Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 429/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 1 lipca 2021 r. nr 704/2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli budynku oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z 11.05.2021 r. (nr 1179/2021), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, powołując w podstawie prawnej art. 62 ust. 3 u.p.b., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ulicy [...] we W., przeprowadzenie kontroli budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. w zakresie przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) oraz sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego budynku – odnoszącej się do elementów konstrukcyjnych obiektu: fundamentów, ścian nośnych zewnętrznych i wewnętrznych, elewacji budynku, stropów oraz przewodów kominowych (ich szczelności i drożności), prawidłowości podłączeń urządzeń grzewczo-kominowych i wentylacyjnych do przewodów (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), wentylacji nawiewno-wywiewnej w lokalach mieszkalnych - zawierającej inwentaryzację przewodów (ze wskazaniem ich przekroju i długości) i istniejących podłączeń kominowych (z załączeniem niezbędnych szkiców przewodów z przyporządkowanymi podłączeniami oraz opisem). Organ zaznaczył, że ekspertyza powinna wskazywać przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenić ich wpływ na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu) oraz określać zakres i sposób usunięcia występujących wad, poprzez wskazanie konkretnych robót, jakie należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do odpowiedniego stanu technicznego, zapewniając bezpieczeństwo jego użytkowania. Organ poinformował Wspólnotę, że w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku w terminie 2 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna podejmie działania egzekucyjne.

Wspólnota Mieszkaniowa wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1). art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. polegające na jego błędnej wykładni objawiającej się przyjęciem, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), która to kontrola musi zawierać inwentaryzację wszystkich podłączeń do przewodów kominowych w budynku, podczas gdy z treści ww. przepisu nie sposób wysunąć takiego wniosku;

2). art. 62 ust. 3 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię, objawiającą się przyjęciem, że organ wyłącznie stwierdzając potencjalnie nieodpowiedni stan techniczny obiektu może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części oraz może nakazać przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 u.p.b. pomimo niewykazania zaistnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a wręcz wykluczeniu powyższego na podstawie materiału dowodowego przedłożonego przez stronę.

Ponadto autor odwołania sformułował zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mleć istotny wpływ na wynik sprawy tj.;

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się błędnym przyjęciem, iż pomimo przedłożenia organowi protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, koniecznym jest ponowne wykonanie kontroli przewodów kominowych wraz z ich inwentaryzacją oraz inwentaryzacją podłączeń do przewodów w budynku, tj. kontroli przekraczającej zakres przewidziany w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b.;

4). art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 u.p.b. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się uznaniem, że przedłożone organowi protokoły z kontroli rocznej jak i pięcioletniej, nie odzwierciedlają stanu technicznego obiektu budowlanego i w związku z tym niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego obiektu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż bezzasadnym jest nakładanie obowiązku fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku, albowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami oraz może dokonać ustaleń faktycznych w zakresie stanu technicznego nieruchomości we własnym zakresie.

Po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 01.07.2021 r. (nr 704/2021), utrzymał w mocy decyzję PINB z 13.05.2021 r., podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił istotne w sprawie okoliczności oraz podjęte dotychczas czynności w sprawie. W tym zakresie powołał się na ustalenia w zakresie nieprawidłowości, które organ I instancji stwierdził podczas kontroli budynku z 23.02.2021 r. Ponadto wskazał na treść protokołu z 22.12.2020 r. z okresowej rocznej kontroli, przeprowadzonej w trybie art. 62 ust. 1 pkt. 1 u.p.b. Opisane w tym protokole nieprawidłowości znalazły również potwierdzenie w protokole z okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego i wartości użytkowej obiektu nr [...] z 04.09.2019 r. Ponadto organ odwoławczy powołał się na protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z 27.06.2020 r., który wyliczał szereg wad i nieprawidłowości, ocenionych jako systemowych i dotyczących całego obiektu oraz w sposób bezpośredni wpływających na bezpieczeństwo mieszkańców.

W związku z tymi nieprawidłowościami oraz ustaleniem, że Wspólnota Mieszkaniowa od lat nie podjęła skutecznych działań, aby nieprawidłowości wyeliminować, w ocenie organu odwoławczego, istnieją w sprawie uzasadnienie podstawy do zobligowania Wspólnoty do podjęcia kompleksowych działań w celu weryfikacji prawidłowości funkcjonowania całego systemu przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych), instalacji i urządzeń do niego podłączonych. Ponadto organ II instancji zgodził się z potrzebą sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego budynku odnoszącej się do elementów konstrukcyjnych obiektu. W tym zakresie wskazał, że stopnień zużycia poszczególnych elementów obiektu, świadczy o wieloletnich zaniedbaniach jego właścicieli, polegających przede wszystkim na braku wykonywania remontów, bieżących napraw (w zakresie elementów o nadmiernie pogorszonym stanie technicznym), mających na celu utrzymanie użytkowanego budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym zgodnie z art. 61 u.p.b., a także braku realizacji zaleceń zawartych w protokołach z okresowej kontroli obiektu, przeprowadzanej w trybie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego. Nieprawidłowości w zakresie ogólnobudowlanym dotyczące pęknięć, zarysowań na ścianach zewnętrznych, ubytków tynku na elewacji, stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i mogą wpływać negatywie na inne elementy konstrukcyjne budynku, jak: fundamenty, ściany nośne, stropy. Organ uznał, że w aktualnym stanie technicznym budynku postępuje degradacja jego substancji.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, że budynek znajduje się w pogorszającym się stanie technicznym, a stwierdzone nieprawidłowości mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Podzielając w pełni stanowisko organu I instancji DWINB wskazał, że dla określenia aktualnego stanu technicznego budynku jest niezbędne nałożenie obowiązku dokumentacyjnego. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołania dotyczącego nadużycia stosowania przepisu art. 62 ust. 3 w związku z ust. 4 u.p.b. poprzez przerzucenie na Wspólnotę obowiązku ustalenia stanu faktycznego dotyczącego stanu technicznego budynku. W tym zakresie organ wskazał, że konieczność przedstawienia przez Wspólnotę żądanej dokumentacji jest zasadna z uwagi na fakt, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie odzwierciedla w pełni aktualnego stanu obiektu budowlanego i nie wskazuje dostatecznie na sposoby rozwiązania istniejących nieprawidłowości. Ponadto organ podkreślił, że uprawnienie organu nadzoru budowlanego do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Niezbędne jest natomiast stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła w niej organowi II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 62 ust. 3 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię, objawiającą się przyjęciem, że organ wyłącznie stwierdzając potencjalnie nieodpowiedni stan techniczny obiektu może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części oraz może nakazać przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 u.p.b., pomimo niewykazania zaistnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a wręcz wykluczeniu powyższego na podstawie materiału dowodowego przedłożonego przez stronę.

Wspólnota sformułowała również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1). art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się błędnym przyjęciem, iż pomimo przedłożenia organowi protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, koniecznym jest ponowne wykonanie kontroli przewodów kominowych wraz z ich inwentaryzacją oraz inwentaryzacją podłączeń do przewodów w budynku, tj. kontroli przekraczającej zakres przewidziany w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b.;

2). art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 3 u.p.b. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się uznaniem, że przedłożone organowi protokoły z kontroli rocznej jak i pięcioletniej, nie odzwierciedlają stanu technicznego obiektu budowlanego i w związku z tym niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego obiektu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż bezzasadnym jest nakładanie obowiązku fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku, albowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami oraz może dokonać ustaleń faktycznych w zakresie stanu technicznego nieruchomości we własnym zakresie;

3). art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy w całości przez organ drugiej instancji, bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu pierwszej instancji i braku ponownej weryfikacji materiału zgromadzonego w sprawie.

Na podstawie przedstawionych zarzutów skarżąca strona wniosą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wymienienie przez organ nieprawidłowości oraz stwierdzenie - wbrew przedłożonym dokumentom - zagrożenie dla dóbr chronionych prawem, nie mogą stanowić prawnie relewantnego punktu wyjścia do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 62 ust. 3 u.p.b., a tym samym nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli czy sporządzenia ekspertyzy technicznej. Ponadto organ nie wykazał jakie konkretnie zagrożenia określone nieprawidłowości w stanie budynku mogą spowodować. Zdaniem strony skarżącej, w protokole z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego budynku przeprowadzonej 22.12.2020 r., osoby posiadające stosowne uprawnienia stwierdzają, że pomimo tego, że budynek nie znajduje się w należytym stanie technicznym, to nie zagraża on życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska i tym samym nie ma podstaw, aby organ stanowisko to podważał. Według strony skarżącej, to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wykazania i odpowiedniego udokumentowania parametrów sytuacyjnych, które mogą spowodować zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych, co w sprawie nie miało miejsca.

Autor skargi nie zgodził się również ze stanowiskiem organów, że pomimo przedłożenia przez stronę protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z 27.06.2020 r. jest koniecznym ponowne wykonanie kontroli przewodów kominowych w budynku, odpowiadającej zakresowi przewidzianemu w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b., zawierających również inwentaryzację przewodów i podłączeń do przewodów. Zdaniem strony skarżącej sporny protokół spełnia bowiem przewidziane ustawą wytyczne, zaś żądanie organu nie ma pokrycia w przepisach prawa. Według strony jest krzywdzącym, niezasadnym oraz pomijającym słuszny interes strony jest nakładanie na nią obowiązku przeprowadzenia ponownych kontroli w przypadku stwierdzenia braków w przedłożonych dokumentach. Nałożenie obowiązku ponownego wykonania dodatkowych obowiązków, w tym kontroli, w żaden sposób nie wynika z Prawa budowlanego, w szczególności w przypadku, gdy strona przedłożyła organowi stosowne i wymagane prawem protokoły z przeprowadzonych kontroli, a w związku z ich treścią można było stwierdzić, że stan obiektu budowlanego nie powoduje zagrożenia życia bądź zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zatem nie zachodzi przesłanka uzasadniająca nakazanie Wspólnocie ponownego przeprowadzenia kontroli.

W skardze wskazano również na błędne przyjęcie przez DWINB, powielonego za PINB stanowiska, że przedłożone organowi protokoły z kontroli rocznej jak i pięcioletniej, nie odzwierciedlają stanu technicznego obiektu budowlanego i w związku z tym niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego obiektu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku, albowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami oraz może dokonać ustaleń faktycznych w zakresie stanu technicznego nieruchomości we własnym zakresie. Z uwagi na to, że nie występuje stan techniczny obiektu budowlanego mogący spowodować zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia - co jasno stwierdzono w protokole z kontroli rocznej – zdaniem strony skarżącej nie można uznać, że niezbędnym jest przedstawienie przez Wspólnotę ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie fakultatywnego obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej, albowiem organ administracji publicznej dysponuje chociażby protokołem z 22.12.2020 r. z okresowej (rocznej) kontroli obiektu, który w sposób klarowny przedstawia zakres i kolejność robot koniecznych do wykonania w budynku.

Ponadto strona skarżąca wskazała, że pomimo odmowy przyznania wartości dowodowej przedłożonej przez nią dokumentacji, PINB wydał w dniu 11.05.2021 r. decyzji nr 1180/2021, której podstawę stanowiły te same protokoły.

Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy naruszył w sprawie również przepis art. 15 k.p.a., ponieważ zaniechał ponownego zbadania dokumentacji, która była przywoływana w odwołaniu od decyzji. DWINB powinien wyjaśnić i zweryfikować z jakich względów PINB odmówił przyznania wartości dowodowej dokumentacji sporządzonej przez uprawnione do tego podmioty. DWINB nie podjął przy tym próby zbadania zasadności przedstawionych przez PINB zastrzeżeń, przyjmując je w sposób bezkrytyczny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 14.01.2022 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - dalej "p.p.s.a.", uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego lub materialnego jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływa wynik sprawy. Niestwierdzenie zaś takiego wpływu oznacza, że mimo uchybień po stronie organu administracji, skargę na decyzję należy oddalić.

Materialnoprawną podstawą decyzji jest art. 62 ust. 3 ustawy z 07.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), dalej jako u.p.b. W myśl tego przepisu organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Ustęp 1 pkt 1 lit. a i c art. 62 u.p.b. stanowi zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu; instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Powołane przepisy regulują system środków kontroli obiektów budowlanych, spoczywających na właścicielu lub zarządcy, których celem jest zapewnienie utrzymania obiektu budowlanego w stanie odpowiadającym wymaganiom przewidzianym w art. 61, a więc realizacja ustawowego obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym. Na podstawie art. 62 ust. 3 u.p.b. przyznano natomiast organom nadzoru budowlanego kompetencję do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Powyższy nakaz stanowi środek nadzoru prewencyjnego, służący zasadniczo przeciwdziałaniu sytuacjom zagrożenia i swoje zastosowanie znajduje w przypadku potencjalnego zagrożenia wskazanych dóbr, co ustawodawca dobitnie podkreśla wskazując w hipotezie normy na stan "mogący" spowodować zagrożenie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13.12.2018 r., sygn. akt II SA/Wr 651/18). Aby dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 u.p.b. występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych, wydać stosowne nakazy, tj. przeprowadzenia kontroli lub/oraz wykonania ekspertyzy. Zatem siłą rzeczy, zastosowanie powołanego przepisu opiera się na ocenie wstępnej stanu technicznego budynku, wskazującego na konieczność przeprowadzenia dokładnych ustaleń, czemu docelowo mają służyć dokumenty przedłożone przez stronę. Ponadto nie można zapominać o tym, że samo w sobie orzeczenie o obowiązku przeprowadzenia kontroli lub/oraz przedstawienia ekspertyzy nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stanowi ono element - tak jak w niniejszej sprawie - toczącego się postępowania i ma wyłącznie charakter dowodowy. Treść przedłożonej ekspertyzy może następnie stanowić podstawę do podjęcia decyzji, o której mowa w art. 66 lub art. 67 u.p.b.

Przedstawionych uwarunkowaniach materialnoprawnych spór w sprawie dotyczy nie tylko istnienia podstaw faktycznych ale również podstaw prawnych do nałożenia na Wspólnotę obowiązku przeprowadzenie kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego budynku we wskazanych w decyzji zakresie. Według Wspólnoty stan techniczny budynku nie kwalifikuje się do nałożenia takich obowiązków dokumentacyjnych. Ponadto wskazuje się na brak wykazania przez organy nadzoru budowlanego związku pomiędzy stanem technicznym budynku a zagrożeniem dla dób prawnie chronionych na podstawie zastosowanego w sprawie przepisu prawa budowlanego. Wspólnota podważa również możliwość nałożenia w kwestionowanym trybie obowiązków inwentaryzacyjnych.

Odnosząc się do tak zarysowanej osi sporu w niniejszej sprawie przyjdzie stwierdzić, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny dokonanej przez orzekające organy, stanowisko Wspólnoty nie zasługuje na aprobatę. Strona skarżąca formułując zarzuty skargi skoncentrował się na wskazywaniu faktu przedłożenia przez nią wymaganych prawem protokołów z przeprowadzonych kontroli (protokołu z okresowej kontroli rocznej stanu technicznego budynku przeprowadzonej 22.12.2020 r., protokołu z okresowej pięcioletniej i rocznej kontroli stanu technicznego i wartości użytkowej obiektu nr [...] z 04.09.2019 r. oraz protokołu nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych z 27.06.2020 r.). Problemem w sprawie nie jest jednak brak takich dokumentów lecz ocena ich zawartości merytorycznej oraz przydatności do podjęcia decyzji, o której mowa w art. 66 u.p.b. Przyjdzie przy tym zauważyć, że organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie uznał, że przedłożone przez Wspólnotę dokumenty nie posiadają żadnej wartości dowodowej. Stało się wręcz przeciwnie. Organ I instancji na podstawie przedłożonej przez stronę dokumentacji wydał bowiem decyzję częściową. W decyzji z 11.05.2021 r. (nr 1180/2021 r.) PINB stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do nałożenia obowiązków usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia poprzez: 1) skucie uszkodzonych i zniszczonych fragmentów tynków, szpałdowań i wykruszeń materiału tworzącego z elewacji, gzymsów, które utraciły przyczepność do murów i balkonów, tynków które utraciły przyczepność do płyt balkonów oraz skorodowanych elementów konstrukcyjnych płyt balkonowych, uszkodzonych parapetów ceglanych; 2) montaż siatek osłonowych zabezpieczających płyty balkonowe przed odspojeniem, ubytkami i spadaniem fragmentów tynku, materiału tworzącego i uszkodzonych elementów elewacji (do czasu wykonania remontu), 3) uzupełnienie balustrady przy schodach do piwnicy; 4) remont kapitalny płyt balkonowych - wymianę lub wzmocnienie skorodowanej stalowej konstrukcji nośnej balkonów (w zależności od jej stanu technicznego ustalonego podczas remontu), oczyszczenie i uzupełnienie skorodowanych elementów, odtworzenie płyt balkonowych wraz z izolacją przeciwwodną i warstwą dociskową (w zależności od przyjętej technologii), obróbkami blacharskimi i odwodnieniem oraz naprawą balustrad; 5) naprawę schodów wewnętrznych na klatce schodowej i w piwnicy - wymiana lub naprawa zniszczonych i uszkodzonych stopnic, materiału tworzącego, desek podłóg i okładzin na spocznikach klatki schodowej, oczyszczenie i zaimpregnowanie konstrukcji w miejscach występującej korozji, naprawę lub wymianę poluzowanych balustrad przy schodach; 6) naprawę uszkodzonych tynków, rys, wykonanie nowych powłok malarskich, odtworzenie w miejscach uszkodzeń i braków okładzin wierzchnich ścian, sufitów, podłóg na klatce schodowej; 7) oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjne belek stalowych stropu masywnego nad piwnicą; 8) naprawę uszkodzonej posadzki w piwnicy. Powyższa decyzja w wyniku odwołania Wspólnoty została uchylona przez organ właściwy instancyjne ze względu na brak uzgodnienia, o którym stanowi art. 39 ust. 3 u.p.b. (decyzja z 01.07.2021 r., nr 703/2021).

Powyższe rozstrzygnięcie nie wskazuje zatem, aby PINB, będąc organem o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie, przerzucił w sposób nieuzasadniony na Wspólnotę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków. W zakresie dotyczącym pogarszającego się stanu elewacji, balkonów, klatki schodowej i piwnic, organ nadzoru podjął merytoryczne rozstrzygnięcie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. Natomiast w zakresie pozostałych elementów budynków, które co należy podkreślić dotyczą elementów konstrukcyjnych oraz przewodów kominowych, a więc elementów mających pierwszorzędne znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowania budynku oraz jego mieszkańców, organ nadzoru uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, nie jest na tyle wystarczający aby wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. W zakresie bowiem wymienionych elementów budynku organ stwierdził, że zaistniała konieczność pozyskania dodatkowych dokumentów oceniających nie tylko aktualny stan techniczny budynku ale przede wszystkim wskazujących na przyczyny powstawania nieprawidłowości, ocenę ich wpływu na stan techniczny obiektu (bezpieczeństwo użytkowania i konstrukcję obiektu) oraz określających zakres i sposób usunięcia występujących wad, poprzez wskazanie konkretnych robót, jakie należy wykonać, aby doprowadzić obiekt do odpowiedniego stanu technicznego, zapewniając bezpieczeństwo jego użytkowania. Powyższych rozwiązań nie zawiera żaden z przedłożonych przez Wspólnotę protokołów. Wbrew również twierdzeniom skargi nieodpowiedni stan techniczny budynku mogący powodować zagrożenie dla jego elementów konstrukcyjnych: fundamentów, ścian nośnych zewnętrznych i wewnętrznych, stropów, potwierdzony został ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli obiektu, dokonanej 23.02.2021 r. Wówczas stwierdzono w obrębie elewacji frontowej jedynie częściowo widoczne wyprawy tynkarskie, które są odparzone. W cokole budynku zaobserwowano miejscowe ubytki cegieł. Lukarna widoczna od strony frontowej posiada zużytą, z widocznymi zawilgoceniami, deskę elewacyjną. Na elewacji od strony podwórzowej stwierdzono brak tynków i zapraw. Wskazano na widoczne miejscowe spękania muru. Również w obrębie gzymsu zaobserwowano widoczne ubytki – uszkodzenia. W zakresie nadproży okien stwierdzono zarysowania. Na ostatniej kondygnacji zaobserwowano ślad po zalaniu na stropie. Na stropie w piwnicy stwierdzono widoczne miejscami skorodowane belki stalowe. Należy zatem zgodzić się z organami nadzoru, że opisane nieprawidłowości w zakresie ogólnobudowlanym dotyczące pęknięć, zarysowań na ścianach zewnętrznych, ubytków tynków na elewacji, stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i mogą negatywnie wpływać na inne elementy konstrukcyjne budynku, jak: fundamenty, ściany nośne i stropy. W żaden sposób nie podważa tych ustaleń okoliczność stwierdzenia w protokole pięcioletnim i rocznej kontroli stanu technicznego, że budynek jest w stanie technicznym pozwalającym na dalszą eksploatację. Gdyby bowiem budynek nie nadawał się do dalszej eksploatacji (zamieszkania), był w stanie awaryjnym, wówczas organ nadzoru budowlanego nie wydałby decyzji na podstawie art. 62 ust. 3 u.p.b., tylko stosował inne przepisy, w tym skutkujące zakazem dalszego użytkowania budynku i wykwaterowaniem jego mieszkańców. Dalej przyjdzie zauważyć, że w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] wskazano szereg nieprawidłowości, które zgodnie z art. 70 u.p.b., podlegają obowiązkowemu usunięciu – naprawie. Brak jest informacji aby Wspólnota Mieszkaniowa podjęła działania mające na celu usunięcie tych nieprawidłowości. Co więcej, z powodu nie przesłania kopi protokołu organowi nadzoru budowlanego, autor tego opracowania został ukarany w postępowaniu mandatowym. Niezależnie jednak od powyższego wykroczenia, stwierdzone w protokole nieprawidłowości w zakresie braku uporządkowania podłączeń do przewodów kominowych, braków w wentylacji wywiewno-nawiewnej w poszczególnych lokalach mieszkalnych, tak istotnych z punktu widzenia bezpiecznego użytkowania przyborów gazowych i urządzeń grzewczo-kominowych, niewątpliwe mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Dlatego zasadnie orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że wobec nieprawidłowości stwierdzonych w protokole okresowej kontroli przewodów kominowych oraz braku informacji na temat ich usunięcia, koniecznym stało się odzwierciedlenie w protokole kontroli nie tylko stanu faktycznego obiektu w momencie przeprowadzania kontroli ale także sporządzenie ekspertyzy poświęconej prawidłowości wszystkich podłączeń urządzeń grzewczo-kominowych i wentylacyjnych do przewodów kominowych oraz wentylacji nawiewno-wywiewnej, zawierającej inwentaryzację przewodów i istniejących podłączeń kominowych. Taka inwentaryzacja powinna odzwierciedlać stan istniejących podłączeń kominowych w całym budynku, tak aby wnioski zawarte w protokole i zalecenia były gwarancją bezpiecznego użytkowania obiektu. W dobrze pojętym interesie samej strony skarżonej jest więc to, aby taka inwentaryzacja była sporządzona z uwzględnieniem wszystkich lokali mieszkalnych, w celu wykluczenia nieprawidłowych podłączeń, które mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Reasumując należy stwierdzić, że zakres przedmiotowy obowiązków nałożonych na stronę skarżącą znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. PINB wykazał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy powstały uzasadnione wątpliwości dotyczące stanu technicznego budynku, a przy tym w zakresie wskazanych w decyzji elementów budynku organ nie był w stanie we własnym zakresie w pełni ocenić i określić zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości celem doprowadzenia obiektu do stanu odpowiedniego. Dlatego zasadnie organy nakazały Wspólnocie przeprowadzenie kontroli technicznej obiektu określonej w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b. oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego, do czego expressis verbis upoważnia art. 62 ust. 3 u.p.b. Tym samym bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.), które zostały powiązane z problematyką materialnoprawną (art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.b.). Jeżeli natomiast stan techniczny budynku, w wyniku podjętych przez stronę skarżącą robót budowlanych, uległ/lub ulegnie poprawie, to z oczywistych względów nie będzie podstaw do egzekwowania wszystkich zaleceń wynikających z nakazanej ekspertyzy technicznej.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 p.p.s.a.