Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 487/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.190 par.1 pkt 6a
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor sądowy Grzegorz Saniewski (spr.), Protokolant Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Zbigniewa R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 487/04

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2003 r. mocą której uznał on zgłoszenie celne dokonane w dniu [...] 2001 r. przez Zbigniewa R. za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego oraz odmówił zwolnienia od cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług VAT towaru w postaci samochodu osobowego marki Mercedes - Benz S320 CDI o numerze nadwozia [...] i roku produkcji 2001 na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby stwierdził, że Zbigniew R. w dniu [...] 2001 r. dokonał w Oddziale Celnym w G. zgłoszenia celnego z wnioskiem o objęcie towaru w postaci wyżej opisanego samochodu procedurą dopuszczenia do obrotu z jednoczesnym zastosowaniem zwolnienia od cła jako rzeczy stanowiącej mienie osoby fizycznej, zgodnie z art. 190 § 1 pkt 6 lit. a) Kodeksu celnego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] 2002 r. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w części zwolnienia od cła i określił kwotę wynikającą z długu celnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [...] 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w T. wydał decyzję z dnia [...] 2003 r., od której strona wniosła odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach stanu faktycznego oraz brak jednoznacznego wskazania podstaw podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zwolnienia od cła.

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej wskazał na określone w art. 190 § 1 pkt 6 lit. a) Kodeksu celnego oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstaw stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych - warunki, których spełnienie jest niezbędne do zwolnienia od cła. Zauważył również, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego organy celne mogą także uznać za wolne od cła rzeczy nabyte w drodze powrotnej do kraju i służące realizacji przesiedlenia się do kraju, przy czym dotyczy to tylko tych pojazdów, których przywóz nastąpił podczas pierwszego przyjazdu do kraju osoby, o której mowa w ww. przepisie.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie pozwala on uznać wniosku o zwolnienie od cła za uzasadniony, strona nie spełnia bowiem łącznie wszystkich wymaganych przepisami prawa przesłanek do uwzględnienia tegoż wniosku.

Jak wynika z zaświadczenia polskich władz konsularnych strona przebywała za granicą w okresie od [...] 2000 r. do [...] 2001 r. Samochód Mercedes został zakupiony ostatniego dnia pobytu. Jednak jak wynika z załączników do zgłoszenia celnego, pojazd ten został zarejestrowany dopiero w dniu [...] 2001 r. w niemieckim urzędzie rejestracyjnym. Potwierdza to również informacja uzyskania od niemieckich służb celnych, które ustaliły, że tablice rejestracyjne [...] wydano Zbigniewowi R. w dniu [...] 2001 r., a nie jak utrzymuje strona – w dniu [...] 2001 r., na co według strony ma wskazywać niemiecki dokument Fahrzeugschein, zgodnie z którym przedmiotowemu pojazdowi przydzielono tablice rejestracyjne nr [...]. Niemieckie władze rejestracyjne nie potwierdziły informacji dotyczących wydania tablic rejestracyjnych nr [...] dla Zbigniewa R. Ponadto z dokumentu ubezpieczeniowego wynika, że jego ważność obejmowała okres od [...] do [...] 2001 r. Dyrektor Izby powołując się na orzecznictwo NSA (wyrok z 10 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Kr 1152/93, I S.A./Gd 2212/99) oraz SN (wyrok z 29 maja 1996 t. Sygn. akt III ARN 97/95) zauważył, że w każdym kraju do korzystania z samochodu jest potrzebny zarówno jego akt rejestracji jak też ubezpieczenie.

Ponadto w paszporcie na stronie 31 widnieje pieczęć niemieckich władz granicznych dokumentująca wjazd Zbigniewa R. do Niemiec w dniu 2001 r. Oznacza to zdaniem Dyrektora Izby, że samochód nie został zakupiony [...] drodze powrotnej" z pobytu czasowego, ponieważ po dacie [...] 2001 r. strona powróciła do Niemiec. To eliminuje możliwość zastosowania instytucji drogi powrotnej, zgodnie z którą można zwolnić od cła towary, które zostały zakupione w drodze powrotnej w celu realizacji przesiedlenia się. W tym przypadku przywóz towaru powinien nastąpić wraz z pierwszym przyjazdem osoby przesiedlającej się do kraju bezpośrednio po zakończeniu pobytu.

Według Dyrektora Izby powyższe okoliczności wskazują, że Zbigniew R. użytkował przedmiotowy samochód na terenie Niemiec już po zakończeniu pobytu. Nie ma więc podstaw do zastosowania art. 190 § 1 pkt 6 lit. a) Kodeksu celnego, gdyż nie został dochowany warunek dotyczący tego, że towary stanowiące mienie osoby przesiedlającej się winny być użytkowane w okresie pobytu za granicą.

Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że organy celne bezpodstawnie podważyły wiarygodność dowodu rejestracyjnego nr [...] Dyrektor Izby stwierdził, że zapisy zawarte w tym dokumencie w połączeniu z informacjami przekazanymi przez niemieckie władze celne nie dają podstaw do zastosowania zwolnienia od cła. Z informacji tych wynika bowiem nie tylko fakt, że dowód taki nie został wydany, ale władze niemieckie zwróciły też uwagę, że "kolejność cyfr wydawanych tablic krótko-czasowych rozpoczyna się od cyfry 4". Fakty te eliminują przedstawiony do postępowania celnego dowód rejestracyjny nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie Decyzji Dyrektora Izby Celnej zarzucając jej naruszenie art. 190 § 1 pkt 6a ustawy Kodeks celny, § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła, norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstaw stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych oraz art. 120,121 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i 2, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej.

Według skarżącego organy celne błędnie przyjęły, że ustalony w postępowaniu stan faktyczny nie odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w art. 190 § 1 pkt 6 a w związku z art. 262 Kodeksu celnego oraz § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważnia do stwierdzenia, że skarżący spełnił warunki zwolnienia od cła przedmiotowego pojazdu, jako rzeczy stanowiącej mienie osoby przesiedlającej się, w tym warunek służenia pojazdu do użytku osobistego podczas czasowego pobytu za granicą, co zostało udokumentowane zgodnie z ww. rozporządzeniem m.in. dowodem rejestracyjnym nr [...].

Z naruszeniem art. 125 § 1 postępowanie prowadzono przewlekle (ponad 900 dni), a zakres podjętych czynności wyjaśniających i ilość zebranych w sprawie dowodów w żaden sposób nie może uzasadniać tak długotrwałego prowadzenia postępowania.

Zdaniem skarżącego podejmowane przez organ czynności wyjaśniające dotyczące dowodu rejestracyjnego nr [...] z dnia [...] 2001 r. miały zasadniczo na celu przewlekanie postępowania, (co potwierdza wyrok NSA O/Z w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 606/03). Podniesione przez organ celny nie dające się usunąć w tej kwestii wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść skarżącego. Taki sposób prowadzenia postępowania z pewnością nie budzi zaufania od organów celnych.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż nie uwzględniono dowodu w postaci rachunku za tablice rejestracyjne krótkoterminowe nr [...] z dnia [...] 2002 r. i jego tłumaczenia. Konsekwencją tego jest przyjęcie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że przedmiotowy samochód był ubezpieczony w okresie [...] 2001 r., a nie jak wynika z rachunku od [...] 2001 r. Pominięto również niekwestionowany dowód w sprawie: potwierdzenie zgodności rachunku [...] wraz z tłumaczeniem, wystawione przez salon sprzedaży Mercercedes Benz w Berlinie, z którego wynika, że zamówiony w dniu [...] 2001 r. samochód został wydany i odebrany przez skarżącego w dniu [...] 2001 r. Tablice krótkoterminowe [...] zostały zakupione wraz z dowodem rejestracyjnym w dniu [...] 2001 r., tj. w dniu odbioru samochodu, ponieważ odebranie i wyjazd samochodu z salonu wymaga posiadania tablic rejestracyjnych. Okoliczności te nie były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji.

Skarżący uznał, iż doszło do naruszenia art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, gdyż z odpowiedzi niemieckich władz celnych z dnia [...]2002 r. wynika tylko to, że nie można potwierdzić, że zostały wydane tablice krótko-czasowe [...]. Nie znaczy to jednak, że dokument ten jest nieautentyczny, bo do takiego stwierdzenia upoważnia między innymi treść postanowienia Izby Celnej w T. z dnia [...] 2002 r., to jest po otrzymaniu wspomnianej odpowiedzi władz niemieckich, o zawieszeniu postępowania z powodu konieczności weryfikacji wspomnianego krótko- terminowego dowodu rejestracyjnego.

Według skarżącego Dyrektor Izby Celnej w swojej decyzji nie wskazał, dlaczego odmówiono wiarygodności dowodowi w postaci rachunku za tablice krótkoterminowe wystawionego w dniu [...] 2001 r. i potwierdzenia zgodności rachunku [...] wraz z tłumaczeniem wystawione przez salon sprzedaży Mercedes Benz. Nie ujawnił ponadto dowodu w postaci odpowiedzi Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.

Zwrócił ponadto uwagę, iż zarówno dowód rejestracyjny jak i rachunek zakupu samochodu nie są dokumentami świadczącymi o zawarciu umowy ubezpieczenia komunikacyjnego. Zatem brak jest dowodu zawarcia ubezpieczenia wskazującego okres jego ważności od dnia [...] 2001 r. Brak zaś ubezpieczenia nie pozwala uznać, że pojazd mógł być użytkowany zgodnie z obowiązującymi przepisami o ruchu drogowym. Organ na żadnym etapie postępowania nie kwestionował dowodów w postaci rachunku za tablice rejestracyjne krótkoterminowe wystawionego w dniu [...] 2001 r., czy potwierdzenia zgodności rachunku nr [...] wraz z tłumaczeniem wystawionego przez salon sprzedaży Mercedesa. Wskazał jedynie, że zapisy odnoszące się do ubezpieczenia pojazdu nie są poparte dowodem w postaci dokumentu ubezpieczenia. Jedynie taki dokument zezwalałby na uznanie, iż pojazd był ubezpieczony od dnia [...] 2001 r., a nie jak wskazano w decyzji od [...] 2001 r. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie pozwala jednak na przyjęcie, iż pojazd był ubezpieczony od dnia [...] 2001 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż skarżona decyzja nie narusza prawa.

Istota sprawy sprowadza się do zbadania, czy z zachowaniem przepisów postępowania organy celne przyjęły, iż nie zachodzą przesłanki do zwolnienia z cła określonego w art. 190 § 1 pkt 6 lit. a Kodeksu celnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postępowania Sąd nie dopatrzył się takich uchybień, które miałby wpływ na wynik sprawy. Pomimo przewlekłości postępowania wynikającego m.in. z bezpodstawnego jego zawieszenia w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego (patrz wyrok NSA z 27 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 606/03), uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju uchybienie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązuje Sąd do uwzględnienia skargi.

Wbrew zarzutom skarżącego rozstrzygając sprawę Dyrektor Izby Celnej wziął pod uwagę wszystkich istniejące w sprawie dowody, w tym wskazane przez skarżącego. Odmienna od stanowiska skarżącego ocena, czy przedstawione przez niego dowody są wystarczające dla udowodnienia faktu użytkowania przedmiotowego samochodu w czasie jego pobytu w Niemczech nie może być utożsamiana z "pominięciem" dowodów.

W opinii Sądu dokonana przez Dyrektora Izby ocena dowodów nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Udowodnienie samego faktu wydania samochodu z salonu nie przesądza o tym, że był on, z zachowaniem przepisów prawa, użytkowany na drogach publicznych obcego państwa. Przepis art. 194 Ordynacji podatkowej nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu w celu wykazania, iż fakt potwierdzony dokumentem urzędowym nie miał miejsca (§ 3 wskazanego przepisu), toteż organy celne w świetle odpowiedzi niemieckich organów celnych bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów słusznie oceniły, iż skarżący nie użytkował zakupionego pojazdu posługując się tablicami krótkoterminowymi nr [...]. Taki też wniosek wypływa ze złożonego w toku postępowania przez skarżącego oświadczenia z dnia [...] 2002 r. (k. 34 akt administracyjnych), w którym stwierdził, że dopiero po otrzymaniu informacji, iż bardziej korzystnym dla niego będzie zarejestrowanie samochodu "na tablice celne", o czym się dowiedział [...] 2001 r., [...] rano udał się do urzędu w Berlinie w celu załatwienia tej sprawy, i po otrzymaniu tablic nr [...] zaczął używać samochód. Jak zauważyły przy tym organy celne, skarżący po zakończeniu pobytu w Niemczech powrócił na teren Niemiec w dniu [...], o czym świadczy pieczęć niemieckich służb granicznych w jego paszporcie. Skoro więc rejestracja samochodu, a tym samym możliwość jego użytkowania na drogach publicznych nastąpiła po zakończeniu okresu rocznego pobytu w Niemczech, w czasie ponownego, krótkiego pobytu skarżącego w tym kraju, nie można uznać, że spełniony jest warunek użytkowania samochodu podczas co najmniej jednorocznego pobytu w obcym państwie.

Wbrew twierdzeniom skarżącego z określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych, nie wynika, że wątpliwości w postępowaniu dowodowym należy rozstrzygnąć na korzyść strony. Stosując się do tej zasady organ podatkowy (w niniejszej sprawie – organ celny) jest zobowiązany tak wykonywać swoje obowiązki w toku postępowania, aby budzić zaufanie strony. W zakresie postępowania dowodowego realizacja tej zasady następuje, m.in. wtedy, gdy strona uczestnicząc w postępowaniu wyjaśniającym może stwierdzić, że organ ustalając jego zakres dopuszcza dowody, które przemawiają za pozytywnym dla strony załatwieniem sprawy. Jednakże nawet prowadzone w sposób najbardziej staranny, z pełnym udziałem strony postępowanie dowodowe w wyniku którego dochodzi do zgromadzenia wszelkich dostępnych dowodów nie wyklucza odmiennej ich oceny przez organ i stronę. W takim przypadku, tzn. jeżeli według strony zgromadzone dowody powodują wątpliwości, jakie faktycznie zdarzenia miały miejsce, organ mający w tej kwestii odmienne zdanie naruszyłby zasadę zaufania wówczas, jeżeli zlekceważyłby wątpliwości strony, nie wskazując dlaczego uważa daną wątpliwość za dającą się rozstrzygnąć. Podejmowanie w sytuacjach wątpliwych starań o pozyskanie zaufania drugiej strony (tutaj – strony postępowania administracyjnego) przejawia się bowiem nie tyle uznawaniem wszelkich jej racji, ile jasnym i zrozumiałym prezentowaniem własnego, odmiennego zdania.

Wbrew także zarzutom skarżącego Dyrektor Izby w uzasadnieniu swojej decyzji poprzez wskazanie na treść odpowiedzi niemieckich władz celnych oraz dokumentu ubezpieczenia z dnia [...] 2001 r. wypowiedział się co do mocy dowodowej rachunku za tablice rejestracyjne krótkoterminowe. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby przyznał, iż skarżący nabył samochód w dniu [...] 2001 r., nie odmówił więc wiarygodności rachunku wystawionego przez salon sprzedaży, jednakże, jak wyżej podniesiono, okoliczność ta nie przesądza o rozstrzygnięciu sprawy. W aktach sprawy znajduje się też odpowiedź Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów (k. 70 akt administracyjnych), co mogło ujść uwadze strony ze względu na wadliwą numerację akt - w aktach znajdują się 2 karty oznaczone tym samym numerem "69".

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.