Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 542/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18, art. 102 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Jerzy Drwal,, WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku M. Ł. i M. Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrot poniesionych wydatków związanych z dozorem pojazdu.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

W dniu 30 września 2014 r. M. Ł. i M. Ł., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A." s.c., wystąpili z wnioskiem o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu oraz za dozór w okresie od daty usunięcia do daty odbioru z parkingu. Wniosek dotyczył pojazdu marki Fiat, nr rej. [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., Dyrektor Zarządu Dróg i Mostów w [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], przyznał wynagrodzenie i zwrot wydatków w kwocie 12.932,97 zł brutto. W nagłówku postanowienia stronę opisano w następujący sposób: "A." s.c., M. Ł., M. Ł. Postanowienie wysłano na adres, w którym skarżący prowadzą działalność, odebrał je w dniu 1 grudnia 2014 r. M. Ł.

W dniu 8 grudnia 2014 r. (data wpływu do organu) M. Ł. i M. Ł. wnieśli pismo, zatytułowane jako zażalenie, w którym wystąpili m.in. o stwierdzenie nieważności postanowienia w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór i usunięcie pojazdu, w związku z wadliwym skierowaniem postanowień do spółki, w sytuacji, gdzie stronami postępowania są M. Ł. i M. Ł. W uzasadnieniu wskazano, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania, stronami są osoby fizyczne – M. Ł. i M. Ł., a zatem postanowienie jest dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. – zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż w jego ocenie nie można zasadnie twierdzić, że wydając kwestionowane postanowienie organ dopuścił się w sposób kwalifikowany naruszenia prawa i skierował postanowienie do podmiotu nie będącego stroną postępowania egzekucyjnego.

Kolegium wskazało, że kwestionowane postanowienie wydano na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm.; dalej jako: u.p.e.a.). Z przepisu tego wynika, że stronami w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór są, co do zasady, wierzyciel, zobowiązany oraz dozorca. W ocenie organu w postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje zastosowania art. 28 k.p.a. regulujący pojęcie strony postępowania administracyjnego.

Organ zauważył, że w nagłówku kwestionowanego postanowienia organ

I instancji wskazał zarówno nazwę spółki cywilnej A., jak i imiona

i nazwiska przedsiębiorców, którzy wykonywali wskazane powyżej usługi, czyli M. Ł. i M. Ł. Postanowienie zostało wysłane na adres będący zarówno miejscem wykonywania działalności gospodarczej przez wskazane osoby (siedziba spółki) oraz ich miejscem zamieszkania. Postępowanie w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu od początku było prowadzone w stosunku do M. Ł. i M. Ł. Organ I instancji w postanowieniu kończącym sprawę nie określił więc uprawnienia do określonej kwoty pieniężnej za wykonaną usługę dla podmiotu nie będącego stroną postępowania. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika jednoznacznie, iż organ I instancji traktował M. Ł. oraz M. Ł. jako przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Stroną tego postępowania organ nie uczynił spółki cywilnej, co sugerują wnioskodawcy występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności postanowienia.

Oczywistym jest, że spółka cywilna nie może być podmiotem praw

i obowiązków w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Jednakże w realiach przedmiotowej sprawy niezasadnym jest twierdzenie, że decyzja została skierowana do spółki cywilnej zamiast do właściwej strony. Samo wskazanie w nagłówku postanowienia nazwy (firmy) spółki cywilnej obok imienia i nazwiska przedsiębiorców nie przesądza o skierowaniu orzeczenia do spółki. Tym bardziej, że całe postępowanie toczyło się w oparciu o wniosek przedsiębiorcy i nie było wątpliwości, że był on dozorcą uprawnionym do uzyskania odpowiedniego wynagrodzenia na gruncie art. 102 § 2 u.p.e.a. Okoliczność ta wynikała z łączących przedsiębiorcę umów z Gminą [...] oraz uzasadnienia postanowienia.

Kolegium podkreśliło, że wysłanie wyłącznie jednego egzemplarza postanowienia na adres będący adresem zamieszkania skarżących oraz siedzibą prowadzonej przez nich w formie spółki cywilnej działalności nie może być uznane za kwalifikowaną wadę postanowienia, która jest jednoznaczna z skierowaniem decyzji do podmiotu nie będącego, czy nawet nie mogącego być stroną. W świetle poglądów orzecznictwa dopuszczalne jest doręczenie pism dla wspólników w siedzibie spółki cywilnej. Kolegium zauważyło, że w realiach przedmiotowej sprawy adres spółki jest tożsamy z adresem zamieszkania wspólników (przedsiębiorców) będących małżonkami.

Od powyższego postanowienia M. Ł. i M. Ł. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnieśli zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z szeregiem wymienionych przepisów Kodeksu oraz Konstytucji RP poprzez zaniechanie rozważań w celu ustalenia, że zaskarżone postanowienie Zarządu Dróg zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem postępowanie było prowadzone w stosunku do nieposiadającej osobowości prawnej spółki A. Ponadto we wniosku zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z szeregiem wymienionych przepisów Kodeksu oraz Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że postanowienie Zarządu Dróg zostało skutecznie doręczone stronie postępowania, w sytuacji. gdy zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z [...] stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu Kolegium potrzymało swoje wcześniejsze stanowisko, że w sprawie nie doszło do naruszenia wymogu prawidłowego oznaczenia strony w postanowieniu. Samo wskazanie w nagłówku postanowienia nazwy (firmy) spółki cywilnej obok imienia i nazwiska przedsiębiorców nie przesądza o skierowaniu orzeczenia do spółki. Kolegium nie podzieliło również zarzutów nieprawidłowego doręczenia postanowienia, argumentując, że dopuszczalne doręczenie pism dla wspólników w siedzibie spółki cywilnej. W konkluzji Kolegium podtrzymało stanowisko, że kwestionowane postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. nie jest dotknięte wadą kwalifikowaną nieważności wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a.

W skardze do sądu administracyjnego M. Ł. i M. Ł. podnieśli, analogicznie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z szeregiem wymienionych przepisów Kodeksu oraz Konstytucji RP poprzez zaniechanie rozważań w celu ustalenia, że zaskarżone postanowienie Zarządu Dróg zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem postępowanie było prowadzone w stosunku do nieposiadającej osobowości prawnej spółki A. Ponadto pisma w toku postępowania, w tym kwestionowane postanowienie były kierowane i doręczanie wyłącznie w jednym egzemplarzu do podmiotu nieuprawnionego (spółki cywilnej), w sytuacji, gdy stroną postępowania mogli być wyłącznie wspólnicy spółki i organ był zobligowany do kierowania dwóch egzemplarzy pism do każdego z nich z osobna.

Ponadto skarżący ponownie zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z szeregiem wymienionych przepisów Kodeksu oraz Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że postanowienie Zarządu Dróg zostało skutecznie doręczone stronie postępowania, w sytuacji. gdy zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. Skarżący w uzasadnieniu powołali cały szereg pism skierowanych do spółki cywilnej, zamiast do nich, jako wspólników.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r., wydanego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w [...] w przedmiocie przyznania M. Ł. i M. Ł. zwrotu wydatków i przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu.

Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego – postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że postępowanie to traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 k.p.a. Jest to samodzielne postępowanie administracyjne, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja (postanowienie) jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest zobligowany do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że doszło do rażącego naruszenia prawa i na czym ono polegało. Należy zwrócić uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego rozróżnia "naruszenie prawa" od "rażącego naruszenia prawa", nie każde bowiem naruszenie prawa wywołuje skutki prawne. Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną formą naruszenia prawa i wywołuje najdalej idące konsekwencje prawne, dlatego też podlega ścisłej wykładni (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 90/89; wyrok NSA z 9 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 828/13). Przedmiotem rażącego naruszenia prawa są najczęściej przepisy prawa materialnego, jednakże naruszenie to może również dotyczyć przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Skuteczność zarzutów przedstawionych przez pryzmat rażącego naruszenia prawa zależy więc od wykazania szczególnej wadliwości decyzji (postanowienia) administracyjnej podjętych w postępowaniu zwykłym, co wiąże się z zasadą trwałości aktów administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Chodzi tu zatem o wady wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć poprzez wyeliminowanie z obrotu obarczonego tymi wadami aktu administracyjnego.

Dla stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) konieczna jest ocena naruszenia jako "rażącego" w świetle całokształtu okoliczności sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony, pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne czy gospodarcze. Przy czym wymienione powyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiane, ale jasno wskazane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2594/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 116/14; wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 878/10).

Przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności mogą być również postanowienia, na które służy zażalenie i postanowienia wydane w wyniku zażalenia (art. 156 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a.). Instytucja nieważności odnosi się również do postanowień wydawanych, tak jak w niniejszej sprawie, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Stosownie bowiem do art. 18 tej ustawy, który nakazuje stosować odpowiednio Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdzeniu nieważności podlegają postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym, o ile służy na nie zażalenie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, nie jest dotknięte ani wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, ani wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Stosownie do art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji stwierdza nieważność decyzji (odpowiednio postanowienia), między innymi w przypadku, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) lub, gdy została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 4). Zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obydwoma przypadkami. Argumentacja skarżących odnosząca się do obydwu podstaw stwierdzenia nieważności jest w zasadzie taka sama i sprowadza się do poglądu, że postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie prowadzone było w stosunku do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej "A.", a korespondencja w sprawie doręczana podmiotowi nieuprawnionemu (spółce cywilnej), w sytuacji, gdy stroną postępowania mogli być wyłącznie wspólnicy tej spółki. W ocenie skarżących, czynnością nieprawidłową było doręczenie postanowienia wyłącznie w jednym egzemplarzu do nieposiadającej osobowości prawnej spółki cywilnej, podczas gdy organ był zobligowany do kierowania dwóch egzemplarzy postanowienia do każdego ze wspólników spółki.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów skargi, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że przesłanka stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) jest najbardziej ogólną (najszerszą) z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Oznacza to, że pozostałe przesłanki wskazujące na kwalifikowane wady aktu administracyjnego, jako bardziej szczegółowe mieszczą się w przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako rażące naruszenie prawa. Należy więc podzielić zapatrywanie Kolegium, że wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi również o zaistnieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skierowanie bowiem aktu administracyjnego do osoby niebędącej stroną w sprawie jest rażącym naruszeniem prawa.

Wbrew stanowisku skarżących, brak jest podstaw do uznania, że organ przeprowadził postępowanie i skierował postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 28 i art. 29 k.p.a., odnoszące się do kręgu podmiotów, które mogą być stronami postępowania administracyjnego. Ustalając strony postępowania w sprawie o zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu oraz wynagrodzenia za jego dozór należy bowiem zastosować przepisy szczególne, tj. unormowania wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., stronami w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór są, co do zasady, wierzyciel, zobowiązany oraz dozorca. Natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy stosować odpowiednio.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za dozór samochodu marki Fiat, nr rej. [...], oraz zwrot wydatków z tym związanych wystąpili M. Ł. i M. Ł. wspólnicy spółki cywilnej "A." M. Ł., M. Ł. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., Dyrektor Zarządu Dróg i Mostów w [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], przyznał wspólnikom spółki cywilnej "A." wynagrodzenie i zwrot wydatków. W nagłówku postanowienia jako stronę wskazał - "A." s.c., M. Ł., M. Ł. Postanowienie zostało wysłane na adres, pod którym skarżący prowadzą działalność gospodarczą, a które jest jednocześnie ich miejscem zamieszkania (ul. [...] w [...]). Odbiór powyższego postanowienia pokwitował własnoręcznym podpisem w dniu 1 grudnia 2014 r. M. Ł.

W tych okolicznościach nie istnieją podstawy do przyjęcia, że postępowanie zakończone wydaniem ostatecznego postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. było prowadzone wobec podmiotu nieuprawnionego i niebędącego stroną postępowania. Nie ulega wątpliwości, że spółka cywilna nie może być podmiotem praw

i obowiązków w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Nie można jednak za trafny uznać poglądu skarżących, że orzeczenie zostało skierowane do spółki cywilnej zamiast do właściwej strony. Całe postępowanie toczyło się w oparciu o wniosek przedsiębiorcy (wspólników spółki) i nie było wątpliwości, że był on dozorcą uprawnionym do uzyskania odpowiedniego wynagrodzenia na gruncie art. 102 § 2 u.p.e.a. Zatem wymienienie w nagłówku postanowienia nazwy (firmy) spółki cywilnej obok imienia

i nazwiska wspólników spółki nie przesądza o skierowaniu orzeczenia do spółki.

Z wadliwością decyzji (postanowienia) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw i obowiązków podmiotu innego, niż strona postępowania. Przez użyte w tym przepisie sformułowanie "skierowanie decyzji" należy rozumieć sytuację, w której w drodze aktu administracyjnego następuje określenie praw lub obowiązków oznaczonego podmiotu. Unormowanie to ma bowiem eliminować sytuacje, w których akt administracyjny nie może wywołać przewidzianych w nim skutków, z uwagi na skierowanie do niewłaściwej osoby, nieposiadającej uprawnień strony. Faktu "skierowania decyzji" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., nie można utożsamiać z faktem "doręczenia decyzji", nie chodzi tutaj bowiem o omyłkę w doręczeniu aktu, względnie brak podstaw do tegoż doręczenia, ale właśnie o rozstrzygnięcie o prawa lub obowiązkach osoby niebędącej stroną (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1935/11).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że stroną prowadzonego postępowania nie była firma "A." spółka cywilna. Wbrew stanowisku skarżących okoliczność, że w nagłówku postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. oprócz M. Ł. i M. Ł. wymieniona została nazwa spółki, nie przesądza o uznaniu spółki za stronę postępowania. Z akt administracyjnych wynika, że M. Ł. i M. Ł. prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "A." i są jedynymi wspólnikami tej spółki oraz że siedziba spółki (ul. [...] w [...]) jest jednocześnie miejscem zamieszkania wspólników tej spółki. Skoro miejsce zamieszkania wspólników spółki cywilnej "A." i siedziby spółki jest tożsame, to nie można uznać za nieprawidłowe działania organu polegającego na skierowaniu postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. do wspólników spółki pod powyższym adresem. Fakt przesłania wspólnikom spółki cywilnej jednego (zamiast do każdego z nich odrębnie) egzemplarza postanowienia, nie oznacza, że nastąpiło skierowanie postanowienia do podmiotu niebędącego stroną. Doręczenie pisma dla wspólników spółki cywilnej w siedzibie spółki jest dopuszczalne, nie stoi bowiem w sprzeczności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami k.p.a. o doręczeniach (art. 39 – 49) w związku z art. 18 u.p.e.a. W przypadku gdy w nagłówku postanowienia, obok nazwy spółki organ wymienia imiona i nazwiska wspólników i postanowienie to jest kierowane na adres siedziby spółki (będący jednocześnie ich miejscem zamieszkania) i odebrane przez jednego ze wspólników, nie można czynić zarzutu organowi w kwestii braku należytego powiadomienia wszystkich wspólników spółki o treści postanowienia. Chociaż więc stroną niniejszego postępowania są wspólnicy spółki cywilnej, to nie może budzić wątpliwości kwestia uprawnień każdego ze wspólników do odbioru pism i przesyłek, są to bowiem czynności z zakresu zwykłych spraw spółki. (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt SA/Bk 940/97; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1998 r., sygn. akt SA/Bk 1302/97; wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 września 2000 r., sygn. akt V SA 2035/99). Zauważyć ponadto należy, że wspólnicy przedmiotowej spółki są małżonkami, a doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego z nich, jest skuteczne wobec drugiego małżonka (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 764/11; wyrok WSA w Opolu z 24 października 2013 r., II SA/Op 336/13; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 sierpnia 2013 r., II SA/Wr 393/13).

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że ich argumenty wspiera orzecznictwo sadowoadministracyjne, w którym uznano, że wadliwe oznaczenie strony postępowania i przyznanie zdolności prawnej firmie osoby fizycznej wbrew dyspozycji art. 29 § 1 i art. 30 § 1 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa. Pogląd ten jest słuszny, ale orzeczenia, w którym go wyrażono (wyroki WSA w Gliwicach z 8 lutego 2013 r., II SA/Gl 831/12 i z 26 lutego 2014 r., II SA/Gl 1904/13) zostały wydane w sprawach o odmiennym stanie faktycznym. W sprawach tych decyzje skierowano rzeczywiście do spółki cywilnej, w pierwszej z nich wskazując na dodatek tylko jednego ze wspólników. Taka sytuacja nie miała miejsca w analizowanej sprawie, gdzie w nagłówku wskazującym adresata wyraźnie wymieniono oboje skarżących.

Odnosząc się do zarzutu, że w identycznej sprawie - sygn. akt III SA/Lu 191/10 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 28 września 2010 r. orzekł o nieważności postanowienia, wyjaśnić należy, że sprawa ta dotyczyła innego stanu faktycznego i prawnego, skoro jej przedmiotem było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a skarga została uwzględniona ponieważ organ rozpoznał zażalenie niepodpisane przez jednego ze wspólników spółki cywilnej, naruszając w sposób istotny art. 63 § 3 i art. 64 § 2 k.p.a., co skutkowało sankcją wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W świetle powyższych rozważań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo uznało, że postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. nie jest obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi, wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4, wobec czego nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Nie można też zarzucać, że wydając zaskarżone postanowienie organ naruszył zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę równości wobec prawa, a przez to naruszył art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Podobnie trzeba ocenić zarzuty i wnioski skargi, że z rażącym naruszeniem art. 124 § 1 k.p.a. organ wadliwie wskazał stronę postępowania i przyznał zdolność prawną "firmie osoby fizycznej" wbrew przepisowi art. 29 k.p.a., który nie zalicza spółki cywilnej do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w tym przepisie. To, że zgodnie z tym ostatnim przepisem, stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki, które nie posiadają osobowości prawnej, nie oznacza, że postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. rażąco narusza treść art. 124 § 1 k.p.a. przewidującego, że postanowienie powinno zawierać oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu. Jak wyżej wykazano należąca do skarżących spółka cywilna "A." nie była ani stroną postępowania, ani podmiotem praw i obowiązków w przeprowadzonym postępowaniu.

Należy w tym miejscu dodać, że analogiczne sprawy tych samych skarżących były już przedmiotem postępowań przed tutejszym sądem, który zajął identyczne stanowisko jak skład orzekający w niniejszej sprawie. Stanowisko to zostało potwierdzone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalającymi skargi kasacyjne skarżących od wyroków WSA (por. wyroki WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2015 r., III SA/Lu 12/15 i z 21 maja 2015 r., III SA/Lu 11/15 oraz wyroki NSA z 8 grudnia 2015 r., I OSK 2442/15 i I OSK 2441/15).

Niezależnie od zarzutów skargi sąd powinien dokonać kompleksowej oceny zaskarżonego aktu. W związku z tym Sąd uznaje za celowe odniesienie się do dwóch kwestii.

Po pierwsze, wniosek o stwierdzenie nieważności został zawarty w piśmie zatytułowanym jako zażalenie, wniesionym w terminie otwartym do zaskarżenia postanowienia z [...] listopada 2014 r. Należy przypomnieć, że w świetle utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, nie budzi wątpliwości możliwość stwierdzenia nieważności decyzji czy postanowienia nieostatecznego. W takiej sytuacji decydująca jest wola strony, która ma prawo wyboru, czy wnosi odwołanie (zażalenie), czy też żąda stwierdzenia nieważności aktu (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 614; K. Glibowski, w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2015, s. 780 oraz powoływane tam orzecznictwo). W badanej sprawie skarżący jasno i precyzyjnie wyrazili żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] listopada 2014 r., prawidłowo więc Kolegium procedowało w tym trybie. Treść pisma skarżących z 5 grudnia 2014 r. wskazywała tez na wolę rozpoznania go jako zażalenie, na co wskazują zarzuty i żądania, których charakter wymaga rozważenia w postepowaniu umożliwiającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, a nie tylko w postępowaniu kasacyjnym, jakim jest tryb stwierdzenia nieważności. W tym zakresie w postanowieniu z [...] stycznia 2015 r. Kolegium (s. 8) jasno wskazało, że wniesione równocześnie zażalenie zostanie rozpatrzone po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności. Stanowisko to jest trafne, wskazuje na to kolejność żądań skarżących, a także fakt, że ewentualne stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] listopada 2014 r. czyniłoby bezprzedmiotowym rozpoznanie zażalenia, bowiem sprawę należałoby rozpatrzyć jeszcze raz w pierwszej instancji.

W dalszej kolejności należy wskazać na inny ugruntowany pogląd, w myśl którego organ nie jest związany wskazanymi przez stronę podstawami stwierdzenia nieważności (por. K. Glibowski, op. cit., s. 820 i powoływane tam orzecznictwo). Oznacza to, że organ powinien dokonać badania zaskarżonego aktu również pod kątem innych niż powoływane przez stronę przesłanek nieważnościowych. Uzasadnienie postanowień Kolegium z [...] stycznia 2015 r. i z [...] marca 2015 r. jasno wskazuje, że obowiązku tego Kolegium dopełniło, nie znajdując podstaw do uznania, że postanowienie z [...] listopada 2014 r. jest dotknięte wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a. Ocenę ta podziela Sąd orzekający w badanej sprawie. Podniesione w zażaleniu z 5 grudnia 2014 r. argumenty dotyczące meritum sprawy nie mogą być uznane za wskazujące na rażące naruszenie prawa, choć mogą potencjalnie stanowić podstawę uchylenia postanowienia z [...] listopada 2014 r., jeśli po merytorycznym zbadaniu sprawy znajda uznanie w ocenie Kolegium. W badanej sprawie ocena tych argumentów jest niemożliwa, należy jedynie ograniczyć się do uwagi, że nie każdy błąd organu musi być kwalifikowany jako rażące naruszenie prawa. Już samo brzmienie tej podstawy wskazuje, że chodzi o szczególnie istotne, ciężkie błędy organy, jak wskazuje utrwalone orzecznictwo – wynikające z oczywistej błędnej wykładni lub oczywiście wadliwego zastosowania przepisu.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.