Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1128/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a  1 pkt 3, art. 67b
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 2 i 3;
journal: Dz.U. 2010 nr 80 poz 526
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jednolity
article: art. 134 par.1, art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. U. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]. o numerze [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. z dnia 16 kwietnia 2012 roku, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...]. o numerze [...] odmawiającą A. D. umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn w kwocie 668 złotych wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że w dniu 8 lutego 2012 r. wpłynął do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. wniosek A. D. o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 676, 80 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W piśmie tym podatnik poinformował, iż uzasadnienie do przedmiotowego wniosku o ulgę znajduje się w Jego piśmie z dnia

2 stycznia 2012 r.. Wynika z niego, że podatnik przy pomocy rodziny otworzył w dniu

1 marca 2011 roku jednoosobową działalność gospodarczą, mającą za swój przedmiot handel odzieżą używaną. Wcześniej był osobą bezrobotną, nieposiadającą prawa do zasiłku. Podatnik oświadczył, że jego dochody nie przekraczają kwoty 200 – 350 złotych miesięcznie, która nie wystarcza nawet na podstawowe opłaty. Zakładając, że sytuacja finansowa podatnika nie ulegnie poprawie będzie zmuszony zakończyć bieżącą działalność gospodarczą, co dodatkowo uniemożliwi mu uregulowanie należności wynikającej z podatku od spadków i darowizn. Dodatkowo podatnik oświadczył, iż zdaje sobie sprawę z tego, że zaistniała sytuacja i zaległość wynikała z jego niewiedzy, co nie stanowi usprawiedliwienia jednakże zaznacza, że jako osoba znajdująca się w I grupie podatkowej nie powinien zostać obciążony podatkiem od spadków i darowizn.

W dniu 20 lutego 2012 r. skarżący złożył, wypełnione pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenie majątkowe. W dniu 24 lutego 2012 r. załączył do akt sprawy kserokopię zaświadczenia z Miejskiej Przychodni "A" z Poradni Neurologicznej dla dzieci, wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 16 października 2007 roku.

Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. przekazał Urzędowi Miasta Ł. Departamentowi Finansów Publicznych wniosek strony o przyznanie ulgi podatkowej z dnia 8 lutego 2012 r., celem zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] odmówił zgody na udzielenie umorzenia w zakresie podatku od spadków i darowizn w kwocie 668,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, stwierdzając m.in. że co prawda sytuacja finansowa podatnika jest trudna, lecz możliwość umorzenia zaległości podatkowej istnieje w szczególności w przypadku rodzin wielodzietnych, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, osób niepełnosprawnych, nie posiadających źródeł utrzymania czy majątku. Ponadto podkreślono, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, spłatą zobowiązań wobec innych podmiotów czy bieżącą egzystencją mają charakter prywatny i nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Koszty nie mają cech nadzwyczajności i nie uzasadniają przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B. decyzją z dnia [...] odmówił podatnikowi umorzenia zaległego podatku od spadków i darowizn. Organ stwierdził w szczególności, że fakt, iż strona skarżąca aktualnie nie posiada źródła utrzymania nie oznacza, iż stan taki będzie trwał w przyszłości, młody wiek podatnika (rok ur. 1988r.) pozwala pozytywnie myśleć o realnych szansach na podjęcie przez niego zatrudnienia, a nadto strona posiada majątek - udział w zabudowanej nieruchomości, co zasadniczo wyklucza przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej. Dodatkowo fakt podjęcia przez podatnika działalności gospodarczej świadczy, że strona podejmuje działania mające na celu poprawę swojej sytuacji. Ponadto wskazał, że naczelnik urzędu skarbowego może udzielać ulg dotyczących podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego jedynie po zapoznaniu się ze stanowiskiem przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego i nie może postąpić niezgodnie z nim.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, jako podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wskazano art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.), zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Umorzenie zaległości podatkowych stanowi instytucję wyjątkową, bowiem zasadą jest płacenie podatków w ustalonych przepisami prawa wysokościach oraz terminach i stanowi przywilej podatnika, a nie jego prawo.

Dodatkowo organ wskazując na treść art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 80, poz.526 ze zm.), podniósł, że organ samorządu terytorialnego ma kompetencję wierzycielską w zakresie udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, której realizacja następuje w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Naczelnik urzędu skarbowego może udzielać ulg dotyczących podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, jedynie po zapoznaniu się ze stanowiskiem przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego i nie może postąpić niezgodnie z nim. Negatywne stanowisko organu wykonawczego gminy jest wiążące dla naczelnika urzędu skarbowego. Nie można także pominąć treści ustępu 1 ww. przepisu, który stanowi, że do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności należności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania bądź ograniczania poboru tych należności mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a więc w szczególności przepisy rozdziału 7a normującego przesłanki i zasady przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.

Odnosząc się do sytuacji podatnika organ odwoławczy stwierdził, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, nie mając nikogo na utrzymaniu. Zajmuje powierzchnię 21 m2 domu jednorodzinnego (będącego współwłasnością z osobami trzecimi) w Ł. przy ul. E. 12. Źródłem utrzymania podatnika była do 31 marca 2012 roku prowadzona działalność gospodarcza, z której średni dochód miesięczny wyniósł 175 złotych. Aktualnie podatnik nie posiada źródła dochodów, a koszty utrzymania zostały oszacowane na kwotę 250 złotych miesięcznie. Podatnik nie posiada żadnego majątku oprócz 1/4 części zabudowanej nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. E.12, (w której mieszka od urodzenia), odziedziczonej w drodze spadku po zmarłym dziadku – Z. D.. W zakresie zobowiązań, posiada zaległość w podatku od spadków i darowizn w kwocie 668 zł (plus odsetki za zwłokę), 600 złotych z tytułu niezapłaconego mandatu, oraz zaległości w stosunku do współwłaścicielki nieruchomości w kwotach 1700 złotych i 400 złotych. Wobec podatnika orzeczono do dnia 31 października 2009 roku lekki stopień niepełnosprawności (orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] roku) aktualnie skarżący nie posiada takiego orzeczenia. Podatnik był osobą schorowaną, cierpiącą na problemy neurologiczne, co potwierdza załączona do akt sprawy kserokopia zaświadczenia z Miejskiej Przychodni "A" z Poradni Neurologicznej dla Dzieci, lecz obecnie ataki ustały, co potwierdził sam podatnik pismem z dnia 24 maja 2012 roku.

Uwzględniając powyższe organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu podatnika. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wskazuje, iż w sprawie wystąpiły nadzwyczajne trudności o charakterze losowym, które są niezależne od działania podatnika, a tym samym uzasadniają przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej. Fakt przyjęcia spadku przez spadkobiercę (bez względu na wielkość udziału) pociąga za sobą obowiązek uiszczenia podatku od nabycia praw majątkowych. Zobowiązanie podatkowe jest zatem następstwem prawnym powstałego obowiązku podatkowego, co oznacza, że jest to zdarzenie, które daje się przewidzieć i powstaje wskutek złożenia stosownego oświadczenia woli o przyjęciu spadku, a więc stanowi wynik świadomego działania. Organ zgodził się przy tym z twierdzeniem podatnika, że jako spadkobierca z I grupy podatkowej winien być zwolniony z obowiązku uiszczenia podatku od spadku. Stałoby się tak gdyby został spełniony warunek powiadomienia organu podatkowego o nabyciu spadku w terminie określonym ustawą. Próba wytłumaczenia własnego uchybienia niewłaściwym działaniem osób trzecich (strona udzieliła pełnomocnictwa swojej babci do występowania w jego imieniu), nie znalazła akceptacji organów podatkowych i nie miała znaczenia w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu odwoławczego, zobowiązania podatkowe nałożone w drodze ustaw podatkowych, w tym podatku od spadków i darowizn winny być traktowane priorytetowo.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał ponadto, że sama trudna sytuacja materialna - aktualnie brak udokumentowanego dochodu, a więc okoliczność, na którą powołuje się Strona, nie może stanowić podstawy do domagania się umorzenia przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, a więc ewentualnego przyznania najbardziej radykalnej ulgi podatkowej - co dla budżetu oznacza bezpowrotną rezygnację z egzekwowania należnej kwoty. Organ odwoławczy zgodził się z Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – B., iż fakt, że aktualnie skarżący nie posiada udokumentowanego źródła dochodu nie oznacza jednocześnie, że stan taki będzie trwał w przyszłości. Stan taki jest jedynie przejściowy i istnieje realna szansa poprawy sytuacji materialnej i uregulowania przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Zarówno młody wiek strony oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych, pozwalają pozytywnie myśleć o realnych szansach na podjęcie zatrudnienia. Ponadto należy wskazać, że podatnik mimo, że nie osiąga żadnych dochodów odprowadza podatek od odziedziczonej części nieruchomości, w której mieszka. Powyższe zdaniem organu odwoławczego świadczy o fakcie, że skarżący dysponuje środkami finansowymi, które umożliwiają zapłatę podatku od nieruchomości, co jednocześnie oznacza, że nioskując o ulgę nie wskazał wszystkich okoliczności mających wpływ na Jego zdolność płatniczą. Podniesiono ponadto, że występowanie różnego rodzaju chorób i schorzeń u podatników i ich rodzin jest zjawiskiem powszechnym i jako takie nie może stanowić samo w sobie podstawy do zwolnienia z zapłaty zobowiązań wobec budżetu państwa. Dodatkowo aktualnie podatnik nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie za umorzeniem zaległości podatkowej nie przemawia również interes publiczny. W jego ocenie, przez interes publiczny w przedmiotowej sprawie należy rozumieć sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych, a tak nie dzieje się rozpoznawanej sprawie. Z akt jednoznacznie wynika, iż podatnik mimo braku udokumentowanego dochodu nie korzysta z pomocy społecznej (korzysta z pomocy osób trzecich), co potwierdza oświadczenie o sytuacji finansowej i osobistej z dnia 20 lutego 2012 r., jak i treść odwołania z dnia 18 kwietnia 2012 r.

Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że o sposobie załatwienia rozpatrywanej sprawy zadecydował zarówno brak spełnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowa, jak i stanowisko Prezydenta Miasta Ł. zawarte w postanowieniu z dnia [...]. (zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn stanowią dochód organu opiniującego). W przedmiotowej sprawie tylko Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – B. na podstawie art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego posiada uprawnienie do umarzania, odraczania terminu zapłaty lub rozkładania na raty należności oraz zwalniania płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczania poboru należności i może udzielić wnioskowanej ulgi po zapoznaniu się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta Ł. Jednakże negatywne stanowisko organu współdecydującego jest wiążące dla naczelnika urzędu skarbowego. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wydając przedmiotową decyzję nie naruszył obowiązującego prawa.

W skardze na powyższą decyzję podatnik podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nastąpiło z pominięciem aktualnych dowodów i faktów, a jego podstawą były domysły i przypuszczenia, które są niezasadne i bezprawne. Poinformował, że nie jest usatysfakcjonowany odpowiedzią uzyskaną w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., którą zaskarża, wskazując jednocześnie, że zamierza wnieść wniosek dowodowy, ale uczyni to dopiero w postępowaniu sadowym i wtedy powoła odpowiednich świadków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszym rzędzie należy podnieść, że przewidziana w art. 67a § 1 ordynacji podatkowej instytucja umarzania zaległości podatkowych opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, co jednak nie oznacza, że ustawodawca pozostawił organom zupełną swobodę w jej stosowaniu. Przepis ten pozostawia do uznania organu podatkowego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, lecz decyzja w przedmiocie ulgi musi zawierać uzasadnienie stanowiska organu. Stanowisko to musi zaś być oparte na zebranym i należycie ocenionym materiale dowodowym. Rola sądu administracyjnego sprowadza się natomiast do badania prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wysnutych wniosków. W przypadku, gdy przedstawione wyżej działania organów są właściwe i odpowiadają prawu to niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie zapadające na ich podstawie w ramach owego uznania administracyjnego jest korzystne dla strony czy nie, sąd nie jest uprawniony do eliminowania go z obrotu prawnego. Sąd administracyjny bada bowiem wyłącznie zgodność z prawem decyzji organów administracyjnych, w tym także decyzji uznaniowych. Skoro zaś istotą owego uznania jest uprawnienie do rozstrzygania spraw także na niekorzyść podatnika, nawet w przypadku zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi podatkowej (art. 67a §1 ordynacji podatkowej) to sąd w ramach przyznanych mu uprawnień bada jedynie zgodność z prawem przeprowadzonego postępowania podatkowego, ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe oraz rozważań dotyczących odmowy zastosowania ulgi. Sąd nie jest władny nakazać organowi podjęcie rozstrzygnięcia o określonej treści. Wskazane uznanie jest ograniczone jedynie dyrektywami wyboru – interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. O tym, czy zachodzi ważny interes podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem zainteresowanego, iż jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. W tym zakresie ustawodawca pozostawił organom swobodę podejmowania decyzji, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w przepisie art. 67a §1 Op. dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania godnie z art. 120 Op., a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Z takim właśnie uznaniem mamy do czynienia w okolicznościach sprawy.

Oprócz opisanych wyżej dyrektyw wyboru w odniesieniu do stosowania ulg w podatku od spadków i darowizn pojawia się kolejna przesłanka materialnoprawna, a mianowicie zgoda przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego wyrażana w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (wspomniana wcześniej ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – dalej w skrócie "j.s.t.").

Stosownie do art. 18 ust 2 i 3 tej ustawy w przypadku podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik urzędu skarbowego może m.in. umarzać także występujące zaległości podatkowe wyłącznie za zgodą przewodniczącego takiej jednostki. Ze sformułowania tego przepisu wynika, że kompetencja naczelnika urzędu skarbowego w zakresie umorzenia związana jest zgodą właściwego organu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2003 r. sygn. III SA 3530/01 wynika, że niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (identycznie jak w przypadku braku ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego). Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 15 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1713/10.

Sąd rozpoznający sprawę poglądy te podziela. Przyjmuje się, że zgoda przewodniczącego jednostki samorządowej nie obliguje organu podatkowego do pozytywnego załatwienia wniosku, gdyż organ podatkowy rozstrzyga ostatecznie w drodze decyzji o wniosku podatnika i może odmówić jego uwzględnienia w ramach przysługującego mu prawa do wybory konsekwencji prawnych. Jednakże niewyrażenie zgody przez przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika (płatnika) z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi. Wyrażenie zgody przez przewodniczącego nie rozstrzyga ostatecznie o uprawnieniach podatnika, gdyż do tych uprawnień odnosi się jedynie decyzja naczelnika urzędu skarbowego (por. uchwałę NSA z 1 marca 2003 r. sygn. II FPS 9/09.). Ponadto NSA w tej uchwale stwierdził, że gwarancją zgodności z prawem przyjętego stanowiska, wobec braku zaskarżalności rzeczonego postanowienia także do sądu administracyjnego, jest dla podatnika badanie jego legalności, w trakcie rozpoznawania skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej w przedmiocie zastosowania umorzenia, rozłożenia na raty, odroczenia terminu zapłaty, zwolnienia podatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczenia poboru należności podatków i opłat, o których mowa w art. 18 ust 2 ustawy o dochodach j.s.t., stosownie do art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a..

W ocenie sądu uznać należy ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny za wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia mając na uwadze przywołane uregulowania prawne oraz ich znaczenie, zastosowane w sprawie przez administrację podatkową, które wyznaczają kierunek gromadzenia dowodów.

Z poczynionych ustaleń wynika, że strona nie osiąga żadnych dochodów. Do dnia 31 marca 2012 roku skarżący prowadził działalność gospodarczą, z której średni dochód miesięczny wynosił 175 złotych. Jest osoba młodą, ma 22 lata. Z uwagi na odziedziczenie udziału (1/4 części) w nieruchomości zabudowanej zajmuje lokal o pow. 21 m² nie ponosząc żadnych wydatków mieszkaniowych, gdyż jak twierdzi nie ma dochodu, będąc jednakże zobowiązanym w stosunku do współwłaścicielki nieruchomości w kwocie 1700 złotych plus dodatkowo 400 złotych z tytułu opału. Poza zobowiązaniem wobec budżetu z tytułu podatku od spadków i darowizn w wysokości 668 zł. skarżący obciążony jest zaległością w wysokości 600 złotych z tytułu niezapłaconego mandatu. Jak twierdzi strona we własnym zakresie odprowadza podatek od nieruchomości za zajmowaną część domu (uzasadnienie odwołania). Nadto uważa, że będąc w I grupie podatkowej – powinien być zwolniony z podatku od spadku a wszelkie formalności z tym związane miała dokonać jego babcia, której udzielił w tym względzie pełnomocnictwa.

Ustalenia te pozostają bezsporne. Wskazują one, że sytuacja strony jest trudna. Jednakże stosowanie do utrwalonego w judykaturze stanowiska brak dochodów dostatecznych do zapłacenia zaległości nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości. Pogląd ten najpełniej wyraża wyrok NSA z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 142/97. Rację przyznać należy organowi, który podniósł, że wbrew stanowisku skarżącego, do powstania zaległości nie doszło na skutek, szczególnych okoliczności, niezależnych od jego woli lub świadomości. Trudno zdaniem sądu dopatrzyć się w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ważnego interesu podatnika, skoro przyczyna powstania zaległości podatkowej nie była niemożność jej zapłacenia, ale opóźnienie bądź zaniechanie zgłoszenia nabycia spadku, warunkującego zwolnienie od podatku od spadków i darowizn. O tej okoliczności wspominała strona w składanym odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący miał pełne prawo do zwolnienia z opodatkowania nabytego majątku, a to, że do tego nie doszło z przyczyn od niego niezależnych (zaniechanie podjęcia określonych czynności przez jej babcię, której udzielił pełnomocnictwa) nie może usprawiedliwiać wniosku, jako jednej z przesłanek ubiegania się o ulgę. Ogólna dostępność do informacji pochodzących od organów podatkowych (telefon, Internet) z łatwością pozwalały na uzyskanie stosownej informacji o zasadach uzyskania zwolnienia. Strona z tej możliwości nie skorzystała. Trudno zatem przerzucać na Skarb Państwa odpowiedzialność za nieudane decyzje podejmowane przez podatnika.

Bacząc na to, poza dawnym orzeczeniem o niepełnosprawności do dnia 31 października 2009 roku, aktualnie już nieważnym, żadne okoliczności nie wskazują na brak możliwości podjęcia pracy zarobkowej przez skarżącego. Tym bardziej prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej wskazuje jednoznacznie na posiadane przez niego możliwości osiągania dochodów. O sytuacji materialnej, nie opisując jej przy zastosowaniu jakiegokolwiek kwalifikatora, zaświadcza także i to, że skarżący dysponuje środkami, które pozwalają na regulowanie podatku od nieruchomości, jak również i to, że nie korzysta z żadnej pomocy państwa – pomocy społecznej.

Za umorzeniem jak słusznie wskazały organy nie przemawia także interes publiczny albowiem skoro strona nie korzysta z pomocy państwa oznacza to, że dysponuje dochodami pozwalającymi na zaspokojenia zaległości. A contrario, nie do zaakceptowania byłaby sytuacja gdyby podatnik na skutek zobowiązania go do uregulowania należności budżetowej zmuszony byłby do ubiegania się o pomoc państwa, pośrednio podatników regulujących swoje zobowiązania terminowo i w należnej od nich wysokości.

Tym samym nie została, jak słusznie wywiodły organy podatkowe, spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Trafnie zauważył organ odwoławczy, że udzielenie ulgi w takiej sytuacji stanowiłoby naruszenia zasady powszechności opodatkowania i mogło być potraktowane jako swoista nagroda za naruszanie przepisów prawa podatkowego.

Ponadto, nawet gdyby w sprawie dopatrzono się występowania przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organy podatkowe i tak nie mogłyby udzielić żądanej ulgi w sytuacji, gdy podatek mający podlegać umorzeniu stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego, a organ tej jednostki Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z [...]. znak [...] na umorzenie zgody nie udzielił (por. wyrok NSA z 15.03.2012 r. sygn. akt II FSK 1713/10 op. cit.).

Jak wcześniej wskazano, zgodnie z art. 18 ust.2 cytowanej ustawy o dochodach j.s.t. w przypadku podatków stanowiących w całości dochód jednostek samorządu terytorialnego organ podatkowy może umarzać zaległości podatkowe wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Skoro zaś Prezydent Miasta Ł., jako właściwy przewodniczący jednostki samorządu terytorialnego, a więc uprawniony, zgody takiej nie wyraził, a jego stanowisko ma charakter wiążący, organ podatkowy rozpatrujący sprawę nie mógł, bez złamania zakazu wynikającego z cytowanego przepisu, uwzględnić wniosku.

Wypada w tym miejscu zauważyć, że ocena legalności postanowienia Prezydenta Miasta Ł., do której jest zobowiązany sąd w trybie art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wskazuje, że akt ten nie narusza prawa ( por. uchwała NSA II FPS 9/09 op. cit.). W szczególności wyrażona w nim ocena nie ma charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz jest wynikiem należytej oceny zebranego materiału dowodowego. Przed wydaniem postanowienia zebrano dane wystarczające do ustalenia sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej skarżącego oraz przyczyn powstania zaległości. Powyższe dane oceniono pod kątem istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W tej sytuacji stwierdzenie organu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uznania istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego jest uprawnione i nie wykracza poza granice uznania administracyjnego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

mk