Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 551/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A Sp. z.o.o. w D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółki z o.o. A w D. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] o stwierdzeniu u D. W. choroby zawodowej - zawodowego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Wydanie powyższych decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Ostateczną decyzją z dnia 27 listopada 2001 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, utrzymał w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, stwierdzającą wystąpienie u D. W. choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 10 wykazu chorób zawodowych. Orzekające w sprawie organy administracji oparły swe rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, w którym Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu orzekła, iż dane z wywiadu lekarskiego, przebieg schorzenia, jego rodzaj, miejsce występowania zmian skórnych, dodatnie wyniki testów naskórkowych z alergenami środowiska pracy - niklem, kobaltem, tiuranem oraz dodatnie testy eliminacji i reekspozycji dały podstawę do rozpoznania zawodowego wyprysku uczuleniowego skóry. W wyniku rozpatrzenia skargi Spółki A w D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu - wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 3323/2001 - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, iż w niniejszej sprawie właściwa do wydania orzeczenia jednostka orzecznicza nie dysponowała wynikami dochodzenia epidemiologicznego, a ponadto dodatkowego wyjaśnienia wymaga, który czynnik wywołał schorzenie u pracownicy i czy pracownica cierpiała na podobną chorobę w poprzednim zakładzie pracy. Wykonując wyrok Sądu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu przeprowadził uzupełniające dochodzenie epidemiologiczne dotyczące środowiska pracy D. W., zwracając się do Spółki A w D. (pismo z dnia 11.08.2004 r.) o przesłanie Kart (Arkuszy) Bezpieczeństwa Wyrobów, z którymi miała kontakt poprzez skórę rąk D. W., wykonując pracę na stanowisku montera wiązek elektrycznych w wymienionej Spółce (w piśmie określono typy części składowych wiązek takich jak uszczelki, koszulki, kształtki oraz taśmy Corotex i PCV). W odpowiedzi uzyskano informację, że:

- uszczelki typu PPS 35682 740E, PPS 9879741, PPS 9876740 D, PPS 9873741 B i PPS 10520 są zbudowane na bazie dwuskładnikowego kauczuku silikonowego LSR z dodatkiem oleju silikonowo - fenylowego oraz pasty barwnikowej (żółta),

- kształtki typu PPS 509335 1 IO 972744, PPS 28212 Isolierchlauch 2,0 X 0,25 - koszulka, PPS 9855 Tülle, PPS 1309 taśma PCV - Isolierband są zbudowane na poliwinylu z dodatkami substancji zmiękczającej, uszlachetniającej oraz klejem z żywicy syntetycznej,

- taśma Corotex PPS 46585 zbudowana jest na bazie włókniny polietylenowej - jako masa klejąca występuje kauczuk z żywicami węglowodorowymi.

Powyższe informacje przesłano do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu z prośbą o dodatkowe konsultacje, w nawiązaniu do wcześniej wydanego orzeczenia wraz z uzupełnieniem. Ośrodek ten wydał w dniu 7 lutego 2005 r. orzeczenie lekarskie nr [...], z którego wynika, że przeprowadzone badania lekarskie i wykonane testy naskórkowe z materiałami ze stanowiska pracy potwierdziły związek przyczynowo-skutkowy zachorowania D. W. W oparciu o to orzeczenie i całokształt materiału dotyczącego warunków środowiska pracy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu wydał w dniu [...] decyzję o stwierdzeniu u D. W. choroby zawodowej - zawodowego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry - poz. 10 wykazu chorób zawodowych.

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołała się Spółka A w D., podnosząc, że organ:

- nie udowodnił, by schorzenie D. W. pojawiło się podczas wykonywania pracy zawodowej, i by nie występowało przed jej podjęciem,

- nie udowodnił, że występujące schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników występujących w środowisku pracy, a w ramach przeprowadzonych badań nie uwzględniono rodzaju, stopnia i czasu narażenia na bezpośredni kontakt.

Ponadto, w orzeczeniu lekarskim będącym podstawą do wydania decyzji, w miejscu dotyczącym okresu narażenia zawodowego podano błędną datę zakończenia pracy przez D. W. w Spółce. Zasugerowano także, iż pracownica mogła być narażona poza środowiskiem zawodowym na działanie różnych substancji, które mogły spowodować reakcje alergiczne oraz, że orzeczenie lekarskie zostało wydane bez przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego. Na koniec, za niewystarczający dowód w sprawie uznano oświadczenie pracownicy o tym, że przed podjęciem pracy w skarżącej Spółce nie leczyła się na choroby skóry.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie (decyzja z dnia [...]), uznając, iż zarzuty stawiane przez Spółkę są bezzasadne. W uzasadnieniu decyzji przypomniano, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej zostało rozpoczęte z chwilą skierowania pracownicy do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie – Koźlu, tj. dnia 19 grudnia 2000 r. Miejska Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Opolu przeprowadziła w dniu 3 kwietnia 2001 r. dochodzenie epidemiologiczne w zakładzie, opisując stanowisko pracy D. W.. Ponadto, uzyskano informację od skarżącej Spółki na temat składu chemicznego tworzyw sztucznych stosowanych w zakładzie jako materiały izolacyjne przy produkcji wiązek przewodów elektrycznych do samochodów osobowych, które to informacje posiadała Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu przy wydawaniu uzupełniającego orzeczenia z dnia 22 lutego 20001 r. Kolejno, dnia 15 czerwca 2001 r. Miejska Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Opolu zwróciła się o przedstawienie składu chemicznego elementów wiązek elektrycznych, z którymi miała kontakt D. W., zaś 6 sierpnia 2001 r. - w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego - dochodzenie epidemiologiczne przeprowadził w zakładzie Opolski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu. Kolejna próba pełnego rozpoznania środowiska pracy podjęta została dnia 11 sierpnia 2004 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu. Wszystkie dodatkowe informacje o środowisku pracy konsultowane były z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie- Koźlu i służyły uszczegółowieniu wydanego przez tę jednostkę orzeczenia. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, nie można zgodzić się z zarzutem, że orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 17 lipca 2006 r. wydane zostało przedwcześnie, bowiem nie przeprowadzono dochodzenia epidemiologicznego. Orzeczenie to podjęto po analizie całości zebranej dokumentacji w sprawie. Dalej wywodzono, że D. W. przyjęta została do pracy w Spółce A w D. po badaniach wstępnych, w wyniku których lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do pracy na stanowisku montera wiązek (badanie wstępne dnia 5.10.1998 r.). Ponadto złożyła oświadczenie, że przed zatrudnieniem się w Spółce nie leczyła się na choroby skóry, gdyż nie istniała taka potrzeba. Czas wystąpienia zmian chorobowych u pracownicy analizowała również jednostka orzecznicza, która stwierdziła, że jej początek pozostaje w ścisłym związku z narażeniem zawodowym. Również charakterystyczny dla zawodowego jest przebieg schorzenia oraz dodatni wynik testu eliminacji i reekspozycji - ustępowanie zmian skórnych w okresach dłuższych przerw w pracy i ich nawrót po podjęciu zatrudnienia w zakładzie. Dowodzi to, że czynnik obecny w środowisku pracy powodował pojawianie się zmian chorobowych na rękach, którymi pracownica dotykała elementy wiązek. Szczegółowe dane na temat sposobu wykonywania pracy wykazały stały kontakt z określonymi typami uszczelek, kształtek i taśm, co pozwoliło na poszerzenie diagnostyki i poprawę jej trafności, a więc jednoznaczność w kwestii stwierdzonej jednostki chorobowej związanej z czynnikami środowiska pracy. Nie zgodzono się z zarzutem, by czas i wielkość ekspozycji zawodowej miały istotne znaczenie w stwierdzeniu przedmiotowej choroby zawodowej, która ujawnia się pod wpływem czynnika uczulającego. Znajomość elementów, których dotykała D. W. dała podstawę do przeprowadzenia bezpośrednich testów naskórkowych, te zaś wykazały uczulenie na taśmę Corotex PPS 46585, PPS 1309 taśmę PCV - Isolierband i PPS 9855 Tülle. To potwierdziło wprost związek przyczynowy ocenianego schorzenia, jak również wcześniejszą diagnostykę, w której wykazano uczulenie na tiuran MBT, które są składnikami tworzyw sztucznych. Także charakter umiejscowienia dolegliwości skórnych (skóra rąk) jest - zdaniem organu odwoławczego - typowy dla narażenia związanego z wykonywaną pracą, a testy z wybranymi wyrobami potwierdziły związek przyczynowo-skutkowy. W tej sytuacji nie było zatem potrzeby wskazania na konkretny składnik używanych tworzyw. Ponadto, w ponownym postępowaniu skorygowano również w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Opolu z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu okres zatrudnienia D. W. w Spółce A w D., co jednak nie miało wpływu na treść orzeczenia. Na koniec dodano, że przed wydaniem decyzji strony skorzystały z możliwości zapoznania się z całością dokumentacji w sprawie i żadna ze stron nie wniosła uwag.

W skardze skierowanej do tut. Sądu, A Spółka z o.o. w D. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając, iż naruszają one, po pierwsze, przepisy prawa materialnego, a to § 1 ust. 1 i 2, § 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, co polegało na niewykazaniu związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem D. W. pracą wykonywaną w skarżącej Spółce, nieuwzględnieniu podczas orzekania rodzaju, stopnia i czasu narażenia zawodowego oraz sposobu wykonywania pracy oraz niepełnym przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego; po drugie, naruszają przepisy prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 77 § 1 K.p.a., a więc niedostatecznie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, w szczególności nie zbadano, czy poza miejscem pracy istniały warunki mogące spowodować stwierdzone u pracownicy schorzenie skóry, ponadto - z naruszeniem art. 80 K.p.a. - dokonano w sposób dowolny oceny materiału dowodowego. Uzasadniając zarzuty, skarżąca Spółka podniosła, że nie zostało udowodnione, by choroba D. W. była chorobą zawodową, gdyż organy administracji nie udowodniły, do czego były zobowiązane, iż schorzenie miało związek z warunkami występującymi w zakładzie pracy u strony skarżącej. Przeprowadzone badania lekarskie, w trakcie których wykonane zostały testy naskórkowe z substancjami środowiska pracy D. W., wskazały jedynie, iż występuje u niej reakcja alergiczna (bez wskazania konkretnej substancji). Nie przeprowadzono wystarczających czynności mających na celu potwierdzenie lub wykluczenie, że wykonywana przez D. W. praca, a przez to rodzaj, stopień i czas narażenia na bezpośredni kontakt z substancjami wskazanymi przez organ, mogły spowodować zmiany alergiczne skóry. W decyzjach jedynie ogólnie wymienia się przedmioty ze środowiska pracy D. W., takie jak: taśma Corotex PPS 46585, taśma PCV - Isolierband PPS 1309, kształtka PPS 9855 Tülle, z którymi kontakt mógł spowodować reakcję alergiczną, nie wskazuje się jednak, która z substancji składowych zawartych w przedmiotach, z którymi pracownica miała kontakt w miejscu pracy, spowodowała zmiany chorobowe. Nie została też wykluczona możliwość, iż przedmiotowe zmiany chorobowe są związane z kontaktem z substancjami szkodliwymi poza miejscem pracy, i że ich wystąpienie jest niezależne od wykonywanej przez D. W. pracy. Dalej wywodzono, że organ nie przeprowadził dochodzenia epidemiologicznego w pełnym i niezbędnym dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy zakresie, a tylko - jak sam stwierdził w zaskarżonej decyzji - orzeczenie wydał "po analizie całości zebranej dokumentacji w sprawie". Świadczy to o naruszeniu zasad płynących z treści § 5 i 6 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r.

Uzasadniając zarzuty odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego, skarżąca Spółka podniosła, iż nie został przeprowadzony dowód na okoliczność stwierdzenia obecności konkretnych alergenów w tworzywach sztucznych, z którymi miała kontakt D. W., co stanowi o niewykonaniu zaleceń Sądu, jakie znalazły się w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. Prowadząc postępowanie dowodowe, nie wykluczono, że w okresie poprzedzającym zatrudnienie u strony skarżącej D. W. nie miała do czynienia z substancjami, które spowodowały zmiany chorobowe. Nie został również w postępowaniu potwierdzony fakt, że nie cierpiała ona na przedmiotowe schorzenie już w momencie rozpoczęcia pracy. Decyzje wydane w niniejszej sprawie zakładają, iż wystarczające w tym zakresie jest oświadczenie pracownicy, iż nie leczyła się wcześniej na choroby skóry. W ocenie skarżącej Spółki, taki dowód jest niewystarczający, a organy powinny odnieść się również do kwestii, czy przyczyny choroby mogły powstały wcześniej, przed rozpoczęciem pracy przez D. W. w Spółce A w D.

Podsumowując, skarżąca Spółka podniosła, że na powyższe okoliczności zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w swoim wyroku z dnia 18 maja 2004 r., do czego organy orzekające w niniejszej sprawie zastosowały się tylko w niewielkim zakresie, co z kolei należy zakwalifikować jako naruszenie zasady wyrażonej w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu wniósł o oddalenie skargi, uznając jej zarzuty za nieuzasadnione. Przypomniał, że w przedmiotowej sprawie istnieje niepodważalny dowód wskazujący wprost na związek zachorowania z warunkami pracy, a są to dodatnie wyniki testów kontaktowych z taśmą Corotex PPS 46585 i taśmą PPS 1309 PCV – Isolierband. Taśmy te stanowiły elementy składowe wiązek montowanych przez D. W. na stanowisku montera wiązek podczas zatrudnienia w A Spółka z o.o. w D. W niniejszej sprawie nie było możliwe ustalenie za pomocą zestawów standardowych, który z elementarnych związków chemicznych składników budulcowych taśmy odpowiada za wystąpienie reakcji alergicznej. Dlatego też przeprowadzono testy medyczne z użyciem elementów składowych wiązki. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że kontakt pracownicy z czynnikiem uczulającym był stały, występował codziennie i trwał całą dniówkę roboczą.

W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik Spółki A w D. - radca prawny A. P., podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte, podkreślając, iż organy administracji winny uwzględnić warunki w jakich wykonywana była praca, a przede wszystkim wymóg używania rękawic.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić.

Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, by podjęto ją z naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu, jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Opolu, o stwierdzeniu u D. W. choroby zawodowej - zawodowego alergicznego kontaktowego zapalenia skóry jest prawidłowe i znajduje oparcie w przepisach prawa. W tym miejscu od razu podnieść trzeba, że orzekające w sprawie organy administracji zastosowały właściwe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Co prawda, rozporządzenie to utraciło swą moc z dniem 3 września 2002 r., jednak jego regulacje miały zastosowanie do niniejszej sprawy z uwagi na treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zgodnie z którym postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, należy prowadzić na podstawie dotychczasowych przepisów. Z treści § 1 ust. 1 rozporządzenia wynika, że stwierdzenie choroby zawodowej powinno nastąpić, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:

- wystąpienie w środowisku pracy czynników szkodliwych,

- rozpoznanie u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych,

- zaistnienie związku przyczynowego między czynnikami szkodliwymi a rozpoznaną u pracownika chorobą.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia, które nakazują zebrać dokumentację dotyczącą zagrożeń występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika, przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne oraz dokonać oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Dopiero na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego oraz wydanych orzeczeń lekarskich inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Za choroby zawodowe, zgodnie z powoływanym już § 1 ust. 1 rozporządzenia, uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie pozostające w związku przyczynowym z pracą. Na gruncie omawianych przepisów, za utrwalony trzeba uznać pogląd o domniemaniu związku schorzenia z warunkami pracy. Jeśli zatem ustalono, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i jednocześnie praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.

W rozpoznawanej sprawie, ocenę legalności wydanych w sprawie aktów należy rozpocząć od przypomnienia, iż wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 3323/2001, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji o stwierdzeniu u D. W. choroby zawodowej w postaci skórnego wyprysku uczuleniowego, wymienionej pod poz. 10 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Sąd zakwestionował poprawność uznania schorzenia pracownicy za chorobę zawodową w sytuacji, gdy wydająca orzeczenie lekarskie jednostka nie dysponowała wywiadem epidemiologicznym, a ponadto, gdy kolejne opinie lekarskie wskazywały na różne czynniki drażniące. Dalej Sąd wywodził, iż koniecznym jest ustalenie czynnika alergizującego, z którym kontakt miała D. W. podczas zatrudnienia w Spółce A w D., oraz zbadanie, czy pracownica już wcześniej chorowała na wyprysk skóry. Po otrzymaniu wyroku, zgodnie ze wskazaniami w nim zawartymi, uzupełniono materiał dowodowy sprawy, w tym uzupełniono dochodzenie epidemiologiczne dotyczące środowiska pracy, zapoznano - stosownie do wymogu § 6 rozporządzenia - ze wszystkimi materiałami dowodowymi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w Kędzierzynie-Koźlu, który poddał D. W. ponownym badaniom i wydał uzupełniające orzeczenie lekarskie z dnia 7 lutego 2005 r., nr [...], skorygowane następnie w zakresie podstawy prawnej w dniu 7 listopada 2005 r. Z orzeczenia tego wynika, że pacjentka jest uczulona na trzy alergeny zawodowe, stanowiące tworzywa sztuczne: PPS 46585 taśmę Corotex, PPS 1309 taśmę PCV - Isolierband i PPS 9855 Tülle, oraz dodatkowo na tiuran i MBT - substancje pomocnicze przy produkcji kauczuku. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Opolu poczynił też ustalenia odnośnie ewentualnego występowania u pracownicy chorób skóry rąk przed podjęciem zatrudnienia w skarżącej Spółce. Uzyskał wyjaśnienie D. W., iż nie leczyła się na choroby skóry przed podjęciem zatrudnienia w skarżącej Spółce a także, iż wcześniej przez okres ok. 5 lat nie pracowała zawodowo. Ponadto, powołał się na badania wstępne pracownicy, w wyniku których lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do pracy na stanowisku montera wiązek, oraz ustalenia orzeczenia lekarskiego, wedle którego początek wystąpienia zmian chorobowych pozostaje w ścisłym związku z narażeniem zawodowym.

W przedstawionych powyżej okolicznościach sprawy bezzasadnym jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu § 5 i 6 rozporządzenia, a także zarzut niewykonania zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 18 maja 2004 r., co w szczególności miało polegać na braku wskazania konkretnego czynnika uczulającego i niewyjaśnieniu, czy D. W. już wcześniej cierpiała na podobne schorzenie.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii stwierdzić trzeba, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (opisane już wcześniej) w zakresie ustalenia czasu wystąpienia objawów alergicznego kontaktowego zapalenia skóry jest wystarczające i nie narusza - wbrew zarzutowi skargi - art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zgromadziły dostateczne dowody (wyjaśnienia strony, wyniki badań wstępnych oraz opinia lekarska zawierająca m.in. ocenę czasu powstania choroby), by móc powiązać pojawienie się u D. W. choroby skóry z zatrudnieniem w skarżącej Spółce. Zgodnie z wyjaśnieniem pracownicy, przed podjęciem pracy w Spółce A w D. stosunkowo długo nie pracowała i w tym czasie nie cierpiała na schorzenia skóry. Bardzo mało prawdopodobne jest natomiast, co zdaje się sugerować skarżąca Spółka, by w tym właśnie czasie pracownica miała kontakt z takimi czynnikami powodującymi alergiczne zapalenie skóry, które występowały także w środowisku pracy w Spółce, i by ten hipotetycznie zakładany kontakt zaskutkował chorobą skóry dopiero po podjęciu w Spółce zatrudnienia. Pamiętać też trzeba, że przedmiotowe czynniki to produkty pochodzenia zagranicznego.

Odnosząc się z kolei do kwestii niewykonania zaleceń Sądu w zakresie wskazania konkretnego czynnika uczulającego, podkreślenia wymaga, że zawarta w art. 153 P.p.s.a. zasada związania organu, m.in. wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania, jest aktualna o tyle, o ile przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy nie zmieni się w sposób istotny stan faktyczny sprawy. W rozpoznawanej sprawie uzupełniające postępowanie dowodowe pozwoliło ustalić składniki (elementy) wiązek elektrycznych, które montowała D. W. Dlatego też, jak najbardziej zasadne było przeprowadzenie badań lekarskich w kierunku wystąpienia reakcji uczuleniowej na te właśnie składniki, z którymi stały kontakt miała pracownica podczas wykonywania pracy na stanowisku montera wiązek elektrycznych. Z przeprowadzonych, bezpośrednich testów naskórkowych z użyciem elementów, których dotykała D. W. jednoznacznie wynika, iż jest ona uczulona na taśmę Corotex PPS 46585, PPS 1309 taśmę PCV - Isolierband i PPS 9855 Tülle, co zresztą - jak słusznie zauważył organ - jest także zgodne z wcześniejszą diagnostyką, w której wykazano m.in. uczulenie na Tiuran i MBT - składnik tworzyw sztucznych. Skoro wskazane taśmy bezsprzecznie uczulają D. W. (strony postępowania nie kwestionowały orzeczenia lekarskiego!), zbędnym staje się czynienie dalszych, szczegółowszych ustaleń, zmierzających do określenia, który z elementarnych związków chemicznych składników budulcowych taśmy odpowiada za wystąpienie reakcji alergicznej, zwłaszcza że - jak wyjaśnił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - zestaw testów standardowych służących do rozpoznania chorób zawodowych obejmuje tylko część z wielu tysięcy związków chemicznych pomocnych w badaniu alergii kontaktowej. W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo przyjęły, kierując się m.in. zasadą domniemania związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie, że przeprowadzone w całym postępowaniu badania lekarskie i wykonane testy naskórkowe z materiałami ze stanowiska pracy, ustępowanie zmian skórnych w okresach dłuższych przerw w pracy i ich nawrót po podjęciu zatrudnienia, a także okoliczność, iż pracownica stale, bo podczas całej "dniówki" dotykała elementów, które ją uczulają, są wystarczające dla potwierdzenia zawodowego tła schorzenia D. W.

Zdaniem Sądu, tak dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie może zostać uznana - wbrew twierdzeniu skargi - za dowolną, naruszającą wymogi art. 80 K.p.a. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, by zachodziły podstawy do postawienia zaskarżonej decyzji zarzutu braku zgodności z prawem i oceny tej nie może zmienić argumentacja skarżącej Spółki, wedle której, przy rozpoznawaniu choroby zawodowej należało mieć na uwadze okoliczność, iż praca w charakterze montera wiązek winna być wykonywana w rękawicach.

Z tych wszystkich przyczyn skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.