Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1251/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2,31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 184,204
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej adw. L.R. kuratora spadku po W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1097/13 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1097/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr GZrn-057-625-227/12 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak ustalił to sąd wojewódzki A. V., W. K. i E. T. wnioskiem z dnia 6 września 2009 r. wystąpiły o stwierdzenie, że nieruchomość stanowiąca lasy, wchodząca w skład majątku ziemskiego "S.", oznaczona jako działki nr 51, 52, 53, 165, 166, 167 położone w obrębie miejscowości S. i B., powiat kutnowski, nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm. – dalej: "dekret o reformie rolnej").

Jak wynika z dalszych motywów wyroku Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "K.p.a."), umorzył postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem, jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że nieruchomość ziemska "S." o pow. 359,28 ha, stanowiąca uprzednio własność L. K., przejęta została na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Świadczyć ma o tym dokument przesłany przez Archiwum Akt Nowych, stanowiący spis nieruchomości podlegających przejęciu, w którym pod poz. 91 wskazany został majątek "S.". Zgodnie natomiast ze znajdującym się w aktach protokołem zdawczo-odbiorczym "W sprawie przekazania Ministerstwu Lasów Państwowych – lasów niestanowiących własności Państwa przewidzianych dekretem P.K.W.N. z dn. 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa" z dnia 15 października 1945 r., Komisarz Ziemski w Kutnie przekazał na rzecz Ministerstwa Lasów Państwowych "lasy byłego majątku S., (...) o obszarze ogólnym 70,16 ha, które stanowiły własność K.". Jak wskazuje treść art. 1 ust. 3 lit. b dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82, dalej "dekret o przejęciu lasów"), na własność Skarbu Państwa nie przechodziły lasy i grunty leśne podzielone prawnie lub faktycznie przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha, a stanowiące własność osób fizycznych, których grunty nie są objęte przepisami art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej.

Dalej w wyroku sądu a quo wskazano, że organ wojewódzki w motywach swej decyzji podał, że w przypadku przedmiotowej nieruchomości Sąd Rejonowy w Kutnie wyrokiem z dnia 23 grudnia 2004 r. sygn. akt [...] orzekł, aby Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe nadleśnictwo Kutno z/s w Chrośnie wydał M. K. (zstępnemu W. K.) oznaczone działki. Z kolei Sąd Okręgowy w Łodzi III Wydział Cywilny, prawomocnym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo Skarbu Państwa o wydanie ww. nieruchomości. Z ustaleń dokonanych przez sądy powszechne wynika, że przedmiotowe nieruchomości zostały przed rozpoczęciem II wojny światowej podzielone na parcele leśne o powierzchni mniejszej niż 25 ha. W ocenie organu powyższe wskazuje, że przedmiotowe parcele leśne, z uwagi na przejęcie majątku "S." w trybie dekretu o reformie rolnej przez Skarb Państwa, zostały przejęte z mocy prawa w trybie dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (dekret o przejęciu lasów). Organ podał przy tym, że skoro Sąd Okręgowy w Łodzi potwierdził prawomocnym wyrokiem, że Skarb Państwa przejął przedmiotowe parcele na podstawie art. 1 dekretu o przejęciu lasów, brak jest podstaw do orzekania w drodze decyzji administracyjnej przez wojewodę na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawców od decyzji Wojewody Łódzkiego, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ naczelny wskazał, powołując się na treść art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej oraz art. 1 ust. 1 dekretu o przejęciu lasów, że lasy i grunty leśne wchodzące w skład majątków ziemskich podlegających przejęciu na cele reformy rolnej nie przechodziły, co do zasady, na własność Państwa na podstawie tego dekretu, lecz przechodziły na własność Skarbu Państwa z mocy prawa, jeśli spełniały kryteria określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Z czynności ich przejęcia sporządzano protokół. Z akt sprawy wynika, że lasy wchodzące w skład majątku "S." przeszły na własność Państwa na mocy dekretu o przejęciu lasów, o czym świadczy protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 15 października 1945 r. z czynności przejęcia lasów byłego majątku "S.", położonego w gminie S., powiat Kutno o obszarze ogólnym 70,16 ha. Do podobnych ustaleń doszedł Sąd Okręgowy w Łodzi. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że do lasów wchodzących w skład majątku "S." nie mogły mieć zastosowania przepisy dekretu o reformie rolnej, ani też rozporządzenia wykonawczego do tego dekretu z dnia 1 marca 1945 r., bowiem podlegały one nacjonalizacji na podstawie innego dekretu. Na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej przeszła natomiast pozostała część omawianego majątku, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Łodzi z dnia 27 czerwca 1946 r. L.dz. Pt-1-91. Z tego powodu, zdaniem organu odwoławczego, zasadne było umorzenie przedmiotowego postępowania, bowiem brak było podstaw prawnych, które dawałyby wojewodzie możliwość orzekania o nie podpadaniu pod działanie dekretu o reformie rolnej innej nieruchomości niż nieruchomość tzw. ziemska.

W skardze do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Ministra W. K. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naczelnemu naruszenie przepisów:

1) art. 1 pkt 3 lit. b w zw. z 1 ust. 1 dekretu o przejęciu lasów poprzez błędne uznanie, że grunty leśne będące przedmiotem postępowania nie spełniają przesłanek wyłączających ich nacjonalizację w trybie tego dekretu, podczas gdy przesłanki te zostały spełnione;

2) art. 6 K.p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez naruszenie zasady równości wynikającej z zasady legalizmu, a przez to naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że skoro dekret o reformie rolnej w ogóle nie dotyczył lasów, to bezprzedmiotowe i niedopuszczalne byłoby orzekanie, że las nie "podpada" pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e cyt. dekretu o reformie rolnej. Zdaniem tegoż sądu orzekanie na podstawie tego przepisu może bowiem dotyczyć tylko takich nieruchomości, które – co do zasady – mogły podlegać działaniu tego dekretu.

Sąd I instancji uznał, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Skoro bowiem przedmiotowa nieruchomość nie miała charakteru ziemskiego i nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej w trybie dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, a mogła być, jako nieruchomość leśna, objęta dekretem z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (dekret o przejęciu lasów), to – zdaniem sądu a quo – nie może ulegać wątpliwości, że wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu.

Skargą kasacyjną – W. K. reprezentowany przez pełnomocnika – zaskarżył w całości ww. wyrok i jako podstawy kasacyjne wskazał naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 2 oraz art. 45 i 77 ust. 2 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2012 r. Nr C "326") poprzez ich niezastosowanie, a skutkiem tego pozbawienie skarżącego faktycznego prawa do sądu, polegające na zamknięciu mu drogi administracyjnej i sądowoadministracyjnej do ustalenia bezprawności w pozbawieniu go prawa własności nieruchomości leśnej, wobec uchylenia mocą art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1990 r., Nr 55, poz. 321) dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, a pozostawienie mu drogi do dochodzenia roszczeń w postępowaniu przed sądem powszechnym w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 1982 r., Nr 19, poz. 147 ze zm.), co "jest jednak w istocie prawem pozornym i w pełni nieskutecznym prawnie w sytuacji, kiedy roszczenie to zawsze zostanie oddalone przez sąd powszechny wobec podniesienia przez podmiot obecnie wpisany jako właściciel w księdze wieczystej nieruchomości leśnej, czyli Lasy Państwowe zarzutu zasiedzenia" w oparciu o art. 172 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. − Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej k.c.), a nawet w oparciu o art. XLII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.);

art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, a skutkiem tego

naruszenie zasady równości w traktowaniu osób pozbawionych bezprawnie prawa

własności nieruchomości w wyniku nacjonalizacji polegające na pozostawieniu do

dnia dzisiejszego w obrocie prawnym dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz dekretu PKWN w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, które to akty prawne umożliwiają osobom, które zostały bezprawnie pozbawione prawa własności nieruchomości ziemskich faktyczne dochodzenie z tego tytułu roszczeń na drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej, podczas gdy wobec uchylenia mocą art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy − Kodeks cywilny dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (dekret o przejęciu lasów), skarżący i inni byli właściciele nieruchomości leśnych zostali tego prawa pozbawieni, zaś teoretycznie przysługujące im prawo do dochodzenia roszczeń przed sądem powszechnym jest prawem pozornym i nieskutecznym, "o czym zarzut 1 jw.";

3. art. 2 oraz art. 21 i art. 64, jak i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, a skutkiem tego naruszenie konstytucyjnych zasad ochrony własności i nienaruszalności praw podstawowych oraz pewności prawa, praworządności działań organów państwowych i gwarancji naprawienia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej (art. 2, art. 5 art. 7, art. 8 i art. 77 Konstytucji RP) polegające na sankcjonowaniu w polskim porządku prawnym sytuacji wywłaszczenia bez odszkodowania byłych właścicieli nieruchomości leśnych przy jednoczesnym pozbawieniu ich możliwości faktycznego dochodzenia roszczeń, "o czym zarzut 1 jw.";

4. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny poprzez uchylenie mocą ustawy dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, co pozostaje dodatkowo w sprzeczności z art. 1 i 2 ustawy z dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. z 1944 r., Nr 1, poz. 3).

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wnosi o na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie sporządzenia skargi kasacyjnej t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r. w całości oraz uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 Ppsa o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w każdym przypadku zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że byli właściciele nieruchomości ziemskich mogą domagać się na drodze administracyjnej uznania niepodlegania ich nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, bowiem dekret ten pozostaje w obrocie prawnym, nie został uchylony, tak jak dekret o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Skutkiem czego, jedynie byli właściciele nieruchomości leśnych zostali pozbawieni trybu administracyjnego wywodzenia bezprawności przejęcia ich nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Taka sytuacja prowadzić ma do wniosku, że nastąpiło zróżnicowanie podmiotów w dochodzeniu utraconej własności nieruchomości, co z kolei usprawiedliwiać ma zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. WSA w Warszawie zawiesił postępowanie międzyinstancyjne z uwagi na śmierć skarżącego – W. K..

Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. WSA w Warszawie podjął zawieszone postępowanie w związku z ustanowieniem kuratora spadku po zmarłym skarżącym, który w piśmie procesowym poparł wniesioną skargę kasacyjną.

W odpowiedzi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwo w Kutnie z/s w Chrośnie na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zdaniem uczestnika sąd I instancji zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – Ppsa), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które − zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną − zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skargę kasacyjną ograniczono wyłącznie do podstawy kasacyjnej ujętej dyspozycją art. 174 pkt 1 Ppsa, tj. naruszenia prawa materialnego wobec niezastosowania wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów.

A. Zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, stanowiącego że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej" w zw. z art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny nie można uznać za trafny. Cyt. przepisem art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. utracił moc dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (dekret o przejęciu lasów), z tym że pozostało w mocy nabycie własności, które nastąpiło na podstawie jego przepisów. W istocie skarżący kasacyjnie domaga się od Naczelnego Sądu Administracyjnego pominięcia cyt. przepisu. Byłoby to jednak niezgodne z kolei z przepisem art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, wedle którego sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem właściwym adresatem wyrażonego w skardze kasacyjnej postulatu rozważenia skuteczności pozbawienia mocy prawnej dekretu o przejęciu lasów ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy − Kodeks cywilny. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej, wbrew wymogom wynikającym z art. 176 Ppsa nie uzasadnił, na czym opiera zarzut sprzeczności z przepisami art. 1 i 2 ustawy z dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. z 1944 r., Nr 1, poz. 3). Nie dostrzeżono, że przepisy powyższej ustawy miały charakter tymczasowy, a cyt. ustawa utraciła moc w związku z wejściem w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1947 r., Nr 18, poz. 71).

B. Z tych samych względów, co powyżej, nie sposób uznać za trafne zarzutów ujętych w pkt. 1-3 sformułowanych zarzutów przez autora skargi kasacyjnej. W części zresztą tych zarzutów zostały one skonstruowane formalnie wadliwie, albowiem nie dostrzeżono, że przywołane w petitum skargi kasacyjnej art. 21, 32, 45 i 64 Konstytucji RP dzielą się na ustępy. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z powyższych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. W judykaturze podkreśla się jednak, że wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest czasami możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka zaskarżenia. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Z tych względów oraz uwzględniając treść uzasadnienia wniesionej skargi kasacyjnej przychodzi uznać, że jej autorowi chodzi o naruszenie przepisów art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.

C. Zarzuty skonstruowane w pkt 1-3 skargi kasacyjnej podlegać powinny, przy uwzględnieniu zastrzeżenia przyjętego w pkt B uzasadnienia niniejszego wyroku, łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w związku. Generalnie argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji RP w powiązaniu z naruszeniem przepisów art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, wobec ich niezastosowania w sprawie. Tak rozumianych zarzutów Sąd nie podziela. Przedmiotem kontroli sądu wojewódzkiego poddana była decyzja wydana w sprawie z wniosku A. V., W. Koryny i E. T. domagających się stwierdzenia, że nieruchomość stanowiąca lasy nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej. Organ I instancji ustalając, że nieruchomość leśna objęta wnioskiem została przejęta w trybie przepisów dekretu o przejęciu lasów, umorzył postępowanie uznając je za bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. WSA w Warszawie oddalając skargę uznał zatem, że umorzenie postępowania w sprawie administracyjnej wywołanej konkretnym wnioskiem, zawierającym sformalizowane i konkretne żądanie, było zgodne z prawem. Tymczasem skarżący kasacyjnie, nie nawiązując w skonstruowanych podstawach kasacyjnych do treści rozstrzygnięć organów administracyjnych i nie negując ustaleń faktycznych odnośnie podstaw prawnych przejęcia nieruchomości leśnych wchodzących w skład majątku ziemskiego "S." w powiecie kutnowskim, w istocie kwestionuje dychotomię w obowiązującym porządku prawnym, wedle której brak jest drogi administracyjnej, aby stwierdzić bezprawność tego przejęcia. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie dowodzić to ma naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, jak również stanowić ograniczenie prawa do sądu. Wywodów tych nie sposób podzielić.

Po pierwsze dlatego, że skarżącemu kasacyjnie nie ograniczono prawa do sądu, przeciwnie – wniesiona skarga, a następnie skarga kasacyjna jest dowodem, że prawo do kwestionowania legalności podjętej decyzji administracyjnej nie zostało stronie odjęte. Strona nie dostrzega jednak, że wobec określonego żądania wyrażonego we wniosku wszczynającym postępowanie, domagano się od organów, aby orzec in merito iż oznaczone nieruchomości leśne, nie podlegały przejęciu na cele reformy rolnej. Rzecz jednak w tym, że taki tryb orzekania może być zastosowany wyłącznie do nieruchomości, które mogły zostać objęte przepisami dekretu o reformie rolnej. Niesporne i nie kwestionowane jest w sprawie, że nieruchomości leśne byłego majątku S. nie były przejęte w trybie przepisów dekretu o reformie rolnej. Wywodzenie przeto przez skarżącego kasacyjnie, że wskutek oddalenia jego skargi przez sąd wojewódzki na decyzję umarzającą postępowanie administracyjne wywołane konkretnym wnioskiem ze sformułowanym oznaczonym żądaniem i przez to doszło do naruszenia przepisów konstytucyjnych odnośnie ograniczenia konstytucyjnie chronionych wolności i praw, dyskryminowania, naruszenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd oraz zamknięto drogę sądową dochodzenia naruszonych prawa uznać wypadnie za niezasadne. To, że skarżący kasacyjnie uznaje drogę przed sądem powszechnym dochodzenia swych praw, związanych ze skutkiem wywołanym nacjonalizacją lasów stanowiących własność jego poprzedników prawnych, przy braku w obowiązującym porządku prawnym możliwości orzekania w trybie administracyjnym, tak jak w odniesieniu do nieruchomości tzw. ziemskich nie stanowi – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – naruszeń wskazanych przepisów Konstytucji, których dopuścić się miałby sąd I instancji.

D. Zarzut naruszenia przepisu art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (niezależnie od omyłki we wskazaniu miejsca opublikowania tego aktu) został sformułowany w sposób nie pozwalający Sądowi na jego rozpatrzenie. Cyt. przepis dzieli się na oznaczone jednostki systematyczne, zaś w skardze kasacyjnej – wbrew dyspozycji art. 176 Ppsa – nie wskazano w żaden sposób na czym miałby polegać zarzut naruszenia cyt. przepisu i której jednostki systematycznej powołanego artykułu powyższej Karty miałby on dotyczyć. Jak to już uprzednio wskazano w pkt B uzasadnienia niniejszego wyroku, nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie autora skargi kasacyjnej i domyślania się jej intencji.

E. Z powyższych względów skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić po myśli art. 184 Ppsa. Wniosek Nadleśnictwa w Kutnie o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika nie znajduje uzasadnienia w treści art. 204 Ppsa.