Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 738/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.1,2 oraz 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 3 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 738/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r., sprawy ze skargi K.O., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17 marca 2011 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tyt. składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 marca 2011r. nr [...]r Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 4 lutego 2011 r. W konsekwencji odmówiono K.O. umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od sierpnia 2004r. do listopada 2004r., styczeń 2005r., od czerwca 2005r. do grudnia 2007r. oraz od marca 2009r. do lutego 2010r. w kwocie 23.983,26 zł. Ponadto odmówiono umorzenia składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za miesić luty i grudzień 2007r., czerwiec 2008r. oraz luty 2010r., jak również składek na Fundusz Pracy za okres od lipca 2004r. do listopada 2004r., styczeń 2005r., od czerwca 2005r. do grudnia 2007r. oraz od marca 2009r. do lutego 2010r. w kwocie 1.850,33 zł. Ponadto odmówiono umorzenia odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 16 marca 2010r. w kwocie 8.685 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że dokonał analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W szczególności zostało ustalone, że Skarżący od 31 maja 1999r. prowadzi działalność gospodarczą – taksówka osobowa. Wykonując tę działalność nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie. Skarżący jest żonaty z H. M. – O., z którą prowadzi gospodarstwo domowe. Na utrzymaniu mają 22 letniego syna B., który studiuje informatykę i ekonometrię na prywatnej uczelni. Córka Skarżącego prowadzi własną działalność gospodarczą. Dom oraz wszelkiego rodzaju majątek jest własnością jego żony. Skarżący jest jedynie właścicielem samochodu osobowego marki M. z 1997r. Z przedłożonych przez niego zeznań podatkowych wynika, że uzyskał przychód ze stosunku pracy w 2008r. w wysokości 4.580, zaś w 2009r. w wysokości 480 zł. Ponadto z przedstawionych przez Skarżącego informacji wynika, że dochód rodziny w okresie od września 2010r. do listopada 2010r. kształtował się na poziomie 4.280,39 zł (składał się na niego dochód z prowadzonej działalności gospodarczej oraz renta jego żony w kwocie 616,72 zł). Skarżący wraz z żoną muszą spłacać liczne pożyczki, zaś żona Skarżącego pozostaje od 1999r. w stałym leczeniu z powodu choroby schizoafektwnej, nieżytu żołądka oraz schorzeń kręgosłupa.

W takiej sytuacji Organ stwierdził, że nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, jak również nie zachodzą inne szczególne przesłanki pozwalające na umorzenie zaległości. Skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Uzyskiwane dochody na jedną osobę w gospodarstwie domowym to 1.384 zł i przewyższa minimum socjalne, które wynosi 808,27 zł. Ustalając wysokość kosztów utrzymania rodziny Skarżącego organ oparł się na wyliczeniu średnich kwot wydatków przez niego udokumentowanych. Organ nie był przy tym w stanie ustalić całkowitych kosztów prowadzenia firmy, gdyż Skarżący w żaden sposób nie udokumentował ponoszonych wydatków na naprawy, czy paliwo, choć był wielokrotnie informowany o konieczności złożenia odpowiednich dokumentów. Oświadczenie Skarżącego, iż wydaje 800 zł miesięcznie na paliwo do taksówki w żaden sposób nie koresponduje z ilością rejestrowanych klientów oraz kwotami wykazywanych przychodów z prowadzonej działalności. Organ wziął pod uwagę ceny paliwa i stawki obowiązujące w Radio T. i stwierdził, że kwota podana w oświadczeniu nie może być uznana za wiarygodną bez jej właściwego udokumentowania. W ocenie organu pełnoletni syn Skarżącego ma możliwości podjęcia zatrudnienia i przyczynienia się do pokrycia kosztów utrzymania rodziny. Organ miał przy tym świadomość, że możliwości zarobkowe syna Skarżącego są ograniczone, gdyż jest on studentem. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż koszty jego edukacji w związku z uczęszczaniem przez niego na uczelnię prywatną są bardzo wysokie i znacznie obciążają budżet rodziny, syn powinien podejmować próby znalezienia zatrudnienia. Wybór prywatnej uczelni nie stanowi przy tym jedynej możliwości kształcenia na wybranym kierunku studiów, gdyż program ten jest realizowany na wielu uczelniach państwowych, w tym również w K. Organ wziął również pod uwagę, że Skarżący oraz jego żona posiadają inne jeszcze zobowiązania finansowe. Również jednak i ta okoliczność nie może prowadzić do umorzenia należności, gdyż prowadziłoby to do nadania prymatu innym wierzycielom kosztem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co byłoby nieuzasadnione. W dalszej części uzasadnienia Organ podniósł, że choroba żony Skarżącego nosi znamiona przewlekłej. Pomimo jednak ograniczeń i uciążliwości z tym związanych, Skarżący jest osobą aktywną, prowadzącą działalność gospodarczą, która bez wątpienia pozwala mu na uzyskiwanie dochodów. W ocenie Organu sytuacja materialna rodziny Skarżącego jest dobra a niezbędne potrzeby są zaspokajane. Sam Skarżący nie wykazał aby jego sytuacja materialna bądź zdrowotna uniemożliwiała dokonanie spłaty zadłużenia. Z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, że regularnie spłaca wszystkie swoje zobowiązania wynikające z utrzymania domu czy zaciągniętych kredytów.

W skardze na powyższą decyzję K. O. wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie należności z tytułu składek ZUS.

Zaskarżonej decyzji zarzucił brak rzetelnego rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący uznał, że nie jest zasadnym w szczególności przyjmowanie przez ZUS obrotu uzyskiwanego z działalności taksówkarskiej, a nie dochodu, pomniejszonego o koszty jego uzyskania. Dopiero taka kwota mogłaby zostać podzielona przez 3 osoby. Skarżący wskazał, że gdyby opłacał regularnie składki na ZUS nie wystarczyłoby mu środków na wyżywienie. Podał również, że jego syn obecnie studiuje na uczelni prywatnej ponieważ uczelnie państwowe nie dają tytułu inżyniera po ukończeniu wybranych przez syna studiów. Tytuł ten ma znaczenie jeśli chodzi o łatwość w znalezieniu przyszłej pracy. Trudno też wymagać podjęcie przez syna zatrudnienia skoro studiuje w trybie dziennym. Odnosząc się do braku rachunków za zużyte paliwo skarżący wyjaśnił, iż organ nie ustalił ile litrów paliwa spala samochód skarżącego ani rachunków za radio taxi. Skarżący dodatkowo podniósł, że rachunki za leki żony są niepełne ponieważ ze względu na jej chorobę czasami zapomina wziąć faktur. Wskazał następnie, że córka nie uczestniczy w kosztach prowadzenia gospodarstwa domowego. Oświadczył, iż córka ostatnio pożyczyła rodzinie skarżącego pieniądze na wyżywienie.

W piśmie z dnia 19 maja 2011 r. zatytułowanym "Skarga ciąg dalszy" Skarżący wniósł o umorzenie wraz z odsetkami dalszych składek od marca 2010 r. do czasu odbycia się rozprawy. Wskazał, że w sierpniu 2010 r. wniósł o ich umorzenie co organ pominął. Dodał, iż aktualnie jego sytuacja materialna uległa zmianie, syn zaskarżył go o alimenty w kwocie 1.700 zł na miesiąc. Następnie stwierdził, iż żona ma dług w wysokości 3600 zł w banku PKO BP. Obecnie jego dochody wynoszą 3.631,32 zł natomiast wydatki sięgają kwoty 4.092,10 zł. Samochód, którego oficjalnie był właścicielem, jest już własnością siostry żony, gdyż nie wywiązał się z umowy i samochód przeszedł na własność siostry żony.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a. - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżoną decyzję zgodnie z zasadami przedstawionymi powyżej Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. nr 205, poz. 1585 z 2009 r. z późn. zm.), należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Jak wynika z jego treści, całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Jak jednak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Nawet jednak w razie, gdyby któraś z przesłanek zachodziła, to i tak wówczas organ podejmujący rozstrzygnięcie ma tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Znajduje to potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której zostało między innymi wskazane, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości.

Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje zatem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Samo uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006r. sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącego. Nadto organ orzekający ustalił, że Skarżący nie wykazał, iż obecny stan zdrowia jego małżonki uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej, mało tego, Skarżący podejmuje czynności zarobkowe. Również jego małżonka uzyskuje stałe dochody. Skarżący nie korzysta przy tym z pomocy opieki społecznej.

Rację mają wobec powyższego organy administracyjne twierdząc, że nie było podstaw do przyjęcia, że w przypadku Skarżącego, istnieje stan całkowitej nieściągalności. Ponadto sam Skarżący nie próbował przy tym wykazywać, iż przesłanka ta została spełniona. Skarżący twierdził jedynie, że uzyskuje bardzo niskie dochody.

W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei ustawodawca w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 z 2003r.). Jak wynika z zapisów tego rozporządzenia, przesłankami umożliwiającymi umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, są okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Wypełniając delegację ustawową Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał na przykładowe przesłanki, które mogą prowadzić do umorzenia zaległości. Zgodnie z tym rozporządzeniem, możliwość umorzenia należności istnieje:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Ustawodawca, używając - w powołanych przepisach zarówno ustawy, jak i rozporządzenia - zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ administracji.

W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści tzw. kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku okoliczności przedstawione w § 3 rozporządzenia), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dysponuje organ - zatem może on, ale nie musi umorzyć te należności wraz z odsetkami za zwłokę. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę oznacza, że z woli ustawodawcy nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Kontrola przez Sąd legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych oraz czy w ramach swego uznania nie naruszyły one zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast kolejną instancją, która może podjąć decyzję o umorzeniu zaległości, czy też nakazać dokonanie takiego umorzenia.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia. (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt: II GSK 141/07 LEX nr 368197, wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt: II GSK 141/07 LEX nr 368197). Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, iż Skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w przepisach rozporządzenia. Skarżący oraz jego żona uzyskują dochody, w związku z czym istnieje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wziął także pod uwagę wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę Skarżącego i stwierdził, iż kwoty uzyskiwane miesięcznie przez Skarżącego oraz jego żonę pozwalają na opłacanie rachunków i kosztów utrzymania, a pozostała kwota wystarcza na spłacanie należnych składek wraz z odsetkami.

W ocenie Sądu stanowisko organu jest słuszne w przedmiocie odmowy umorzenia składek. Organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy. Organ prawidłowo ocenił, iż powoływany przez Skarżącego obowiązek spłaty posiadanych długów jak również trudna sytuacja zdrowotna jego małżonki nie może stanowić możliwości pozbawienia budżetu państwa należności z tytułu składek. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Organy podjęły w celu wyjaśnienia stanu faktycznego wszystkie niezbędne środki w ramach przysługujących im kompetencji, jednak sam Skarżący w sposób nienależyty udokumentował swoje wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ rozważył wszystkie przesłanki niniejszej sprawy od zaistnienia których uzależnione jest ewentualne umorzenie zaległych składek. Organ szczegółowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Skarżący miał zapewniony udział w toczącym się postępowaniu i tym samym mógł zgłaszać odpowiednie środki dowodowe w celu wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Jednak Skarżący w toczącym się postępowaniu administracyjnym z tych uprawnień nie skorzystał, gdyż mimo prawidłowo udzielanych informacji nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej jego stanu majątkowego. Rozstrzygając więc kwestie umorzenia należności publicznych organy administracyjne musiały się oprzeć na okolicznościach jakie ustaliły na podstawie posiadanych dokumentów i oświadczeń strony, z tym, że nie wszystkim oświadczeniom Skarżącego należało dać wiarę ponieważ mimo istniejącej ku temu możliwości nie przedstawił on w pełni dowodów na ich poparcie. Organ prawidłowo więc stwierdził na podstawie posiadanych danych, że w przypadku Skarżącego nie zachodzą szczególne względy, których wystąpienie skutkowałoby umorzeniem jego zaległości składkowych. Skarżący po odliczeniu wszystkich wydatków dysponuje kwotą, która pozwala mu na utrzymanie i zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja skarżącego na pewno nie jest łatwa, jednak nie można stwierdzić, że Skarżący żyje na skraju ubóstwa. Osiąga on wraz z żoną regularne dochody, potrafił zapewnić swojemu synowi środki pieniężne nie tylko na zwykłe utrzymanie, lecz również zapewnił mu możliwość studiowania na prywatnej uczelni. Takie zachowanie nie jest typowe dla rodzin żyjących na skraju ubóstwa. Rację ma przy tym organ, że syn Skarżącego ma możliwość podjęcia pracy. Tłumaczenie, że wówczas nie skończyłyby studiów nie jest przekonywujące. Faktem powszechnie znanym jest, że wielu studentów pracuje. Skarżący nie przedstawił również sytuacji materialnej swojej córki. Gdyby była ona dobra, a Skarżący faktycznie znajdował się w niedostatku, mógłby pozwać córkę o alimenty. Nie można także stwierdzić, że choroba żony Skarżącego utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Przeczą temu jego twierdzenia odnośnie czasu poświęcanego na jej prowadzenie. Ponadto należy stwierdzić, że pełnomocnikiem Skarżącego w niniejszym postępowaniu jest właśnie jego żona, co oznacza, iż to ona zajmuje się jego interesami a nie na odwrót.

Podsumowując należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo dokonały ustalenia stanu faktycznego oraz należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Z poczynionych ustaleń wyciągnęły wnioski, że nie zostały przez Skarżącego spełnione przesłanki umorzenia zaległości. Wnioski te zostały szczegółowo i kompleksowo wyjaśnione. Wyjaśnienia są przy tym logicznie i oparte na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym. Po dokładnej analizie akt postępowania, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Całe bowiem postępowanie wyjaśniające zostało przez organy administracyjne przeprowadzone prawidłowo.

Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że badając zaskarżone decyzje, nie mógł wziąć pod uwagę utraty prawa własności do samochodu oraz żądań alimentacyjnych syna Skarżącego. Fakty te nie miały bowiem miejsca podczas orzekania przez organy administracyjne. Sąd bada natomiast decyzje biorąc pod uwagę stan faktyczny mający miejsce przy ich wydawaniu. Pojawienie się nowych okoliczności może stanowić podstawę do złożenia nowego wniosku o zastosowanie ulgi. Wówczas dopiero organy administracyjne będą mogły wziąć pod uwagę te nowe okoliczności.

Prawidłowo również organy administracyjne nie orzekały o umorzeniu należności, których wymagalność nastąpiła po złożeniu wniosku o zastosowanie ulgi. Organy administracyjne związane są bowiem złożonym wnioskiem i mają go rozważyć zgodnie z żądaniem. Jeżeli Skarżący chce aby organ administracyjny umorzył mu inne zaległości, powinien złożyć formalny wniosek. Na pewno jednak organy administracyjne nie mogą umorzyć zaległości, które jeszcze nie powstały.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi