Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 824/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3, art. 40 ust. 2 I 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. J., M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1237/12 w sprawie ze skargi B. J. i M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1237/12, oddalił skargę B. J. i M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr SKO. [...], w przedmiocie zasiłku celowego.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezydent Miasta Tarnowa decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: K.p.a. - i art. 40 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 22 pkt 1, art. 39 i art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Z 2009 r. Nr 175, poz.1362 ze zm.), odmówił M. J. przyznania zasiłku celowego ze środków budżetu państwa w wysokości do 100.000 zł z przeznaczeniem na odbudowę budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że 16 maja 2011 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tarnowie wpłynęło pismo Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. przekazujące do załatwienia zgodnie z właściwością wniosek M. J. o przyznanie zasiłku celowego na odbudowę budynku uszkodzonego na skutek niekorzystnych warunków atmosferycznych w 2010 r. Organ I instancji ustalił, że na terenie gminy P. miały miejsce intensywne opady deszczu, w wyniku czego powstało osuwisko, które uszkodziło budynek mieszkalny, drewniany, jednokondygnacyjny, o pow. użytkowej 40 m2 znajdujący się w miejscowości S. i oznaczony numerem [...]. Współwłaścicielami tego budynku są B. J. i M. J. Budynek ten składa się z kuchni, pokoju i przedpokoju. Ponadto organ I instancji ustalił, że budynek uległ deformacji – skrzywieniu i występują w nim trudności z otwieraniem drzwi i okien. Przed domem uszkodzeniu uległa również nawierzchnia z kostki brukowej. Budynek kwalifikuje się do remontu, a decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowie z dnia [...] października 2010 r. nakazano współwłaścicielom budynku usunąć stwierdzone nieprawidłowości w budynku poprzez wykonanie niezbędnych robót budowlanych, których koszt wyceniono na kwotę 41.843 zł. Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego organ I instancji stwierdził, że M. J. mieszka i jest zameldowany wraz z żoną B., córką O. i synem S. w Tarnowie przy ul. [...], gdzie posiadają stałe zameldowanie od [...] 1996 r. (córka od 1997 r., a syn od 2005 r., tj. od dnia urodzenia). Tymczasem wnioskodawca złożył oświadczenie, że posiada wyłącznie dom w S. wraz z działką oraz samochód osobowy marki KIA o wartości 30.000 zł, nie posiada zaś innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 1.050 zł. Organ I instancji wskazał, że zajmowane przez rodzinę mieszkanie wyposażone jest we wszystkie urządzenia niezbędne do prowadzenia gospodarstwa domowego, zaś miesięczny czynsz z umowy najmu jest stały i wynosi 270 zł. W 2009 roku M. J. wraz z żoną zakupili budynek mieszkalny nr [...] w miejscowości S., do którego, wg oświadczenia, przeprowadzili się z zamiarem stałego pobytu w styczniu 2010 r. Organ I instancji dokonał porównania rachunków i stwierdził, że zniszczony wskutek osuwiska dom w S. wykorzystywany był jedynie dla celów rekreacyjno - wypoczynkowych, miał charakter domu letniskowego i nie służył do stałego miejsca zamieszkania. Natomiast potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy i jego rodziny mogą być i są zaspokajane w lokalu mieszkalnym w Tarnowie. Brak było zatem w jego ocenie podstaw do przyznania wnioskowanego zasiłku. Byłoby to bowiem sprzeczne z celami pomocy społecznej.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. J. i M. J., którzy zarzucili jej naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy podstawę prawną rozstrzygnięcia winien stanowić art. 40 tej ustawy. Ponadto podnieśli naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem słusznego interesu obywateli oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym i dowolnym przyjęciu, że odwołujący się mają możliwość przezwyciężenia trudności wywołanych uszkodzeniem domu we własnym zakresie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W jej uzasadnieniu Kolegium przytoczyło ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, które podzieliło, a także przedstawiło zasady przyznawania świadczeń w ramach pomocy społecznej. W ocenie Kolegium organ l instancji nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, ani też nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, iż główne centrum życiowe rodziny J. znajduje się w Tarnowie. Dalej podkreśliło, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, w których się znalazły i nie są w stanie ich pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Uszkodzenie domu położonego w S. pogorszyło sytuację życiową odwołujących się, jednakże ta bez wątpienia trudna sytuacja jest dla stron możliwa do przezwyciężenia przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że organ l instancji w podstawie prawnej powołał art. 40 ustawy o pomocy społecznej, nie można zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Zdaniem Kolegium strony brały czynny udział w prowadzonym postępowaniu, w tym uczestniczyły w wywiadzie środowiskowym oraz składały oświadczenia, w tym o stanie majątkowym. W ocenie Kolegium organ l instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawił dokonane ustalenia, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, a także w sposób bardzo obszerny umotywował swoją decyzję, wskazując dowody służące do dokonania ustaleń faktycznych oraz sformułował ocenę prawną stwierdzonych okoliczności.

Skargę na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie wnieśli B. i M. J., zarzucając brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, bowiem uchybił on ciążącemu na nim obowiązkowi zawiadomienia stron o zgromadzeniu całokształtu materiału dowodowego i nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału oraz złożenia końcowego oświadczenia. Skarżący podnieśli również, że zaistnienie szkody wywołanej osuwiskiem wynikało między innymi z zaniechań po stronie Gminy P., która mimo faktu, iż teren zabudowany budynkiem należącym do skarżących jest terenem osuwiskowym nie podjęła żądnych działań w celu ostrzeżenia skarżących, czy zapobieżenia powstaniu szkody. Wskazano ponadto, iż art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie może stanowić podstawy orzekania w sprawie o zasiłek celowy przyznawany w trybie art. 40 powołanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za niezasadną. W motywach wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. wskazał, iż rodzina skarżących od ponad piętnastu lat zamieszkuje w mieszkaniu w Tarnowie, które to mieszkanie skarżący we własnym zakresie zaadaptowali, urządzając na strychu dodatkowe cztery pokoje. W ocenie Sądu okoliczność, że skarżący są najemcami, a nie właścicielami tego lokalu, nie zmienia faktu, że w dacie rozpatrywania przez organy pomocy społecznej przedmiotowego wniosku o przyznanie zasiłku celowego potrzeby mieszkaniowe rodziny skarżących były zaspokojone, ponieważ mogła ona zamieszkiwać w mieszkaniu w Tarnowie. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono żadnych okoliczności wskazujących, że rodzina skarżących utraciła lub w najbliższej przyszłości może utracić możliwość zamieszkiwania w lokalu zajmowanym od ponad piętnastu lat. Niewątpliwie uszkodzenie domu w S., który został przez skarżących zakupiony w celu przeniesienia tam swojego miejsca zamieszkania, poważnie skomplikowało plany na przyszłość skarżących, jednak nie skutkowało pozbawieniem miejsca zamieszkania. Zatem prawidłowo przyjęły organy pomocy społecznej, że w wyniku klęski żywiołowej skarżący nie znaleźli się w sytuacji życiowej, której nie byliby w stanie przezwyciężyć przy wykorzystaniu własnych środków i możliwości. Konsekwencją takich ustaleń musiała być odmowa przyznania świadczenia. Sąd podkreślił, że zasiłek celowy z art. 40 ustawy o pomocy społecznej nie może być traktowany jedynie jako forma odszkodowania za straty powstałe w wyniku klęski żywiołowej, lecz, jak wskazano wyżej, jest świadczeniem przyznawanym osobom, których zdarzenie losowe pozbawiło możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak np. miejsce zamieszkania. Nie mogły zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji zarzuty podnoszone przez skarżących wskazujące na winę Gminy P. w powstaniu szkody w budynku skarżących. Organy pomocy społecznej nie kwestionowały też, że osuwisko wywołało straty w majątku skarżących, trafnie jednak uznały, że nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu odmowa przyznania zasiłku celowego była uzasadniona, bowiem samo powstanie, na skutek zdarzenia losowego, straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia zasiłku celowego. Odnośnie zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał je za nieuzasadnione. W jego ocenie organy prowadzące postępowania prawidłowo i zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. ustaliły wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, które, jak wskazano wyżej, były w kontrolowanym postępowaniu w zdecydowanej większości bezsporne. Ponadto wszystkie pisma procesowe były prawidłowo doręczane stronom, skarżący mogli przedstawiać swoje stanowisko w sprawie, zgłaszać dowody oraz wnosić środki odwoławcze, a więc mogli brać czynny udział w postępowaniu. Sąd zwrócił również uwagę, że organ I instancji błędnie umieścił w podstawie prawnej swojej decyzji art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jednakże całokształt rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa wskazuje jednoznacznie, że badał on przesłanki przyznania zasiłku celowego opisane w art. 40 ustawy o pomocy społecznej i odmawiając przyznania wnioskowanego zasiłku nie odwoływał się do kwestii kryterium dochodowego. Dlatego też w ocenie Sądu błędne powołanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 39 ustawy o pomocy społecznej nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. J. i B. J. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 40 ust. 2 i 3 w związku z art. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że sam fakt posiadania przez skarżących uprawnienia do zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie stosunku obligacyjnego, przesądza o tym, że są oni w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową w jakiej się znaleźli,

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 K.p.a., poprzez oparcie orzeczenia na przesłance nie wskazanej w przepisach prawa, a to na ustaleniu, że skoro skarżący nie zamieszkują w domu w S., uszkodzonym na skutek powodzi, to nie ma podstaw do przyznania im zasiłku celowego, o jakim mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Zdaniem skarżących twierdzenie organów administracji oraz Sądu, że zasiłek celowy z pomocy społecznej skarżącym się nie należy, albowiem mają oni inne, niż uszkodzony dom w S., miejsce zamieszkania, gdzie dodatkowo zlokalizowane ma być ich centrum życiowe, stanowi naruszenie art. 6 K.p.a., albowiem omawiane kryterium przyznania zasiłku celowego nie jest znane ustawie o pomocy społecznej. Warunek zamieszkiwania w uszkodzonym na skutek klęski żywiołowej domu lub lokalu, wprowadzony został w wytycznych MSWiA kierowanych do Wojewodów w związku z przyznawaniem zasiłków celowych na przezwyciężenie szkód powstałych na skutek klęsk żywiołowych w latach 2010 i 2011. Wytyczne te nie stanowią jednak źródeł prawa powszechnie obowiązującego i jako takie nie mogą modyfikować przepisów ustawy i to w kierunku zawężającym grono osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej. Zatem i organy administracji procedujące w przedmiocie wniosków o przyznanie świadczeń na przezwyciężenie szkód zaistniałych w związku z klęskami żywiołowymi nie mogą odwoływać się do omawianego kryterium przy wydaniu decyzji w przedmiocie przyznania czy odmowy przyznania zasiłku. Stanowisko przeciwne kłóci się nie tylko z przepisem art. 6 K.p.a., ale też z Konstytucyjnymi regułami dotyczącymi źródeł prawa obowiązującego w Polsce i jako takie nie może być zaakceptowane. A skoro tak, to skarżącym, którzy nie mają żadnych oszczędności i wolnych zasobów finansowych i nie są w stanie wyremontować domu w S., sporne świadczenie się należało. Brak "dachu nad głową" nie powinien decydować o przyznaniu zasiłku lub odmowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Podstawy, na których można wywieść skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu wymienionych powyżej podstawach prawnych, jednakże żaden z przedstawionych zarzutów nie może zostać uznany za trafny. Przy czym godzi się wskazać, iż sformułowanie zarzutu naruszenia prawa procesowego jest nieprawidłowe, gdyż odnosi się on do postępowania organów administracji, a nie Sądu I instancji. Tymczasem sądy administracyjne nie stosują wprost przepisów K.p.a., a oceniają prawidłowość ich zastosowania przez organy administracyjne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że zarzut naruszenia przepisów K.p.a. winien być powiązany z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., aby można podważać ustalenia stanu faktycznego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1424/11, LEX nr 1107461). Skarga kasacyjna zaś wprost zarzuca Sądowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej, bez powiązania z przepisami o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten w istocie kwestionuje przyjęte przesłanki materialnoprawne, a więc dowodzi wadliwej wykładni art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, dlatego – mimo tego - zostanie omówiony łącznie z drugą podstawą kasacyjną.

Na wstępie merytorycznych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, o czym stanowi art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela w obowiązku utrzymywania się także w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański: Komentarz do ustawy o pomocy społecznej wraz ze zbiorem przepisów wykonawczych, Kutno 2006, s. 10). Instytucja pomocy społecznej ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do działań samych zainteresowanych. Organy pomocy społecznej są obowiązane do współuczestnictwa w podejmowaniu samodzielnie przez potrzebującego środków zaradczych, co oznacza, że brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy stanowi zaś, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Według art. 3 ust 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Powyższe oznacza, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przy czym chodzi o pomoc w znaczeniu podstawowym, w zakresie zaspokojenia najpotrzebniejszych i bieżących potrzeb życiowych. Decyzje wydawane przez organy w tym zakresie opierają się na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, uwzględniania zarówno subiektywnego interesu wnioskującego o pomoc, jak i innych podopiecznych, a więc interesu obiektywnego. Oczywiście działanie w trybie uznania administracyjnego nie oznacza dowolności przy wydawaniu decyzji, organy winny bowiem wykazać, że w konkretnej sprawie istniały przesłanki uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Oznacza to jednak, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Wskazać w tym miejscu należy, że w odróżnieniu od zasiłku, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie zasiłku, o którym mowa w art. 40 tej ustawy nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Konieczność przeprowadzenia remontu, czy też odbudowy domu będąca następstwem wystąpienia powodzi wyłącza zastosowanie ogólnego przepisu art. 39 tej ustawy. Tak więc przepisy art. 39 i 40 tej ustawy, mimo, iż dotyczą tego samego rodzajowo świadczenia (zasiłku celowego), to wymagają ustalenia przez organ innych przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy pieniężnej.

Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek taki "może być przyznany" również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ze sformułowania tego wynika, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter uznaniowy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że samo powstanie, na skutek powodzi, straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma zaspokojone potrzeby życiowe w innym miejscu, nadto z nieruchomości tej korzysta w inny sposób niż stałe zamieszkiwanie w niej, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia takiej pomocy w postaci zasiłku celowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków powodzi ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu czy w innej miejscowości, niż dotknięte żywiołem, uznać należy, że ma zabezpieczone minimum egzystencji, co wskazuje i świadczy zarazem, że pomoc socjalna ze strony Państwa nie jest jej niezbędna. Nie spełniałaby bowiem, w świetle przytoczonych wyżej rozważań, zakładanego celu, zatem taka sytuacja wyklucza możliwość udzielenia jej pomocy socjalnej w tym trybie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku powodzi, pomoc powinna być skierowana do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu i które przez to znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć (między innymi usunąć zaistniałe zniszczenia). Chodzi o zapewnienie minimum egzystencji w postaci wskazanego w skardze kasacyjnej "dachu nad głową". I nie jest to kwestia pozaustawowej przesłanki, ale kwestia prawidłowej interpretacji przepisu prawa, w kontekście nie tylko jego brzmienia, ale brzmienia innych przepisów danej ustawy i celów, jakim one służą. Podkreślić należy, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy, nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową. Dlatego też stanowisko, że art. 40 ust. 2 ustawy odnosi się przede wszystkim do strat w majątku spowodowanych klęską żywiołową, a straty te należy rozumieć w kontekście działalności życiowej skarżącego, jego majątku, czy ma on możliwości zrekompensowania tych strat w inny sposób, a przede wszystkim na ile są one obiektywnie istotne dla wnioskodawcy jest całkowicie chybione (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., I OSK 1236/11, publ. W internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec tego uznać należy, że organy administracyjne, a za nimi Sąd pierwszej instancji, trafnie przyjęły, iż ocena okoliczności w niniejszej sprawie powinna być prowadzona z uwzględnieniem faktu, że skarżący swoje potrzeby bytowe mogą zaspokoić w mieszkaniu w Tarnowie, w którym zamieszkują od kilkunastu lat. Natomiast budynek w S. nie stanowił centrum życiowego skarżących. W tej sytuacji drugorzędnego znaczenia nabiera okoliczność, czy skarżący stale przebywali, czy też nie, w domu w S.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna nie zdołała podważyć prawidłowości wykładni wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego. Zatem zarzut z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. okazał się chybiony. Nietrafny jest również zarzut z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., bo niepodobna zarzucić Sądowi I instancji niedostrzeżenia naruszenia przez organy reguł wyrażonych w art. 6 K.p.a. Organy orzekające wyjaśniły bowiem sprawę w zakresie potrzebnym do jej rozstrzygnięcia i wydały decyzje adekwatne do obowiązujących norm prawnych. Ich wykładnia była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał więc pełne podstawy do zaakceptowania zapadłych decyzji. Zresztą w omawianej materii orzecznictwo jest jednolite (p. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Opolu z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 19/12, w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 676/12, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 65/12, z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 77/12, publ. jw.).

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

-----------------------

1