Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 18/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1, art. 41 pkt 1, art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 7.
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 maja 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 3 lutego 2014 r. przyznającą specjalny zasiłek celowy w wysokości 50 zł oraz odmawiającą przyznania zasiłku celowego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2011 r., T. R. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie mu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego ewentualnie specjalnego zasiłku celowego.

W toku rozpoznania przedmiotowego wniosku Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie wydał kolejno uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzje: z dnia 31 stycznia 2011 r., nr [...], którą odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, środków higienicznych, leków oraz zasiłku celowego; z dnia 21 czerwca 2011 r., nr [...], z dnia 30 grudnia 2011 r. nr [...], z dnia 16 lipca 2012 r., nr [...] z dnia 4 lutego 2013 r. nr [...], którymi przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 40,00 zł na zakup żywności, środków higienicznych, leków i opłat oraz odmówił przyznania stronie zasiłku celowego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 3 lutego 2014 r., nr [...], przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów zakupu żywności, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, leków, opłat i spłatę zadłużenia w wysokości 50 zł oraz odmówił mu przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył okoliczności faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia i przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. Wskazał, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z orzeczoną niepełnosprawnością na stałe, bierny zawodowo, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego dochód z grudnia 2010 r., po odliczeniu alimentów wynosi 589,35 zł i nie kwalifikuje do przyznania zasiłku celowego, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Organ zauważył, że wnioskodawca nie reguluje opłat czynszowych, a dług z tego tytułu na dzień 31 sierpnia 2013 r. wynosi 36.742,87 zł. Dalej, organ I instancji opisał sytuację zdrowotną wnioskodawcy oraz formy oczekiwanej przez niego pomocy i jej przeznaczenia. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż wnioskodawca nie może oczekiwać, by świadczenia z pomocy społecznej pozwoliły w pełni zaspokoić wszystkie zgłaszane potrzeby, bowiem wynika to z ograniczonych możliwości systemu pomocy społecznej. Argumentował, że przyjęto zasady, iż zasiłek celowy w wyższej wysokości jest przyznawany rodzinom z dziećmi, osobom samotnie wychowującym dzieci, nie posiadającym dochodu lub mającym bardzo niski dochód. Natomiast zasiłek celowy w niższej wysokości przyznawany jest osobom i rodzinom, w których choćby jedna osoba otrzymuje stały comiesięczny dochód. Górna wysokość zasiłku celowego dla rodzin wynosi 250 zł, a dla osób samotnych 150 zł. Dalej, organ I instancji przedstawił analitykę dotyczącą wysokości budżetu jakim dysponuje oraz liczby osób ubiegających się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Wskazał na konieczność dostosowania wysokości udzielanych świadczeń do uzasadnionych potrzeb osób lub rodzin ubiegających się o pomoc, z równoczesnym uwzględnieniem faktycznych możliwości finansowych Ośrodka. Wywodził, że w 2014 r. z uwagi na środki, którymi dysponuje, przeciętna wysokość zasiłków dla rodzin wynosi 80 zł, a dla osób samotnych 50 zł. Odnosząc powyższe do stanu sprawy stwierdził, że sytuacja finansowa wnioskodawcy na tle innych osób starających się o pomoc nie jest najgorsza, gdyż posiada on stały comiesięczny dochód w postaci renty, zaś większość osób korzystających z pomocy nie posiada w ogóle dochodu, bądź ma bardzo niski dochód. Podkreślił wyjątkowy charakter specjalnego zasiłku celowego, który jest przyznawany osobom przekraczającym kryterium dochodowe. Zauważył, że wnioskodawca nie odebrał z kasy Ośrodka przyznanej mu wcześniej pomocy, której łączna wartość wynosi 2.625,83 zł, a które mógłby przeznaczyć na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. W konsekwencji organ uznał, że możliwym jest przyznanie wnioskodawcy jedynie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 50 zł.

W odwołaniu T. R. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego mającego wpływ na wynik sprawy. Wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji ze wskazaniem wypłacenia zasiłku na poziomie zapewniającym minimum socjalne niezbędne do pokrycia wszelkich kosztów utrzymania jakie musi ponosić. Ponadto, w jego ocenie organ, winien był wydać odrębne decyzje na "każdą pomoc" w tym m.in. na zakup żywności, odzieży, obuwia, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej. W uzasadnieniu szczegółowo opisał swoją sytuację rodzinną, mieszkaniową i zdrowotną. Powołał tezy wyroków sądów administracyjnych wskazujące cele udzielenia pomocy społecznej. Podniósł, że ma nakaz opuszczenia mieszkania, a jego stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy, dzięki której mógłby spłacić zadłużenie i poprawić swoją sytuację życiową. Podniósł także problem zachowania się opiekunek, które wykonywały czynności w ramach przyznanych mu usług opiekuńczych oraz braku wskazania w decyzji sposobu w jaki ma rozdysponować przyznaną kwotę zasiłku na wskazane cele.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 30 maja 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Następnie stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość stałego dochodu strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku na kwotę 589,35 zł (grudzień 2010 r.), która przekracza ustawowe kryterium dochodowe 542 zł. W konsekwencji zauważył, że organ I instancji zasadnie uznał, że brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie zasiłku celowego. Wskazując na zasady przyznawania specjalnego zasiłku celowego uregulowanego w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej dalej ustawą, zauważył, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, który uzasadniał przyznanie specjalnego zasiłku celowego na cele wskazane w decyzji w wysokości 50 zł. Wywodził, że zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organ ten szczegółowo przeanalizował sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, samotnym gospodarowaniem, a także jego sytuacją materialną i życiową. Działając w ramach uznania administracyjnego, zasadnie uznał, że sytuacja w jakiej znalazł się T. R. uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie zasiłku celowego specjalnego. W szczególności ustalając wysokość świadczenia organ I instancji zbadał sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt nieodebrania przyznanych mu z pomocy społecznej środków finansowych w wysokości 2.625,83 zł. Podkreślił, że organ I instancji przedstawił wyczerpującą analitykę w kwestii wysokości środków finansowych, którymi dysponuje na wypłatę zasiłków celowych, liczbę wnioskodawców ubiegających się o pomoc, przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy udzielaniu pomocy, a także wskazał przeciętną wysokość zasiłków. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że pomoc społeczna nie musi być przyznana w wysokości zaspokajającej w pełni wszystkie potrzeby beneficjenta, gdyż nie pozwalają na to finanse, którymi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Zwrócił też uwagę, że organ I instancji nie miał obowiązku orzekać o każdym rodzaju pomocy w odrębnej decyzji, bowiem wymienione we wniosku o przyznanie zasiłku cele nie stanowią odrębnych spraw administracyjnych. Zaakcentował, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego, przyznana stronie w określonym miesiącu. W związku z czym organ I instancji słusznie uznał, że wszystkie potrzeby zgłoszone przez wnioskodawcę w jednym miesiącu należy rozstrzygnąć jedną decyzją, gdyż tylko w ten sposób można było wymiar świadczenia odnieść do potrzeb pozostałych osób korzystających z pomocy. Natomiast pozostałe kwestie podnoszone w odwołaniu pozostają w ocenie organu, poza przedmiotem sprawy.

W skardze na powyższą decyzję T. R., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniósł o uchylenie decyzji Kolegium, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 w zw. z art. 10 § 1, art. 85, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na pobieżnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz nieuwzględnieniu zarzutów odwołania, a także art. 6 w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów stanowiących podstawę rozstrzygania. W uzasadnieniu zarzucił, że zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, oparta jest na rażącym naruszeniu prawa procesowego. Podniósł, że organ II instancji nie przeanalizował i nie rozpatrzył zarzutów odwołania oraz żądań stawianych w podaniu. Akcentował, że takie okoliczności jak zły stan zdrowia skarżącego oraz brak środków na utrzymanie, powinny skutkować pomocą w formie zasiłku specjalnego w wyższej wysokości. Zarzucił, że naruszono uznanie administracyjne, pomijając przy rozstrzyganiu zasadę uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Wywiódł, że stosując uznanie administracyjne organ powinien wyważyć przeciwstawne interesy stron i wyjaśnić powody wydania takiej, a nie innej decyzji, aby możliwe było zbadanie przez sąd administracyjny, czy rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Zdaniem skarżącego, sytuacja faktyczna, w jakiej się obecnie znajduje, nie została poddana dostatecznej analizie, a to świadczy o istotnym naruszeniu prawa formalnego oraz zasady praworządności (art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Pełnomocnik skarżącego zawarł w skardze wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu według norm przepisanych oraz oświadczył, że koszty zastępstwa procesowego nie zostały pokryte. Poza tym, wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi – o oddalenie, uznając, że zarzuty skargi są całkowicie niezasadne.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 18/15, Sąd uwzględniając wniosek pełnomocnika skarżącego przywrócił termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje przy tym rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie dokonywanej oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie i oceniać działań organów, które nie są związane ze sprawą w jej znaczeniu przedmiotowym.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji i na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie i według powołanych kryteriów wykazała, że odpowiadają one przepisom prawa. W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zastosowało w sprawie przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wykazało bowiem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie pozwalającym na właściwe rozstrzygnięcie sprawy oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa stanowiące podstawę procedowania w sprawie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, ze zm., dalej zwanej ustawą) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), zwanego rozporządzeniem.

Wniosek skarżącego z dnia 3 stycznia 2011 r. dotyczący objęcia go pomocą społeczną zawierał żądanie przyznania zasiłku celowego i celowego specjalnego.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jednakże, stosownie do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kryterium dochodowe określone zostało w przepisach rozporządzenia i zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a wynosi od 1 października 2012 r. kwotę 542 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Paragraf 1pkt 1 lit. a rozporządzenia stanowi, że ustala się następujące zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kryteria dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej - w wysokości 542 zł.

Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (ust. 3).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły wysokość stałego dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku na kwotę 589,35 zł (grudzień 2010 r.) i dochód ten stanowi renta inwalidzka, przy której realizowane jest potrącenie alimentacyjne. Miesięczny dochód skarżącego w wysokości 589,35 zł przekracza zatem ustawowe kryterium dochodowe, które ustalone zostało na poziomie 542 zł. Stąd też skoro dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, to zasadnie uznały organy, że brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu zasiłku celowego.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego uprawnia przyjęcie, że organy dokonały także prawidłowych ustaleń, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, schorowaną i legitymującą się orzeczeniem o zaliczeniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a tym samym spełnia przesłanki z art. 7 ustawy.

Art. 41 ust. 1 ustawy przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. O możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Jednakże mając na uwadze szczególny rodzaj tej pomocy, obwarowany przez ustawodawcę wystąpieniem "szczególnie uzasadnionych przypadków", to nie można z niej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryteria dochodowe. Szczególne przypadki, o których mowa w przepisie art. 41 pkt 1 ustawy muszą być wyraziste i odbiegające od sytuacji osób, które spełniają kryterium dochodowe i tym samym kwalifikują się do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 482/13 – LEX nr 1343313).

Dostrzec należy również, że decyzja o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjnego daje organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu związane z posiadanymi uprawnieniami i środkami. Uznanie administracyjne oznacza jednocześnie, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma oraz, że otrzyma je w formie i wysokości w jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne pozwala bowiem organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy (tak NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 407/12 - LEX nr 1264795).

Mając powyższe na względzie trafnie organy uznały, że T. R., jako osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej.

Dokonując kontroli legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego. Kontrola legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, powoduje obowiązek zbadania przez Sąd tego, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który uzasadniał przyznanie specjalnego zasiłku celowego na cele wskazane w decyzji w wysokości 50 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, samotnym gospodarowaniem, a także jego sytuacją materialną i życiową. Działając w ramach uznania administracyjnego, zasadnie uznały, że sytuacja w jakiej znalazł się T. R. uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie zasiłku celowego specjalnego. Ustalając wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt nieodebrania przyznanych z pomocy społecznej środków finansowych w wysokości 2.625,83 zł. Organ w uzasadnieniu decyzji podał w sposób zrozumiały informacje dotyczące wielkości środków pieniężnych, jakimi dysponuje w skali miesiąca, liczbę wnioskodawców domagających się pomocy, przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych finansów, a także wskazał na przeciętną wysokość zasiłków. Wytłumaczył także, że zgodnie z przyjętymi regułami, kieruje się przede wszystkim koniecznością niesienia pomocy rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, osobom samotnym bez dochodu lub o niskim dochodzie, a tym samym udziela pomocy w sytuacjach zagrożenia podstawowych warunków egzystencji rodziny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania, dokonało powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Przedstawioną w tym uzasadnieniu argumentację Sąd podziela.

Zasiłek celowy specjalny jest świadczeniem o charakterze szczególnym, wyjątkowym, którego ustawodawca nie powiązał z kryterium dochodowym, lecz z szczególnie uzasadnionymi przypadkami. Pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku należy traktować bardzo wąsko i odnosić do zaspokajania wyłącznie podstawowych potrzeb bytowych (por wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 405/13 - LEX nr 1341081). Stąd też udzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Zaspokajanie potrzeb powinno być ukierunkowane w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować (por. wyrok NSA z dnia 24 września 1996 r., sygn. akt SA/Gd 3281/95 - LEX nr 44077).

Powyższe oznacza, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania osoby ubiegającej się o pomoc na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że wydając decyzję z zakresu pomocy społecznej organ musi kierować się przesłankami ustawowymi, dotyczącymi dostosowania rodzaju i rozmiaru świadczeń do okoliczności sprawy i uwzględniania potrzeb ubiegających się o pomoc w miarę możliwości pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż wobec powszechnie znanej okoliczności, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, wykluczone jest zaspokojenie przez organ wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc i to w zgłaszanej przez nie wysokości. Organ musi zatem przyjąć obiektywne kryteria, według których dokonuje rozdziału środków finansowych.

Ponadto, zdaniem Sądu, nie są zasadne zarzuty skargi, że organ nie wykazał, iż nie jest możliwe udzielenie skarżącemu pomocy w większym wymiarze. Z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu pierwszej instancji, wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku w wysokości 50 zł, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Odnotować w tym miejscu trzeba, że dokonując oceny legalności decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej Sąd nie bada prawidłowości gospodarowania przez organ środkami pieniężnymi.

Kontrolując legalność wydanych w sprawie aktów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego czy prawa procesowego. Organy określiły wyraźnie, na jakie cele została przyznana kwota zasiłku celowego specjalnego. Zarzucany brak wskazania przez organ, jaka część przyznanej kwoty powinna zostać przeznaczona na poszczególne cele, nie stanowi wadliwości decyzji, gdyż ostatecznie to świadczeniobiorca dokona rozdysponowania tej kwoty na cele wskazane w decyzji. Ponadto, w świetle przepisów ustawy nie jest wadliwe wydanie jednej decyzji przyznającej pomoc w celu zaspokojenia kilku niezbędnych potrzeb życiowych. Żaden przepis ustawy nie obliguje organu do wydawania w tym zakresie odrębnych decyzji, jeśli żądanie oparte jest na tej samej podstawie prawnej.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a.

-----------------------

9