Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 45/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w zakresie rozpatrzenia odwołania I. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. znak:[...], II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii do wydania aktu, IV. wymierza Ministrowi Rozwoju i Technologii grzywnę w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych), V. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej J. S. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr[...] Starosta [...] udzielił inwestorowi Zarządowi Powiatu [...] zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn: "Rozbudowa drogi powiatowej nr [...] w km 0+874 - 0+987 wraz Z infrastrukturą techniczną w m. [...]" (dalej jako "decyzja ZRID")

J. S. wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowieniami z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia odwołania od ww. decyzji oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

J. S. (dalej zwana "skarżącą") złożyła skargi na ww. Postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej "WSA w Krakowie").

Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 września 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 463/20 WSA w Krakowie oddalił skargę skarżącej na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZRID. Natomiast prawomocnym postanowieniem z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 462/20 WSA w Krakowie odrzucił skargę skarżącej na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZRID.

Jednocześnie J. S. pismem z dnia 18 listopada 2019 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ZRID.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 1 lipca 2019 r. nr[...].

Pismem z dnia 7 kwietnia 2020 r. J. S. złożyła odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego, tj. ówcześnie Ministra Rozwoju, w dniu 4 maja 2020 r., co wynika z prezentaty na piśmie Wojewody [...] przekazującego odwołanie. W piśmie tym Wojewoda wskazał, że akta sprawy znajdują się w WSA w Krakowie w związku ze złożeniem przez skarżącą skarg na ww. postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r.

Pismem z dnia 9 lipca 2020 r. Minister Rozwoju zwrócił się do Wojewody [...] o przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą ww. decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2020 r. Jednocześnie na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") zawiadomił strony, że sprawa nie zostanie rozpatrzona w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 września 2020 r.

Zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącą decyzji I instancji wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 20 lipca 2020 r.

Pismem z dnia 27 października 2020 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zwrócił się do WSA w Krakowie o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy znajdujących się w Sądzie, które są niezbędne Ministrowi do rozpatrzenia ww. odwołania skarżącej. Jednocześnie zwrócił się z zapytaniem, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 r. sygn.. akt II SA/Kr 463/20 i postanowienie z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 462/20 stały się prawomocne. Jednocześnie na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie została rozpatrzona w terminie określonym w piśmie z dnia 9 lipca 2020 r. i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2020 r.

WSA w Krakowie pismem z dnia 18 listopada 2020 r. poinformował, że akta administracyjne ze sprawy o sygn. akt II SA/Kr 463/20 nie mogą zostać wypożyczone z uwagi na otwarty termin do złożenia skargi kasacyjnej. Natomiast pismem z dnia 23 listopada 2020 r. poinformował, że akta sprawy o sygn. akt II SA/Kr 462/20 zostały przedłożone referendarzowi sądowemu w dniu12 listopada 2020 r. w celu stwierdzenia prawomocności z dnia 24 września 2020 r.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. zwrócił się do WSA w Krakowie ponownie o wypożyczenia o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy znajdujących się w Sądzie. Jednocześnie zwrócił się ponownie z zapytaniem, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 r. sygn.. akt II SA/Kr 463/20 i postanowienie z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 462/20 stały się prawomocne. Jednocześnie na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie została rozpatrzona w terminie określonym w piśmie z dnia 27 października 2020 r. i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 kwietnia 2021 r.

Pismem z dnia 8 stycznia 2021 WSA w Krakowie poinformował Ministra, że w dniu 5 lutego 2021 r. zwrócił żądane akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem, do organu, tj. Wojewody [...]. Pismo Sądu wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 22 lutego 2021 r.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r. skarżąca zwróciła się do organu z zapytaniem, czy w wyznaczonym pismem z dnia 21 stycznia 2021 r. terminie zostanie wydane merytoryczne rozstrzygnięcie.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. zwrócił się do Wojewody [...] o przesłanie akt administracyjnych sprawy. Jednocześnie na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie została rozpatrzona w terminie określonym w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 września 2021 r. Pismem z tego samego dnia organ o powyższych działaniach poinformował skarżącą.

Wojewoda [...] przy piśmie z dnia 14 lipca 2021 r. przekazał Ministrowi żądane akta administracyjne sprawy. Akta wpłynęły do organu odwoławczego w dniu 20 lipca 2021 r.

Skarżąca pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. ponownie zwróciła się do organu z zapytaniem, w jakim, terminie zostanie wydane merytoryczne rozstrzygnięcie.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii pismem z dnia 26 października 2021 r. na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie została rozpatrzona w terminie określonym w piśmie z dnia 25 czerwca 2021 r. ze względu na konieczność dokonania szczegółowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r.

Pismem z dnia 4 listopada 2021 r. J. S. wniosła w trybie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. ponaglenie do wniósł ponaglenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odnośnie przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego.

Następnie skarżący ponownie wniósł ponaglenie do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odnośnie przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, które wpłynęło do organu w dniu 18 grudnia 2021 r.

Na obydwa pisma Minister nie udzielił odpowiedzi.

Pismem z dnia 27 stycznia 2022 roku skarżąca J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r.

Skarżąca wniosła o:

1. zobowiązanie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologu do rozpatrzenia w terminie 30 dni odwołania złożonego przez skarżącą od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r.

2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nałożenie na organ grzywny w wysokości 2.000,00 zł

4.. w przypadku niezastosowanie się przez organ do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 4.000,00 zł

5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca wskazała, że od daty wpływu odwołania do Ministra upłynęło już ponad osiemnaście miesięcy i w tym czasie Minister nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, jak też nie odpowiedział na skierowane do niego ponaglenia.

Dodatkowo z uwagi na fakt, iż odwołanie, którego rozpatrzenia Minister nie wykonuje zostało wniesione ponad osiemnaście miesięcy temu, zasadnym zdaniem skarżącej jest nałożenie na Ministra także grzywny w kwocie 2.000,00 zł zgodnie z uregulowaniami art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wniosła również o wymierzenie Ministrowi grzywny w wysokości 4.000,00 zł w7 przypadku niezastosowanie się przez Ministra do obowiązków wynikających z art. 54 § 2. Działanie takie może doprowadzić do pogłębiania przewlekłości przedmiotowego postępowania, w związku z czym zasadnym w takim wypadku będzie wymierzenie Ministrowi grzywny za niewykonywanie swoich ustawowych obowiązków,

Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...] Minister Rozwoju i Technologii, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Minister wskazał, że analiza czynności dokonanych przez Ministra w niniejszej sprawie uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie tej nie można skutecznie zarzucić organowi przewlekłości wprowadzeniu postępowania w sprawie odwołania z dnia 7 kwietnia 2020 r. Nie wszystkie czynności podejmowane przez organ znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy w postaci dokumentu sporządzonego w formie pisemnej.. Z akt sprawy wynika, że Minister podejmował w przedmiotowej sprawie czynności merytoryczne, zmierzające w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przejawiające się w wystąpieniach do organu I instancji, co wpłynęło na konieczność przedłużenia terminu rozpatrzenia ww. odwołania, o czym każdorazowo skarżący był informowany.

Po wielokrotnych wystąpieniach Ministra do Wojewody [...] oraz WSA w Krakowie, akta sprawy wpłynęły do Ministra dopiero w dniu 20 lipca 2021 r., przy piśmie organu I instancji z dnia 14 lipca 2021 r., każdorazowo informując skarżąca o niemożności załatwienia spray w terminie i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy.

Organ podkreślił, że skarżąca wyraża swoje niezadowolenie z faktu, że czas trwania omawianego postępowania przedłużał się, niemniej jednak nie było to skutkiem opieszałości organu II instancji, czy sprzecznego z prawem jego działania, lecz związane było z charakterem sprawy, a ustalenie wszystkich faktów w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, wymagało szczegółowego rozeznania, w tym poprzez zgromadzenie i rozpatrzenie kompletnego materiału dowodowego. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że pewne okresy przerw w postępowaniu spowodowane były oczekiwaniem na akta sprawy. Nie są to zatem przerwy zawinione przez organ czy. też będące skutkiem niedbałego prowadzenia postępowania

Zdaniem organu odkreślenia przede wszystkim wymaga, iż Minister Rozwoju i Technologii prowadzi m.in. postępowania odwoławcze w sprawach decyzji wydanych przez wojewodów w zakresie priorytetowych inwestycji infrastrukturalnych zlokalizowanych na terenie całego kraju, w tym np. dróg ekspresowych, linii kolejowych, sieci przesyłowych, gazociągów. Czas reakcji organu po wpływie sprawy jest zatem szczególnie ważny w tych postępowaniach, w których ustawodawca wprost w tzw. specustawach przewidział szczególny termin na rozpatrzenie odwołać, mając na uwadze priorytetowość spraw, których te postępowania dotyczą. Tym samym, organ również priorytetowość w prowadzonych postępowaniach przyznał postępowaniom odwoławczym w sprawach dotyczących inwestycji infrastrukturalnych. Zauważenia wymaga bowiem, iż wydanie przez Ministra decyzji ostatecznej w tego rodzaju sprawach umożliwia np. wypłatę odszkodowań za nieruchomości przejęte pod realizację inwestycji, czy też wywiera skutki prawne w zakresie stanu własnościowego nieruchomości i ich podziału, zatwierdzonego decyzją organu I instancji. Wychodząc zatem naprzeciw oczekiwaniom właścicieli nieruchomości objętych inwestycjami infrastrukturalnymi, tut. organ w pierwszej kolejności rozpatruje ww. postępowania odwoławcze, których sprawne zakończenie znacząco wpływa na sytuację właścicieli działek, które zostały przejęte pod realizację inwestycji publicznych. Porównując zaś charakter wyżej wskazanych postępowań odwoławczych z postępowaniem odwoławczym w sprawie decyzji Wojewody [...], organ uznał, iż nie należy ono do spraw o dużym stopniu priorytetowość i, co wpłynęło na brak podjęcia przez organ odwoławczy natychmiastowych działań mających na celu jego zakończenie.

Ponadto na nierozstrzygnięcie w terminie wynikającym z przepisu art. 35 § 3 k.p.a. odwołania J. S. miała niewątpliwie wpływ duża ilość postępowań toczących się przed Ministrem, w tym przede wszystkim powyższych postępowań odwoławczych w sprawach priorytetowych inwestycji infrastrukturalnych. Niejednokrotnie samo przygotowanie przez pracownika organu rozstrzygnięcia w ww. sprawach odwoławczych było czasochłonne, bowiem, np. w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację drogi ekspresowej, decyzje organu wynosiły po ok. 40-50 stron.

Ponadto organ podkreślił, że Dyrektor Generalny Ministerstwa Rozwoju i Technologii (ówczesnego Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii) podejmował (jak również stale podejmuje) czynności mające na celu zapewnienie odpowiedniej obsady kadrowej urzędu. W wyniku kilkukrotnie przeprowadzonych rekrutacji na wolne stanowiska pracy w wydziałach prowadzących postępowania w sprawach lokalizacji inwestycji infrastrukturalnych, nie udało się "obsadzić" wolnych stanowisk pracy z powodu braku kandydatów chętnych do podjęcia pracy, bądź - w przypadku ich zgłoszenia się - braku osób spełniających niezbędne wymagania/minimum kwalifikacyjne, umożliwiające zatrudnienie w urzędzie. W związku z powyższym, liczba pracowników - w odniesieniu do ilości wpływających spraw - w dalszym ciągu pozostawała niewystarczająca. Organ pozostaje bez wpływu na decyzje potencjalnych kandydatów do pracy co do chęci złożenia przez nich aplikacji na wolne stanowiska pracy, jak również, w przypadku zgłoszonych kandydatur, na brak odpowiednich kwalifikacji, wymaganych do podjęcia zatrudnienia.

Dodatkowo, oprócz wskazanych powyżej długotrwałych braków kadrowych, na okresowe ograniczenie liczby pracowników wykonujących swe zadania w zakresie prowadzenia m.in. postępowań w sprawach inwestycji infrastrukturalnych, a tym samym - ograniczenie możliwości podejmowania szybkich działań w ww. sprawach, miała wpływ sytuacja epidemiologiczna związana z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2, powodująca czasowe nieobecności w pracy zatrudnionych osób.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi J. S. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie rozpoznania odwołania J. S. z dnia 7 kwietnia 2020 r. od decyzji Wojewoda [...] z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr[...].

Z przewlekłością postępowania, która także podlega ocenie w rozpoznawanej sprawie, mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Przewlekle jest również postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tamo Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012 str. 44). Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest już ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie).

Warto zauważyć, że również w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny zdefiniował postępowanie prowadzone w sposób przewlekły, jako "postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy". Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje zatem przypadki opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (podobnie: R. Kędziora /w/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, teza 2 komentarza do art. 37 k.p.a.)

Z kolei w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), NSA podkreślił, że w stanie przewlekłości postępowania czynności procesowe podejmowane przez organ nie posiadają cechy koncentracji niezbędnej w świetle art. 12 Kpa., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.

Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca pismem z dnia 7 kwietnia 2020 r. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...]. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 4 maja 2020 L Dopiero w dniu 22 lutego 2021 r., a więc po upływie ponad 22 miesięcy od wpływu odwołania do organu odwoławczego, prawie 3 miesięcy od wpływu ponaglenia do organu, oraz 20 dni po wpływie przedmiotowej skargi na przewlekłość, Minister Rozwoju i Technologii rozpoznał odwołanie, wydając decyzję [...] lutego 2022 r., znak: [...]

Badając przebieg postępowania w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do wniosku, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii jest zasadna, ponieważ organ podczas postępowania zwlekał z podjęciem czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić należy, że ma rację organ że w okresie od dnia 4 maja 2020 r. do dnia 5 lutego 2021 r. nie miał możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia wprawy, ponieważ wyczekiwał na zwrot przez WSA w Krakowie części akt administracyjnych sprawy.

Wskazać jednak należy, że pismem z dnia 8 stycznia 2021 WSA w Krakowie poinformował Ministra, że w dniu 5 lutego 2021 r. zwrócił żądane akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem, do organu, tj. Wojewody [...]. Pismo Sądu wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 22 lutego 2021 r.

W ocenie Sądu w okresie od 22 lutego 2021 do 25 czerwca 2021 r.., tj. przez okres prawie 4 miesięcy, trudno dostrzec, aby w sprawie były podejmowane jakiekolwiek czynności. Dopiero w dniu 25 czerwca 2021 r. organ pismem z wrócił się do Wojewody [...] o przesłanie akt administracyjnych sprawy, pomimo że miał wiedze już w dniu 22 lutego 2021 r., że omawiane akta są w posiadaniu Wojewody.

W ocenie Sądu drugim okresem, kiedy organ przewlekle prowadził postępowanie, jest okres od dnia 20 lipca 2021 r. (wpływ do organu przekazanych przez Wojewodę [...] przy piśmie z dnia 14 lipca 2021 r. akt administracyjnych sprawy) do dnia 22 lutego 2022 r.. tj. wydania rozstrzygnięcia rozpoznającego odwołanie (okres 7 miesięcy). W tym okresie organ jedynie pismem z dnia 26 października 2021 r. na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomił strony, że sprawa nie została rozpatrzona w terminie określonym w piśmie z dnia 25 czerwca 2021 r. ze względu na konieczność dokonania szczegółowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r. W tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na dwa ponaglenia skarżącej.

Podnieść ponadto należy, że organ dokonując w dniu 26 października 2021 r. przedłużenia postępowania do 31 grudnia 2021 r. powoływał się na konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy prawnej zebranego w sprawie materiału dowodowego, jednakże także ten termin nie został przez organ dotrzymany. Zauważyć należy, że ustanowiona w art. 36 k.p.a. możliwość przedłużania terminu załatwienia sprawy ma charakter wyjątkowy i nie powinna być przez organy nadużywana.

W ocenie Sądu nie usprawiedliwiają ww. przewlekłości wyjaśnienia organu o jego kłopotach z obsadzeniem stanowisk urzędniczych o oraz zwiększeniu wpływu spraw. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, organ ma pełna świadomość, że kierownik urzędu jest odpowiedzialny za organizację pracy tego urzędu, czyli także za podejmowanie adekwatnych czynności mających na celu uniknięcie opóźnień w pracy organu spowodowanych dającym się przewidzieć zdarzeniem, jakim jest zwiększony wpływ spraw danego rodzaju. Osoba kierująca pracą urzędu winna zawczasu tak zorganizować pracę podległej jej jednostki organizacyjnej, aby zapewnić odpowiednią obsadę kadrową, która będzie w stanie zająć się zwiększoną liczbą spraw. Okoliczność związana ze zwiększeniem wpływu spraw danego rodzaju jest na tyle powszechna, że można i należy przedsięwziąć takie rozwiązania organizacyjne, które w razie jej wystąpienia pozwolą na niezakłócone działanie organu administracji.

Zdziwienie Sądu budzą wyjaśnienia organu wskazujące, że omawiana przewlekłość wynika z przyjętego przez organ pierwszeństwa załatwiania postępowań odwoławczych w sprawach "priorytetowych inwestycji infrastrukturalnych". Przepisy prawa nie znają pojęcia "priorytetowych inwestycji infrastrukturalnych". Błędna jest sugestia organu, że pierwszeństwo należy się takim inwestycjom jak realizacja dróg ekspresowych, linii kolejowych, sieci przesyłowych, gazociągów. Powyższe nie wynika z przepisów prawa i stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 §

2. pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art.

3. § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Ponadto zgodnie z art. 149 § 1a tej ustawy, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przystępując do oceny, czy bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały charakter rażący, wskazać należy, że w orzecznictwie

za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W omawianej sprawie w ocenie Sądu organ od dnia 22 lutego 2021 r. (zawiadomienie WSA w Krakowie, że akta administracyjne zostały przesłane do organu I instancji) do dnia do 22 lutego 2022 r. (wydania rozstrzygnięcia rozpoznającego odwołanie) organ jedynie w dniu 25 czerwca 2021 r. pismem z wrócił się do Wojewody [...] o przesłanie akt administracyjnych sprawy, a następnie pismem z dnia 26 października 2021 r. na podstawie art. 36 k.p.a. wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2021 r. Zdaniem Sądu powyższe działania organu miały charakter czynności pozornych.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd przyjął, iż stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na wniosek strony, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd wymierzył organowi w kwocie 1000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (czego konsekwencją jest pkt IV wyroku). Wskazać należy, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. (...) W zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 zł będzie adekwatne w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej postawy organu). W ocenie Sądu wnioskowana przez skarżącą grzywna w wysokości 2000 zł jest zbyt wygórowana i nie odpowiadająca okolicznościom sprawy.

W ocenie Sądu wynikające z art. 149 §.1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku), albowiem rozpoznając odwołanie skarżącej decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...] Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2020 r..

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a, art. 149 § 2 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II, III oraz IV sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.