Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 598/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29, art. 43 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 96 poz 667
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jedn.
article: § 12 ust. 1, § 13
journal: Dz.U. 1991 nr 79 poz 349
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G.. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby stałej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2006 r. starszy aspirant D.W. skierowany został na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA, dalej zwanej WKL. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA stwierdziła całkowitą niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej bez związku ze służbą D.W.. Powyższe orzeczenie zostało zatwierdzone decyzją z dnia [...] września 2007 r. Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA, dalej zwanej OKL. Zatwierdzenie przedmiotowego orzeczenia poparte zostało opinią Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] września 2007 r. (Nr [...]).

Z uwagi na powyższe orzeczenie, decyzją z dnia [...] września 2007 r.

Nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej zwolnił ze służby stałej w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] października 2007 r. starszego aspiranta D.W..

Na skutek odwołania D.W. powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej.

W wyniku wniesionej przez D.W. skargi od powyższej decyzji wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Go 841/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł o uchyleniu decyzji organów II i I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dalej zwanej ustawą o PSP, strażaka zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby. Decyzja taka ma charakter tzw. decyzji związanej, co oznacza, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanej w dyspozycji danego przepisu prawa, organ administracyjny ma obowiązek wydania orzeczenia implikującego określone skutki prawne. Jednocześnie Sąd zauważył, iż decyzję o zwolnieniu ze służby podejmuje organ administracyjny, a zatem to na nim spoczywa ocena czy spełnione zostały przesłanki warunkujące wydanie decyzji o zwolnieniu. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, nie chodziło o merytoryczną ocenę orzeczenia komisji lekarskiej, gdyż do takiej organ administracyjny nie jest uprawniony, lecz o wyjaśnienie wątpliwości, które powstały w związku z treścią tegoż orzeczenia. Sąd zwrócił uwagę, iż w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA jako schorzenie powodujące całkowitą niezdolność skarżącego do służby wskazano zaburzenie osobowości i według tegoż rozpoznania zakwalifikowano skarżącego do kategorii D, czyli uznano, że jest całkowicie niezdolny do służby. Jako podstawę prawną ustalenia zdolności do służby Komisja wskazała § 70 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (DZ.U. z 1995r. Nr 146, póz. 712) -załącznik nr 2, natomiast jako podstawę prawną ustalenia w zakresie związku schorzenia ze służbą Komisja wskazała rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. (DZ.U. z 2005r. Nr 206 póz. 1723)-załącznik nr 2. Stosownie do treści § 1 pkt 10 wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r. załącznik nr 2a otrzymuje - nr 3, a załącznik ten odnosi się m.in. do strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Sąd zauważył, iż zawarte w orzeczeniu Komisji Lekarskiej rozpoznanie w postaci zaburzeń osobowości nie odpowiada (przynajmniej terminologicznie) wymienionej w § 70 pkt 1, załącznik nr 2 (powinno być - nr 3) wyżej wskazanego rozporządzenia jednostce chorobowej , jaką jest osobowość nieprawidłowa. Nadto z dwóch możliwych do orzeczenia kategorii zdolności do służby, wzajemnie się wykluczających, Komisja wskazała na kategorię D - czyli całkowicie niezdolny do służby. Przy czym kategoria C - w myśl § 1 pkt 3 a wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r, oznacza: zdolny do służby z ograniczeniem, co oznacza że u osoby badanej stwierdzono przewlekłe schorzenie lub ułomności fizyczne albo psychiczne, które trwale lub czasowo zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną do służby, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na określonym stanowisku. Z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika jakie przesłanki legły u podstaw zakwalifikowania skarżącego do kategorii D, czyli uznania skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby. W tej sytuacji zasadnym było wyjaśnienie istniejących wątpliwości poprzez sprecyzowanie użytych w orzeczeniu pojęć oraz uzasadnienie przyjętej kategorii zdolności do służby. Nadto jak zauważył Sąd w aktach sprawy brak było końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie - uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3, art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. z 2006 r. Dz. U. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej orzekł o zwolnieniu ze stałej służby z dniem [...] lipca 2008 r. starszego aspiranta D.W.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na treść wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Go 841/07 Komendant Wojewódzki PSP zwrócił się w dniu [...] marca 2008 r. do WKL o wyjaśnienie wskazanych w wyroku wątpliwości. W/w wątpliwości wyjaśnione zostały przez Komisję pismem z dnia [...] kwietni 2008 r. Uzasadniając wydane orzeczenie organ wskazał, iż orzeczenie WKL z dnia [...] maja 2007 r. zatwierdzone przez OKL jest orzeczeniem ostatecznym i nie zostało uchylone w trybie nadzoru przez Centralną Komisję Lekarską jako sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa, czy też jako wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Stąd stosując się do dyspozycji art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP orzeczenie zdaniem organu jest uzasadnione.

W odwołaniu złożonym przez reprezentującego D.W. pełnomocnika – radcę prawnego W.W., wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie jej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych (dalej MSW) z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i załącznikiem nr 2 do w/w rozporządzenia, przepisem § 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej (...) PSP i załącznikiem nr 2 do w/w rozporządzenia oraz orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. WKL, poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że w przypadku skarżącego zachodzi choroba powodująca całkowitą niezdolność do służby, nie pozostającą w związku ze służbą, podczas gdy do skarżącego może mieć zastosowanie tylko załącznik nr 3 do rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r., który w § 70 pkt 1 nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia całkowitej niezdolności do służby, ponieważ dopuszcza stopień zdolności do służby zarówno w kat. D, jak i C.

2) art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP poprzez błędne ich zastosowanie i wydanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] maja 2007 r. tj. pochodzące sprzed ponad roku w stosunku do wydania decyzji, a nie w oparciu o aktualne orzeczenie.

Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż orzeczenie lekarskie będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest wadliwe, a złożone przez przewodniczącego WKL wyjaśnienia w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie mają jego zdaniem żadnej mocy merytorycznej, nie stanowią części orzeczenia, a samo orzeczenie pozostało niezmienione w żadnej części. Ponadto pełnomocnik wskazał na budzące wątpliwości kompetencje Przewodniczącego Komisji do udzielenia wyjaśnień w zakresie wydanego przez WKL orzeczenia, z uwagi na fakt iż nie jest to lekarz – psychiatra.

Pełnomocnik zaznaczył, iż brak jest w jego ocenie nadal wyjaśnień mogących uzasadniać kwalifikację skarżącego do kat. D, z powodu całkowitej niezdolności do służby, bak jest też jakiejkolwiek analizy co do zachowań skarżącego w trakcie pełnienia samej służby, sposobu jej wykonywania, a więc tego co stanowi istotę zawodu strażaka.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki PSP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji zgodnie ze wskazaniami WSA w Gorzowie Wlkp. zawartymi w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Go 841/07, zwrócił się o wyjaśnienie do WKL MSWiA, z których wynika, iż Komisja przyjmując rozpoznanie ,,zaburzenia osobowości" traktowała je zamiennie z pojęciem ,,osobowość nieprawidłowa" co według Komisji zawarte jest w ,,Międzynarodowej Statystyce Kwalifikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych" – Rozdział V z 1994 r. Organ wskazał, iż z wyjaśnień wynika, że oba w/w pojęcia wyrażają zaburzenie struktury charakteru i sposobu zachowania indywidualnego i społecznego. W tym zakresie powołano się na dwie opinie z Poradni Zdrowia Psychicznego MSWiA oraz sądowo-psychatrycznej lekarza psychiatry T.K. gdzie rozpoznano u skarżącego ,,zaburzenia osobowości". W ocenie organu odwoławczego powyższe wyjaśnienia są przekonujące i logiczne, a użycie w orzeczeniu pojęcia ,,zaburzenia osobowości" jako tożsame z ,,osobowością nieprawidłowoą" było możliwe i dopuszczalne. Dodatkowo organ II instancji przywołał stanowisko Przewodniczącego Komisji co do rodzaju przyjętej w orzeczeniu kategorii, a mianowicie, że podstawową kwalifikacją przy § 70 pkt rozporządzenia z dnia 29 września 2005 r. jest kat. D, a więc szczegółowego uzasadnienia wymagałoby przyjęcie kat. C, jako wyjątku od zasady.

Ponadto organ odwoławczy pokreślił, iż orzeczenie WKL z dnia 18 maja 2007 r. jako ostateczne i prawomocne jest aktualne i może być podstawą do rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył D.W. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. W skardze podniesione zostały te same zarzuty wraz z uzasadniającą je argumentacją, co w odwołaniu wniesionym uprzednio do organu II instancji. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, na fakt, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której określona została jako data zwolnienia skarżącego ze służby [...] lipca 2008 r., faktycznie powoduje działanie decyzji wstecz. Zdaniem skarżącego skutek zwolnienia ze służby, z uwagi na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji mógł powstać dopiero z dniem wydania decyzji przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skarżącego organ zwrócił uwagę, iż kwestionowane przez skarżącego orzeczenie WKL z dnia [...] maja 2007 r. wydane zostało po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w ramach którego zagwarantowana została możliwość aktywnego udziału w postępowaniu osoby skierowanej do komisji lekarskiej, wyrażająca się m.in. prawem do złożenia odwołania i uczestniczeniem w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem, jak podkreślił organ, skarżący świadomie z powyższego zrezygnował, nie zgłosił się na badania komisyjne w trybie odwoławczym, odmówił zgłoszenia się na konsultacje specjalistyczne u ordynatora psychiatrii szpitala MSWiA.

Stąd zdaniem organu podnoszenie na obecnym etapie postępowania zarzutów i kwestionowanie orzeczenia lekarskiego jest spóźnione i nieuzasadnione. Organ ponadto podał, iż w orzeczeniu WKL z dnia [...] maja 2007 r. ustalono następny termin badań skarżącego na miesiąc maj 2010 r. stąd domaganie się przez skarżącego ponownych badań lekarskich wobec zdezaktualizowania się obecnego orzeczenia, nie jest uzasadnione.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2008 r. ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik – radca prawny W.W. zakwestionował twierdzenie organu o zrezygnowaniu przez skarżącego z poddania się badaniom lekarskim i nie wyczerpaniu toku odwoławczego w postępowaniu przed WKL., podając iż stawiał się na badania wielokrotnie. Natomiast co do konsultacji specjalistycznych zaznaczył iż miały mieć one postać obserwacji w oddziale zamkniętym przez okres kilku tygodni, a zdaniem skarżącego takiej potrzeby nie było, gdyż nie stanowi on zagrożenia dla społeczeństwa, uzasadniającego izolację. W pozostałym zakresie pełnomocnik podtrzymał zajęte przez skarżącego w dotychczasowym postępowaniu stanowisko wraz z argumentacją je uzasadniającą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667 z późn. zm. ), zwanej dalej ustawą, w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw wewnętrznych (DZ.U. z 1991 r. nr 79 póz. 349) - zwanego dalej rozporządzeniem, oraz z załącznikiem nr 2 do tegoż rozporządzenia, przepisem §1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (DZ.U. z 2005r. Nr 206 póz. 1723) i załącznikiem nr 2 do tegoż rozporządzenia, na wstępie stwierdzić należy, że Sąd w obecnym składzie, ponownie rozpoznając sprawę, związany jest zarówno wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie po raz pierwszy, jak również jego wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu orzeczenia.

Sąd ten w rozważanym stanie faktycznym w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Go 841/07, dokonał wykładni prawa, w zakresie wskazanego przez skarżący zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sprawie, wprost stwierdził, że przepis powyższy ( w związku z art. 43 ust. 2 pkt 1) nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, odnosi się do sytuacji strażaka, wobec którego orzeczono trwałą niezdolność do służby z powodu choroby, w okresie kiedy strażak z powodu tej samej choroby przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na taką interpretację przepisu art. 45 ust. 1 wskazuje jego literalne brzmienie. Przepis te nie może mieć zastosowania do sytuacji, w której strażak nie zaprzestał służby z powodu choroby, która była podstawą stwierdzenia trwałej niezdolności do służby, a taki stan faktyczny miał miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie, organ administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny orzeczenia komisji lekarskiej. Uprawniony jest jednak do wyjaśnienia wątpliwości, które powstały w związku z treścią orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] maja 2007r., w którym jako schorzenie powodujące całkowitą niezdolność skarżącego do służby w Państwowej Straży Pożarnej wskazano zaburzenie osobowości i według tegoż rozpoznania zakwalifikowano skarżącego do kategorii D, czyli uznano, że jest całkowicie niezdolny do służby.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w myśl art. 153p.p.s.a. związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania dokonaną przez Sąd rozstrzygający sprawę II SA/Go 841/07.

Ocena prawna, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. "Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie ten sąd", co oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli ocena ta nie zostanie skutecznie zakwestionowana w postępowaniu drugoinstancyjnym wskutek skargi kasacyjnej lub nie ulegną zmianie przepisy.

Związanie oceną prawną dotyczy zarówno organu administracyjnego, ale również sądu rozpoznającego sprawę ponownie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny sądu staje się nieaktualny(por. wyrok NSA z 22.09.1999r. I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3,poz. 129).

Skoro zatem, rozpoznając sprawę po raz pierwszy, Sąd I instancji ocenił zaskarżoną wskutek skargi wniesionej do tego Sądu decyzje jako zgodne z przepisami prawa materialnego, a stwierdzone przez ten Sąd zostały jedynie uchybienie procesowe w postaci naruszenia przepisów 7, 8, 77 § 1, i 80 k.p.a., które stanowiły podstawę uchylenia wydanej w sprawie decyzji, to ocena ta przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest wiążąca dla Sądu I instancji rozpoznającego sprawę ponownie.

W tej sytuacji Sąd meriti nie mógł rozpoznawać sprawy w granicach art. 134 i 135 p.p.s.a. z pominięciem oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu tego Sądu (art. 153 p.p.s.a.). Odmienne stanowisko Sądu stanowiłoby naruszenie tegoż przepisu, które to naruszenie mogło mieć wpływy na wynik sprawy, skutkującym uchyleniem wyroku w przypadku jego zaskarżenia skargą kasacyjną.

Tym niemniej Sąd w obecnym składzie pragnie zwrócić uwagę na kilka kwestii prawnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, które w żadnej mierze nie wychodzą poza zakres wskazanego wyżej przepisu art. 153 p.p.s.a.

Podkreślić należy, iż podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, stosownie do którego strażaka zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przypomnieć również należy, że przepis art. 43 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowi zamknięty katalog przyczyn, których zaistnienie uniemożliwia strażakowi pozostanie w służbie. Jedną z nich jest wskazana wyżej całkowita niezdolność do służby, przy czym chodzi tu o niezdolność wynikającą ze względów zdrowotnych. Stwierdzenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby stanowi zatem przesłankę tzw. obligatoryjnego rozwiązania ze strażakiem stosunku służbowego.

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie zawiera definicji całkowitej niezdolności do służby. W art. 28 i art. 29 ust. 1 ustawa ta stanowi jedynie, że służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić osoba posiadająca zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia tej służby oraz że ustalanie zdolności do służby należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Minister ten został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służb, a także trybu orzekania o tej zdolności oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (art. 29 ust. 2).

W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79. poz. 349 ze zm.). Przepisy rozporządzenia w sposób szczegółowy regulują materię poszczególnych schorzeń i ich wpływu na zdolność do służby. Ponadto przepisy te odnoszą się również do trybu odwoławczego w przypadku zakwestionowania orzeczenia przez stronę (§ 26 - § 31 rozporządzenia). Natomiast zasady orzekania o zdolności do służby określają przede wszystkim § 1 i § 13 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 13 ust. 1 orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać następujące określenia: "zdolny do służby" (pkt 1), "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" (pkt 4), "trwale" (pkt 2) lub "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" (pkt 3), a ponadto "całkowicie niezdolny do służby" (pkt 5). O całkowitej niezdolności do służby orzeka się wówczas, jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby. A zatem jeżeli nie ma pozytywnych prognoz co do stanu zdrowia, gdyż stwierdzone u badanego schorzenia nie pozwalają w ogóle na pełnienie służby, to strażaka uznaje się za całkowicie niezdolnego do służby, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia.

Z powyższych przepisów wynika, że o treści orzeczenia komisji lekarskiej decyduje ocena stopnia i trwałości niezdolności do służby. W tym zakresie istotne znaczenie ma stopień naruszenia sprawności organizmu badanego i możliwość przywrócenia w drodze leczenia sprawności niezbędnej do dalszego pełnienia służby. Jeżeli stwierdzone schorzenia jedynie zmniejszają sprawność fizyczną i psychiczną strażaka, ale rokują poprawę jego stanu zdrowia i odzyskanie zdolności do pełnienia służby na dotychczasowym albo innym stanowisku służbowym, to komisja podejmuje orzeczenia przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia, tj. o trwałej lub czasowej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Natomiast, jeżeli nie ma takich pozytywnych prognoz co do stanu zdrowia, gdyż stwierdzone u badanego schorzenia nie pozwalają w ogóle na pełnienie służby, to strażaka uznaje się za całkowicie niezdolnego do służby, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia. Całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza - w ogóle, a nie tylko okresowo - możliwość pełnienia. Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi więc podstawę do rozwiązania ze strażakiem stosunku służbowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy.

Sąd w całości podziela ugruntowane już w judykaturze stanowisko, iż orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla organów rozstrzygających o zwolnieniu strażaka ze służby na podstawie powołanego przepisu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Pogląd taki został również wyrażony przez Sąd rozpoznający sprawę po raz pierwszy.

Orzeczenie komisji lekarskiej niewątpliwie rzutuje na prawo dostępu do służby publicznej. Restrykcyjny charakter kryteriów zwalniania ze służby powoduje konieczność stworzenie odpowiednich gwarancji praworządności decyzji dotyczących dostępu do służby publicznej, tak aby wykluczyć wszelką dowolność działania władz publicznych. Przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych przewidują możliwość wszczęcia trybu odwoławczego w przypadku zakwestionowania orzeczenia przez stronę (§ 26 - § 31 rozporządzenia).

Tym niemniej, w ocenie Sądu, skoro orzeczenie komisji lekarskiej stanowi rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, mającego decydujące znaczenie w sprawie zwolnienia strażaka ze służby, zaś możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji o zwolnieniu strażaka ze służby, w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do służby przez komisję lekarską, gwarantuje realizację konstytucyjnego prawa do sądu, to orzeczenie komisji lekarskiej - rozstrzygającej zagadnienie wstępne – powinno podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Taka kontrola służyłaby wykluczeniu wszelkiej dowolności władz publicznych. W przeciwnym razie ograniczenie sądu administracyjnego wyłącznie do kontroli, czy właściwy organ Państwowej Straży Pożarnej, wydając decyzję o zwolnieniu ze służby w przypadku określonym w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dysponował ostatecznym orzeczeniem komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby, stanowiłoby iluzję prawa do sądu i nie stanowiłoby realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. W takim przypadku droga sądowa nie zapewniałaby możliwości wykluczenia wszelkiej dowolności władz publicznych.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w przedmiocie zdolności do służby w policji, w straży pożarnej, są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Ł. z dnia 18 maja 2001r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1446/99, niepubl., wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia: 19 lutego 2004r. w sprawie o sygn. akt: 3 II SA/Łd 210/02, 9 lutego 2005r. w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 833/04, oraz 12 stycznia 2006r. w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 437/05, opierające się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998r. w sprawie OPS 8/97, ONSA nr 2 z 1998r. poz. 39). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998r. stwierdzono, że sąd jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich orzekających o zdolności do służby wojskowej, gdyż komisje te są organami administracji publicznej, zaś ich orzeczenia decyzjami administracyjnymi. Pogląd ten ma również zastosowanie do orzeczeń okręgowej komisji lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzekających o zdolności do służby w straży pożarnej.

Oznacza to, iż ewentualne zarzuty odnoszące się do postępowań i orzeczeń wydanych przez te komisje lekarskie winny być zgłaszane i rozpatrywane na etapie toczącego się przed nimi postępowania.

Rozważenia, zatem wymaga, czy w niniejszej sprawie zachowane zostały przepisy dotyczące trybu wydawania orzeczenia przez komisję lekarską i czy orzeczenie to spełnia wymogi formalne pozwalające uznać, iż faktycznie doszło do wyjaśnienia kwestii zdolności skarżącego do służby.

Skarżący został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z wnioskiem o przeprowadzenie komisyjnych badań i wydanie orzeczenia o zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2007r. D.W. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów, nadto stwierdzono, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Straży Pożarnej, jest czasowe i istnieje od dnia [...] maja 2007 r. Termin badania kontrolnego ustalono na maj 2010r.

Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA, po uzyskaniu opinii wyrażonej przez Centralną Komisję Lekarską MSWiA zatwierdziła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA. W wydanym orzeczeniu z dnia [...] września 2007r. Okręgowa Komisja Lekarska podała, iż skarżący, pomimo kilkakrotnych zawiadomień nie zgłosił się na komisyjne badania, w związku z czym w oparciu o istniejąca dokumentację uznała orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej za zasadne.

Stwierdzić zatem należy, iż w niniejszej sprawie zachowany został tryb określony w rozdziale 4 § 26-31 powołanego rozporządzenia z dnia 9 lipca 1991 r. Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] maja 2007r. jest ostateczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę po raz pierwszy, podzielił stanowisko organów, że w przedmiotowej sprawie kontrola orzeczeń komisji lekarskich nie może dotyczyć kwestii czysto medycznych, jednakże uznał za konieczne wyjaśnienie rozbieżności w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, w której rozpoznanie choroby w postaci zaburzeń osobowości nie odpowiada wymienionej w § 70 pkt 1, załącznik nr 2 (powinno być - nr 3) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r. jednostce chorobowej, jaką jest osobowość nieprawidłowa. Nadto Sąd stwierdził, że z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika jakie przesłanki legły u podstaw zakwalifikowania skarżącego do kategorii D, czyli uznania skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby.

Organy administracji uzyskały wyjaśnienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, z którego wynika, iż rozpoznanie "zaburzenia osobowości" jest traktowane zamiennie z pojęciem "osobowość nieprawidłowa". Oba pojęcia oznaczają zaburzenia charakteru i sposobu zachowania indywidualnego i społecznego, oba wyrażają znaczące odchylenia od przeciętnego sposobu postrzegania, myślenia, odczuwania i odnoszenia się do siebie i innych osób. Kwalifikacja prawna "zaburzenia osobowości" w aspekcie strażaka zawarta jest w § 70 pkt 1, załącznik nr 3 rubryka 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995r. Kategoria D ( całkowita niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej ) znajduje się w liczniku, co oznacza, że jest to podstawowa kwalifikacja. Kategoria C jest ewentualnością złagodzenia rygorów zatrudnienia jedynie w szczególnych warunkach, których w skarżącego nie stwierdzono.

Organy wykonały zatem wskazane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 20 lutego 2008r. zalecenia. Nie można podzielić poglądu skarżącego, że w niniejszej sprawie brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej miało wpływ na wynik sprawy. Wydane przez Wojewódzką Komisje Lekarską orzeczenie jest ostateczne i zawiera jednoznaczną opinię o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Różnice w nazewnictwie jednostki chorobowej jakie pojawiły się w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej okazały się – w świetle przedstawionych wyżej wyjaśnień – nieistotne. Poza tym ustalenia co do jednostki chorobowej, jako element diagnozy lekarskiej, nie podlegają, jak to wskazano wyżej, ocenie Sądu Administracyjnego.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 2002 r., sygn. akt K 36/00 (OTK-A z 2002 r. Nr 5, poz. 63) podkreślił, że "określenie kryteriów oraz dokonywanie oceny warunków psychofizycznych niezbędnych do pełnienia służby w Policji ( Państwowej Straży Pożarnej ), nie stanowi materii prawnej, lecz jest przedmiotem wiedzy specjalistycznej. Dlatego też ustalenie sztywnych norm prawnych w tej dziedzinie pozostawałoby w sprzeczności z charakterem przedmiotu regulacji".

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 691/06 stwierdził, że orzeczenie komisji lekarskiej, które przeszło cały tok instancyjny przewidziany przepisami powołanego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i podlegało ocenie merytorycznej, jest wiążące dla organu wydającego decyzje w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Jednocześnie postępowanie kończące się wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby poddane zostało rygorom postępowania administracyjnego, ze wszelkimi obowiązkami nakładanymi na organ przez przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do zarzucenia organowi I jak i II instancji naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - a tylko takie naruszenia, jak już na wstępnie wskazano, dawałyby podstawę do wzruszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Z akt sprawy wynika, iż stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, że wyjaśnienia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nie mają żadnej merytorycznej mocy. Mając na uwadze przedstawione wyżej wywody należy zauważyć, iż wyjaśnienie to nie ma charakteru orzeczenia, ani jego uzupełnienia, nie stanowi też w żadnej mierze jego modyfikacji, a zatem nie ma potrzeby, aby było podpisane przez wszystkich członków Komisji. Powołując się również na wyżej wymienione okoliczności Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, który w obszernej skardze podważa nade wszystko orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA, co w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.

Nie można również zgodzić się ze skarżącym, iż orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] maja 2007r. jest już nieaktualne, bo nie uwzględnia obecnego stanu zdrowia. Wbrew temu stanowisku, stwierdzić należy, iż do chwili obecnej powyższe orzeczenie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a z jego treści jednoznacznie wynika, że obowiązuje do czasu kolejnych badań lekarskich, których termin został wyznaczony na maj 2010r.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skarżącego dotyczącego tego, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydając w dniu [...] lipca zaskarżoną decyzję utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2008r. określającą datę zwolnienia ze służby z dniem [...] lipca 2008r. spowodował działanie tej decyzji wstecz, Sąd pragnie zauważyć, iż zgodnie z orzecznictwem regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego (jakim jest także strażak) ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2006 r. , sygn. akt I OSK 941/05).

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.