Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1992/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2021 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

D. B. (dalej jako skarżący) wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. (data wpływu do organu) wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku D. B. wskazał, iż w dniu [...] września 1979 r., tuż po ukończeniu studiów wyższych, wstąpił do organów Milicji Obywatelskiej z zamiarem zwalczania przestępczości oraz zwiększania wśród obywateli poczucia bezpieczeństwa i praworządności. Służbę rozpoczął w Komendzie Miejskiej Milicji Obywatelskiej w O., jednakże na skutek nieporozumień z ówczesnym Komendantem Miejskim zdecydował się na przejście do Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa w O., gdzie z dniem [...] grudnia 1983 r. został zatrudniony na stanowisku inspektora. Do jego obowiązków należała ochrona mniejszości narodowych, rozpoznanie i zwalczanie aktów terroru oraz operacyjna ochrona Akademii Rolniczo-Technicznej w O..

W dniu [...] stycznia 1990 r. skarżący został przeniesiony do Wydziału Ochrony Konstytucyjnego Porządku Państwa, lecz po kilku dniach na własną prośbę skierowany został do Wydziału Kryminalnego Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w O.. Podkreślił, że swoje obowiązki wypełniał zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi, służył wyłącznie własnej ojczyźnie, nie był karany, nie dopuścił się też sprzeniewierzenia swoich powinności ani jako funkcjonariusz publiczny, ani jako obywatel. W sierpniu 1990 r., po przejściu pozytywnej weryfikacji, skarżący rozpoczął pełnienie służby w [...] Komisariacie Policji w O. na stanowisku policjanta plutonu patrolowego, natomiast w dniu [...] października 1995 r. został przeniesiony do Wydziału Kryminalnego [...] Komendy Miejskiej Policji. Skarżący przeszedł na emeryturę w dniu [...] maja 2001 r. z powodu orzeczenia całkowitej niezdolności do służby.

Analizując niniejszą sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako organ) zważył, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.

W sprawie ustalono, że D. B. został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w O. w dniu [...] maja 2001 r., nabywając prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. przez okres 6 lat, 1 miesiąca i 20 dni, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 21 lat i 9 miesięcy.

W tej sytuacji organ uznał, że nie był władny zastosować uprawnienia, wynikającego z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej z uwagi na to, iż znaczna część służby skarżącego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa. Organ podkreślił, że pierwsza powołana w ww. przepisie przesłanka stanowi o krótkotrwałej służbie przed dniem 31 lipca 1990 r. Odnosi się ona zatem zarówno do długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunku długości tej służby do ogółu okresu służby - winien on wykazywać przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można by uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat, 1 miesiąca i 20 dni, co stanowi około 28,2% ogółu jego służby, nie może być mowy o krótkotrwałości tej służby, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie została spełniona. Na poparcie swego stanowiska organ przywołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 424/19, w którym okres dłuższy niż 15% nie został uznany, za "krótkotrwały". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powyższy pogląd podzielił również w prawomocnych wyrokach z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 376/18 oraz z dnia 08 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 392/18, w któiych także oddalił skargi ze względu na długotrwałą służbę na rzecz państwa totalitarnego. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt 1 OSK 2125/19 stwierdził, że nie można przyjąć krótkotrwałości służby w sytuacji, gdy stanowi on około 28% (a więc prawie aż 1/3) całego okresu służby. Z tych przyczyn organ uznał wydaną decyzję za prawidłową.

W skardze na powołaną decyzję, wniesioną na podstawie art. 50 § 1, art. 54 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145a § 1, w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwaną dalej p.p.s.a,), skarżący wniósł o:

1) uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...].08.2020r,

2) dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych, będących cały czas w dyspozycji wydającego Decyzję, w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, jak:

- opinia z dnia [...].07.1990r,

- przymusowe przejście w dniu [...].05.2001 r. na emeryturę-rentę (w III RP w oparciu o przepisy emerytalne MSW z 1994 r.) w wyniku orzeczenia przez Komisję Lekarską MSW, iż jest osobą całkowicie niezdolną do służby i zaliczającego go do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą,

- niezapoznanie się z moją drogą służbową lub wybiórcze prześledzenie jego akt osobowych, których kompletem dysponował i nadal dysponuje wydający Decyzję,

- analiza mojej rzetelności i poświęcenia przy wykonywaniu zadań służbowych po dniu 12 września 1989 r, a w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, charakteru działań, złożoności i stopnia zagrożenia niebezpieczeństwem oraz otrzymanych nagród, dodatków służbowych, premii i awansu w stopniu itp.,

- skupienie się w uzasadnieniu Decyzji wyłącznie na długości okresu pracy dla tzw. państwa totalitarnego i poprzez pokrętne tłumaczenie pojęcia "krótkotrwałej służby",

- pominięcie faktu mojego dopuszczenia do prac niejawnych i uzyskane poświadczenia bezpieczeństwa oznaczone klauzulą "ściśle tajne" oraz nadal istniejący obowiązek zachowania tajemnicy państwowej i służbowej,

- ograniczenie wysokości emerytury poprzez wprowadzenie tzw. "gilotyny", która :

A - nie uwzględnia części jego emerytury wypracowanej poza resortem MSW,

B - dożywotnio nie dopuszcza możliwości wypracowania przez niego (w przyszłości) wyższej emerytury,

- niezwrócenie uwagi, a tym samym zaprzeczające logice przeliczenie okresu służby w tzw. państwie totalitarnym do 31.07.1990, skoro Konstytucja z 1952 została zmieniona w dniu 29.12.1989 r., a od dnia 31.12.1989r jej art. 1 brzmiał: Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej;

- naruszenie przepisów KC poprzez brak informacji o wszystkich czynnościach w mojej sprawie, braku informacji o sposobie proponowanego zakończenia sprawy, niezgodne z jakimikolwiek standardami przewlekanie w czasie wydania Decyzji,

3) zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c,art.22a,art.24a ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i uprawdopodobnione.

W świetle przywołanej wyżej treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń, przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej, ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy co powoduje, że organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, zaś decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego winna spełniać wymogi dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Kontrola decyzji uznaniowej przez Sąd sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez IPN informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od [...] grudnia 1983 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. przez okres 6 lat, 1 miesiąca i 20 dni, podczas gdy jego całkowity okres służby wynosi 21 lat i 9 miesięcy. W ocenie Sądu, okres 6 lat, 1 miesiąca i 20 dni służby na rzecz totalitarnego państwa, nie jest i nie może być uznany za krótkotrwały, bo wynosi 28% służby skarżącego.

Zdaniem Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej, przesłanka krótkotrwałości musi być spełniona po to, aby w ogóle można oceniać zaistnienie pozostałych przesłanek, skoro, jak powiedziano na wstępie, muszą być one spełnione łącznie. Brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, uniemożliwia badanie i wzięcie pod uwagę zaistnienia pozostałych. Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ustawy zaopatrzeniowej.

Oceniając podjętą w postępowaniu administracyjnym decyzję Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny i wnikliwy, zaś organ dysponując zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, dokonał prawidłowej oceny służby skarżącego w kontekście przesłanki "krótkotrwałości" opisanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Sąd z urzędu w każdej sprawie analizuje akta osobowe skarżących, wniosek więc o przeprowadzenie dodatkowych dowodów na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a. był zbędny. Jednakże analiza akt osobowych nie wykazała wadliwości zaskarżonej decyzji. Kwestie podnoszone przez skarżącego w skardze zostały powyżej opisane i nie mogły one skutkować uchyleniem decyzji. Również kwestie "ograniczenia wysokości emerytury" skarżącego i "zastosowanie tzw. gilotyny" nie należą do kognicji sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych. Jakkolwiek więc Sąd w pełni rozumie niezadowolenie z treści zaskarżonej decyzji, jednakże jego kognicja w sprawie jest ograniczona.

Niniejsza sprawa dotyczyła tylko kontroli zaskarżonej decyzji, zastosowania wobec skarżącego art.8a ustawy zaopatrzeniowej i tylko w tym zakresie Sąd mógł analizować sprawę i złożoną w niej skargę. Mając to na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.