Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 151/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2, art 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Asesor WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Z.P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), decyzją z dnia [...]r. Nr [...], odmówił Z. P. przyznania wnioskowanego świadczenia. Powołał się na art. 2 ustawy, według którego represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku deportacji do pracy przymusowej na okres przynajmniej 6 miesięcy, odmówiono jej przyznania świadczenia.

W wyniku złożenia przez Z.P. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 2 pkt 2 lit. a), art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1,2,4 powołanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na art. 2 ust. 2 lit. a) ustawy, według którego represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r.

Organ uznał, że z dokumentów przedstawionych przez Z. . w szczególności z niemieckiego pisma AOK z [...]r. wynika, że przebywała ona na deportacji w miejscowości B. od [...] r. do [...]r. Organ przyjął bowiem, że zaliczenie odwołującej się okresu pobytu na deportacji po dniu [...]r. nie jest możliwe z uwagi na to, że [...]r. wojska alianckie zajęły tę miejscowość. Praca po tej dacie nie stanowiła już zatem represji w rozumieniu powołanego art. 2 pkt 2 lit. a) ustawy. Zdaniem organu, ustawa zakreśla bowiem nie tylko ogólne ramy czasowe represji na okres II wojny światowej, to jest na okres od 1 września 1939 r. do 8 maja 1945 r., ale ogranicza ten okres do momentu zajęcia konkretnej miejscowości przez aliantów.

Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że okres deportacji Z. P. wyniósł mniej niż ustawowe minimum 6 miesięcy i utrzymał w mocy zaskarżoną własną decyzję z dnia [...]r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji. Podniosła, że decyzje te naruszają prawo materialne z uwagi na błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2 lit. a) powołanej ustawy polegającą na przyjęciu, że deportacja do pracy przymusowej trwała krócej niż 6 miesięcy.

W uzasadnieniu skargi powołała się na to, że wraz z wnioskiem o przyznanie uprawnienia do wnioskowanego świadczenia pieniężnego przedłożyła dokumenty potwierdzające okres pobytu na deportacji od [...]r. do [...]r. Z podjętym rozstrzygnięciem nie może się zgodzić. Z przedłożonych przez nią dokumentów wynika bowiem, że została wywieziona w [...]r. Na dowód tego posiada również zeznania świadka, A. G.. Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, którego jest członkiem, w legitymacji uwzględniło jej okres deportacji w łącznej wysokości [...]roku i [...] miesięcy. Potwierdza to też karta osobowa nr [...], znajdująca się w aktach sprawy. Zarzuciła, że Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił informacji zawartych w tych dokumentach. Nie wskazał również, że uznał je za niewiarygodne. Z uwagi na powyższe, skarżąca wnosi o zaliczenie okresu deportacji zgodnie z przedłożonymi dokumentami.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżąca przebywała na terytorium III Rzeszy od [...]r. Można jej zaliczyć tylko pobyt do [...]r., to jest do dnia wyzwolenia B. – miejscowości, gdzie przebywała. Legitymacja Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, zaświadczająca pobyt na deportacji od [...]r. nie jest, zdaniem organu, wiarygodnym dowodem. Na karcie osobowej skarżącej widnieje natomiast zapis "od [...] do [...] N.", który nie pozwala na ustalenie daty miesięcznej pobytu skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżąca przebywała od [...]r. do [...]r. w miejscowości B., na terenie III Rzeszy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako okres deportacji uznał skarżącej okres do dnia [...]r., kiedy miejscowość B. zdobyły wojska alianckie. Okres od [...]r. do [...]r. jest o [...] dni krótszy niż wymagany ustawowo minimalny okres 6 miesięcy deportacji. Stąd Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przyznał skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Sąd badając materiał sprawy stwierdził, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Chodzi mianowicie o to, że docelowym miejscem deportacji skarżącej była miejscowość B., położona w Z. N., niedaleko F. nad Jeziorem B.. Ojciec skarżącej był tam przymusowym robotnikiem rolnym. Organ orzekający nie wziął jednak pod uwagę, że procedura deportacyjna był rozciągnięta w czasie. Zanim deportowany stawał się robotnikiem przymusowym, przebywał w obozie lub w obozach przejściowych. Skarżąca powoływała się na przebywanie w obozie w miejscowości W., nieopodal B.. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wziął pod uwagę tej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej.

Z materiału sprawy wynika, że skarżąca urodziła się i zamieszkiwała wraz z rodziną w miejscowości H. T., położonej w granicach Rzeczypospolitej Polskiej sprzed [...]r., na terenie dawnego Województwa T.. Jeżeli skarżąca była stamtąd deportowana, to musiało to nastąpić przed [...]r., czyli przed zajęciem tych terenów przez Armię Czerwoną. Także ta istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczna, pozwalająca ustalić choćby przybliżoną datę deportacji, nie została wyjaśniona w postępowaniu administracyjnym. Przyjęto natomiast dowolnie, że początek deportacji miał miejsce [...]r.

W postępowaniu administracyjnym naruszono zatem zasadę prawdy obiektywnej, ustanowioną przepisami art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Nakazuje ona organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Mając na względzie powyższe ustalenia, należy uznać, że zaskarżona decyzja naruszyła powołane wyżej przepisy prawa proceduralnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.