Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 145/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 133 par. 1, art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J.W., R. P. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Starosta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 138, art. 142 i art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej u.g.n.) odmówił J. W, R. P., R. P. i R. P. zwrotu części nieruchomości położonych w P. na os. C., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb C. arkusz mapy (...), części działek nr (...),(...) odpowiadające części dawnej działki nr (...) z księgi wieczystej KW nr (...), zapisane obecnie w księdze wieczystej (...) jako własność Miasta P., część działki nr (...) odpowiadająca części dawnej działki nr (...) z księgi wieczystej KW nr (...), zapisana obecnie w księdze wieczystej (...) jako własność Miasta P. oraz część działki nr (...) odpowiadająca części dawnej działki nr (...) z księgi wieczystej KW nr (...), zapisana obecnie w księdze wieczystej nr (...) jako własność Miasta P.

Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:

Pismami z dnia (...) r. i (...) r. C. P., R. W. oraz J. W. zwrócili się o zwrot nieruchomości położonej w P. stanowiącej dawną działkę nr (...), której aktualnie odpowiadają części działek o nr (...), (...), (...),(...) i(...). Nieruchomość stanowiącą działkę nr (...) z arkusza mapy (...), obrębu C., o powierzchni (...) m ², położona w P. przy ul. W., zapisana w księdze wieczystej przejęta została na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), aktem notarialnym z dnia (...) r., rep.(...). Zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta P., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia (...) r., nr (...) o zatwierdzeniu planu realizacyjnego przedmiotową nieruchomość nabyto pod budowę G. T. R.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia (...) r. (...) całość spadku po J. W. nabyła J. W. Natomiast postanowieniem Sądu Rejonowego P. – N. M. i W. w P. z dnia (...) r., (...) spadek po C. P. nabyli R. P., R. P. i R. P., którzy podtrzymali wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Prezydent Miasta P. działający przez Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P., decyzją z dnia (...) r. nr (...) odmówił J. W. i C.P. zwrotu części działek nr (...), (...), (...), (...) i (...) oraz umorzył postępowanie w stosunku do R. W.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda W. decyzją z dnia (...) r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie.

W wyniku wniesionej skargi od powyższej decyzji wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r., II SA/Po 928/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta P. w części dotyczącej działek nr (...), (...), (...) i (...).

Postanowieniem Wojewody W. z dnia (...) r. Starosta P. został wyznaczony do rozpoznania wniosku o zwrot przedmiotowych działek.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Prezydium Rady Narodowej miasta P., zatwierdził plan realizacyjny budowy osiedla mieszkaniowego jednostki C (osiedle C. – G. T. R.). Zgodnie ze stanowiącym załącznik do wskazanej decyzji ogólnym planem zagospodarowania terenu – plansza podstawowa na działce nr (...) zlokalizowano zadania inwestycyjne nr 1-4, 7-9, 12 oraz 18, którym obecnie odpowiadają budynki mieszkalne nr 129-139 (zadanie nr 1- fragment), 42-48 (zadanie nr 2 – fragment), 26-41 (zadanie nr 1 – fragment), 19-25 (zadanie nr 4- fragment), 97-108 (zadanie nr 7- fragment), 90-96 (zadanie nr 8 – fragment), 80-89 (zadanie nr 9), 77 (zadanie nr 12 – fragment) praz Przedszkole nr 73 (zadanie nr 18). W wyniku zmiany przebiegu inwestycji zadanie nr 12 przesunięto w kierunku ulicy C., a w jego miejsce przesunięto fragment zadania nr 13 (obecnie blok nr 78) oraz fragment zadania nr 17 (obecnie Przedszkole nr (...)).

Spółdzielnia Mieszkaniowa "OM" w P. wskazała, że była inwestorem budynków mieszkalnych i całej infrastruktury technicznej zrealizowanej na działce nr 3/16 (pismo z dnia (...)), które zostały wybudowane zgodnie z założeniami planu realizacyjnego (pismo z dnia (...) r.). Do korespondencji dołączono dokumentację dotyczącą realizowanych inwestycji m.in. w postaci budynków mieszkalnych oznaczonych w załączniku do decyzji realizacyjnej z dnia (...) r., zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. z (...) r, znajdowały się na terenie G42MW- mieszkalnictwo o wysokiej intensywności, zbiorowe i karne oraz teren G72 KN II- ulica W.. Pomiędzy wskazanymi lokalizacjami znajdował się teren przeznaczony pod parki i skwery (pismo z dnia (...) r.).

Działki nr (...), (...) i (...) zostały oddane w trwały zarząd decyzjami Zarządu Miasta P. odpowiednio z dnia (...) r. (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr (...)), z dnia (...) r. (Przedszkole nr (...)) i z dnia (...) r. (Przedszkole nr (...)).

W stosunku do działek będących przedmiotem niniejszego postępowania czterokrotnie zostały przeprowadzone oględziny w dniach: (...) r., (...) r., (...) r. oraz (...) r.

Odnośnie działki (...) podczas oględzin w (...) r. ustalono, że część nieruchomości od strony ulicy W. porośnięta jest trawą, krzewami ozdobnymi i drzewami liściastymi. W połowie działki biegnie ścieżka betonowa, przy której znajdują się ławki. Nieruchomość zagospodarowana jest zielenią i ciągami pieszymi od strony ulicy K. Ponadto na działce znajduje się także jezdnia asfaltowa prowadząca do parkingu samochodowego. Pomiędzy kościołem a blokiem nr 98 - 108 urządzono pełnowymiarowe boisko do piłki nożnej, okolone przez ścieżkę asfaltową z lampami oświetleniowymi, wokół którego posadzono drzewa liściaste. Podczas wcześniejszych oględzin wskazano także, że na nieruchomości znajduje się plac zabaw oraz posadowione są budynki mieszkalne nr: 19-25 (fragment), 26 - 41, 42 - 48 (fragment), 78 (fragment), 80 - 89, 90 - 96, 97 - 108, 129 - 139. Pomiędzy budynkami mieszkalnymi znajduje się zieleń osiedlowa (trawniki, krzewy, drzewa). Działka nr (...) jest zagospodarowana przez Przedszkole nr (...). Znajduje się na niej plac zabaw, zieleń oraz budynek przedszkola. Na działce nr (...) położona jest część budynku Przedszkola nr (...) wraz z placem zabaw i zielenią oraz wewnętrznym ciągiem komunikacyjnym. Teren działki nr (...) stanowi obszar zieleni niskiej zagospodarowany ciągiem pieszym oraz placem zabaw. W toku prowadzonego postępowania (...) r. odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której strony dołączyły dokumentację związaną z realizacją celu wywłaszczenia. Pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej "OM" w P., oświadczyła, że obszar zlokalizowany na działce nr (...) w okolicach bloku nr 103 - 108 ma charakter boiska sportowego, urządzonego przez spółdzielnię. Wnioskodawcy nie zgodzili się z twierdzeniem pełnomocnika Spółdzielni, podtrzymując złożony wniosek o zwrot nieruchomości.

W ramach postępowania zgromadzono następującą dokumentację potwierdzającą realizację celu wywłaszczenia: spis zadań inwestycyjnych dla osiedla C.; dokumenty z analiz inwestycyjnych dotyczących budownictwa mieszkaniowego; dokumenty z analiz inwestycyjnych dotyczących budownictwa towarzyszącego; decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z (...) r., znak (...), dotyczącą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych nr 1 - 6 i 8 - 9; decyzję Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z (...) r., znak (...) - B, dotyczącą pozwolenia na budowę przedszkola nr 18 i budynku mieszkalnego nr 7; decyzję Biura Planowania Przestrzennego w P. z (...) r., znak (...), dotyczącą pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych nr 12 i 13; rozliczenie zadania inwestycyjnego dla osiedla C. (nr 78) z (...) r.; rozliczenie zadania inwestycyjnego dla osiedla C. (nr: 19 - 25, 26 - 41, 42 - 48, 80 - 89, 90 - 96, 97 - 108, 129 - 139) z (...) r.; decyzję Urzędu Miejskiego w P. z (...) r., znak (...), dotyczącą pozwolenia na budowę przedszkola nr (...), umowę nr (...) z (...) r. zawartą między Spółdzielnią Mieszkaniową Lokatorsko - Własnościową "OM" w P. a Kombinatem Budowlanym "P. - Centrum" w P. w zakresie budowy przedszkola nr (...); protokół odbioru przedszkola nr (...) z (...) r.; protokół nr (...) z (...) r.; protokół z (...) r. W aktach sprawy znajdują się ponadto: wypis i wyrys z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego G. T. R. z (...) r.; mapa zasadnicza; mapa stanu prawnego; ewidencyjna mapa numeryczna; wypis z rejestru gruntów; odpisy zwykłe ksiąg wieczystych nr (...),(...) oraz (...).

W tym stanie rzeczy Starosta stwierdził, przywołując przepisy art. 136 ust. 3, art. 216 ust. 2 u.g.n., że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż w stosunku do przedmiotowych części działek nr (...), (...), (...) i (...) nie została spełniona przesłanka zbędności, ponieważ nieruchomości te zostały zagospodarowane zgodnie z celem nabycia. Wybudowano na nich bloki mieszkalne, przedszkola, teren szkolny oraz infrastrukturę osiedlową, a także podziemną infrastrukturę techniczną. Celu nabycia nieruchomości jakim była budowa osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci szkoły, zieleni osiedlowej czy ciągów pieszych. W akcie notarialnym, którym nabyto nieruchomość przywołano decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta P. z dnia (...) r. nr(...) , którą zatwierdzono realizację inwestycji G.T. R. jednostka D, natomiast nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania objęte były planem realizacyjnym osiedla mieszkaniowego jednostka C (os. C.), obejmującym działki o numerach(...), (...), (...), (...) i (...) zatwierdzonym decyzja Prezydium Rady Narodowej Miasta P. - Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia (...) r. nr (...). Zatem przedmiotowa nieruchomość została nabyta na cele budownictwa mieszkaniowego G. T. R.. Ponadto należy uznać, że przesuniecie lokalizacji przedszkola nr (...) w stosunku do planu realizacyjnego przy zachowaniu zaplanowanej funkcji użytkowej tego terenu oraz wobec zrealizowania całej inwestycji jest odstępstwem dopuszczalnym, mieszczącym się w granicach celu wskazanego w umowie sprzedaży z dnia (...) r.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. W. i R. P. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 u.g.n. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w odmowie orzeczenia zwrotu na rzecz wnioskodawców części nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem, pomimo, że jak wynika z postępowania dowodowego, w tym z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu (...) r. i mapy zasadniczej, na działce nr (...), pomiędzy blokami mieszkalnymi znajdują się znaczne połacie terenu porośnięte jedynie trawą i krzewami, a na części znajduje się teren, który został określony jako boisko, przy czym brak jest jakiejkolwiek infrastruktury towarzyszącej tego typu obiektom;

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 2 u.g.n. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w odmowie orzeczenia zwrotu przedmiotowych nieruchomości, pomimo że jak wynika z postępowania dowodowego w akcie notarialnym, na podstawie którego nabyto nieruchomość przywołano decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta P. z dnia (...) r., którą zatwierdzono realizację inwestycji G. T. R. jednostka D, a przedmiotowe nieruchomości zostały wykorzystane w ramach planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego jednostka C (os. C.), zatwierdzonym decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta P. – Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia (...) r., a więc w innym celu niż cel określony w decyzji o wywłaszczeniu;

- art. 7 i art. 12 k.p.a. mających wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem w całości zostały wykorzystane zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, pomimo, że jak wynika z postępowania dowodowego, w tym z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu (...) r. i mapy zasadniczej, na działce nr (...) pomiędzy blokami mieszkalnymi znajdują się znaczne połacie terenu porośnięte jedynie trawą i krzewami, a w części znajduje się teren, który został określony jako boisko, przy czym brak jest jakiejkolwiek infrastruktury towarzyszącej tego typu obiektom.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że na działce nr (...) znajdują się znaczne połacie niewykorzystanego terenu porośniętego trawą i krzewami, a duże odległości pomiędzy blokami mieszkalnymi pozwalają na wyodrębnienie zgodnie z obowiązującymi przepisami działki na cele budowlane. Jednocześnie to, co w zaskarżonej decyzji określono jako boisko sportowe jest w istocie całkowicie pozbawionym infrastruktury charakterystycznej dla tego typu obiektów niezagospodarowanym terenem, który w żaden sposób nie może być uznany za element osiedla służący jego mieszkańcom. Ogólnikowe określenie celu wywłaszczenia – realizacja inwestycji G.T.R. jednostka D nie może stanowić podstawy dowolnego uznania zgodnego z tym celem wykorzystania całego terenu na cele związane z budową osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą osiedla. Nieracjonalne wykorzystanie przedmiotowego terenu w żadnej mierze nie uzasadnia twierdzenia, że w całości wykorzystano działkę nr (...) na cele związane z wywłaszczeniem. Oprócz tego jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, celem nabycia nieruchomości była realizacja inwestycji G.T.R. jednostka D. Jednakże ustalono, ze nieruchomość wnioskodawców została wykorzystana w ramach planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego jednostka C (os. C.) zatwierdzonym decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta P. – Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia (...) r., a więc w celu innym niż wskazany w akcie notarialnym, na podstawie którego dokonano nabycia nieruchomości.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że podziela stanowisko wyrażone przez Starostę w zaskarżonej decyzji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że cel na jaki była wywłaszczona nieruchomość został zrealizowany. Na dawnej działce nr (...) wybudowano, zgodnie z decyzją realizacyjną z (...) r., osiedle C.. W załączniku do wskazanego aktu administracyjnego - Ogólnym planie zagospodarowania terenu - plansza podstawowa na działce nr 5 zlokalizowano zadania inwestycyjne nr: 1 - 4, 7 - 9, 12 oraz 18. W wyniku zmiany planów realizacyjnych osiedla C. zadanie nr 12 w ramach inwestycji zostało przesunięte, zaś w jego miejscu wybudowano zadania nr: 13 (budynek mieszkalny nr 78) oraz 17 (przedszkole nr (...)). Wskazane działanie nie stanowi jednak o zmianie celu wywłaszczenia, którym była realizacja części dużej jednostki urbanistycznej. W ramach złożonej inwestycji wieloletniej dopuszczalne są pewne modyfikacje w zakresie lokalizacji zaplanowanych zadań, nie powodujące konieczności wprowadzenia do planów realizacyjnych zupełnie nowych inwestycji jednostkowych, a jedynie przesuwające położenie budynków już przewidzianych. W wyniku oględzin nieruchomości oraz analizy mapy stanu prawnego i mapy zasadniczej, bezsprzecznie ustalono posadowienie budynków, mieszkalnych, które odpowiadają zadaniom nr: 1 - 4, 7 - 9, 12 oraz przedszkola nr (...) i przedszkola nr (...), oznaczonych jako zadania nr: 18 i 17. O zrealizowanym przedsięwzięciu dowodzą również protokoły odbioru budynków z: (...) r. (m.in. zadania nr 1 - 4 i 7 - 9), (...) r. (blok nr 78) i (...) r. (przedszkole nr (...)). Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu strony w zakresie niezrealizowania celu wywłaszczenia w części dotyczącej boiska sportowego, należy uznać również i to zadanie za zrealizowane. Oględziny nieruchomości jak i wskazania administratora terenu, dowodzą, że na części działki nr (...) zostało zlokalizowane boisko osiedlowe. Wytyczono teren, wstawiono bramki oraz zagospodarowano otoczenie (ciąg pieszy," oświetlenie oraz drzewa). Nie sposób także przyjąć, że boisko osiedlowe powinno posiadać rozbudowaną infrastrukturę towarzyszącą, gdyż wówczas przestałoby pełnić rolę ogólnodostępnego miejsca rekreacyjnego. Teren został funkcjonalnie wykorzystany na potrzeby osiedla C., co świadczy o zrealizowaniu celu wywłaszczenia. Przy czym należy podkreślić, że brak optymalnych nakładów na tę inwestycję, nie jest równoznaczny z brakiem jakichkolwiek działań świadczących o niezrealizowaniu założeń planu. Część działki nr (...) została przeznaczona pod budowę boiska osiedlowego i jako taka była i jest obecnie wykorzystywana. Obok podstawowej funkcji osiedla jaką jest mieszkalnictwo, równie niezbędne jest zaplanowanie terenów zielonych, które na projektowanym osiedlu stanowić będą o jego całościowym zespoleniu. Zieleń osiedlowa jest także uzasadniona z uwagi na konieczność zapewnienia odpowiedniej odległości pomiędzy blokami. W stanie faktycznym ustalonym przez Wojewodę Wielkopolskiego aktualne zagospodarowanie terenu dawnej działki w zakresie zieleni osiedlowej odpowiada planowi realizacyjnemu zatwierdzonemu decyzją z (...) r. Nie ma więc podstaw do uznania, że teren niezabudowany jest zbędny i winien zostać zwrócony wnioskodawcom. Powołanie się przez Starostę P. na decyzję z (...) r., znak (...), jako aktu zatwierdzającego plan realizacyjny G.T.R. jednostki D, stanowi omyłkę pisarską, którą organ oczywiście powinien sprostować w formie postanowienia. Zebrany materiał dowodowy służący organowi pierwszej instancji do ustalenia stanu faktycznego, prawidłowo wskazuje podstawę wywłaszczenia, którym była przywołana powyżej decyzja, lecz zatwierdzająca budowę G. T. R. jako całości, nie zaś tylko jednostki D. W następstwie jej wydania, kolejnymi decyzjami były zatwierdzane plany realizacyjne poszczególnych jednostek wchodzących w skład G.T.R., w tym jednostki C (Osiedle C.), dla której wydano decyzję z (...) r.

W skardze na powyższą decyzję skarżący reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika podnieśli argumenty tożsame jak w odwołaniu i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Ponadto wnieśli o przeprowadzenie uzupełniająco: 1) dowodu z oględzin działki nr (...) na okoliczność usytuowania budynków mieszkalnych oraz pozostawienia pomiędzy nimi terenów o znacznej powierzchni, na których znajduję się jedynie trawa i krzewy, a także na okoliczność, ze obszar określony w zaskarżonej decyzji jako "boisko" nie jest w istocie zorganizowanym obszarem osiedla oraz możliwości wyodrębnienia w ramach tych terenów działki, co do której mogłoby nastąpić orzeczenie zwrotu na rzecz wnioskodawców; 2) dowodu z opinii biegłego sądowego geodety na okoliczność możliwości wytyczenia na działce nr (...) odrębnej nieruchomości, która mogłaby być wykorzystana na cele budowlane, przy uwzględnieniu wielkości obszaru niezbędnego do funkcjonowania osiedla bloków mieszkalnych i przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa budowlanego i orzeczenia w odniesieniu do tak wydzielonej działki zwrotu na rzecz wnioskodawców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ust. 3 tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosowanie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ta generalna regulacja przepisu w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z kolei przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Regulacja przedstawiona powyżej oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Określone w pkt 1 i 2 terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. Użyte w omawianym przepisie sformułowania "pomimo upływu" znaczy tylko tyle, że zgłoszone przed upływem ww. terminów roszczenie o zwrot nie będzie mogło być uwzględnione. Sformułowania "pomimo upływu" określonego czasu od określonego momentu nie da się inaczej odczytywać, jak tylko jako przesłanki podlegającej badaniu aktualnie przez organ. Normę tę należałoby odczytać w ten sposób, że organ rozpatrujący żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji, gdy nie została ona jeszcze wykorzystana na cel wywłaszczenia, winien ustalić, czy upłynęły już ww. terminy. W razie dokonania pozytywnego ustalenia winien wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie – o odmowie zwrotu.

Zarzuty skargi koncentrują się na błędnym przyjęciu przez organ I i II instancji, że cel wywłaszczenia poprzez realizację inwestycji G.T.R. na nieruchomości obejmującej działki nr (...), (...), (...) i (...) został w całości zrealizowany. Zdaniem skarżących przedmiotową nieruchomość nabyto w celu realizacji inwestycji G.T.R. jednostka D, a w rzeczywistości wykorzystana została w ramach planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego jednostka C (osiedle C.), a więc w celu innym niż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto na działce nr (...) znajdują się znaczne połacie terenu porośniętego trawą i krzewami, a boisko na nim urządzone nie posiada jakiejkolwiek infrastruktury towarzyszącej tego typu obiektom, dlatego też nie można terenu tego traktować jako infrastruktury osiedla

W przekonaniu Sądu zarzuty te są bezpodstawne, ponieważ organy ustaliły opisany w części wstępnej uzasadnienia stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wyprowadzony przez organy administracji wniosek, że sporna nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, jest bowiem prawidłowy. Organy zasadnie powołały się na treść aktu notarialnego z dnia (...) r., z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie objętym planem realizacyjnym budowy G.T.R. - decyzja Prezydium Rady Narodowej m. P. Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia (...) r. nr (...) zatwierdzającej plan realizacyjny budowy G.T.R.. Powołana w tym akcie decyzja zatwierdzała budowę G.T.R. jako całości i nie wskazywała, że obejmuje tylko jednostkę D. W następstwie zaś jej wydania kolejnymi decyzjami były zatwierdzane plany realizacyjne poszczególnych jednostek wchodzących w skład G.T.R., w tym jednostki C (osiedle C.) – decyzja z dnia (...) r. Zatem powyższy zarzut w świetle wskazanych wyżej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uznać należy za chybiony.

Plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego – jednostka C (osiedle C.) obejmujący działki o nr (...), (...), (...) i (...) zatwierdzono decyzją z dnia (...) r. Z planu tego wynika, że na części działki (...) przewidziano zrealizowanie budynków mieszkalnych pięciokondygnacyjnych o nr 3,4 i 9 w całości umiejscowionych na przejętej nieruchomości oraz fragmentów czterech budynków pięciokondygnacyjny o nr 1,2,7 i 8 oraz budynku sześciokondygnacyjnego nr 12, boiska osiedlowego na wysokości bloku nr 7, zielni i dróg osiedlowych. Części działek nr (...) i (...) nie były przewidziane pod zabudowę, część działki nr (...) przeznaczona była pod przedszkole nr (...), a część działki (...) pod ulicę. Zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. z (...) r. działki, o których zwrot wystąpili skarżący znajdowały się na terenie G42 MW - mieszkalnictwo o wysokiej intensywności, zbiorowe i karne oraz teren G72 KN II – ulica W., Pomiędzy wskazanymi lokalizacjami znajdował się teren przeznaczony pod parki i skwery.

Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy (powołana we wstępnej części uzasadnienia), załącznik do decyzji realizacyjnej z dnia (...) r.- ogólny plan zagospodarowania terenu – plansza podstawowa na działce nr 5, czterokrotne oględziny nieruchomości, analiza mapy stanu prawnego i mapy zasadniczej bezsprzecznie wykazują, ze na przedmiotowych działkach został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego przez skarżących w zakresie nie zrealizowania celu wywłaszczenia w części dotyczącej działki nr (...), na której urządzono boisko sportowe wskazać należy, że jest on również niezasadny.

Pełnomocnik Spółdzielni wyjaśniła, że plac na działce nr (...) pełni funkcję boiska sportowego, które zostało urządzone przez Spółdzielnię. Pomimo sporządzenia przez Spółdzielnię w kwietniu (...) r. dokumentacji projektowo- kosztorysowej ukształtowania terenu boisk sportowych na osiedlu C. nie doszło do wykonania jakiekolwiek inwestycji na terenie działki nr (...). Spółdzielnia postawiła na tym terenie dwie bramki do gry w piłkę nożną. Fakt urządzenia na tym terenie boiska potwierdził Dyrektor Przedszkola nr (...), który wskazał, że teren ten jest użytkowany przez dzieci i młodzież jako boisko sportowe. Ponadto oględziny przeprowadzone w niniejszej sprawie także potwierdzają, że na ww. działce urządzone jest pełnowymiarowe boisko sportowe do gry w piłkę nożną, na którym znajdują się bramki. Wokół boiska rosną drzewa liściaste, znajdują się ścieżki asfaltowe i lampy oświetleniowe. Rację ma organ II instancji twierdząc, ze nie sposób przyjąć, iż boisko osiedlowe powinno posiadać rozbudowaną infrastrukturę towarzyszącą, gdyż wówczas przestałoby pełnić rolę ogólnodostępnego miejsca rekreacyjnego. Teren ten został funkcjonalnie wykorzystany na potrzeby osiedla, co świadczy o zrealizowany celu wytaszczenia. Natomiast fakt, że przedmiotowe boisko osiedlowe nie jest profesjonalnym boiskiem sportowym wraz z całą infrastrukturą towarzyszącą nie przesądza, że nie spełnia celu dla którego zostało urządzone. Z ustaleń poczynionych przez organy administracji niezbicie wynika, że jest ono wykorzystywane przez dzieci i młodzież do gry w piłkę nożną.

W tym miejscu wskazać należy, że przy ocenie realizacji celu publicznego za jaki uznano budowę osiedla mieszkaniowego (w ramach planowanej dzielnicy mieszkaniowej należy uwzględnić nie tylko budowę typowych budynków mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla – takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlową i ciągi piesze (chodniki). (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., IV SA 2033/96, Lex nr 47337).

Ustalenie, że na spornych działkach doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia stanęło na przeszkodzie do jej zwrotu.

Odnosząc się natomiast do przeprowadzenia uzupełniających dowodów, o które wnioskowano w skardze, wskazać należy, że co do zasady nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Od tej zasady istnieje wyjątek, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. dotyczący przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, a więc z takiego dokumentu, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją ( B. Dauter. Komentarz do art. 106 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stan prawny 30 marca 2011 r.). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodziła.

Zatem w świetle powyższych przepisów nie jest możliwe przeprowadzenie przez Sąd wnioskowanych dowodów.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały na podstawie przepisów prawa, prawidłowo zastosowanych i wyłożonych i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

MZ