Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 222/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Grabowski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 138/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi P. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 8 grudnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 138/06 na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił P. A. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 8 grudnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego uznając, że niefrasobliwe podejście przez skarżącego do kompletności podanego w skardze adresu zamieszkania jest przejawem niedbalstwa, co uzasadnia przyjęcie, że ponosi on winę w uchybieniu terminu.

W uzasadnieniu odmowy przywrócenia terminu WSA stwierdził, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało przesłane na adres, który skarżący wskazał w skardze, to jest: Osiedle Westerplatte 2, 33-200 Dąbrowa Tarnowska. Zdaniem WSA, przesyłka ta nie została doręczona nie z uwagi na nieprawidłowy adres, lecz dlatego, że dom był zamknięty, przy czym doręczyciel określił, iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej Dąbrowa Tarnowska umieścił w skrzynce na korespondencję. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana (art. 73 p.p.s.a., z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt P 13/05, Dz. U. Nr 38, poz.268). WSA stwierdził, że za wskazanie adresu zamieszkania lub adresu dla doręczeń odpowiada strona i wskazał, że skarżący w części dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy posługiwał się także adresem Osiedle Westerplatte 2. Odpowiadając na podniesiony we wniosku zarzut, że skarżący nie został pouczony o treści art. 70 p.p.s.a. WSA uznał, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.

Na powyższe postanowienie P. A. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. W razie uznania oczywistej zasadności zażalenia, wniósł o jego uwzględnienie i rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

- naruszenie przepisu art. 70 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż pozostawienie pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia jest możliwe mimo niepouczenia strony o obowiązku powiadomienia sądu o zmianie swojego zamieszkania oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku,

- błędne zastosowanie przepisu art. 73 p.p.s.a. poprzez uznanie doręczenia zastępczego za prawidłowe, mimo zmiany przez skarżącego miejsca jego zamieszkania.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że nie został pouczony o treści art. 70 p.p.s.a. oraz że nie był reprezentowany przez pełnomocnika, który mógłby poinformować go o treści tego przepisu. Ponadto błędnie został zastosowany przepis art. 73 p.p.s.a z uwagi na to, że skoro skarżący zmienił miejsce zamieszkania, to dokonywanie doręczenia zstępczego pod adres poprzedniego zamieszkania było nieprawidłowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne. Przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Jednocześnie określił przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że powinny być spełnione dwie podstawowe przesłanki, by wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony, a mianowicie: brak winy strony w uchybieniu terminu oraz powstanie ujemnych dla strony skutków procesowych.

Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.

Zgodnie z treścią przepisu art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Z akt sprawy wynika, że zarządzenie o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi zostało wykonane w dniu 2 marca 2006 r. i znajduje się w nim pouczenie o treści art. 70 § 2 p.p.s.a. Z adnotacji znajdującej się na kopercie (k. 11 akt sądowych) wynika, że WSA uznał to wezwanie za doręczone (po powtórnym awizowaniu) w dniu 21 marca 2006 r. i pozostawił je w aktach ze skutkiem doręczenia. Następnie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 138/06, WSA odrzucił skargę, które to postanowienie nie zostało skarżącemu doręczone, co wynika z adnotacji doręczyciela "Brak Dokładnego Adresu" (k. 18 akt sądowych). Na tej właśnie karcie 18 akt sądowych znajduje się ponadto zarządzenie Sądu z dnia 16 maja 2006 r. o treści: "doręczyć ponownie na adres Oś. Westerplatte 2/70 33-200 Dąbrowa Tarnowska", które zostało wykonane w dniu 24 maja 2006 r. Następnie w dniu 25 maja 2006 r. zostało złożone w WSA w Gdańsku pełnomocnictwo (k. 22 akt sądowych, wraz z substytucją – k. 24 akt sądowych), w którym skarżący P. A. upoważnił A. S. do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi w sprawie z wniesionej skargi, jednocześnie podając adres zamieszkania: Os. Westerplatte 2/70, 33-200 Dąbrowa Tarnowska. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru w dniu 29 maja 2006 r. odpisu wymienionego wyżej postanowienia o odrzuceniu skargi (k. 30 akt sądowych), wysłanego przez WSA na adres: Os. Westerplatte 2/70, 33-200 Dąbrowa Tarnowska.

Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu naruszenia przepisu art. 70 § 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że w wezwaniu z dnia 2 marca 2006 r. znajduje się pouczenie strony o obowiązku powiadomienia sądu o zmianie swojego zamieszkania oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Przepis art. 70 § 2 zd. 1 in fine p.p.s.a. stanowi, że w razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1 tego przepisu, pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. W ocenie NSA przepis ten został zatem naruszony przez WSA nie z powodu niepouczenia strony (jak podnosi skarżący w zażaleniu), lecz z uwagi na fakt, że wezwanie pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia w sytuacji, gdy na karcie 18 akt sądowych znajduje się zarządzenie Sądu z dnia 16 maja 2006 r. o treści: "doręczyć ponownie na adres Oś. Westerplatte 2/70 33-200 Dąbrowa Tarnowska". Dowodzi to zatem, w ocenie NSA, że pełny adres skarżącego był znany Sądowi jeszcze przed złożeniem w dniu 25 maja 2006 r. pełnomocnictwa, w którym znajduje się ten adres. W skardze do WSA skarżący podał wprawdzie, jak sam przyznaje we wniosku o przywrócenie terminu, niepełny adres, niemniej podniósł on, że dokładny adres winien być znany z uwagi na treść pism i oświadczeń składanych przed organami celnymi. Może to wprawdzie świadczyć, jak podkreślił WSA, o niedbałym podejściu skarżącego, niemniej jednak nie zasługuje na akceptację pogląd WSA, że przepis art. 70 p.p.s.a. nie miał w sprawie zastosowania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, NSA nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminowi. Przedstawione przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu świadczą o niezawinionej bezczynności w uchybieniu terminowi.

Mając na uwadze powyższe NSA na podstawie art. 185 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.