Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 730/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 193 i 194
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta Ż. decyzją z dnia [...]r. nr: [...] odmówił odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt córki skarżącego – M. J. w pieczy zastępczej na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 17 listopada 2014 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dochód rodziny S. W. stanowi kwotę 3 879,33 zł i przekracza 120% kryterium dochodowego, określonego w § 7 ust. 1 uchwały Rady Powiatu [...]. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. W związku z tym nie zostały spełnione przesłanki, wymienione w § 7 ust. 1 i 2 uchwały, uzasadniające zastosowanie odstąpienia od ustalenia opłaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.W. zarzucił organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym obliczeniu wysokości dochodu jego rodziny. Wskazał, że renta jego żony w wysokości 1 129,16 zł, w całości jest przeznaczana na pokrycie raty pożyczki, którą rodzina zaciągnęła w czerwcu 2013 r. na niezbędny remont domu. W wyniku toczącej się w stosunku do dochodu S.W. egzekucji, od 1 lutego 2014 r. jego miesięczny dochód wynosi 1 988,30 zł, od którego należy odjąć sumę w wysokości 190 zł, jaką uiszcza tytułem alimentów na córkę. Po dokonaniu wskazanych odliczeń, dochód rodziny wynosi 1 798,30 zł na dwie osoby, a w przypadku ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, dochód rodziny na dwie dorosłe osoby będzie wynosił zaledwie 893,30 zł. W dalszej części odwołania S.W. wskazał, że zarówno on jak i jego żona mają poważne problemy zdrowotne i są osobami niepełnosprawnymi. S.W. przeszedł uraz głowy, trepanację czaszki i cierpi na padaczkę pourazową z zanikami pamięci. G.W. ma poważne problemy z kręgosłupem, w związku z tym oczekuje na specjalistyczną operację i ponosi wysokie koszty leczenia, z których znaczna część jest nieudokumentowana. Miesięczne koszty leczenia i leków stanowią kwotę w wysokości 900 zł. i przekraczają sumę, która pozostałaby rodzinie do dyspozycji po naliczeniu przedmiotowej opłaty. Skarżący zarzucił, że ustalenia organu nie uwzględniają niezbędnych kosztów życia codziennego. Dodał, że w przypadku ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jego rodzina zostanie pozbawiona w całości środków do życia.

W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 193 ust. 1-2, art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 193 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zgodnie z którym za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo -wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 194 ust. 2 tej ustawy, Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Następnie podniósł, że zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały Rady Powiatu Ż. nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej - odstąpienie od ustalenia opłaty w całości może nastąpić w sytuacji, gdy udokumentowany dochód rodziny (osób wspólnie gospodarujących) lub osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 120% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Dodał, że poza okolicznościami, o których mowa w ust. 1, odstąpienie w całości może nastąpić w stosunku do osoby zobowiązanej, u której w rodzinie występuje co najmniej jedna z następujących okoliczności: 1) osoba zobowiązana jest osobą bezdomną, 2) osoba zobowiązana ponosi faktyczną opłatę za pobyt innego dziecka w pieczy zastępczej, 3) osoba zobowiązana ukończyła 18 rok życia, kontynuuje naukę i nie posiada własnego dochodu, 4) osoba zobowiązana przebywa w areszcie śledczym lub zakładzie karnym i nie posiada żadnego dochodu, 5) osoba zobowiązana jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona, 6) osobą zobowiązaną jest niepełnoletni rodzic dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, 7) osoba zobowiązana przebywa w domu pomocy społecznej, w zakładzie pielęgnacyjno - opiekuńczym lub w zakładzie opiekuńczo - leczniczym, 8) nie można ustalić miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu osoby zobowiązanej. Odstąpienie od ustalenia opłaty następuje na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe w przypadku osoby w rodzinie wynosi 456 zł. na osobę. Podkreślił, że według art. 8 ust. 3 tej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Organ dodał, że zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Następnie organ wskazał, że decyzją Starosty [...]. z dnia [...] r., przyznano B. G. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej M. J. w rodzinnym domu dziecka na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia osiągnięcia pełnoletniości, tj. do dnia [...] r. w kwocie 905 zł miesięcznie.

Organ podniósł, że skarżący S.W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – G. W. Źródłem ich utrzymania jest emerytura skarżącego w kwocie 2 940,17 zł oraz renta jego żony wynosząca 1 129,16 zł, co łącznie stanowi 4 069,33 zł. Po odliczeniu alimentów, które S.W. uiszcza na rzecz córki w wysokości 190 zł, rzeczywisty dochód rodziny wynosi 3 879,33 zł. i przekracza 120% kryterium dochodowego, o którym mowa w § 7 ust. 1 w/w uchwały Rady Powiatu Ż. nr XXV/260/2013 z dnia 25. 02. 2013 r. Organ podkreślił, że w związku z tym skarżący nie spełnia przesłanek wymienionych w § 7 ust. 1 i 2 w/w uchwały Rady Powiatu Ż. Dodał, że § 7 ust. 1 uchwały Rady Powiatu [...] nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. jest jednoznaczny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W sytuacji, gdy następuje przekroczenie kryterium dochodowego - co ma miejsce w niniejszej sprawie - to pomimo ziszczenia się pozostałych przesłanek wynikających z tego przepisu, organ nie może wydać decyzji o odstąpieniu od ustalenia opłaty. W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że art. 8 ustawy o pomocy społecznej, do którego odsyła § 7 ust. 1 w/w uchwały Rady Powiatu Ż., nie przewiduje odliczenia od dochodu kwot przeznaczonych na spłatę zaciągniętej pożyczki. Ponadto, zgodnie z tym przepisem (konkretnie ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej), za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Wobec tego, skoro S.W. złożył wniosek o odstąpienie od opłaty w grudniu 2013 r., miesiącem, z którego należało uwzględnić jego dochody jest miesiąc listopad 2013 r., co prawidłowo uczynił organ I instancji.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, S.W. – reprezentowany przez adwokata - podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 194 ust 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z § 8 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu w Ż. nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. sygn. akt [...], w sytuacji gdy decyzja ta jest sprzeczna z powołanymi przepisami prawa materialnego i w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz do odstąpienia od ustalenia tej opłaty w wysokości co najmniej 84 %. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 2, art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie odmowy odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt [...] listopada 2014 r. w sytuacji, gdy postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe wobec decyzji Starosty [...]. z dnia [...]r., a w konsekwencji naruszenie zasady ochrony praw nabytych. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o zasądzenie na jego rzecz od organu administracyjnego kosztów postępowania. Wskazał, że przede wszystkim wnosi o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jest zgodny z art. 2 konstytucji RP oraz z zasadą ochrony praw nabytych.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] naruszył powołane wyżej przepisy prawa materialnego poprzez odmowę odstąpienia od naliczonej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji, gdy istniały przesłanki do takiego odstąpienia co najmniej w części wynoszącej od 80 % do 84 %. Wskazał, że G. W. otrzymuje rentę w wysokości 1.129,16 zł miesięcznie, jednakże kwota ta w całości przeznaczana jest na pokrycie rat pożyczki, którą rodzina zaciągnęła w czerwcu 2013 r. na niezbędny remont domu, który z uwagi na stan techniczny budynku musiał zostać przeprowadzony niezwłocznie. W tym zakresie skarżący podniósł, że kwota przeznaczona na spłatę kredytu bankowego, której strona nie otrzymuje, nie może być uznana za jej dochód. Gdyby bowiem nie spłacano tych rat dobrowolnie lecz ściągałby je komornik, to w sposób oczywisty nikt nie uważałby tych ściąganych kwot za dochód strony lub jej małżonka. Ponadto skarżący zarzucił, że jego dochód również nie jest taki, na jaki wskazuje organ, gdyż w wyniku egzekucji – od 1 lutego 2014 r., otrzymuje jedynie 1.988,30 zł. miesięcznie i od powyższej kwoty należy odjąć kwotę 190 zł, jaką miesięcznie uiszcza tytułem alimentów na córkę M.W. Wskazał, że przy uwzględnieniu powyższego, dochód jego rodziny wynosi w chwili obecnej 1.798,30 zł na dwie osoby, natomiast w przypadku konieczności uiszczania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości wskazanej decyzją, dochód rodziny na dwie dorosłe osoby będzie wynosił zaledwie 893,30 zł. Ponadto podkreślił, że zarówno on jak i jego małżonka mają poważne problemy zdrowotne i są osobami niepełnosprawnymi. Skarżący podniósł, że miał uraz głowy, preparację czaszki, cierpi na padaczkę pourazową z zanikami pamięci. Jego żona – G.W. ma poważne problemy z kręgosłupem, oczekuje na specjalistyczną operację i ponosi wysokie koszty leczenia, z których znaczna część jest nieudokumentowana. Podkreślił, że same miesięczne koszty leków i leczenia w wysokości około 900 zł przekraczają sumę, która pozostałaby rodzinie do dyspozycji po odliczeniu przedmiotowej opłaty. Wskazał ponadto, że powyższe obliczenia nie zawierają niezbędnych kosztów życia codziennego. Dlatego wynika z nich jednoznacznie, że w przypadku ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, rodzina zostanie pozbawiona w całości środków do życia. W podsumowaniu skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniu organu, dochód jego rodziny nie przekracza 391% kryterium dochodowego, a stanowi zaledwie 140% kryterium dochodowego, o którym mowa w § 8 pkt 3 powołanej wyżej uchwały Rady Powiatu [...], a więc uzasadnione jest odstąpienie od obliczania opłaty w wysokości od 80% do 84%.

Ponadto skarżący podniósł, że jego obowiązek w zakresie opłaty za pobyt jego córki w pieczy zastępczej został już określony decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...]. Mocą tej decyzji został zwolniony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej w okresie od 1 lipca 2007 r. do 18 listopada 2014 r. Skarżący wskazał, że decyzja ta jest ostateczna, a w związku z tym postępowanie dotyczące opłaty za rok 2014 jest bezprzedmiotowe. Podkreślił, że według orzecznictwa sądów administracyjnych, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowania dotyczące tej samej materii, stają się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 102/12, LEX nr 1138305). Następnie wskazał, że zgodnie z art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje w sprawie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej (...) zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Podniósł, że zgodnie z tym przepisem, decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] utraciła moc z końcem marca 2012 r., jednakże – w jego ocenie - powołany przepis narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych. Dodał, że wątpliwości w zakresie zgodności analizowanego przepisu z Konstytucją zdaje się potwierdzać również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym działanie prawa wstecz nie oznacza naruszenia art. 2 Konstytucji o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (wyrok TK z dnia 25 września 2000 r., K 26/09, OTK 2000 nr 6, poz. 186). Skarżący podniósł, że z tych względów wydaje się, że art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Wskazał, że w czasie, w którym wydawana była decyzja zwalniająca skarżącego z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej, jego sytuacja materialna była o wiele lepsza niż ma to miejsce obecnie.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Przedłożył kserokopie trzech decyzji; - organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], na podstawie której skarżący został zwolniony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej w okresie od 1 lipca 2007 r. do 18 listopada 2014 r.; - organu I instancji z dnia [...] r., mocą której uchylono z dniem 1 marca 2012 r. wyżej wymienioną decyzję i ustalono opłatę za pobyt córki skarżącego w pieczy zastępczej; - organu odwoławczego z dnia [...] r. uchylającą w całości decyzję z dnia [...] r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że sprawa o sygn. akt IV SA/Gl 1159/12 została zakończona prawomocnie wyrokiem NSA z dnia 20 maja 2015 r. – sygn. akt I OSK 2693/13. Ponadto podtrzymał wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności z Konstytucją art. 226 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Co do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji wskazał, że doszło do naruszenia praw nabytych na mocy decyzji zwalniającej skarżącego z obowiązku uiszczenia opłaty. Podniósł, że upatruje naruszenia art. 64 Konstytucji, w pozbawieniu prawa własności skarżącego poprzez nałożenie na niego obowiązku płatności. Przedstawiając sposób wyliczenia dochodu skarżącego na kwotę 1798 zł oświadczył, że odliczył od dochodu wszelkie wydatki, a uprawniało go do tego pojęcie dochodu występujące w prawie administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego – M. J. w pieczy zastępczej na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia [...] r.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 135 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 4, § 7 ust. 1, ust. 2, ust. 3, § 8 ust. 3 Załącznika do uchwały Rady Powiatu Ż. nr XXV/260/2013 z dnia 25 lutego 2013 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Śl. poz. 2277 z dnia 12 marca 2013 r.), dalej zwaną uchwałą.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną odmowy odstąpienia od naliczenia opłaty za pobyt córki skarżącego w pieczy zastępczej było to, że dochód rodziny skarżącego stanowiący kwotę 3 879,33 zł przekroczył 120% kryterium dochodowego określonego w § 7 ust. 1 wyżej wymienionej uchwały.

Podkreślenia zatem wymagało, że według § 7 ust. 1 tej uchwały, odstąpienie od ustalenia opłaty w całości może nastąpić w sytuacji, gdy udokumentowany dochód rodziny (osób wspólnie gospodarujących) lub osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 120% kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 456 zł. na osobę. W przypadku dwuosobowej rodziny, 120 % tego kryterium, stanowi zatem kwotę 1094,40 zł.

Zasadnie zatem organ I instancji wskazał, że dochód rodziny skarżącego, wynoszący 3 879,33 zł przekroczył 120% kryterium dochodowego, określonego w § 7 ust. 1 uchwały i w związku z tym nie było możliwości zastosowania odstąpienia od ustalenia opłaty.

Wobec tego, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z prawem i w konsekwencji - prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że zasługiwała ona na utrzymanie w mocy.

W szczególności zasadnie organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji, gdy następuje przekroczenie kryterium dochodowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, to nawet w razie wystąpienia pozostałych przesłanek wynikających z § 7 uchwały, organ nie może wydać decyzji o odstąpieniu od ustalenia opłaty.

Odnosząc się do zarzutów zawartych skardze, podnieść należało, że art. 8 ustawy o pomocy społecznej, do którego odsyła § 7 ust. 1 w/w uchwały Rady Powiatu Ż., nie przewiduje odliczenia od dochodu, kwot przeznaczonych na spłatę zaciągniętych pożyczek, ani też kwot ściągniętych od strony w wyniku egzekucji.

Według bowiem art. 8 ust. 3 tej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Bezpodstawny był również zarzut skargi, według którego organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję Starosty [...] naruszył przepisy prawa materialnego poprzez odmowę odstąpienia od naliczonej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji, gdy – w ocenie skarżącego - istniały przesłanki do takiego odstąpienia co najmniej w części wynoszącej od 80 % do 84 %.

Podkreślenia bowiem wymagało, że wniosek skarżącego, inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie, dotyczył odstąpienia w całości od opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W związku z tym prawidłowo organ zastosował § 7 ust. 1 w/w uchwały Rady Powiatu [...] jako podstawę prawną rozpoznania przedmiotowego wniosku i wobec niezrealizowania przesłanki określonej w tym przepisie, odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut skargi, według którego, obowiązek skarżącego w zakresie opłaty za pobyt jego córki w pieczy zastępczej został już określony decyzją Starosty [...] nr [...], mocą której został on zwolniony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt córki w rodzinnym domu dziecka w okresie od 1 lipca 2007 r. do 18 listopada 2014 r.

Wskazać bowiem należało, że wyżej wymieniona decyzja Starosty [...]z dnia [...] r. nr [...], (której datę błędnie określono w skardze jako [...] r.) - zgodnie z art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wygasła z mocy prawa w dniu 31 marca 2012 r.

Co do tej decyzji przecież Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie ze skargi S.W. o sygn. akt IV SA/Gl 1159/12 podkreślił, że "zgodnie z treścią art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje w sprawie opłaty za pobyt w całodobowej placówce opiekuńczo – wychowawczej dziecka (a taką jest niewątpliwie rodzinny dom dziecka) (...) ponoszonej przez rodziców, zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem tu leży podstawa prawna do ponownego określenia kwestii przedmiotowej opłaty, albowiem poprzednia decyzja wygasła z mocy prawa w dniu 31 marca 2012 r."

Pełnomocnik skarżącego na rozprawie powołał zarówno cytowany wyżej wyrok WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1159/12, jak i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 2693/13, oddalający skargę kasacyjną S.W. od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Jednakże – jak wynika z treści skargi – nie uwzględnił oceny prawnej przedstawionej w wymienionych wyrokach, gdyż zawarł w skardze zarzut, według którego obowiązek skarżącego w zakresie opłaty za pobyt jego córki w pieczy zastępczej został określony decyzją Starosty [...] nr [...], mocą której został on zwolniony od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt córki w rodzinnym domu dziecka w okresie od 1 lipca 2007 r. do 18 listopada 2014 r. Na dodatek podniósł w skardze, że decyzja ta jest ostateczna, a w związku z tym postępowanie dotyczące opłaty za rok 2014 jest - w jego ocenie - bezprzedmiotowe.

W ramach odniesienia się do tych twierdzeń skargi, wystarczające jest zatem odesłanie do przytoczonego wyżej fragmentu prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1159/12, w którym jest mowa o tym, że przedmiotowa decyzja wygasła z mocy prawa w dniu 31 marca 2012 r.

W kwestii zarzutu skargi dotyczącego niezgodności art. 226 ust. 4 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z art. 2 Konstytucji RP oraz zasadą ochrony praw nabytych – podkreślenia wymagało, że to art. 226 ust. 4 pkt 3 tej ustawy, a nie wskazany w części wstępnej skargi art. 226 ust. 4 pkt 2, dotyczył wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]. Z tego powodu, w cytowanym wyżej wyroku WSA, jest mowa właśnie o art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, jako dotyczącym wygaśnięcia decyzji w sprawie opłaty za pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo – wychowawczej (a taką jest rodzinny dom dziecka, jak podkreślono w tym wyroku). W dalszej części niniejszej skargi jest już mowa ogólnie o art. 226 ust. 4 – bez wskazywania konkretnej jednostki redakcyjnej.

W związku z tym podnieść należało, że – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 2693/13, oddalającym skargę kasacyjną S.W. od cytowanego wyżej wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 1159/12 – zarzut niezgodności powyższej regulacji "z wyprowadzaną z art. 2 Konstytucji zasadą niedziałania prawa wstecz jest nietrafny z tego względu, że z treści art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie wynika norma prawna zezwalająca na wydanie nowej decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej z mocą wsteczną". W zakresie pozostałych zarzutów dotyczących niekonstytucyjności art. 226 ust. 4 wymienionej ustawy, tj. niezgodności z zasadą ochrony praw nabytych oraz zarzutu pozbawienia skarżącego prawa własności poprzez nałożenie na niego obowiązku płatności (zarzut dodany na rozprawie), stwierdzić należało, że zarzuty te nie zostały sprecyzowane, co uniemożliwia odniesienie się do nich.

Ze wskazanych wyżej powodów, nie zasługiwał również na uwzględnienie, zawarty w skardze wniosek o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności wymienionej regulacji z Konstytucją RP.

W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji.

W niniejszej sprawie nie zostały naruszone – wymienione w skardze - przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego.

Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe.

Z uwagi na to, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.