Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 144/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłaty paliwowej za miesiące: III-X 2005 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: odmówić R.J. przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

R.J. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż wnioskodawca od 2006 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Jego jedyny dochód to wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawca spłaca kredyt miesięczny zaciągnięty na zakup mieszkania w kwocie około [...] zł. Wypłacane alimenty na syna wynoszą około [...] zł. Pozostała kwota nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym na rachunki i wyżywienie. Z tego też powodu skarżący nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności. Dlatego też zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej rodziny i z zaciągniętego debetu na karcie. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje jedynie jego małoletni syn ([...]). Natomiast jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. W myśl art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z tym, że złożone na urzędowym formularzu PPF oświadczenie, w ocenie referendarza sądowego okazało się niewystarczające, co do prawidłowej oceny sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy, stwierdzono, że zachodzi konieczność doprecyzowania jego sytuacji finansowej oraz rodzinnej (wnioskodawca płaci alimenty na syna, który pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym) poprzez złożenie szeregu dokumentów źródłowych. Dlatego też, wezwano wnioskodawcę do nadesłania: zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydane przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, odpisów swoich zeznań podatkowych za 2008 r., oświadczenia wykazującego w jakiej wysokości miesięcznie są stałe konieczne wydatki związane z utrzymaniem (np. czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, ogrzewanie, telefon, wydatki na żywność, opłata za przedszkole itp.) i z jakiego źródła poza pomocą rodziny (i w jakiej wysokości) są jeszcze finansowane biorąc pod uwagę, iż zadeklarowane wydatki (z tytułu kredytu i alimentów) przewyższają zadeklarowane dochody oraz do odpisu wyciągów z rachunków bankowych skarżącego z ostatnich 3 miesięcy.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nadesłał oświadczenie, z którego wynika, iż nie korzysta z pomocy finansowej opieki społecznej. Odnosząc się do swoich stałych wydatków skarżący oświadczył, iż na utrzymanie mieszkania wydaje około

[...] zł, na żywność około [...] zł. Natomiast wydatki na utrzymanie pojazdu wynosi około

[...] zł. Alimenty na syna wynoszą około [...] zł. Poza kwotą wynagrodzenia

w wysokości [...] zł pomoc rodziny wynosi około [...] zł miesięcznie. Z nadesłanej kopii deklaracji podatkowej za 2008 r. wynika, iż wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Nie mniej jednak wnioskodawca nie wykonał wezwania w całości nie nadsyłając zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydane przez właściwą do spraw

opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy oraz wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził, co następuje:

Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Strona domagając się zwolnienie od kosztów sądowych, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa

i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W myśl art. 252 § 1 ppsa wniosek o przyznanie praw pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach (...). W myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie,

w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Składane przez stronę skarżącą oświadczenie stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym.

W rozpoznawanej sprawie ten warunek nie został spełniony. Strona skarżąca dochodząc swego prawa na drodze sądowej może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy, jednak dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, regulującymi instytucję prawa pomocy – między innymi wymogu unormowanego w art. 252 § 1 w związku z art. 255 ppsa. Złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie odpowiadał obowiązkom wynikającym z treści zacytowanych wyżej przepisów i nie pozwalał na stwierdzenie, iż strona skarżąca wykazała, że nie może w ogóle ponieść kosztów toczącego się postępowania. Stąd konieczne było wezwanie strony do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych. Z dotychczasowych, będących w posiadaniu referendarza sądowego danych wynika jedynie, iż wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy uzyskuje łączny dochód w wysokości około [...] zł. Natomiast wydatki (alimenty, utrzymanie mieszkanie, kredyt mieszkaniowy, żywność, utrzymanie samochodu) wynoszą łącznie około [...] zł. Brakujące środki finansowe pochodzą z pomocy rodziny. Nie mniej jednak brak wymaganego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej poddaje w wątpliwość fakt pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym małoletniego syna wnioskodawcy bądź konieczność wypłacania alimentów na dziecko. Nadesłanie przez wnioskodawcę oświadczenia o nie korzystaniu z pomocy społecznej nic odzwierciedla treści wystosowanego do strony wezwania. Z uwagi na pewne wątpliwości celem wezwania było m.in. urzędowe stwierdzenie stanu rodzinnego wnioskodawcy. Z uwagi na nie przesłanie wyciągów bankowych za wskazany okres powstały również wątpliwości dotyczące stanu finansowego wnioskodawcy. Reasumując, skarżący nie wykonując precyzyjnie wezwania do nadesłania dodatkowych nie wykazał by zachodziły przyczyny uzasadniające przyznanie jemu prawa pomocy uniemożliwiając przez to referendarzowi sądowemu pełną i rzetelną analizę możliwości poniesienia przez siebie kosztów sądowych w tej sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.