Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2250/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.22
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Jan Paweł Tarno del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Wrocławia wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1457/12 w sprawie ze skargi Prezydenta Wrocławia wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1457/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Wrocławia, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd przywołał następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1979 r., nr [...], Naczelnik Dzielnicy Wrocław Fabryczna orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej we Wrocławiu, obr. S., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 33921 m², zapisanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność L. P.. W wyniku odwołania, Wojewoda Wrocławski, decyzją z dnia [...] października 1979 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika z [...] sierpnia 1979 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku L. P., Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] października 1979 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika z [...] sierpnia 1979 r. Decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.

Wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 658/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L. P., uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazując, iż organ nadzoru nie dokonał ustaleń czy ubiegający się o wywłaszczenie wystąpił przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego do byłego właściciela nieruchomości z ofertą dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości, czy Wojewódzkie Zjednoczenie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej należało do kręgu podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., a także czy wniosek wywłaszczeniowy spełniał wymogi określone w art. 16 ust. 2 ww. ustawy oraz czy wywłaszczenie było dopuszczalne, tzn. zgodne z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy, a ponadto czy rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza faktycznie została przeprowadzona.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że decyzja Wojewody Wrocławskiego z dnia [...] października 1979 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Dzielnicy Wrocław Fabryczna z dnia [...] sierpnia 1979 r., zostały wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz stwierdził nieważność tych decyzji, w części dotyczącej odszkodowania z tytułu wywłaszczenia.

Rozpatrując ponownie sprawę, na skutek wniosku Prezydenta Wrocławia, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2011 r.

W skardze na powyższą decyzję Prezydent Wrocławia zarzucił organowi II instancji:

1. naruszenie art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezapewnienie w postępowaniu udziału Skarbu Państwa;

2. naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, chociaż nie doszło w ogóle do naruszenia prawa, wobec czego upływ czasu nie pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji;

3. naruszenie art.156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja wywłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, mimo że w rzeczywistości takie nieodwracalne skutki prawne nastąpiły. Organ nie ocenił sprawy wszechstronnie, wobec czego pominął skutki w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania, a tym samym brak przepisów, które w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wywłaszczeniowej pozwalałyby na odrębne rozpoznanie i rozstrzygnięcie kwestii wywłaszczenia i odszkodowania. Z art. 21 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64) wynika wprost, iż kwestie te mogą być rozpatrywane i rozstrzygane tylko łączne, (o ile Naczelnik nie odroczył ustalenia odszkodowania);

4. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy dokonaniu oceny materiału dowodowego, tj. naruszenie art. 80 k.p.a.;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z których wynikało, jakie elementy winna zawierać decyzja, a wobec stwierdzenia przez Ministra jej nieważności co do odszkodowania, nie zawiera ich;

6. nieuwzględnienie przepisów dotyczących zasad archiwizowania dokumentów, a w tym art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. nr 38, poz.173) i rozporządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 lipca 1984 w sprawie zasad klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (Dz. U. z 1984 r. Nr 41, poz. 216), umożliwiających nieprzechowywanie protokołów rozpraw wywłaszczeniowych;

7. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieuwzględnienie, iż brak dowodów, że rozprawa wywłaszczeniowa nie odbyła się, a powołanie w decyzji Naczelnika z dnia [...] sierpnia 1979 r. art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości potwierdza, iż rozprawa wywłaszczeniowa odbyła się.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny sądowej, albowiem wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 658/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. Wobec powyższego zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 3 listopada 2010 r., Sąd zawarł wiążące organ administracji zalecenia co do dalszego postępowania wyjaśniającego. Sąd wskazał że: a) organ nadzoru nie dokonał ustaleń czy ubiegający się o wywłaszczenie wystąpił przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego do byłego właściciela nieruchomości z ofertą dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości; b) czy Wojewódzkie Zjednoczenie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej należało do kręgu podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.; c) czy wniosek wywłaszczeniowy z dnia 17 kwietnia 1978 r. spełniał wymogi określone w art. 16 ust. 2 ww. ustawy; d) czy wywłaszczenie było dopuszczalne, tzn. zgodne z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy; e) czy rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza faktycznie została przeprowadzona. Zdaniem Sądu zasadniczą kwestią sporną jest wyjaśnienie, czy słusznie organ nadzoru przyjął, że skoro w zachowanych aktach archiwalnych nie ma protokołu z rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, jak również w żadnym dokumencie archiwalnym nie ma o niej wzmianki – to organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył przepisy art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). Zgodnie z przepisami tej ustawy orzec o wywłaszczeniu i odszkodowaniu można było po spełnieniu następujących przesłanek: a) musiała odbyć się rozprawa administracyjna; b) na rozprawie tej musiały być przedstawione opinie biegłych; c) biegli musieli być powołani przez naczelnika powiatu; d) opinia biegłych musiała zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej przy ustalaniu odszkodowania w postępowaniu wywłaszczeniowym było obligatoryjne, a rozprawa taka była poza tym formą postępowania dowodowego, zapewniającą wyjaśnienie okoliczności sprawy. W ocenie Sądu słusznie zauważył Minister, że nie tylko w aktach archiwalnych przedmiotowej sprawy brak jest protokołu rozprawy, ale także brak jest w nich jakiejkolwiek informacji wskazującej na jej przeprowadzenie. Organ podkreślił, że wzmianki o protokole nie odnalazł również w związanych ze sprawą aktach innych postępowań wywłaszczeniowych pod ogródki działkowe "S.". Zatem, argumentacja strony skarżącej o możliwości zniszczenia protokołu rozprawy, z uwagi na przepisy dotyczące archiwizacji, w kontekście zachowanej archiwalnej dokumentacji z postępowania wywłaszczeniowego, jest - zdaniem Sądu - wyłącznie nieuprawnioną polemiką. W ocenie Sądu I instancji nieuprawnione było także twierdzenie Wojewody, że obowiązujące wówczas przepisy dotyczące ustalania odszkodowania, tj. art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1974 w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych i zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Wrocław – Fabryczna z dnia 2[...] stycznia1974 r., nr 25/74 obowiązujące w ówczesnych realiach społeczno - gospodarczych powodowały, że odbycie się lub nieobycie się rozprawy nie miałoby wpływu na wysokość odszkodowania. W ocenie Sądu, obowiązujące wówczas ceny sztywne, według których ustalano odszkodowanie, nie zwalniały organu z obowiązków wynikających z art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. W tym kontekście Minister prawidłowo uznał, iż organ wywłaszczeniowy naruszył przepisy art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bez znaczenia było także to, iż L. P. występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie podnosił faktu braku rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, gdyż wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, który musi z urzędu zbadać, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Wrocławia, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, prawidłowo reprezentowany, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", a wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędne uznanie, iż przedmiotowa decyzja wywłaszczeniowa może nie zawierać - a w takim kształcie obecnie funkcjonuje - części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania,

2. nieuwzględnienie przepisów dotyczących zasad archiwizowania dokumentów, a w tym art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. nr 38, poz.173) i rozporządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 lipca 1984 r. w sprawie zasad klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji oraz zasad i trybu przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (Dz. U. z 1984 r. nr 41, poz. 216), w świetle których protokoły rozpraw wywłaszczeniowych nie podlegają przechowywaniu; a przy tym niepowołanie się przez Sąd na przepisy, z których wynikałoby, iż dokumentacja dotycząca spraw wywłaszczeniowych podlega archiwizacji z podaniem, jakie dokumenty powinny być zachowane, a jakie mogą być "brakowane",

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, chociaż w świetle materiału dowodowego, w kontekście cytowanych poniżej przepisów prawa, było to nieuzasadnione,

2. naruszenie art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a, w związku z art. 6 i 7 k.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż brak protokołu z rozprawy - pomimo niewykazania, by istniał prawny obowiązek jego przechowywania lub archiwizowania - był dowodem naruszenia prawa i to rażącego, co narusza zarówno zasadę praworządności, jak i zasadę prawdy obiektywnej. Skarżący - w kontekście naruszenia przepisów postępowania - zarzuca, iż Sąd w ogóle nie odniósł się do kwestii braku obowiązku przechowywania lub archiwizowania protokołów z rozpraw,

3. naruszenie art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów przy dokonaniu oceny materiału dowodowego, choć miało to miejsce. Sąd sprawując kontrolę legalności nie dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zaakceptował w zaskarżonym wyroku, iż organ administracji wydał decyzję z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co stanowi naruszenie art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w związku art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Skarżący zarzuca zatem sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału. W konsekwencji przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny stanowi też naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczącego zasad sporządzenia przez Sąd uzasadnienia,

4. naruszenie 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 k.p.a. i art. 19, art. 21, art. 23 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, chociaż nie doszło do takiego naruszenia prawa, wobec czego Sąd nie uwzględnił także, iż upływ czasu nie pozwalał na stwierdzenie nieważności decyzji,

5. naruszenie 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 2 k.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż doszło do rażącego naruszenia poprzez przyjęcie, iż decyzja wywłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, mimo że w rzeczywistości takie nieodwracalne skutki prawne nastąpiły. Sąd pominął skutki w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania, a tym samym brak przepisów, które - w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wywłaszczeniowej - pozwalałyby na odrębne rozpoznanie i rozstrzygnięcie kwestii wywłaszczenia i odszkodowania. Z art. 21 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wynika, iż kwestie te mogą być rozpatrywane i rozstrzygane co do zasady tylko łącznie. Tym samym skarżący zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieuwzględnienie, iż brak jest dowodów, że rozprawa wywłaszczeniowa nie odbyła się i pominięcie przez Sąd, że powołanie w decyzji Naczelnika z dnia [...] sierpnia 1979 r. art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości świadczy o tym, iż rozprawa wywłaszczeniowa odbyła się.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 ustawy P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasadza się w zasadzie jedynie wokół jednego problemu – braku fizycznego dowodu na przeprowadzenie rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, o jakiej mowa w art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Uzasadnienie skargi kasacyjnej niemalże w całości poświęcone jest temu zagadnieniu, a pełnomocnik Prezydenta Wrocławia skupia się w zasadzie jedynie na wykazaniu, iż w zasobach archiwalnych nie istnieje już fizyczny zapis przebiegu takiej rozprawy, a z żadnych przepisów nie wynika obowiązek przechowywania tego typu dokumentów przez tak długi okres czasu. Jednakże podkreślenia wymaga, iż zasadniczy problem, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie nie do tego, czy zachowały się protokoły z przeprowadzonej rozprawy, które wskazywałyby na jej przebieg, a do tego, czy rozprawa taka w ogóle została przeprowadzona. Ustalenie tego faktu zalecił Ministrowi Infrastruktury Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 658/10. Orzeczenie to, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., jest wiążące zarówno dla organów rozpoznających sprawę jak i dla sądu. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi przeprowadzenie badania, czy w sprawie przeprowadzona została rozprawa wywłaszczeniowo – odszkodowawcza, to organ do obowiązku tego musiał się zastosować. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Minister stwierdził, że w zachowanych aktach archiwalnych nie tylko nie ma protokołu z rozprawy, ale także w żadnym dokumencie nie ma wzmianki wskazującej na przeprowadzenie rozprawy, czy też na zamiar jej przeprowadzenia. Organ podkreślił przy tym, że dotyczy to również innych akt archiwalnych, związanych z wcześniej prowadzonymi postępowaniami wywłaszczeniowymi pod ogródki działkowe "S.". Oznacza to, że Minister zbadał nie tylko akta dotyczące niniejszej sprawy, ale także szereg innych postępowań, dotyczących spraw związanych z wywłaszczeniem nieruchomości, w tym należącej do L. P.. W żadnej z tych spraw nie natrafiono na jakiekolwiek informacje pozwalające ustalić, że przeprowadzone były rozprawy, które były niezbędnym i integralnym elementem procesu wywłaszczeniowego w myśl przepisów ustawy z 1958 r. W konsekwencji stwierdzono, że organ wywłaszczeniowy rażąco naruszył przepisy art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie stosownej rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd ten podzielił, a w świetle okoliczności niniejszej sprawy stanowisku temu nie można postawić zarzutu braku trafności. Podkreślenia przy tym wymaga, iż w istocie bez znaczenia jest, czy zachowały się fizycznie dokumenty będące protokołem z przeprowadzonej rozprawy, bowiem istotą problemu nie była kwestia wyjaśnienia przebiegu rozprawy, a jedynie ustalenie, czy rozprawa taka w ogóle się odbyła. Bez znaczenia dla sprawy są także rozważania pełnomocnika Prezydenta Wrocławia odnoszące się do zasad archiwizacji dokumentów.

Na fakt, że przeprowadzenie takiej rozprawy było obowiązkowe wskazuje szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz. Wyroki NSA z dnia 6 listopada 2008 r. I OSK 1459/07, z dnia 20 listopada 2009 r., I OSK 195/09; z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 228/20; z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1461/10; z dnia 19 października 2011 r., I OSK 219/11; z dnia 27 czerwca 2012 r., I OSK 98[...]1). To ugruntowane stanowisko podzielane jest także przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Nie istniały jakiekolwiek okoliczności zwalniające od obowiązku przeprowadzenia rozprawy, zatem niezasadnym jest stanowisko Prezydenta, że nieprzeprowadzenie rozprawy pozostawało bez wpływu na wysokość ustalonego odszkodowania. Brak przeprowadzenia rozprawy stanowił rażące naruszenie art. 22 ustawy z 1958 r., co dawało podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej w sytuacji zaistnienia takiego uchybienia.

Niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo dokonał kontroli decyzji zapadłych w niniejszej sprawie, także w zakresie zastosowania przez Ministra Infrastruktury art. 156 § 2 k.p.a. i słusznie oddalił skargę Prezydenta Wrocławia.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.