Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2046/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par.  pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12 par. 6 pkt 2, art. 70 par. 1, art. 79 par. 2, art. 165 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 2046/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2011r., sprawy ze skargi "B" Oddział w Polsce, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 4 października 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r., I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 roku nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił "B" Polska S.A. z siedzibą w K. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r.

Organ podatkowy I instancji podał w uzasadnieniu, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004r. spółka złożyła w dniu 4 stycznia 2010r. Zgodnie zaś z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). W związku z czym, zdaniem organu, postępowanie w sprawie stwierdzenia żądanej nadpłaty w odniesieniu do 2004r. nie mogło zostać wszczęte. Organ powołał się na przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu z zastrzeżeniem art. 165a. W niniejszej sprawie wniosek spółki datowany na dzień 28 grudnia 2009r. (nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 grudnia 2009r.) wpłynął do organu w dniu 4 stycznia 2010r., a więc już po upływie terminu określonego w art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do daty wszczęcia postępowania.

W zażaleniu z dnia 16 marca 2010r. spółka domagała się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, albowiem omawiany wniosek o stwierdzenie nadpłaty został nadany przez spółkę w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 29 grudnia 2009r., a więc jeszcze w wymaganym prawem terminie.

Postanowieniem z dnia 4 października 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając w pełni stanowisko organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że w kwestii ustalenia daty wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania. Liczy się wyłącznie dzień rzeczywistego otrzymania wniosku przez organ podatkowy, a to w rozważanej sprawie miało miejsce już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, a to: wyroki WSA w Lublinie z dnia 16 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 638/08, z dnia 21 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 637/08, z dnia 30 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 644/08 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 października 2008r., sygn. akt I SA/Gd 574/08 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1888/07, organ odwoławczy stwierdził, że złożenie deklaracji podatkowej, jej korekty, czy wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy rozumieć jako ich doręczenie organowi podatkowemu w sensie fizycznym, w taki sposób aby mógł on się zapoznać z treścią dokumentu, zawartymi w nim informacjami i danymi podlegającymi weryfikacji. W konsekwencji za datę złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy traktować zgodnie z treścią art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datę wpływu żądania (wniosku o stwierdzenie nadpłaty) do organu podatkowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 listopada 2010r. spółka wniosła o uchylenie ww. postanowień organów obydwu instancji, powtarzając wcześniejsze zarzuty i ich argumentację.

W odpowiedzi na skargę z dnia 1 grudnia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowa zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza konkretny przepis prawa.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji bądź postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).

Kontroli sądowej w zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 października 2010r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 23 lutego 2010r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2004r. wydane na podstawie art. 165a w związku z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu, data wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, rozumiana zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jako data otrzymania przez organ stosownego wniosku, nie jest równoznaczna z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w przypadku nadania wniosku zgodnie z art.12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, jest data stempla pocztowego placówki nadawczej na kopercie zawierającej wniosek o stwierdzenie nadpłaty, chyba że w drodze czynności dowodowych ustalony zostanie inny, rzeczywisty moment nadania (złożenia) wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Zgodnie bowiem z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2004r. upływał z dniem 31grudnia 2009r. Z tym też dniem upływał dla skarżącej spółki termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że spółka przedmiotowy wniosek nadała w urzędzie pocztowym w dniu 29 grudnia 2009r. Zatem w ocenie Sądu wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, co obligowało organ podatkowy I instancji do jego merytorycznego rozpatrzenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, że regulacja z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w żaden sposób nie odnosi się, jak to próbowały dowieść organy obydwu instancji w niniejszej sprawie, do terminu wszczęcia postępowania, w tym również w sprawie stwierdzenia nadpłaty, które to wszczęcie postępowania zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej ma miejsce dopiero z momentem doręczenia żądania strony organowi podatkowemu. Ten ostatni bowiem przepis został skierowany do organów i dotyczy ustalenia początku biegu terminów ale w stosunku do działań i podejmowanych czynności przez organy podatkowe. Innymi słowy, jeżeli z przepisu podatkowego wynika określony termin, który powinien być dotrzymany przez organy podatkowe, to termin ten może być liczony dopiero od dnia otrzymania żądania strony przez te organy (tego aspektu sprawy dotyczyły, co do zasady, powoływane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia sądów administracyjnych). Nie można jednak na podstawie tej regulacji weryfikować zachowania terminów zarówno procesowych jak i prawa materialnego przewidzianych dla dokonania określonych czynności przez strony. W stosunku do nich ma więc zastosowanie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego m.in. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Tak też przyjął NSA w wyroku z dnia 1 lutego 2000r., sygn. akt III SA 213/99, stwierdzając, że przepis art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej odnosi się do strony oraz innych uczestników postępowania i ma w stosunku do nich charakter ochronny, nie ma zaś zastosowania do działań urzędu. Jak dalej uznał NSA, każdy oczywiście organ jest adresatem tego przepisu, ale tylko w tym sensie, że nakazuje on mu uznać, iż pismo nadane w urzędzie pocztowym jest uważane za złożone w danym dniu. Z punktu widzenia tej normy można więc badać, czy dotrzymany zostaje termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji (gdyż akurat właśnie złożenia deklaracji dotyczył rozważany stan faktyczny). Powyższy przepis nie może natomiast służyć do ustalenia, co należy rozumieć przez pojęcie złożenia deklaracji (wniosku o stwierdzenie nadpłaty). Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej odnosi się do oceny terminowości działań organów podatkowych, a nie stron. Tych ostatnich na zasadach ogólnych dotyczy więc m.in. art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który nie różnicuje zastosowanie tej regulacji w zależności od tego, czy mamy do czynienia z terminem procesowym czy prawa materialnego. Chodzi tylko by przed jego upływem pismo (w tym wniosek) został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jeżeli ten warunek zostanie spełniony, uważa się, że termin został zachowany. Oceniając terminowość czynności podatnika, w tym również terminowość złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, należy uwzględnić art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zaś przepis art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej będzie miał ewentualnie zastosowanie przy badaniu terminowości organu w przypadku zwrotu żądanej nadpłaty (oczywiście w przypadku uznania przez organ zasadności wniosku).

W opinii Sądu organy błędnie powiązały więc termin do złożenia wniosku dla podatnika z terminem wszczęcia postępowania podatkowego, wywołanego takim wnioskiem. Odmienni są bowiem w tych sytuacjach zarówno adresaci norm jak i różne są cele omawianych regulacji. Artykuł 12 § 6 Ordynacji podatkowej ( w tym mający zastosowanie w sprawie art.12 § 6 pkt 2) stanowi ochronę i ułatwienie dla czynności podatnika, natomiast art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej chroni organ podatkowy przed zarzutem, iż mimo, że nie otrzymał jeszcze fizycznie danego wniosku (bo podatnik wysłał go właśnie pocztą), już biegną w stosunku do jego działań ustawowe terminy.

W tym kontekście organ odwoławczy błędnie powołał wskazane wyżej wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych, jako mające znaczenie dla wykładni art.79 § 2 Ordynacji podatkowej. Dotyczyły one bowiem daty rozliczenia (zaliczenia) nadpłaty lub sposobu liczenia terminu do zwrotu, a więc czynności podejmowanych przez organy.

Reasumując, w ocenie Sądu, zasadny okazał się zarzut naruszenia przez organy prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej oraz brak zastosowania art. 12 § 6 pkt 2 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe rozważania, dotyczące interpretacji wskazanych przepisów.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.