Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2752/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 12 ust. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 341
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 471/20 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa jazdy kategorii B oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 471/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia prawa jazdy kategorii B.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[Prawomocnym] wyrokiem z [...] lipca 2018 r. II K [...] (dalej wyrok II K [...]) Sąd Rejonowy w [...] orzekł wobec J.G. (dalej skarżąca) środek karny w postaci zakazu prowadzenia w strefie ruchu lądowego wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich.

Wykonując ten wyrok Starosta [...] (dalej Starosta bądź organ I instancji) decyzją z [...] października 2018 r. [nr [...]; dalej decyzja z [...] października 2018 r.] cofnął J.G. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B.

Dnia 13 stycznia 2020 r. do Starosty wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. II Ko [...] (II K [...]) o dalszym wykonywaniu środka karnego [w postaci] zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego, orzeczonego wyrokiem II K [...] w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., dalej prd).

Dnia 27 stycznia 2020 r. skarżąca zwróciła się do Starosty o przywrócenie cofniętych uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii A i B.

Dnia 12 lutego 2020 r. do organu I instancji wpłynęła informacja z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] o pozytywnym wyniku państwowego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje skarżącej w zakresie uprawnienia kategorii B. Strona oświadczyła, że rezygnuje z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A.

Decyzją z [...] marca 2020 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] marca 2020 r.) Starosta [...] odmówił przywrócenia J.G. prawa jazdy kategorii A i B. W uzasadnieniu podkreślił, że stan faktyczny sprawy objęty jest dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341 ze zm., dalej ukp) i obliguje do odmowy wydawania prawa jazdy kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii A. Sąd powszechny wydał postanowienie dotyczące zmiany sposobu wykonywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów a nie samego zakazu prowadzenia pojazdów, zatem zakaz dla uprawnień kategorii A i B obowiązuje nadal w tym samym zakresie, okresie i dotyczy obu kategorii jednakowo, podobnie jak decyzja o cofnięciu tych uprawnień. Rezygnując z egzaminu na prawo jazdy kategorii A skarżąca pozbawiła się możliwości przywrócenia prawa jazdy kategorii B.

Od decyzji z [...] marca 2020 r. skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez przywrócenie uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Pismem z 30 kwietnia 2020 r. skarżąca, w związku z wezwaniem organu II instancji do złożenia wyjaśnień poinformowała, że rezygnuje z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A [k. 4 akt administracyjnych].

Decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2020 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium) uchyliło decyzję z [...] marca 2020 r. w części obejmującej odmowę przywrócenia prawa jazdy kategorii A i w tym zakresie umorzyło postępowanie; w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że art. 12 ust. 2 ukp ma zastosowanie w sprawie z wniosku skarżącej, bo środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów w strefie ruchu lądowego, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich, orzeczony został po 25 października 2014 r., tj. po dniu, w którym wszedł w życie art. 12 ust. 2 ukp w znowelizowanym brzmieniu.

Z art. 12 ust. 1a ukp, na który powołuje się skarżąca, wynika, że art. 12 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652 ze zm., dalej kkw). Po wydaniu przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 182a § 1 kkw, istnieje możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, o czym stanowi art. 103 ust. 3a ukp. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że z art. 12 ust. 1a ukp nie wynika wyłączenie stosowania pozostałych norm zawartych w art. 12 ukp, w tym norm wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ukp. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ukp, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji.

Skarżąca legitymowała się uprawnieniami do prowadzenia pojazdów kategorii A i B i po wydaniu przez Sąd Rejonowy postanowienia w trybie określonym w art. 182a § 1 kkw rozpoczęła starania o przywrócenie cofniętych jej uprawnień na zasadzie określonej w art. 103 ust. 3a ukp. W tym zakresie konieczne było zdanie egzaminów kontrolnych stosownie do art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp. Skarżąca przystąpiła do egzaminu kontrolnego jedynie w zakresie uprawnienia kategorii B, rezygnując z egzaminu w zakresie kategorii A. Wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, nie może ona odzyskać cofniętych jej mocą decyzji Starosty uprawnień według swojego wyboru z tego tylko względu, że Sąd zmienił jej sposób wykonywania środka karnego, skoro środek ten nadal obowiązuje w orzeczonym przez sąd okresie i zakresie obowiązywania. Warunkiem przywrócenia posiadanych przez skarżącą uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B było uprzednie zdanie egzaminów kontrolnych w zakresie obu kategorii. Rezygnacja z poddania się przez skarżącą egzaminowi w zakresie kategorii A, a przez to brak możliwości przywrócenia uprawnień w zakresie tej kategorii, musiała być oceniana przez pryzmat art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2 ukp, z których wynika zakaz wydania uprawnień kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A.

Starosta prawidłowo, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ukp, nie uwzględnił wniosku o przywrócenie prawa jazdy w zakresie kategorii B, natomiast w zakresie kategorii A, ze względu na cofnięcie wniosku o przywrócenie prawa jazdy kategorii A, należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła J.G., zarzucając decyzji z [...] maja 2020 r. naruszenie art. 12 ust. 2 pkt 1 ukp przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że prawo jazdy kategorii B nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, podczas gdy zgodnie z art. 12 ust. 1a ukp, przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2, a tym samym art. 12 ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy sąd orzekł o dalszym stosowaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Orzeczenie sądu wydane w trybie art. 182a § 1 kkw dotyczy dalszego stosowania środka karnego do pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, co oznacza, że kierujący może prowadzić każdy pojazd mechaniczny według swojego wyboru i potrzeby, z tym jednak zastrzeżeniem, że musi być on wyposażony w blokadę alkoholową. Skarżąca może prowadzić każdy pojazd według swojego wyboru pod warunkiem zdania egzaminu kwalifikacyjnego na daną kategorię i wyposażenia pojazdu w blokadę alkoholową. Zaskarżona decyzja jest całkowicie dowolna i zapadła z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez przywrócenie jej uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem III SA/Łd 471/20, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ukp, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970, dalej ustawa nowelizująca) .

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 3 ukp, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Art. 12 ust. 2 ukp stanowi, że ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Skoro art. 12 ust. 2 ukp w brzmieniu nadanym mu ustawą nowelizującą wszedł w życie 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizującej) i ma w świetle art. 3 ustawy nowelizującej zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 25 października 2014 r., to w niniejszej sprawie, mógł być on podstawą kontrolowanej decyzji.

Stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Bezspornie przed wyrokiem sądu karnego skarżąca miała uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B, zaś wyrokiem II K [...] Sąd Rejonowy orzekł wobec skarżącej środek karny w postaci zakazu prowadzenia w strefie ruchu lądowego wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich. Postanowieniem II Ko [...] (II K [...]) Sąd Rejonowy orzekł o dalszym wykonywaniu środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego orzeczonego wyrokiem II K [...] w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową. Następnie skarżąca wystąpiła o przywrócenie cofniętych jej decyzją Starosty z [...] października 2018 r. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B, zdała z pozytywnym wynikiem egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, rezygnując z ubiegania się o przywrócenie uprawnienia kategorii A.

Zdaniem Sądu I instancji organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów ustawy o kierujących pojazdami, mających zastosowanie w sprawie. W art. 12 ust. 1 ukp ustawodawca wskazał okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z nich stanowi wskazany w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ukp także wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji - uniemożliwia wydanie prawa jazdy.

Względem skarżącej wyrokiem Sądu karnego z [...] lipca 2018 r. orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, za wyjątkiem motorowerów oraz czterokołowców lekkich. W wykonaniu wyroku decyzją z [...] października 2018 r. cofnięto skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B. Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Sąd karny orzekł o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, to uznać należy, że - jak trafnie zauważył organ - nastąpiła jedynie zmiana sposobu wykonywania środka karnego, który nadal obowiązuje w orzeczonym przez Sąd okresie i zakresie obowiązywania. Wydanie przez Sąd powszechny postanowienia z [...] grudnia 2019 r. otworzyło skarżącej możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami zgodnie z art. 103 ust. 3a ukp. Koniecznym warunkiem przywrócenia utraconych uprawnień było w odniesieniu do strony zdanie egzaminu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, stosownie do art. 49 ust.1 pkt 3 lit. a ukp, zgodnie z którym sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok. Skarżąca przystąpiła do egzaminu kontrolnego jedynie w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, rezygnując z egzaminu w zakresie kategorii A. Z art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp wynika zakaz wydania uprawnień prawa jazdy kategorii B1 lub B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A. W tej sytuacji dalsze obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w oznaczonym przez sąd karny okresie i zakresie obowiązywania w odniesieniu do prawa jazdy kategorii A oraz brak zdania przez skarżącą egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A, wywołały ten skutek, że skarżącej nie tylko nie można było przywrócić uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, ale również kategorii B. Trafnie organ odwoławczy przyjął, że rezygnacja przez skarżącą z poddania się egzaminowi w zakresie kategorii A skutkowała, w świetle art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp, odmową przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii B.

Niezasadna jest argumentacja skarżącej zawarta w skardze, że z art. 12 ust. 1a ukp wynika, że art. 12 ust. 1 pkt 2, a tym samym art. 12 ust. 2 ukp nie stosuje się w przypadku, gdy sąd orzekł o dalszym stosowaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, niewyposażonych w blokadę alkoholową. Art. 12 ust. 1a ukp, na który powołuje się skarżąca, stanowi, że przepisu ust. 1 pkt 2, mówiącego, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 kkw. Po wydaniu przez sąd postanowienia, o którym mowa w art. 182a § 1 kkw, istnieje możliwość przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, stosownie do art. 103 ust. 3a ukp. Z brzmienia art. 12 ust. 1a ukp wynika wyłączenie stosowania jedynie art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp w przypadku orzeczenia sądu o dalszym wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Z art. 12 ust. 1a ukp nie wynika wyłączenie stosowania w takim przypadku pozostałych norm zawartych w art. 12 ukp, a w tym norm wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ukp. W odniesieniu do tych norm ustawodawca nie uwzględnił przypadku modyfikacji środka karnego w trakcie jego wykonywania, o którym mowa w art. 182a § 1 kkw. W świetle art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa, organy są obowiązane do działania na podstawie przepisów prawa, co oznacza przy załatwianiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej obowiązane są stosować obowiązujące przepisy ustaw i aktów wykonawczych. Kategoryczne brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 1 ukp i brak odwołania w art. 12 ust. 1a ukp do tej normy prawnej oznacza, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy rozstrzygnięcie organu administracji o odmowie przywrócenia skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B odpowiada prawu.

Wątpliwości Sądu I instancji nie budziło rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 zaskarżonej decyzji. Skoro skarżąca cofnęła wniosek o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, to postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa należało je umorzyć.

Skargę kasacyjną wywiodła J.G., reprezentowana przez adw. K.K., w całości zaskarżając wyrok III SA/Łd 471/20, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. art. 12 ust. 1a ustawy o kierujących pojazdami przez jego niezastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, że zastosowanie ma art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp.

Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 1 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarżąca kasacyjnie nie stawia zarzutów z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa), zatem stan faktyczny, aprobowany zaskarżonym wyrokiem, był dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Zarzut naruszenia art. 12 ust. 1a ustawy o kierujących pojazdami przez jego niezastosowanie, a tym samym błędne przyjęcie, że zastosowanie ma art. 12 ust. 1 pkt 2 ukp, okazał się niezasadny.

Zarzut ten został postawiony nie dość starannie. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w jakim brzmieniu wskazane jako wzorce kontroli przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341, zm. poz. 60). Uchybienie to nie uniemożliwiło rozpoznanie zarzutu (uchwała I OPS 10/09).

Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych - w tym częstokroć także z aktów prawnych o różnej randze. W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z 10.12.2002 r. P 6/02, OTK-A 2002/7/91, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego bądź dwu przepisów, zawartych w jednej ustawie (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów.

We współczesnej nauce i praktyce sądów, przeważa pogląd, zgodnie z którym wykładnię należy kontynuować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych, bez względu na stopień jasności rezultatu wykładni otrzymanego w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych (dyrektyw językowych, systemowych, funkcjonalnych; M. Peno, M. Zieliński, Koncepcja derywacyjna wykładni a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, pod red. J. Godynia, M. Hudzika, L. K. Paprzyckiego, Warszawa 2011, s. 120). Jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw niebywale wzmacniają uzyskany rezultat wykładni i taka sytuacja winna być typowa w każdym przypadku poprawnie przeprowadzonej legislacji. Różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda - mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady - reguły - wskazówki, Wolters Kluwer 2017, s. 212-213, uw. 432, 433, przypis 17, 18; dalej M. Zieliński, Wykładnia prawa...; wyrok NSA z 2.6.2017 r. I OSK 600/16, cbosa).

W piśmiennictwie podkreśla, że od jasnego i niebudzącego wątpliwości rezultatu wykładni językowej wolno odstąpić i oprzeć się na wykładni systemowej tylko wtedy, gdy przemawiają za tym ważne racje. Jedna z nich jest wówczas, gdy uzyskane znaczenie prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi lub gdy prowadzi do konsekwencji absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Komentarz, Toruń 2002 r., s. 10). Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, i ust. 1a ukp.

Trafnie Sąd I instancji uznał, że wykładnia przepisów ustawy o kierujących pojazdami, mających zastosowanie w sprawie, dokonana przez organy obu instancji, jest prawidłowa. Skarżąca w dacie popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk (dnia 8 maja 2018 r.), miała uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii A i B.

Wnioskiem z 27 stycznia 2020 r. skarżąca wniosła do Starosty o przywrócenie uprawnień w zakresie kategorii A i B w trybie art. 103 ust. 3a ukp i uzyskała profil kandydata na kierowcę w celu przystąpienia do egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje w zakresie posiadanych uprawnień (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ukp). Dnia 27 stycznia 2020 r. Starosta wszczął postępowanie w sprawie przywrócenia uprawnień kategorii A i B z ograniczeniem wynikającym z treści postanowienia z 19 lutego 2019 r. II Ko [...] (II K [...]).

Skarżąca zdała państwowy egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B; zażądała wydania prawa jazdy kategorii B i oświadczyła, że rezygnuje z przywrócenia uprawnień kategorii A (k. 4 akt administracyjnych). Norma wywiedziona z art. 12 ust. 1a ukp wskazuje, że "Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652, 1010, 1387 i 2432". Brak jest natomiast normy wskazującej, że w przypadku orzeczenia sądu o wykonywaniu zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w art. 182a § 1 kkw, przepisu ust. 1 pkt 3 art. 12 ukp ani przepisu ust. 2 art. 12 ukp, nie stosuje się.

Skoro "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o... przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;...", to zarówno rezultaty wykładni językowej, jak i wykładni systemowej i celowościowej prowadzą do wniosku, że nie może być przywrócone uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A.

W pouczeniu zawartym w decyzji z [...] października 2018 r. Starosta prawidłowo pouczył (art. 9 kpa) skarżącą, że "Osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi cofniętego na okres przekraczający rok, podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego stosownie do treści art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Prawo jazdy wydaje się po złożeniu z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu wszystkich przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, zgodnie z art. 103 ust. 3" ukp. Zdając egzamin sprawdzający kwalifikacje wyłącznie w zakresie uprawnień kategorii B i uiszczając opłatę dla wydania prawa jazdy jedynie kategorii B oraz nie przystępując do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie uprawnień kategorii A i składając oświadczenie o rezygnacji z ubiegania się o przywrócenie uprawnień kategorii A, skarżąca nie mogła skutecznie ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami zarówno kategorii A, jak i B (art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, i ust. 2 pkt 1 i 2 ukp).

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.