Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2068/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz Gminy Wrocław od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2279/15 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2279/15, w pkt 1 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] oraz decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości; w pkt 2 zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Polskich Kolei Państwowych S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami [...] kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wnieśli: Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa oraz Gmina Wrocław.

W zakresie zarzutów przepisów prawa materialnego, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zarzuciła naruszenie:

1) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) w sytuacji gdy przed rozstrzygnięciem w sprawie komunalizacji gruntu doszło do wydania na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015., poz. 1774, z późn. zm. – dalej "u.g.n.") decyzji stwierdzającej nabycie przez państwową osobę prawną prawa wieczystego użytkowania tego gruntu to nie jest możliwe wydanie pozytywnej decyzji w sprawie komunalizacji, podczas gdy:

- moment wydawania decyzji komunalizacyjnej w stosunku do decyzji w przedmiocie użytkowania wieczystego gruntu pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie komunalizacji albowiem decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny i potwierdza jedynie to, co nastąpiło z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., a decyzja uwłaszczeniowa chociaż także ma charakter deklaratoryjny to rozstrzyga na dzień 5 grudnia 1990 r.,

- potwierdzenie komunalizacji w drodze decyzji następuje pod warunkiem ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie, przy czym wśród tych przesłanek nie ma odniesienia się do kwestii ewentualnego ustanowienia prawa wieczystego użytkowania na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego;

b) spełnienie ustanowionej w tym przepisem przesłanki "należenia" mienia do podmiotów w tym przepisie wskazanych jest niemożliwe w stosunku do nieruchomości wobec której została wydana decyzja uwłaszczeniowa w trybie art. 200 u.g.n. z uwagi na to, że decyzja ta potwierdza fakt pozostawania nieruchomości ogólnonarodowej w zarządzie państwowej lub komunalnej osoby prawnej a tym samym wyklucza okoliczność "należenia" tej nieruchomości do innych podmiotów, podczas gdy:

- okoliczność "należenia" nieruchomości do podmiotów w tym przepisie wskazanych może zostać wyłączona przez organ administracji orzekający w przedmiocie komunalizacji wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż nieruchomość ta została odda w zarząd państwowej jednostki organizacyjnej na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości, o czym stanowi art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.);

2) art. 200 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wydana na jego podstawie decyzja w sprawie uwłaszczenia uniemożliwia późniejsze wydanie decyzji komunalizacyjnej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Gmina Wrocław w swojej skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie:

1) art. 5 ust. 1 w/w ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, iż działki nr 13/19 i 13/20 pozostawały w zarządzie jednostki uwłaszczonej z uwagi na to, że została wydana decyzja "uwłaszczeniowa", i jako takie nie należały w dacie 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji publicznej co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji organów I i II instancji o komunalizacji;

2) oraz art. 16 § 1 i art. 10 K.p.a., to jest naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że wydanie decyzji o komunalizacji w sytuacji gdy została wydana decyzja o uwłaszczeniu spornym gruntem na rzecz PKP S.A., narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz zasadę związania organu administracyjnego własną decyzją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, iż wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o podjęcie w pełnym składzie NSA uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, o następującej treści: "Czy brak możliwości wykazania zarządu nieruchomością w oparciu o dokumenty, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wobec uchylenia ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wyłącza możliwość dowodzenia istnienia zarządu nieruchomością na podstawie innych środków dowodowych stosownie do art 75 i art 76 § 3 w zw. z art. 76 § 1 i § 2 kpa i w zw. z art 77 § 1 art 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej też: kpa) dla wykazania, że określona nieruchomość nie należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.; dalej też art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające)?"

Pytanie to zostało zarejestrowane pod sygn. akt I OPS 4/17.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę rozstrzygnięcie wątpliwości co do interpretacji wskazanych wyżej przepisów, będzie mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.