Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 282/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1,  art. 4,  art. 6,  art. 14,  art. 16
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1  pkt 1-3,  par. 1a,  art. 200,  art. 201,  art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia NSA Tadeusz Michalik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2017 r. 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Dyrektora Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 11 lipca 2017 roku M.K., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata Ł.K., złożyła do Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy Zarząd, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów na podany adres do korespondencji. Wniosek został wniesiony i prawidłowo doręczony za pomocą platformy ePUAP.

Pismem z dnia 1 września 2017 r. M.K., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata Ł.K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu - Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm., dalej "ustawa u.d.i.p."), wnosząc jednocześnie o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł.

W uzasadnieniu skargi oświadczyła, że w dniu 11 lipca 2017 r. złożyła do Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. odpowiedzi na pytanie czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej domagała się przesłania kopii tych umów. Sam wniosek został wniesiony i prawidłowo doręczony za pomocą platformy ePUAP, na dowód czego przedłożyła stosowne wydruki. Dalej strona skarżąca wskazała, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych taki sposób doręczenia pisma organowi należy uznać za skuteczny, a żądana informacja stanowi informację publiczną. Natomiast, zgodnie z ustawą u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej następuje niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni od dnia założenia wniosku. W wypadku braku możliwości udostępnienia przedmiotowej informacji we wskazanym terminie organ, w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku powinien powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia, określając jednocześnie termin jej udostępnienia, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące (art. 13 ust. 2 ustawy u.d.i.p.). Nadto, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 285/11, uprawnienie do złożenia skargi na bezczynność w trybie sądowoadministracyjnym nie wymaga wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z którym "w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa", (por. również postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., I OSK 262/08, wyrok NSA z 24 maja 2006r., I OSK 601/05, postanowienie NSA z 03 października 2007 r., I OSK 1382/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r., VIII SAB/Wa 18/11). Podniosła, że jej wniosek nie spotkał się z jakąkolwiek reakcją organu, pomimo, iż po myśli przepisu art. 25 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), zdolność sądową mają również samorządowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, dlatego skarga jest w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę, pismem z dnia 5 października 2017 r., Dyrektor Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. poinformował, iż skarżąca przed skierowaniem skargi na bezczynność organu nie wyczerpała całej drogi postępowania, albowiem nie wniosła ponaglenia, o którym stanowi art. 37 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Ponaglenie musi zawierać uzasadnienie, a wnosi się do go organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Wedle wiedzy Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w C. skarżąca nie wniosła takiego ponaglenia, a powyższe przepisy weszły w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. W związku z tym, iż skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 11 lipca 2017 r., to do sprawy wszczętej na jej wniosek stosuje się znowelizowane przepisy art. 37 k.p.a. Z kolei, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Nadto, na podstawie art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż wniesiona skarga jest przedwczesna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy - co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 p.p.s.a.

W art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zostały wymienione - inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt l OSK 601/05 i postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. o sygn. akt I OSK 1382/07, dostępne na internetowej stronie Centralnej bazy Orzeczeń NSA - orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOS").

W ocenie składu orzekającego rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. W art. 9 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 53 po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., czyli tak jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę.

Tymczasem, zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

W ocenie składu orzekającego wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: "Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)".

W tym miejscu jednak zaznaczyć przyjdzie, że postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie to dotyczy ściśle realizacji konstytucyjnego prawa do informacji. Nadto, w postępowaniu tym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 tej ustawy u.d.i.p. Ustawodawca postanowił tak jednoznacznie w art. 16 ust. 2 ustawy u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca k.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła w tym zakresie żadnych zmian w ustawie u.d.i.p. Z uwagi na to, że ustawa u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania k.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej to, tak jak w poprzednim stanie prawnym, nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 k.p.a.), tak i obecnie nie ma on zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji (po dokonaniu przez Sąd wcześniejszej oceny, co do tego, czy podmiot, którego skarga dotyczy jest podmiotem obowiązanym na gruncie ustawy u.d.i.p. oraz czy żądane informacje stanowią informacje publiczne).

Ustawodawca stanowiąc w art. 13 ust. 1 ustawy u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, oraz wskazując jednocześnie na jakim etapie znajduje zastosowanie k.p.a., w sposób wyraźny zrezygnował z dodatkowego środka zaskarżenia.

Zważywszy na okoliczność, iż ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej, a sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi typowej sprawy administracyjnej, to na co wskazano już wyżej nie jest konieczny wymóg wniesienia ponaglenia (art. 37 k.p.a.).

Specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie pozwala, aby bez szczególnego uregulowania w przepisach ustawy u.d.i.p., przyjąć, że w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie znajduje ponaglenie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczyła bezspornie organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, który do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na złożony przez skarżącą w dniu 11 lipca 2017 r. wniosek. Nie było też kwestionowane jej uprawnienie do otrzymania żądanej informacji w trybie ustawy u.d.i.p.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy przywołać przyjdzie art. 61 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Art. 4 ust. 1 ustawy u.d.i.p., stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Sam art. 6 ust. 1 ustawy u.d.i.p., zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu.

W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

Art. 1 ust. 1 ustawy u.d.i.p., stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Według art. 13 ust. 1 ustawy u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy u.d.i.p.,, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji.

Jak wynika z przytoczonych przepisów prawnych podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien to uczynić bez zbędnej zwłoki; zasadniczo nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jedynie jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, jest obowiązany do powiadomienia wnioskodawcy w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej znajduje podstawę do odmowy udostępnienia winien to uczynić w drodze decyzji administracyjnej. Tę samą formę załatwienia sprawy stosuje w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy u.d.i.p., z tym zastrzeżeniem, że decyzja ma w takim przypadku charakter formalny, stanowi o umorzeniu postępowania. W innych przypadkach ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej jako sposobu załatwienia sprawy. W przypadku, gdy podmiot zobowiązany ocenia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lecz jest obowiązany poinformować o tym wnioskodawcę pismem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 123/14, CBOS).

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Jak już wcześniej podniesiono poza sporem pozostaje okoliczność, że organ należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy u.d.i.p. - w rezultacie spoczywa na nim obowiązek udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. Również treść złożonego wniosku mieści się w zakresie informacji publicznej, bowiem dotyczy umów zawieranych przez organ z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej.

Wniosek skarżącej został wysłany w dniu 11 lipca 2017 r., a więc 14-dniowy termin na udzielenie informacji upłynął w dniu 25 lipca 2017 r. W tym terminie organ w żaden sposób nie zareagował na wniosek. Należy stanowczo podkreślić, że nie mają znaczenia powody, dla których organ dopuścił się bezczynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia okoliczność, czemu określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z wadliwością ustawień systemu komputerowego lub też innymi względami technicznymi, czy też osobowymi.

W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast jeżeli sąd oceni, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie - postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1779/14; 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13; 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1888/13; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, w której przytoczono za WSA w Łodzi, wyrok z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 137/15; CBOS).

W realiach rozpoznawanej sprawy istniała zatem bezczynność organu, a w jej konsekwencji konieczność zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt temu organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy, oceniając zasadność wywiedzionej skargi Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, bowiem w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności i nie udzielił informacji, oraz nie podjął innych działań mieszczących się w zakresie wypełnienia obowiązku ustawowego (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.).

W orzecznictwie akcentuje się tezę, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; CBOS).

Z akt sprawy wynika, że powodem dla którego nie doszło do udostępnienia informacji publicznej w terminie ustawowym była niewłaściwa interpretacja przepisów. Opóźnienie było co prawda znaczne, ale nie zostało spowodowane złą wolą organu.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do oceny, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak też do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na względzie regulację zamieszczoną w art. 205 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. i stwierdził, że do niezbędnych kosztów postępowania zaliczyć należy poniesiony wpis w kwocie 100 zł., gdyż w okolicznościach tej sprawy dopiero wniesienie skargi skutkowało udostępnieniem informacji publicznej. Natomiast Sąd nie zasądził kosztów zastępstwa procesowego mając na uwadze okoliczność, iż nie były to koszty niezbędne. Z urzędu Sądowi wiadomo, że skarżąca jest adwokatem, a skarga w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie należy do skomplikowanych i jej wniesienie niewątpliwie nie przekracza możliwości profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie przez wnioskodawcę będącego adwokatem, profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie było zatem konieczne, tym samym koszty z tym związane nie mogą zostać zakwalifikowane do kosztów niezbędnych. Dodatkowo, w rozpatrywanej sprawie nie wykazano, że koszty zastępstwa procesowego rzeczywiście zostały przez skarżącą poniesione. Jednocześnie skarżąca wnosiła do organów na terenie całej Polski wnioski o udostępnienie informacji publicznej o identycznej treści, co w rozpatrywanej sprawie, a w dalszej kolejności skargi na bezczynność tych organów (m.in. w sprawach o sygn. akt: II SAB/Op 126/17, II SAB/Kr 191/17, II SAB/Ke 55/17, II SAB/Rz 80/17, II SAB/Ol 64/17; CBOS). Tym samym, zdaniem składu orzekającego, powielanie kolejnych wniosków, następnie składanie skarg przy niewielkiej modyfikacji ich treści, polegającej zasadniczo na zmianie oznaczenia adresata wniosku oraz w związku z tym siedziby właściwego sądu administracyjnego, nie wymagała udziału profesjonalnego pełnomocnika.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1-3 i §1a w związku z art. 209, art. 205 § 1 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.