Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 548/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 50, par 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego dla powiatu i miasta z siedzibą w S. z dnia 28 stycznia 2014 r., nr [...] , o przyznaniu E.C. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

E.C. (zwana dalej "Producentką") złożyła w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym w S. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych na rok 2007-2013. Producentka zadeklarowała realizację Pakietu 2: Rolnictwo ekologiczne, Wariantu 2.9: Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na działce rolnej A, na powierzchni [...] ha, Wariantu 2.1: Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na działce rolnej D, na powierzchni [...] ha oraz Wariantu 2.5: Uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) na działce rolnej C, na powierzchni [...] ha.

W dniu [...] r. Producentka wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego z prośbą o zgodę na uzupełnienie nasadzeń jesienią 2013 r. w związku z powstałymi na powierzchni 15% uprawy szkodami spowodowanymi przez dziką zwierzynę polegającymi na zgryzieniu sadzonek.

W dniach [...] r. przeprowadzono u Producentki zapowiedzianą kontrolę gospodarstwa metodą inspekcji terenowej w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych A, C i D.

Na działce A stwierdzono, że:

- powierzchnia zadeklarowana dla działki A wynosi [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona – [...] ha, i zastosowano kod nieprawidłowości DR 13- (zadeklarowana powierzchnia działki jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej), przy czym po weryfikacji powierzchni w granicach deklarowanych granic odniesienia z LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) powierzchnia wyniosła [...] ha i zastosowano kod DR 50 (granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku);

- zmniejszono powierzchnię PEG (kod DR52);

- zwiększono powierzchnię PEG (kod DR53);

-działka jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych - niesąsiadujących ze sobą, na których prowadzona jest jedna uprawa - jako jedną działkę rolną) i zastosowano kod DR 22;

- nieutrzymywano minimalnej obsady drzew i krzewów (kod E7);

- materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań (kod E2).

Na działce C stwierdzono, że:

- powierzchnia zadeklarowana dla działki C wynosi [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona (udowodniona) – [...] ha i zastosowano kod DR 52 (zmniejszenie powierzchni) i kod DR 53 (zwiększenie powierzchni) oraz kod DR 13+ (zadeklarowana powierzchnia działki jest większa od powierzchni stwierdzonej).

Na działce D stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana dla działki D wynosi 21,07 ha, zaś powierzchnia stwierdzona (udowodniona) – 21,07 ha i zastosowano kody nieprawidłowości DR 52 i DR 53. Nadto, w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie 9WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16) stwierdzono, że na działce D powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i w efekcie z zadeklarowanej powierzchni wykluczono z płatności powierzchnię [...] ha.

Występowanie ww. nieprawidłowości zapisano w Protokole z kontroli na miejscu. Producentka podpisała raport z czynności kontrolnych bezpośrednio po kontroli.

Pismem pokontrolnym z dnia [...] r. skierowanym do Producentki Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w [...] Oddział Badań i Certyfikacji poinformowało [...], że gospodarstwo rolne otrzymało certyfikat zgodności [...] potwierdzający zgodność procesu produkcji z wymaganiami Rozporządzenia Rady WE nr 834/2007.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego przyznał Producentce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013 wskazując, że u podstaw takiej decyzji legły w szczególności ustalenia kontroli przeprowadzonej u Producentki, podczas której stwierdzono ww. nieprawidłowości, w tym, że ustalona obsada drzew jabłoni domowych na działce rolnej A, zgłoszonej do płatności za realizację wariantu 2.9 (z certyfikatem zgodności), była niższa od minimalnej wymaganej obsady, która w przypadku jabłoni domowej wynosi 125 sztuk/ha (kod E2), i sankcja nałożona na płatność wynosi 100% powierzchni działki A. Organ I instancji odniósł się również do nieprawidłowości stwierdzonej na działce A w przedmiocie niespełnienia wymogów materiału szkółkarskiego (kod E7) z tytułu której również została nałożona na płatność sankcja 100 % powierzchni działki A. W odniesieniu do działek C i D organ I instancji wskazał na wyliczoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną oraz, że różnica ta wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, stosownie do powołanego art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w związku z czym pomniejszono płatność adekwatnie do obliczonego procentu nieprawidłowości stwierdzonych dla zadeklarowanych powierzchni dla wariantu 2.1 – uprawy rolnicze oraz wariantu 2.5 – Uprawy warzywne.

Od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji Producentka wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego [...] odwołanie, domagając się uchylenia decyzji o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości za rok 2013, ponownego rozpatrzenia sprawy oraz wydania decyzji uwzględniającej płatności do sadów ekologicznych.

Zdaniem odwołującej, kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie nie stwierdziła nieprawidłowości, lecz potwierdziła zgłoszone wcześniej szkody. Podobna sytuacja zaistniała podczas kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą, która również potwierdziła zgłoszone wcześniej szkody spowodowane zwierzyną, w następstwie której zastosowano sankcje w postaci upomnienia i wydano certyfikat zgodności. Po otrzymaniu zgody na zastosowanie w gospodarstwie materiału szkółkarskiego pozyskanego z produkcji nie ekologicznej, uzupełniła brakujące nasadzenia, o fakcie którym poinformowała Jednostkę Certyfikująca oraz Kierownika Biura Powiatowego.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego[...] , utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Producentki w dniach [...] r., podczas której to weryfikacji poddano między innymi działkę rolną A z zadeklarowaną uprawą jabłoni do wariantu rolnictwa ekologicznego - 2.9. Wiarygodność tych danych została zweryfikowana i opisana przez inspektorów terenowych w raporcie z czynności kontrolnych. Organ wskazał, że składając wniosek o przyznanie płatności, Producentka zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz podpisała zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw". Powołując następnie treść obowiązujących przepisów prawa, organ odwoławczy wskazał, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi m. in. wówczas, gdy realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów - zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej - na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – jak dalej wskazał organ odwoławczy – wynika, że podczas kontroli na miejscu względem działki rolnej A, granice uprawy jabłoni domowej wykraczały poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Inspektorzy ustalili, że uprawa ta w dniu kontroli znajdowała się również na działkach ewidencyjnych o nr [...] (obszar [...] ha), [...] (obszar [...] ha), [...] (obszar [...] ha). Powierzchnia jabłoni domowej, położona na zadeklarowanej we wniosku działce[...] , wyniosła natomiast [...] ha, stąd też taki właśnie obszar uznany został za kwalifikowany do płatności za realizację wariantu 2.9.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odniósł się do stwierdzonych nieprawidłowości na gruntach zadeklarowanych do przyznania płatności na działce rolnej A w ramach wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Powołując treść obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa wskazał, że rolnik, realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obowiązany jest na podstawie § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez Producentkę w 2013 r., wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) jest wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby oraz utrzymywanie określonej minimalnej obsady krzewów. W przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni, minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania, wynosi 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy. Dodatkowo jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne – jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że z treści protokołu z kontroli na działce rolnej A, obejmującej drzewka o określonej, wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujących cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek martwych, skoszonych bądź nie spełniających wymagań jakościowych, wynosiła 7989 sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A [...] ha, podczas gdy minimalna, wymagana dla tego obszaru, wynosi [...] sztuk drzewek. Wskazane powyżej ilości drzewek organ odwoławczy ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości [...] sztuk/ha powierzchni z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady.

Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę na szczegółowo udokumentowane ustalenia inspekcji terenowej przeprowadzonej w gospodarstwie Producentki. Poza starannie wyrysowanym szkicem z pomiaru działki rolnej oraz licznymi fotografiami kontrolowanych obszarów - jak wskazał organ odwoławczy - w sposób niebudzący wątpliwości można stwierdzić, że wymagana obsada drzewek na działce rolnej A była zdecydowanie zbyt niska. Wyjaśniono przy tym, że przez utrzymywanie minimalnej obsady krzewów rozumieć należy ciągłe, nieprzerwane utrzymywanie obsady - określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. - przez cały okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Następnie wskazano, że kolejnym wymogiem, jaki należało spełnić w przypadku realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach wariantu sadowniczego 2.9, a który na zadeklarowanej działce rolnej A nie został spełniony, są wymogi materiału szkółkarskiego. Kontrolujący w raporcie z kontroli stwierdzili nieprawidłowości oznaczone symbolem E2 przypisanym działce rolnej A, z zaznaczeniem, że stwierdzona w trakcie kontroli obsada na działce rolnej A nie spełniła wymagań jakościowych i wyniosła [...] sztuk. Ilość tych sadzonek stanowi tę część uprawy, która nie została zakwalifikowana do obsady poszczególnych działek rolnych obejmującej drzewka wykazujące cechy żywotności, o wysokości nie przekraczającej 80 cm (mierzonej od szyjki korzeniowej) i średnicy pnia nie większej niż 8 mm (mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia).

W ocenie organu odwoławczego, z dokumentacji fotograficznej w sposób nie budzący wątpliwości wynika zasadność nieuwzględnienia części materiału nasadzeniowego w ustalonej obsadzie.

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego [...]stwierdził, że organ I instancji na podstawie wyników z kontroli na miejscu, dokumentacji fotograficznej prawidłowo ustalił, że sadzonki jabłoni na działce rolnej A nie spełniły określonej wysokości 80 cm. Wobec powyższego oraz uwzględniając przepisy § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w związku z § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., w którego załączniku nr 7 "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów" przewidziano, że w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów w wariancie 2.9, wysokość zmniejszenia wynosi 100% w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie (z zaznaczeniem, iż dopuszczalna granica błędu wynosi do 5% wymaganej obsady), organ I instancji nie mógł postąpić w sposób inny niż odmówić przyznania płatności za realizację wariantu 2.9 na działce rolnej A.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ustosunkowując się do zarzutu, że wszelkie nieprawidłowości dotyczące obsady zaistniały wskutek działania zwierzyny łownej, dokonującej zniszczeń w sadzie jabłoniowym, wskazał, że powyższe jest niesprzeczne z ustaleniami kontrolujących albowiem kontrolujący nie stwierdzili na kontrolowanej działce szkód wyrządzonych przez zwierzynę, ale ustalili, że skontrolowane drzewka jabłoni nie spełniają minimalnej wymaganej wysokości, co oznacza, że drzewko nieposiadające w drugim roku realizacji Programu wymaganej wysokości, od początku jego realizacji nie spełniało wymogu, o którym mowa w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., określonego dla wszystkich drzewek znajdujących się w sadach zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej.

Nadto, organ odwoławczy zauważył, że na okoliczność wystąpienia szkód poczynionych przez zwierzynę leśną, sporządza się protokół zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie powołanymi przepisami, tymczasem w aktach niniejszej sprawy takiego dokumentu nie ma. Wskazał przy tym, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na wynik postępowania albowiem przyznanie płatności możliwe jest jedynie po spełnieniu określonych warunków i wymogów Programu rolnośrodowiskowego. To z kolei zostało zweryfikowane przez jednostki kontrolne [...] w trakcie kontroli w gospodarstwie Odwołującej przeprowadzonej w dniach [...] 2013 r.

Dalej organ odwoławczy odniósł się do choroby Odwołującej, wyjaśniając przy tym, że o swojej chorobie strona poinformowała dopiero w piśmie odwoławczym, w aktach sprawy zaś brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że choroba ta uniemożliwia Stronie prowadzenie działalności rolnośrodowiskowej, chociażby przez złożenie takiej informacji Kierownikowi Biura Powiatowego na piśmie.

Ustosunkowując się następnie do informacji Odwołującej o uzupełnianiu obsady, której wykonanie konieczne było w związku ze zniszczeniem uprawy przez leśną zwierzynę, Dyrektor Oddziału [...]wyjaśnił, że aby móc kontynuować podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie wariantu sadowniczego, producent rolny zobowiązany jest uzupełnić brakujące nasadzenia drzew jabłoni, materiałem szkółkarskim zgodnie z określonymi wymaganiami zapisanymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego. Uzupełnienie brakujących nasadzeń drzew nie pozwala jednak na stwierdzenie, że utrzymywana obsada w gospodarstwie rolnym Producentki była przez cały rok trwającego zobowiązania i wynosiła [...] sztuk/hektar powierzchni uprawy, do czego zobowiązana była Producentka podejmując zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Końcowo Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego zauważył, że organ I instancji nieprawidłowo podał podstawy prawne w swojej decyzji. Odwołując się do przepisów szczegółowych, każdorazowo przywoływał rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., co było wadliwe, zważywszy na fakt, że wniosek Strony złożony był w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego, na co przywołał § 50 ust. 3 ww. rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., zgodnie z którym, do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację m.in. wariantu 2.9, stosuje się co prawda co do zasady rozporządzenia powołanego powyżej, to wysokość tych płatności oraz ewentualne zmniejszenia z tytułu stwierdzonych uchybień ustala się na bazie odnośnych regulacji rozporządzeniaz 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Dokonując oceny opisanej nieprawidłowości organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek jest ona niewątpliwa, to nie wpływa w jakikolwiek sposób na sytuację prawną Strony.

Posumowując, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Producentka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonej decyzji :

1. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., wyrażającą się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych, wykonanych w dniach [...] r., podczas gdy wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych, pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może on decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:

- podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego, polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych, których wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko od powierzchni ziemi,

- nie policzeniu przez osoby kontrolujące wszystkich sadzonek znajdujących się na terenie działki rolnej A,

- odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, że Skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r. wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,

2. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 6 K.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r., art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. przez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów i argumentów podnoszonych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i nie wyjaśnienie przyczyn odmówienia im racji, a ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do przedstawienia własnego stanowiska organu II instancji, niepołączonego z analizą argumentów podnoszonych przez Skarżącą, podczas gdy uzasadnienie decyzji organu II instancji powinno zawierać rzeczowe odniesienie się do zarzutów i argumentów strony, istotnych dla rozstrzygnięcia oraz ich merytoryczną ocenę, z dokładnym wskazaniem przyczyn uznania ich za niezasadne i nie powinno ograniczać się jedynie do zanegowania stanowiska Skarżącej, bądź do przedstawienia własnego stanowiska organu.

3. obrazę prawa materialnego, tj. art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 przez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że Państwo członkowskie może wprowadzić na poziomie krajowym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, wykraczające poza ramy określone załącznikiem III do ww. rozporządzenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Skarżąca wskazała, że określając kwalifikacje drzewek owocowych, osoby kontrolujące dokonywały pomiarów przykładając taśmę mierniczą do ziemi, gdy w rzeczywistości prawidłowy pomiar powinien był odnosić się do odległości od szyjki korzeniowej a nie od powierzchni ziemi. Szyjka korzeniowa to odcinek łączący korzeń z pędem. Posiada on długość do 5 cm, a jej początek znajduje się pod ziemią. W świetle powyższego, nie jest możliwe dokonanie pomiaru drzewek bez podkopywania sadzonki. Powyższe okoliczności wskazują zdaniem Skarżącej, że wszystkie wykonane pomiary bez dokonywania podkopania drzewka, wskazują na nieprawidłowe ustalenie wysokości drzewka oraz na brak podstawowej wiedzy z zakresu upraw sadowniczych przez osoby przeprowadzające kontrolę plantacji sadowniczej.

W ocenie Skarżącej, możliwe jest zweryfikowanie kryteriów klasyfikacji drzewek określonych przez ustawodawcę jedynie przed dokonaniem nasadzeń - co wyklucza możliwość prawidłowej weryfikacji przez osoby kontrolujące w dniu [...] r. Skarżąca wskazała również, że analiza czasookresu niezbędnego do przeprowadzenia oceny kwalifikowania sadzonek, wskazanie liczby policzonych drzewek przez kontrolujących, poddaje w wątpliwość prawidłowość dokonanych przez kontrolujących ustaleń, a tym samym prawidłowość sporządzenia raportu z kontroli i zawartych w nim informacji.

Nadto, Skarżąca podniosła, że organ w treści rozstrzygnięcia nie dokonał analizy odnoszącej się do faktu uzyskania przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji, że Jej gospodarstwo zostało uznane przez Jednostkę Certyfikującą za gospodarstwo prawidłowo prowadzące uprawę sadowniczą. Organ I i II instancji, nie rozważył także charakteru prawnego wykazu producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Mając na uwadze zakres rzeczowy wykazu producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, należy zdaniem Skarżącej, w postępowaniach wymienionych w art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., traktować wykaz jako dokument urzędowy, dla którego obalenia wymagane jest przeprowadzenie przeciwdowodu. Organy [...] nie rozważyły, czy w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji został przeprowadzony dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego.

W ocenie Skarżącej, organy [...] odstąpiły od oceny zasadności i prawidłowości uzupełniania obsady, co stanowi istotne naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie płatności rolnośrodowiskowych. Skarżąca zwróciła uwagę, że występowanie wypadów sadzonek jest normalną sytuacją na zakładanych plantacjach i nie można w drodze przepisów zabronić drzewkom usychać. Zarzuciła także, że organ II instancji nie dokonał oceny przeprowadzonej kontroli w odniesieniu o posiadaną wiedzę, związaną z terminem przeprowadzenia kontroli. Zgodnie z wytycznymi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (pismo znak [...] z dnia [...] r.,) zalecane jest powtarzanie kontroli przeprowadzanych w okresie letnim, w miesiącach jesiennych. Dopiero jesienne szacowanie jakości drzewek da możliwość oceny, które z drzewek w okresie letnim uznane za uschnięte uległo regeneracji. Z naruszeniem powyższych wytycznych, organy [...] nie dokonały ponownej weryfikacji stanu plantacji.

Skarżąca podniosła również, że organ nie odniósł się do ustaleń zawartych w protokole Jednostki Certyfikującej. Wskazała, że uzupełniła obsadę zgodnie z zaleceniami Jednostki Certyfikującej eliminując drzewka, które mogą stanowić zagrożenie utrzymania minimalnej obsady, nie powodując jednak, że liczba drzewek była niższa niż [...] szt. na hektar. Wprowadzenie zaś granicy 5% dopuszczalnych wypadów, odnieść należy do tolerancji pomiarowej, a nie do prawnie zagwarantowanej granicy wypadów pozwalających na uznanie, że ten procent wyznacza granicę pomiędzy prawidłowo, a nie prawidłowo prowadzoną uprawą.

Zdaniem Skarżącej, organy [...] prowadząc przedmiotowe postępowanie w żadnej części rozstrzygnięcia nie wyjaśniły przesłanek, którymi się kierowały przy wydawaniu decyzji, nie wyjaśniając podniesionych w odwołaniu zarzutów co do prowadzonego postępowania. Nadto, nie zrealizowały obowiązku, udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Przy czym nie można uznać za realizację tego obowiązku, odesłanie strony do przepisów prawa, ale wskazanie na ich zastosowanie w sprawie, np. przedstawienie okoliczności faktycznych, których udowodnienie przesądza pozytywne załatwienie sprawy.

Końcowo Skarżąca wskazała, że organy w postępowaniu zakończonym zaskarżonym rozstrzygnięciem naruszyły katalog zasad naczelnych zawartych w K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie narusza przepisów prawa w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy administracji w rozpoznawanej sprawie prawidłowo dokonały ustaleń, konsekwencją których było pomniejszenie Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. z uwagi na stwierdzone podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącej w dniach [...]r. nieprawidłowości w odniesieniu do zadeklarowanych do płatności działek rolnych A,C i D.

Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2013 roku - zgodnie z § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) - jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunkówi trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) – zwanym dalej "rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r.".

Przepis § 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. przewiduje, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a) rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów; ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym",

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), zwane "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,

oraz

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązany jest - na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. - do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, wskazanych w załączniku Nr 3 "Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów" do tego rozporządzenia. Wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego przez Skarżącą w 2013 r. Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) jest utrzymywanie minimalnej obsady krzewów (pkt 2 lit. b) ) oraz wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby (pkt 3).

W przypadku deklarowanej we wniosku o płatność uprawy jabłoni, minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania, wynosi 125 sztuk na hektar powierzchni uprawy. Dodatkowo jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - jest, w myśl § 7 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z dnia 20.07.2007r.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.

Zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako:

1. grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia – w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi,

2. trwałe użytki zielone - w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych oraz jako

3. sady, w których m. in. są uprawiane krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach, w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych.

Ww. wymagania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007 r., Nr 29, poz. 189 ze zm.), zgodnie z którym sadzonka jabłoni powinna spełniać warunek odpowiedniej wysokości nie mniejszej niż 80 cm, mierząc od szyjki korzeniowej a średnica jej pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm, mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetniania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Brak przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.). W myśl zaś ust. 2 § 27 tego rozporządzenia, wysokość zmniejszeń określa załącznik nr 7 do tego rozporządzenia, zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów m. in. w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) skutkuje zmniejszeniem płatności w wysokości 100% w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew, z uwzględnieniem granicy błędu do 5% wymaganej obsady. Załącznik Nr 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r przewiduje także zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 100% w przypadku uchybienia polegającego na prowadzeniu produkcji rolnej niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz niezachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby .

Warunek co do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej określony w § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. przewidziany dla uprawy sadowniczej wymaga by wszystkie uprawiane drzewa były ukorzenione oraz spełniały wymagania wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Konkludując powyższe należy podkreślić, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno europejskie, jak i krajowe - nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli zainteresowany producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. Stąd podjęte przez skarżącą Producentkę działania, mające na celu uzupełnienie plantacji (działania zmierzające do uzyskania pozwolenia na zastosowanie konwencjonalnego, wegetatywnego materiału nasadzeniowego), pozostają bez wpływu na wynik postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, którego wynik jest ściśle uzależniony od spełnienia przez beneficjenta Programu rolnośrodowiskowego. Działania podjęte przez Skarżącą (uzupełnienie obsady sadzonkami spełniającymi określone wymogi), uznać należy jednak za prawidłowe w kontekście zobowiązania Skarżącej do realizacji 5 - letniego Programu rolnośrodowiskowego (do dnia [...].), albowiem wskutek uzupełnienie plantacji o brakujące drzewka istnieje realna szansa na spełnienie wszystkich ww. warunków i wymogów Programu, warunkujących przyznanie wsparcia w kolejnych latach realizacji zobowiązania.

Nadto, Sąd zauważa, że źródłem informacji dotyczących zadeklarowanych działek rolnych jest wniosek Producenta o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu, obejmującej weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Dane dotyczące działek rolnych przedstawione we wniosku przez producenta winny być dokładne, rzetelne i aktualne. Nie może ulegać wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi uzyskanymi przez organy podczas kontroli na miejscu, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniach [...] r. przeprowadzono u skarżącej Producentki zapowiedzianą kontrolę gospodarstwa metodą inspekcji terenowej w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych A, C i D, przy czym w odniesieniu do działki rolnej A stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana jest większa od powierzchni stwierdzonej (kod nieprawidłowości DR13-), granice uprawy wykraczają poza działkę referencyjną (DR50), stwierdzono zmniejszenie oraz zwiększenie powierzchni PEG (DR52, DR53), działka rolna jest niespójna (DR22), nieutrzymywano minimalnej obsady drzew i krzewów (E7), materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań (E2). W odniesieniu natomiast do działek rolnych C i D stwierdzono, zmniejszenie oraz zwiększenie powierzchni PEG (DR52,DR53) oraz dodatkowo w odniesieniu do działki C stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia jest większa od powierzchni stwierdzonej (DR13+). Stwierdzone nieprawidłowości zapisano w protokole z Kontroli na miejscu. Skarżąca podpisała raport z czynności kontrolnych, nie kwestionując ani techniki, ani też rzetelności czy prawidłowości co do sposobu pomiaru i ustaleń. Oświadczeniem zaś z dnia [...] r. Skarżąca potwierdziła, że w miesiącach jesiennych, tj. październik, listopad 2013 r. uzupełniła plantacje sadzonkami spełniającymi wymogi elitarnego materiału nasadzeniowego jabłoni domowej na działkach [...] (działka A).

Zaznaczyć także należy, że uwzględniony przez organy administracyjne raport z czynności kontrolnych spełnia wszelkie wymogi dowodu w sprawie. Raport z kontroli, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) - dalej zwanej "ustawą EFRROW"), tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., N 168, poz. 1181 ze. zm.), zawiera wszystkie określone w tych przepisach informacje, w tym m. in. datę i miejsce jego sporządzenia, podstawę prawną do wykonywania kontroli, opis stwierdzonego stanu faktycznego (w tym wykrytych uchybień i ich zakresu), jak również pouczenie o prawie, sposobie i terminie zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń oraz o prawie do odmowy podpisania protokołu. Jak wynika z treści załączonego do akt sprawy raportu z czynności kontrolnych sporządzonego w dniu 17 lipca 2013 r., i tegoż dnia podpisanego przez Skarżącą, zgodnie z pouczeniem zawartym na str. 11 raportu, Skarżąca miała możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w tym raporcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania dokumentu, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Skarżąca podpisała raport w dniu zakończenia kontroli, przez co organ stwierdził, że Producentka zapoznała się z jego treścią, w tym także ze znaczeniem każdego z zastosowanych kodów nieprawidłowości. Brak zatem podstaw by ustaleniom zawartym w Protokole z kontroli, odmówić wiarygodności. Zwrócić również należy uwagę, że przedmiotową kontrolę przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa procedurami w zakresie kontroli na miejscu, przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu GPS. Instrument GPS użyty do kontroli, spełnia wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni.

Zdaniem organu II instancji, co podziela Sąd w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, poza sporem jest, że w dacie przeprowadzonej kontroli część drzew posadzonych na działce rolnej A, zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowych przez Skarżącą, nie spełniało wymogów określonych prawem. Inspektorzy stwierdzili łącznie [...] sztuk sadzonek jabłoni, z czego [...] sztuk nie spełniało wymogu elitarnego i kwalifikowanego materiału. Jak wynika to z treści protokołu z kontroli na działce rolnej A, liczba drzewek o określonej, wymaganej wysokości i szerokości pnia wykazujących cechy żywotności (nie obejmująca drzewek martwych, skoszonych bądź nie spełniających wymagań jakościowych) wynosiła [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki A – [...] ha, podczas gdy minimalna, wymagana dla tego obszaru, wynosi [...] sztuk drzewek.

Kontrola na miejscu, wykazała zatem wystąpienie na zadeklarowanych powierzchniach działek A, C i D nieprawidłowości wpływających na uprawnienie Skarżącej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013. Jednoznacznie potwierdza to protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez organy oraz protokół z kontroli przeprowadzonej przez Jednostkę Certyfikującą w zakresie rolnictwa ekologicznego. Poza starannie wyrysowanym szkicem z pomiaru działki rolnej stanowiącym załącznik do raportu oraz licznymi fotografiami kontrolowanych obszarów, w sposób niebudzący wątpliwości można stwierdzić, że wymagana obsada drzewek na działce rolnej A była zdecydowanie zbyt niska.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ II instancji uznał, że inspektorzy terenowi w sposób właściwy dokonali kwalifikacji drzewek uwzględnionych do wyliczeń obsady, wśród których znalazły się wyłącznie sadzonki żywe, o wysokości nie mniejszej niż 80 cm i średnicy pnia nie mniejszej niż 8 mm, mierzonej na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia. Z § 9 ust. 2 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. wynika bowiem, że w przypadku pakietu 2, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego 2009, jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego, czyli w tak zatytułowanym rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 189 ze zm.). W załączniku nr 9 do tego rozporządzenia określono m.in., że elitarny i kwalifikowany materiał szkółkarski dla drzewek owocowych powinien liczyć nie mniej niż 80 cm wysokości, mierząc od szyjki korzeniowej.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że organ nie kwestionował, że przyczyną, dla której część drzew cechuje wysokość niższa niż wymagana, mogło być zgryzienie przez dziką zwierzynę, jednak przepisy szczególne odnoszące się do płatności rolnośrodowiskowych nie przewidują możliwości uzasadnienia nieprawidłowości tego rodzaju i niezastosowania sankcji. Mają one zastosowanie zawsze, niezależnie od tego, z jakiej przyczyny wysokość drzewek uległa zmniejszeniu do poziomu poniżej 80 cm.

Sumując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów warunkujących przyznanie płatności za realizację Programu rolnośrodowiskowego zachodzi podstawa do uznania, że organy obu instancji, rozstrzygając o odmowie przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, wydały decyzje zgodną z obowiązującym prawem. Należy w tym miejscu podkreślić, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa musi gwarantować, że sposób dokonywania jakichkolwiek płatności odbywa się przy spełnieniu odpowiednich wymogów wspólnotowych oraz zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i unijnym. W związku z powyższym [...], jako agencja płatnicza, nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje.

Za niezasadny należy uznać zarzut co do odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, że Skarżąca dochowała wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego. Sąd podziela stanowisko organu, że Jednostka Certyfikująca przeprowadzając kontrolę w gospodarstwie Skarżącej, weryfikowała sposób prowadzenia produkcji pod kątem zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami unijnych rozporządzeń. Jednostka wykonując działania kontrolne, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów Programu rolnośrodowiskowego określonych w rozporządzeniu rolnośrodowiskowym. Przy czym, chociaż dopiero w odpowiedzi na skargę, to trafnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego podkreślił, że istotne jest, iż kontrolując plantację w dniach [...] r. Jednostka Certyfikująca wskazała na dostrzeżony wówczas brak wymaganej obsady na powierzchni [...] ha (tj. połamanych, uszkodzonych, zgryzionych przez zwierzynę, które zostały wymienione). Informację w tym zakresie, Jednostka Certyfikująca zamieściła w "Uwagach" do wykazu producentów przekazanego Prezesowi [...], precyzując informacje o jakości drzewek stwierdzonych na obszarze [...] ha, okoliczności tej zaś Skarżąca nie kwestionowała.

Również nie uprawniony jest zarzut odnoszący się do dokonania wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów, który zdaniem Skarżącej wynika z niewłaściwej techniki pomiarowej czyli od powierzchni ziemi a nie od szyjki korzeniowej. Sąd podziela w tej mierze wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Nadto wskazuje, że niezależnie od zastosowanej techniki pomiaru, sadzonki drzewek jabłonek w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego powinny być wyższe niż zakupiony materiał.

Odnosząc się do zarzutu wybiórczego pomiaru drzew, Sąd wskazuje, że Skarżąca uczestniczyła w czynnościach kontrolnych i nie zgłaszała wówczas jakichkolwiek uwag czy zastrzeżeń pod adresem sposobu dokonywania pomiaru drzew. Zatem i ten zarzut jest bezpodstawny, tym bardziej, że nie został wykazany żadnym dowodem.

Za chybiony uznać należy także zarzut co do jednorazowo przeprowadzonej przez organy [...] kontroli na miejscu. Skarżąca powołując się na wytyczne Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, skierowane do Wojewodów wskazała, że szacowanie strat w sadach winno być przeprowadzane co najmniej dwukrotnie. Rację ma zatem organ wskazując, że zaproponowany w tych wytycznych sposób dwukrotnego szacowania szkód dotyczy strat spowodowanych ujemnymi skutkami przezimowania i jest realizowany w ramach odrębnego działania ("Przywracanie potencjału (...)") dla potrzeb realizacji którego, obowiązują inne przepisy wykonawcze niż w działaniu którego dotyczy niniejsze postępowanie. W przypadku Programu rolnośrodowiskowego - beneficjent wnioskujący o płatność, obowiązany jest spełniać warunki i wymogi Programu, przez cały okres jego realizacji, gdyż tylko w takich przypadkach możliwa jest wypłata wsparcia. Nadto, należy pamiętać, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy EFRROW, to Strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek - a ponadto - ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W niniejszej sprawie, Skarżąca, wbrew regule dowodzenia przewidzianej w art. 21 ust. 3 ww. ustawy, nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność ustaleń dokonanych w toku jednorazowo przeprowadzonej kontroli [...],

Za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. art. 6,8,11 oraz 170 § 3 K.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym we wskazanych przepisach. Okoliczność, że Strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego, subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009r., I SA/Łd 1329/08). Wbrew twierdzeniom Skarżącej, organ odniósł się również do zarzutów zawartych w odwołaniu.

Sąd nie podziela również zarzutu skargi co do naruszenia art. 6 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Zgodnie bowiem z § 2 ust.1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl natomiast ww. art. 39 ust.3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. płatności rolnośrodowiskowe obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie.

Stosownie do § 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie budzi zatem wątpliwości, że Państwa członkowskie mają uprawnienia do określenia innych odpowiednich wymogów obowiązkowych ustanowionych ustawodawstwem krajowym (o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005).

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie, oprócz dokumentacji kontrolnej obejmuje obszerny materiał graficzny i dokumentację fotograficzną dokonanych ustaleń w czasie kontroli na miejscu. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji powyższe obowiązki spełniły. Organ rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy formułując logiczne na jego podstawie wnioski. Pokreślić przy tym ponownie należy, że nieprawidłowości stwierdzone na zadeklarowanych działkach zostały potwierdzone bezpośrednim dowodem w postaci raportu z czynności kontrolnych, podpisanego przez Skarżącą, w stosunku do których to ustaleń nie wniosła żadnych zastrzeżeń w zakreślonym terminie, i nie podważyła ich wiarygodności w żaden sposób. Zdaniem Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości wykazano, że zadeklarowane działki objęte wnioskiem nie spełniły warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pełnej wysokości.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.