Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 570/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Jeżewska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi Z. K. i L. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Burmistrz K., w postępowaniu wszczętym na wniosek Z. i L. K., decyzją z dnia 24 maja 2007 r., nr [...], odmówił wymeldowania z miejsca pobytu stałego z adresu Ś. Nr [...] T. D. i A. K.

Na skutek odwołania wnioskodawców, Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na brak należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, związanych z opuszczeniem miejsca zamieszkania w Ś. nr [...] przez T. D. i A. K. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż stronom należy umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia 15 października 2007 r., nr [...] Burmistrz K. odmówił wymeldowania z miejsca pobytu stałego, z adresu Ś. Nr [...] T. D. i A. K. W uzasadnieniu organ podniósł, że na podstawie informacji uzyskanych od organów gminy, jak i od funkcjonariuszy Policji ustalił, iż T. D. i A. K. pod adresem Ś. nr [...] nie przebywali, a ostatnio w miejscowości tej widziani byli w kwietniu 2007 roku. Organ podał także, że T. D. w okresie od dnia 11 sierpnia 2007 r. do dnia 23 sierpnia 2007 r. przebywał w szpitalu wobec doznania, na skutek wypadku, złamania żeber oraz przebicia płuca. W związku ze złym stanem zdrowia, po opuszczeniu szpitala, T. D. zamieszkiwał na terenie gminy K. i na okres od dnia 26 września 2007 r. do dnia 31 stycznia 2008 r. był zameldowany na pobyt czasowy w N. przy ul. G. nr [...], która to posesja stanowi jego własność. Organ dodał, że T. D. w N. przebywa w ciągu dnia, natomiast wieczorami oraz na okres sobót i niedziel wyjeżdża do Ś. Odnośnie A. K. - wnuczka T. D. - organ podał, że przebywa on zarówno pod adresem Ś. nr [...], jak i w K., gdzie kontynuuje naukę na wyższej uczelni. Sporadycznie zaś przebywa w miejscu zamieszkania jego matki M. G. w R. Okresowo także wyjeżdżał za granicę.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. i L. K., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, skutkującego błędnym zastosowaniem przepisu prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności. Zdaniem odwołujących się, organ nie ustalił właściwie stanu faktycznego i pominął istotne dowody, jak chociażby zeznanie Sołtysa, który ma kontakt ze wszystkimi mieszkańcami wioski.

Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i orzekł o wymeldowaniu T. D. i A. K. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał dowody zebrane w sprawie i po dokonaniu ich oceny, stwierdził, że T. D. i A. K. opuścili miejsce pobytu stałego pod adresem Ś. nr [...] a ich obecność tam ma jedynie charakter okazjonalny i czasowy, a w mieszkaniu tym przebywa tylko były zięć T. D. – A. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08 na skutek skargi T. D., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego stwierdzając, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Formułując wskazania co do dalszego postępowania, Sąd podkreślił konieczność ustalenia, czy adresaci zaskarżonej decyzji opuścili sporny lokal i czy czynności tej towarzyszył zamiar opuszczenia lokalu. Sąd zwrócił uwagę na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego o informację, gdzie koncentrują się na stałe sprawy życiowe A. K., w szczególności poprzez ustalenie, gdzie zamieszkuje on wspólnie z żoną i dzieckiem. Odnośnie natomiast T. D., Sąd zalecił m.in. aby ustalić np. w drodze dokonania oględzin, "czy jego przebywanie na posesji stanowiącej jego własność" stanowi zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu. Sąd zwrócił także uwagę, że organ administracji przeprowadzając kolejne dowody nie odniósł się w żadnym miejscu do ustalonych na ich podstawie faktów i nie rozważył, czy ustalone okoliczności świadczyły o zamiarze T. D. i A. K. do dobrowolnego opuszczenia wskazanego lokalu, czy też do pozostania w nim.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda Opolski, po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. i L. K. z dnia 5 listopada 2007r., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia 15 października 2007 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest ustalenie, że dotychczasowe miejsce pobytu stałego zostało przez nią opuszczone w sposób trwały, a przy tym dobrowolny. Organ powołując się na orzecznictwo NSA uznał, że zamiar trwałego opuszczenia miejsca pobytu jest istotną okolicznością, istnienie której powinno być ustalone nie tylko na podstawie oświadczeń osób zainteresowanych, lecz również w oparciu o porównanie ich treści ze stanem faktycznym, w szczególności ze sposobem opuszczenia miejsca pobytu, koncentracją interesów życiowych w danym miejscu, czy też obiektywną możliwością realizacji zamiaru przebywania w danym miejscu.

Następnie organ odwoławczy opisał przebieg przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w oparciu o przepis art. 52 K.p.a., podkreślając, iż organ I instancji nie dokonał zaplanowanych i wyznaczonych na dzień 14 sierpnia 2008 r. oględzin lokalu w Ś. nr [...], jak również nie przyjął zeznań od T. D. i A. K., którzy w dniu 12 sierpnia 2008 r. usprawiedliwili swoją nieobecność. Organ wskazał, że na miejsce oględzin stawili się tylko Z. i L. K., na których wniosek został przesłuchany sąsiad H. W., zamieszkały w Ś. nr [...], który podał, że T. D. nie mieszka w Ś. od około 1990 r. i ostatni raz widział go na tej posesji w lutym 2008 r., kiedy to chciano podłączyć do niej prąd. H. W. oświadczył także, że nie widuje na tym terenie również A. K. Ponadto organ dodał, że została sporządzona notatka służbowa zawierająca opis zewnętrznego wyglądu budynku Nr [...] wraz z podwórzem.

Organ odwoławczy stwierdził, że T. D. oraz A. K. złożyli swoje wyjaśnienia na piśmie doręczonym do Urzędu Miejskiego w K., w dniu 27 sierpnia 2008 r. T. D. oświadczył w swoim piśmie, że korzysta z sadu owocowego, stanowiącego jego własność (sezonowo), gdyż obok emerytury, jest to dodatkowe źródło jego dochodów. Podał, że nie ma możliwości częstego przebywania w Ś. nr [...] z uwagi na brak prądu. Oświadczył również, że podjęta przez niego próba podłączenia do sieci, skończyła się pobiciem go przez właściciela posesji, w wyniku czego przebywał 13 dni w szpitalu. Dołączył do akt zaświadczenie lekarskie z dnia 8 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że pozostaje on pod stałą opieką przychodni NZOZ [...] w R.. Podał także, iż w Ś. nr [...] przebywa od 2 września 1965 r.

Z kolei A. K. w swoim piśmie podał, że sprawy życiowe koncentruje on w miejscu zameldowania na pobyt stały, tam znajdują się jego rzeczy osobiste. Podniósł, że jego wolą jest przebywanie w Ś. nr [...], lecz w związku z brakiem zgody na podłączenie wody i prądu do budynku, jego pobyt tam wraz z żoną i dzieckiem jest utrudniony, dlatego żona i syn mieszkają u jego teściów. Uznał, ze jego zamieszkiwanie poza miejscem zameldowania nie jest kwestią wyboru, lecz koniecznością. A. K. podał także, iż "obecnie" nie jest z żadnym innym miejscem związany poprzez pracę lub naukę, lecz w przyszłości zamierza kontynuować edukację, a po jej zakończeniu wrócić do miejsca zameldowania na pobyt stały.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że T. D. i A. K. nie opuścili dobrowolnie miejsca pobytu stałego.

Skarga na powyższą decyzję została złożona przez Z. i L. K., którzy wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenia decyzji Burmistrza K., w przedmiocie odmowy wymeldowania. Skarżący wskazali, że zaskarżoną decyzję oparto tylko na oświadczeniach pisemnych T. D. i A. K., które jedynie pozorują fakt ich zamieszkiwania w Ś. nr [...]. W ocenie skarżących, oświadczenia te stoją w sprzeczności z zeznaniami świadków i innymi dowodami z dokumentów zebranymi w sprawie. Skarżący wskazali, iż jest okolicznością powszechnie wiadomą, iż T. D. zamieszkuje z żoną w N., a A. K. przebywa u swoich teściów w tej samej miejscowości. Jego adres jest inny, nie Ś. nr [...]. Zaakcentowali, iż budynek w Ś. nr [...] jest niezamieszkiwany. Okoliczność tę potwierdza m. in. fakt braku podłączenia wody, jak również brak podłączenia budynku do sieci elektroenergetycznej, a także brak umowy o wywóz śmieci. Ponadto skarżący zarzucili organowi "niewłaściwą interpretację" zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Jednocześnie odnotować przyjdzie, iż stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu uznać należało, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, nie odpowiadają przepisom prawa. Stwierdzenie to jednak nie uprawnia Sądu do uwzględnienia żądania skarżących i orzeczenia o wymeldowaniu. Sąd administracyjny nie wydaje orzeczeń, które w sposób merytoryczny rozstrzygają wnioski stron zgłoszone w toku postępowania administracyjnego, lecz czuwa nad prawidłowością tego postępowania, a w razie ustalenia jego niezgodności z przepisami prawa, jest obowiązany do ich wytknięcia i zobowiązania organu do ich usunięcia, co w niniejszej sprawie następuje poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie im sprawy do ponownego, prawidłowego rozpoznania.

Dokonując oceny legalności obu decyzji, Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08 uwzględnił skargę złożoną poprzednio przez T. D. i uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekając w obecnym składzie, kierować się musiał treścią przepisu art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Znamiennym dla postępowania sądowoadministracyjnego jest okoliczność, iż moc wiążąca orzeczenia nie jest związana tylko z samą treścią rozstrzygnięcia, ale również z jego uzasadnieniem, w nim bowiem Sąd wyraża swoją ocenę prawną sprawy oraz wyznacza kierunki co do dalszego postępowania. Wyjaśnienia i rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu oddziałują zatem na przyszłe postępowania zarówno administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Organy administracji obu instancji przeprowadzając ponowne postępowanie zobowiązane są do ścisłego kierowania się przedstawioną przez Sąd opinią co do przepisów prawa mających zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz wskazówkami co do prowadzenia tego postępowania. Przez ocenę prawną rozumieć należy dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawnych oraz sposobu ich stosowania na tle konkretnej sprawy. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, zazwyczaj stanowią konsekwencję oceny prawnej. Sąd bowiem nie ogranicza się tylko do krytyki interpretacji przepisów i ich stosowania przez organy administracji, lecz jednocześnie poucza je jak w przyszłości w podobnej sytuacji powinny dokonać wykładni prawa. Związanie oceną prawną i poleceniami co do dalszego postępowania samego Sądu oznacza natomiast, że sąd ma obowiązek podporządkowania się w pełnym zakresie wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej (zob. wyrok z 16 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 129/07 - LEX nr 319133 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, orzekając o uchyleniu decyzji organu odwoławczego - w przywołanym wyżej wyroku z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08 - dokonał oceny prawnej odnoszącej się przede wszystkim do przepisów formułujących podstawowe zasady prawidłowej procedury, tj. art. 7, art. 77 i art. 136 K.p.a. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego. Podkreślił także, iż postępowanie w przedmiocie obowiązku meldunkowego powinno doprowadzić przede wszystkim do stwierdzenia, iż obiektywny stan faktyczny, polegający na opuszczeniu danego lokalu, jest zgodny z wolą osoby w nim zameldowanej. Sąd zauważył przy tym, że zamiaru tego nie można ustalać tylko na podstawie oświadczeń osób zainteresowanych, ale na szczegółowej ocenie ustalonych faktów, które albo te oświadczenia potwierdzają, albo pozostają z nimi w sprzeczności.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w następstwie powyższego wyroku, Sąd uznał, iż organ rozstrzygając w przedmiocie odmowy wymeldowania T. D. i A. K. nie zastosował się do wskazówek, wyrażonych w wyroku z dnia 29 kwietnia 2008 r., co w konsekwencji doprowadziło do ponownego uchybienia przepisom procedury.

Dlatego też, trzeba powtórzyć opinię wyrażoną przez Sąd (w poprzednim orzeczeniu), że skoro podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie o dokonanie wymeldowania jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, z którego wynika, że organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli opuściła ona miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, to pierwszorzędną kwestią wymagającą ustalenia w tym postępowaniu jest stwierdzenie, czy dana osoba faktycznie opuściła wskazany lokal. Zgodzić się także należy z tym, że opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny. Wymeldowanie zatem nie będzie uzasadnione, jeśli zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Do wymeldowania, co do zasady, nie powinno również dojść, jeśli dana osoba opuściła dany lokal trwale, ale nastąpiło to wbrew jej woli, np. w sytuacji w której została do tego zmuszona. W takich sytuacjach organy są jednak obowiązane do dogłębnego zbadania charakteru tego przymusu, w szczególności poprzez ustalenie, czy istniała możliwość przeciwstawienia się jemu oraz czy próby takie były podejmowane. Stwierdzić zatem należy, iż organy badając, czy doszło do faktycznego opuszczenia lokalu, powinny ustalić łączne wystąpienie tych dwóch przesłanek, a zatem trwałości i dobrowolności.

Koniecznym staje jest także powtórzenie uwag, wyrażonych w poprzednim orzeczeniu, zgodnie z którymi badanie dobrowolności, a zatem zamiaru opuszczenia miejsca zameldowania, nie może opierać się tylko na oświadczeniach zainteresowanych, lecz stwierdzeniu, że oświadczenia te znajdują potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, czy obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu.

Przy czym dodać należy, że organy badając istnienie i charakter zamiaru osoby zainteresowanej, zawsze powinny mieć na uwadze także to, iż zamiar, czy wola osoby, jako wyraz jej wewnętrznych przekonań, myśli, czy życzeń, podlega modyfikacjom i zmianom. Organ zatem powinien także rozważyć, czy wobec ustalenia długotrwałego przebywania danej osoby poza miejscem zameldowania i rzeczywistego przeniesienia jej centrum życiowego w inne miejsce zamieszkania, nie nastąpiła zmiana woli i zamiaru, a składane oświadczenia, w których zapewnia ona, iż nadal pragnie zamieszkiwać w miejscu zameldowania, nie są jedynie reminiscencją poprzedniej woli.

Nie ulega zatem wątpliwości, iż przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie treści woli człowieka, należy do najtrudniejszych, dlatego też tak istotnym jest nie tylko możliwie najpełniejsze zgromadzenie materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego, ale również poddanie tak ustalonych faktów wnikliwej i szczegółowej ocenie i rozważeniu. Ponieważ składane oświadczenia zawsze obarczone są wadą subiektywności, o treści woli można obiektywnie, choć pośrednio, wnioskować tylko na podstawie zewnętrznych jej przejawów, a zatem szczegółowych ustaleń w zakresie faktów.

W rozpoznawanej sprawie, znamiennym dla oceny zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jest to, że chociaż niemal wprost zostały w niej przytoczone rozważania zawarte w uzasadnieniu przywoływanego wyroku tut. Sądu z dnia 29 kwietnia 2008 r., dotyczące niemożności ograniczania się jedynie do oświadczeń osoby zainteresowanej przy badaniu jej woli, to jednak organ w żadnej mierze nie zastosował się do tych zaleceń, czym naruszył przepisy art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast przepis art. 80 K.p.a stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zob. wyrok z 7 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2668/05 - LEX nr 189791). Stosownie zaś do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie decyzji w zakresie ustaleń stanu faktycznego powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej

Przytoczone powyżej przepisy wskazują, iż organ administracji nie tylko obowiązany jest do zebrania materiału dowodowego, lecz przede wszystkim do poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie (zob. wyrok z 30 maja 2006 r., III SA/Wa 329/06 – Lex nr 258219). To właśnie proces wartościowania mocy dowodowej i wiarygodności dowodów powoduje, że można mówić o rzeczywistym rozstrzyganiu sprawy przez organ, o decydowaniu w ścisłym tego słowa znaczeniu. Samo zgromadzenie dowodów stanowi zaledwie przygotowanie do decydowania, podjęcie zaś decyzji nieodłącznie związane jest z poddawaniem analizy dowodów i ujawnionych na ich podstawie faktów ocenie. Warto dodać, że samo zebranie materiału dowodowego w sprawie i pozostawienie go w aktach sprawy jest niewystarczające, bowiem w świetle art. 77 § 1 K.p.a. konieczne jest rozpatrzenie tego materiału poprzez ustosunkowanie się do niego w motywach uzasadnienia decyzji. Brak ustosunkowania się do zgromadzonego materiału w aktach administracyjnych sprawy oznacza jego nierozpatrzenie, a w konsekwencji stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 § 1 K.p.a.

W niniejszej sprawie organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do etapu zebrania dowodów i opisania ich treści, nie poddając ustalonych w ten sposób faktów wartościowaniu i konfrontacji. Konfrontacja ta natomiast jest zawsze niezbędna w sytuacji, gdy materiał dowodowy prowadzi do sprzecznych i niekompatybilnych wniosków, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W świetle powyższego zauważyć należy, że organ pierwszej instancji wydając decyzję z dnia 15 października 2007 r., uzupełnił materiał dowodowy, ale w uzasadnieniu dokonał zaledwie mechanicznego przedstawienia treści zebranych dowodów, nie dokonując ich oceny i nie odnosząc się w żadnym miejscu do dowodów zgromadzonych w poprzednim postępowaniu wyjaśniającym, przeprowadzonym przed wydaniem uchylonej decyzji z dnia 24 maja 2007 r. Z lektury akt sprawy bowiem wynika, że organ przeprowadził wówczas dowody m.in. z przesłuchania A. K., tj. ojca A. K., oraz sąsiadów zamieszkałych w pobliżu lokalu w Ś. nr [...] w osobie G. O. i E. W. Z treści protokołów można wyczytać, iż we wskazanym lokalu zamieszkiwał w tamtym okresie jedynie A. K., który odbierał przesyłki pocztowe adresowane do T. D. i A. K., a także jako jedyna osoba posiadał klucze do budynku, zaś T. D. i A. K. byli natomiast widywani na terenie tej posesji jedynie sporadycznie. Zeznania odebrane od samych zainteresowanych świadczyły natomiast, iż zamieszkują oni nadal we wskazanym budynku. Z treści protokołu przesłuchania A. K. wynika, że pod wskazanym adresem posiada on swoje rzeczy osobiste, jednak ze względu na podjęte studia w K., przyjeżdża do mieszkania jedynie w czasie wolnym od nauki. T. D. podał natomiast do protokołu, iż zamieszkuje we wskazanym budynku od 1965r. i przeprowadził w nim kapitalne remonty i że posiada rachunki wskazujące na poniesione przez niego koszty. Wyjaśnił także, iż w związku z tym, że na terenie K. posiada pięciohektarowy sad owocowy, którym jest zmuszony zajmować się praktycznie przez cały rok, jego pobyt w Ś. jest ograniczony. T. D. podał ponadto, że po wyprowadzeniu się jego córki z tego budynku, zakład energetyczny odłączył prąd, brak ten jednak mu nie przeszkadza ponieważ używa lamp akumulatorowych. Wskazał także, iż na terenie tej posesji posiada warsztat samochodowy, z którego korzysta, natomiast domem zajmuje się jego były zięć A. K. W toku tego postępowania organ przeprowadził również oględziny budynku mieszkalnego, na podstawie których stwierdzono, że w mieszkaniu w pomieszczeniu wskazanym przez T. D. jako jego sypialnia znajdował się tapczan i pościel, która jednak nie wyglądała na używaną. W szafach umieszczone były ubrania robocze, a w łazience znaleziono przybory osobistego użytku oraz ręczniki. Zanotowano także, iż budynek nie ma podłączenia do bieżącej wody, jednak na terenie posesji znajduje się studnia, z której wodę czerpie się wiadrem.

Wojewoda Opolski wydając decyzję z dnia [...], dopuścił się również tych samych uchybień co organ pierwszej instancji, bowiem ograniczył się do opisania dowodów przeprowadzonych na podstawie art. 52 K.p.a. i stwierdzenia, że pomimo zaleceń Sądu, organ nie przeprowadził oględzin lokalu, jak również nie przesłuchał T. D. oraz A. K., ale dysponuje tylko ich pisemnymi oświadczeniami. Odnotować także trzeba, że pomimo, iż wskazania dokonane w poprzednim wyroku tut. Sądu co do dowodów, miały jedynie charakter przykładowy, organ z nich w pełni nie skorzystał a ponadto nie podjął się z własnej inicjatywy przeprowadzenia innego dowodu.

Organ odwoławczy, dokonując uzupełnienia materiału dowodowego, nie wskazał w jakim stosunku pozostają ujawnione obecnie okoliczności, do faktów ustalonych już poprzednio, podczas, gdy z lektury akt wynikają sprzeczności w treści zebranych dowodów. Zdaje się, że żaden z organów nie zauważył i nie poddał ocenie tego, że jako podstawowy powód zamieszkiwania poza miejscem zameldowania, T. D. i A. K. podali brak podłączenia budynku nr [...] do sieci energoelektrycznej. Zasygnalizować można, że T. Du., przesłuchiwany po raz pierwszy w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia 24 maja 2007 r., oświadczył, że prądu w lokalu tym nie ma od czasu gdy wyprowadziła się z niego jego córka, matka A. K. Brak ten jednak, jak wyjaśniał, nie przeszkadzał mu ponieważ korzystał z lamp akumulatorowych. Organy obu instancji nie poddały ocenie tej okoliczności dot. prądu, podczas gdy przewija się ona w trakcie całego postępowania dowodowego, w tym z zaakcentowaniem uniemożliwienia podłączenia do sieci energoelektrycznej, poprzez pobicie, jak twierdzi T. D., podczas próby podłączenia prądu. Organy nie odniosły się do przedstawionego przez T. D. zaświadczenia lekarskiego, które nie było obdukcją, lecz poświadczeniem pozostawania pod opieką przychodni. Nie podjęto się także wyjaśnienia, czy pobyt w szpitalu, o którym wspominał T. D. był związany ze wskazanym pobiciem i to czyni przeszkodę do zamieszkania, czy też choroba po wypadku w sierpniu 2007 r. przesądziła o konieczności jego pobytu poza spornym adresem w budynku nr [...] i stanowiła podstawę do czasowego zameldowania się u żony.

Organy obu instancji nie podjęły się także wyjaśnienia możliwości korzystania z wody (podłączenia do budynku), pomimo, że ta okoliczność również była podawana jako powód przymuszający T. D. i A. K. do opuszczenia domu wbrew ich woli. Ponadto zauważyć trzeba, że oba organy orzekające w sprawie nie wypowiedziały się także co do okoliczności wynikających z protokołów faktu, np. że w spornym budynku zamieszkiwał A. K., ojciec A. i były zięć T. D. Organy nie skonfrontowały tego faktu z treścią protokołu oględzin dokonanych w roku 2007, z którego wynika, że w domu znajdują się rzeczy świadczące o tym, że lokal jest zamieszkany. Dokonanie tej konfrontacji mogłoby doprowadzić do stwierdzenia, że rzeczy te należą np. do A. K., nie zaś do T. D. Ponadto organ odwoławczy, pomimo że był w posiadaniu sporządzonej w czasie oględzin "notatki służbowej" opisującej wygląd i stan budynku oraz jego obejścia, nie stwierdził, czy dokument ten stanowi dowód w sprawie i na jaką okoliczność został on sporządzony. Organy przemilczały także podnoszoną przez T. D. okoliczność, że poniósł on koszty związane z kapitalnym remontem budynku, chociaż ta kwestia mogłaby wskazywać, że mimo zamieszkania obecnie poza lokalem, nadal zabiega on o zachowanie budynku w należytym stanie do dalszego zamieszkiwania.

Raz jeszcze podkreślić należy, że organ orzekający w sprawie jest zobowiązany do oceny każdego dowodu przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok z 7 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2668/05 - LEX nr 189791).

W ocenie Sądu, nie można również uznać za prawidłowe czynności organu, który odstępuje od przeprowadzenia oględzin, bowiem nie ulega wątpliwości, iż przeprowadzenie tego dowodu miało charakter pierwszorzędny. Ustalenie stanu lokalu pozwoliłoby organowi na uzyskanie informacji, czy został on opuszczony, czy też nadal znajdują się tam rzeczy osobistego użytku, świadczące o przynajmniej okresowym pobycie tam osób w nim zameldowanych. Organ natomiast bezkrytycznie zgodził się na to, że strona, w tym przypadku T. D. wyznaczy dla organu dogodny termin oględzin, podczas gdy po przyjęciu usprawiedliwienia od stron, do organu należało wyznaczanie kolejnych terminów dokonania tej istotnej w sprawie czynności dowodowej.

Odnotować również przyjdzie, iż organ administracji dokonując analizy i wartościowania oświadczeń składanych przez osoby najbardziej zainteresowane w sprawie, a zatem zarówno przez T. D. oraz A. K., jak również przez Z. i L. K., powinien wykazywać się szczególnie krytycznym podejściem, z uwagi na istniejący miedzy nimi konflikt. Dlatego też, szczególne znaczenie ma przeprowadzenie właściwej oceny oświadczeń T. D. oraz A. K.y, co do rzeczywistej woli i zamiaru przebywania w lokalu w Ś. nr [...].

Reasumując podkreślić należy, że organy administracji pomimo zebrania licznych materiałów dowodowych w niniejszej sprawie, nie dokonały ich kompleksowego rozpatrzenia, oceny i wartościowania. Organy pominęły i nie zajęły się analizą ujawniających się sprzeczności w zakresie przedstawianych faktów, a co za tym idzie uzasadnienia decyzji obu instancji nie zawierały rozważań odnośnie tego, które z ujawnionych faktów zostały uznane za udowodnione i na których dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Nie wskazano także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Brak wszechstronnej oceny dowodów, przeprowadzonych w toku całego postępowania, w konsekwencji uniemożliwił organom obu instancji prawidłowe wywiedzenie, jaki był zamiar i wola T. D. oraz A. K., a zatem organy nie ustaliły, czy opuszczenie lokalu, jeśli w ogóle nastąpiło, miało charakter dobrowolny, czy nie.

Sąd administracyjny nie jest kompetentny do dokonywania wskazanych wyżej ocen i rozważań w zastępstwie organów administracji, dlatego koniecznym było uchylenie obu decyzji, celem umożliwienia organom przeprowadzenia ponownego postępowania i wydania decyzji zgodnej z przepisami art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Uchylenie decyzji organu I instancji wynika z art. 135 tej ustawy. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a.