Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1801/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. B., G. B., W. O., R. W., S. W. i Gminy A. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. uchyla postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz: – A. B., G. B., W. O., R. W. i S. W. – solidarnie – Gminy A. - kwotę po 440,- (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt IVSa/Wa 1801/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - po rozpoznaniu odwołań A. B. i Gminy A. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002r.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2002r. po rozpoznaniu wniosku A. B. - stwierdził, że parcele: [...] objęta [...], [...] objęta [...], [...], [...], [...] objęte [...], [...] i [...] objęte [...] , [...] objęta [...] oraz [...] objęta [...] podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Natomiast za niepodlegające przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie przepisów tego dekretu organ uznał parcele: [...], [...], [...], [...] objęte [...] ks. gr. A. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że parcele nr [...] i [...] położone były w granicach Miasta A. przy basenie miejskim natomiast na sąsiadujących z nimi parcelach [...] oraz [...] został przed 1939 r. wybudowany budynek przebieralni należący do basenu miejskiego. Przeznaczenie tych gruntów oraz fakt ich zabudowania jeszcze przed 1939 rokiem powoduje, że nie nadają się one na cele reformy rolnej i nie podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Jeśli zaś chodzi o pozostałe parcele organ wskazał, że stanowiły one część większych nieruchomości wykorzystywanych jako park, ogród, sad, folwark itp. i były funkcjonalnie powiązane z pozostałą częścią majątku rodziny B. dlatego podlegały przejęciu na cele reformy rolnej.

A. B. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] w części stwierdzającej, że parcela [...] objęta [...] [...] objęta [...], [...], [...], [...] objęte [...], [...] i [...] objęte [...], [...] objęta [...] oraz [...] objęta [...] podpadają pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Odwołanie - wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia od tej decyzji wniosła również Gmina A. podnosząc, iż pomimo, że jest właścicielem tej nieruchomości to nie została powiadomiona przez organ I instancji o

toczącym się postępowaniu i została pozbawiona możliwości ochrony swoich praw w

tym postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. - na podstawie art. 58§1 i 59§1 kpa organ

odwoławczy przywrócił Gminie A. termin do wniesienia odwołania. Po rozpoznaniu odwołań organ odwoławczy ustalił, że F. B., J. B. i K. B. byli współwłaścicielami majątku ziemskiego położonego w A., W. i Z., którego powierzchnia przekraczała ustaloną w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu normę 100 ha a zatem z uwagi na przekroczenie norm obszarowych majątek rodziny B. został przejęty na cele reformy rolnej.

Na parceli budowlanej [...], zgodnie z zeznaniami samych stron oraz przesłuchanego na ich wniosek świadka, przed 1945 r. znajdowały się kwiaty, krzewy ozdobne oraz sad. Parcela ta wraz z pozostałymi przyległymi do niej gruntami stanowiła część ogrodu warzywno - owocowego.

Parcele gruntowe [...], [...], [...] sąsiadowały ze sobą a w dokumentach katastralnych były oznaczone jako ogród. Parcele te były niezabudowane, stanowiły fragment ogrodu otaczającego pałac natomiast przylegający do niej teren służył jako miejsce postoju furmanek a przed I wojną światową znajdował się na niej tartak (później zlikwidowany).

Parcele [...] oraz [...] były przed 1939 rokiem zabudowane budynkami folwarku, obecnie teren ten jest zabudowany budynkiem liceum.

Parcela nr [...] oznaczona jest w dokumentacji jako rola, nie prowadzono tam upraw polowych, rosła tam tylko trawa. Nieruchomość wykorzystywana była na potrzeby sąsiadującego z nią tartaku jako skład drewna. Również parcela nr [...] wchodząca w skład folwarku [...] oznaczona była w dokumentach katastralnych jako rola.

Nieruchomość oznaczona jako parcela budowlana [...] zabudowana została budynkiem lamusa, który w latach dwudziestych XX wieku przerobiony został na mleczarnię i tak wykorzystywany.

Natomiast parcele [...] i [...] były położone - w dacie przejęcia - przy basenie miejskim w A. i znajdowało się na nich wejście na basen wraz z bramą. Na sąsiadujących z nim parcelach [...] i [...] wybudowano w 1939 r. budynek przebieralni, który należał do basenu miejskiego.

Organ uznał, że analiza ustaleń dotyczących sposobu użytkowania gruntów jak wyżej prowadzi do wniosku, że wskazany sposób faktycznego wykorzystywania nieruchomości przemawia za tym, że podlegały one przejęciu na podstawie w/w dekretu.

Stosownie do art. 2 ust. 1 lit. e omaw. dekretu na cele reformy rolnej przejmowano nieruchomości stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Ponieważ ani dekret ani wydane na jego podstawie przepisy wykonawcze nie zawierają definicji pojęcia "nieruchomość ziemska" należało uznać, że są to nie tylko grunty bezpośrednio związane z produkcją rolną gdyż przeciwko takiej zwężającej wykładni przemawia treść art. 2 ust. 1 dekretu. Nieruchomość rolna jest pojęciem zakresowo znacznie szerszym niż użytki rolne, bowiem na cele reformy rolnej mogły być przejmowane majątki ziemskie, których obszar przekraczał określoną normę niezależnie czy były to grunty związane z produkcją rolną. Dekret nie ograniczał reformy rolnej tylko do tworzenia nowych i powiększania dotychczasowych gospodarstw indywidualnych, przewidywał także zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkół, ośrodków dla podniesienia kultury rolnej itp. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podkreślił, że nawet to, że dana nieruchomość leży w granicach administracyjnych miasta nie oznacza jeszcze, że nie może być nieruchomością o charakterze rolniczym jeżeli może być wykorzystana na takie cele chociażby przejściowo.

Zgodnie z uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. - dopiero zatwierdzenie planu parcelacji nieruchomości na działki budowlane mogło świadczyć o tym, że nieruchomość utraciła charakter ziemski i w związku z tym nie była objęta działaniem art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, co a contrario oznacza, że nieruchomość nie objęta zatwierdzonym planem parcelacji na działki budowlane mogła być nieruchomością ziemską objętą przepisami tego dekretu.

Wobec takiego stanu rzeczy organ ustalił, że parcele [...], [...], [...] i [...] nie podlegały przejęciu na cele reformy rolnej gdyż ich sposób wykorzystywania i usytuowanie przesądza o tym, że grunty nie nadawały się na cele reformy rolnej i nie mogły być wykorzystywane rolniczo.

Pozostałe zaś nieruchomości stanowiły część ogrodów i gruntów rolnych, na części z nich znajdowało się przedsiębiorstwo przemysłu rolnego należy zatem stwierdzić, że jako nadające się do celów reformy rolnej podlegały przejęciu na rzecz Państwa na podstawie przepisów powyższego dekretu.

W odniesieniu do zarzutu wątpliwej legitymacji PKWN do stanowienia prawa organ odwoławczy wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zajmował stanowisko w tej kwestii przyjmując, że sprawa legalności władz państwowych narzuconych w Polsce w 1944r. należy już do sfery ocen politycznych i historycznych. Oceny te nie mogą być przenoszone bezpośrednio na sferę kształtujących się wówczas stosunków prawnych. Brak konstytucyjnej legitymacji organów nie może nieść konsekwencji w postaci ignorowania faktu, że efektywnie wykonywały one władzę państwową.

Co do zarzutów dotyczących przeznaczenia parceli nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] organ wskazał, że zgromadzone dowody wskazują, że stanowią one rolę i ogrody, na jednej z nich posadowiona była mleczarnia a zatem przedsiębiorstwo przemysłu rolnego co wskazuje na możliwość wykorzystania tej nieruchomości na cele reformy rolnej.

Odnosząc się natomiast do odwołania Gminy A. i zawartego zarzutu pozbawienia jej prawa udziału w postępowaniu organ wskazał, że fakt przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazuje, że prawa jej w postępowaniu przed organem odwoławczym nie zostały naruszone a przez co czyni zarzut niezasadnym. A. B., G. B., W. O., R. W. i S. O. wnieśli skargę - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].07.2006r. w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą, że parcele: [...] objęta [...], [...] objęta [...], [...], [...], [...] objęte [...], [...] i [...] objęte [...] , [...] objęta [...] oraz [...] objęta [...] podpadają pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 2 ust. 1 lit. e

dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej;

przepisów postępowania poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i nieodniesienie

się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Wojewody.

W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi dodatkowo wskazali, że działka nr [...] była przeznaczona na skład drewna przy należącym do rodziny B. tartaku a zatem nie była funkcjonalnie i gospodarczo związana z majątkiem ziemskim a co najwyżej z tymże tartakiem. Podobne zarzuty przedstawione zostały w stosunku do innych nieruchomości- że organ nie zbadał ich gospodarczego powiązania z majątkiem ziemskim w szczególności jeśli chodzi o nieruchomości, które jeszcze przed 1939 rokiem stanowiły miejsce postojowe furmanek jak też miejsce gdzie zainstalowana była piła mechaniczna , jak też nieruchomość zabudowana oficyną.

Wskazali także, że jedna ze stron postępowania J. W. zmarła w trakcie postępowania administracyjnego – [...].07.2002r.

Skargę na w/w decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Wojewody [...] co do ustalenia, że parcele: [...], [...], [...], [...] objęte [...] ks. gr. A. nie podpadają pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej złożyła Gmina A.

W uzasadnieniu skargi oraz dalszych pismach procesowych skarżąca zarzuciła w/w decyzji w tej części naruszenie art. 10 kpa oraz art. 1 i 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej

W uzasadnieniu skargi wskazała, że z materiałów archiwalnych dostępnych Gminie wynika, że na opisanych parcelach znajdowała się łąka. Przyznała, że rodzina B. przekazała Gminie parcele, na których wybudowano basen kąpielowy. Basen ten połączony był z kąpieliskiem i przepiękną plażą, posiadała trybunę z szatniami, pięknie urządzone deptaki i wodotrysk, jest zatem niemożliwe aby wszystkie te urządzenia nie były wybudowane na terenach stanowiących własność Gminy. Gmina wskazała zatem, że sprawa w tej części nie została należycie wyjaśniona a z uwagi na fakt, że nie zawiadomiono jej o zamiarze wydania decyzji przez organ II instancji - na potwierdzenie powyższych okoliczności nie mogła złożyć żadnych wniosków dowodowych. Ta ostatnia okoliczność świadczy o naruszeniu art. 10 kpa.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanej wyżej części i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieni zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji choć - w odniesieniu do skargi Gminy A. - z innych przyczyn niż w niej wskazane.

I tak -jeśli chodzi o skargę Gminy A. wskazać należy co następuje: Obowiązkiem organu odwoławczego, do którego wpłynęło odwołanie jest w pierwszej kolejności zbadanie jego dopuszczalności z formalnego punktu widzenia, to jest czy pochodzi ono od strony oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Merytoryczne rozpoznane odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156§2 kpa), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego (tak. m.in. NSA w wyroku z dnia 4.06.1982 r. - ONSA 1982 nr 1, poz. 52).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że -jak wynika z rozdzielnika decyzji organu I instancji - podmioty uznane przez ten organ za strony postępowania otrzymały decyzję w marcu 2002. Nie była ona natomiast doręczona Gminie A. Podmiotowi temu doręczono decyzję - na jego pisemny wniosek - dnia [...].07.2002r. Dnia [...] lipca 2002 r. do Wojewody [...] wpłynęło odwołanie Gminy A. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...].07.2006r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przywrócił Gminie A. termin do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że stosownie do postanowień art. 58 §1 kpa w razie uchybienia terminu do dokonania czynności

procesowej termin ten, na prośbę zainteresowanego należy przywrócić jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

W niniejszej sprawie organ uznał, że skoro przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewody [...] były nieruchomości stanowiące własność Gminy A. to niewątpliwie podmiot ten powinien brać udział w postępowaniu przed organem I instancji, w szczególności powinno jej zostać doręczone rozstrzygnięcie tego organu.

Tymczasem decyzja Wojewody stronom postępowania została doręczona w marcu 2002 r. natomiast Gminie dopiero na jej pisemny wniosek [...].07.2002 r. Według utrwalonego stanowiska doktryny termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która w tym postępowaniu brała udział. Innymi słowy podmiot, który został pominięty przed organem I instancji może wnieść odwołanie aż do czasu wydania decyzji przez organ II instancji.

W tym stanie rzeczy organ uznał, że pomimo stwierdzenia znacznego uchybienia terminu wystąpiła wymagana przepisami kpa przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji termin ten należało przywrócić.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę postanowienie to narusza prawo.

Podstawą prawną jego wydania był art. 58§1 kpa regulujący instytucję procesową przywrócenia terminu w razie jego uchybienia - na wniosek zainteresowanego w przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek. Podstawową przesłanką do zastosowania tego przepisu jest zatem stwierdzenie przez organ, że doszło do uchybienia terminu do dokonania takiej czynności.

Jednocześnie art. 58§2 kpa wskazuje, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, z tym, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §2 kpa jest niedopuszczalne. A zatem rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności organ ma obowiązek zbadać:

* czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej,

* czy doszło do uchybienia terminu dokonania czynności,

* czy i kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu,

* -czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym 7-dniowym

terminie,

- czy uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego.

W niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił tych wszystkich okoliczności. W szczególności wskazać należy, że - jak wynika z uzasadnienia postanowienia organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania dla Gminy A. zaczął biec w dacie 8 lipca 2002 r. albowiem w tej dacie decyzja została faktycznie doręczona stronie. W tej sytuacji konsekwentnie należałoby przyjąć, że termin do wniesienia odwołania upłynął dla strony dnia 22 lipca 2002r. Odwołanie znajdujące się w aktach administracyjnych wpłynęło do organu dnia [...].07.2002r. i brak jest koperty, w której ewentualnie zostało ono nadesłane, na której stemple datownika wskazywałyby datę nadania w urzędzie pocztowym. Okoliczność ta winna być wyjaśniona przez organ administracji.

Niezależnie od powyższego wskazać jednak należy na brak konsekwencji organu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. O ile bowiem trafnie organ ustalił, że nie można obciążać strony konsekwencją wadliwego działania organu poprzez pominięcie jej w toku postępowania, o tyle z uzasadnienia omawianego rozstrzygnięcia nie wynika czy organ przyjął, że faktycznie do tego naruszenia doszło, na co mogłoby wskazywać to, że organ rozpoznał merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu czy też odwołanie zostało złożone w terminie skoro organ przyjął za datę doręczenia stronie decyzji dzień 8.07.2002r.- w tym wypadku jednak organ nie wyjaśnił w jakiej dacie zostało złożone odwołanie - jak zostało wskazane wyżej. Jeśli natomiast odwołanie wniesiono w terminie - wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności jest bezprzedmiotowy.

Innymi słowy organ odwoławczy rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w pierwszej kolejności winien ustalić czy doszło do uchybienia terminu, następnie - w przypadku stwierdzenia powyższego jego obowiązkiem było ustalenie, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia a dopiero w ostatniej kolejności czy strona ponosi winę za to uchybienie.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił wskazanych wyżej okoliczności, przez co omawiane postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Merytoryczne rozpoznanie odwołania Gminy A. winno być poprzedzone - prawidłowo rozpoznanym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, w przeciwnym razie rozstrzygnięcie organu w tym zakresie

narusza przepisy prawa procesowego a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie odwołanie Gminy A. organ w pierwszej kolejności rozpozna powtórnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia biorąc pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.

Rozpoznając ten wniosek nie może także ujść uwadze organu, że Gmina A. uzyskała informacje o wydaniu decyzji bezpośrednio od pełnomocnika A. B., który pismem z dnia 10.06.2002 r. (data wpływu do Urzędu Miejskiego 13.06.2002r.) zwrócił się o wydanie nieruchomości objętych decyzją, co do których stwierdzono, że nie podpadają pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Do pisma tego dołączony został odpis decyzji.

Organ oceni zatem czy okoliczność ta ma wpływ na sposób rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wobec wskazanych wyżej okoliczności Sąd nie odniósł się do zarzutów Gminy A. co do decyzji z dnia [...] lipca 2006r. zawartych w skardze uznając rozważania w tym zakresie za przedwczesne.

Odnosząc się natomiast do skargi A. B., G. B., W. O., R .W. i S. O. Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona w tym zakresie decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Trafny jest zarzut skarżących , że wydając zaskarżoną decyzję organ nie wyjaśnił należycie okoliczności sprawy.

Przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu będący podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi, że na cele reformy rolnej przechodzą nieruchomości ziemskie, których łączny rozmiar przekraczał wyznaczone w dekrecie normy.

Tak więc w przypadku gdy majątek stanowił więcej niż jedną nieruchomość ich powierzchnie podlegały zliczeniu. Zatem przy orzekaniu czy dany majątek podlegał

przejęciu na własność Skarbu Państwa w oparciu o przepisy dekretu nie ma znaczenia wyodrębnienie nieruchomości w sensie wieczystoksięgowym a jedynie ziemski charakter nieruchomości i ich łączny rozmiar.

Podkreślenia przy tym wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji rolniczej, zwierzęcej lub sadowniczej. W zakresie podpadania pod działanie dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej części takich nieruchomości, zachodzi konieczność badania, czy nieruchomość taka pozostawała w funkcjonalnym związku (stanowiła gospodarczą całość) z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, czy też była wyodrębniona i przeznaczona na inny cel. (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 marca 2005, IV SA/Wa 779/04 LEX nr 176114)

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ nie wyjaśnił należycie, w jaki sposób nieruchomości będące przedmiotem wniosku skarżących były faktycznie wykorzystywane w dacie wejścia w życie dekretu, w szczególności czy mimo zapisów w księgach katastralnych co do ich rolniczego wykorzystywania w taki właśnie sposób były używane. Nie może wszak ujść uwadze, że zgodnie z twierdzeniami skarżących część z tych nieruchomości straciło swój rolniczy charakter, wobec tego, że były wykorzystywane na skład drewna dla funkcjonującego obok tartaku lub też jako nieruchomość służąca na postój furmanek. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 i 138 kpa zasadą dwuinstancyjności sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta (w razie wniesienia odwołania) co oznacza obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy. Zadaniem organu odwoławczego nie jest zatem jedynie weryfikacja decyzji organu I instancji ale ponowne rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie organ nie odniósł się w sposób należyty do zarzutów odwołania co dodatkowo stanowi naruszenie w/w przepisów.

Reasumując - zaskarżona decyzja w części objętej skargą A. B., G. B., W. O., R. W. i S. O. -narusza prawo i jako taka winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ - biorąc pod uwagę w/w ocenę prawną ustali czy pomimo wpisu w katastrze nieruchomości co do rolniczego użytkowania w taki

właśnie sposób nieruchomości objęte wnioskiem były wykorzystywane i czy istniał związek funkcjonalny i gospodarczy pomiędzy tymi nieruchomościami a pozostałą częścią majątku ziemskiego.

Niezależnie od powyższych uchybień wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 145 §1 pkt. 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Art. 145§1 pkt. 4 kpa wskazuje, że sprawę zakończoną ostateczną decyzją administracyjną wznawia się jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wynika z oświadczenia skarżących J. W. - jedna ze stron postępowania administracyjnego zmarła w czasie postępowania administracyjnego - dnia [...].07.2002 r. Postępowanie powinno się zatem w dalszym ciągu toczyć z udziałem jej spadkobierców, którzy zostali w tym postępowaniu pominięci. Powyższe wskazuje, - że niezależnie od pozostałych, wskazanych wyżej naruszeń Sąd -biorąc po uwagę jedynie to naruszenie prawa- miał obowiązek uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie niezależnie od tego, czy miało ono wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. b i c oraz art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.