Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 471/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 146 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

IV SA/Po 471/18

UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ decyzją z dnia 07.11.2018r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a), art. 145, art. 146 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej u.g.n.) w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509), § 9 uchwały Rady Miejskiej Poznania nr XXXII/177/91 z dnia 25 czerwca 1991 r. w sprawie przekształcenia Poznańskiego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ (j.t.: Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2014 r., poz. 4027) oraz uchwały Rady Miasta Poznania nr XLII/445/IV/2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2004 r., nr 83, poz. 1717) ustalił opłatę adiacencką w wysokości 6.457 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zapisanej w dniu 18.02.2015 r. w księdze wieczystej nr [...] jako własność [...]ty [...] (dalej skarżąca), położonej w Poznaniu przy ulicy [...] 17, oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Piotrowo, arkusz mapy 03, działki nr [...], [...], [...] i [...], spowodowanego wybudowaniem kanalizacji sanitarnej w ulicy [...].

W jej uzasadnieniu wskazano, że na wniosek [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu, Prezydent Miasta Poznania decyzją nr 6/2009 z dnia 12.01.2009 r., znak [...], ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej na terenie aglomeracji Kórnickiej - zlewni oczyszczalni ścieków w Borówcu, przewidzianej do realizacji w Poznaniu na działkach nr 1, 2, 3, 5 z arkusza mapy 03, nr [...] z arkusza mapy 04, nr [...]z arkusza mapy 06, nr[...] z arkusza mapy 07 obrębu Głuszyna, nr [...], 3/6, 9, 2 z arkusza mapy 02, nr [...] z arkusza mapy 01, nr 14 z arkusza mapy 04 obrębu Piotrowo oraz nr [...] z arkusza mapy 01 obrębu Daszewice. Następnie Prezydent Miasta Poznania decyzją nr [...] z dnia 09.05.2013 r., znak [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicach Głuszyna, [...] i Daszewicka w Poznaniu oraz na terenach przylegających i w drogach wewnętrznych.

Komisyjnego odbioru technicznego kanalizacji sanitarnej wybudowanej w ulicy [...] dokonano w dniu 18.12.2014 r.

W wykonaniu zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia 09.05.2013 r., [...] S.A. w dniu 27.01.2015 r., zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania w trybie obowiązującego wówczas brzmienia przepisu art. 54 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej p.b.) o zakończeniu budowy. Zawiadomienie zostało przyjęte bez sprzeciwu (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia 19.12.2016 r., nr [...]), a zatem do legalnego użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej można było przystąpić w dniu 18.02.2015 r.

Na podstawie materiałów nadesłanych przez [...] S.A. jako inwestora oraz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu przepisów ustawy z 07 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (j.t.: Dz.U. z 2017 r., poz. 328 ze zm., dalej u.z.z.w.) oraz jako podmiotu właściwego o którym mowa w art. 148b u.g.n, zawartych w pismach z 10.11.2016 r., nr [...], 09.02.2017 r., nr [...], ustalono, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] stworzono skarżącej jako właścicielce, w dniu 18.02.2015 r., nieruchomości położonej w Poznaniu przy ulicy [...] 17, oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Piotrowo, arkusz mapy 03, działki nr [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 31.264 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...].

Organ wydał decyzję w oparciu o operat szacunkowy z dnia 18.08.2017 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego [...]a [...]ego, jako biegłego w postępowaniu.

Odwołanie od powyższej decyzji Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z dnia 7 listopada 2017 r. w ustawowym terminie wniosła skarżąca, zarzucając jej w szczególności naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 7-11 k.p.a. Jej zdaniem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarto wyjaśnienia, na jakiej podstawie określono że warunki do podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] stworzono skarżącej jako właścicielce, nieruchomości położonej w Poznaniu przy ulicy [...] 17 w dniu 18.02.2015 r.

Skarżąca wskazała, że analogiczne uchybienie dotyczy kwestii określenia kwoty opłaty adiacenckiej określonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie dokładnie nieruchomości wykorzystano do porównań. Jak wskazano, udostępnione w operacie szacunkowym dane o nieruchomościach porównawczych pozwalają ocenić, że są to nieruchomości podobne. Nie wyjaśniono jednak na czym owo podobieństwo, w ocenie organu pierwszej instancji, miałoby polegać. Nie wyjaśniono, w jaki sposób uzyskano wyniki w postaci wartości rynkowych nieruchomości przed i po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji i czy stworzenie warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji sanitarnej dotyczy ściśle tych samych nieruchomości. Dokładny sposób oszacowania kwoty powinien znaleźć się w uzasadnieniu decyzji wydanej w sprawie. Przedmiotem zaskarżenia nie jest opinia rzeczoznawcy. Opinia, która również podlega ocenie właściwego organu wydającego decyzję w sprawie, nie może zastępować uzasadnienia decyzji. Uznana przez organ opinia rzeczoznawcy staje się opinią organu, dlatego wycena musi być wszechstronnie wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji. Opłata została określona na podstawie uchwały Rady Miejskiej Poznania nr XLII/445/IV/ 2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz.Urz. Woj. Wlkp. z 2004 r. Nr 83, poz. 1717) i określa maksymalną dopuszczalną stawkę. Uchwała ta została podjęta przed wejściem Rzeczypospolitej Polskiego do Unii Europejskiej. Zatem w przypadku, gdy inwestycja jest finansowana lub dofinansowywana ze środków europejskich nie ma uzasadnienia do stosowania maksymalnej stawki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 09.02.2018r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 144 ust. 1 u.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia warunków obowiązywała uchwała rady gminy określająca stawkę procentową opłaty adiacenckiej.

Z wyżej wymienionych przepisów wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje w przypadku kumulatywnego spełnienia się następujących przesłanek:

1. wybudowania infrastruktury oraz stworzenia warunków do podłączenia się do niej,

2. obowiązywania w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia, uchwały rady gminy określającej wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej,

3. wzrostu wartości nieruchomości będącego następstwem budowy infrastruktury.

W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego wystąpiły wszystkie wskazane wyżej okoliczności.

Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż 18 grudnia 2014 r. dokonano protokolarnego komisyjnego odbioru robót. Dnia 27 stycznia 2015. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego został zawiadomiony o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej. Zawiadomienie zostało przyjęte bez sprzeciwu. Do legalnego użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej można było przystąpić 18 lutego 2015 r. i to właśnie ten dzień należy uznać za dzień stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżących do sieci. Pismami z dnia: 10 listopada 2016 roku, 9 lutego 2017 roku oraz 12 kwietnia 2017 roku, [...] S.A. potwierdziła, iż w dniu 18 lutego 2015 roku stworzone zostały skarżącej jako właścicielowi działek nr [...], [...], [...] oraz [...] warunki do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...].

W niniejszej sprawie opinię w postaci operatu szacunkowego z dnia 18 sierpnia 2017 r. sporządził rzeczoznawca majątkowy [...] [...]. Organy obu instancji stwierdziły, iż operat jest opracowaniem rzetelnym, sporządzonym zgodnie z przepisami oraz zasadami sztuki.

Skargę na powyższa decyzje w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...]ta [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej oraz o umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła m.in. naruszenie art. 6-8, art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy,2. art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 146 ust. 3 u.g.n.

Jednocześnie wniosła o rozważenie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania zgodności art. 146 ust. 1 i 2 u.g.n. z ustawą z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (DZ.U. poz. 482, z późn. zm.), w tym w szczególności z art. 32 ust. 1 tej ustawy.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że decyzja Zarządu została podpisana z up. Dyrektora przez z-cę Dyrektora ds. Orzecznictwa Administracyjnego [...]ę [...]ką, lecz w podstawie prawnej decyzji wskazano jedynie upoważnienie do prowadzenia spraw indywidualnych przez Dyrektora. Z uzasadnienia decyzji SKO nie wynika, by przedmiotem badania organu odwoławczego była kwestia upoważnienia udzielonego z-cy Dyrektora do wydania ww. decyzji. W aktach sprawy SKO i Zarządu, udostępnionych w dniu 28 marca 2018 r. jej pełnomocnikowi, nie było stosownego upoważnienia. Oznacza to, że prowadzący postępowanie organ odwoławczy nie dysponował kompletem akt i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Wyjaśnienie kwestii posiadania legitymacji do podpisania decyzji w imieniu Zarządu było kwestią podstawową. Bez jej wyjaśnienia nie było możliwe merytoryczne procedowanie w sprawie.

Wskazała, że w postępowaniu odwoławczym skarżącej nie zagwarantowano prawa do wzięcia w nim czynnego udziału. Nie mogła się ona ostatecznie wypowiedzieć się w sprawie, choć takie uprawnienie gwarantuje jej Kpa. Pominięcie w sprawie art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej ostateczne wypowiedzenie się w sprawie, w tym w kontekście sytuacji prawnej działki ew. nr [...], co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżąca zarzuciła, że w niniejszej sprawie ocena prawna operatu, przedstawiona w uzasadnieniu decyzji, jest zbyt ogólna i nie spełnia wymogów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wskazała również, że zgodnie z art. 145 ust. 2 u.g.n., wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia się do sieci. SKO podkreśliło, że trzyletni termin, o którym mowa w przywołanym przepisie, dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, dodając, że powyższe potwierdził NSA w uchwale z dnia 27 lipca 2009 r. o sygn. akt I OPS 4/09. Inną uchwałą, z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OPS 6/13, NSA orzekł, że: o zachowaniu trzyletniego terminu dla ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, o którym mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n., w przypadku zakończenia postępowania decyzją organu odwoławczego, decyduje data wydania decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy, a nie data doręczenia tej decyzji stronie.

Wskazała, że decyzja SKO nosząca datę 9 lutego 2018 r., wydana po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym, została nadana w UP w dniu 21 lutego 2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie, wydruk śledzenie przesyłki). Dopiero fakt wydania decyzji przez organ odwoławczy spowodował obowiązek uiszczenia opłaty. Wydanie decyzji jest pojęciem szerszym niż sporządzenie i podpisanie decyzji. Terminem sporządzenie ustawodawca posługuje się w art. 175 p.p.s.a. W związku z ogłoszeniem decyzji SKO (wprowadzeniem jej do obrotu prawnego) w dniu 21 lutego 2018 r. (przyjmując prawidłowość terminu przedawnienia zobowiązania na dzień 18 lutego 2018 r.) nastąpiło przedawnienie prawa do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r, o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej: "u.g.n.").

Zgodnie z art. 144 ust. 1 u.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Wysokość opłaty może ustalić wójt, burmistrz albo prezydent miasta, każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust. 1 u.g.n.).

Zgodnie z art. 145 ust. 2 u.g.n. wydanie decyzji może nastąpić w terminie trzech lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, z tym jednakże zastrzeżeniem, że w dniu stworzenia warunków powinna obowiązywać uchwała rady gminy, w której ustalono wysokość opłaty adiacenckiej jako procent różnicy między wartością nieruchomości przed podłączeniem do poszczególnych urządzeń a jej wartością po ich wybudowaniu. Do kwotowego ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową opłaty określoną w uchwale w jej brzmieniu z daty stworzenia warunków do podłączenia.

Sąd wskazuje, że z akt sprawy wynika, że w ulicy [...] wybudowano sieć kanalizacji sanitarnej. Właścicielce nieruchomości położonej przy ulicy [...] 17 stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do tej sieci (zgodnie z art. 15 ust. 4 o zbiorczym zaopatrzeniu w wodę i zbiorczym odprowadzaniu ścieków). Budowa sieci kanalizacji sanitarnej spowodowała wzrost wartości nieruchomości. Ponadto, w dniu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej, tj. w dniu 18.02.2015 r., obowiązywała uchwała Rady Miasta Poznania nr XLII/445/IV/2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej.

Sąd wskazuje, że zarzut dotyczący ustalenia opłaty na podstawie uchwały podjętej przed wejściem RP do Unii Europejskiej w sytuacji finansowania części inwestycji ze środków europejskich jest bezzasadny. To od organów samorządu terytorialnego zależy określenie stawek dot. opłaty adiacenckiej i wejście Polski do Unii Europejskiej po podjęciu uchwały określającej taką stawkę nie implikuje zmiany uchwały w celu obniżenia stawek opłaty adiacenckiej. Obowiązek taki nie wynika z żadnych przepisów obowiązującego prawa.

Sąd wskazuje, że moment, od którego biegnie termin do wydania decyzji w przedmiocie opłaty adiacenckiej, wbrew zarzutom skargi został prawidłowo określony i wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące odbioru inwestycji, do których skarżąca miała dostęp. Dnia 27 stycznia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego został zawiadomiony o zakończeniu budowy. Nie zgłoszono sprzeciwu. PINB w zaświadczeniu z 18 lutego 2015 r. wskazał, że wybudowany obiekt jest gotowy do użytkowania, zgodnie ze złożonym oświadczeniem kierownika budowy. W związku z powyższym Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że właśnie od 18 lutego 2015 r. rozpoczął swój bieg 3 letni termin do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Sąd wskazuje, że opłata adiacencka może być ustalana każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury, w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia do tych urządzeń. Przy ustalaniu tej opłaty istotny jest moment powodujący wzrost wartości nieruchomości, od którego biegnie trzyletni okres zobowiązania właściciela nieruchomości do poniesienia opłaty. Trzyletni termin z art. 145 ust. 2 u.g.n. jest terminem materialnym i dla jego zachowania konieczne jest wydanie decyzji przez organ I instancji, przy czym rozstrzygnięcie to nie musi mieć przymiotu ostateczności.

W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana w dniu 07 listopada 2017 r. Bez znaczenia dla tego terminu jest data wydania decyzji przez organ odwoławczy w dniu 09 lutego 2018 r. (wysłana 22.08.2018 r.).

Z akt sprawy wynika, że 18 lutego 2015 r. stworzono warunki do korzystania z wybudowanej kanalizacji sanitarnej w przedmiotowej sprawie. Do 18 lutego 2018 r. organ I instancji miał czas żeby wydać decyzję w zakresie ustalenia opłaty adiacenckiej. Organ zrobił to 7 listopada 2017 r.

Trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n., dotyczy bowiem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej (por. również wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2007 r., I SA/Wa 955/07, LEX nr 454099; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2007 r., III SA/Po 468/07, LEX nr 454069; wyrok NSA z dnia 9 października 2007 r., I OSK 813/07, LEX nr 516647 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2015 r., IV SA/Po 254/15, LEX nr 1734001 i wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Sz 257/17, LEX nr 2290710).

W odniesieniu do wniosku skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania zgodności art. 146 ust. 1 i 2 u.g.n z Konstytucją, Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt I GSK 944/09 orzekł, że przepis art. 3 ustawy z 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym nie obliguje sądu, a jedynie umożliwia przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego w sytuacji, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd ma obowiązek zwrócić się z odpowiednim pytaniem do Trybunału dopiero w razie uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ustawy z Konstytucją (por. wyroki NSA z 27.03.2008, I FSK 442/07; z 22.05.2009, II FSK 88/09; z 21.12.2004, OSK 971/04). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd orzekający nie powziął takich wątpliwości natury konstytucyjnej, a w konsekwencji nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji RP pytania.

W odniesieniu do zarzutu wydania decyzji przez nieupoważnioną osobę Sąd wskazuje, że w aktach sprawy faktycznie brak jest upoważnienia Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego dla zastępcy Dyrektora do wydawania decyzji. W podstawie prawnej wskazano na § 9 uchwały w sprawie przekształcenia GEOPOZ w Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, z którego wynika, że upoważnia się Dyrektora Zarządu do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. W aktach sprawy nie ma upoważnienia dla zastępcy Dyrektora Zarządu do wydawania decyzji.

Wydanie decyzji przez osobę nieuprawnioną może skutkować stwierdzeniem jej nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd wskazuje, że na stronie internetowej o adresie https://www.geopoz.pl/bip w biuletynie informacji publicznej Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ znajduje się regulamin organizacyjny tej jednostki, z którego wynika, że Zastępca Dyrektora ds. Orzecznictwa Administracyjnego nadzoruje realizację zadań z zakresu administracji publicznej w sprawach związanych z gospodarką nieruchomościami należących do właściwości Prezydenta Miasta Poznania jako prezydenta miasta na prawach powiatu oraz Dyrektora Zarządu. Zadania realizuje przy pomocy Stanowiska ds. Roszczeń, Działu Zwrotów Nieruchomości, Wywłaszczeń i Odszkodowań, Działu Opłat Adiacenckich i Planistycznych oraz Działu Podziałów i Ochrony Gruntów Rolnych (§ 27 Regulaminu Organizacyjnego Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ). W związku z powyższym w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że Zastępca Dyrektora ds. Orzecznictwa Administracyjnego był właściwy do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Jako, że dokumenty te są publicznie dostępne Sąd uznał, że brak takich dokumentów w aktach sprawy nie jest uchybieniem implikującym uchylenie decyzji organu I instancji.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących operatu szacunkowego Sąd wskazuje, że sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość, a z kolei wartość ta jest podstawą określenia ceny. Ani sąd, ani organy administracji nie mają kompetencji do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego, jeżeli dokument ten spełnia wymogi formalne. Poza zakresem analizy sądów administracyjnych jest kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, a tym bardziej sąd administracyjny, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową.

W ocenie Sądu operat szacunkowy w niniejszej sprawie został sporządzony z poszanowaniem przepisów ustawy (u.g.n.), a także zawiera wszystkie, wynikające z § 56 rozporządzenia wymagane elementy. Ponadto przedstawiona opinia biegłego rzeczoznawcy jest spójna i logiczna, sam zaś operat szacunkowy sporządzony jest w sposób jasny, czytelny, odpowiadający regułom prawidłowego zastosowania danej metody szacowania wartości nieruchomości, przy uwzględnieniu podejścia i metody dopuszczonej obowiązującymi przepisami. Określonej wartości gruntu nie można uznać ani za zaniżoną przed podziałem, ani za zawyżoną po podziale. Autor, dokonując wyceny uwzględnił w szczególności rodzaj nieruchomości, jej położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia urządzenia infrastruktury technicznej oraz stan tej nieruchomości. Operat przedstawia przejrzyście i jednoznacznie wnioski z wyceny w sposób, który umożliwia korzystającemu zrozumienie wyrażanych opinii. Operat ten niewątpliwie wskazuje na to, iż podział nieruchomości spowodował oczywisty wzrost jej wartości, co zostało w sposób jasny i klarowny wywiedzione, z przywołaniem i porównaniem konkretnych wartości. Prawidłowość sporządzenia operatu w zakresie samej wyceny może być podważana wyłącznie w ramach procedury zakreślonej w art. 157 ust. 1 i 1a u.g.n.

Sąd wskazuje, że część zarzutów skarżącej odnosiło się do tego, że w uzasadnieniu decyzji nie zawarto pewnych informacji dotyczących wyceny nieruchomości. Skarżąca została na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. powiadomiona o możliwości zapoznania się z opinią rzeczoznawcy majątkowego. W nawiązaniu do jej zarzutów Sąd wskazuje, że organ nie musi w uzasadnieniu decyzji zamieszczać szczegółowej treści operatu szacunkowego. Ważne, że zamieszcza wnioski z niego wynikające. Skoro operat szacunkowy w zakresie wiadomości specjalnych nie powinien być przedmiotem samodzielnej weryfikacji przez organy i sąd administracyjny, to zaakceptowanie przez organ jego treści merytorycznej - po uprzednim ustaleniu jego poprawności formalnej i logicznej, a jednocześnie przy bierności dowodowej strony postępowania - nie pozwala na postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 157 u.g.n.

W wyniku dokonanej weryfikacji i oceny stwierdzono, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i zasadami.

W ocenie Sądu operat szacunkowy wykorzystany w przedmiotowej sprawie jest logiczny, spójny i kompletny. W tych okolicznościach prawidłowo przyjęto go jako dowód w sprawie. Na jego podstawie ustalono, że wartość nieruchomości położonej przy ulicy [...] 17, przed wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej wynosiła 3.681.290 zł, a po jej wybudowaniu wynosi 3.694.204 zł, czyli w wyniku wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej wzrosła o 12.914 zł.

W uchwale nr XLII/445/IV/2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. Rada Miasta Poznania uchwaliła, że opłata adiacencka stanowi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z powołaną uchwałą Rady Miasta Poznania z dnia 20 kwietnia 2004 r., opłata adiacencka stanowi 50% kwoty, o którą wzrosła wartość nieruchomości w wyniku budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o 12.914 zł w wyniku budowy sieci kanalizacji sanitarnej, w związku z czym opłata adiacencka została prawidłowo określona jako 50 % tej kwoty i wynosi 6.457 zł.

Strona nie zgłosiła wniosków dowodowych ani zastrzeżeń do dowodów i materiałów zebranych w sprawie, nie wniosła także o rozłożenie opłaty adiacenckiej na raty.

Sąd wskazuje, że możliwość skierowania operatu szacunkowego do kontroli przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych zależy od inicjatywy strony, która dąży do zakwestionowania prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego jako podstawy wydania decyzji. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości.

Zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, mając na względzie następujące zasady: 1. organizacja zawodowa wyznacza zespół oceniający w składzie co najmniej 2 rzeczoznawców majątkowych; 2. w ocenie nie mogą brać udziału rzeczoznawcy majątkowi, wobec których zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego lub inne przesłanki, które mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności.

Organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych posiada kompetencje do weryfikacji prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego. A zatem wystąpienie do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych leży także w gestii strony postępowania, gdy organ administracyjny nie wykrył w nim wad, stanowiących podstawę do skierowania wniosku do powyższej organizacji. Ponadto zaznaczyć należy, że organy ustalające opłatę adiacencką nie mają obowiązku występowania do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wystarczy sporządzenie jednego operatu - a następnie jego rzeczowa, wszechstronna i wnikliwa ocena pod kątem prawidłowości zastosowania przez rzeczoznawcę przepisów prawa, wybrania przez niego właściwej metody wyceny i dokonania prawidłowego wyliczenia wartości wzrostu nieruchomości.

Sąd wskazuje, że organ odwoławczy faktycznie nie poinformował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji, jednak zarzut ten nie może być skuteczny. Jednak zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o czynnościach dowodowych lub o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała ww. okoliczności.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.