Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 168/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 149
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Główny Inspektor Sanitarny z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] Sp. z o.o z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego znak [...] z [...] października 2017 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]

w dniu 20 października 2016 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną w siedzibie firmy [...] Sp. z o.o. Przedmiotem kontroli była ocena prezentacji i reklamy, a także znakowania środków spożywczych pn. "[...]", "[...]", "[...]" oraz nieprawidłowości w opisie produktu pn. "[...]" wprowadzanych do obrotu przez firmę [...] Sp. z o.o.

Wyniki oceny przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli sanitarnej Nr [...] i wykazały naruszenie prawa żywnościowego przez ww. przedsiębiorcę.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej PWIS), po zapoznaniu się z aktami sprawy, zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, a następnie w oparciu o dokumentację przekazaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] dokonał oceny znakowania, prezentacji i reklamy produktów objętych wnioskiem o nałożenie kary pieniężnej z dnia [...] listopada 2016 r., oferowanych do sprzedaży przez firmę [...] Sp. z o.o. za pośrednictwem strony internetowej: www. [...].pl.

W wyniku przedmiotowej oceny stwierdzono, iż prezentacja i reklama produktu pn.: "[...]" wprowadza konsumenta "w błąd co do właściwości produktu poprzez zastosowanie zapisu "[...]".

Organ stwierdził również, iż zgodnie z wydrukiem ze strony internetowej Spółki stanowiącym załącznik Nr 8 do protokołu kontroli sanitarnej Nr [...]

w informacji na temat produktu pn. "[...]" strona posłużyła się następującym opisem: "Kolagen (...) Przyśpiesza gojenie się, ran, złamań, sińców, zapobiega krwawieniom z dziąseł".

Została przeprowadzona również ocena znakowania, prezentacji i reklamy produktu pn. "[...]“. Jak podał organ zgodnie z zapisami protokołu kontroli sanitarnej Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. strona w ramach kontroli zgodności produktu zleciła badania partii suplementu diety pn.: "[...]" w zakresie oznaczenia zawartości witamin. Otrzymane wyniki wskazują, iż rzeczywista zawartość oznaczanych witamin jest wyższa niż deklarowana w oznakowaniu produktu, tj. [...] (+ 39,6 %), [...] (+ 32,0 %), [...] (+ 42,0 %) i [...] (+ 97,4 %).

Decyzją Nr [...] z [...] września 2017 r. PWIS, działając na podstawie art. 104 ust. 1, art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.

o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 149 ze zm., zwana dalej: u.b.ż.ż), nałożył karę pieniężną na [...] Sp. z o.o. ul. [...] w [...] w wysokości 5.000 zł za niedostosowanie prezentacji i reklamy produktu pn. "[...]" oraz niedostosowanie znakowania, prezentacji i reklamy produktu pn. "[...]" oferowanych do sprzedaży za pośrednictwem strony internetowej www.sklep. [...].pl do wymagań art. 7 ust. 1 lit. a-c, art. 7 ust. 2, art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UEL 304 z 22.11.2011, str. 18-63 ze zm.).

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję [...] Sp. z o.o. ( dalej skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] października 2017 r. Główny Inspektor Sanitarny (zwany dalej: GIS, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwana dalej: k.p.a.), art. 104, art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c) u.b.ż.ż., za niedostosowanie prezentacji i reklamy produktu pn.: "[...]", a także niedostosowanie znakowania, prezentacji i reklamy suplementu diety pn.: "[...]" oferowanych do sprzedaży za pośrednictwem strony internetowej (www. [...].pl) do wymagań określonych w przepisach art. 7 ust. 1 lit. a-c, art. 7 ust. 2, art. 7 ust. 3, art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji GIS zaznaczył, iż organ I instancji szczegółowo przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

Podzielając ustalenia organu I instancji, GIS stwierdził, iż skarżąca bezsprzecznie wprowadzała konsumentów w błąd poprzez stosownie w prezentacji

i reklamie produktu pn.: "[...]" nieprawdziwej informacji o "[...], a także stwierdzeń właściwych dla produktów leczniczych, a nie środków spożywczych, jak również poprzez zamieszczanie w oznakowaniu, prezentacji i reklamie suplementu diety pn.: "[...]" informacji wprowadzających konsumenta w błąd co do rzeczywistego składu tego produktu. Zatem w ocenie organu odwoławczego skoro właścicielem i sprzedawcą

w sklepie internetowym www. [...].pl jest firma [...] Sp. z o. o.

z siedzibą w [...], a tym samym to na skarżącej spoczywa odpowiedzialność za spełnienie wymogów prawa żywnościowego w odniesieniu do oferowanych przez nią produktów.

Odnosząc się do wysokości wymierzonej kary GIS wskazał, że organ ma obowiązek nałożenia kary w razie stwierdzenia okoliczności podlegających karze, niezależnie od tego czy okoliczności te były zawinione i czy podmiot zaprzestał już niezgodnych z prawem działań. Ustalając wysokość kary pieniężnej organ ma obowiązek uwzględnić następujące przesłanki: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. Jak podał organ odwoławczy miarkując wysokość kary należy mieć na uwadze granice kary w jakich organ może orzekać.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż w rozpoznawanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że skarżąca nie przestrzegała wymagań określonych

w przepisach prawa żywnościowego. Zatem podtrzymując rozstrzygnięcie organu

I instancji należało stwierdzić, że organ ten w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz słusznie uznał, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1b lit. c) u.b.ż.ż. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach rozporządzenia nr 1169/2011, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej, "Monitor Polski".

W niniejszej sprawie, jak wskazał GIS - nieprawidłowości dotyczyły prezentacji

i reklamy środków spożywczych oferowanych do sprzedaży przez Internet, zatem nie sposób wskazać ilości zakwestionowanych produktów, bowiem stwierdzone uchybienia dotyczyły produktów jako całości. Reklama, prezentacja produktów na stronie internetowej nie odwołuje się do konkretnej partii, lecz dotyczy określonego środka spożywczego lub kategorii środków spożywczych w ogólności. W takich przypadkach, przy stwierdzeniu naruszeń, w ogóle nie jest kwestionowana jakaś konkretna ilość środka spożywczego, a zatem niemożliwe staje się określenie wysokości kary na podstawie art. 103 ust. 2 pkt 1 u.b.ż.ż.

W związku z powyższym zasadnym było w tym przypadku przyjęcie przez organ I instancji górnej granicy wymiaru kary, określonej w art. 103 ust. 1 powołanej ustawy. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. wynagrodzenie to wynosiło 4 047,21 zł tym samym trzydziestokrotne przeciętne wynagrodzenie stanowiła kwota 121 416,30 zł.

Ponadto GIS podniósł, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 tiret 3 rozporządzenia nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Zatem nałożona przez organ kara powinna pełnić funkcję represyjną, to jest stanowić dolegliwość za naruszenie przepisu ustawy, a także prewencyjną, dyscyplinującą, to jest powinna zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości.

Ustalając wysokość kary pieniężnej organ jest zobligowany uwzględnić przesłanki wskazane w art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż., tj.: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu.

Oceniając stopień szkodliwości czynu w niniejszym przypadku organ odwoławczy zaznaczył, że naruszenie przepisów prawa żywnościowego w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym suplementów diety, godzi w zasadniczy cel tego prawa, jakim jest potrzeba rzetelnego informowania i ochrony konsumenta. Zdaniem GIS, stopień szkodliwości czynu w niniejszej sprawie jest znaczny, bowiem skarżąca dopuściła się naruszenia przepisu, który ma na celu ochronę konsumenta. Uchybienie temu przepisowi należy do jednych z cięższych przewinień w zakresie prawa żywnościowego. Wprowadzanie konsumenta w błąd co do właściwości, poprzez przypisywanie żywności właściwości leczniczych oraz co do składu środka spożywczego może stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, nadmierne spożycie witamin i składników mineralnych może wywołać niekorzystne skutki dla zdrowia i życia konsumentów. Oceniając stopień zawinienia GIS stwierdził, że odpowiedzialność administracyjna powstaje na zasadzie winy obiektywnej.

Skarżąca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży internetowej środków spożywczych za pośrednictwem strony internetowej www. [...].pl od dnia 19 sierpnia 2015 r., natomiast w zakresie konfekcjonowania i sprzedaży artykułów spożywczych, w tym suplementów diety, prowadzi tę działalność od [...] sierpnia 2016 r. Za zasadne uznał zatem twierdzenie organu I instancji, że popełniając delikt administracyjny skarżąca, nie zastosowała się do normy prawnej, działała umyślnie wprowadzając na polski rynek środki spożywcze oznakowane w niepoprawny sposób, co ma negatywny wpływ na wysokość wymiaru kary.

Biorą pod uwagę dotychczasową działalność skarżącej na rynku spożywczym, chęć współpracy z organami urzędowej kontroli żywności, wielkość produkcji zakładu, działalność skarżącej na rynku od kilku lat, należało przyjąć zdaniem GIS, że skarżąca prowadzi działalność handlową na znaczna skalę.

Organ odwoławczy ocenił, iż orzeczona przez PWIS kara pieniężna w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. w wysokości 5.000 zł, jest adekwatna do ustalonego zawinienia, jak również odpowiednio dolegliwa i spełnia swoją funkcję prewencyjną.

W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. - poprzez niezwrócenie się przez organy do biegłego o wydanie opinii, w przypadku gdy w sprawie były wymagane wiadomości specjalne dot. skrętności wodnego roztworu kwasu L-askorbinowego w produkcie "[...]" oraz dopuszczalnej zawartości witamin i składników mineralnych w produkcie "[...]";

2. naruszenie art. 2 Dyrektywy 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych - poprzez jego niezastosowanie oraz błędne uznanie, że w opisie produktu "[...]" zawarte są sformułowania, z których wynika, iż przedmiotowy produkt jest produktem leczniczym

w rozumieniu art 2 pkt. 32 ustawy Prawo Farmaceutyczne;

3. naruszenie art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. - poprzez ustalenie wysokości kary pieniężnej z uwzględnieniem wielkości produkcji zakładu w oparciu o zbyt ogólne, a tym samym nieodzwierciedlające rzeczywistości, dane dotyczące sprzedaży oraz uznając stopień szkodliwości jako wysoki w oparciu o chybioną argumentację dotyczącą wprowadzania konsumenta w błąd co do właściwości produktu;

4. naruszenie art 105 § 1 k.p.a. w zw. z art 1 pkt 1 k.p.a. - albowiem postępowanie w sprawie zapisu dotyczącego właściwości kolagenu zawartego

w produkcie "[...]" stało się w całości bezprzedmiotowe z uwagi na usunięcie zapisu z opisu produktu;

5. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 3 w zw. 16 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji

w sprawie, w której istnieje już inna decyzja ostateczna dotycząca tego samego przedmiotu tj. decyzja dotycząca zbyt dużych odchyleń między zawartością składników produktu "[...]" zadeklarowanymi na etykiecie a ich zawartością rzeczywistą, a także gdy została już przeprowadzona kontrola prezentacji produktu "[...]", w wyniku której skarżący dostosował prezentację produktu do wymogów stwierdzonych w trakcie kontroli;

6. naruszenie art. 7 ust. 1 lit. a-c oraz art. 7 ust. 2 Rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 - poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie istniały przesłanki jego zastosowania tj. nie wystąpiło świadome wprowadzenie klienta w błąd co do skrętności [...]";

7. naruszenia art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. - poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie istniały przesłanki jego zastosowania tj., etykietowanie, reklama i prezentacja produktu "[...]" w jakikolwiek sposób nie wprowadzała konsumenta w błąd.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo odniosła się do postawionych zarzutów, akcentując pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, wskazując uwagi do wymiaru nałożonej kary, a także odniosła się do wcześniej wydanej decyzji, co jej zdaniem winno skutkować brakiem wszczęcia ponownego postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy, ustalając wysokość kary pieniężnej, nie uwzględnił sytuacji wskaźników ekonomicznych oraz faktu że przez szereg miesięcy podmiot wykazywał stratę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ stanowi tylko polemikę skarżących z prawidłowymi ustaleniami organów orzekających w tej sprawie. Sąd podziela ustalenia faktyczne i ocenę materiału dowodowego, wynikające

z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji orzekały na podstawie przepisów prawa żywnościowego, zarówno krajowych, jak i unijnych. Znajomość

i przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego jest obowiązkiem każdego podmiotu działającego na rynku spożywczym.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. a), lit. b) i c) rozporządzenia 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności: co do właściwości środka spożywczego (co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji) oraz przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada, przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy

w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślenie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych. Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne

i łatwe do zrozumienia dla konsumenta (art. 7 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011).

Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawie Unii mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego, informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości (art. 7 ust. 3 rozporządzenia 1169/2011).

Powyższe ma zastosowanie także do reklamy i prezentacji środków spożywczych, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim są pokazywane (art. 7 ust. 4 rozporządzenia 1169/2011).

Rację mają organy wskazując co do prezentacji i reklamy, zapisu "[...]", jest dowodem na świadome wprowadzanie konsumentów w błąd w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych. Reklama środków spożywczych powinna podawać konsumentom rzetelną informację.

Według ustawowej definicji, zawartej w art. 3 ust. 1 u.b.z.ż., środkiem spożywczym jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 178/2002. Przez żywność w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 178/2002 (lub środek spożywczy) rozumie się jakiekolwiek substancje lub produkty przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać (...). Definicja "środek spożywczy" nie obejmuje: pasz; zwierząt żywych, chyba że mają być one wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi; roślin przed dokonaniem zbiorów; produktów leczniczych

w rozumieniu dyrektywy Rady 65/65/EWG i 92/73/EWG; kosmetyków w rozumieniu dyrektywy Rady 76/768/EWG; tytoniu i wyrobów tytoniowych w rozumieniu dyrektywy Rady 89/622/EWG; narkotyków lub substancji psychotropowych w rozumieniu jedynej konwencji o środkach odurzających z 1961 r. oraz Konwencji o substancjach psychotropowych z 1971 r.; pozostałości i kontaminantów.

Ponadto zgodnie z ustawową definicją, zawartą w art. 3 ust. 3 pkt 39 u.b.ż.ż., suplement diety jest to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów

i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego".

Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że z porównania ww. definicji wynika, iż w sposób zasadniczy odróżniają one ogólne właściwości i przeznaczenie środków spożywczych, w tym suplementów diety, od produktów leczniczych.

W szczególności dotyczy to "innego efektu fizjologicznego", który w przypadku suplementu diety należy rozumieć jako optymalizację prawidłowych fizjologicznych funkcji organizmu (utrzymanie, wspomaganie, optymalizowanie), a nie przywracanie, odbudowę, zapobieganie, czy też modyfikację funkcji fizjologicznych, właściwych dla produktu leczniczego.

Zaznaczenia wymaga, że z definicji, zawartej w art. 2 pkt 32 ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2016 r., poz. 2142 ze zm.) wynika, iż produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierzą lub podawana

w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne.

Istotne jest więc, że prezentacja i reklama środków spożywczych, w tym suplementów diety, powinna podawać konsumentom rzetelną informację zawierającą niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia produktu, mając na uwadze również to, że suplementy diety są przeznaczone dla osób zdrowych i mają na celu utrzymać bądź zachować podstawowe funkcje fizjologiczne organizmu, a nie zapobiegać chorobom bądź też ich leczyć. Zaś w celu przywrócenia bądź odzyskania właściwego stanu zdrowia stosuje się produkty lecznicze.

W orzecznictwie sądów krajowych i Trybunału Sprawiedliwości jednoznacznie przyjmuje się, że środek spożywczy nie może posiadać właściwości produktu leczniczego oraz nie przywraca, nie odbudowuje, ani też nie modyfikuje funkcji fizjologicznych organizmu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1902/2008, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 272/15, oba publ. cbosa, wyrok TS z dnia 21 marca 1991 r.

w sprawie C-369/8 Jean-Marie Delattre, publ. ECR 1991, s.1-01487, pkt 40).

W przekonaniu Sądu, sposób prezentacji i reklama zakwestionowanych środków spożywczych oraz suplementów diety bezsprzecznie wskazują, iż skarżące naruszyły przepisy obowiązującego prawa żywnościowego, tj. art. 7 ust. 1 lit a), lit. b) lit. c), art. 7 ust. 2 i 3, art. 8 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011, w świetle których informacje na temat żywności nie mogą przypisywać jakiemukolwiek środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości, gdyż z założenia ich po prostu nie posiadają, a to wprowadza konsumenta w błąd. Powyższe ma również zastosowanie do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych i suplementów diety. W przedmiotowej sprawie skarżąca w prezentacji

i reklamie suplementów diety i środków spożywczych ogólnego spożycia odwołują się stanu organizmu, odbudowywanie prawidłowych funkcji fizjologicznych jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych, czym skarżąca wprowadza w błąd konsumentów co do rodzaju i właściwości tych produktów.

Słusznie zatem wskazały organy, iż znakowanie wprowadzało w błąd konsumentów, gdyż w prezentacji i reklamie produktu "[...]" wskazano nieprawdziwą informację o "lewoskrętności" [...], oraz stwierdzeń właściwych dla produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Także w prezentacji i reklamie suplementu diety "[...]" zawarto informację wprowadzającą konsumenta w błąd co do rzeczywistego składu ww. produktu.

Również podkreślenia wymaga fakt, iż na mocy art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, podmiotem działającym na rynku spożywczym odpowiedzialnym za informację na temat żywności jest podmiot, pod którego nazwą lub firmą jest wprowadzany na rynek dany środek spożywczy. Ponadto podmiot ten zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 musi zapewnić obecność i rzetelność informacji zgodnie z mającym zastosowanie prawem dotyczącym informacji na temat żywności oraz z wymogami odpowiednich przepisów krajowych, W przypadku żywności oferowanej do sprzedaży na odległość, odpowiedzialność za przekazanie obowiązkowych informacji na temat żywności przed ostatecznym dokonaniem zakupu spoczywa na właścicielu strony internetowej, tym samym to na skarżącej spoczywa odpowiedzialność za spełnienie wymogów prawa żywnościowego w odniesieniu do oferowanych przez nią produktów.

Zgodnie z art. 17 w związku z art. 16 rozporządzenia 178/2002, całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie, ponosi podmiot działający na rynku spożywczym (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1044/10, publ. cbosa). Zatem to skarżąca, jako podmiot wprowadzający przedmiotowy produkt do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponosi pełną odpowiedzialność za jego oznakowanie i prezentację.

Zdaniem Sądu w postępowaniu w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że skarżąca nie przestrzegała wymagań określonych w przepisach prawa żywnościowego, stąd niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego art. 7 ust. 1 lit a-c oraz art. 7 ust. 2 Rozporządzenia nr 1169/2011. Również wbrew zarzutom skargi organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy sprawy zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1b lit. c) u.b.ż.ż.

Zgodnie z ww. przepisami, kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych

w art. 33 ust. 3 i 4, art. 45 ust. 3 i 4, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 52a, a także wymagań

w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3 i art. 44 pkt 2, jak również - kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w przepisach ww. rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż odpowiedzialność uregulowana w art. 103 ust. 1 u.b.ż.ż. ma obiektywny charakter, a więc niezależny od winy. Istotny jest jedynie fakt zaistnienia naruszenia obowiązującego prawa (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1489/13, publ. cbosa). Ustawodawca poprzez art. 103 ust. 1 u.b.ż.ż. obliguje organ do nałożenia kary w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia wymagań określonych w wymienionym artykule. Nie może więc od tej kary odstąpić i ma obowiązek nałożenia kary w razie stwierdzenia zaistnienia ustawowych przesłanek niezależnie od tego, czy okoliczności te były zawinione i czy podmiot zaprzestał już niezgodnych z prawem działań.

Ustalając wysokość tej kary, organ ma obowiązek uwzględnić: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu (art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż.).

Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu za właściwe uznaje ustalenie GIS, iż stopień szkodliwości czynu, jakiego dopuściły się skarżące jest znaczny. Naruszenie przepisu, który ma na celu ochronę konsumenta należy do jednych z cięższych przewinień w zakresie prawa żywnościowego. Przypisywanie właściwości leczniczych produktom, które takich właściwości nie mają, mogą mieć istotny wpływ na zdrowie

i życie ludzkie, gdyż informacje te mogą decydować o wyborze takich produktów przez konsumenta w stanach chorobowych. Nadmierne spożycie witamin i składników mineralnych może wywołać niekorzystne skutki dla zdrowia i życia konsumentów. Również w grupie nabywców przedmiotowych produktów mogą znaleźć się osoby chore.

Oceniając stopień zawinienia, organy wzięły również pod uwagę okoliczność, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, działa na polskim rynku już od kilku lat,

a więc znane są jej reguły prawa żywnościowego w kwestii prawidłowego oznakowania środków spożywczych. Przy wymiarze kary, która wynosi 5.000 zł, a więc w dolnej granicy ustawowego zagrożenia, organy uwzględniły również okoliczność łagodzącą polegającą na tym, że skarżąca podjęła działania mające na celu usunięcie ofert kwestionowanych produktów na stronie internetowej: http://www.allegro.pl.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za całkowicie chybione. W kwestii powołania biegłego, GIS wypowiedział się zarówno w uzasadnieniu decyzji jaki

w odpowiedzi na skargę. Za zasadne należy uznać stanowisko organu, iż zbędne było powoływanie biegłego, w sytuacji gdy wyniki badań zostały wykonane na zlecenie skarżącej i nie były przez organ kwestionowane.

Sąd nie podziela również wywodów dotyczących bezpodstawności zarzutów

w kwestii produktu "[...]", słusznie bowiem wskazał GIS zakres ukarania spółki w poprzednim i obecnym postępowaniu. W sprawie nie zachodzi sytuacja bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

i argumenty organów w tym przedmiocie zostały należycie wykazane.

Trafnie GIS wykazał bezzasadność zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. i nie zachodzi potrzeba ponownego odnoszenia się do powyższego w sytuacji akceptacji argumentów przez Sąd. Dodać jedynie można że Sąd w składzie orzekającym podziela w tym przedmiocie stanowisko organów.

GIS w sposób dostateczny uzasadnił okoliczności nałożenia kary na skarżącą biorąc pod uwagę zgodnie z zapisami art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, ponadto dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu.

Nie można także zarzucić GIS naruszenia pozostałych przepisów wskazanych

w skardze, w tym przepisów unijnych. W konkluzji należy się zgodzić z tezą akcentowaną przez organ, iż przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić konsumenta w błąd.

Zdaniem Sądu, wysokość kary pieniężnej orzeczonej w przedmiotowej sprawie jest odpowiednio dolegliwa, nie jest nadmierna, została przez organy prawidłowo uzasadniona i powinna przynieść zamierzony skutek prewencyjno-wychowawczy. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 104 ust. 2 u.b.ż.ż. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w sprawie nie dopatrzył się innych uchybień, które skutkowałyby uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności podjętych przez organy decyzji.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.