Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 261/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40b, art. 40d ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 40e ust. 1, art. 40f ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 61a par. 1, art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 20 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił w całości decyzję Starosty z dnia 28 listopada 2018 r. o ustaleniu wysokości należnej opłaty za materiały powiatowego zasobu geodezyjnego wskazane przez wykonawcę prac geodezyjnych oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 28 listopada 2018 r. (nr [...]) Starosta - działając na podstawie art. 7d, art. 40a, art. 40d, art. 40e, art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.- zwanej dalej w skrócie: "p.g.k."), art. 60 pkt 7, art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2077), art. 104 § 1, art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako: "k.p.a."), w związku ze sporem co do wysokości należnej opłaty ustalonej w Dokumencie Obliczenia Opłaty nr [...] wystawionym w związku ze zgłoszeniem pracy geodezyjnej o numerze kancelaryjnym [...] – ustalił wysokość należnej opłaty za materiały powiatowego zasobu geodezyjnego wskazane przez wykonawcę prac geodezyjnych: Kancelaria Geodezyjna M. K. w ramach zgłoszenia pierwotnego z dnia 22 grudnia 2017 r. (nr [...]) jako potrzebne do wykonania zgłoszonych prac geodezyjnych w kwocie 349 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 22 grudnia 2017 r. wykonawca prac geodezyjnych – M. K. (zwany dalej: "wykonawcą", "stroną", "skarżącym") zgłosił w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. prace geodezyjne, których celem było sporządzenie innej mapy do celów prawnych. Organ przyjął zgłoszenie i nadał mu numer kancelaryjny [...]. Wykonawca w zgłoszeniu podał listę materiałów zasobu, które w jego ocenie były mu potrzebne do wykonania zgłoszonej pracy geodezyjnej. Za wskazane i uzgodnione z wykonawcą materiały zasobu w dniu 16 stycznia 2018 r. organ wystawił Dokument Obliczenia Opłaty (DOO) o numerze [...] na kwotę 349 zł zgodnie z zasadą wskazaną załączniku do ustawy - Prawo kartograficzne i geodezyjne. W DOO - zgodnie z art. 40e p.g.k. - zawarto sposób wyliczenia należnej kwoty poprzez podanie nazwy materiału, nazwy i liczby jednostek rozliczeniowych, wysokości stawki podstawowej, wysokości współczynników korygujących oraz oznaczenia pozycji w odpowiedniej tabeli opłat zawartej w załączniku do ww. ustawy.

W dniu 17 stycznia 2018 r. wykonawca prac geodezyjnych zaakceptował, przez system informatyczny służący do obsługi zgłoszeń prac geodezyjnych (Web-EWID) protokół uzgodnień, dokonał płatności tytułem DOO nr [...] kwoty wyliczonej w tym dokumencie, a także przedstawił dowód wniesienia tejże opłaty. Po otrzymaniu dowodu wniesienia opłaty organ w tym samym dniu przekazał wykonawcy za pomocą systemu Web-EWID żądane materiały wraz z licencją.

Dnia 19 stycznia 2018 r. do Starostwa Powiatowego w P. za pomocą platformy ePUAP wpłynęło pismo strony, w którym zażądała skorygowania wysokości opłaty. W piśmie tym wskazała, że w szczególności nie zgadza się z pozycją numer 6 w przedmiotowym DOO, tj. 16.2 Kopia materiału zasobu innego w postaci elektronicznej, gdzie wskazano liczbę jednostek 42, zaś w ocenie strony ilość powinna wynosić 13.

Po przeanalizowaniu ponownie całość dokumentów w sprawie organ uznał, że w dokumencie nie ma błędu, a kwota należna do zapłaty wyliczona została prawidłowo. Starosta uznał także, że nie zaistniała przesłanka do wszczęcia postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji ustalającej wysokość opłaty, o której mowa w art. 40f p.g.k. ponieważ z treści art. 40f ust. 2 wynika, że zaistnienie sporu musi nastąpić przed wniesieniem opłaty ustalonej w DOO. Jeśli nastąpiło uiszczenie tak ustalonej opłaty, to nie można już mówić o uiszczeniu opłaty w wysokości ustalonej w decyzji, gdyż wówczas mielibyśmy do czynienia z dwukrotnie wniesioną opłatą. W konsekwencji organ uznał, iż nie ma podstawy materialnoprawnej do rozstrzygnięcia sprawy naliczenia opłaty za materiały z zasobu geodezyjnego i kartograficznego w trybie administracyjnym.

W związku jednak z wniesionym przez stronę ponagleniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 24 października 2018 r. wydał postanowienie zobowiązujące Starostę do załatwienia sprawy w trybie administracyjnym.

W konsekwencji Starosta ponownie rozpatrzył całość dokumentacji w sprawie i stwierdził, że operat techniczny nie jest jednym dokumentem lecz zbiorem dokumentów. Wskazuje na to § 71 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r, poz. 263), a także definicja dokumentu zawarta w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183), w załączniku nr 1 - katalog obiektów. Operat techniczny to zbiór dokumentów zawierających rezultaty prac, dokument to dokument lub zbiór dokumentów o podobnej treści, które wchodzą w skład operatu technicznego.

Organ opisał też dokumenty, które zostały wydane wykonawcy i wskazał, że opłata za te dokumenty powinna wynosić 349 zł.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który decyzją z dnia 20 lutego 2019 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 40f ust. 1 p.g.k. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowania organu I instancji w całości.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 3 p.g.k. organ, który otrzymał zgłoszenie prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, w terminie 10 dni roboczych uzgadnia z wykonawcą listę materiałów zasobu niezbędnych lub przydatnych do wykonania zgłoszonych prac i udostępnia ich kopie za opłatą, o której mowa w art. 40a ust. 1. Organ, który otrzymał zgłoszenie, może uzgodnić z wykonawcą inny termin udostępniania materiałów zasobu. Natomiast w art. 40a ust. 1 p.g.k. określono, że organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają materiały zasobu odpłatnie. Dalej w art. 40e ust. 1 p.g.k. ustawodawca wskazał, że wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w DOO.

Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie najbardziej istotny jest art. 40f p.g.k., który stanowi, że w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ służby geodezyjnej i kartograficznej wydaje decyzję administracyjną (ust. 1), przy czym wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji (ust. 2), natomiast w przypadku, gdy w wyniku rozpatrzenia odwołania lub ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wyroku sądu administracyjnego wysokość opłaty zostanie zmniejszona, nadpłata podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi (ust. 3).

W ocenie organu odwoławczego wpływ pisma wykonawcy prac geodezyjnych ze wskazaniem, że nie zgadza się z zakresem udostępnianych materiałów lub z wysokością wskazanej opłaty otwiera bieg terminów przewidzianych w art. 35 k.p.a. na podjęcie rozstrzygnięcia w formie przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podanie dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie wymaga jego załatwienia przez nadanie sprawie biegu lub poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.

Norma prawna z art. 40f p.g.k., co prawda nie przewiduje żadnego dodatkowego warunku do spełnienia przez wykonawcę, gdyż wskazuje się jedynie, że musi zaistnieć spór co do zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty. Należy jednak uznać, że spór w znaczeniu analizowanego przepisu może wystąpić jedynie przed wniesieniem opłaty utrwalonej w DOO. Wniesienie opłaty w wysokości ustalonej w DOO jest bowiem równoznaczne z niepodważeniem wysokości tej opłaty i oznacza brak sporu, co do jej wysokości. W momencie podniesienia przez wykonawcę faktu, iż nie zgadza się z zakresem udostępnianych materiałów zasobu lub wysokością należnej opłaty powstaje obowiązek właściwego organu do przeprowadzenia postępowania oraz wydania decyzji, ale pod warunkiem zaistnienia sporu w ww. przedmiocie. Podkreślenia wymaga, że skoro - zgodnie z art. 40f ust. 2 p.g.k. - wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów (pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji), to dopiero wskazana decyzja organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości opłaty staje się podstawą do uiszczenia opłaty za udostępnianie materiałów zasobu. Na tym etapie nie jest już wiążąca wysokość opłaty utrwalona w DOO.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 stycznia 2018 r. wykonawca zaakceptował protokół uzgodnień listy materiałów zasobu, jakie będą mu niezbędne lub przydatne do wykonania pracy geodezyjnej przez system teleinformatyczny Web-EWID, następnie dokonał płatności zgodnie z wystawionym DOO, a także przedstawił dowód wniesienia ww. opłaty. Dnia 17 stycznia 2018 r. organ przekazał wykonawcy wnioskowane materiały wraz z licencją za pomocą systemu, zaś dnia 19 stycznia 2018 r. - za pomocą platformy ePUAP - wpłynęło pismo strony-wykonawcy, z którego jednoznacznie wynikało, że nie zgadza się z wysokością wskazanej opłaty za udostępnione materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniał spór co do wysokości należnej opłaty. Biorąc bowiem pod uwagę brzmienie art. 40f p.g.k. należało stwierdzić, że istotne znaczenie miał fakt uiszczenia przez stronę kwoty wskazanej w DOO oraz uzyskanie materiałów zasobu wraz z licencją jeszcze przed pisemnym żądaniem skorygowania wysokości opłaty za udostępnienie tychże materiałów.

W związku z zaistnieniem powyższych okoliczności wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu w omawianej sprawie należało uznać za bezprzedmiotowe, gdyż w omawianej sprawie nie wystąpił spór, a w konsekwencji również brak jest przedmiotu postępowania. Zaistnienie sporu jest przesłanką warunkującą wszczęcie postępowania i zakończenie go poprzez wydanie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 40f ust. 1 p.g.k., w związku z powyższym postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji należało uznać za bezprzedmiotowe w świetle art. 105 k.p.a. z uwagi na brak sporu co do wysokości opłaty przed jej wniesieniem, a tym samym brak było podstawy materialnoprawnej do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego.

M. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 40f ust. 1 p.g.k. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że spór w rozumieniu wskazanego przepisu może nastąpić jedynie przed wniesieniem opłaty za udostępnienie materiałów zasobu utrwalonej w DOO, a także, że wniesienie opłaty w wysokości ustalonej tym dokumentem jest równoznaczne z niepodważaniem wysokości tej opłaty i oznacza brak sporu co do jej wysokości, a w konsekwencji, że postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty jest bezprzedmiotowe i należało je z tego powodu umorzyć.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w sprawie zaistniał spór w rozumieniu art. 40f ust. 1 p.g.k., gdyż pismem z dnia 19 stycznia 2018 r. skarżący za pomocą platformy ePUAP zakwestionował wysokość opłaty naliczonej mu w dniu 16 stycznia 2018 r. Okoliczność w postaci zapłaty przez niego naliczonej opłaty w wysokości 349 zł, nie może być podstawą skutecznego zakwestionowania wystąpienia sporu. Wskazuje na to chociażby treść przepisu art. 40f ust. 2 p.g.k., który stanowi, że wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji. Ustawodawca nie wskazuje zatem na to, w którym najwcześniejszym momencie opłata powinna być uiszczona, aby uznać, iż spór w rozumieniu art. 40f ust. 1 p.g.k. wystąpił czy też nie wystąpił. Skarżący wskazał, że odwołuje się jedynie do wysokości opłaty ustalonej w zaskarżonej decyzji, która to wysokość warunkuje udostępnienie materiałów z zasobu. Nie ma zatem żadnych prawnych przeciwwskazań, aby uznać, że opłata w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji, mogła zostać wniesiona przez skarżącego na wcześniejszym etapie niż wydanie decyzji w oparciu o normę art. 40f ust. 1 p.g.k.

Na gruncie przywołanych wyżej przepisów nie można nadawać takiego znaczenia stricte technicznej czynności uiszczenia opłaty w wysokości wskazanej w DOO, jakiego chce organ odwoławczy. Uiszczenie opłaty jest niezbędne do uzyskania dostępu do materiałów z zasobu, niezależnie od tego, czy spór w rozumieniu art. 40f ust. 1 p.g.k. wystąpił, czy też nie. Taką interpretację potwierdza również treść art. 40d ust. 3 p.g.k., z której wynika, że opłatę pobiera się przed udostępnieniem materiałów zasobu lub przed wykonaniem czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1. Wnioskodawca, jeżeli chce uzyskać dostęp do zamawianych materiałów zasobu, zobligowany jest uiścić opłatę, nawet jeżeli kwestionuje jej wysokość, co wprost wynika również z treści art. 40f ust. 2 p.g.k. Samo zatem uiszczenie opłaty nie przesądza o zaistnieniu sporu, co do jej wysokości, gdyż czynność uiszczenia opłaty ma znaczenie indyferentne dla zaistnienia sporu w rozumieniu art. 40f ust. 1 p.g.k., a jedynie warunkuje możliwość uzyskania dostępu do materiałów zasobu (która to możliwość istnieje nawet w przypadku zaistnienia sporu).

Skoro ustawodawca nie powiązał z faktem uiszczenia opłaty, w przypadku zaistnienia sporu w rozumieniu art. 40f ust. 1, skutków innych niż uzyskanie dostępu do materiałów zasobu (art. 40f ust. 2 p.g.k.), czy też ewentualne zaistnienie obowiązku zwrotu nadpłaty z odsetkami (art. 40f ust. 3 p.g.k.), to brak jest przesłanek do dokonywania takiej interpretacji, która nadawałyby czynności technicznej w postaci uiszczenia opłaty skutki oświadczenia woli równoznacznego z akceptacją wysokości opłaty i zamykającego drogę do wszczęcia sporu w rozumieniu art. 40f ust. 1 p.g.k.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jak: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Z kolei na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylająca w całości decyzję Starosty w sprawie ustalenia wobec skarżącego należnej opłaty za materiały powiatowego zasobu geodezyjnego wskazane przez wykonawcę prac geodezyjnych i umarzająca postępowanie I instancji w całości.

Podstawę prawną jej wydania stanowiły przepisy: art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 40f ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm. - dalej w skrócie: "p.g.k.").

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchylając zaskarżoną decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W doktrynie i orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem I instancji nie została uregulowana w powołanym przepisie, dlatego w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji czyli przepis art. 105 k.p.a., ponieważ tylko w tym przepisie wymienia się przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania, natomiast w innych przepisach wskazuje przypadki, w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania. Innymi słowy organ odwoławczy może wydać decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe, przy czym chodzi tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., tj. o brak przedmiotu postępowania administracyjnego oznaczającego "odpadnięcie" jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., w wyniku czego sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania (por. LEX/el. 2019 – M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego – zob. art. 105 oraz art.138 k.p.a.). Postępowanie staje się więc bezprzedmiotowe m.in., gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej – "jeżeli bowiem żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. akt II SA 1240/89, ONSA 1990/1/16).

W ocenie Sądu – zważywszy na okoliczności faktyczne sprawy oraz uregulowania wynikające prawa materialnego – taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Należy wskazać, że przepis art. 40b ust. 1 p.g.k. zawiera katalog usług i czynności, za które organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierają opłaty. W myśl ust. 1 pkt 4 przywołanego artykułu ustawy organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierają opłaty za wysłanie materiałów zasobu pod wskazany adres. Kwestie dotyczące w szczególności trybu i zasad pobierania opłat, o których mowa w art. 40b ust. 1 p.g.k., regulują przepisy art. 40a-41b tego aktu.

W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 40d ust. 1 p.g.k. opłata za udostępnianie materiałów zasobu oraz za wykonanie czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1, jest iloczynem odpowiednich stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących lub sumą takich iloczynów. Wysokość stawek podstawowych w odniesieniu do odpowiednich jednostek rozliczeniowych, wysokość współczynników korygujących oraz zasady ustalania tych współczynników, a także szczegółowe zasady obliczania wysokości opłaty określa załącznik do ustawy (art. 40d ust. 2 p.g.k.). Wysokość opłaty za wysłanie materiałów zasobu pod wskazany adres określona jest w ust. 14 załącznika do ustawy "Wysokość stawek podstawowych w odniesieniu do odpowiednich jednostek rozliczeniowych, wysokość współczynników korygujących oraz zasady ustalania tych współczynników, a także szczegółowe zasady obliczania wysokości opłaty".

Zgodnie z art. 40d ust. 3 p.g.k. opłatę pobiera się przed udostępnieniem materiałów zasobu lub przed wykonaniem czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1. W myśl art. 40e ust. 1 ab initio p.g.k. wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w Dokumencie Obliczenia Opłaty. Stosownie natomiast do art. 40f ust. 1 p.g.k. w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną. Wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji (art. 40f ust. 2 p.g.k.). W przypadku gdy w wyniku rozpatrzenia odwołania lub ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wyroku sądu administracyjnego wysokość opłaty zostanie zmniejszona, nadpłata podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi (art. 40f ust. 3 ustawy).

Mając na uwadze zaprezentowane powyżej uregulowania prawne Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że uiszczenie przez osobę zainteresowaną opłaty, o której mowa w art. 40b ust. 1 p.g.k., na podstawie stosownego Dokumentu Obliczenia Opłaty oraz udostępnienie jej materiałów z zasobu, zamyka drogę wszczęcia trybu, o którym mowa w art. 40f ust. 1 p.g.k. w zakresie odnoszącym się do wysokości opłaty, jak również zakresu udostępnianych na tej podstawie materiałów zasobu. Ustalenie w takim wypadku przez organ administracji wysokości należnej opłaty w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 40f ust. 1 p.g.k., nie jest już bowiem możliwe. Oczywistym i racjonalnym jest uznanie, że spór - w znaczeniu analizowanej regulacji prawnej - może wystąpić jedynie przed wniesieniem opłaty ustalonej w Dokumencie Obliczenia Opłaty. Po wystawieniu przedmiotowego dokumentu – lecz przed uiszczeniem należności (co należy rozumieć także jako akceptację treści dokumentu, co do zakresu udostępnianych na jego podstawie materiałów zasobu) -wnioskodawca ma bowiem możliwość weryfikacji prawidłowości wysokości opłaty. Uzasadnieniem dla tego zapatrywania jest wskazanie, że wykonawca dysponuje wiedzą odnośnie zamówionych materiałów. Z kolei w Dokumencie Obliczenia Opłaty organ musi wskazać jednostki rozliczeniowe wraz z ich liczbą, stawki podstawowe oraz współczynniki korygujące. Wniesienie opłaty w wysokości ustalonej w Dokumencie Obliczenia Opłaty jest zatem równoznaczne z niepodważeniem wysokości należnej opłaty (wskazanej w rubryce nr 8 Dokumentu Obliczenia Opłaty) i determinuje uznanie braku sporu co do jej wysokości oraz co do zakresu udostępnianych materiałów zasobu.

Należy mieć na uwadze, że w razie zaistnienia sporu (który może zaistnieć po wystawieniu Dokumentu Obliczenia Opłaty ale przed wniesieniem należnej opłaty) dopiero wskazana decyzja organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości opłaty staje się podstawą do uiszczenia opłaty za udostępnianie materiałów zasobu. Uiszczenie opłaty w wysokości wskazanej w tej decyzji warunkuje z kolei udostępnienie materiałów zasobu nawet, gdy dany podmiot kwestionuje również wysokość opłaty ustaloną w decyzji (por. art. 40f ust. 2 p.g.k.). Na tym etapie, z uwagi na wszczęcie trybu, o którym mowa w art. 40f ust. 1 p.g.k., jakiegokolwiek znaczenia nie ma jednakże wysokość opłaty ustalona w Dokumencie Obliczenia Opłaty. Organ ma z kolei prawny obowiązek udostępnienia materiałów zasobu po uiszczeniu opłaty w wysokości ustalonej w decyzji. Nie można tym samym podzielić zapatrywania, że uiszczenie opłaty ustalonej w Dokumencie Obliczenia Opłaty i udostępnienie materiałów zasobu nie ma jakiegokolwiek wpływu na możliwość późniejszego zainicjowania trybu, o którym mowa w art. 40f ust. 1 p.g.k. Wpływ ten przejawia się w ten sposób, że osoba, która uiściła opłatę i otrzymała materiały z zasobu nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania administracyjnego mającego za przedmiot ustalenie wysokości opłaty (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 153/19, LEX nr 2655744 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2123/15, LEX nr 2045681).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skoro ustalenie wysokości należnej opłaty w trybie wydania decyzji administracyjnej nie było w realiach rozpatrywanej sprawy możliwe z uwagi na uprzednie "zaakceptowanie" przez skarżącego Dokumentu Obliczenia Opłaty [...] (tj. jego opłacenie i otrzymanie na tej podstawie żądanych materiałów z zasobu wraz z licencją) i tym samym "wykluczenie" sporu co do zakresu udostępnianych mu materiałów zasobu oraz wysokości należnej opłaty, to organ odwoławczy zasadnie orzekł uchylając orzekającą co do istoty sprawy decyzję organu I instancji i w konsekwencji umarzając postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na brak istnienia podstawy materialnoprawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 40f ust. 1 p.g.k.

W świetle przedstawionych zapatrywań za niezasadny należało uznać postawiony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 40f ust. 1 p.g.k., jak również art. 61a § 1 k.p.a., przy czym w odniesieniu do tego ostatniego zaznaczenia wymaga, że w istocie nie stanowił on podstawy prawnej żadnej z kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd - nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) - oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.