Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1660/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1982 nr 40 poz 268
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (sprawozdawca) Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung Sławomir Fularski Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy własny rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., odmawiający przyznania D. W. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r.

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, co następuje:

Raportem z dnia [...] maja 2006 r. [...] D. W. zwrócił się z prośbą o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] lutego 1987 r. do [...] września 1990 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. policjant został poinformowany przez Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji o konieczności przedstawienia - wystawionego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - zaświadczenia potwierdzającego fakt opłacania składki na ubezpieczenie we wnioskowanym okresie.

Następnie, raportem z dnia [...] stycznia 2014 r., D. W. ponownie zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o rozpatrzenie złożonego wcześniej wniosku i zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, położonym w miejscowości L., w charakterze domownika od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r.

W wyniku przeprowadzonej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ wezwał stronę, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia żądania poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów, udzielenie odpowiedzi na wskazane pytania, a także ustosunkowanie się do zawartych w aktach osobowych informacji. Jednocześnie organ zwrócił się do świadków, którzy złożyli zeznania w niniejszej sprawie, z prośbą o wyjaśnienie kwestii niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także wystąpił do dyrektora szkoły ponadpodstawowej w L., do której strona uczęszczała w przedmiotowym okresie, o nadesłanie informacji dotyczących przebiegu nauki w ww. szkole.

W piśmie z dnia 14 lutego 2014 r. D. W. stwierdził, m.in., iż "w odniesieniu do pytań postawionych w piśmie Pana Dyrektora, dotyczących specyfiki polskiej wsi (wygląd, praca, życie codzienne, obsługa maszyn i urządzeń, uprawa płodów rolnych, hodowla zwierząt, zbieranie plonów itp.), pozwolę sobie odesłać Pana podwładnych do lektury "Chłopów" laureata Nagrody Nobla - Władysława Reymonta lub zorganizować szkolenie w gospodarstwie agroturystycznym, co spowoduje uniknięcie w przyszłości zbędnych pytań i popełniania błędów". Policjant nie udzielił przy tym żadnych dodatkowych wyjaśnień dotyczących swojej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców we wnioskowanym okresie. Wskazał natomiast, że z dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych wynika, w jakim okresie pobierał zasiłek dla bezrobotnych, w związku z czym okres jego pracy w gospodarstwie rolnym należy liczyć od lutego 1987 r. do czerwca 1990 r. Ponadto, do powyższego pisma policjant załączył określone dokumenty, m.in. przedstawił oświadczenie jednego ze świadków – F. Z.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. ponownie zwrócono się do D. W. o jednoznaczne i precyzyjne wskazanie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. W dniu [...] marca 2014 r. do organu wpłynęło pismo policjanta, w którym poinformował, że w gospodarstwie rolnym rodziców pracował w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r.

Ponadto w dniu [...] lutego 2014 r. do organu wpłynęło pismo Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w L. informujące o braku możliwości nadesłania żądanych informacji.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komendant Główny Policji, na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił przyznania D. W. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. Organ pouczył także policjanta o przysługującym mu prawie zwrócenia się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, iż brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku funkcjonariusza, bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby świadczył on pracę - jako domownik - w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Policjant nie udowodnił twierdzeń podnoszonych we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie. Organ wskazał również, iż zeznania świadków, jako podstawowy dowód, na podstawie którego można potwierdzić okres pracy policjanta w gospodarstwie rolnym rodziców, są zbyt lakoniczne i niewiarygodne, zwłaszcza wobec innych ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie. Zdaniem organu, aktywność życiowa policjanta we wnioskowanym okresie wskazuje na doraźny charakter czynności wykonywanych w gospodarstwie rolnym, niemający istotnego znaczenia dla funkcjonowania tego gospodarstwa. Strona w ww. okresie realizowała przede wszystkim obowiązek szkolny kształcąc się w szkole średniej (Liceum Ogólnokształcącym położonym poza miejscowością, w której znajdowało się gospodarstwo rolne jego rodziców). Nadto organ stwierdził, iż rozbieżności pomiędzy poszczególnymi oświadczeniami policjanta dają podstawę do uznania, że strona swobodnie modyfikuje treść swoich twierdzeń w zależności od celu ich złożenia.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. D. W. złożył "odwołanie" od powyższego rozkazu personalnego do Ministra Spraw Wewnętrznych, wnosząc o jego uchylenie oraz wydanie decyzji uprawniającej do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym. Zarzucił organowi naruszenie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), poprzez jego błędną interpretację.

Motywując powołany na wstępie rozkaz personalny organ wskazał w pierwszej kolejności, iż od rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji dotyczącego odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego organu, o czym D. W. został prawidłowo pouczony w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Uznać zatem należy, że podanie policjanta, zatytułowane "odwołanie", którego adresatem jest Minister Spraw Wewnętrznych, w istocie jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Komendanta Głównego Policji.

Następnie organ wskazał, iż ponowna analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyznania stronie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za objęty wnioskiem okres pracy w gospodarstwie rolnym.

Organ wskazał, iż nieudzielanie przez świadków odpowiedzi na pytania postawione przez organ, brak odpowiedzi ze strony funkcjonariusza i wskazywanie na konieczność zapoznania się z powieścią Władysława Reymonta "Chłopi" oraz przeprowadzenia szkolenia w gospodarstwie agroturystycznym, uniemożliwiają ustalenie kluczowych w niniejszej sprawie okoliczności (dotyczących w szczególności wykonywania przez wymienionego czynności niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa przy uwzględnieniu ilości osób w nim pracujących, określenia struktury tego gospodarstwa, czy też rodzaju upraw i hodowli w nim prowadzonych). Organ zauważył przy tym, iż wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...), w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz w związku z art. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu ww. przepisów.

Zdaniem organu, zeznania świadków z dnia [...] maja 2006 r., jako podstawowy dowód, na podstawie którego - zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy - można potwierdzić okres pracy strony w gospodarstwie rolnym rodziców są jednobrzmiące, lakoniczne i w konsekwencji niewiarygodne. Z ich treści nie wynika, że strona w istocie pracowała w przedmiotowym gospodarstwie. Wiarygodność świadków podważa chociażby fakt, że wskazywany przez nich okres "pracy" strony w gospodarstwie rolnym (od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r.) nie jest tożsamy z okresem wskazywanym obecnie przez samego zainteresowanego (od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r.). Nadto, świadkowie stwierdzili, że od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r. wymieniony pracował w gospodarstwie rolnym stale, w pełnym wymiarze czasu i nie posiadał w tym czasie innego źródła utrzymania. Natomiast policjant od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] września 1990 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych, co wynika z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. Świadkowie wezwani przez organ do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania, nie udzielili na nie odpowiedzi, zaś treść oświadczenia F. Z. z dnia [...] lutego 2014 r. w żaden sposób nie wyjaśniła wątpliwości związanych z ewentualną pracą policjanta w gospodarstwie rolnym jego rodziców. Zdaniem organu, w sytuacji, gdy zeznaniom świadków nie można przypisać waloru wiarygodności w odniesieniu do określonych faktów, to tym samym okoliczność ta przekłada się na cały okres ujęty w ich zeznaniach.

Ponadto, w ocenie organu, rozbieżności pomiędzy poszczególnymi oświadczeniami policjanta dają podstawę do uznania, że strona swobodnie modyfikuje treść swoich twierdzeń w zależności od celu ich złożenia, bowiem początkowo, tj. w raporcie z dnia [...] maja 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r., policjant twierdził, że praca w gospodarstwie rolnym obejmowała okres od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r., przedstawiając dokumentację, w tym zeznania świadków, potwierdzające powyższy okres. W oświadczeniu z dnia [...] maja 2006 r., zainteresowany wyraźnie podał, iż w całym powyższym okresie praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jego "jedyne źródło utrzymania", przy czym, jak już wyżej wskazano, w okresie od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] września 1990 r. policjant pobierał zasiłek dla bezrobotnych będąc zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Dopiero w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. zainteresowany oświadczył, że pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r.

Organ zauważył nadto, iż raportem z dnia [...] stycznia 2012 r. D. W. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o zaliczenie mu do wysługi lat okresu zarejestrowania jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] września 2014 r. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Komendant Główny Policji określił D. W. na dzień 2 lutego 2012 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 20,5%, wskazując w uzasadnieniu, iż okres pobierania zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy od dnia [...] czerwca 1990 r. do dnia [...] września 1990 r. należy policjantowi zaliczyć do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Zatem wnioskowany wówczas okres pokrywa się w części z okresem, którego zaliczenia do wysługi lat policjant domaga się obecnie.

Ponadto organ stwierdził, iż zainteresowany w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji, znajdującej się w aktach osobowych (Ankieta osobowa, pkt 16 Źródło utrzymania do chwili obecnej), stwierdził jedynie, że od dnia [...] lutego 1971 r. pozostaje jako członek rodziny na utrzymaniu rodziców. Nie przedstawił natomiast informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym. Również w znajdującym się w Ankiecie osobowej życiorysie policjant wskazał, że pozostawał na utrzymaniu rodziców, nie pracował i nie pracuje.

Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie Komendant Główny Policji dołożył wszelkich starań, aby w sposób prawidłowy zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, natomiast brak możliwości zweryfikowania przez organ zarówno zeznań świadków, jak i oświadczeń samego zainteresowanego, w zakresie świadczenia przez niego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (chociażby w kontekście uczęszczania przez wymienionego w latach 1987 - 1990 do Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w L., do którego musiał dojeżdżać prawie 50 km w obie strony, czy też potrzeby wykonywania określonych czynności niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa), spowodował, iż organ swoje rozstrzygnięcie oparł na znajdującej się w aktach sprawy oraz aktach osobowych policjanta dokumentacji. Na podstawie tejże dokumentacji nie sposób uznać, że policjant pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika. Tym samym, organ zobligowany był do odmowy przyznania D. W. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r.

Organ podkreślił, iż to na zainteresowanym, a nie na organie, spoczywa obowiązek wykazania faktów potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym dla potrzeb przewidzianych w ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Ich ocena musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym organ w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmuje stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym. Uwzględnia również okoliczność, iż strona - ubiegając się o przyjęcie do służby w Policji - nie wzmiankowała nawet o pracy w gospodarstwie rolnym, co może świadczyć o tym, że albo takiej pracy w ogóle nie wykonywała, albo udzielanej pomocy sama nie traktowała jako pracy w gospodarstwie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2014 r. D. W. wniósł o jego uchylenie zarzucając "naruszenie prawa procesowego związanego z pominięciem zapadłego rozstrzygnięcia na skutek "odwołania" wniesionego do Ministra Spraw Wewnętrznych za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2014 r."

W motywach skargi skarżący podniósł, iż Komendant Główny Policji dopuścił się naruszenia art. 19 k.p.a. w zw. z art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), bowiem rozpoznał odwołanie, pomimo iż jego adresatem był Minister Spraw Wewnętrznych. Komendant Główny Policji nie przekazał odwołania adresatowi, uniemożliwiając mu tym samym weryfikację rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji.

Ponadto, skarżący stwierdził, iż fakt objęcia żądaniem wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców także okresu, za który pobierał zasiłek dla bezrobotnych, był wynikiem omyłki i nie może mieć wpływu na ocenę przedmiotowego żądania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności, ustosunkowując się do podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu rozpatrzenia środka zaskarżenia - wniesionego od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. - przez niewłaściwy organ, stwierdzić należy, iż jest on nieuzasadniony.

Wymieniony wyżej rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawierał prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 127 § k.p.a. Zgodnie z treścią ww. przepisu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W treści pouczenia zawartego w ww. rozkazie personalnym wskazano, że "stronie służy prawo zwrócenia się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji".

Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2). Natomiast, jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (ust. 3). Zaznaczenia wymaga, że decyzja w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, nie jest decyzją w sprawach wymienionych w ww. przepisie, zatem w odniesieniu do tej decyzji, wydanej przez Komendanta Głównego Policji - jako organ pierwszej instancji, służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z treścią art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei, dokonując oceny podania złożonego przez stronę, organy winny działać zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. W niniejszej sprawie oznacza to, że wniesiony środek zaskarżenia (zatytułowany jako "odwołanie" i adresowany do Ministra Spraw Wewnętrznych), winien zostać rozpoznany przez Komendanta Głównego Policji jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dotyczy bowiem decyzji wydanej w innym przedmiocie, aniżeli określony w art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. Zaznaczyć przy tym należy, że strona nie posiada swobody w zakresie decydowania o zastosowaniu określonego środka zaskarżenia. Przepis prawa, jednoznaczny w swej treści, nie przewiduje bowiem w tym zakresie możliwości dokonania wyboru.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że Komendant Główny Policji zasadnie uznał, iż wniesiony przez D. W. środek zaskarżenia od rozkazu personalnego wydanego w pierwszej instancji podlega rozpatrzeniu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zainicjowanej podaniem o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Tym samym, zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 19 k.p.a. oraz art. 32 ustawy o Policji - nie może odnieść zamierzonego skutku.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego rozkazu personalnego wskazać należy, iż zaliczenie policjantowi do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym może nastąpić w oparciu o unormowania ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Unormowania te stanowią odrębne przepisy w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie "domownika", wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym, nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Praca w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika powinna być przy tym oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazał ostatecznie, że pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika wykonywał w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] czerwca 1990 r. W tym przypadku znajdują zatem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. nr 40, poz. 268 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ww. ustawy, przez określenie domownika należało rozumieć członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła ich główne źródło utrzymania. Zaznaczyć przy tym należy, że poszczególne elementy definiujące musiały wystąpić łącznie, natomiast brak wystąpienia choćby jednego z nich, wyklucza możliwość uznania, iż osoba wnioskująca świadczyła pracę w charakterze domownika.

Z akt sprawy wynika bezspornie, iż w okresie objętym wnioskiem skarżący był członkiem rodziny rolnika, pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem - mieszkał z rodzicami w miejscowości L., gm. S. Ponadto miał ukończone 16 lat (skarżący urodził się w dniu [...] lutego 1971 r.), nie podlegał też obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można jednak uznać, że we wnioskowanym okresie skarżący świadczył pracę w gospodarstwie rolnym w rozumieniu ww. przepisu oraz, że praca ta stanowiła jego główne źródło utrzymania. Podkreślenia wymaga, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne (por. wyrok SN z dnia 10 maja 2000 r., II UKN 535/99; publ. OSNP 2001/12/420; wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takiej doraźnej pomocy - w wykonywaniu typowych obowiązków domowych - nie należy utożsamiać z pracą w gospodarstwie rolnym w rozumieniu ww. przepisów.

Praca w gospodarstwie rolnym, co należy zaznaczyć, polega na wykonywaniu określonych czynności wynikających z aktualnych potrzeb tego gospodarstwa, przy czym potrzeby te determinowane są np. wielkością gospodarstwa, rodzajem upraw i hodowli, czy też porą roku. Przyjęcie zatem, iż - dorywczo wykonywane przez daną osobę, jedynie w czasie wolnym od innych zajęć - czynności są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, niezgodne jest nie tylko z zasadami doświadczenia życiowego, ale także z celem ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. O pracy w gospodarstwie rolnym można mówić tylko wtedy, gdy stanowiła ona główny cel i zajęcie pracującej osoby. Zgromadzony materiał dowodowy, jak słusznie przyjął organ, nie pozwala na przyjęcie, że taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, na wniosek osoby zainteresowanej właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Natomiast w przypadku, gdy organ gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym położone jest to gospodarstwo rolne.

W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] maja 2006 r. poświadczające przez organ gminy fakt istnienia gospodarstwa rolnego prowadzonego w latach 1970 - 2002 przez rodziców skarżącego – J. i J. W. oraz zameldowanie skarżącego w miejscowości L. gm. S. w okresie od dnia [...] lutego 1971 r. do dnia [...] października 1994 r. W toku postępowania skarżący złożył również pismo organu gminy z dnia [...] lutego 2014 r. potwierdzające, że J. i J. małż. W. posiadali własne gospodarstwo rolne o powierzchni 11,92 ha w okresie od dnia [...] lutego 1970 r. do dnia [...] października 2002 r., położone w miejscowości L., gm. S., w którym D. W. pracował zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu [...] maja 2006 r.

Materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowią również zeznania świadków – H. T. oraz F. Z. wskazujące, że skarżący w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców, położonym we wsi L., gmina S. Świadkowie zeznali, że zainteresowany we wskazanym gospodarstwie rolnym pracował stale, w pełnym wymiarze czasu i nie posiadał w tym czasie innego źródła utrzymania. Oświadczyli przy tym, że była to praca fizyczna w polu.

Nie można jednak nie zauważyć, że ww. zeznania świadków są wyjątkowo lakoniczne, szablonowe i identyczne - jakby ustalone. W tego typu sprawach jak przedmiotowa, w których zeznania świadków i stanowisko wnioskodawcy mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie można poprzestać na takich niekonkretnych, ograniczonych informacjach. Z tego względu organ, czyniąc zadość obowiązkowi zebrania pełnego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozpatrzenia (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), zasadnie wystąpił do wskazanych świadków o udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym. Świadkowie, pomimo wyraźnego żądania organu, nie przedstawili jednak żadnych dodatkowych informacji, precyzujących złożone zeznania. Co więcej, w swych zeznaniach świadkowie jednoznacznie wskazywali, że skarżący nie posiadał poza pracą w gospodarstwie rolnym rodziców innego źródła utrzymania w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] września 1990 r., podczas gdy faktycznie wymieniony policjant w okresie od dnia [...] czerwca do dnia [...] września 1990 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych (zgodnie z zaświadczeniem Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia [...] grudnia 2011 r.). Uwzględniając zatem powyższe, organ słusznie uznał, iż ww. zeznaniom świadków nie można przypisać waloru wiarygodności.

Podkreślenia wymaga, że także skarżący - poza złożeniem ogólnikowego oświadczenia o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców - nie udzielił żadnych dodatkowych wyjaśnień w przedmiotowym zakresie. Odpowiadając na wezwanie organu do udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania, skarżący uznał za wystarczające odesłanie do powieści Władysława Reymonta pt. "Chłopi", wskazując również na potrzebę zorganizowania wizyty w gospodarstwie agroturystycznym, co - jak stwierdził - "spowoduje uniknięcie w przyszłości zbędnych pytań i popełniania błędów".

Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów (...), to obowiązkiem policjanta jest wiarygodne udokumentowanie okresu, którego zaliczenia domaga się do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Z obowiązku tego skarżący nie wywiązał się w sposób należyty.

Z akt sprawy wynika również, że skarżący we wnioskowanym okresie, tj. w latach 1987 - 1990, był uczniem Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w L., oddalonego od miejsca zamieszkania ok. 25 km. Wprawdzie samo wykonywanie określonych czynności w gospodarstwie rolnym nie wyklucza - co do zasady - innych form aktywności, w tym uczęszczania na zajęcia szkolne. Biorąc jednak pod uwagę czas trwania zajęć lekcyjnych (5-8 godzin dziennie), czas przeznaczony na dojazdy do i ze szkoły, a także na przygotowywanie się do zajęć lekcyjnych w domu, w tym również do egzaminu dojrzałości złożonego w 1990 r., nie można uznać, że skarżący mógł świadczyć w ww. okresie pracę mającą istotne znaczenie dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Określone czynności w gospodarstwie rolnym skarżący mógł wykonywać jedynie w czasie wolnym od zajęć szkolnych, a więc jedynie wtedy, gdy miał taką możliwość, nie zaś gdy obiektywnie istniała taka potrzeba.

W świetle powyższego, zgodzić należy się z organem, iż brak jest podstaw do uznania, że we wnioskowanym okresie skarżący świadczył pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w takim wymiarze, aby można ją było uznać za stanowiącą główne źródło utrzymania.

Zaznaczyć również należy, że skarżący - ubiegając się o przyjęcie do służby w Policji - nie podał informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym. Wypełniając ankietę osobową stwierdził jedynie, że od dnia [...] lutego 1971 r. pozostaje - jako członek rodziny - na utrzymaniu rodziców. Z kolei w życiorysie stanowiącym część ww. ankiety podał, że pozostawał na utrzymaniu rodziców, nie pracował i nie pracuje.

W świetle powyższego nie można uznać, że stanowisko organu orzekającego, wskazujące na brak podstaw faktycznych i prawnych do zaliczenia skarżącemu - do wysługi lat - okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców - jest nieprawidłowe. Przesłanki definiujące "domownika" stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Nie zostało bowiem wykazane, że skarżący świadczył pracę w gospodarstwie rolnym rodziców stanowiącą jego główne źródło utrzymania.

Nie podzielając zatem argumentów zawartych w skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, zaś przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.