Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 681/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust 4, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 199 poz 1671
law: Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
article: art. 57 par. 4, art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi "R" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ II instancji) decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz Ip. 6.5.4 załącznika do ww. ustawy, po rozpoznaniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. o nałożeniu na skarżącego P. Sp. z o.o. w S. kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku. Powyższe zostało stwierdzone w toku kontroli działalności skarżącego, przeprowadzonej na podstawie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] września 2010r., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...]. Kontrolą objęto okres od [...] października 2009 r. do [...] lipca 2010 r.

W odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. strona wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji, wskazując przy tym, że stwierdzone naruszenie lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym powstało w skutek okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Uzasadniając swe stanowisko, odwołujący podnosi, że uchybienie terminowi na przesłanie sprawozdania spowodowane było awarią serwera obsługującego oprogramowanie finansowo-księgowe, którego poprawne działanie determinowało sporządzenie rzetelnego sprawozdania. Awarię usunięto w godzinach popołudniowych dnia [...] stycznia 2010 r., przy czym konieczność wymiany sprzętu i jego nowej konfiguracji spowodowała opóźnienie. Podkreśla, iż od wielu lat składa przedmiotowe sprawozdanie w ustawowym terminie, a stwierdzone naruszenie miało charakter incydentalny. Przedsiębiorca podnosi, że pomimo trudności dopełnił starań, aby sprawozdanie zostało złożone tak szybko jak było to możliwe. Jego zdaniem termin sprawozdania przypadł na [...] stycznia 2010 r. tj. dzień wolny od pracy, zatem wskazał, że ustawowy termin zgodnie z art. 57 § 4 przypada na dzień [...] lutego 2010 r. Jednodniowe opóźnienie nie miało ponadto wpływu na procesy sprawozdawcze, a nałożenie kary pieniężnej w takim stanie rzeczy jest sprzeczne z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Odwołujący załącza do odwołania faktury VAT za wykonaną usługę informatyczną oraz naprawę sprzętu komputerowego.

Organ II instancji wskazał, że wedle art. 92 ust. 4 w/w ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 określa załącznik do ustawy. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych sankcjonuje nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku.

Wedle art. 23 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych "1. Doradca przygotowuje roczne sprawozdanie w dwóch egzemplarzach, podpisując je imieniem i nazwiskiem oraz wskazując numer świadectwa doradcy, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 4. Przedsiębiorca lub inny podmiot, o których mowa w art. 21 ust. 1 jest obowiązany:

1) przesłać wojewodzie jeden egzemplarz rocznego sprawozdania, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie;

2) przechowywać drugi egzemplarz rocznego sprawozdania w swojej siedzibie przez okres 5 lat."

Organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną za nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku. Wskazał, że z treści ROCZNEGO SORAWOZDANIA Z DZIAŁALNOŚCI W ZAKRESIE PRZEWOZU DROGOWEGO TOWARÓW NIEBEZPIECZNYCH ZA ROK 2009 wynika, iż zostało ono sporządzone [...] stycznia 2010 r. Z daty stempla pocztowego na karcie nadawczej (w aktach sprawy), przesyłka zawierająca przedmiotowe sprawozdanie została nadana na adres właściwego Wojewody w dniu 2 lutego 2010r. w placówce Poczty Polskiej w miejscowości S. W ocenie organu odwoławczego, termin ustalony do przesłania rocznego sprawozdania jest terminem o charakterze materialnym, a jego niedopełnienie Ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną wymierzoną na mocy art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym na podstawie lp. 6.5.4. załącznika do ww. ustawy. Niedopełnienie obowiązku oznacza, że karę 5 000 złotych organ wymierza za nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku. Zdaniem organu aby uczynić zadość dyspozycji przepisu należało do [...] stycznia 2010 r. nadać przesyłkę zawierającą przedmiotowe sprawozdanie w placówce pocztowej operatora publicznego.

Nadto organ odwoławczy nie przesądza, czy uchybienie ustawowemu terminowi na złożenie sprawozdania miało wpływ na procesy sprawozdawcze. Okoliczność ta jest bowiem bez znaczenia dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnia, że odpowiedzialność przedsiębiorcy kształtuje się na zasadzie administracyjnej, natomiast kierowca odpowiada za wykroczenie. Dlatego też w stosunku do przedsiębiorcy nie zachodzi potrzeba ustalania jego winy, gdyż odpowiedzialność administracyjna wiąże się z samym zaistnieniem faktu, za który przewidziana jest administracyjna sankcja, przy czym należy wyjaśnić, iż odpowiedzialność ta nie jest bezwarunkowa. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność administracyjnoprawną przedsiębiorcy za naruszenia stwierdzone przez organ w toku kontroli zostały expressis verbis wskazane przez ustawodawcę w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż art. 92a ust. 4 ustawy transporcie drogowym ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do kontroli drogowej. Organ II instancji nie dostrzega również, by w niniejszej sprawie mógł mieć zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu odwoławczego, przedsiębiorca zarówno przed organem I i II instancji nie przedstawił dowodów potwierdzających, iż nie mógł przewidzieć powstania stwierdzonych naruszeń przepisów prawa. Zdaniem organu odwoławczego nie może stanowić podstawy do wyłączenia odpowiedzialności strony okoliczność, iż uchybienie ustawowemu terminowi nastąpiło w związku z awarią serwera obsługującego oprogramowanie finansowo- księgowe.

Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosi, iż nie miał wpływu na niezachowanie ustawowego terminu do przesłania informacji z uwagi na awarię sprzętu komputerowego. Wskazał, że opóźnienie jednodniowe było okolicznościami, których skarżący nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Wskazał, że racjonalnie oceniając sytuację, gdyby przewidywał awarię, to by jej zapobiegł. Skoro tak się nie stało, to nie mógł jej przewidzieć. Awaria zaś sprzętu i konieczność jej naprawy, odzyskiwania danych itp. była faktem. Przedstawił fakturę vat za usługi związane z usunięciem awarii z dnia [...], które zostały przedstawione z odwołaniem i które w ocenie dowodów organ zupełnie pominął. Jego zdaniem awaria sprzętu komputerowego w dniach [...] i usuwanie skutków tej awarii jest przyczyną uchylającą zastosowanie sankcji kary administracyjnej, co jest określone art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. "Przepisów ust. 1—3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio". Organ nie uwzględniając zgłoszonych przez stronę faktów, związanych z awarią, które wypełniają dyspozycję powołanego przepisu, dopuścił się naruszenia prawa poprzez jego niezastosowanie. Podniósł, że nieprawdą jest, jak twierdzi organ, że "w stosunku do przedsiębiorcy nie zachodzi potrzeba ustalania jego winy, gdyż odpowiedzialność administracyjna wiąże się z samym zaistnieniem faktu, za który przewidziana jest administracyjna sankcja". Przedsiębiorca został ukarany karą grzywny, a więc zastosowana sankcja administracyjna to kara grzywny. Kara zaś zawsze skorelowana jest z winą i brak ustalenia winy pociąga za sobą niemożliwość zastosowania sankcji (vide: kodeks wykroczeń , kodeks karny, kodeks cywilny- czyny niedozwolone). Teoria lansowana przez organ, że kara musi być zawsze (bo nie jest uznaniowa), powoduje zastosowanie kary wobec przedsiębiorcy również w sytuacji gdy spaliło mu się przedsiębiorstwo lub zalało, nastąpiły zamieszki zbrojne i przy każdej innej sile wyższej. Takie stanowisko nie znajduje żadnego uzasadnienia w systemie prawnym demokratycznego państwa polskiego.

Stwierdził, że interpretacja przepisów przez organ w zakresie terminu przesłania informacji do organu do dnia [...] stycznia 2010 r. z pominięciem faktu, że była to niedziela i niezastosowaniem k.p.a. (art. 57 § 4) i przesunięcie terminu do 1 lutego, jest co najmniej kontrowersyjna. Organ, stosuje ustawę kodeks postępowania administracyjnego. Niezastosowanie więc sposobu liczenia terminów z uwzględnieniem, że jeśli dzień terminu zawitego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni, powoduje, że przedsiębiorcy został skrócony ustawowy okres na dokonanie czynności, a to już jest co najmniej naruszeniem ustawy. Nie jest przy tym właściwym argumentem organu, że wystarczy pismo nadać na poczcie, bo miejscowość taka jak S. (80 tys. mieszkańców), po pierwsze nie ma poczty całodobowej w ogóle (poczta główna pracuje do 20.00, w soboty do 18.00), a w niedziele i święta w ogóle nie ma otwartej poczty. Najbliższa w S. lub G. Jeśli by przyjąć stanowisko organu, to jest to zagadnienie nierównego traktowania przedsiębiorców, przy nałożeniu na nich takich samych obowiązków, a to jest niezgodne z Konstytucją. Z uwagi na powyższe wnoszono o uchylenie decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W związku z nieprzesłaniem wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego P. Sp. z o.o. w S. karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Jak wynika z zebranych podczas postępowania administracyjnego dowodów P. Sp. z o.o. wykonywało przewozy towarów niebezpiecznych.

Stosowanie do art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1671 ze zm.), przedsiębiorca lub inny podmiot, o którym mowa w art. 21 ust. 1 jest obowiązany przesłać wojewodzie jeden egzemplarz rocznego sprawozdania, w terminie do dnia [...] stycznia, każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.

Zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym doradca do spraw bezpieczeństwa w przewozie drogowym towarów niebezpiecznych sporządził w dniu [...] stycznia 2010 r., roczne sprawozdanie doradcy do spraw bezpieczeństwa w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2009 w zakresie działalności kontrolowanego przedsiębiorstwa. W oparciu o informację z [...] Urzędu Wojewódzkiego w G., stwierdzono, iż sprawozdanie ADR zostało nadane w urzędzie pocztowym w S. w dniu [...] lutego 2010 r. (fakt potwierdzony).

Przewidziany w art. 23 ust. 2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych termin do przesłania rocznego sprawozdania jest terminem o charakterze materialnym. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie poglądem przepisów rozdziału 10 działu I k.p.a. - Terminy nie stosuje się do terminów materialnych (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r.). W tej sytuacji do określonego w art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych terminu spełnienia obowiązku polegającego na przesłaniu wojewodzie jednego egzemplarza rocznego sprawozdania, w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie, nie znajdą zastosowania ani bezpośrednio ani też w drodze analogii regulacje kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji brak jest możliwości odniesienia do terminu określonego w omawianym przepisie m.in. art. 58 k.p.a. przewidującego prawo złożenia wniosku o przywrócenie po terminu czy też art. 57 § 4 k.p.a. określającego zasady obliczania terminów. Termin ten jest terminem zawitym i wbrew twierdzeniom skarżącego upływa w dniu określonym w ustawie nawet jak upływa w niedzielę. W tym wypadku sam upływ terminu nie ma wpływu na procesy sprawozdawcze. Okoliczność ta jest bez znaczenia dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W tym wypadku odpowiedzialność przedsiębiorcy kształtuje się na zasadzie administracyjnej. W stosunku do przedsiębiorcy nie zachodzi potrzeba ustalania jego winy, gdyż odpowiedzialność administracyjna wiąże się z samym zaistnieniem faktu, za który przewidziana jest administracyjna sankcja, przy czym odpowiedzialność ta nie jest bezwarunkowa. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność administracyjnoprawną przedsiębiorcy za naruszenia stwierdzone przez organ w toku kontroli zostały expressis verbis wskazane przez ustawodawcę w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż art. 92a ust. 4 ustawy transporcie drogowym ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do kontroli drogowej. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie mógł mieć zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem Sądu przedstawione dowody dotyczące awarii serwera obsługującego oprogramowanie finansowo - księgowe nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia ono, odpowiedzialności strony. Słusznie wskazał organ odwoławczy, iż specyficzny charakter działalności związanej z przewozem drogowym towarów niebezpiecznych, związany z nim załadunkiem i rozładunkiem. Oczywistym jest, że ww. działalność obarczona jest wysokim ryzykiem wystąpienia różnorodnych zagrożeń. W świetle powyższego, wszelkie przejawy niedbalstwa w tym zakresie tj. uchybienie terminowi przewidzianemu na przesłanie wojewodzie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku należy uznać za niedopuszczalne.

Możliwość wystąpienia awarii sprzętu komputerowego w ocenie organu odwoławczego jest okolicznością, która można było przewidzieć. Strona mając świadomość, że sprawozdanie powinno być przesłane w ściśle określonym terminie, powinna dołożyć wszelkich starań, żeby w dniach odpowiednich dopełnić ciążącego na niej ustawowego obowiązku.

Dlatego mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nadanie pocztą lub złożenie sprawozdania rocznego za rok 2009 w dniu [...] lutego 2010 r. nie stanowi dochowania terminu (do dnia [...] stycznia) wykonania obowiązku polegającego na przesłaniu wojewodzie jednego egzemplarza rocznego.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.