Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 538/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 129 ust  5 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 51 ust 1 pkt  2
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy referent sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz G. C. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 18 grudnia 2019 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], położoną w miejscowości T., gm. T., o pow. 0,0755 ha, przejętą z mocy prawa, z dniem 1 października 1985 r., na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 14, poz. 60 ze zm.), a następnie na własność Powiatu T. z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 73 ust. 1, art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Odwołanie od tej decyzji złożyła G. C..

Wojewoda decyzją z dnia 13 lutego 2020 r., znak [...] uchylił opisaną wyżej decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem G. C. z 16 października 2019 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], obr. T., gm. T.. Zgodnie z zaświadczeniem Starosty [...] z 12 marca 1999 r. znak: [...] nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Mając na uwadze treść wniosku i odwołania G. C. Wojewoda doszedł do wniosku, że oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie znajduje uzasadnienia w żądaniu wnioskodawczyni. W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości przepis art. 73 ust. 1 ww. ustawy w ogóle nie mógł znaleźć zastosowania, skoro zgodnie z treścią księgi wieczystej stanowiła ona w dacie 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa. Powyższe okoliczności czyniły zaskarżoną decyzję wadliwą w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w całości i umorzenie w całości postępowania przed organem I instancji.

Jednocześnie wskazano, że po analizie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy nie było możliwym zadośćuczynienie żądaniu G. C..

Zgodnie z zaświadczeniem Starosty [...] z 12 marca 1999 r. znak: [...] nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], obr. T., gm. T., została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, co zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...] na wniosek Skarbu Państwa - Starosty [...] z 15 marca 1999 r. Dkw [...]. Stosownie do treści z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, z dniem wejścia ustawy w życie grunty oddane i zajęte pod drogi publiczne, wybudowane z udziałem czynu społecznego i istniejące w tym dniu, stają się z mocy prawa własnością Państwa. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykarury, potwierdzenie przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie ww. przepisu następuje w formie zaświadczenia właściwego zarządcy drogi.

Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n."), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Powołany przewiduje normę kompetencyjną dla starosty, która znajduje zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach, nie stanowi zaś samodzielnej podstawy materialno-prawnej do uzyskania odszkodowania

Jak wskazano w wyroku NSA z 9 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1532/08, odnoszącym się do nadal obowiązującego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych: "Cytowany przepis normuje sprawę mającą charakter cywilnoprawny, skoro kształtuje prawnorzeczowy stan nieruchomości." Co istotne, przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie przewidują w takiej sytuacji odszkodowania dla poprzedniego właściciela nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 2 u.g.n., przepisy tej ustawy nie mogą naruszać innych ustaw w zakresie w niej uregulowanym. Z powyższych względów należy stwierdzić, iż art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie znajduje zastosowania w przypadku przejęcia nieruchomości w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 o drogach publicznych, bowiem nie zostaje spełniona przesłanka wprost określona w tym przepisie, polegająca na istnieniu normy przewidującej możliwość przyznania odszkodowania w tej konkretnej sytuacji. Na poparcie swojego stanowiska powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 210/19.

Z powyższych względów konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w całości postępowania przed organem I instancji.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. C., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła przyjęcie błędnego stanowiska w kwestii uznania przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. jako ważnego prawa decydującego o przejęciu własności spornej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.

Skarżąca opisała szczegółowo kolejne czynności związane z przejęciem nieruchomości przez Skarb Państwa oraz czynności byłego właściciela i jego nastepców prawnych (do których się zalicza) podejmowane w celu uzyskania rekompensaty za odebraną działkę. Wskazała, że działka nr [...] o pow. 755 m2 w T. (należącą niegdyś do Z. W.) została samowolnie zajęta przy poszerzaniu ul. [...] w T. w latach 1979 - 1983, przy czym wyodrębniono ją z działki nr [...] w 1983 r. bez wiedzy właściciela.

Z. W. zmarł 15 grudnia 1989 r., a spadek po nim nabyły dzieci G. C., Z. B. i R. W.. Przez całe lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte XX wieku Z. W., a później jego następcy prawni domagali się odszkodowania albo wykupu tej nieruchomości, jednak bezskutecznie. Następnie w 1999 roku na podstawie zaświadczenia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych wpisano jej własność do księgi wieczystej na Skarb Państwa - mimo, że Z. W. nigdy nie przekazywał w czynie społecznym tej nieruchomości pod drogę.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że działka ta już wczesniej została wywłaszczona, o czym świadczy operat wywłaszczeniowy, którego kopię dołączono do skargi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 5 lipca 2020 r. skarżąca rozwinęła argumentację zmierzającą do wykazania, że należy jej się odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

W przesłanych do Sądu aktach administracyjnych znajduje się kopia zaświadczenia Starosty [...] z dnia 12 marca 1999 r., znak [...], w którym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych potwierdzono, że działka nr [...] o pow. 755 m2 położona w obrębie T. (ul. [...]) stała się z dniem 1 października 1985 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa jako nieruchomość oddana i zajęta pod drogę publiczną wybudowaną z udziałem czynu społecznego. Zaświadczenie to stało się podstawą do dokonania wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości w księdze wieczystej. Za nieruchomości przejęte w trybie tego przepisu nie przysługiwało odszkodowanie.

Okoliczności te nie są jednak wystarczające by za bezprzedmiotowe uznać postępowanie zainicjowane wnioskiem G. C. z dnia 16 października 2019 r.

W pierwszej kolejności trzeba wytknąć, że żaden z organów rozstrzygających sprawę nie wyjaśnił dostatecznie kwestii, czy przed wydaniem wspomnianego wyżej zaświadczenia działka nr [...] nie została wywłaszczona. Istnieją bowiem pewne poszlaki by przypuszczać, że wywłaszczenie mogło mieć miejsce.

W aktach administracyjnych I instancji znajduje się operat pomiarowy "Wywłaszczenie ulicy [...] w T." (data rozpoczęcia: 1 października 1982 r., data zakończenia 25 września 1983 r.), w którym przewidziano między innymi, że działka nr [...] dzieli się na działki nr [...] i [...].

Postępowanie dowodowe w tej kwestii ograniczono jedynie do wystąpienia Starosty do Burmistrza Gminy T. w piśmie z 30 października 2019 r. z prośbą o przesłanie:

< zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego dla ul. [...]

< decyzji wywłaszczeniowej dla dz. nr [...] obr. T. gm. T.

< operatu szacunkowego dla przedmiotowej działki

< informacji o dacie rozpoczęcia i zakończenia postępowania wywłaszczeniowego dla przedmiotowej inwestycji.

W odpowiedzi na to pismo Burmistrz Gminy T. w piśmie z 5 listopada 2019 r. poinformował, że po przeprowadzeniu kwerendy w archiwum nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...] obr. T..

Na tej tylko podstawie organy obu instancji uznały, że do wywłaszczenia nieruchomości nie doszło.

Tymczasem istnieją jeszcze inne dokumenty wskazujące, że wywłaszczenie przedmiotowej działki mogło nastąpić, a zatem poszukiwania dokumentacji winny zostać poszerzone.

I tak na k. 31 i 32 akt sądowych znajduje się operat techniczny z 28 listopada 1983 r., gdzie w wykazie zmian gruntowych z działki nr [...] wyodrębnia się działki nr [...] i [...]. Z operatu na k. 31 wynika, że właścicielem wyodrębnionej działki nr [...] jest "Urząd Gminy T.", a po stronie dotychczasowego właściciela pozostaje działka nr [...].

Z kolei na k. 33 – 37 akt sądowych zalega kopia "Operatu wywłaszczeniowego ul. [...] w T." nr [...], gdzie wymieniono Z. W. jako właściciela działek nr [...] i [...] z adnotacją "nie zgłosił się".

W piśmie z dnia 10 maja 1993 r. (k. 21 akt sądowych) Burmistrz Gminy T. poinformował G. C., że "operat pomiarowy nr [...] był wykonany na zlecenie tut. urzędu w celu zmniejszenia wymiaru podatku za nieruchomości za grunt zajęty na poszerzenie pasa drogowego".

W ponownie prowadzonym postępowaniu należy zebrać dokumentację związaną z wydzieleniem działki nr [...] z działki [...], co – jak twierdzi skarżąca – nastąpiło bez zgody, a nawet bez wiedzy właściciela. Okoliczności wyodrębnienia tej działki mogą stanowić istotną wskazówkę dla ustalenia okoliczności przejęcia nieruchomości pod drogę.

Na k. 56 akt sądowych znajduje się "Zawiadomienie i wezwanie" z dnia 2 listopada 1987 r. do stawienia się na rozprawie w sprawie ustalenia odszkodowania za grunty przejęte na rzecz Państwa Zarządzeniem Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia 21 grudnia 1982 r. Wśród adresatów wezwania widnieje również Z. W.. Oczywiście wywłaszczenie mogło dotyczyć innej nieruchomości należącej do Z. W., jednak kwestia ta wymaga szczegółowego wyjaśnienia.

To samo zarządzenie Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia 21 grudnia 1982 r. zostało powołane w decyzjach przyznających odszkodowanie za działkę nr [...] Z. B., za działkę nr [...] R. W. i za działkę nr [...] G. C. (k. 28 – 30 akt sądowych).

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że działka nr [...] została wymieniona w opisanym wyżej operacie wywłaszczeniowym obok działki nr [...]. Możliwe jest, że obie te działki zostały objęte Zarządzeniem Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia 21 grudnia 1982. Przede wszystkim więc należy podjąć czynności zmierzające do odnalezienia tego zarządzenia.

Jeżeli poszukiwania archiwalnej dokumentacji dadzą podstawę do ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, wówczas skarżącej będzie się należało odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Nie ulega wątpliwości, że obowiązujące obecnie przepisy przewidują odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości (w tym przepis art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem").

Rozważyć natomiast należy, co w sytuacji gdy poszukiwania nie przyniosą rezultatu, a w szczególności czy w takiej sytuacji skarżącej nie powinno również należeć się odszkodowanie.

Nie ulega wątpliwości, że przejęcie gruntu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych następowało bez odszkodowania. Wynikało to z istoty "czynu społecznego", w ramach którego nie tylko społeczeństwo brało udział w robotach budowlanych zmierzających do wybudowania infrastruktury służącej całej społeczności, ale również przekazywano na takie cele własność nieruchomości. W omawianym przepisie mowa jest bowiem o gruntach "oddanych i zajętych pod drogi publiczne", co niewątpliwie wymaga dobrowolności po stronie właściciela tego gruntu

Z akt administracyjnych oraz dokumentów dołączonych do akt sądowych przez skarżącą nie wynika w żaden sposób, by Z. W. "oddał" w czynie społecznym działkę nr [...] pod drogę publiczną. Brak jest jakichkolwiek przesłanek by przyjąć, że dobrowolnie przekazał nieruchomość – pomimo, że została ona zajęta pod drogę publiczną. W istocie więc nastąpiło pozbawienie go własności nieruchomości wbrew jego woli i bez jakiejkolwiek rekompensaty finansowej. Liczne pisma w sprawie przyznania takiej rekompensaty nie przyniosły skutku, organy w sposób nieformalny odmawiały wypłaty jakichkolwiek kwot. Można tu choćby zwrócić uwagę na powołane już wyżej pismo z dnia 10 maja 1993 r. (k. 21 akt sądowych), w którym Burmistrz Gminy T. poinformował G. C., że "w budżecie gminy nie były i nie są zabezpieczone środki finansowe na wypłatę odszkodowań", a następnie powołał się na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych – pomimo, że zaświadczenie w tej sprawie zostało wydane dopiero sześć lat później.

Wszystkie te okoliczności powinny zostać uwzględnione przy dokonywaniu wykładni przytoczonego wyżej art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Sądy administracyjne wielokrotnie analizowały, czy w zakresie tego przepisu leży przyznanie odszkodowania także w sytuacji, gdy nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości, jednakże obowiązujące w tym czasie przepisy nie przewidywały za to jakiejkolwiek rekompensaty finansowej.

Wojewoda w zaskarżonej decyzji powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 210/19, w którym zaprezentowano pogląd, że w takiej sytuacji art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie ma zastosowania. Jest to jednak pogląd odosobniony. Przeważająca jest przeciwna linia orzecznicza. Przykładowo można wskazać następujące orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych):

< wyrok z dnia 13 maja 2016 r., sygn. I OSK 91/14: "Odszkodowania za wywłaszczenie spornego gruntu nie przewidywały przepisy, na podstawie których do wywłaszczenia doszło. Obecne regulacje prawne, a przede wszystkim Konstytucja RP nie przewidują możliwości wywłaszczenia bez odszkodowania. Gdyby uznać w takiej sytuacji, jak wywiodły organy, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie ma zastosowania do wywłaszczenia dokonanego w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 1998 r., za które dotychczas nie przyznano odszkodowania, to przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zasadzie miałby marginalne zastosowanie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1854/11 (niepubl.), w którym stwierdzono, że tak rozumiany art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. budziłby wątpliwości z punktu widzenia art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego między innymi zasadę poprawnej legislacji i zaufania do państwa oraz stanowionego przez nie prawa. Konstytucja weszła w życie w dniu 17 października 1997 r. (przed jej wejściem w życie zasada ochrony prawa własności również miała rangę konstytucyjną), a ustawa o gospodarce nieruchomościami, po tym dniu, bo 1 stycznia 1998 r."

< wyrok z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. I OSK 713/13: "W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to konieczność ustalenia odszkodowania wedle reguł uwzględniających obecnie obowiązujące przepisy, ponieważ niewątpliwie skutki ww. decyzji Prezydium trwają po dziś dzień – następcy prawni właściciela są pozbawieni prawa własności i ani im, ani właścicielowi nie zostało przyznane odszkodowanie z tego tytułu. Wynika to z tego, że odszkodowanie za wywłaszczone działki nie zostało ustalone. Organy administracyjne nie mogły zatem przyjąć, że uprawnienie wynikające z art. 129 ust. 5 u.g.n. zostało skonsumowane wcześniej w wyniku ww. decyzji Prezydium. Jak już wyżej wskazano, z istoty tej decyzji wynikało, że pozbawienie praw do nieruchomości nastąpiło bez ustalania odszkodowania. O tym wprost stanowił art. 8 ust. 7 ustawy z 1958 r. Z powyższego wywodu wynika, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. stwarza możliwość zrealizowania obowiązku wypłaty odszkodowania w takich przypadkach, gdzie przewidziane przez akt normatywny będący, podstawą wywłaszczenia odszkodowanie nie zostało ustalone, a mamy do czynienia z wywłaszczeniem w rozumieniu obecnej Konstytucji oraz obecnie obowiązujących przepisów o wywłaszczaniu. Taka wykładnia omawianego przepisu pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) i z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2048/11)".

Jak wynika z powyższego Naczelny Sąd Administracyjny kładzie nacisk na wartości konstytucyjne, jakimi są ochrona własności oraz zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Nie można w państwie prawa akceptować sytuacji, w której obywatelowi odbiera się własność nieruchomości bez jakiejkolwiek rekompensaty.

Podkreślenia wymaga, że dla zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. bez znaczenia jest, czy niewypłacenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło wbrew obowiązującym wówczas przepisom, czy też - jak w niniejszym przypadku - było z tymi przepisami zgodne.

W okolicznościach tej konkretnej sprawy nie budzi wątpliwości, że Z. W. nie oddał przedmiotowej działki w ramach czynu społecznego pod budowę drogi. Przez wiele lat jego następcy prawni domagali się rekompensaty za przejęty pod drogę grunt, jednakże organy administracji w sposób nieformalny odmawiały im przyznania odszkodowania. Po upływie 15 lat od tego zajęcia wydano zaświadczenie, które w istocie pozbawiało ich prawa do rekompensaty, a opierało się na założeniu, że Z. W. grunt przekazał dobrowolnie.

W świetle powyższego należy podkreślić, że za przejętą działkę nr [...] w T. należy się odszkodowanie – niezależnie od tego, czy została formalnie wywłaszczona, czy też nie, a podstawę prawną do jego przyznania stanowi art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszono przepisy postępowania – poprzez brak dokonania szczegółowych ustaleń w zakresie ewentualnego wywłaszczenia przedmiotowej działki, a także przepisy prawa materialnego tj. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. – poprzez przyjęcie, że nie znajduje zastosowania w przypadku przejęcia nieruchomości w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 o drogach publicznych.

Z tego względu obie te decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasądzone koszty obejmują kwotę 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu.