Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2435/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1, art. 42, art. 43, art. 44
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Op 216/15 w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. (sygn. akt I SA/Op 216/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia rzeczy spod egzekucji.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. K. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] poborca skarbowy, na podstawie art. 97 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. – dalej jako: "u.p.e.a."), dokonał zajęcia ruchomości wyszczególnionych w pkt 1-3 protokołu zajęcia i odbioru ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem Z. K., który następnie w piśmie z dnia 13 lutego 2014 r. zatytułowanym: "skarga na czynności egzekucyjne" podniósł, że zajęte rzeczy (tj. [...]) stanowią jego wyłączną własność i nie mogły być przedmiotem egzekucji prowadzonej przeciwko A. K.

Organ egzekucyjny potraktował żądanie, jako wniosek złożony w trybie art. 38 § 1 u.p.e.a., o wyłączenie wskazanych rzeczy spod egzekucji. Jednocześnie wezwał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających jego prawa do zajętych ruchomości mających podlegać wyłączeniu spod egzekucji, jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.

Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił wyłączania ww. rzeczy spod egzekucji twierdząc, że dotychczas przedstawione dowody nie pozwalają na uznanie, by stronie względem zajętych rzeczy przysługiwały prawa własności.

Powyższe postanowienie zostało wysłane na adres wskazany we wniosku i uznane za doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej: k.p.a.) z dniem 12 listopada 2014 r., po jego wcześniejszym dwukrotnym awizowaniu. Tym samym termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 19 listopada 2014 r.

Wnioskiem złożonym w dniu 4 grudnia 2014 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia rzeczy spod egzekucji. Wskazał, że w czasie doręczenia przebywał poza miejscem zamieszkania, a nadto dla zastosowania instytucji, o której mowa w art. 44 § 1 k.p.a. koniecznym jest zaistnienie przesłanki niemożności zastosowania doręczenia w trybach przewidzianych w art. 42 i art. 43 k.p.a. Na wezwanie organu o wskazanie przyczyny, która doprowadziła do uchybienia terminowi na wniesienie zażalenia skarżący wyjaśnił, że przyczyną jego nieobecności w miejscu zamieszkania w dniach 29.10.2014 r.-17.11.2014 r. był wyjazd w sprawach rodzinnych do Niemiec, a okoliczność wyjazdu może potwierdzić B. S., o którego przesłuchanie w charakterze świadka wniósł.

Postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Organ wskazał, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony, a tego warunku skarżący nie spełnił. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku, wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

W tym kontekście organ podkreślił, że skarżący miał świadomość toczącego się na jego wniosek postępowania przed organem egzekucyjnym, natomiast okoliczność nieobecności w czasie doręczenia przesyłki z powodu wyjazdu w sprawach rodzinnych do Niemiec nie jest wystarczająca dla uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka uznając, że przeprowadzenie tego dowodu nie będzie miało wpływu na końcowe rozstrzygnięcie, gdyż sam fakt przebywania przez stronę za granicą nie był kwestionowany, jednak okoliczność ta nie usprawiedliwia automatycznie uchybienia terminu. Tym samym uchybienie terminu zostało zawinione przez stronę, która z własnej winy zaniedbała złożenia żądanych dowodów oraz wyjaśnień w toczącym się przed organem postępowaniu w sprawie wyłączenia rzeczy spod egzekucji, jak również nie ustanowiła pełnomocnika w czasie swojej nieobecności w kraju.

W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jego uchylenie, podniósł zarzuty naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynikało, że zostały spełnione wszystkie przesłanki dla przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu kwestionował skuteczność samego doręczenia skarżącemu korespondencji w trybie art. 44 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalając skargę zwrócił uwagę, że w pierwszej kolejności należy rozważyć prawidłowość doręczenia skarżącemu postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy spod egzekucji rzeczy, gdyż okoliczność ta ma bezpośredni wpływ na samą przedmiotowość postępowania w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Sąd I instancji wskazał, że warunkiem przyjęcia, iż doręczenie zastępcze nastąpiło jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a., tj. adresat musi być właściwie zawiadomiony zarówno fakcie pozostawienia pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru pisma, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza.

Sąd I instancji stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty jednoznacznie dowodzą, iż postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy spod egzekucji zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w sposób zastępczy w dniu 12 listopada 2014 r. Jak wynika bowiem z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej, zawierającej ww. postanowienie, z powodu niemożności jej doręczenia w sposób wskazany na tym dokumencie w punkcie 1. (adresatowi, pełnoletniemu domownikowi), została ona pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata we wskazanej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym miejscu umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (jak zakreślono). Przesyłka - zgodnie z adnotacjami na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 29 października 2014 r. oraz w dniu 6 listopada 2014 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem osoba doręczająca.

Sąd stwierdził, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż doręczenie tej przesyłki skarżącemu było skuteczne, albowiem wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 44 k.p.a., dla uznania doręczenia zastępczego za prawidłowe i skuteczne zostały spełnione. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego przeciwdowodu dla podważenia tej tezy, a poza gołosłownym twierdzeniem o wadliwości doręczenia zastępczego skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia reklamacji w sytuacji kwestionowania działań doręczyciela.

Skoro do skutecznego doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego doszło 12 listopada 2014 r., to termin do wniesienia tego środka zaskarżenia upływał z dniem 19 listopada 2014 r. Tymczasem dopiero w dniu 4 grudnia 2014 r. zostało złożone zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do art. 58 k.p.a. ustanowione zostały cztery przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, które muszą wystąpić łącznie, tj. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w powstaniu uchybienia, złożenie przez nią wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do jego wniesienia, który to termin zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i wynosi siedem dni oraz dokonanie czynności procesowej, dla której był ustanowiony przywracany termin.

Sąd stwierdził, że w realiach sprawy nie było sporne, że skarżący spełnił trzy spośród czterech przesłanek niezbędnych do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. dokonał czynności, dla której ustanowiono termin i złożył wniosek o jego przywrócenie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

W odniesieniu do przesłanki "uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu wyznaczonego terminu" Sąd I instancji wskazał, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.

W ocenie Sądu I instancji określone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu nie uprawdopodobniały braku jego winy, zważywszy, że jako przyczynę uchybienia terminu skarżący podał okoliczność przebywania w czasie dokonania mu zastępczego doręczenia ww. przebywanie poza miejscem zamieszkania, tj. fakt wyjazdu w sprawach rodzinnych do Niemiec, nie przedstawiając przy tym żadnych dodatkowych okoliczności, świadczących by zdarzenie to było nagłe i niespodziewane. Sąd wyjaśnił, że sam pobyt poza miejscem zamieszkania (nawet za granicą), jeśli nie jest spowodowany nagłą, nieprzewidzianą, niezależną od woli strony przyczyną, nie dającą się usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, nie stanowi przesłanki do automatycznego uznania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Strona należycie dbająca o swe interesy ma bowiem możliwość przeciwdziałania skutkom takiej sytuacji np. poprzez ustanowienie pełnomocnika do doręczeń, czy też zawiadomienie organu o nowym adresie do doręczeń, tak by nie ponosić negatywnych konsekwencji związanych doręczeniem pisma na dotychczasowy adres.

Zdaniem Sądu I instancji w przypadku zaplanowania dłuższego wyjazdu skarżący mógł udzielić pełnomocnictwa do odbioru korespondencji osobie trzeciej, co nie wiąże się z żadnym szczególnym obciążeniem. Zaniechanie dokonania tej czynności ocenić należy w kategoriach niedbalstwa skarżącego, co wyłącza możliwość przyjęcia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Organ prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że strona nie dopełniła odpowiedniej staranności w zachowaniu terminu wniesienia odwołania.

Na marginesie Sąd I instancji zauważył, że na ostateczne postanowienie w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego (a takim stało się postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2014 r.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, przysługuje prawo żądania zwolnienia ich od zabezpieczenia lub egzekucji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym, bez względu na brak możliwości weryfikacji prawidłowości samego rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego wydanego w przedmiocie odmowy wyłączenia wskazywanych przez skarżącego rzeczy spod egzekucji prowadzonej wobec A. K. w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji z powodów proceduralnych, możliwe jest ewentualne dochodzenie praw w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.".

Z. K. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszeniu przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wynika, że zaszły wszystkie przesłanki dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie bowiem skarżącego dla zastosowania instytucji o której mowa w art. 44 § 1 k.p.a., koniecznym jest zaistnienie przesłanki niemożności zastosowania doręczenia w trybie art. 42 i 43 k.p.a. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że w trakcie postępowania skarżący wskazał dowody na potwierdzenie swojego stanowiska, jednakże organ uznał, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie.

Treść zarzutu kasacyjnego postawionego w niniejszej sprawie sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontroli postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] stycznia 2015 r. i nie uwzględnienia przez ten Sąd skargi z powodu błędnej oceny i przyjęcia, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 58 § 1 k.p.a. (braku winy w niedochowaniu terminu), podczas gdy taka przesłanka w istocie zaistniała na skutek nieprawidłowego doręczenia skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] października 2014 r.

W ocenie Sądu zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w świetle przyjętej przez Sąd I instancji postawy faktycznej wyrokowania, znajdującej odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobniony brak winy w niedochowaniu terminu procesowego.

W orzecznictwie na tle art. 58 § 1 k.p.a. wskazuje się, że odwołanie się w tym przepisie do braku winy powoduje, iż przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1406/14 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl.

Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r., IV SA 1153/96, LEX nr 45637). Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 338).

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie zaaprobował twierdzenia skarżącego o braku jego winy w niedotrzymaniu terminu na złożenie zażalenia, w sytuacji, gdy niedochowanie terminu - w ocenie skarżącego - spowodowane zostało naruszeniem przez organ przepisów postępowania administracyjnego poprzez uznanie za prawidłowe doręczenia mu postanowienia z dnia [...] października 2014 r. w trybie art. 44 k.p.a., pomimo możliwości dokonania mu tego doręczenia w trybie art. 42 i art. 43 k.p.a.

Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), przy czym pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Stosownie natomiast do art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1/ operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2/ pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

W świetle powołanych przepisów oraz treści akt sprawy nie sposób uznać twierdzenia skarżącego, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przez organy art. 44 w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., za zasadne.

W materiale dowodowym znajduje się kopia koperty wraz z drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru, z której wynika, że postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy spod egzekucji zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 12 listopada 2014 r. Jak bowiem wynika z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej, zawierającej ww. postanowienie, przesyłka ta nie mogła zostać doręczona w trybie art. 42 i art. 43 k.p.a., co wynika wyraźnie z treści punktu 2. zwrotnego potwierdzenia odbioru, w którym doręczyciel wskazał, że z powodu niemożności jej doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1. (czyli adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu), została ona pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata we wskazanej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym miejscu umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (co doręczyciel potwierdził zakreśleniem w odpowiednim miejscu zwrotnego potwierdzenia odbioru). Przesyłka - zgodnie z adnotacjami na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru - była także dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 29 października 2014 r. oraz w dniu 6 listopada 2014 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem osoba doręczająca. Jednocześnie – na co zwrócił uwagę Sąd I instancji – skarżący poza gołosłownym twierdzeniem o wadliwości działań doręczyciela, nie próbował w żaden sposób wyjaśnić tej sytuacji choćby poprzez złożenie reklamacji.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący nie podjął żadnej próby wyjaśnienia okoliczności związanych z doręczeniem mu w trybie zastępczym przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] października 2014 r., a tym samym też nie podważył treści oświadczenia wiedzy złożonego przez doręczyciela na omówionym zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W konsekwencji nie było podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia skarżącemu w dniu 12 listopada 2014 r. postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] października 2014 r. Okoliczności "prawidłowości doręczenia" nie mógł też w żaden sposób podważyć jedyny dowód, na jaki skarżący powoływał się w trakcie postępowania, tj. dowód z przesłuchania B. S., gdyż celem jego przeprowadzenia miało być potwierdzenie zagranicznego wyjazdu skarżącego w dniach 29.10.-17.11.2014 r. (wg pisma skarżącego z dnia 7 stycznia 2015 r.), a w konsekwencji jego nieobecności w tym okresie w miejscu zamieszkania, co już samo w sobie w istocie potwierdza niemożność doręczenia skarżącemu przedmiotowej przesyłki w mieszkaniu w trybie art. 42 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie należy także zwrócić uwagę, że to na wniosek skarżącego wszczęto i prowadzono postępowanie ws. wyłączenia spod egzekucji rzeczy, a zatem skarżący mając tego świadomość i dbając w należytym stopniu o swe interesy, mógł i powinien był przewidzieć taką sytuację i jej skutecznie przeciwdziałać np. poprzez udzielenie innej osobie pełnomocnictwa pocztowego (art. 38 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe), ustanowienie pełnomocnika do doręczeń, czy też zawiadomienie organu o nowym adresie do doręczeń, tak by nie ponosić negatywnych konsekwencji związanych doręczeniem pisma w okresie nieobecności.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że brak jest podstaw, aby w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia wiązać można było z nieprawidłowym doręczeniem skarżącemu ww. postanowienia.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.