Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 129/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23,
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art. 133 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 43
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi P. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...]odmawiające P. Ś. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 1/6457/09.

Organ podatkowy wskazał, że P. Ś. zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z upływem terminu przedawnienia wykonania zobowiązania podatkowego. Zobowiązany podniósł, że przedawnienie zobowiązania nie zostało przerwane, gdyż zobowiązanemu nie doręczono powiadomienia o czynnościach egzekucyjnych.

W związku z powyższym organ ustalił, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wydał w dniu [...]. decyzję nr [...], w której określił P. Ś. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. Termin płatności podatku przypadał na dzień 30 kwietnia 2004r., zaś termin przedawnienia upływał w dniu 31 grudnia 2009r.

Postanowieniem z dnia 19 października 2009r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia

[...]., określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. W dniu 13 listopada 2009r. został wystawiony tytuł wykonawczy na zaległość podatnika w ww. podatku za 2003r. w wysokości

49 669,30 zł wraz z odsetkami. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne:

1. zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego podatnika w ING BANK ŚLĄSKI S.A (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2009r. nr EGZ.IV/1134/2009 Cz.

Nr 662722, ponowne zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009r.),

2. zajęcie prawa majątkowego podatnika w ZUS (zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009r. EGZ.IV/1183/2009 Cz. Nr 666269).

W trakcie postępowania podjęto czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłek, mających wpływ na skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego:

- wystąpiono do Poczty Polska S.A. o podanie szczegółowych okoliczności doręczeń przesyłek z 16 listopada 2009r., 27 listopada 2009r. i 1 grudnia 2009r.,

- wezwano podatnika do złożenia ustnych wyjaśnień w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r.,

- wezwano A. Ś. do osobistego zgłoszenia się w charakterze świadka

i złożenia wyjaśnień odnośnie odebranych przesyłek wysłanych w w/w postępowaniu i adresowanych do podatnika.

Organ podatkowy ustalił, że zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009r.

o zajęciu prawa majątkowego podatnika w ZUS, dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 30 listopada 2009r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje zapis, że w dniu 2 grudnia 2009r. adresat był nieobecny i nie było możliwości doręczenia przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 2 grudnia 2009r. na okres 14 dni w UP M.. Jednocześnie,

w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Na pierwszej stronie potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o odbiorze tej przesyłki: "A. Ś. 15.12.2009r."

Zawiadomienie (ponowne) z dnia 1 grudnia 2009r. o zajęciu prawa majątkowego podatnika w ING BANK ŚLĄSKI S.A. w Katowicach, (zawiadomienie

z dnia 16 listopada 2009r. nie zostało uznane do realizacji przez dłużnika zajętej wierzytelności, gdyż na zawiadomieniu brak było podpisu osoby upoważnionej do jego wystawienia), dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 3 grudnia 2009r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje zapis, że w dniu 4 grudnia 2009r. adresat był nieobecny i nie było możliwe doręczenie przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 4 grudnia 2009r. na okres 14 dni w UP M., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na druku tego potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o doręczeniu przesyłki pełnoletniemu domownikowi, a w rubryce data i czytelny podpis odbiorcy widnieje data 18 grudnia 2009r. i podpis żony podatnika.

Ponadto z pisma Poczty Polskiej z dnia 21 marca 2011r. wynika, że zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009r. zostało pobrane do doręczenia przez listonosza w dniu 4 grudnia 2009r. Z uwagi na nieobecność osób uprawnionych do odbioru pod adresem wskazanym na przesyłce, nie została ona doręczona, powód - zamknięte mieszkanie. Listonosz dokonał jej awizacji i pozostawił przesyłkę do odbioru w placówce pocztowej. Przesyłka ta została, na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty, ponownie pobrana do doręczenia w dniu 18 grudnia 2009r. i wydana pod adresem W. 40 osobie wspólnie zamieszkałej z adresatem A. Ś. (żonie).

W odniesieniu do doręczenia zawiadomienia z dnia 27 listopada 2009r. na podstawie ww. pisma Poczty Polskiej ustalono, iż w dniu 2 grudnia 2009r. przesyłka ta została pobrana do doręczenia w rejon przez listonosza. Z powodu nieobecności osób uprawnionych do jej odbioru, listonosz dokonał jej awizacji. Na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty została ponownie pobrana do doręczenia w dniu 15 grudnia 2009r. przez asystenta UP M., który zamieszkuje w sąsiedztwie adresata i wydana pod adresem W. 40 - osobie zamieszkałej z adresatem A. Ś. (żonie).

Organ wskazał, że opisana wyżej procedura doręczania została zastosowana przez Pocztę Polską także przy doręczaniu zobowiązanemu pisma zawierającego tytułu wykonawczy nr SM1/6457/09 i zawiadomienia z dnia 16 listopada 2009r.

Organ odwoławczy wskazał, że doręczenie wszystkich przesyłek nastąpiło pod adresem W. 40, Gm. M., tj. pod adresem zamieszkania podatnika

i zamieszkałej wspólnie z nim małżonki A. Ś.. Fakt wspólnego zamieszkania obojga małżonków pod ww. adresem stwierdzony został w piśmie Poczty Polskiej z dnia 23 marca 2011r., jak również w notatce służbowej sporządzonej przez poborcę skarbowego Urzędu na okoliczność doręczenia A. Ś. pisma z dnia 21 kwietnia 2011r. Żona podatnika zeznała, że w grudniu 2009r. mieszkała u rodziców w M., a czasem przebywała w W.. Podatnik nie zastrzegł w urzędzie pocztowym że jego żona nie może odbierać skierowanej do niego korespondencji.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, że zawiadomienia odebrała żona zobowiązanego. Skoro zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych doręczono żonie adresata jako dorosłemu domownikowi, to wyczerpane zostały przesłanki skutecznego doręczenia z art. 43 Kpa. Tym samym bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 stycznia 2012r. P. Ś. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie zasad postępowania w stopniu mającym wpływ na jego wynik.

P. Ś. w uzasadnieniu skargi wskazał, że poza sporem jest, że zawiadomienia odebrała jego żona, A. Ś.. Skarżący zarzucił natomiast, że organ pominął jej oświadczenie, że zamieszkuje ona w innym miejscu i nie ustalił okoliczności dotyczących jej miejsca zamieszkania. Skarżący wskazał, że A. Ś. nie jest domownikiem w znaczeniu art. 43 Kpa, jest natomiast gościem skarżącego. Przez to, zdaniem strony, nie można uznać, że doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności

z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga

nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że organ, oceniając okres przedawnienia przedmiotowych zaległości zasadnie powołał przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Prawidłowo też zastosował przepisy określające termin płatności podatku dochodowego za 2003r. oraz termin przedawnienia. Zgodnie zaś z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: zastosowania środka egzekucyjnego i zawiadomienia o tym podatnika. Kolejność wystąpienia tych przesłanek w zasadzie nie ma znaczenia, ponieważ dopiero ich łączne spełnienie prowadzi do przerwy biegu analizowanego terminu.

Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny skuteczności doręczenia skarżącemu, będącemu jednocześnie zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, zawiadomień o zastosowanych wobec niego środkach egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego jego małżonka A. Ś. nie była domownikiem pod adresem zamieszkania W. 40, Gm. M. i wobec tego skarżący nie został skutecznie zawiadomiony o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Stanowisko skarżącego jest błędne.

W sprawie bezspornym jest, co podkreśla również skarżący, że zawiadomienia odebrała żona zobowiązanego, A. Ś.. Zdaniem skarżącego, pod adresem, gdzie odebrała przesyłkę, była tylko gościem, a nie domownikiem. Należy zatem wyjaśnić znaczenie pojęcia "domownik". Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Taki status posiada zatem i współmałżonek, który zamieszkuje z adresatem w jednym mieszkaniu. Wspólne zamieszkanie małżonków to jeden z podstawowych przedmiotów praw i obowiązków małżonków, wynikający z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Uprawnienie to ogranicza po stronie drugiego małżonka integralność jego prawa do zajmowanego dotąd samodzielnie mieszkania, która chroniona jest wobec osób trzecich instytucją miru domowego. Drugi małżonek uzyskuje w wyniku zawarcia małżeństwa uprawnienie dostępu, czyli wstępu do mieszkania drugiego małżonka oraz do przebywania w tym lokalu. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy nie przysługują mu do tego mieszkania uprawnienia z innego tytułu, zwłaszcza wtedy, gdy jest ono przedmiotem wyłącznej własności tylko jednego małżonka. Wspólne zamieszkanie wiąże się z gospodarczym aspektem wspólnego pożycia małżonków, czyli wspólnym prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A. Ś. w czasie odbioru przesyłek była domownikiem, o którym mowa w art. 43 Kpa. Skarżący nie podnosił, by pozostawał z żoną w trwałej separacji, lub też by nie przebywała ona w ogóle pod adresem w W. 40, gm. M.. Wręcz przeciwnie, A. Ś. sama zeznała, że w grudniu 2009r. czasem przebywała pod tym adresem, co potwierdza właśnie odbiór przez nią rzeczonych zawiadomień. To zaś oznacza, że adres ten był jej miejscem zamieszkania. Wynika to z powołanego wyżej art. 23 Kro, który bezsprzecznie wiążę miejsce zamieszkania jednego współmałżonka przy drugim ze współmałżonków. Współmałżonek jest zatem domownikiem, a jego czasowe zamieszkiwanie pod innym adresem nie powoduje utraty tego statusu. Z całą stanowczością stwierdzić również należy, że takie czasowe zamieszkiwanie pod innym adresem nie determinuje okoliczności, że współmałżonek staje się gościem w miejscu zamieszkania małżonków. Dlatego argument skarżącego, że A. Ś. była tylko jego gościem, nie zasługuje na akceptację jako całkowicie sprzeczny z naturą małżeństwa, wynikającą m.in. z art. 23 Kro.

Twierdzenie, że skarżący nie otrzymał korespondencji odebranej przez A. Ś., pojawiło się po raz pierwszy w skardze. Należy podnieść, że podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony przez organ podatkowy w toku postępowania przez nim się toczącego. Nadto zgodnie z treścią art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Z powyższych względów, Sąd nie może oceniać podniesionych w skardze nowych okoliczności faktycznych. Nadmienić tylko wypada, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego twierdzenie skarżącego. Skarżący

w trakcie postępowania przed organami podatkowymi nie zaprzeczył, iż korespondencję otrzymał. Przesłuchiwana w obecności pełnomocnika A. Ś. również nie stwierdziła, że nie przekazała przesyłki. Twierdzenie skarżącego jest zatem nieprawdziwe. Słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, że i tak nie ma ono znaczenia, bowiem ewentualne konsekwencje nieprzekazania przesyłek ponosi strona i nie ma to wpływu na fakt skutecznego i prawidłowego doręczenia korespondencji stronie.

Skoro więc zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych doręczono w miejscu zamieszkania adresata jego żonie, jako dorosłemu domownikowi, to wyczerpane zostały przesłanki skutecznego doręczenia określone w art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego (odpowiednio stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym). W tych okolicznościach uprawnionym była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dokonana również przez Sąd z urzędu kontrola tego rozstrzygnięcia, poza zarzutami skargi, wskazała, że organ poprawnie zastosował przepisy prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.