Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2237/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 30 c ust. 1 i 3, ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. N. na informację zawartą w piśmie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Mazowieckiej Jednostce Wdrażania Programów Unijnych, 2. zasądza od [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych na rzecz T. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

T. N. (dalej: skarżący) wnioskiem z [...] maja 2013 r. zwrócił się do [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: [...]JWPU) o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013, Priorytet VI "Wykorzystanie walorów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turysty i rekreacji", Działanie 6.2 "Turystyka" pod tytułem "[...]". Projekt ma być realizowany w miejscowości O. i będzie polegać na budowie tematycznego ośrodka agroturystycznego oraz aranżacji terenu.

Pismem z [...] lipca 2013 r. [...]JWPU poinformowała skarżącego, że projekt nie przeszedł pomyślnie pierwszego etapu oceny merytorycznej (oceny wykonalności). [...]JWPU wyjaśniła, że wniosek o dofinansowanie nie uzyskał pozytywnej oceny wykonalności w ramach Kryteriów: nr 1 "Wykonalność finansowa", nr 2 "Efektywność projektu", nr 3 "Dokumentacja techniczna zgodna z danymi podanymi we wniosku i przygotowana zgodnie z prawem polskim i unijnym." oraz nr 4 "Wykonalność organizacyjna (kadrowa) techniczna i technologiczna.".

Od wyniku powyższej oceny projektu skarżący złożył protest zarzucając, że w świetle przedstawionych w dokumentach aplikacyjnych informacji, ocena została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Pismem z [...] sierpnia 2013 r. [...]JWPU poinformowała skarżącego, że protest został uwzględniony we wszystkich kwestionowanych kryteriach i w związku z tym został skierowany do ponownej oceny merytorycznej w ramach tych kryteriów.

Pismem z [...] września 2013 r. [...]JWPU poinformowała skarżącego, że przedmiotowy wniosek – w wyniku ponownej oceny – uzyskał wynik negatywny. Ocena negatywna dotyczyła 2 z 4 kryteriów tj. nr 1 "Wykonalność finansowa" oraz nr 2 "Efektywność projektu".

W uzasadnieniu pisma [...]JWPU przytoczyła uzasadnienia ocen dwóch ekspertów dotyczących niespełnionych kryteriów. Co do kryterium nr 1 "Wykonalność finansowa", pierwszy z oceniających zauważył, że budżet projektu określono we wniosku w wysokości 461.250 zł (w tym wydatki kwalifikowalne 375.000 zł). Wszystkie koszty określone we wniosku są kwalifikowalne oraz niezbędne do realizacji projektu. Niemniej koszty promocji i marketingu są niskie (5% wszystkich kosztów projektu). Ich poziom, wskazany we wniosku nie gwarantuje realizacji zakładanych wskaźników. Nieścisłość pomiędzy deklaracją wnioskodawcy w biznesplanie str. 33: Zakładamy, że w pierwszych latach kiedy konieczna będzie promocja o dużej sile natężenia i przeznaczeniu dużych nakładów w tym zakresie relacja kosztów marketingowych do wszystkich pozostałych kosztów stałych i zmiennych (wynagrodzenia, media, administracja, czynsz, usługi zewnętrzne) wyniesie ok. 20%, w trzecim roku w wyniku zwiększonej rozpoznawalności marki nakłady te powinny spaść do 10% a następnie do 3,5%, a stosowanymi wartościami w analizie finansowej (rachunek zysków i strat, koszty działalności operacyjnej – w odpowiednich latach). Podważa to jakość analizy (zaniżone koszty realizacji przedsięwzięcia) i wyciąganych z niej wniosków.

Drugi z oceniających wskazał, że wnioskodawca nie udokumentował posiadania doświadczenia w działalności biznesowej co nie daje przesłanek gwarantujących zdolność skutecznej i terminowej realizacji projektu. Podana została informacja, że do realizacji projektu wnioskodawca powołał spółkę z o.o. Budżet projektu określono na 461.250 zł (wydatki kwalifikowalne 375.000 zł). Zdaniem oceniającego aktualny stan przygotowań do realizacji projektu nie daje przekonywujących gwarancji na osiągnięcie zamierzonych produktów, rezultatów i oddziaływania w dopuszczalnym kwalifikowalnością wydatków w okresie czasu. Harmonogram rzeczowo – finansowy projektu nie jest czytelny. Wnioskodawca do chwili złożenia aplikacji nie pozyskał prawomocnego pozwolenia budowlanego. Doświadczenie inżynierskie posiadane przez oceniającego skłania do uznania, że osiągnięcie celów projektu w okresie zadeklarowanym przez wnioskodawcę nie jest realne.

W zakresie kryterium nr 2 "Efektywność projektu" pierwszy z oceniających wskazał, że z uwagi na zbyt niskie nakłady na promocję i marketing nie jest zagwarantowane w wystarczający sposób osiągnięcie zakładanych wskaźników. Z uwagi na ujawnione w analizie finansowej zaniżone koszty realizacji przedsięwzięcia wskaźniki finansowe przedstawione przez wnioskodawcę obarczone są błędem. Realizacja projektu nie jest zasadna z punktu widzenia efektywności: relacja nakład/rezultat.

Drugi z ekspertów stwierdził, że wnioskodawca przedstawił szereg ogólnych argumentów i danych statystycznych, wskazujących, że istnieje zapotrzebowanie na wnioskowany zakres usług turystycznych będących rezultatem projektu. Jako produkty wskazano budowę pensjonatu oraz jego wyposażenie. Rezultat stanowi nową szerszą ofertę usług oraz uruchomienie nowej bazy agroturystycznej. Wnioskodawca nie posiada udokumentowanych doświadczeń biznesowych w zakresie prowadzenia inwestycji, realizacji projektów unijnych jak też w prowadzeniu sformalizowanej działalności turystycznej. Ze względu na przewidywany przez wnioskodawcę bardzo krótki okres rzeczowej realizacji inwestycji i rozliczenia projektu do końca 2014 r., który należy uznać za nierealistyczny, realizacja projektu nie może być uznana jako zasadna z punktu widzenia efektywności wydatkowania środków publicznych.

Na powyższe pismo skarżący złożył 2 października 2013 r. skargę do tutejszego Sądu i wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia [...]JWPU oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zarzucił [...]JWPU:

1. brak zgodności przeprowadzonej oceny z kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący;

2. nieprzeprowadzenie oceny w sposób właściwy i zgodny z Regulaminem oceny merytorycznej wniosków i komisji konkursowych powołanych w ramach RPO WM 2007-2013, przez co ocena ta narusza przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.);

3. zignorowanie przez oceniającego stanowiska [...]JWPU wyrażonego w piśmie uwzględniającym protest skarżącego w konsekwencji czego [...]JWPU wydała negatywną ocenę bez uwzględnienia własnego stanowiska uzasadniającego pozytywne rozpatrzenie protestu skarżącego.

Skarżący odnosząc się do poszczególnych zarzutów [...]JWPU w zakresie kryterium nr 1 "Wykonalność finansowa" wskazał, że ocena pierwszego eksperta – co do nieścisłości pomiędzy str. 33 biznes planu a stosownymi wartościami w analizie finansowej – jest nieprawdziwa, ponieważ ekspert pomylił poziom kosztów kwalifikowalnych (nakładów na promocję, która zostanie zrefundowana), a faktyczne koszty, które zostaną poniesione. W nakładach nie ma bowiem miejsca na odrębne kategorie. W związku z tym skarżący rozbił te kwoty w pozycjach usługi obce (część kosztów promocyjnych zlecana innym firmom na zewnątrz), pozostałe koszty operacyjne oraz w pozycji zużycie materiałów. Przez co nie ma niespójności pomiędzy opisem w biznes planie a kosztami ujętymi w analizie, gdyż w stosunku do wynagrodzeń i wydatków zostały one oszacowane w granicach 20%, czyli tyle ile w części opisowej projektu. Skarżący zauważył przy tym, że gdyby było inaczej, to nie dokonano oceny czy wykazane błędy czynią projekt niewykonalny w sensie znaczeniowym tego kryterium. Skarżący nie został wezwany aby ewentualnie poprawić wniosek lub wyjaśnić wątpliwości oceniającego.

Następnie skarżący zauważył, że z zaplanowanego 5% poziomu kosztów nie można czynić zarzutu, że skarżący wskazał taki koszt jaki uznał za wystarczający aby obciążyć środki publiczne. Żadne zasady konkursu, regulaminu czy wytyczne IZ RPO WM nie wskazują minimalnego poziomu nakładów na promocję i reklamę. Zgodnie zaś z instrukcją wypełniania wniosku i Zasadami Kwalifikowania kosztów w ramach RPO WM w budżecie wpisuje się tylko niezbędne koszty, a za niekwalifikowane uznaje się koszty operacyjne działalności beneficjenta, a za taki koszt uznaje koszty reklamy firmy, nowych produktów itp. Skarżący podkreślił, że wskazał narzędzia do promocji (m.in. ulotki, przewodnik turystyczny, portal turystyczny, punkt informacji turystycznej). Ekspert nie wziął pod uwagę w ogóle kontekstu projektu, w którym udział kooperantów wymienionych w załączniku do wniosku zmultipikuje działania informacyjno – promocyjne, o czym świadczą listy intencyjne i referencje. Skarżący podkreślił, że celem działania 6.2 RPO WM jest rozbudowa infrastruktury turystycznej, a nie inwestycje w działania promocyjne, dlatego nie można czynić zarzutu, że projekt jest niewykonalny ze względu na brak wystarczających kosztów na promocję, a skarżący udowodnił, że nie było niespójności w biznes planie a przepływach finansowych.

Odnosząc się do oceny drugiego z ekspertów, skarżący zarzucił, iż nie dokonał on w ogóle oceny wg kryterium określonym przez komitet monitorujący, a jego uzasadnienia przeczy pozytywnemu rozstrzygnięciu protestu. Skarżący wskazał, że ekspert za argument w kryterium finansowym odnosił się do doświadczenia wnioskodawcy, czyli rozszerzył znaczeniowe kryterium lub wskazał na nieadekwatne uzasadnienie i powołał się na argumentację przytoczoną w uwzględnionym proteście.

Skarżący podniósł także, że przy kryterium wykonalność organizacyjna, kadrowa, techniczna i technologiczna, jeden z oceniających stwierdził, że wnioskodawca posiada doświadczenie w prowadzeniu eventów związanych z turystyką i łowiectwem, nie posiada doświadczenia w kreowaniu i zarządzaniu złożonym produktem turystycznym. Niemniej jednak zaproponowane przez wnioskodawcę rozwiązania dotyczące zapewnienia obsługi kadrowej dla właściwych realizacji projektu można uznać za wystarczające, co jest zgodne z treścią pozytywnego rozstrzygnięcia protestu. Skarżący podkreślił – powołując się na wyrok NSA sygn. akt II GSK 1286/12 – iż tak rozbieżne oceny ekspertów wymagają przeprowadzenia przez IZ szczegółowej analizy zarzutów skarżącego i przeprowadzenia rzetelnej i bezstronnej oceny projektu wg kryteriów przyjętych w systemie realizacji programu.

Skarżący zarzucił, iż opinia eksperta, że harmonogram rzeczowo – finansowy nie jest czytelny, jest oceną hasłową, która nie posiada uzasadnienia. Przy takim stwierdzeniu nie jest możliwe odniesienie się do argumentacji eksperta, gdyż brak jest jakiegokolwiek kierunku dlaczego uważa on harmonogram za nieczytelny. Odnosząc się do zarzutu, że nie pozyskał prawomocnego pozwolenia na budowę, skarżący wskazał, iż na dzień złożenia wniosku przedstawił wszystkie dokumenty wymagane regulaminem konkursu i założył, że pozostałe zacznie zdobywać już po złożeniu wniosku. Pozwolenia na budowę zgodnie z prawem budowlanym powinno być wydane w okresie 2 miesięcy, a zatem jego uzyskanie powinno nastąpić przed rozpoczęciem realizacji projektu i podpisaniem umowy o dofinansowanie, a więc zgodnie z regulaminem konkursu. Skarżący wskazał również, że czas wybudowania budynku modułowego to okres ok. 2-3 miesięcy.

Skarżący odnosząc się do oceny kryterium efektywność, wskazał, iż [...]JWPU powieliła te same argumenty, które pojawiły się podczas oceny kryterium wykonalności finansowej. W związku z tym argumenty przedstawione w kryterium finansowym mają tutaj w pełni uzasadnienie. Ponadto zarzucił, że ekspert nie ma prawa negować oświadczeń woli wnioskodawcy, który zadeklarował, że osiągnie wskaźnik rezultatu (podając źródła weryfikacji osiągnięcia wskaźnika), jeżeli nie odnosi się w ogóle ani do wyników sprzedaży ani do prognoz merytorycznie tylko wytykając błędy bez oceny ich skutków, bez przedstawienia własnej argumentacji w tym zakresie.

Ponadto skarżący – mimo tego, iż ocena kryteriów wykonalność organizacyjna techniczna i technologiczna oraz dokumentacja techniczna zostały ocenione pozytywnie – zwrócił uwagę na pobieżność poczynionych ocen ekspertów.

Na końcu skargi skarżący wskazał, że zaskarżone pismo narusza § 24 Zasad regulaminu oceny merytorycznej wniosków i Komisji Konkursowych, poprzez umyślne ograniczenie wnioskodawcy do uzupełnienia dokumentacji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik [...]JWPU wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik podtrzymał prawidłowość ocen przedstawionych w zaskarżonym piśmie, jak również zwrócił uwagę, że skarżący nie wskazał w skardze na czym dokładnie miało polegać przeprowadzenie oceny niezgodnie z Regulaminem oceny merytorycznej wniosków i które konkretnie przepisy zostały naruszona przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Przepis art. 30c ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) zakreśla ramy kontroli sądu ograniczając tę kontrolę do badania, czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, czy też w sposób naruszający prawo. Z kolei z treści art. 26 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r. wynika, że przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia propozycji kryteriów wyboru projektów zostało powierzone instytucji zarządzającej, którą w niniejszej sprawie jest Zarząd Województwa Mazowieckiego. Także do zadań instytucji zarządzającej należy, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy, wybór, w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. W myśl przepisu art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r., w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym.

Konkurs w ramach którego skarżący ubiega się o dofinansowanie projektu (Priorytet VI "Wykorzystanie walorów naturalnych i kulturowych dla rozwoju turystki i rekreacji, Działanie 6.2 "Turystyka") został ogłoszony 27 marca 2013 r. Podstawowymi dokumentami określającymi przebieg przedmiotowego konkursu, w tym procedurę wyboru wniosków do dofinansowania i kryteria wyboru projektów są:

1. Regulamin konkursu nr RPOWM/6.2/2/2013 z 27 marca 2013 r.;

2. Regulamin oceny merytorycznej wniosków i Komisji Konkursowych powołanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013 (Załącznik do uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] kwietnia 2013 r.);

3. Kryteria wyboru projektów stanowiące Załącznik nr 5 do Szczegółowego Opisu Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013;

4. Procedura odwoławcza dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach RPO [...] 2007-2013 (Załącznik do uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] kwietnia 2009 r.).

Celem konkursu, w ramach którego skarżący ubiegał się o dofinansowanie – w myśl § 4 Regulaminu konkursu – jest zwiększanie atrakcyjności turystycznej regionu M. W ramach konkursu mają być wspierane projekty bezpośrednio powiązane z rozwojem komplementarnych ofert turystycznych na poziomie regionalnym i/lub lokalnym. Z punktu widzenia województwa mazowieckiego szczególnie istotne są oferty komplementarne, tzn. składające się z wielu dóbr, usług i subproduktów, stanowiąc spójną kompozycję korzyści dla turysty. Im bardziej złożona oferta turystyczna, tym większa atrakcyjność dla klientów z uwagi na jej różnorodne elementy. W efekcie projekty będą stymulowały rozwój gospodarczy i społeczny na poziomie regionalnym i/lub lokalnym dzięki takim czynnikom jak rozwój przedsiębiorczości, rozwój lokalnego rzemiosła, zachowanie miękkich walorów antropogenicznych (tożsamość, obyczaje, obrzędy, folklor, dziedzictwo kulturalne, tradycje). Dofinansowaniu będą podlegały projekty polegające na utworzeniu, bądź powiększeniu kompleksowej oferty turystycznej składającej się z przynajmniej kilku składników. Poprzez składniki oferty turystycznej należy rozumieć wszystkie oferowane usługi, które powodują, że oferta jest bardziej atrakcyjna i konkurencyjna dla klientów (nocleg, wyżywienie, transport, oznakowanie i zagospodarowanie szlaku itp.).

Złożone wnioski o dofinansowanie podlegając ocenie formalnej, wykonalności, strategicznej i merytorycznej, zgodnie z zapisami obowiązującej wersji Uszczegółowienia RPO [...]. Ekspert dokonuje oceny merytorycznej szczegółowej wniosków złożonych w tym konkursie – na podstawie kryteriów szczegółowych (punktowych) – małe projekty. Ponadto ocena merytoryczna przebiega zgodnie z Regulaminem Oceny Merytorycznej Wniosków i Komisji Konkursowych powołanych w ramach RPO [...] (§ 9 pkt 1 Regulaminu konkursu). Stosowanie do § 18 Regulaminu oceny merytorycznej – ocenie merytorycznej podlegają tylko wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę formalną. W myśl § 20 Regulaminu oceny merytorycznej – całkowita ocena merytoryczna wniosku, składa się z dwóch etapów: 1) oceny punktowej (...) i 2) oceny wykonalności. Zgodnie z § 22 pkt 4 Regulaminu oceny merytorycznej – ocena wykonalności jest oceną "0/1" i ma potwierdzić, że projekty są wykonalne pod względem technicznym, technologicznym, ekonomicznym i finansowym. Zgodnie zaś z § 23 ust. 1 Regulaminu oceny merytorycznej – oceny wniosków dokonuje się poprzez wypełnienie formularza KOM, złożonego m.in. z części D, dotyczącej oceny wykonalności. W myśl ust. 3 § 23 – ekspert zobowiązany jest do szczegółowego merytorycznego uzasadnienia przyznanej liczby punktów w poszczególnych kryteriach w zawartej w KOM rubryce "Uzasadnienie/Uwagi". Zgodnie zaś z ust. 4 § 23 – ekspert zobowiązany jest do wyczerpującego merytorycznego uzasadnienia końcowej oceny wniosku w zawartej w KOM rubryce "Uzasadnienie końcowe". Uzasadnienie końcowe powinno być sformułowane w sposób jasny, przejrzysty i niepozostawiający wątpliwości co wyniku oceny oraz prawidłowości i rzetelności jej przeprowadzenia. Uzasadnienie końcowe powinno składać się z minimum 10 zdań.

Ocena wykonalności w ramach Działania 6. 2 "Turystka" składała się z 5 kryteriów: nr 1 "Wykonalność finansowa", nr 2 "Efektywność projektu", nr 3 "Dokumentacja techniczna zgodna z danymi podanymi we wniosku i przygotowana zgodnie z prawem polskim i unijnym", nr 4 "Wykonalność organizacyjna (kadrowa) techniczna i technologiczna" i nr 5 "Prawidłowość zaklasyfikowania projektu jako będącego/niebędącego dużym projektem".

Projekt skarżącego – w wyniku ponownej oceny merytorycznej wykonalności (po uprzednim uznaniu protestu) – został zakwestionowany przez [...]JWPU w dwóch pierwszych kryteriach tj. "Wykonalność finansowa" i "Efektywność projektu".

Z opisu kryterium "Wykonalność finansowa" wynika, że ekspert dokonuje oceny tego kryterium w oparciu o wniosek o dofinansowanie projektu, studium wykonalności / biznes plan, biorąc pod uwagę czy:

- koszty są kwalifikowalne w ramach działania oraz niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia jego celów,

- poprawnie ustalono poziom dofinansowania (z uwzględnieniem przepisów w zakresie pomocy publicznej oraz przepisów dotyczących projektów generujących dochód),

- analiza finansowa i ekonomiczna jest poprawna, założenia do analizy, w szczególności – analizy przychodów, są uzasadnione i rzetelne (ocena uwzględnia sytuację wnioskodawcy),

- sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje zdolność do realizacji projektu,

- harmonogram rzeczowo-finansowy projektu jest czytelny i realny do przeprowadzenia, umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia.

Z kart oceny merytorycznej sporządzonych przez ekspertów, wynika, że pierwszy ekspert uznał, iż koszty promocji i marketingu są niskie (5%) kosztów projektu przez co ich poziom, nie gwarantuje realizacji zakładanych wskaźników. Dodatkowo istnieje nieścisłość pomiędzy deklaracją w biznes planie str. 33, a stosowanymi wartościami w analizie finansowej (rachunek zysków i strat, koszty działalności operacyjnej – w odpowiednich latach), co podważa jakość analizy (zaniżone koszty realizacji przedsięwzięcia) i wyciąganych z niej wniosków.

Skarżący odnosząc się do powyższej oceny zarzucił, iż ekspert pomylił poziom kosztów kwalifikowalnych (nakładów na promocję, która zostanie zrefundowana), a faktyczne koszty, które zostaną poniesione. W nakładach nie ma bowiem miejsca na odrębne kategorie. W związku z tym skarżący rozbił te kwoty w pozycjach usługi obce (część kosztów promocyjnych zlecana innym firmom na zewnątrz), pozostałe koszty operacyjne oraz w pozycji zużycie materiałów. Przez co nie ma niespójności pomiędzy opisem w biznes planie a kosztami ujętymi w analizie, gdyż w stosunku do wynagrodzeń i wydatków zostały one oszacowane w granicach 20%, czyli tyle ile w części opisowej projektu. Skarżący zauważył, że gdyby było inaczej, to nie dokonano oceny czy wykazane błędy czynią projekt niewykonalny w sensie znaczeniowym tego kryterium. Ponadto stwierdził, że z zaplanowanego 5% poziomu kosztów nie można czynić zarzutu, że wskazał taki koszt jaki uznał za wystarczający aby obciążyć środki publiczne. Żadne zasady konkursu, regulaminu czy wytyczne IZ RPO [...] nie wskazują minimalnego poziomu nakładów na promocję i reklamę. Zgodnie zaś z instrukcją wypełniania wniosku i Zasadami Kwalifikowania kosztów w ramach RPO [...] w budżecie wpisuje się tylko niezbędne koszty, a za niekwalifikowane uznaje się koszty operacyjne działalności beneficjenta, a za taki koszt uznaje koszty reklamy firmy, nowych produktów itp. Skarżący podkreślił, że wskazał narzędzia do promocji (m.in. ulotki, przewodnik turystyczny, portal turystyczny, punkt informacji turystycznej). Ekspert nie wziął pod uwagę w ogóle kontekstu projektu, w którym udział kooperantów wymienionych w załączniku do wniosku zmultipikuje działania informacyjno – promocyjne, o czym świadczą listy intencyjne i referencje.

Sąd uznaje powyższe zarzuty za słuszne z tego względu, że bardzo lakoniczna ocena eksperta nie pozwala na sprawdzenie, czy ekspert oprócz procentowej wartości kosztów promocji i marketingu (5% kosztów projektu), miał też na uwadze pozostałe narzędzia promocji opisane we wniosku i biznes planie (m.in. ulotki, przewodnik turystyczny, portal turystyczny, punkt informacji turystycznej). Jak również to, czy rzeczywiście – jak twierdzi skarżący – koszty promocji zostały ujęte w nakładach, w pozycjach usługi obce (część kosztów promocyjnych zlecana innym firmom na zewnątrz), pozostałe koszty operacyjne oraz w pozycji zużycie materiałów, które łącznie wynoszą około 20%, czyli tyle ile w części opisowej projektu. Za słusznością tego zarzutu przemawia również to, że drugi z ekspertów (tudzież pierwotna ocena tego kryterium) w ogólne nie wskazywały na ten powód niespełnienia kryterium wykonalności finansowej.

Z drugiej karty oceny merytorycznej wynika, że ekspert uznał, iż skarżący nie udokumentował posiadania doświadczenia w działalności biznesowej, co nie daje przesłanek gwarantujących zdolność skutecznej i terminowej realizacji projektu. Ponadto aktualny stan przygotowań do realizacji projektu nie daje przekonywujących gwarancji na osiągnięcie zamierzonych produktów, rezultatów i oddziaływania w dopuszczalnym kwalifikowalnością wydatków w okresie czasu. Harmonogram rzeczowo – finansowy projektu nie jest czytelny. Wnioskodawca do chwili złożenia aplikacji nie pozyskał prawomocnego pozwolenia budowlanego.

Skarżący odnosząc się to tej oceny zarzucił, iż ekspert nie dokonał w ogóle oceny wg opisu kryterium, a uzasadnienia przeczy pozytywnemu rozstrzygnięciu protestu. Skarżący wskazał, że ekspert za argument w kryterium finansowym odnosił się do doświadczenia wnioskodawcy, czyli rozszerzył znaczeniowe kryterium lub wskazał na nieadekwatne uzasadnienie i tym miejscu wskazał na argumentację przytoczoną w uwzględnionym proteście.

Sąd w pełni podziela powyższe zarzuty skarżącego, ponieważ istotnie większość uwag eksperta (poza jedną dotyczącą harmonogramu rzeczowo-finansowego) nie odnosi się do wyższej wskazanych pięciu przesłanek "Wykonalności finansowej". Uwagi eksperta (stan zaawansowania projektu, doświadczenie skarżącego, brak prawomocnego pozwolenia na budowę) nie dotyczą wszakże sytuacji finansowej skarżącego i złożonego projektu. Natomiast zastrzeżenia eksperta, że harmonogram rzeczowo-finansowy projektu jest nieczytelny – choć adekwatne do oceny tego kryterium – to jednak bez podania szczegółowych powodów takiej konkluzji nie wypełniają wymogów o których mowa w wyżej cytowanym § 23 pkt 3 Regulaminu oceny merytorycznej wniosku.

Przechodząc do zarzutów skargi dotyczących drugiego z negatywnie ocenionych kryteriów "Efektywność projektu", wskazać należy, że ekspert dokonuje oceny tego kryterium także w oparciu o wniosek o dofinansowanie projektu, studium wykonalności / biznes plan, biorąc pod uwagę czy:

- koszty są kwalifikowalne w ramach działania oraz niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia jego celów,

- istnieje zapotrzebowanie na produkt / technologię / usługę będącą rezultatem projektu, wskazując na opłacalność ekonomiczną projektu;

- rozwiązania i instrumenty służące realizacji projektu są zasadne;

- wskaźniki produktu i rezultatu w projekcie są osiągalne;

- realizacja projektu jest zasadna z punktu widzenia efektywności tj. relacji nakład / rezultat;

- wskaźniki finansowe (w szczególności: wartość bieżąca netto lub wewnętrzna stopa zwrotu, wskaźniki płynności struktura zadłużenia, wskaźniki obsługi długu) w ostatnim zamkniętym roku obrotowym, w trakcie realizacji oraz w roku następującym po zakończeniu realizacji odzwierciedlają efektywność projektu.

W zakresie kryterium nr 2 "Efektywność projektu" pierwszy z oceniających wskazał, że z uwagi na zbyt niskie nakłady na promocję i marketing nie jest zagwarantowane w wystarczający sposób osiągnięcie zakładanych wskaźników. W związku z tym ocena ta – jak trafnie zauważa skarżący – powieliła te same argumenty, które pojawiły się podczas oceny kryterium wykonalności finansowej. Sytuacja zatem, gdy Sąd uznaje argumenty skarżącej w zakresie kryterium "Wykonalność finansowa", automatycznie przekłada się na ocenę kryterium "Efektywność projektu". Oznacza ta, że z tych samych przyczyn co podniesione przy ocenie "Wykonalność finansowa" Sąd uznał zarzuty skargi za trafne, ponieważ istnieje konieczność głębszej i obszerniejszej oceny tych kryteriów przez eksperta.

Sąd zauważa także, że ocena pierwszego z ekspertów narusza § 23 pkt 4 Regulaminu oceny merytorycznej, ponieważ nie zawiera wystarczającego uzasadnienia końcowego, karta oceny merytorycznej (KOM), składa się zaledwie z 8 zdań, a wymaganych jest minimum 10.

Drugi z ekspertów stwierdził, że wnioskodawca przedstawił szereg ogólnych argumentów i danych statystycznych, wskazujących, że istnieje zapotrzebowanie na wnioskowany zakres usług turystycznych będących rezultatem projektu. Jako produkty wskazano budowę pensjonatu oraz jego wyposażenie. Rezultat stanowi nową szerszą ofertę usług oraz uruchomienie nowej bazy agroturystycznej. Wnioskodawca nie posiada udokumentowanych doświadczeń biznesowych w zakresie prowadzenia inwestycji, realizacji projektów unijnych jak też w prowadzenia sformalizowanej działalności turystycznej. Ze względu na przewidywany bardzo krótki okres rzeczowej realizacji inwestycji i rozliczenia projektu do końca 2014 r., ekspert uznał za nierealistyczny.

Zdaniem Sądu także ta ocena eksperta budzi zastrzeżenia w zakresie jej czytelności i odniesienia się do punktów opisu kryterium branych pod uwagę przy jej wydawaniu. Wskazać należy, że okres realizacji każdego z projektów zgłaszanych w tym konkursie nie może przekroczyć 31 grudnia 2014 r. (p. § 3 pkt 12 Regulaminu konkursu). Niemniej jednak ekspert powinien szczerzej i konkretniej uzasadnić dlaczego uważa, że termin ten jest nierealistyczny. Tym bardziej, że żaden z punków opisu kryterium nie wskazuje, że przy niniejszej ocenie bierze się pod uwagę doświadczenie wnioskodawcy, a argument ten został wyraźnie podkreślony przez eksperta.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że negatywne oceny dwóch kryteriów zostały dokonane z naruszeniem § 23 pkt 3 Regulaminu oceny merytorycznej, poprzez brak szczegółowego merytorycznego uzasadnienia przyznanej liczby punków w poszczególnych kryteriach. Uznanie tego zarzutu przekłada się na naruszenia cytowanego wyżej art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Zasady te zobowiązują podmioty dokonujące oceny zgłoszonego projektu do wnikliwego i rzetelnego badania wniosku pod kątem spełnienia kryteriów ustawowych, ustalonych dla konkursu wszystkich kryteriów oceny oraz obiektywnych reguł wiedzy. Rozstrzygnięcia organu winny być należycie uzasadnione, tylko wtedy w rzeczywistości zagwarantowana zostanie realizacja wymogów równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów jak również rzetelności i bezstronności oceny projektów. Formułowane przez organ zarzuty, na których opiera on negatywną ocenę projektu, muszą być szczegółowo, w sposób nie budzący wątpliwości, wyczerpująco uzasadnione.

Zdaniem Sądu, uzasadnienie negatywnej oceny w ramach kryteriów nr 1 "Wykonalność finansowa" oraz nr 2 "Efektywność projektu" nie czyni zadość wskazanym wymogom z przyczyn wskazanych wyżej. W ocenie Sądu organ naruszył również art. 26 ust. 1 pkt. 4 u.z.p.p.r., ponieważ nie przeprowadzono kompletnej oceny według ustalonych kryteriów i częściowo oceniono projekt biorąc pod uwagę nie mające zastosowania kryteria. Naruszono także ust. 2 tego przepisu, ponieważ niektóre wskazane wyżej zarzuty organu są niejasne i uzasadnione w sposób niewyczerpujący.

W ponownie prowadzonym postępowaniu [...]JWPU powinna dokonać oceny projektu bez pominięcia istotnych elementów każdego z kryteriów nr 1 i nr 2, w szczególności zaś zwrócić uwagę na konieczność szczegółowej i pełnej oceny charakteru przedstawionych przez skarżącą argumentów odnoszących się do tych kryteriów. Oceniający – w przypadku wątpliwości – winni rozważyć możliwość skorzystania z uprawnienia o jakim mowa § 24 Regulaminu oceny merytorycznej wniosków (zwrócenia się do wnioskodawcy m.in. o wyjaśnienie nieścisłości).

Wobec powyższego Sąd – na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. – orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).