Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2568/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 29 par. 1, art. 115
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Jak wynikało z akt sprawy, zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, za które przeniesiona została odpowiedzialność na męża skarżące, były zaległościami Spółki cywilnej, której on był wspólnikiem, lecz nie jego zaległościami jako podatnika. Podatnikiem była bowiem Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Mąż skarżącej jako osoba trzecia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ mógł ponosić odpowiedzialność za zaległości spółki w podatku VAT na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej.

Skoro więc mąż skarżącej nie był podatnikiem tego podatku /art. 26 Ordynacji podatkowej/, to nie miał w tej sprawie zastosowania art. 29 par. 1 tej Ordynacji, który mógłby uzasadniać odmowę wydania skarżącej zaświadczenia o nieposiadaniu zaległości podatkowych.

TEZY

Jak wynikało z akt sprawy, zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, za które przeniesiona została odpowiedzialność na męża skarżące, były zaległościami Spółki cywilnej, której on był wspólnikiem, lecz nie jego zaległościami jako podatnika. Podatnikiem była bowiem Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Mąż skarżącej jako osoba trzecia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ mógł ponosić odpowiedzialność za zaległości spółki w podatku VAT na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej.

Skoro więc mąż skarżącej nie był podatnikiem tego podatku /art. 26 Ordynacji podatkowej/, to nie miał w tej sprawie zastosowania art. 29 par. 1 tej Ordynacji, który mógłby uzasadniać odmowę wydania skarżącej zaświadczenia o nieposiadaniu zaległości podatkowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Danuty W. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia 13 września 1999 r. (...) w przedmiocie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu podatków - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w Ż.; (...).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25.06.1999 r. Danuta W. zwróciła się do Urzędu Skarbowego w Ż. o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach w roku 1998.

Postanowieniem z dnia 6.07.1999 r. Urząd Skarbowy na podstawie art. 219 Kpa w zw. z art. 29 par. 1 Ordynacji podatkowej odmówił wnioskodawczyni wydania żądanego zaświadczenia.

W uzasadnieniu tego postanowienia Urząd Skarbowy podał, że na podstawie zgromadzonych danych stwierdził, iż na mężu wnioskodawczyni ciążą zaległości podatkowe, powstałe przed zawarciem umowy o wyłączeniu majątkowej wspólności ustawowej, za które odpowiada również ona całym wspólnym majątkiem, zgodnie z art. 29 par. 1 Ordynacji podatkowej.

Na powyższe postanowienie Danuta W. wniosła zażalenie, w którym stwierdziła, że nie rozumie przesłanek, którymi kierował się Urząd Skarbowy i dlaczego powołał się na przepis Ordynacji podatkowej w wygodnej dla siebie części, nie biorąc poda uwagę dobra podatnika. Wyjaśniła, że z prowadzonego przez siebie sklepu podatki płaciła w terminie i żadne tytuły ani decyzje nie były wystawiane w związku z prowadzeniem przez nią tej działalności.

Postanowieniem z dnia 13.09.1999 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w Ż. z 6.07.1999 r. Izba Skarbowa wyjaśniła, że mąż wnioskodawczyni Adam W. jest współudziałowcem w Spółce cywilnej "K.-H.", na której ciążą zobowiązania podatkowe w podatku VAT według decyzji z dnia 11.03.1998 r.

Zaległość na dzień wydania postanowienia Urzędu Skarbowego wynosiła 111.871,01 zł.

Decyzja o odpowiedzialności wspólnika została doręczona Adamowi W. w dnia 3.08.1998 r. Danuta i Adam W. posiadają umowę z dnia 4.09.1998 r. o wyłączeniu majątkowej wspólności ustawowej.

Z art. 29 Ordynacji podatkowej wynika, że Danuta W. odpowiada również całym wspólnym majątkiem za zobowiązania podatkowe małżonka powstałe przed dniem zawarcia umowy o wyłączeniu majątkowej wspólności ustawowej. Postanowienie Urzędu Skarbowego wynikało z tego przepisu.

Na postanowienie Izby Skarbowej Danuta W. wniosła skargę, w której zarzuciła, że jest ono niezgodne ze stanem prawnym, gdyż w stosunku do niej nie wydawano żadnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 108 Ordynacji podatkowej.

Skarżąca podniosła, iż nie można twierdzić, że nadal odpowiada całym majątkiem za zobowiązania podatkowe męża, gdyż dostarczył wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1999 r. III SA 7263/98, którym Sąd uchylił decyzję Izby Skarbowej w C. dotyczącą jego zobowiązania w podatku VAT. Przestało więc istnieć zobowiązanie jej męża w tym podatku.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Izba Skarbowa wyjaśniła, że wyrokiem z dnia 23 czerwca 1999 r. Sąd uchylił decyzję Izby Skarbowej w C. w przedmiocie podatku VAT od Spółki "K.-H." pozostawiając w obiegu decyzję organu I instancji z dnia 11.03.1998 r. określającą Spółce ten podatek.

Zatem na dzień złożenia przez skarżącą podania o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i na dzień wydania postanowienia o odmowie wydania tego zaświadczenia pozostawały w obiegu prawnym decyzje określająca spółce podatek VAT oraz orzekająca o odpowiedzialności podatkowej męża skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jako podstawę prawną odmowy wydania skarżącej zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach organy podatkowe przyjęły art. 29 par. 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi o odpowiedzialności podatkowej osób pozostających w związku małżeńskim. Pominęły jednak, że przepis ten odsyła do art. 26 w którym jest mowa o odpowiedzialności podatkowej podatnika. Jak wynikało z akt sprawy zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za które przeniesiona została odpowiedzialność na męża skarżącej Adama W. były zaległościami Spółki cywilnej "K.-H.", której on był wspólnikiem lecz nie jego zaległościami jako podatnika.

Podatnikiem była bowiem Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (...) /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Mąż skarżącej jako osoba trzecia w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej mógł ponosić odpowiedzialność za zaległości spółki w podatku VAT na podstawie art. 115 Ordynacji podatkowej.

Skoro więc mąż skarżącej nie był podatnikiem tego podatku /art. 26 Ordynacji podatkowej/ to nie miał w tej sprawie zastosowania art. 29 par. 1 tej Ordynacji, który mógłby uzasadniać odmowę wydania skarżącej zaświadczenia o nieposiadaniu zaległości podatkowych.

Dlatego wydane w tej sprawie postanowienia należało uznać jako wynik błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego.

Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 29 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.