Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1929/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2005-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 1 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2002 roku nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 marca 1998 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1265/96 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 1996 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nadziemnej części budynku usługowo - mieszkalnego przy ul. [...] w G. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 grudnia 1995 roku nr [...].

Powyższe decyzje zostały wydane w wyniku uchylenia przez Wojewodę decyzją z dnia 15 lutego 1995 roku, nr [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1994 roku, nr [...], nakazującej W. K. rozbiórkę nadziemnej części obiektu usługowo – mieszkalnego budowanego samowolnie przy ul. [...] w G. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 1996 roku - wydaną na podstawie art. 48 i art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 22 grudnia 1995 roku, nr [...], nakazującą W. K. dokonanie rozbiórki nadziemnej części budynku mieszkalno - usługowego realizowanego bez pozwolenia na budowę na terenie posesji przy ul. [...] w G. Uchylając ww. decyzje Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny rozważyć możliwość zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 29 kwietnia 1999 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 grudnia 1998 roku, nr [...], nakazującą W. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej części nadziemnej budynku mieszkalno - usługowego położonego przy ul. [...] w G.

Powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 30 października 2001 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1112/99.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy nadzoru budowlanego, kierując się treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, słusznie zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i po przeanalizowaniu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia G., zatwierdzonego Uchwałą nr 44/69 PMRN w Gdańsku z dnia 5 marca 1969 roku (Dz. Urz. WRN nr 7, poz. 451) zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie należy nakazać W. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej części nadziemnej budynku mieszkalno-usługowego położonego przy ul. [...] w G. albowiem skarżący wzniósł obiekt mieszkalno - usługowy na terenie nie przeznaczonym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod tego rodzaju zabudowę.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przy tym jednakże, iż z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia 14 czerwca 1993 r., nr [...], Prezydent Miasta nakazał skarżącemu wykonanie zabezpieczenia wykopu przy ul. [...] w G. zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego, która przewidywała budowę tzw. "wanny żelbetowej". Należy więc przyjąć, iż "wanna żelbetowa ze ścianami fundamentowymi i stropem wiążącym" nie została wykonana w warunkach samowoli budowlanej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję decyzja organu I instancji nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez sformułowanie "część nadziemna budynku" albowiem ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, czy wieńczący "wannę fundamentową" strop pozostaje na poziomie gruntu, czy też powyżej tego poziomu. Jeśli strop ten pozostaje ponad poziomem gruntu to wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę części nadziemnej doprowadziłoby do rozebrania elementu konstrukcyjnego zbudowanego w wykonaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Jeśli natomiast strop ten pozostaje poniżej poziomu gruntu to wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby pominięcie w nakazie rozbiórki elementów obiektu budowlanego wzniesionych samowolnie. Rozstrzygający sprawę organ administracji nie powinien uchylać się zatem od dokonania szczegółowej oceny i określenia w decyzji, jaka część obiektu została zbudowana w warunkach samowoli budowlanej i podlega rozbiórce. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 107 k.p.a. uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji albowiem wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie powinno w sposób precyzyjny i jednoznaczny wyznaczać granicę części obiektu, która została zbudowana samowolnie i podlega sankcji rozbiórki, powinno gwarantować także, że rozbiórce nie ulegnie żadna część obiektu wzniesiona legalnie oraz to, iż rozbiórka obejmie całość elementów wzniesionych samowolnie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 26 marca 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 1980 r., nr , poz. 26 ze zm.), art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 299 ze zm.), nakazał W. K. rozbiórkę części "nadziemnej" budynku mieszkalno - usługowego przy ul. [...] w G. składającego się z parteru, I piętra, poddasza użytkowego oraz poddasza nieużytkowego - strychu z zadaszeniem, wybudowanego na wannie żelbetowej ze ścianami fundamentowymi, przykrytej żelbetowym stropem wiążącym z wierzchu, która została wybudowana na podstawie zezwolenia na wykonanie zabezpieczenia wykopu z dnia 14 czerwca 1993 roku, nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż 14 marca 2002 roku przeprowadził wizję lokalną na działce nr [...] przy ul. [...] w G. - Śródmieściu. W wyniku oględzin stwierdzono, że w ramach nakazanych decyzją z dnia 14 czerwca 1993 roku nr [...] prac zabezpieczających wykop wykonano wannę żelbetową ze ścianami fundamentowymi na wannie oraz stropem wiążącym z wierzchu. Na przedmiotowej wannie do końca 1994 roku wybudowano - parter, strop nad parterem, pierwsze piętro, strop i poddasze użytkowe oraz nieużytkowe (strych z zadaszeniem). Wizja przeprowadzona w dniu 10 lutego 1995 r. potwierdziła, że budowa obiektu nie została zakończona, prowadzone były bowiem nadal roboty zabezpieczające, polegające na wykonaniu zadaszenia, celem zabezpieczenia przed opadami atmosferycznymi.

W oparciu o aktualny wypis i wyrys z planu z dnia 6 lutego 2002 roku, nr [...], wydany przez Wydział Urbanistyki i Architektury UM stwierdzono, że budynek mieszkalno - usługowy, składający się z parteru, I piętra, poddasza użytkowego oraz poddasza nieużytkowego - strychu z zadaszeniem został wybudowany na terenie, który zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego G. Śródmieście, zatwierdzonym uchwałą nr 44/69 Prezydium MRN w Gdańsku z dnia 5 marca 1969 r. (Dz. Urz. WRN w Gdańsku z dnia 27 maja 1969 r., nr 7, poz. 45, z późniejszymi zmianami - uchwała Rady Miasta Gdańska nr VIII-82/94 z dnia 17 listopada 1994 roku, Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z dnia 2 grudnia 1994 roku, nr 36, poz. 15) położony jest w części projektowanej ulicy [...] ([...]) oraz w części przeznaczonej na usługi kultury (kino na 700 miejsc, [...]).

Z uwagi na fakt, że ww. część "nadziemna" budynku mieszkalno-usługowego wybudowana została niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jej budowy i znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju (ulica [...] oraz kino na 700 miejsc), organ uznał, iż podlega ona przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.

W odwołaniu od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2002 r. W. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu ostatecznego uchwalenia zmian do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. Śródmieścia.

W uzasadnieniu wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nadzoru budowlanego I instancji nie uwzględnił wskazanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2001 roku (sygn. akt II SA/Gd 1112/99) zaleceń, zgodnie z którymi nowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno być tak sformułowane aby było możliwe jego wykonanie albowiem jego rozstrzygnięcie również nie precyzuje przyjętego w sentencji decyzji pojęcia "części nadziemnej budynku". W uzasadnieniu decyzji organ wprawdzie opisuje budynek i jego poszczególne elementy, niemniej jednak nie wskazuje, które z nich winny zostać rozebrane. Jest to o tyle istotne, że część prac budowlanych związanych z realizacją przedmiotowego budynku została wykonana w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia 14 czerwca 1993 r., nr [...]. Z tych względów, za nie budzące wątpliwości należy uznać, iż część budynku (jako nie zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej) nie może podlegać nakazowi rozbiórki. Tym samym zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego.

Wykazując zasadność wniosku o zawieszenie postępowania skarżący wskazał, iż prace nad uchwaleniem zmian do szczegółowego planu zagospodarowania ul. [...] zostały wyłączone z opracowywanego planu zagospodarowaniu dzielnicy G. Śródmieście i jako nie budzące żadnych sprzeciwów zainteresowanych są rozpatrywane odrębnym trybem. Zgodnie z dotychczasowymi decyzjami dotyczącymi tego planu, będącego już w fazie uzgodnień, teren ul. [...], przy której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, zostaje przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe i usługowe. Po zatwierdzeniu planu lokalizacja zrealizowanego budynku będzie spójna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Wyeliminowana zostanie zatem jedyna przesłanka uniemożliwiająca jego odebranie i użytkowanie.

Dodatkowo – w piśmie z 12 kwietnia 2002 roku – W. K. powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku (sygn. I SA 259/62, ONSA z 1982 r., nr 1, poz. 53) twierdząc, iż - zgodnie z wyrażonym w tym wyroku poglądem - wydana w niniejszej sprawie decyzja o nakazaniu rozbiórki powinna być uchylona albowiem oparta jest na planie zagospodarowania przestrzennego, który nie był poddawany analizie i aktualizacji w okresach 5 – letnich.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 lipca 2002 roku, nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz. 1126), uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, nr [...], z dnia 26 marca 2002 roku w całości i nakazał W. K. rozbiórkę części "nadziemnej" budynku mieszkalno - usługowego przy ul. [...] w G. tzn. parteru, I piętra, poddasza użytkowego oraz poddasza nieużytkowego - strychu z zadaszeniem z wyłączeniem wanny żelbetowej ze ścianami fundamentowymi przykrytej żelbetowym stropem wiążącym z wierzchu, która została wybudowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 czerwca 1993 roku, nr [...], nakazującej W. K. wykonanie zabezpieczenia wykopu.

W uzasadnieniu decyzji podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji i stwierdził, iż oparta na treści art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna. Mając jednakże na uwadze treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2001 r. (sygn. akt II SA/Gd 1112/99) uznał, iż zaskarżoną decyzję należało doprecyzować tak, aby przy jej wykonaniu nie zaistniały żadne wątpliwości, której części obiektu dotyczy nakaz. Wprawdzie bowiem organ I instancji szczegółowo opisał poszczególne części budynku zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu decyzji, jednak rozstrzygnięcie nie wyznacza w sposób precyzyjny i jednoznaczny granicy części obiektu, która została zbudowana samowolnie i podlega sankcji rozbiórki. W związku z powyższym organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł w sprawie merytorycznie doprecyzowując treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził także, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego.

W skardze na powyższą decyzję W. K. wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż decyzją z dnia 16 czerwca 1993 r. nr [...] organ nadzoru budowlanego wydał pozwolenie na zrealizowanie prac związanych z zabezpieczeniem wykopu, polegających na wybudowaniu wanny żelbetowej wraz ze ścianami fundamentowymi, przykrytej żelbetowym stropem wiążącym z wierzchu. Wyrażenie zgody na realizację tego obiektu, jak również nie zdecydowanie o jego rozbiórce, kłóci się z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozostawienie bowiem tej części obiektu musi budzić poważne wątpliwości co do zasadności wydania zaskarżonej decyzji. Część obiektu zrealizowana na podstawie prawomocnej decyzji i pozwolenia na budowę stanowi część obiektu wybudowanego przez skarżącego. Zrealizowanie tej części obiektu dokonane zostało zatem za zgodą wydaną przez organ nadzoru budowlanego w warunkach istnienia planu zagospodarowania przedmiotowego terenu tożsamego z planem jaki stanowił postawę wydania zaskarżonej decyzji. Już w momencie podjęcia przez skarżącego prac geologicznych organ nadzoru budowlanego powiadomiony był o zmierzonej funkcji obiektu i nie sprzeciwił się podjęciu tych prac. Wyraził zatem w ten sposób aprobatę dla działań inwestora. Również wskazane wyżej prace zabezpieczające zrealizowane w oparciu o ważną decyzję obejmowały w rzeczywistości wykonanie piwnic i również to zostało zaakceptowane przez służby budowlane. Trudno zatem uznać, że zrealizowanie części obiektu jest zgodne z planem, zaś zrealizowanie pozostałej części pozostaje z nim w sprzeczności.

Wskazał także, iż podjęte przez niego działania zmierzające do uchwalenia przez Radę Miasta zmiany planu zagospodarowania rejonu ul. [...] są bardzo zaawansowane. Wyłożony do wglądu publicznego nowy plan zagospodarowania tego terenu przewiduje dla niej funkcję mieszkalno - usługową. Z tych też względów zasadny wydaje się wniosek strony skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przedmiotowego terenu. Skarżący stwierdził także, iż w jego ocenie organ rozpoznający sprawę winien uwzględniać również słuszny interes strony. Ta zasada postępowania administracyjnego nie została w niniejszej sprawie spełniona. Zawieszenie postępowania pozwoliłoby na "doczekanie" obiektu do czasu uchwalenia nowego planu, co z kolei uchroniłoby go przed rozbiórką. Obiekt ten jest niewielką kamieniczką, której realizacja uzyskała pozytywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i po wykonaniu elewacji zewnętrznej idealnie wpisze się w istniejącą zabudowę tego rejonu Miasta G.

Dodatkowo – w piśmie z 2 sierpnia 2002 roku – W. K. ponownie przetoczył argumenty wskazane w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w piśmie z 12 kwietnia 2002 roku, jeszcze raz podkreślając, iż zaskarżona decyzja powinna być uchylona albowiem została oparta na planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu sprzed 33 lat, który nie był rewidowany.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zawartą w jej uzasadnieniu argumentację.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100 (dotyczącego uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy czym przez ocenę prawną, o której stanowi przepis art. 99, należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 maja 2004 roku, II SA 1221/03, LEX nr 146754).

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wydał dnia 30 października 2001 roku wyrok, w uzasadnieniu którego m. in. stwierdził, iż organy nadzoru budowlanego, kierując się treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, słusznie zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Wskazał także, iż obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy przepisy określające przeznaczenie terenu, na którym znajduje się wzniesiony przez skarżącego obiekt, zawierał miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia G. zatwierdzony Uchwałą nr 44/69 PMRN w Gdańsku z dnia 5 marca 1969 roku (Dz. Urz. WRN nr 7, poz. 451), który przewiduje zabudowę terenu obiektem o ściśle określonym charakterze - kina. Żaden projekt planu, bez względu na to w jakim stadium opracowania znajdował się, nie pozbawił waloru prawa miejscowego przepisów wymienionego planu. Unormowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku nie dopuszczają możliwości odstąpienia przez organ administracji od zastosowania sankcji rozbiórki w razie stwierdzenia samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego na terenie nie przewidzianym pod zabudowę lub przewidzianym w przepisach o planowaniu przestrzennym pod zabudowę innego rodzaju. Nie uzasadniają tego ani zaawansowane prace mające na celu zmianę planu, ani jakiekolwiek względy społeczne. Skoro skarżący wzniósł obiekt mieszkalno - usługowy na terenie nie przeznaczonym w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod tego rodzaju zabudowę to zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego sankcji rozbiórki było uzasadnione.

Ponieważ w niniejszej sprawie od czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku do czasy wydania zaskarżonej decyzji nie zmienił się ani stan faktyczny, ani prawny – przedstawiona powyżej ocena prawna niniejszej sprawy jest wiążąca.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych kwestia wybudowania przez skarżącego części nadziemnej budynku tj. parteru, I piętra, poddasza użytkowego oraz poddasza nieużytkowego - strychu z zadaszeniem bez pozwolenia na budowę była w zasadzie bezsporna, bezspornym pozostawało także, iż pozostała część budynku tj. wanna żelbetowa ze ścianami fundamentowymi przykryta żelbetowym stropem wiążącym z wierzchu została wybudowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 czerwca 1993 roku, nr [...], nakazującej W. K. wykonanie zabezpieczenia wykopu. Taki stan faktyczny istniał zarówno w chwili wydawania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny jak i w chwili wydawania zaskarżonej decyzji.

Pomiędzy datą wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku, a datą wydania zaskarżonej decyzji nie zmienił się także stan prawny sprawy albowiem nadal obowiązywał przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym do niniejszej sprawy znajduje zastosowanie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Nadal także przepisy określające przeznaczenie terenu, na którym znajduje się wzniesiony przez skarżącego obiekt, obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy przez organ II instancji, zawierał miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia G., zatwierdzony uchwałą nr 44/69 Prezydium MRN w Gdańsku z dnia 5 marca 1969 r. (Dz. Urz. WRN w Gdańsku nr 7 z dnia 27 maja 1969 r., poz. 45, z późniejszymi zmianami - uchwała Rady Miasta Gdańska nr VIII-82/94 z dnia 17 listopada 1994 roku, Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z dnia 2 grudnia 1994 roku, nr 36, poz. 15), z którego wynikało, iż skarżący wybudował przedmiotowy budynek na terenie, który położony jest w części projektowanej ulicy [...] ([...]) oraz w części przeznaczonej na usługi kultury (kino na 700 miejsc, [...]). Przy czym, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2001 roku, żaden projekt planu, bez względu na to w jakim stadium opracowania znajdował się, nie pozbawił waloru prawa miejscowego przepisów wymienionego planu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył przy tym także, iż zmiana planu zagospodarowania przestrzennego terenu, na którym znajduje się obiekt wybudowany przez skarżącego, dokonana po wydaniu przez organ II instancji decyzji, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 maja 2004 roku, sygn. I SA 912/03, LEX nr 146718, zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 roku, sygn. IV SA 4621/02, LEX nr 148855).

W wyroku z 9 listopada 1998 roku (sygn. IV SA 2013/96, LEX nr 43731), którego tezy sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zrealizowana samowolnie budowa na terenie nie przeznaczonym na ten cel w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Konstatacja tego faktu nie tylko upoważnia organy nadzoru budowlanego obu instancji do wydania nakazu rozbiórki, lecz wręcz je do tego obliguje. Norma prawna, zawarta w dyspozycji powołanego wyżej przepisu, określa bowiem, iż podejmowane na jej podstawie decyzje mają charakter związany. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji bez znaczenia pozostaje okoliczność, zaistniała już po ich wydaniu (...) albowiem sąd administracyjny, badając zgodność z prawem podjętych w postępowaniu administracyjnym decyzji, ocenia ich legalność wyłącznie na podstawie materiału dowodowego i faktów, które miały miejsce przed podjęciem decyzji ostatecznej.

Jak wskazał przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 1999 roku (sygn. IV SA 1601/97, LEX nr 47803), sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy. Nie podlega natomiast kontroli i ocenie tego sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest trafne (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2004 roku, sygn. II SA 1599/03, LEX nr 146748).

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, iż organy nadzoru budowlanego słusznie nakazały rozbiórkę części obiektu wybudowanej przez skarżącego bez stosownego pozwolenia zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku, nr 38, poz. 229 ze zm.), który stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Sąd miał przy tym na uwadze, iż z postanowień cytowanego powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że możliwe jest wybudowanie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jedynie części budynku i co za tym idzie - nakazanie rozbiórki właśnie tej części. Przy czym, jak słusznie zauważył Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że część jego obiektu zrealizowana została na podstawie pozwolenia na budowę albowiem decyzja Prezydenta Miasta z dnia 14 czerwca 1993 roku, nr [...], nakazująca skarżącemu wykonanie zabezpieczenia wykopu zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej z 30 maja 1993 roku, opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego, miała na celu wyłącznie spowodowanie zabezpieczenia wykopu, który powstał w wyniku przeprowadzonych samowolnie przez skarżącego prac ziemnych i który mógł stanowić zagrożenie dla obiektów znajdujących się w sąsiedztwie, nie stanowiła natomiast – jak sugeruje to skarżący - akceptacji dla działań inwestora czy też zamierzonej funkcji obiektu.

Sąd miał przy tym również na uwadze, iż wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2001 roku, zgodnie z którymi organ ponownie rozpatrujący sprawę winien dokładnie określić w decyzji jaka część obiektu została zbudowana w warunkach samowoli budowlanej i podlega rozbiórce albowiem w zaskarżonej decyzji sprecyzował pojęcie "części nadziemnej budynku", nakazując W. K. rozbiórkę parteru, I piętra, poddasza użytkowego oraz poddasza nieużytkowego - strychu z zadaszeniem oraz wskazując, iż rozbiórce nie podlega wanna żelbetowa ze ścianami fundamentowymi przykryta żelbetowym stropem wiążącym z wierzchu, czyli ta część budynku, która została wybudowana na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 czerwca 1993 roku, nr [...].

Odnośnie zarzutów skarżącego, zgodnie z którymi zaskarżona decyzja powinna być uchylona albowiem została oparta na planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu sprzed 33 lat, który nie był rewidowany co 5 lat, Sąd zważył, iż sam skarżący wskazywał, że od wielu lat trwały prace nad zmianą planu, przy czym ich szybkość nie była jedynie uzależniona od sprawności organów administracji. Nadto - odnośnie wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku (sygn. I SA 259/62, ONSA z 1982 r., nr 1, poz. 53), na który skarżący się powołuje, należy wskazać, iż orzeczenie to zapadło w innym stanie faktycznym i prawnym, a zatem nie można go odnieść wprost do niniejszej sprawy. Ponadto Naczelny Sad Administracyjny, który orzekał w niniejszej sprawie, wyraźnie stwierdził w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2002 roku, iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu oparta na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane oraz na treści planu obowiązującego w dacie wydawania decyzji przez organ, a więc miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia G. zatwierdzonego Uchwałą nr 44/69 PMRN w Gdańsku z dnia 5 marca 1969 roku /Dz. Urz. WRN nr 7, poz. 451), jest w pełni zasadna, a co za tym idzie nie podzielił poglądu wyrażonego w ww. orzeczeniu.

Sąd miał także na uwadze, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego o zawieszenie postępowania, składanych w postępowaniu toczącym się przed organami administracji oraz przed sądem. Zarówno bowiem przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 1980 roku, nr 9, poz. 26 ze zm.) jak i przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania w sprawie o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego opartej na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w sytuacji gdy w przyszłości możliwa jest zmiana plany zagospodarowania przestrzennego korzystna dla inwestora.

Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.