Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 431/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji w części
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 11
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 207 par. 1 i 2, art. 226
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 15, par. 30, par. 39, par. 39 a, par. 51, par. 55-56
journal: Dz.U. 2003 nr 169 poz 1650
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SOCJALNEJ z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i  higieny pracy - tekst jednolity
article: par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 157 poz 1318
law: Rozporzadzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z  narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania pracodawcy do usunięcia stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości I. uchyla decyzję I i II instancji w części dotyczącej nakazu nr 1, 2, 4; II. oddala skargę w części dotyczącej nakazu nr 3; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części określonej w pkt I.


UZASADNIENIE

Decyzją Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. W. reprezentującego pracodawcę "A." D. A. z siedzibą we W. ul. [...] nr [...], od decyzji 1, 2, 3, 4 zawartych w nakazie z dnia [...] nr [...] wydanych w przedmiocie:

1. Przeprowadzić w udokumentowanej formie aktualizację dokonanej oceny ryzyka zawodowego występującego na poszczególnych stanowiskach pracy w zakładzie, uwzględniając w niej wyniki pomiarów i badań czynników szkodliwych środowiska pracy wykonanych w marcu 2008 roku.

Termin wykonania: 31.07.2008r. Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 1 i 2 i art. 226 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, § 39 i § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zmianami).

2.Zaplanować w udokumentowanej formie działania zmierzające do zmniejszenia ryzyka zawodowego związanego z występowaniem w środowisku pracy w zakładzie hałasu w wielkościach przekraczających wartości progu działania na stanowiskach pracy spawacza w zakładzie oraz na stanowiskach obsługi szlifierki kątowej, frezarki pionowej i tokarki POD.

Termin wykonania: 30.06.2008r. Podstawa prawna: art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zmianami), art. 207 § 2 i art. 227 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318).

3. Zapewnić urządzenia grzewcze umożliwiające w sezonie jesienno-zimowych chłodów utrzymywanie w hali produkcyjnej temperatury nie niższej niż 14°C.

Termin wykonania: 31.10.2008 Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, § 15 ust. 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

4. Wyposażyć szlifierkę dwutarczową, ustawioną pod słupem konstrukcji wsporczej hali produkcyjnej, w osłony boczne obu tarcz, wykonane w taki sposób, by zapewniały one pracownikowi obsługującemu tę maszynę odpowiedni poziom ochrony przed możliwością doznania urazu w wyniku uderzenia odłamkami pękniętej tarczy wyrzuconymi w jego kierunku.

Termin wykonania: decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uznając to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Podstawa prawna: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, § 51, 55 i 56 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy postanowiono:

I. Utrzymać w mocy zaskarżone decyzje nr 1, 2, 4 zawarte w nakazie z dnia [...] nr [...].

II. Uchylić w całości zaskarżoną decyzję nr 3 zawartą w nakazie z dnia [...] nr [...] umorzyć postępowanie I instancji.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach 17 i 25.04.2008 r. u pracodawcy "A." D. A. z siedzibą we W. ul. [...] nr [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W oparciu o ustalony stan faktyczny opisany w protokole kontroli nr [...] i podpisany bez zastrzeżeń przez pracodawcę, inspektor pracy wydał w dniu [...] nakaz nr rej. [...] zawierający 4 decyzje.

W dniu 16.05.2008 r., strona odwołując się od decyzji inspektora pracy, wniosła o ich uchylenie. Ponadto strona wniosła o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nr 4. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła między innymi, iż protokół kontroli oraz nakaz z dnia [...] zostały doręczone stronie z pominięciem jej pełnomocnika. Ponadto powołany przez stronę pełnomocnik został pominięty zarówno przy wszczęciu postępowania, jego toku, jak i przy jego zakończeniu mimo iż reprezentował pracodawcę w trakcie wcześniejszych kontroli prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy. Podniesiono, że w aktach PIP znajdują się poprzednie pełnomocnictwa udzielone przez A. D. W. W. Przy wszczęciu postępowania wobec zignorowania pełnomocnika, strona postępowania wręczyła kolejne pełnomocnictwo udzielone W. W. Nakazy z dnia [...] zostały doręczone bezpośrednio stronie postępowania z pominięciem jej pełnomocnika. Zarzucono ponadto, że nakaz nr 1 i 2 o aktualizacji oceny ryzyka zawodowego i o planowaniu działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka na stanowiskach pracy wydano "na podstawie spekulacji inspektorów PIP o przekraczaniu w zakładzie natężenia hałasu", bez podania podstawy takich ustaleń. Uznano również, że wydanie nakazu nr 3 - zapewnienie zainstalowania urządzenia grzewczego w hali produkcyjnej w miesiącu maju mija się z rzeczywistością, ponieważ zgodnie z przepisami pracodawca winien zapewnić temperaturę w pomieszczeniu pracy nie mniejszą niż 14° C. W protokole brak informacji o stwierdzeniu w toku kontroli przez inspektorów takich faktów. Istotne jest również w sprawie, że pracodawca poinformował inspektorów PIP, że zapewnia własnym pracownikom takie ubrania i warunki (m.in. posiłki regeneracyjne), jakby pracowali na otwartym powietrzu. Pracownicy nie są więc narażeni na niedogodności. Podniesiono również, że koszty instalacji urządzenia grzewczego, jak i koszty ogrzewania hali zmuszą przedsiębiorcę do zwolnienia wszystkich pracowników.

Po podjęciu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy rozpatrując wniosek strony uznał, że brak jest przesłanek do wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji nr 4. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] znak: [...] odmówił wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w związku z wniesionym odwołaniem oraz odnosząc się do przedstawionych zarzutów, Okręgowy Inspektor Pracy zważył, co następuje:

W odniesieniu do zarzutów dotyczących pominięcia strony postępowania w trakcie wszczęcia i prowadzenia postępowania kontrolnego, jak i wadliwego doręczenia nakazu stronie postępowania, Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.05.2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4034/06 pełnomocnictwo złożone do akt sprawy innej (sprawa wcześniej prowadzona przez organ) nie może wywołać skutku zobligowania organu do dokonywania doręczeń na adres pełnomocnika tym pełnomocnictwem ustanowionego. Ponadto w odpowiedzi na zarzut dotyczący pominięcia pełnomocnika w trakcie wszczęcia postępowania zauważano, iż zgodnie z w/w wyrokiem sądu "Przed wszczęciem postępowania zobowiązany nie może być uznany za jego stronę, tym samym nie jest możliwe aby mógł działać przez pełnomocnika. Oznacza to, że organ nie mógł doręczać dokumentów, których doręczenie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania, pełnomocnikowi zobowiązanego, który status strony uzyskał dopiero z chwilą doręczenia tych dokumentów".

Zarzut dotyczący pominięcia pełnomocnika w trakcie czynności kontrolnych uznano za bezpodstawny. Strona miała zapewniony czynny udział w trakcie kontroli który realizowany był osobiście przez pracodawcę. Konieczność zwłoki w prowadzeniu czynności kontrolnych wywołana nieobecnością pełnomocnika odczytać należałoby jako ingerencję w niezależność inspektora pracy jako organu kontroli państwowej. Zgodnie z zapisami zawartymi w art. 44 ust.1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, inspektor pracy jako organ kontroli państwowej jest niezależny od jakichkolwiek wpływów postronnych. Wyraz tej niezależności od czynników zewnętrznym uwidoczniony został między innymi w art. 24 ustawy, który mówi, iż inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia.

Odpowiadając na zarzuty, iż protokół kontroli oraz nakaz z dnia [...] zostały doręczone stronie z pominięciem jej pełnomocnika, Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że osobista obecność w trakcie kontroli oraz podpisane protokołu przez pracodawcę były zgodne z prawem. "Udzielenie pełnomocnictwa przez stronę postępowania nie oznacza, aby ona sama została w ten sposób pozbawiona możliwości samodzielnego działania w zakresie czynności objętych udzielonym pełnomocnictwem. Należy przyjąć, że czynność strony będzie eliminowała czynności pełnomocnika o ile jest to możliwe w danym stadium postępowania. Strona zachowuje prawo osobistego udziału w sprawie obok pełnomocnika i wówczas miarodajne będzie jej stanowisko, a nie pełnomocnika (Zakres uprawnień pełnomocnika w ogólnym postępowaniu administracyjnym, A. M., C. 2002.3.12.) ".

Zarzut dotyczący dokonywania doręczeń z pominięciem pełnomocnika uznano za bezzasadny bowiem środki prawne wydane przez inspektora pracy zostały w tym samym dniu, tj [...] przesłane na adres pełnomocnika oraz do wiadomości na adres strony. Dowodem powyższego stwierdzenia są zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sprawy.

W świetle powyższego uznano, iż wszystkie twierdzenia strony dotyczące rażącego naruszenia prawa w związku z postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez inspektora pracy są bezzasadne.

Odpowiadając na zarzuty strony dotyczące "spekulacji inspektorów PIP o przekroczeniu w zakładzie strony natężenia hałasu", organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty strony są bezzasadne. Inspektor pracy nakazując przeprowadzenie w udokumentowanej formie aktualizacji dokonanej oceny ryzyka zawodowego, występującego na poszczególnych stanowiskach pracy w zakładzie, uwzględniając w niej wyniki pomiarów i badań czynników szkodliwych środowiska pracy wykonanych w marcu 2008 r., oraz podjęcie działań zmierzających do zmniejszenia ryzyka zawodowego związanego z występowaniem w środowisku pracy w zakładzie hałasu, w wielkościach przekraczających wartości progu działania na wyszczególnionych stanowiskach pracy, oparł wszelkie ustalenia stanu faktycznego na okazanych przez pracodawcę protokołach pomiarów, wykonanych przez Laboratorium Ochrony Środowiska EKO we W., numer protokołu 02/R/2008 z dnia 12.03.2008 r. oraz 02a/R/2008 z dnia 10.04.2008 r.

W świetle powyższego oraz z uwagi na fakt, że nakazany w obu decyzjach obowiązek wynika wprost z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a opisany stan faktyczny w protokole kontroli, stanowi wystarczające uzasadnienie do wydania zaskarżonych decyzji, brak było podstaw do uchylenia decyzji nr 1 i 2 .

W decyzji nr 3 inspektor pracy zobowiązał pracodawcę do zapewnienia urządzeń grzewczych umożliwiających w sezonie jesienno-zimowych chłodów utrzymywanie w hali produkcyjnej temperatury nie niższej niż 14°C. Strona odwołując się od tej decyzji zarzuciła brak w protokole kontroli ustaleń stanu faktycznego dotyczących stwierdzenia, iż w kontrolowanych pomieszczeniach pracy temperatura wynosi mniej niż 14° C.

Okręgowy Inspektor Pracy, dokonując analizy zgromadzonego materiału pod kątem zasadności wydania decyzji nr 3 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego do jej wydania. Z zapisów zawartych w protokole kontroli wynika, że podczas kontroli, oraz w dniu wydania nakazu nie było podstaw ani możliwości do stwierdzenia nieprawidłowości, bowiem kontrola przeprowadzona była w maju, przy temperaturze otoczenia wyższej niż 14° C. Mimo, iż działania pracodawcy polegające na zapewnieniu pracownikom posiłków regeneracyjnych oraz ubrań ocieplanych wskazują na istniejący problem z ogrzewaniem hali produkcyjnej w której znajdują się stanowiska pracy, to jednak bezsporne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zapewnienia odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy będzie możliwe dopiero w okresie jesienno-zimowym. Mając na względzie powyższe, należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, iż uchylenie przedmiotowej decyzji nie zwalnia pracodawcy z obowiązku określonego w § 15 ust. 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który stanowi, że w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14°C.

Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzenia strony dotyczącego wysokich kosztów instalacji urządzenia grzewczego wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20.09.2001 r., sygn. Akt SA/Bk 75/01, dotyczącym obowiązku zapewnienia w pomieszczeniach pracy odpowiedniej temperatury stwierdzono, że "odstąpienie przez pracodawcę od wykonania obowiązku zapewnienia pracownikom odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy może być usprawiedliwione względami technologicznymi, a nie jego sytuacją ekonomiczną ".

Okręgowy Inspektor Pracy, rozpatrując odwołanie od decyzji nr 4 zawartej w nakazie z dnia [...] nr rej [...], stwierdził, że pracodawca mimo obowiązku wynikającego z art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, nie zapewnił bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Osłona szlifierki stołowej dorobiona z blachy stalowej, nie zapewnia wystarczającej ochrony pracownikowi obsługującemu szlifierkę, gdyż obie tarcze nie mają obudowy od strony korpusu urządzenia i w przypadku pęknięcia którejkolwiek z nich odłamki mogą być wyrzucone w kierunku stojącego przy szlifierce pracownika. Rozwiązanie takie nie spełnia wymagań przepisów § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, który stanowi, że jeżeli występuje ryzyko oderwania lub rozpadnięcia się części maszyn powodujące zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, pracodawca powinien zastosować odpowiednie środki ochronne. Ponadto § 14 ust. 2 w/w rozporządzenia, stanowi, iż maszyny wyposaża się w środki ochrony przed zagrożeniami spowodowanymi emisją lub wyrzucaniem substancji, materiałów lub przedmiotów. Instalowane środki ochrony (osłony) powinny być zgodne z postanowieniami zawartymi w rozdziale 5 oraz załączniku A zharmonizowanej Polskiej Normy PN-EN 13218 "Obrabiarki-Bezpieczeństwo-Szlifierki Stołowe".

W świetle powyższego, Okręgowy Inspektor Pracy uznał, iż zaskarżona decyzja nr 4 została wydana zgodnie z prawem, gdyż stwierdzone uchybienie stanowiło wystarczającą przesłankę do jej wydania. Natomiast istniejące zagrożenia w pełni uzasadniały nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego A. D. zarzucił przedmiotowemu rozstrzygnięciu:

1. naruszenie art. 32, 40 § 2, 145 § 1 kpa pkt 4 k.p.a. przez pominięcie pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu i nierozpatrzenie złożonych przez niego wniosków,

2. naruszenie art. 77 § 1 kpa - niezebranie materiału dowodowego uzasadniającego wydanie nakazów przez organ,

3. naruszenie art. 108 kpa - brak podstaw do nadania części decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

4. naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - kontrola u strony prowadzona tylko przez PIP trwała i trwa ponad okresy dozwolone prawem.

5. naruszenie art. 6, 7 i 8 kpa tj. zasady praworządności, prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez dokonywanie rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający prawo.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wydanych nakazów.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem, rozpoznając skargę na decyzję, Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami wnioskami skargi oraz podstawą prawą.

Procesowe zasady przeprowadzania kontroli przez inspektorów pracy reguluje ustawa z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, powołana wyżej (dalej jako ustawa o PIP), we wskazanym zakresie, ustawa z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807 ze zm.), przy czym - na zasadzie odesłania zawartego w art. 12 ustawy o PIP - w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w działalności organów PIP w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w tym w szczególności regulacje dotyczące zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jedną z takich zasad jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

Z akt administracyjnych sprawy w bezsporny sposób wynika że strona ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu w sprawie przed Państwową Inspekcją Pracy, a pełnomocnictwo to zostało doręczone inspektorowi pracy w dniu rozpoczęcia kontroli, t.j. 17 kwietnia 2008r. (por. str. 2 protokołu kontroli sporządzonego w dniu 25 kwietnia 2008r.). Wynika z nich również, i co przyznaje organ, że pełnomocnikowi strony nie został doręczony protokół kontroli z dnia 25 kwietnia 2008r. który z racji dokonanych w nim prawotwórczych ustaleń - stanowił podstawę wydania kwestionowanych nakazów.

W literaturze przedmiotu i orzecznictwa zgodnie przyjmuje się, że od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne (post. SN z dnia 9 września 1993 r., III ARN 45/93, OSNC 1994, nr 5, s. 112). Tego rodzaju kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego stanowi przesłankę zobowiązującą do wznowienie postępowania i uchylenia w jego wyniku decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy miało to wpływ na treść decyzji. Ta okoliczność ma charakter "formalny", tj. sam fakt braku udziału strony (także pełnomocnika) w postępowaniu lub w jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia. Przepis nie żąda stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (por. np. Komentarz do art.32 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. LEX, 2007, wyd. II.).

Ustanawiając pełnomocnika, strona chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna uzyskać w państwie prawa (post. SN z dnia 9 września 1993 r., III ARN 45/93, OSNC 1994, nr 5, s. 112).

Kompetencje pełnomocnika obejmują, jak wskazano wyżej, nie tylko uprawnienia czynne, ale i bierne stron postępowania. Pełnomocnik powinien być zatem adresatem wszystkich pism kierowanych przez organ do stron postępowania. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenie pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych (por. W. Siedlecki, glosa do orzeczenia SN z dnia 21 maja 1961 r., 3 CR 953/60, NP 1963, n 1, s. 123).

Nie jest zatem zasadna argumentacja organu odwoławczego, zgodnie z którą osobisty udział strony w czynnościach kontrolnych sanował brak w nich pełnomocnika, a zwłoka w prowadzeniu tych czynności wywołana nieobecnością pełnomocnika oznaczałaby ingerencję w niezależność inspektora pracy jako organu kontroli państwowej (art. 44 ust. 1 ustawy o PIP). Stwierdzono ponadto, że w myśl art. 24 ustawy o PIP inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia, o każdej porze dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia.

Niezależność inspektora PIP ma wymiar ustrojowy i oznacza niezawisłość jego działań kontrolnych od administracji, co znajduje wyraz w podporządkowaniu PIP Sejmowi. Natomiast, kreowana przez przepisy ustawy o PIP inspektorska samodzielność oznacza, że inspektor ma ustawowe kompetencje, jest "niezależny od jakichkolwiek wypływów postronnych" i podejmuje samodzielnie decyzje wynikające z kontroli pracodawców w ramach przepisów ustawy o PIP. Wspomniane zasady nie zwalniając jednak inspektorów pracy od respektowania podczas czynności kontrolnych obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczących zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 12 ustawy o PIP). Organ mógłby zatem dokonywać określonych czynności pod nieobecność pełnomocnika, gdyby ten - pomimo skutecznego zawiadomienia - nie skorzystał z prawa udziału w tych czynnościach. Tymczasem, pełnomocnika strony nie tylko nie powiadomiono o czynności sporządzenia najistotniejszego dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy dokumentu, jakim jest protokół kontroli, ale także nie doręczono mu egzemplarza tego protokołu.

W przedmiotowej sprawie kontrola u skarżącego była przeprowadzana na podstawie stosownego upoważnienia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej i art. 24 ust. 3 i 4 ustawy o PIP. Nie kolidowało to zatem z możliwością powiadomienia pełnomocnika o czynnościach kontrolnych. O kolizji takiej (w wymiarze faktycznym, a nie prawnym), można by mówić w sytuacji przeprowadzania kontroli jedynie na podstawie legitymacji, co jest dopuszczalne w przypadku, gdy z okoliczności faktycznych wynika, że trzeba ją przeprowadzić niezwłocznie, np. w razie ryzyka zagrożenia zdrowia lub życia pracujących.

W rozważanej sprawie ten rodzaj kontroli nie był prowadzony, czynności kontrolne były zaplanowane i trwały kilka dni, a zatem inspektor pracy nie mógł usprawiedliwić odstępstw od wymogu respektowania obowiązujących zasad procesowych "nagłością" kontroli.

Strona skarżąca zgłosiła zarówno w odwołaniu jak i w skardze zastrzeżenia dotyczące stwierdzenia przekroczenia w zakładzie natężenia hałasu, co stanowiło podstawę wydania nakazów w przedmiocie związanym z określeniem ryzyka zawodowego. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji uznał je za bezzasadne wobec faktu okazania inspektorowi pracy wyników pomiarów i badań czynników szkodliwych środowiska pracy wykonanych przez Laboratorium Ochrony Środowiska EKO we W. - numer protokołu 02/R/2008 z dnia 12.03.2008r. oraz 02a/R/2008 z dnia 10.04.2008r., które stanowiły podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Należy jednak zauważyć, że wobec niezamieszczenia dokumentacji zawierającej wspomniane wyniki w aktach administracyjnych sprawy, ich ocena wymyka się spod kontroli Sądu. Powyższe, nawet rozpatrywane w oderwaniu od przeprowadzonych wcześniej rozważań jest równoznaczne z zaniedbaniem organu polegającym na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną kontrolę rozstrzygnięcia, co jest wadą postępowania administracyjnego, uzasadniającą uchylenie decyzji (w tej części).

Co do zarzutu nierespektowania przez organ pełnomocnictw udzielonych pełnomocnikowi do prowadzenia innych spraw skarżącego przed organami PIP należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że pełnomocnictwo złożone do akt sprawy innej (wcześniej prowadzonej przez organ) nie może wywołać skutku zobligowania organu do dokonywania doręczeń na adres pełnomocnika tym pełnomocnictwem ustanowionego. Odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika w trakcie wszczęcia postępowania również zasadnie przyjęto, iż organ nie miał obowiązku przed wszczęciem postępowania, doręczania dokumentów pełnomocnikowi zobowiązanego, który status strony uzyskał dopiero z chwilą ich doręczenia. Nie jest bowiem możliwe aby podmiot mógł działać przez pełnomocnika nie mając statusu strony.

Co do zarzutu wadliwego (opóźnionego) doręczania pełnomocnikowi pism procesowych stwierdzić należy, że według poglądów orzecznictwa NSA bieg terminu do wniesienia środka wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (post. NSA z dnia 11 marca 1997r., I SA/Po 1333/96, niepubl.). Podobne stanowisko prezentuje SN przyjmując, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, to termin dla wniesienia skargi do NSA liczy się od dnia, w którym temu pełnomocnikowi doręczone zostało rozstrzygnięcie w sprawie (post. SN z dnia 24 kwietnia 1997r., III RN 19/97, OSNAP nr 21, poz. 415). Z akt sprawy wynika, że podjęte w sprawie decyzje zostały przesłane na adres pełnomocnika.

W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania nakazowi nr 4 (wyposażenie szlifierki w osłony boczne obu tarcz) rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż było to uzasadnione treścią art. 108 k.p.a.

Sąd nie znalazł także podstaw do przyjęcia, że w sprawie naruszono przepis art. 83 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej. Powołany przepis stanowi, że czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:

1) w odniesieniu do przedsiębiorców, o których mowa w rozdziale 7 - 4 tygodni;

2) w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców - 8 tygodni (ust. 1);

2.Ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się: m.in. w przypadku, gdy ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej (ust. 2 pkt 1).

Wynikające z powołanej ustawy ograniczenia dotyczące czasu trwania kontroli nie dotyczą sytuacji, w których postanowienia ratyfikowanych umów międzynarodowych stanowią inaczej. W przypadku PIP postanowienia takie zawiera ratyfikowana przez Polskę w 1997r. Konwencja nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotycząca inspekcji pracy w przemyśle i handlu z dnia 11 lipca 1947 (Dz.U. z 1997r. Nr 72, poz. 450). Konwencja nie pozwala na ograniczenie liczby kontroli ani ich częstotliwości. Zgodnie z art. 16 konwencji - przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak jest to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych.

Uwzględniając wskazane wyżej naruszenia prawa procesowego, a w szczególności pominięcie przez organ pełnomocnika strony w niektórych czynnościach postępowania przed inspektorem PIP, co oznacza naruszenie ogólnej zasady udziału strony w postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzje uchylono w części dotyczącej nakazu nr 1, 2, 4.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania, gdyż strona skarżąca w przedmiotowej sprawie została ustawowo zwolniona do uiszczania kosztów sądowych, a inne koszty nie zostały przez nią zgłoszone.

O wykonalności decyzji w części określonej w pkt I sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w.w. ustawy.

Sąd oddalił skargę dotyczącą rozstrzygnięcia w części uchylającej zaskarżony nakaz nr 3 i umarzającej postępowanie I instancji.

Okręgowy Inspektor Pracy, dokonując analizy zgromadzonego materiału pod kątem zasadności wydania decyzji nr 3 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego do jej wydania. Z zapisów zawartych w protokole kontroli wynikało, że podczas kontroli, oraz w dniu wydania nakazu nie było podstaw ani możliwości do stwierdzenia nieprawidłowości, bowiem kontrola przeprowadzona była w maju, przy temperaturze otoczenia wyższej niż 14° C. Mimo iż działania pracodawcy polegające na zapewnieniu pracownikom posiłków regeneracyjnych oraz ubrań ocieplanych wskazywały na istniejący problem z ogrzewaniem hali produkcyjnej, w której znajdują się stanowiska pracy, to jednak bezsporne ustalenie stanu faktycznego dotyczącego zapewnienia odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach pracy w jego ocenie będzie możliwe dopiero w okresie jesienno-zimowym.

Abstrahując od motywów uzasadnienia powodów wyeliminowania rozważanego nakazu z obrotu prawnego w postępowaniu odwoławczym stwierdzić należy, że zrealizowano efekt polegający na usunięciu z obrotu aktu wadliwego procesowo.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym zakresie Sąd skargę oddalił.