Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 102/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] grudnia 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania G. L., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty L. z

[...] lipca 2020 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Nieruchomość stanowiąca własność K. Ż., oznaczona jako działka nr ew. [...], o powierzchni 3,4103 ha, została objęta podziałem pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99). Podział nieruchomości został zatwierdzony decyzją Urzędu Miejskiego w L. z 24 marca 1988 r. Część objętej podziałem nieruchomości pozostała własnością K. Ż., natomiast pozostała część została nabyta przez Skarb Państwa, z przeznaczeniem pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne na podstawie umowy sprzedaży zawartej pod rygorem wywłaszczenia (akt notarialny z [...] 1988 r.).

W piśmie z 6 lutego 2017 r. część spadkobierców byłej właścicielki ww. nieruchomości tj. A. K., M. K., J. K. i K. K., wystąpili z wnioskiem o jej o zwrot. Wnioskodawcy podnieśli, że cel wywłaszczenia przedmiotowej działki, określony w umowie sprzedaży z 25 lipca 1988 r., nie został zrealizowany. Teren ten nie jest zabudowany i nie znajduje się w pasie drogowym.

W toku postępowania ustalono, że spadek po K. K. Ż. nabyli: H. S. i E. R. K. - w udziałach po 1/2 części. E. R. K. zmarła w dniu [...] marca 2013 r., a spadek po niej nabyli: J. K., A. E. K., K. K. i M. K. K. – w udziałach po 1/4 części.

W piśmie z 27 lipca 2017 r. Starosta L. poinformował wnioskodawców o konieczności sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie, czy ubiegają się o zwrot przypadającego im udziału w nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe pismo jedynie A. K. i M. K. sprecyzowały wniosek, wnosząc o zwrot przypadających im udziałów w wywłaszczonej działce. Pozostali wnioskodawcy nie podjęli korespondencji. W tej sytuacji postanowieniem z [...] 2018 r. Starosta wyłączył sprawę rozpatrzenia wniosku J. K. i K. K. do odrębnego postępowania.

Sprawa z wniosku A. K. i M. K. została zakończona decyzją Starosty L. z [...] 2018 r., którą organ orzekł o zwrocie udziału w łącznej wysokości Ľ części, oznaczonej jako projektowana działka nr [...], o pow. 0,4177 ha i projektowana działka nr [...], o pow. 0,0242 ha (w obydwu przypadkach część działki ew. nr [...]) na rzecz A. K. i M. K.. Ponadto organ odmówił zwrotu udziałów w projektowanych działkach nr [...] (pow. 0,1204 ha) i nr [...] (pow. 0,0022 ha). Po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez strony postępowania, decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarga G. L. na decyzję Wojewody została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Lu 567/19). Od wyroku Gmina wniosła skargę kasacyjną, która nie została rozpoznana do dnia wydania decyzji zaskarżonej w rozpoznawanej aktualnie sprawie.

Pismem z 2 kwietnia 2020 r. J. K. i K. K. sprecyzowali wniosek o zwrot nieruchomości wskazując, że żądanie dotyczy przypadającego im udziału. Do wniosku przyłączyła się również H. S., należąca do kręgu spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości.

W toku postępowania do akt sprawy włączono dokumentację geodezyjno-prawną sporządzoną przez uprawnionego geodetę U. K., zarejestrowaną w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta L. w dniu 28 listopada 2017 r., dotyczącą przedmiotowej nieruchomości. Ponadto Starosta pozyskał kopię wybranych kart z archiwalnego tekstu oraz fragment rysunku Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego LZM, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1986 r. Starosta ustalił ponadto, że wnioskowany do zwrotu teren dodatkowo objęty był Miejscowym Szczegółowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ul. [...] w L., zatwierdzonym zarządzeniem Prezydenta miasta L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1984 r. Według ustaleń tego planu wnioskowany do zwrotu grunt wchodzący w obszar aktualnych działek nr ew. [...], 45 (projektowane działki nr: [...] i [...]) przeznaczony był pod realizację przedszkola z placem zabaw (symbol "60 Uop"). Na rysunku planu oznaczono projektowane budynki przedszkola wraz z otaczającym je terenem zielonym, pozostającym w granicach tego przeznaczenia i stanowiącym infrastrukturę planowanego obiektu. Obszar położony w granicach aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] przeznaczony był pod ogólnodostępne tereny zieleni wypoczynkowej (symbol "59 ZP") oraz część pod ciąg pieszy (141 KX).

W dniu 17 czerwca 2020 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości z udziałem stron postępowania, podczas których uprawniony geodeta okazał granice terenu objętego wnioskiem o zwrot. W trakcie oględzin stwierdzono, że nieruchomość w części znajdującej się w obszarze aktualnej działki nr [...] (projektowana działka nr [...]), jest wolna od jakiejkolwiek zabudowy, porośnięta trawą, krzewami i drzewami. Zieleń w przeważającej części ma charakter uporządkowany, drzewa posadzono w rzędach, teren nosi ślady pielęgnacji. Jedynie północny narożnik działki porasta nieuporządkowana, gęsta roślinność. Wywłaszczona nieruchomość w zakresie wchodzącym w skład aktualnej działki nr [...] (projektowana działka nr [...]) również jest wolna od zabudowy i zajęta jest pod zieleń w postaci trawnika oraz rzędu drzew

i krzewów. Podobnie w części znajdującej się w obszarze aktualnej działki nr [...], nieruchomość wolna jest od zabudowy, porośnięta trawą i nasadzeniami drzew oraz krzewów. Zieleń jest uporządkowana, drzewa nasadzone w rzędach. Niewielki obszar tej działki zajęty jest pod chodnik z kostki brukowej, stanowiący część ciągu pieszego biegnącego wzdłuż ul. [...]. Wzdłuż północnej granicy nieruchomości przebiega wydeptana ścieżka, wysypana żwirem oraz - w niewielkiej części - wyłożona płytami betonowymi. Przedstawiciel Gminy podniósł, że teren objęty wnioskiem o zwrot stanowi uporządkowaną zieleń, służącą mieszkańcom osiedla otaczającego sporną nieruchomość.

Na podstawie powyższych ustaleń Starosta L. decyzją z 27 lipca 2020 r. orzekł o zwrocie udziałów w łącznej wysokości ľ części w prawie własności nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], ul. [...] i ul. S.-Z., oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,4177 ha oraz projektowana działka nr [...] o powierzchni 0,0242 ha (stanowiących część aktualnej działki nr [...]), na rzecz H. S. w ˝ części, J. K. i K. K. po [...] części. Jednocześnie organ odmówił zwrotu udziałów w projektowanej działce nr [...] o powierzchni 0,1204 ha oraz projektowanej działce nr [...] o powierzchni 0,0022 ha (stanowiących część aktualnej działki nr [...]). W uzasadnieniu Starosta stwierdził, że projektowane działki nr [...] i [...] nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. pod budowę przedszkola, wobec czego zachodzą przesłanki do orzeczenia o zwrocie udziałów w tej nieruchomości na rzecz uprawnionych. W odniesieniu do wywłaszczonego obszaru wchodzącego w skład aktualnej działki nr [...] organ wskazał natomiast, że jej stan zagospodarowania (zieleniec osiedlowy) jest zgodny z celem wywłaszczenia.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła G. L., podnosząc, że cel wywłaszczenia – pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne został zrealizowany, gdyż nieruchomość stanowi zieleń osiedlową, z której mogą korzystać mieszkańcy osiedla. Gmina zarzuciła, że organ nie ustalił jednoznacznie, iż na zwracanych działkach obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał budowę przedszkola. Wskutek tego organ nieprawidłowo zidentyfikował cel nabycia nieruchomości, co skutkowało błędnym orzeczeniem o zwrocie.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazana na wstępie decyzją z 16 grudnia 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił w całości dokonaną przez organ pierwszej instancji ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, niewątpliwie celem nabycia przedmiotowej nieruchomości było skoncentrowane budownictwo jednorodzinne i tylko zrealizowanie powyższego celu w określonym w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990; dalej jako u.g.n.) czasie stanowi negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów planistycznych obowiązujących w dacie nabycia przedmiotowej działki, wynika, że wnioskowany do zwrotu grunt wchodzący w obszar aktualnych działek nr [...], 45 (projektowane działki nr: [...] i [...]) przeznaczony był pod realizację przedszkola z placem zabaw (symbol "60 Uop"). Na rysunku planu zaznaczono projektowane budynki przedszkola wraz z otaczającym je terenem zielonym pozostającym w granicach tego przeznaczenia

i stanowiącym infrastrukturę planowanego obiektu, zaś obszar położony w granicach aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] przeznaczony był pod ogólnodostępne tereny zieleni wypoczynkowej oraz część pod ciąg pieszy.

Z ustaleń poczynionych przez Starostę wynika, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość jest wolna od jakiejkolwiek zabudowy, porośnięta trawą oraz drzewami

i krzewami. Wynika z tego jednoznacznie, że na spornym obszarze nie wybudowano planowanego przedszkola wraz z infrastrukturą i otaczającym je terenem zielonym. Ustalenia te potwierdzają załączone do akt fotografie lotnicze (ortofotomapy) z okresu od 2003 r. do 2014 r., z których jednoznacznie wynika, że sporny grunt stanowił teren zielony, a z upływem lat jedynie dosadzano w jego obrębie drzewa i krzewy. Należy zatem stwierdzić, że cel wywłaszczenia na części nabytej nieruchomości (projektowane działki nr [...] i [...]), jakim było skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, a w szczególności budowa na tym terenie przedszkola z infrastrukturą, nie został zrealizowany. Nie można uznać za realizację celu nabycia realizacji jedynie terenu zielonego w oderwaniu od celu głównego - budowy przedszkola.

W skardze do sądu administracyjnego G. L. zarzuciła naruszenie: (1) art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n., poprzez uznanie, że na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona byłym właścicielom, pomimo, że znajdują się na niej elementy infrastruktury, stanowiące integralną część skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego, którego budowa była celem nabycia; (2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do celu na jaki nastąpiło wywłaszczenie, stanowiących podstawę wydania decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. i uznania, że na nieruchomości, której zwrot orzeczono nie zrealizowano celu wywłaszczenia.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji w części orzekającej zwrot udziałów w nieruchomości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające orzeczenie zwrotu nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Z uwagi na jakość i skalę rysunków planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie wywłaszczenia, niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie przeznaczenia poszczególnych zwracanych działek. Gdyby nawet przyjąć, że znajdujący się w aktach sprawy Miejscowy Szczegółowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ul. [...] w L. umożliwiał ustalenie szczegółowej lokalizacji elementów osiedla domów jednorodzinnych, to w okolicznościach niniejszej sprawy mogło co najwyżej, dojść do modyfikacji lokalizacji poszczególnych elementów w ramach jednej inwestycji, która to modyfikacja nie zmieniała charakteru celu wywłaszczenia. Zieleń osiedlowa mieści się bowiem w celu, jakim była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i ewentualna zmiana jej lokalizacji nie uzasadnia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu

i dźwięku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Kwestią o kluczowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest fakt, że sprawa zwrotu części nieruchomości stanowiącej własność K. Ż., była już przedmiotem sporu przed sądem administracyjnym. Jak wskazano wyżej, wyrokiem z 21 listopada 2019 r. (II SA/Lu 567/19) tutejszy Sąd oddalił skargę Gminy na ostateczną decyzję Wojewody L. z [...] sierpnia 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z [...] kwietnia 2018 r., którą orzeczono o zwrocie udziału w łącznej wysokości Ľ części, oznaczonej jako projektowana działka nr [...], o pow. 0,4177 ha i projektowana działka nr [...], o pow. 0,0242 ha na rzecz A. K.

i M. K..

Kontrolowana w rozpoznawanej sprawie decyzja stanowi swoiste dopełnienie wskazanego wyżej rozstrzygnięcia, w odniesieniu do pozostałych spadkobierców K. Ż., których wniosek o zwrot został wyłączony do odrębnego postępowania, ze względu na brak odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania istoty wniosku. Zaskarżona w rozpoznawanej sprawie decyzja dotyczy zwrotu pozostałej części udziałów (3/4) w odniesieniu do tych samych działek. Obydwie sprawy są zatem identyczne pod względem przedmiotowym (ten sam stan faktyczny i prawny), a różnią się jedynie pod względem podmiotowym (inne osoby uprawnione do zwrotu udziału w nieruchomości).

Choć wspomniany wyrok z 21 listopada 2019 r. jest nieprawomocny (Gmina wniosła skargę kasacyjną, które nie została rozpoznana do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie), z dość oczywistych względów, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte w poprzednim wyroku, tak co do rozstrzygnięcia, jak i motywów jego uzasadnienia. Formułowanie odmiennych ocen w tych uwarunkowaniach byłoby nieakceptowalne z punktu widzenia wartości jednolitości orzecznictwa i bezpieczeństwa prawnego (którego elementem jest przewidywalność rozstrzygnięć sądowych).

Z powyższych względów zarówno treść wyroku w rozpoznawanej sprawie, jak

i motywy uzasadnienia będą tożsame z treścią i motywami rozstrzygnięcia wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 567/19.

Jako, że mocą zapadłych w sprawie decyzji odmówiono zwrotu ostatniej z ww. projektowanych działek ewidencyjnych (nr [...]), skargą wniesioną przez Gminę objęta została wyłącznie część zaskarżonej decyzji, orzekająca o zwrocie na rzecz wnioskodawców udziałów w projektowanych działkach nr [...] i [...].

Istotą zawisłego przed Sądem sporu prawnego jest ocena, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że cel publiczny, na jaki dokonano nabycia spornej nieruchomości, nie został zrealizowany na części nieruchomości, pierwotnie (w dacie nabycia) oznaczonej nr [...], aktualnie wchodzących w skład projektowanych działek nr [...] i [...].

Sporna nieruchomość nie została objęta klasycznym wywłaszczeniem (w drodze decyzji administracyjnej), ale nabyta w drodze umowy zawartej w trybie uregulowanym trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami

i wywłaszczaniu nieruchomości. Zastosowanie w sprawie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości (art. 136 i n. u.g.n.) jest bezsporne, z uwagi na treść art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., w świetle którego przepisy rozdziału 6 działu III (regulujące zwrot wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W świetle ugruntowanych już poglądów orzecznictwa, przywołany przepis odnosi się do przypadków nabycia nieruchomości w drodze umowy, które było bezpośrednio związane z zamiarem wywłaszczenia konkretnej nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego (por. wyrok WSA w Lublinie z 17 października 2019 r., II SA/Lu 321/19 oraz powoływane tam orzecznictwo). Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Umowa z 25 lipca 1988 r. zawarta z K. Ż., miała charakter szczególny, nie w pełni dobrowolny, ponieważ jej alternatywą było wywłaszczenie nieruchomości.

Należy dla porządku przypomnieć, że w świetle art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, zgodnie z ust. 3 powyższego artykułu, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: (1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo (2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W przypadku, gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).

Kwestią o podstawowym znaczeniu jest zagadnienie realizacji celu publicznego wywłaszczenia na spornej działce. Ponieważ do nabycia nieruchomości (w okolicznościach "zagrożenia" wywłaszczeniem) doszło w 1988 r., w okresie poprzedniej formacji ustrojowo-polityczno-gospodarczej, trzeba wskazać na wstępie, że badanie realizacji celu publicznego w odniesieniu do tego rodzaju aktów wywłaszczeniowych wymaga znalezienia kompromisu między dwiema sprzecznymi grupami argumentów. Z jednej strony, wywłaszczenie musi być stosowanie w sposób bardzo ścisły, stąd zasadnicza przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia – niezbędność na cel publiczny, musi być wykładana i stosowana w konkretnym przypadku nader ściśle. Z drugiej strony, nie można abstrahować od faktu, że standardy w tym zakresie, jakie panowały w praktyce w okresie poprzedniego ustroju społeczno-gospodarczego są zasadniczo odmienne od standardów, którymi muszą kierować się organy w demokratycznym państwie prawnym, jakim jest III RP. Z tych względów, oceniając przesłankę realizacji celu wywłaszczenia w odniesieniu do aktów pochodzących z okresu poprzedniego ustroju, trzeba brać poprawkę na czynnik ogólnikowego określania tych celów. Podobne poglądy są wyrażane również przez inne składy orzekające sądów administracyjnych (por. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z 27 lutego 2018 r., II SA/Kr 1698/17; wyrok WSA w Lublinie z 25 czerwca 2019 r., II SA/Lu 144/19).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły cel nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa. Z ustaleń tych wynika, że sporna nieruchomość, w dacie nabycia objęta była postanowieniami Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady N. w L. z dnia 30 grudnia 1986 r., a także Miejscowego Szczegółowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego rejonu ul. [...] w L., zatwierdzonego zarządzeniem Prezydenta miasta L. Nr 16 z dnia 28 grudnia 1984 r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie mają ustalenia tego ostatniego aktu, w świetle których projektowane działki nr [...] i [...] przeznaczone były pod realizację przedszkola z placem zabaw (symbol "60 Uop"). Ustalenie to w sposób klarowny potwierdza włączony do akt sprawy fragment rysunku Planu w skali 1:000, obejmujący przedmiotowy teren, na którym oznaczono projektowane budynki przedszkola wraz z otaczającym je terenem zielonym (k. 40-41 akt adm. I inst.). Zarzut skarżącej Gminy, jakoby dokument ten był nieczytelny ("z uwagi na jakość i skalę rysunków"), nie jest zasadny. Treść map jest odpowiednio czytelna

i przejrzysta, aby dokonać prawidłowych ustaleń co do rodzaju celu publicznego

i sposobu umiejscowienia planowanego obszaru jego realizacji.

Analizując powyższą dokumentację trzeba w pełni zgodzić się z organami, że precyzyjnie określonym celem publicznym nabycia spornej nieruchomości, wynikającym z zestawienia treści umowy sprzedaży z 25 lipca 1988 r. z aktami planistycznymi dla danego terenu, obowiązującymi w dacie nabycia, była budowa przedszkola w ramach skoncentrowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W świetle ustaleń co do stanu przedmiotowej nieruchomości, dokonanych w toku postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że tak określony cel publiczny nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa nie został w obrębie projektowanych działek nr [...] i [...] zrealizowany. Przeprowadzone postępowanie dowodowe (w szczególności przeprowadzone w dniu 17 czerwca 2020 r. oględziny z udziałem uprawnionego geodety) wykazało ponad wszelką wątpliwość, że na spornym gruncie nie doszło do realizacji wskazanego wyżej obiektu, tj. budynku przedszkola. Co więcej, w obrębie tego terenu w ogóle nie doszło do realizacji jakiejkolwiek zabudowy. Zarówno obszar projektowanej działki nr [...], jak i projektowanej działki nr [...], jest niezabudowany – w przeważającej części porośnięty trawą oraz drzewami i krzewami. Stan taki trwa co najmniej od 2003 r., co wynika z załączonego do akt sprawy wydruku ortofotomapy (k. 105 akt adm. I inst.). Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw by założyć, że przedmiotowy teren był zabudowany ze wcześniejszym okresie.

Sąd uznał zatem za prawidłowe stanowisko organów orzekających w rozpoznawanej sprawie, że na terenie nabytej od K. Ż. nieruchomości, w części, która znalazła się w obrębie projektowanych działek nr [...] i [...], nie zrealizowano celu publicznego nabycia, skonkretyzowanego w istniejących w dacie nabycia dokumentach planistycznych jako budowa przedszkola.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącej Gminy, że sporna nieruchomość nie stała się zbędna na cel publiczny, na jaki ją nabyto z tego powodu, że została zagospodarowana pod elementy infrastruktury osiedla mieszkaniowego zabudowy jednorodzinnej (zieleń osiedlową). Przyjęcie takiego stanowiska byłoby całkowicie sprzeczne z dyrektywą ścisłego wykładania celu wywłaszczenia (nabycia nieruchomości przez podmiot publiczny). Doprecyzowanie celu publicznego, określonego ogólnie w decyzji (umowie) wywłaszczeniowej, możliwe jest w oparciu o archiwalne materiały planistyczne. Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika jednoznaczne, że w dacie nabycia sporna nieruchomość przeznaczona była pod budowę przedszkola. Wobec braku realizacji na tym terenie tego rodzaju usług, kwestia jego zagospodarowania (w tym powołany w skardze fakt jego utrzymywania przez Gminę jako terenu zielonego) pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny jej zbędności na cel publiczny, na jaki została nabyta. Za odmową zwrotu spornej nieruchomości nie może także przemawiać twierdzenie, że zagospodarowanie jej pod zieleń osiedlową stanowiło dopuszczalną modyfikację celu wywłaszczenia w ramach celu ogólnie określonego jako skoncentrowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinną. Różnica między celem publicznym w postaci budowy przedszkola (zgodnie z obowiązującymi w dacie nabycia aktami planistycznymi) a pozostawieniem spornego obszaru jako terenu zielonego, utrzymywanego przez M., jest tak fundamentalna, że nie może być kwalifikowana wyłącznie jako modyfikacja celu publicznego nabycia. Realizacja terenu zielonego w miejsce przedszkola to zasadnicza zmiana celu, a nie tylko jego modyfikacja. Argumentacja Gminy nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Wobec powyższych argumentów, w ocenie Sądu niezasadne są zarówno podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Ustalenia faktyczne są prawidłowe, oparte na kompleksowo zebranym i wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym. Nie sposób dopatrzeć się w działaniach organów naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Organy prawidłowo ustaliły, że na części nabytej nieruchomości nie zrealizowano celu publicznego, na jaki nieruchomość została nabyta, co uzasadniało zwrot tej części nieruchomości. Zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. jest niezasadny.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).