Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1500/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 109  ust. 1 i  ust. 4,  art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2007r Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) stwierdził objęcie Z.S. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie:

• od 1 stycznia 1999r. do 28 lutego 2007r – na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Miejski w B.;

• od 1 stycznia 1999r. do 23 marca 2000r. – na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez urząd Miejski w B.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) dowiązującej do dnia 31 marca 2003r., art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. c, ustawy z dnia 23 stycznia 2003r., o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2004r., Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązek ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym , tj. od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności gospodarczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreślenie tego wpisu z ewidencji (najczęściej z powodu zakończenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną) zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Podobnie tą kwestię regulowały przepisy uchylonej ustawy z dnia 19 listopada 1999r. prawo działalności gospodarczej (Dz. U. 101, poz. 1178 ze zm.). Obowiązujące jak i uchylone przepisy prawne nie przewidują pojęcia "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej albo z rejestru przedsiębiorców.

Z akt postępowania wynika, iż Z.S. od 1997r. otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych emeryturę oraz prowadził działalność gospodarczą w okresach wyżej wskazanych w związku, z czym podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007r Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z.S. od decyzji z dnia [...] marca 2007r.

- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach swojego rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powtórzył argumentację przedstawioną przez organ I instancji.

Dodatkowo wskazał, iż zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Podjęcie działalności gospodarczej, zgodnie z art. 7 ustawy Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.), może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Ponadto dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. wskutek zawieszenia działalności z uwagi na brak osiągania przychodów.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, iż decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym równolegle z tytułu – prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Miejski w B. od dnia 1 stycznia 1999r. do 28 lutego 2007 roku oraz prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Miejski w B. od dnia 1 stycznia 1999r do 23 marca 2000 roku. Natomiast zakres wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł Z.S. podnosząc, iż miał przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, które były uznane przez Urząd Skarbowy,

a przychody uzyskiwane z prowadzenia działalności gospodarczej nie przekraczały 50% najniższej emerytury. W związku z tym, jego zdaniem nie ma podstaw do pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z brzmieniem z art.. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującym przepisem prawa procesowego.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodzić należy się ze skarżącym, iż organ prowadząc postępowanie pominął ponoszone przez niego twierdzenia dotyczące faktycznego okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Z akt postępowania wynika, iż skarżący składał w drugim Urzędzie Skarbowym w B. zawiadomienia o przerwach w prowadzonej działalności gospodarczej w okresach:

• od dnia 15 stycznia 2002r do dnia 30 września 2002r.

• od dnia 1 maja 2004r do dnia 30 kwietnia 2005r.

• od dnia 31 stycznia 2006r do dnia 31 maja 2006r.

• od dnia 30 czerwca 2006r. do odwołania.

Organy orzekające w niniejszej sprawie ustalając okres objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego przyjęły, że Z.S. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 1999r do 28 lutego 2007r oraz od 1 stycznia 1999r do 23 marca 2000r na podstawie dwóch odrębnych wpisów do ewidencji działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu stanowisko, organu, iż decydującym dla ustalenia okresu prowadzenia działalności gospodarczej jest wpis i wykreślenie z ewidencji, należy uznać za błędne. W trakcie postępowania okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne. (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006r sygn. akt I UK 220/05, wyrok SN z dnia 25 listopada 2005r sygn. akt I UK 80/05, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt II GSK 179/06).

Podkreślenia wymaga, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Dlatego też wpisowi do ewidencji nadto charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Wprawdzie określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji, jednakże takie domniemanie faktyczne ma jedynie znaczenie dowodowe, które może zostać obalone w toku postępowania wyjaśniającego,

Oznacza to, że w przypadku odmiennych twierdzeń skarżącego, popartych przedstawionymi dowodami nie można utożsamiać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z jej faktycznym prowadzeniem.

Ustalenia te obligowały Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym obowiązek płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią art. 109 pkt 1 i 5 ustawy – o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o obowiązku objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym orzekają organy Narodowego Funduszu Zdrowia, natomiast składki odprowadzane są na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który uprawniony jest do ich wymierzania i pobierania. Zatem tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych władny jest rozstrzygać o przedawnieniu, czy umorzeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.