Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 845/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski spr. NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 kwietnia 2006r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej prawa jazdy kategorii B I Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję , II określa , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...].07.1986r. w drodze decyzji przyznano M.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii T i B i wydano prawo jazdy kategorii T i B o numerze[...]. Z akt sprawy wynika, że M. S. czterokrotnie zdawał egzamin na kategorię B prawa jazdy w dniach: [...].03.1985 r., [...].05.1985 r., [...].07.1985 r. i[...].08.1985 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 3). We wszystkich tych czterech przypadkach wynik z egzaminu teoretycznego był negatywny.

Następny dokument prawa jazdy nr [...] wydano stronie [...].12.1987 r. również z wpisaniem kategorii B i T. Wydanie kolejnego dokumentu wiązało się z jego wymianą. W dniu [...].12.1993 r. wydano na wniosek strony wtórnik prawa jazdy nr [...] kategorii B i T.

Po złożeniu przez stronę w dniu [...].11.2004 r. wniosku o przywrócenie cofniętego uprawnienia prawa jazdy kategorii T i wymiany dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii B, dnia [...].12.2004 r. Starosta Powiatu [...] wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących spełnienia przesłanek do uzyskania kategorii B prawa jazdy. M. S. wyjaśnił, że egzaminy na prawo jazdy kategorii B i T zdawał jednocześnie: w kwietniu 1985 r. lub w czerwcu 1986 r.

Starosta Powiatu [...] zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 14.07.1986 r. w części dotyczącej uprawnień kategorii B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z urzędu z dniem [...].04.2005 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji z dnia [...].07.1986 r. w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami (kategoria B), po czym decyzją z dnia [...].04.2005 r. umorzyło postępowanie w części dotyczącej uprawnień tej kategorii.

W uzasadnieniu podniesiono, że w aktach sprawy nie ma dostatecznie zgromadzonego materiału dowodowego, który pozwalałby na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w tej sprawie. Brak protokołów egzaminacyjnych nie może być traktowany jako brak zdania egzaminów.

Starosta Powiatu [...] pismem z dnia [...].08.2005 r. ponownie zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności części decyzji z dnia [...].07.1986 r. w sprawie wydania prawa jazdy kategorii B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. postanowieniem z dnia [...].11.2005 r. wznowiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...].07.1986 r. w sprawie wydania stronie uprawnień do kierowania pojazdami w części dotyczącej kategorii B.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].12.2005r. uchyliło swoją decyzję z dnia [...].04.2005 r. o umorzeniu postępowania i orzekło co do istoty w ten sposób, że stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...],07.1986 r. w sprawie wydania stronie uprawnień do kierowania pojazdami w części dotyczącej kategorii B.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ujawnione zostały istotne w sprawie dowody, istniejące w dniu wydania decyzji Kolegium, nie znane temu organowi. Tymi dowodami są protokoły egzaminacyjne:

1) nr [...] z dnia [...].05.1985 r. z którego wynika, że M. S. po raz drugi nie zdał teoretycznego egzaminu na prawo jazdy kategorii B;

2) nr [...] z dnia [...] 07.1985 r. z którego wynika, że M. S. po raz trzeci nie zdał teoretycznego egzaminu na prawo jazdy kategorii B.

3) nr [...] z dnia [...].06.1986 r. z którego wynika, że M. S. za piątym razem zdał egzamin teoretyczny na prawo jazdy kategorii T.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wydanie decyzji przyznającej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B mimo negatywnego wyniku egzaminu na tą kategorię jest rażącym naruszeniem prawa.

Decyzję tą doręczono stronie w dniu [...].02.2006 r., która dnia [...].02.2006 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku odwołujący wskazał, że egzamin na kategorię B zdał za piątym razem a na kategorię T za trzecim razem. Protokoły powinny być w posiadaniu właściwych organów. W ocenie odwołującego wydanie formularza dokumentu prawa jazdy mogło nastąpić tylko po zdaniu egzaminów. M. S. podniósł, że po uzyskaniu prawa jazdy w 1986r. kilkakrotnie wymieniał dokument i nie nikt nie robił problemów, a to może wskazywać na istnienie protokołu z pozytywnym wynikiem egzaminu na kategorię B prawa jazdy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 26.04.2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podniosło, że w dniu [...].07.1986 r. strona nie posiadała uprawnień do uzyskania prawa jazdy kategorii B. Posiadanie blankietu prawa jazdy nie świadczy o uzyskaniu uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii. Ze zgromadzonych w sprawie protokołów egzaminacyjnych wynika brak zdana egzaminu na kategorię B prawa jazdy. Po kilkukrotnym poszukiwaniu dokumentów w archiwum nie znaleziono protokołu zawierającego pozytywny wynik egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Wskazano również na duży stopień ryzyka i niebezpieczeństwa dla ruchu drogowego, spowodowane kierowaniem pojazdami przez osobę nie mającą uprawnień.

Decyzję tą doręczono strome w dniu [...].05.2006 r., która [...].06.2006 r. wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z żądaniem ponownego rozparzenia sprawy.

Skarżący podniósł, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Jego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B naruszył Starostwa Powiatu [...]. Egzamin na prawo jazdy kategorii B zdał skarżący za piątym razem i brak protokołu z tego egzaminu nie może uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji. Z zasady niewinności wynika, że zagubienie protokołu przez organ administracji nie powinno obciążać stronę. Wydanie prawa jazdy mogło odbyć się tyko na podstawie protokołu z pozytywnie zdanego egzaminu. Skarżący podniósł, że w przypadku zniszczenia protokołów dla grupy osób nie można byłoby ustalić zdania przez nie określonych egzaminów. Za istnieniem protokołu ze zdanego egzaminu winno przemawiać i to, że sam dokument prawa jazdy był 3-krotnie wymieniany i w każdym przypadku organ wymieniający dysponował takim protokołem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów strona przeciwna podniosła, że posiadanie blankietu prawa jazdy nie oznacza uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Mimo, że z oryginału dokumentu prawa jazdy wynika domniemanie co do jego prawdziwości, to nie oznacza, że nie jest możliwy dowód przeciwny. Takimi "przeciwnymi" dowodami są protokoły egzaminacyjne.

Na rozprawie skarżący podtrzymał swoją skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarżący M. S. wniósł w dniu [...] czerwca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 kwietnia 2006 r., doręczoną stronie [...] maja 2006 r.

Skargę wniesiono z zachowaniem 30-dniowego terminu. Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

W tej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie tak zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].12.2005r. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...].07.1986r. w sprawie wydania stronie uprawnień do kierowania pojazdami w części dotyczącej kategorii B.

W ocenie Kolegium decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] dotknięta jest wadą w postaci rażącego naruszenia prawa, a to dlatego, że nie odnaleziono protokołu stwierdzającego potwierdzającego zdanie przez M. S. egzaminu na kategorię B prawa jazdy. W decyzji wydanej w dniu [...].12.2005 r., a ustalenia te zostały w całości potwierdzone w decyzji z dnia 26 kwietnia 2006 r. wprost wskazano, że skarżący trzykrotnie uzyskał negatywna ocenę (wynik) prawa jazdy kategorii B i że nie ma żadnego protokołu, z którego treści wynikałoby zdanie tego egzaminu przez stronę.

Tym samym w istocie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w tej sprawie stwierdziło, że brak odnalezienia protokołu egzaminacyjnego z wynikiem pozytywnym stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa.

Z takim stanowiskiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może się zgodzić. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. to taki przypadek naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Jest to więc sytuacji, a w której istnieje niebudzący wątpliwości stan faktyczny i prawny, a samo naruszenie ma charakter oczywisty, wyraźny i bezsporny. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1989 r., syn. akt IV SA 339/89, opub. w ONSA 1989, Nr 1, póz. 50).

Nie ulega wątpliwości, że wskazanie na wystąpienie w tej sprawie przesłanki "rażącego naruszenia prawa" przy wydawaniu ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. wymaga ustalenia niewątpliwego stanu faktycznego. Ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika, iż skarżący przystępował do egzaminu na prawo jazdy kategorii B w dniach: [...].03.1985 r., [...].05.1985 r., [...].07.1985 r. i [...].08.1985 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 3). W tych wszystkich przypadkach wynik egzaminu był negatywny.

Organ administracyjny zebrał również materiał dowodowy w postaci następujących kopii protokołów egzaminacyjnych dotyczących skarżącego:

a) protokołu egzaminacyjnego nr [...] z dnia [...].06.1986 r., z którego wynika, że skarżący M. S. za piątym razem zdała egzamin na prawo jazdy kategorii T;

b) protokołu egzaminacyjnego nr [...] z dnia [...].04.1986 r., który nie zawiera skarżącego M. S. jako uczestnika egzaminu;

c) protokołu egzaminacyjnego nr [...] z dnia [...].05.1985 r., z którego wynika, że skarżący M. S. za drugim razem nie zdał egzamin na prawo jazdy kategorii B;

d) protokołu egzaminacyjnego nr [...] z dnia [...].07.1985 r., z którego wynika, że skarżący M. S. za trzecim razem nie zdał egzamin na prawo jazdy kategorii B.

Z treści tych protokołów wynika tylko to, że skarżący nie zdał egzaminu na prawo jazdy kategorii B w dniach [...].05.1985 r. i [...].07.1985 r. Decyzję zaś o przyznaniu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B wydano mu w dniu [...].07.1986 r., czyli po upływie 361 dni od daty egzaminu z dnia [...] 07.1985 r. Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w okresie od [...].07.1985 r. do dnia [...].07.1986 r. skarżący nie przystąpił do egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Taki pogląd w tej sprawie jest nieuprawniony i to z dwóch powodów: po pierwsze już z akt sprawy wynika, że skarżący zdawał (z wynikiem negatywnym) egzamin na prawo jazdy kategorii B w dniu [...].03.1985 r. i [...].08.1985 r., a protokołów egzaminacyjnych z tych egzaminów nie ma w aktach sprawy. Oznacza to, że nie ma zgodności między znajdującymi się w aktach protokołami egzaminacyjnymi a wynikająca z karty nr 3 (akta administracyjne sprawy) informacji o terminach egzaminów, do których przystępował skarżący.

Po drugie nie znajduje w aktach sprawy potwierdzenia teza, że skarżący po dniu [...] .07.1985 r. (lub nawet [...].08.1985 r.), a przed dniem [...].07.1986 r. nie przystąpi do egzaminu na kategorię B. Zwłaszcza, że w tym okresie strona przystąpiła do egzaminu na kategorię T i egzamin ten zdała dopiero za piątym razem.

Podnoszona przez organ administracyjny okoliczność braku znalezienia w archiwum protokołu lub protokołów egzaminacyjnych obejmujących inne terminy egzaminów, do których przystępował M. S. nie może być jedyną podstawą do przyjęcia, że skarżący do takich egzaminów nie przystąpił. Należy bowiem pokreślić, że czym innym jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość braku przystąpienia przez skarżącego do określonego egzaminu lub uzyskanie z takiego egzaminu oceny negatywnej, od przypadku, gdy nie można odszukać (odnaleźć) protokołu zawierającego wynik egzaminu danej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przyjęło zaś, że brak protokołu oznacza nie przystąpienie danej osoby do egzaminu.

W związku z powyższym należy wskazać, iż w tej sprawie organ administracji nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego. Nie wykazano bowiem ponad wszelką wątpliwość, że skarżący po lipcu/sierpniu 1985 r. aż do [...] lipca 1986 r. nie przystąpił do egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Tym samym przedwczesny było stanowisko organu, zgodnie z którym w dniu [...].07.1986 r. właściwy Naczelnik Miasta i Gminy wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało, czy istotnie miało miejsce naruszenie prawa.

Jeszcze raz należy bowiem wskazać, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. można tylko wówczas mówić, gdy stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją będzie ustalony ponad wszelką wątpliwość.

Tym samym obie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wydane w tej sprawie winny być uchylone.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ winien jeszcze raz ustalić, czy na uprawnienie w zakresie kategorii B do kierowania pojazdami skarżący zdawał egzaminy po dniu [...].07.1985 r. lub [...].08.1985 r., a przed dniem [...].07.1986 r., bądź też czy można z całkowitą pewnością ustalić, że w tym okresie żadnego egzaminu na taką kategorię skarżący nie zdał lub do niego nie przystąpił.

W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonania uchylonych decyzji na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.