat. rok produkcji 2000 nr nadwozia [...], pod numerem [...]. W dniu 15.02.2011 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja z dnia [...].12.2010r. Nr [...] Starosty Powiatowego w Z. w przedmiocie uchylenia wcześniejszej rejestracji ww. pojazdu na nazwisko P. F. i odmowie jego rejestracji. Z kolei w dniu 15.03.2011 r. wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w R. II Wydział Karny z dnia [...].09.2009 r. sygn. akt [...] stwierdzający fałszerstwo dokumentów dot. rejestracji m.in. ww. pojazdu Audi Allroad nr [...] aktualnie zarejestrowanego [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1999r. Nr 98 poz. 602 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Rejestracji dokonuje się, zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 m.in. na podstawie :

- dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ;

- dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.

W razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana (art. 78 ust. 1). Stosownie zaś do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2007r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem art. 72 ust. 1a-4 ustawy oraz ust. 2-13 i § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, zwany dalej "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza:

1) dowód własności pojazdu;

2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana;

3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz

4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie.

Organ zauważył, iż przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym precyzyjnie określają zasady rejestracji pojazdów samochodowych i dopuszczenia ich do ruchu. Zgodnie z art. 73 i art. 72 ust. 1 ww. ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się po przedłożeniu dowodu własności pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Dokumenty te muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym podstawowe znaczenie przypisują kwestii prawidłowego i rzetelnego ustalenia własności pojazdu. Organ zauważył, że w wyroku z dnia 14 maja 1996 r. sygn. akt. III ARN 92/95 (OSNAP 1996/23/351) Sąd Najwyższy stwierdził, iż dokumenty te nie mogą budzić wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i powinny być sporządzone przez powołane do tego organy. Nie może być uznane za dopełnienie powyższych warunków przedstawienie jako dowodu własności pojazdu umowy sprzedaży sporządzonej przez sprzedawcę posługującego się innym nazwiskiem i dowodem rejestracyjnym niezgodnym ze stanem faktycznym nawet jeśli nabywca zwierając umowę sprzedaży działał w dobrej wierze i składając wniosek o rejestrację pojazdu był przekonany o prawidłowości przedkładanych dokumentów. Z uwagi na to, iż rejestracja pojazdu odbywa się wyłącznie na podstawie dokumentów, organ administracji nie ma podstaw do zarejestrowania pojazdu, jeżeli dokumenty okażą się nieprawdziwe.

Organ odwoławczy wskazał, że z uregulowań przyjętych przez ustawodawcę w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego wynika dopuszczalność wznowienia postępowania - w większości przypadków także z urzędu (art. 147 k.p.a.) - w razie ujawnienia którejkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 i w art. 145a k.p.a. Jedna z tych okoliczności, określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., dotyczy sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzją lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zdaniem organu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzje rejestrujące sporny pojazd na rzecz wcześniejszych właścicieli zostały bowiem uchylone przez organy rejestrujące decyzjami wydanymi we wznowionych postępowaniach, tj. :

- decyzją z dnia [...].09.2010 r. nr [...] Prezydent Miasta R. uchylił własną ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu na nazwisko I. S. nr rej. [...],

- decyzją z dnia [...].12.2010 r. nr [...] Starosta Powiatu Z. uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...].02.2008 r. nr [...] o rejestracji pojazdu na nazwisko P. F. nr rej. [...] ,

- decyzją z dnia [...].01.2011 r. nr [...] Prezydent Miasta S. uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...].07.2008 r. o stałej rejestracji pojazdu na nazwisko T. M. nr rej. [...].

Organ wyjaśnił, iż podstawę uchylenia ww. decyzji stanowił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w R. II Wydział Karny z dnia [...].09.2009 r. sygn. akt [...] wskazujący, że dokumenty dotyczące rejestracji oraz sprzedaży pojazdu Audi A6 Allroad nr rej. [...] okazały się fałszywe. Zdaniem organu, w tej sytuacji także Prezydent m.W. zobowiązany był do uchylenia swojego własnego rozstrzygnięcia rejestrującego ten sam pojazd na rzecz odwołującego się, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ podał, że z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie poprzedniego dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd ten był już uprzednio rejestrowany (jak w niniejszej sprawie), a identyczny wniosek nasuwa się również z brzmienia ww. przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Skoro zatem upadła rejestracja spornego w sprawie pojazdu, dokonana na rzecz poprzedniego właściciela, tym samym zasadna była odmowa ponownego zarejestrowania tego samochodu na rzecz odwołującego się.

Organ stwierdził, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, iż przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany - także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym - dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę (wyrok NSA w Warszawie z 25.01.2000 r. sygn. akt II są 2506/99, Lex nr 55319 ; wyrok WSA w Gdańsku z 21.02.2008 r. sygn. akt III SA/Gd 425/07, wyrok WSA we Wrocławiu z 28.10.2009 r. sygn. akt III SA/Wr 120/09 int. Baza orzecznictwa NSA). Zdaniem organu, brak było zatem podstaw do uchylenia prawidłowo podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

W odniesieniu do argumentacji zawartej w odwołaniu organ stwierdził, że pozostaje ona bez wpływu na prawidłowość podjętego przez organ rejestrujący rozstrzygnięcia. W postępowaniu o rejestrację pojazdu organy administracji publicznej nie są właściwe do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej, jak również nie zajmują się oceną istnienia, bądź nieistnienia po stronie rejestrującego dobrej wiary. Pojęcie dobrej wiary jest pojęciem z zakresu prawa cywilnego i ocena jej istnienia należy do sądów powszechnych. Rejestracja pojazdu uzależniona jest od obiektywnego istnienia niezbędnych do tego celu dokumentów prawdziwych zarówno w sensie formalnym jak i materialnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł B. P., zarzucając błędne zrozumienie natury prawnej "dowodu rejestracyjnego" mającego dwojakie znaczenie, tj. decyzji administracyjnej i środka dowodowego w rozumieniu art. 75 k.p.a. Zdaniem skarżącego, nierozróżnienie przez organ tych znaczeń spowodowało, iż decyzja nie odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 2 k.p.a. w związku z art. 147 k.p.a. przez przyjęcie, że istniał szczególnie ważny interes społeczny, aby wszcząć w przedmiotowej sprawie postępowanie "z urzędu". W ocenie skarżącego, organ błędnie uznał, iż k.p.a. umożliwia wznowienie postępowania, dotyczącego wyłączenia z obrotu "starych" dowodów rejestracyjnych, a więc dokumentów pozbawionych doniosłości prawnej i na tej podstawie "odebranie" dowodu rejestracyjnego aktualnemu właścicielowi pojazdu. Skarżący stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie decyzja administracyjna ma postać dowodu rejestracyjnego i związana jest ze stanem dysponowania pojazdem przez adresata dowodu rejestracyjnego. Decyzja w postaci dowodu rejestracyjnego "dopuszcza do ruchu" konkretny pojazd w okresie istnienia prawa własności adresata tej decyzji. Z tego względu organ bezprawnie powołał się na decyzje w przedmiocie wyłączenia z obrotu poprzednich dokumentów.

Skarżący podniósł, że organ nie wskazał w sposób jednoznaczny, iż w przedmiotowej sprawie dowody okazały się fałszywe. Zdaniem skarżącego, organ błędnie przyjął, że istnieje możliwość prowadzenia postępowania wznowieniowego w odniesieniu do takich decyzji (dowodów rejestracyjnych), które już utraciły doniosłość prawną dlatego, że pojazd, który dopuszczały do ruchu, przestał stanowić własność adresata tych decyzji. Nie istnieje bowiem w obrocie prawnym żaden abstrakcyjny dowód rejestracyjny. Dowód rejestracyjny zawsze wiąże się z wykonywaniem prawa własności konkretnego pojazdu, a więc nie zachodzi możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego dokumentu ilustrującego nieaktualny stan stosunków majątkowych.

Skarżący zarzucił, iż organ działał bez podstawy prawnej, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego, dowód rejestracyjny tak długo ma walor decyzji administracyjnej, jak długo adresat decyzji dysponuje pojazdem. Skarżący zauważył, że nabył samochód w dobrej wierze, wypełnił wszystkie przesłanki rejestracji pojazdu oraz nie jest prawdą, iż powołał się na fałszywy dowód rejestracyjny.

Zdaniem skarżącego, gdyby nawet przyjąć, że ważność dowodu rejestracyjnego jest nieograniczona w czasie, to i tak wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego musi się odbyć przy poszanowaniu wszystkich reguł określonych w k.p.a. W szczególności, warunkiem koniecznym jest umożliwienie zainteresowanym - mającym przymiot strony - udziału w postępowaniu, nakierowanym na wyeliminowanie "starych" dowodów rejestracyjnych. Ponieważ strona skarżąca nie brała udziału w postępowaniach administracyjnych, już z tej przyczyny wydane decyzje nie mogą kształtować sytuacji prawnej skarżącego.

Skarżący stwierdził, iż w obrocie prawnym nie istnieją poprzednie dowody rejestracyjne, ponieważ z chwilą przerejestrowana samochodu przez właściciela dowód rejestracyjny traci walor decyzji i staje się dokumentem mającym status dowodu w rozumieniu k.p.a. W ocenie skarżącego, "ciąg" postępowań wszczynanych z urzędu w stosunku do nieistniejących w obrocie prawnym decyzji - dowodów rejestracyjnych nie może wywoływać żadnych skutków prawnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ zauważył, iż skarżący błędnie wywodzi, że dowód rejestracyjny jest ściśle sformalizowaną decyzją administracyjną i ważność dowodu rejestracyjnego - decyzji administracyjnej ustaje w chwili, gdy posiadacz dowodu rejestracyjnego wyzbywa się pojazdu. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 1 ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny oraz tablice (tablicę) rejestracyjne. W uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999r. sygn. akt OPK 24/99 (ONSA 2000, z. 2, poz. 54), wyjaśniając kwestię formy prawnej załatwienia sprawy o rejestrację pojazdu w świetle powołanej ustawy, Sąd podkreślił, że w art. 73 ust. 1 ustawy jest mowa o dwóch czynnościach organu rejestracyjnego: o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic (tablicy) rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność jednak nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Akt rejestracji pojazdu zatem ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.

Organ podał, iż rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Sam dowód rejestracyjny nie jest decyzja administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a.. Z tych też względów nie może podlegać weryfikacji w trybach nadzwyczajnych (art. 156 i 145 kpa), bowiem te dotyczą tylko decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dowód rejestracyjny jest wyłącznie dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w zakresie ich działania i stanowi jedynie potwierdzeni wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu (wyrok WSA w Warszawie z 3.11.2004 r. sygn. akt III SA 2793/03, M.Pod. 2005/3/32).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.

W ocenie skarżącego, organ błędnie uznał, iż możliwe jest wznowienie postępowania, co do "starych" dowodów rejestracyjnych, gdyż są to dokumenty pozbawione mocy prawnej i z tej przyczyny nie jest możliwe "odebranie" dowodu rejestracyjnego aktualnemu właścicielowi pojazdu.

Przez tak sformułowany zarzut skarżący w istocie kwestionował możliwość wznowienia postępowania rejestracyjnego w stosunku do poprzednika prawnego skarżącego – T. M. i prawidłowość decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2011 r. nr [...] o uchyleniu w trybie wznowienia postępowania własnej ostatecznej decyzji z dnia [...].07.2008 r. o stałej rejestracji pojazdu nr rej. [...] na nazwisko T. M.

Odnosząc się do tej argumentacji i nie tracąc z pola widzenia kontrowersyjnego w ocenie Sądu zagadnienia - możliwości wznowienia postępowania wobec podmiotu który wyrejestrował pojazd i wyzbył się jego własności - w niniejszej sprawie organ dysponował ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2011 r. nr [...] o uchyleniu w trybie wznowienia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...].07.2008 r.

Zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i obecnie sądowo administracyjnym ocena prawidłowości tej decyzji (Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2011 r.) nie była możliwa, gdyż pozostaje to poza granicami rozpoznawanej sprawy.

Dlatego do oceny Sądu należała obecnie kwestia możliwości wznowienia postępowania rejestracyjnego wobec właściciela pojazdu aktualnie zarejestrowanego i użytkującego pojazd (skarżącego), na tej podstawie, że poprzednikowi prawnemu B. P., organ odmówił wydania dowodu rejestracyjny po wznowieniu postępowania.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wznowienie postępowania administracyjnego - w większości przypadków także z urzędu (art. 147 k.p.a.) - w razie ujawnienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 i w art. 145a k.p.a.

Jedna z tych okoliczności, określona została w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i dotyczy sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzją lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zdaniem Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzje rejestrujące przedmiotowy pojazd na rzecz wcześniejszych właścicieli zostały bowiem uchylone przez organy rejestrujące decyzjami wydanymi we wznowionych postępowaniach, tj. :

- decyzją z dnia [...].09.2010 r. nr [...] Prezydent Miasta R. uchylił własną ostateczną decyzję o rejestracji pojazdu na nazwisko I. S. nr rej. [...],

- decyzją z dnia [...].12.2010 r. nr [...] Starosta Powiatu Z. uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...].02.2008 r. o rejestracji pojazdu na nazwisko P. F. nr rej. [...] ,

- decyzją z dnia [...].01.2011 r. nr [...] Prezydent Miasta S. uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...].07.2008 r. o rejestracji pojazdu na nazwisko T. M. nr rej. [...].

Wobec wydania ostatniej z wymienionych wyżej decyzji (Prezydenta Miasta S. z dnia [...].01.2011 r.) zaistniała podstawa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania w stosunku do ostatecznej decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...].09.2008 r. o rejestracji samochodu marki AUDI ALLROAD 2.7 kat., rok produkcji - 2000, na B. P.

Decyzja ta została wydana w określonym stanie faktycznym, w oparciu o złożone wtedy dokumenty. Skoro zatem Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...].01.2011 r. uchylił w trybie wznowienia swoje rozstrzygnięcie o rejestracji przedmiotowego samochodu, a rozstrzygnięcie to stanowiło podstawę do wydania decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...].09.2008 r., to tym samym odpadła przesłanka do rejestracji pojazdu na rzecz B. P.

Podobnie zależność tę ocenił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011r. w sprawie sygn. akt I OSK 1415/10 ( baza orzeczeń NSA) wskazując, że "Warto przy tym zwrócić uwagę, że jeżeli w postępowaniu wznowieniowym odpadną przesłanki pierwotnej rejestracji pojazdu, a do złożonego wówczas wniosku o rejestrację pojazdu strona we wznowionym postępowaniu nie przedstawi dowodu jego własności, w takim przypadku istnieją wszelkie podstawy, by odmówić jego rejestracji".

Wprawdzie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie podziela poglądu organu I instancji jakoby, po wznowieniu postępowania brak było podstaw do zarejestrowania pojazdu w oparciu o przedłożony ówcześnie przez skarżącego dokument własności, to jest umowę kupna-sprzedaży z dnia 1.08.2008 r. - to jednak nie była to jedyna przesłanka do wznowienia (albowiem rzeczywistą przesłanką było uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu na poprzednika prawnego skarżącego).

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do stwierdzenia, iż w wyniku sfałszowania pierwszych dokumentów wprowadzających pojazd do obrotu rynkowego w Polsce ww. umowa nie spowodowała skutecznego przeniesienia prawa własności na rzecz B. P. Takiego stwierdzenia nie można wywieźć z analizy wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...], na który organ się powoływał.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1998 r. o sygn. akt II SA 1093/98 (publ. LEX nr 41322) stwierdził, że ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować, ani korygować tych stosunków. W sytuacji gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu.

Umowa kupna-sprzedaży z dnia 1.08.2008 r. nie została mocą wskazanego wyroku Sądu Rejonowego w R. wydanego w sprawie karnej, wzruszona czy unieważniona.

Skoro jednak potwierdziła się podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, która stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję która została następnie uchylona, to należało uchylić decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego w związku z brakiem podstaw do jego rejestracji, a w zaistniałych w sprawie okolicznościach – także odmówić mocą nowej decyzji rejestracji przedmiotowego samochodu na rzecz strony. Organ we wznowionym postępowaniu administracyjnym prawidłowo zastosował dyspozycję art. 151 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Trzeba bowiem podkreślić, że wnioskodawca nie mógł przedstawić wszystkich wymaganych przepisami dokumentów (dowodu rejestracyjnego poprzednika prawnego), które odzwierciedlałyby stanu prawny pojazdu, dlatego nie było podstawy do jego ponownego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków określonych w art. 72 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogły wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro nie przedstawiono wszystkich dokumentów wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2004r. r. w sprawie o sygn. akt OSK 802/04 ( baza orzeczeń NSA) wskazał, że "Należy mieć na uwadze, że podstawę kolejnej rejestracji pojazdu stanowi wykazanie przejścia własności pojazdu, ale także przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela. Nie ulega żadnej wątpliwości, że w tych warunkach już samo wzruszenie poprzedniej decyzji rejestracyjnej może oddziaływać na prawa osoby, która z powołaniem się na tę decyzję uzyskała rejestrację pojazdu i jest aktualnym właścicielem pojazdu."

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.