Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1,  art.  3  par.  1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 58  pkt  12  lit.  b,  art.  1  ust.  1,  art.  76  ust.  1, 2,  art.  79
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art.  3  par.  2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. G. (poprzednio M. G.) na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powtórzenie roku szkolnego aplikacji adwokackiej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej M. G. cały uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 (dwieście) złotych.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2043/13

UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] maja 2013 r. po rozpoznaniu odwołania M. G. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powtórzenie roku szkoleniowego, utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

Uchwałę podjęto w następujących ustaleniach;

W dniu [...] stycznia 2012 r. M.G. rozpoczęła odbywanie aplikacji adwokackiej, przystępując do kolokwium rocznego [...] października 2012 r. odstąpiła w trakcie udzieliła odpowiedzi na pierwsze pytanie. Otrzymała w konsekwencji ocenę niedostateczną.

W dniu [...] października 2012 r. M.G. zdawała kolokwium poprawkowe, jednak z obydwu bloków tematycznych – prawo karne materialne i procesowe - otrzymała oceny niedostateczne.

W dniu [...] października 2012 r. M.G. złożyła wniosek o wyrażenie zgody na powtarzanie roku szkoleniowego. Załączając pozytywną opinię patrona o umiejętnościach aplikantki wnioskodawczyni podkreślała swoje zaangażowanie w szkoleniu aplikanckim oraz we współpracy z innymi adwokatami za zgodą patrona załączając pozytywne ich opinie. Podnosiła także zaangażowanie się w pomocy prawnej w Fundacji A. dla ludzi ubogich.

Wniosek M.G. został negatywnie zaopiniowany przez kierownika szkolenia aplikantów. Zdaniem kierownika szkolenia M.G. nie wywiązała się z obowiązku wskazanego w § 5 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej nie podnosząc swoich umiejętności zawodowych oraz samodzielnego pogłębiania wiedzy prawniczej i jej aktualizacji, czego skutkiem było otrzymanie z kolokwium rocznego zdawanego w trybie poprawkowym ocen niedostatecznych. Jak podkreślano pogłębianie wiedzy prawniczej i rzetelne kształcenie jest podstawowym obowiązkiem aplikanta, którego aplikantka nie wypełniła przystępując do kolokwium rocznego nieprzygotowana, na skutek czego odstąpiła od jego zdawani już po pierwszym pytaniu. Zdająca kolokwium poprawkowe wykazała się brakiem podstawowej wiedzy nie mogąc odpowiedzieć na pytania nawet po zadaniu przez komisję egzaminacyjną pytań pomocniczych. W związku z tym, w ocenie kierownika szkolenia, stan wiedzy M.G. nie daje pozytywnej prognozy rzetelnego przygotowania do zawodu adwokata.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. odmówiła M. G. zgody na powtarzanie pierwszego roku szkoleniowego.

Okręgowa Rada Adwokacka w K. zaznaczyła, że uprawnienie do powtarzania roku szkoleniowego nie stanowi swoistego prawa podmiotowego aplikanta, lecz uzależnione jest od zgody ORA w K., która przy podejmowaniu uchwały w tej kwestii winna wziąć pod uwagę nie tylko opinię kierownika szkolenia, ale także rozważyć przyczyny uzyskania przez aplikanta negatywnej oceny z kolokwium rocznego, poziom niedostatków wiedzy ujawnionych w czasie kolokwium, opinię patrona aplikanta czy także ocenę przebiegu dotychczasowej aplikacji oraz aspekty wymuszające poważne i odpowiedzialne traktowanie przez aplikantów obowiązków szkoleniowych. Zdaniem ORA w K. wyrażanie zgody na powtórzenie roku szkoleniowego może nastąpić tylko w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie i tylko w sytuacjach, w których ujawnione w czasie kolokwium braki wiedzy i umiejętności aplikanta nie miały charakteru braków rozległych i dotyczących zakresów podstawowych tj. takich, które wykluczałyby możliwość pozytywnych rokowań co do tego, że powtórzenie roku szkoleniowego doprowadzi do pomyślnego ukończenia aplikacji i osiągnięcia jej celów. ORA w K. stwierdziła, że braki wiedzy i umiejętności M.G. ujawnione w czasie kolokwiów mają charakter zasadniczy i dowodzą, że aplikantka w czasie trwającego efektywnie ośmiomiesięcznego szkolenia, nie nabyła żadnych umiejętności praktycznego stosowania prawa i nie była w stanie przypomnieć sobie podstawowej wiedzy w zakresie prawa karnego materialnego jak i prawa karnego procesowego, którą winna dysponować po ukończeniu uniwersyteckich studiów prawniczych. Aplikantka miała dodatkowy miesięczny okres do poprawienia stanu swojej wiedzy, ze względu na to, że odstąpiła od kolokwium w pierwszym terminie. Jednak efektu tego nie uzyskała. W ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej w K. braku wiedzy nie może zrównoważyć pozytywny wynik sprawdzianu półrocznego aplikantki, oraz opinie jej patrona czy współpracującego z aplikantką adwokata dr K.D. ani wskazane przez aplikantkę aspekty jej zaangażowania w pracach samorządu aplikanckiego czy fundacji " A."

M.G. złożyła odwołanie od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] stycznia 2013 r. domagając się jej zmiany i udzielenia zezwolenia na powtórzenie pierwszego roku szkoleniowego. Zarzuciła uchwale:

1. naruszenie § 22 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej poprzez dowolną interpretację stanu faktycznego odnoszącego się do odwołującej bez wnikliwego i logicznego uzasadnienia, które odzwierciedla proces dokonywanych ustaleń faktycznych i zastosowanych kryteriów uznania administracyjnego – w sytuacji, gdy aplikantka wykonywała swoje obowiązki wynikające z § 5 Regulaminu oraz realizowała cele określone w § 2 ust 2 i 3 Regulaminu,

2. naruszenie treści art. 79 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (jt. Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188), który to przepis przez analogię należy stosować przy interpretacji § 22 ust 3 Regulaminu – w sytuacji gdy brak możliwości powtarzania roku jest tożsamy ze skreśleniem z listy aplikantów adwokackich, co oznaczać by miało, iż stwierdzono nieprzydatność aplikanta do wykonywania zawodu – a takiej argumentacji względem odwołującej się, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie sposób się dopatrzeć.

W uzasadnieniu odwołania M.G. wskazała, że Okręgowa Rada Adwokacka w K. pod koniec uzasadnienia zaskarżonej uchwały wzmiankowała o pozytywnym wyniku sprawdzianu półrocznego, o zaangażowaniu w działalność samorządu, o opinii patrona czy też współpracującego z aplikantem adw. dr K.D. Jednakże w uzasadnieniu uchwały nie znalazły się takie istotne okoliczności jak to, że aplikantka odbywając półroczne praktyki w sądach, także między innymi karnych, otrzymała bardzo dobre oceny z tych praktyk. Aplikantka w sądach karnych i prokuraturach zajmowała się m.in. omawianiem spraw, udziałem w rozprawach i posiedzeniach, sporządzaniem projektów orzeczeń oraz uzasadnień. Wszystko to zamieszczone jest w dzienniku praktyk, który to dziennik powinien stanowić cześć składową akt osobowych. M.G. zaznaczyła, że poruszanie się w problematyce karnej nie jest rzeczą łatwą, ponieważ dopiero po 6 miesiącach aplikacji aplikant może samodzielnie zastępować adwokata w sprawach karnych i cywilnych. Od miesiąca lipca do końca listopada aplikantka nie mogła nabyć zbyt dużej praktyki w stosowaniu prawa karnego. M.G. zarzuciła organowi samorządu zawodowego to, że nie wziął pod uwagę opinii jej patrona, w której stwierdził, iż posiada stosowne kwalifikacje do wykonywania w przyszłości zawodu adwokata. Aplikantka realizowała cele aplikacji adwokackiej poprzez wykonywanie zleconych zadań i ćwiczeń praktycznych, zastępowała patrona wielokrotnie przed sądami, organami ścigania i instytucjami samorządowymi oraz uczestniczyła pilnie w zajęciach szkoleniowych organizowanych poprzez Okręgową Radę Adwokacką w K. Podniosła także, iż opinia apl. adw. M.S. (przewodniczącego samorządu aplikantów) świadczy o jej czynnym zaangażowaniu w pracach tego samorządu.

W tych ustalenia została podjęta przez Prezydium NRA wymieniona na wstępie uchwała z dnia [...] maja 2013 r.

W uchwale stwierdzono, że w przypadku M.G. szczegółowe uzasadnienie obydwu negatywnych ocen uzyskanych na kolokwium ma charakter kategoryczny i ostateczny. W dniu [...] października 2012 r. aplikantka na tyle krytycznie oceniła poziom swojej wiedzy, że zrezygnowała ze zdawania egzaminu. Zdaniem organu w tym zakresie nie można kwestionować zasadności stwierdzenia o braku wiedzy i niewykazania się umiejętnością praktycznego stosowania przepisów. Ponadto wątpliwości nie pozostawia również szczegółowe uzasadnienie oceny niedostatecznej z kolokwium poprawkowego. Komisja odnotowała "brak podstawowej wiedzy w zakresie wszystkich 4 pytań, brak wiedzy dotyczącej błędu co do prawa, nieumiejętność wskazania różnic w znamionach ustawowych określonych przestępstw, brak wiedzy w zakresie stosowania tymczasowego aresztowania, związania sądu oceną prawną sądu odwoławczego". Komisja stwierdziła, że nawet pytania pomocnicze nie były w stanie naprowadzić zdającej na właściwe odpowiedzi. Zbyt krótka praktyka przed sądem nie stanowi usprawiedliwienia w niniejszej sprawie. W identyczny sposób szkoleni są wszyscy aplikanci. Jak wynika z protokołu z dnia [...] października 2012 r. nieumiejętność udzielenia przez skarżącą odpowiedzi na pytania świadczyła i świadczy o brakach poważniejszych niż tylko niedostatecznie długa praktyka w występowaniu przed sądami.

M. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając powyższej uchwale:

1) inne naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a. oraz art. 110 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przywołany akt Naczelnej Rady Adwokackiej nie został M.G. skutecznie doręczony.

2) wydanie uchwały z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze ( jt. Dz. U. 2009 r Nr 146 poz. 1188 ze zm.) poprzez zaniechanie zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co skutkowało innym naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 79 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 9 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej mające wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Naczelna Rada Adwokacka dokonała prawidłowej subsumcji tychże przepisów, wówczas musiałby dojść do wniosku, że skarżąca zasługuje na dopuszczenie jej do dalszego odbycia aplikacji adwokackiej.

Z uwagi na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały NRA oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi niepodpisanie zaskarżonego aktu przez członków Prezydium NRA jako organu właściwego do podjęcia zaskarżonej uchwały. Pod uchwałą NRA z dnia [...] maja 2013r. widnieje jedynie podpis zastępcy sekretarza NRA w osobie adw. K.K. Zatem brak wszystkich siedmiu podpisów skutkuje tym, iż decyzja administracyjna nie zawiera jednego z konstytutywnych elementów z art. 107 § 1 k.p.a., jakim jest podpis osoby powołanej do wydania decyzji. Zdaniem skarżącej Naczelna Rada Adwokacka, (członkowie jej Prezydium), była zobligowana w myśl art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, który w sprawie administracyjnej stanowiły akta osobowe aplikanta adwokackiego, oświadczenie jej patrona – adwokata M.S., adwokata dr K.D., opinii Przewodniczącego Samorządu I roku apl. adw. M. S. oraz opinii Zarządu Fundacji A. z siedzibą w W. Skarżąca podkreśliła, że stwierdzenie nieprzydatności aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu adwokata jest rozstrzygnięciem dalej idącym niż brak zgody na powtarzanie danego roku szkoleniowego aplikacji, jako niosące za sobą dotkliwszą sankcję. Zarzuciła Naczelnej Radzie Adwokackiej oparcie swojej uchwały jedynie na wycinku zaistniałego w tej sprawie stanu faktycznego. Organ odwoławczy całkowicie pominął cele trzyletniego okresu aplikacji adwokackiej, które wyraźnie wskazał uchwalając § 2 ust. 2 Regulaminu odbycia aplikacji. Stąd odbywanie aplikacji przez adepta sztuki adwokackiej jest nastawione przede wszystkim na zdobywanie umiejętności praktycznych w rozumieniu postawionego przed nim zagadnienia prawnego. Posiadanie wiedzy teoretycznej jest równie ważne, lecz nie decydujące. Naczelna Rada Adwokacka podejmując zaskarżoną uchwałę zapomniała o tym pomimo, że skarżąca wskazała, iż swoim dotychczasowym postępowaniem daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Skarżąca wskazała, że w pracy adwokata ma znaczenie wiedza prawnicza jak i posiadanie odpowiednich zdolności interpersonalnych, pozwalających na lepsze poznanie spraw. Przywołując przykładowe orzecznictwo stwierdziła, że organ naruszył jedną z zasad ogólnych jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego wynikającej z art. 7 k.p.a., jaką jest zasada prawdy materialnej. Na końcu wywodu podniosła, że błędne ustalenia faktyczne spowodowały naruszenie przez organ odwoławczy art. 79 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze w zw. z § 9 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej poprzez naruszenie prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosiło o jej oddalenie podkreślając, że podpisanie uchwały tylko przez zastępcę sekretarza NRA nie było wadliwe, jako że uchwałę podjęła Naczelna Rada Adwokacka i pod treścią tej uchwały znajdują się właściwe podpisy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.

Okręgowa Rada Adwokacka w K. uchwałą z dnia [...] stycznia 2013 r., na podstawie § 22 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (uchwała Nr 55/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2011 r.) odmówiła M. G. powtarzania pierwszego roku aplikacji adwokackiej. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, uchwałą z dnia [...] maja 2013 r., utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K.

Regulamin odbywania aplikacji adwokackiej został uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką w oparciu o art. 58 pkt 12 lit. b) ustawy – Prawo o adwokaturze, zgodnie, z którym do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy uchwalanie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego (ust. 2). Adwokacki samorząd zawodowy ma więc służyć wymiarowi sprawiedliwości, przeciwdziałając wszelkiemu woluntaryzmowi, nadużyciom czy dyskryminacji poszczególnych jednostek. Przymusowy samorząd zawodowy, jako zdecentralizowana na rzecz korporacji forma wykonywania administracji publicznej wobec jego członków, występuje, jako podmiot "władztwa publicznego", a więc jest ściśle związana w swoim działaniu obowiązującym porządkiem prawnym. Natomiast swobodzie samorządowego działania pozostawione są tylko określone sfery wnętrza organizacyjnego korporacji, sprawy deontologii zawodowej, a więc sprawy określone, jako domena "władztwa organizacyjnego". Nie można pod żadnym pozorem mieszać "władztwa publicznego" samorządu zawodowego z jego "władztwem organizacyjnym" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnie 1991 r. wydany w sprawie II SA 238/91). Rozpatrywana sprawa odnosi się do sfery działania samorządu, jako podmiotu "władztwa organizacyjnego". W związku z tym Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej stanowi zbiór przepisów wewnętrznych samorządu adwokackiego regulujących zasady odbywania aplikacji adwokackiej, w tym warunki powtarzania roku aplikanckiego przez aplikantów (§ 22 ust. 3 Regulaminu).

W myśl tego przepisu Regulaminu – "Na wniosek aplikanta, który opuścił w ciągu roku szkoleniowego zajęcia w wymiarze większym niż określony w §18 ust. 3 oraz nie uzyskał zgody okręgowej rady adwokackiej na przystąpienie do sprawdzianu lub kolokwium, uzyskał ocenę niedostateczną chociażby z jednego sprawdzianu lub kolokwium poprawkowego, bez usprawiedliwienia nie przystąpił do sprawdzianu, kolokwium, jak też sprawdzianu poprawkowego albo kolokwium poprawkowego, okręgowa rada adwokacka może wyrazić jednorazowo zgodę na powtórzenie roku szkoleniowego. Warunkiem rozpatrzenia wniosku jest uzyskanie pisemnej opinii kierownika szkolenia. W przypadku uzyskania przez aplikanta zgody na powtórzenie roku szkoleniowego nie zalicza się do ustawowego czasu trwania aplikacji roku szkoleniowego zakończonego negatywną oceną z poprawkowego kolokwium lub poprawkowego sprawdzianu". Jak wskazano w cytowanym przepisie Regulaminu - warunkiem rozpatrzenia wniosku jest uzyskanie pisemnej opinii kierownika szkolenia – i taka opinia kierownika szkolenia została w sprawie wydana. Warunek ten należy rozumieć, jako warunek proceduralny konieczny do pojęcia uchwały, bowiem przepis Regulaminu nie uzależnia uwzględnienia wniosku o powtarzanie pierwszego roku aplikacji od pozytywnej opinii kierownika szkolenia, jedynie od sporządzenia tej opinii na piśmie.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

Warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest to, by daną sprawę można poddać kognicji tego sądu. W doktrynie postępowania administracyjnego rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji. W ujęciu materialnym przez decyzję rozumie się "oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie" (por. J. Lang, J. Służewski (red.), M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1995, s. 190 /w/ Komentarz do art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat). Problematyka związana z materialnym ujęciem decyzji była także przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym zakresie godzi się zwrócić uwagę na uchwałę Izby Cywilnej i Administracji Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r., III AZP 1/88, OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59, w której sąd ten, nawiązując do ustaleń doktryny, stwierdził, że określa ona materialne pojęcie decyzji, "przez którą rozumie się kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracyjnych w państwie, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej i prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne". Jak natomiast wskazywał J. Borkowskiego: "Określenie procesowe decyzji jest zawarte w k.p.a. w art. 104 rozpatrywanym w łączności z art. 1 § 1 pkt 1, art. 105 i art. 107. W Ordynacji podatkowej są to natomiast przepisy art. 207 w łączności z art. 2, 208 i 210" (J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Zielona Góra 1998, s. 32).

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że obie uchwały zostały wydane w oparciu o przepisy Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej Nr 55/2011 z dnia 19 listopada 2011 r.), a więc nie na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz na podstawie przepisów wewnętrznych samorządu zawodowego adwokatów. To, że sam Regulamin został uchwalony na podstawie przepisu art. art. 58 pkt 12 lit. b) ustawy – Prawo o adwokaturze, nie zmienia jego charakteru, jako odnoszącego się wyłącznie do członków tej korporacji zawodowej i nie obowiązującego erga omnes. Z tych względów nie sposób uznać, że zaskarżona uchwała podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.

Brak jest także podstaw do rozpoznania skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż zaskarżona uchwała nie jest innym niż określonym w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Akt lub czynność musi bowiem dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Jak wskazuje B. Adamiak - akty i czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (B. Adamiak, Z problematyki właściwości..., s.18). M. Bogusz w glosie do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2005 r., II SAB/Bd 23/04, OSP 2006, z. 3, poz. 30 oraz A. Kabat w wymienionym komentarzu, to stanowisko podzielając, wyraził pogląd, iż "wynikanie" uprawnień lub obowiązków z "przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. "obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa".

Żaden z przepisów ustawy – Prawo o adwokaturze nie normuje rozstrzygnięć w sprawie wyrażenia zgody przez organy samorządu zawodowego adwokatów na powtarzanie pierwszego roku aplikacji adwokackiej. W Dziale VII ustawy "Aplikacja adwokacka" unormowano zasady przyjmowania na aplikację adwokacką i składania egzaminu wstępnego (art. 75 – 76); termin rozpoczęcia aplikacji adwokackiej, czas jej trwania, cel aplikacji i zakres szkolenia oraz obowiązek wydania przez właściwą okręgową radę adwokacką zaświadczenia o ukończeniu aplikacji (art. 76); zasady sprawowania patronatu, odpłatność aplikacji i zasady zastępowania adwokata przed sądami przez aplikanta (art. 76a – 77); zasady zdawania egzaminu adwokackiego (art. 77a – 78i) oraz okoliczności uzasadniające skreślenie aplikanta adwokackiego z listy aplikantów (art. 79).

Zatem żaden przepis ustawy – Prawo o adwokaturze nie odnosi się bezpośrednio lub pośrednio do postanowień zawartych w § 22 ust. 3 Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej, w konsekwencji uchwała samorządu adwokackiego o odmowie wyrażenia zgody na powtarzanie roku szkoleniowego, wydana na podstawie tego przepisu Regulaminu, nie może stanowić aktu konkretyzującego jakiś przepis ustawy. Przepis art. 76 ust. 1 ustawy reguluje termin rozpoczęcia aplikacji adwokackiej, czas jej trwania i cel aplikacji. W ust. 2 określono m.in. zakres szkolenia w trakcie pierwszego roku aplikacji. Przepis art. 79 ustawy – Prawo o adwokaturze, określając zasady skreślania aplikanta adwokackiego z listy aplikantów, także nie odnosi się do regulacji § 22 ust. 3 Regulaminu. W swoim ust. 2 wskazuje jedynie na przyczyny skreślenia aplikanta z listy w okresie pierwszych dwóch lat aplikacji, postanawiając w ust. 4 o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej o skreśleniu aplikanta.

Żaden natomiast przepis ustawy – Prawo o adwokaturze nie daje podstawy do zaskarżenia uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokatury do sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powtarzanie roku szkoleniowego. Wskazanie zatem w tym zakresie w pouczeniu zaskarżonej uchwały możliwości jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można rozumieć, jako przepisu prawa.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu, orzekając o zwrocie wpisu sądowego w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.