Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1099/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 97 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 18,19 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 184, 156 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 140, 199
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1778/10 w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. prostuje użyte w sentencji zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nazwisko R. na właściwe R.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1778/10 oddalił skargę W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]. Burmistrz Sokołowa Podlaskiego zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w Sokołowie Podlaskim, będącej współwłasnością w 7/8 częściach małżonków B. i J. J. oraz w 1/8 części Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu sygn. akt I Ns 32/01, posiadającej założoną księgę wieczystą Nr 28726, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] o pow. 5153 m2 na działki: [...] o pow. 1403 m2, [...] o pow. 0644 m2, [...] o pow. 3106 m2. Z decyzji tej wynika, że podziału dokonano pod warunkiem, że przy zbyciu nowo wydzielonych działek oznaczonych nr ewid. [...] i nr ewid. [...] zostanie dla nich ustanowiona służebność drogowa przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid. [...].

Wnioskiem z dnia 8 marca 2010 r. W. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. Zdaniem wnioskodawcy w wyniku podziału nieruchomości dla działki nr [...] ustanowiono jedynie służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid. [...], nie wydzielono zaś zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami drogi wewnętrznej. Wskazał ponadto, że właściciel działki nr ewid [...] nie wywiązuje się z obowiązków w stosunku do mieszkańców budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...]. Zarzucił, że nieruchomości powstałe w wyniku podziału nie spełniają norm wielkościowych, co potwierdził Burmistrz Sokołowa Podlaskiego w wydanych decyzjach z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] i z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. W dalszej części wniosku odniósł się do decyzji o warunkach zabudowy dla budynku usytuowanego na jednej z wydzielonych w wyniku podziału działek. Decyzja w przedmiocie podziału została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł o podział działki nr [...] na rzecz działki nr [...] w celu przywrócenia dostępu do drogi publicznej oraz powiększenia działki w celu zapewnienia mieszkańcom budynku odtworzenia miejsc parkingowych.

W piśmie z dnia 7 kwietnia 2010 r. Burmistrz poinformował, że budynek został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i jest użytkowany. Działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej, gdyż przylega bezpośrednio do działek nr [...] i [...], które są własnością miasta i stanowią drogę wewnętrzną, łączącą się z ulicą Kolejową, która posiada dostęp do drogi publicznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach decyzją z dnia [...] maja 2010 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. z uwagi na brak legitymacji procesowej po stronie W. R. Wnioskujący w dacie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nie był współwłaścicielem działki nr [...], jak również nie przysługiwało mu żadne prawo rzeczowe do tej nieruchomości.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy W. R. podał, że w dniu wydania decyzji był współwłaścicielem działki nr [...], ponieważ 12 listopada 2001 r. zawarł umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego z Zakładem Remontowo-Budowlanym [...] wraz z udziałem we współwłasności działki nr [...], na której został wzniesiony budynek. Nadto przedłożył akt notarialny z 5 lutego 2003 r. Rep. A Nr 798/03, na podstawie którego nabył lokal mieszkalny znajdujący się na drugim piętrze budynku o pow. 48,50 m2 wraz z przysługującym mu udziałem 554/18649 części w prawie własności działki nr [...] oraz takim samym udziałem w częściach wspólnych budynku i urządzeniach nie służących do wyłącznego korzystania przez właścicieli.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] września 2010 r. utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję z taką samą argumentację.

W skardze na powyższą decyzję W. R. zarzucił naruszenie przepisów art. 97 ust. 1–3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 7, 8, 28, 107 § 1, 155 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 k.p.a. wywodząc, iż w wyniku zawarcia umowy kupna lokalu stał się następcą prawnym J. J. , a zatem przeszły na niego prawa i obowiązki wynikające ze współwłasności podzielonej nieruchomości. Skutki decyzji zatwierdzającej projekt podziału oddziałują na sytuację prawną nabywcy tak jak oddziaływałyby na sytuację dotychczasowego właściciela. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny nawiązał do art. 28 k.p.a. określającego pojęcie strony, zgodnie z którym stroną jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd powołał się na literaturę oraz orzecznictwo, uznające, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest więc istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują zatem przepisy prawa powszechnie obowiązującego, przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.

Z uwagi na szeroko rozumianą podstawę legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym oraz brak legalnej definicji pojęcia interesu prawnego nie może ulegać wątpliwości, że kwestie zdolności administracyjnoprawnej danej osoby w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie i w uwzględnieniem okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy oraz przepisów mających w niej zastosowanie. Wykazanie szczególnej ostrożności przy analizie tego problemu jest niezbędne, aby zbyt pochopnie nie eliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu. Organ administracji zobowiązany jest zatem z urzędu ustalić, kto w danej sprawie ma interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ nie może tylko jej gwarantować udziału, ale powinien ustalić, czy w danej sprawie prawnie chronione interesy mają również inne jednostki.

Sąd powołał się na wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, Lex nr 340207, w którym zwrócono uwagę na potrzebę indywidualizacji interesu prawnego czy faktycznego.

W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt podziału przedmiotowej działki została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 2603). Zgodnie z treścią art. 93–98 tej ustawy, o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje w zasadzie jej właściciel (użytkownik wieczysty), jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Tylko te podmioty mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również – jako strony postępowania podziałowego – mogą żądać wzruszenia decyzji podziałowej w nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji, lub ewentualnie ich następcy prawni.

Skarżącemu przysługuje tylko tytuł odrębnej własności lokalu mieszkalnego z przysługującym mu udziałem, w określonej części, w prawie własności działki nr ewid. [...], powstałej w wyniku podziału działki nr ewid. [...], który to uzyskał poprzez zawarcie aktu notarialnego z dnia 5 lutego 2003 r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2002 r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr ewid. [...]

Zdaniem Sądu, legitymowanie się odrębnym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego wraz z przysługującym udziałem w określonej części w prawie własności działki nr ewid [...], nie przesądza o posiadaniu przez W. R. interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego, nie świadczy też o następstwie prawnym do działki nr ewid. [...], a jedynie kreuje określone stosunki wewnątrzwspólnotowe i wskazuje na określoną relację pomiędzy członkiem wspólnoty, posiadającym odrębne własnościowe prawo do lokalu a wspólnotą na gruncie prawa cywilnego. Kluczowe znaczenie w tym względzie ma ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), z których to przepisów wynika, iż reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz odbywa się przez jej zarząd, a nie poszczególnych członków wspólnoty.

Sąd zauważa, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Argumenty podnoszone przez skarżącego wskazują, w ocenie Sądu, na jego interes faktyczny, a nie prawny.

Okoliczności podnoszone przez wnoszącego skargę, niewątpliwie niezwykle dla niego istotne (jak również dla pozostałych mieszkańców budynku usytuowanego na działce powstałej w wyniku podziału), nie mogą jednak podważać legalności kontrolowanych w niniejszej sprawie przez Sąd decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. R. reprezentowany przez radcę prawnego M. S. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 28 i 157 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie skarżącemu prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości;

b) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, mimo że stan sprawy nie uprawniał do jego zastosowania;

c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie w wyroku podstawy prawnej wyroku w zakresie ustalenia, że skarżący jako współwłaściciel nieruchomości, która powstała w wyniku podziału nieruchomości nie jest następcą prawnym poprzedniego właściciela tej nieruchomości;

d) art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 2603 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługują prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości;

e) art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. ), zw. dalej ustawą o własności lokali, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługują prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywodzi, iż z art. 93–98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazujących właściciela (użytkownika wieczystego) jako podmioty decydujące o podziale pozwalają wysunąć wniosek odmienny od przyjętego przez Sąd. Zatem po zawarciu umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu przeszły na nabywcę prawa i obowiązki wynikające ze współwłasności gruntowej, podlegającej uprzednio podziałowi. Jako następca J. J. skarżący wstąpił w jego prawa i obowiązki, co oznacza, że nie można odmówić mu przymiotu strony. Sąd odmawiając mu takiego prawa nie wskazał na jakiej podstawie to uczynił.

Skarżący powołuje się na przepis art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali, w myśl którego w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi przysługuje udział w nieruchomości wspólnej, jako prawem związanych z własnością lokali. Natomiast ust. 3 stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przepis art. 7 ust. 1 określa jakie elementy powinna zawierać umowa ustanawiająca odrębną własność lokali. Powyższe przepisy stanowią wprost, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości powstałej w wyniku podziału innej nieruchomości, a więc jest następcą prawnym poprzedniego właściciela. Prawa właścicieli do korzystania z nieruchomości wspólnej wynikają przede wszystkim z art. 140 k.c. i art. 206 k.c. Uzupełniają je regulacje art. 13 i 15 ustawy o własności lokali. Art. 13 ust. 1 tej ustawy stanowi, że właściciel jest obowiązany uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.

Tak więc skarżącemu przysługują nie tylko prawa do nieruchomości wspólnej, ale ma w odniesieniu do niej określone obowiązki. Ta okoliczność również przemawia za przyznaniem skarżącemu przymiotu następstwa prawnego poprzedniego właściciela nieruchomości, a tym samym prawa strony w postępowaniu nieważnościowym. Uznanie wyroku za prawidłowy musiałoby prowadzić do przyjęcia, że interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności miałby podmiot legitymowany do żądania wszczęcia takiego postępowania.

Przyjęcie za prawidłowe ustaleń Sądu I instancji mogłoby prowadzić także uznania, że tylko osoba, która nabyła własność całości nieruchomość mogłaby być uznana za następcę prawnego poprzedniego właściciela tej nieruchomości. Tym samym przymiot strony nie przysługiwałby osobom, które nabyły udziały (np. po 1/2 części) w takiej nieruchomości.

Zdaniem skarżącego okoliczność, iż udział przysługujący skarżącemu jest związany z własnością lokalu jest bez znaczenia. Nie można bowiem różnicować sytuacji osób, którym przysługuje prawo własności (współwłasności) nieruchomości. Stanowisko w tym przedmiocie musi być jednolite – prawo strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej nieruchomości przysługiwać może albo poprzedniemu właścicielowi nieruchomości, albo obecnemu właścicielowi (współwłaścicielowi) nieruchomości.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przed 1 stycznia 1998 r. przyjmowano jednolicie, że jedynym podmiotem uprawnionym do zgłoszenia wniosku o podział nieruchomości jest jej właściciel. Ten stan prawny uległ radykalnej zmianie. Art. 97 ust. 1 dopuszcza bowiem zgłoszenie wniosku o podział nieruchomości przez każdą osobę, która ma w tym "interes prawny". Dlatego też krąg podmiotów, które mogą złożyć wniosek, uległ znacznemu rozszerzeniu. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia interesu prawnego, jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdą zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle art. 28 k.p.a. dotyczące pojęcia strony.

W wypadku gdy nieruchomość podlegająca podziałowi jest przedmiotem współwłasności albo współużytkowania wieczystego, interes prawny, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wszystkich współwłaścicieli bądź współużytkowników wieczystych.

Wynika z tego, że współwłaściciele nieruchomości są uprawnieni do zgłoszenia wniosku o podział nieruchomości, a w konsekwencji przysługuje im prawo strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

Skarżący zwraca także uwagę, że przyjmowane jest powszechne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem każdy, kto posiada interes prawny w wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Stąd, co do zasady krąg takich podmiotów może okazać się szerszy niż krąg podmiotów mających interes prawny w postępowaniu zwyczajnym.

Oczywistym jest że skutki decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddziałują bezpośrednio na sytuację prawną skarżącego, tak jak oddziaływałyby na sytuację prawną dotychczasowego właściciela. Wynika to wprost z okoliczności powołanych już w skardze do WSA, a które dotyczą wadliwości podziału działki nr [...] w taki sposób, że działka nr [...] pozbawiona została dostępu do drogi publicznej, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a ponadto powstałe działki nie spełniają norm wielkościowych.

Powyższe świadczy o wadliwości decyzji, a nadto o prawie W. R. do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego, gdyż skutki stwierdzenia nieważności będą dotyczyć jego interesu prawnego (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003 r. I OSK 1819/2007).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Sąd odwoławczy kontrolując zaskarżony wyrok w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) wobec braku podstaw do uwzględnienia w tej sprawie okoliczności wskazanych w art. 183 § 2 powołanej ustawy uznał za niezasadne zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b, art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 i 157 § 2 k.p.a. skarżący wiąże z błędnym przyjęciem przez organ oraz Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] nie przysługiwały mu prawa strony.

Odnosząc się do tych zarzutów oraz zarzutu naruszenia przepisów art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami należy zauważyć, iż art. 97 ust. 1 określa podmioty, które są legitymowane do udziału w postępowaniu podziałowym, jeśli tego podziału dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Podział nieruchomości może być więc dokonany m.in. na wniosek właściciela, a więc osoby, której przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Pojęcie nieruchomości określa przepis art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, stanowiąc, iż nieruchomością jest taka część powierzchni ziemskiej (wydzielonego gruntu), do której określonemu podmiotowi przysługuje prawo własności. Wniosek o podział nieruchomości może więc wnieść skutecznie, a następnie może on zostać rozpatrzony przez organ administracji w granicach interesu prawnego przysługującego wnioskodawcy, którego interes prawny wynika z prawa własności do wydzielonej części gruntu i którego uprawnienia znajdują umocowanie w art. 140 k.c.

Ustawa z 1997 r. w sposób szczególny uregulowała sytuację w odniesieniu do nieruchomości będących przedmiotem współwłasności (współużytkowania wieczystego) stanowiąc w art. 97 ust. 2 wymóg wystąpienia z wnioskiem przez wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych). Do takiego podziału stosuje się odpowiednio przepis art. 199 k.c. Ten przepis z kolei wymaga do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu (a taką czynnością jest podział) zgody wszystkich współwłaścicieli, a w braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka mając na względzie zamierzony cel czynności.

Prawidłowe ustalenie stron postępowania podziałowego ma istotne znaczenie, gdyż tylko te osoby, którym w dacie wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do podzielonej nieruchomości, uprawniający do samodzielnego działania, mogą skutecznie domagać się wszczęcia postępowania nadzorczego.

Decyzja, której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący została wydana w dniu [...] lutego 2002 r., natomiast W. R. na skutek zawarcia aktu notarialnego w dniu 5 lutego 2003 r. nabył odrębną własność lokalu mieszkalnego o pow. 48,50 m2 wraz z przysługującym mu udziałem 554/18649 części w prawie własności działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) oraz takim samym udziałem w częściach wspólnych budynku i urządzeniach nie służących do wyłącznego korzystania przez współwłaścicieli.

W chwili wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności (8 marca 2010 r.) W. R. dysponował prawem odrębnej własności lokalu oraz ww. ułamkowym udziałem w prawie własności działki nr [...] i w urządzeniach wspólnych. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż ta sytuacja nie uprawnia skarżącego do wywodzenia swego interesu prawnego rozumianego jako przysługującej mu pełni praw podmiotowych z tytułu następstwa prawnego po poprzednim właścicielu działki nr [...]. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji powołał się na przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, pow. 903 ze zm.), które regulują stosunki własnościowe w razie wyodrębnienia własności lokali. Sąd poprzestał wprawdzie tylko na ogólnym odesłaniu do przepisów ustawy i w tym zakresie sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku należy uznać za niewystarczające, jednakże ten mankament nie uprawnia do uchylenia wyroku, jako nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. tylko wówczas może być podstawą do uchylenia wyroku, gdyby mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym uzupełniająco należy dodać, iż uprawnienia właścicieli lokali regulują przepisy art. 18, 19, 20 i art. 22 powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy sposób zarządu nieruchomością wspólną właściciele lokali określają w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego.

Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności (art. 19). W przypadku gdy liczba lokali jest większa niż siedem organem reprezentującym wspólnotę jest jej zarząd (art. 20 ust. 1), który może samodzielnie podejmować tylko czynności zwykłego zarządu (art. 22 ust. 1). W przypadku gdy czynność zmierza do zmiany sytuacji prawnej rzeczy, a taką jest kwestionowanie podziału, czy też granic działki, jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają uchwały właścicieli lokali, wyrażającej zgodę na dokonanie tej czynności.

Z powyższych względów właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego posiadający ułamkowy udział w prawie własności gruntu nie posiada samodzielnej legitymacji prawnej w rozumieniu art. 28 k.p.a., uprawniającej do żądania weryfikacji decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w wyniku którego to podziału została wydzielona działka pod budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż żądanie skarżącego, powołującego się na współwłasność ułamkową dz. nr [...], zmierza do podważenia stanu prawnego i ustalonych granic działki nr [...], do której to nieruchomości skarżącemu nie przysługują żadne prawa rzeczowe. Zasadnie Sąd ocenił, iż w ustalonym stanie faktycznym skarżący posiada jedynie interes faktyczny.

Jako niezasadne uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty naruszenia przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o własności lokali, gdyż pierwszy z nich w razie wyodrębnienia własności lokali gwarantuje właścicielowi udział w nieruchomości wspólnej, zaś drugi określa sposób ustanowienia odrębnej własności lokalu. Przyjmując, iż skarżącemu jako właścicielowi wyodrębnionego lokalu o pow. 48,50 m2 przysługiwał udział w ułamkowej części w prawie własności do działki nr 402/2 Sąd pierwszej instancji nie naruszył powyższych przepisów.

Podkreślenia wymaga przy tym, iż legitymacji prawnej do samodzielnego działania skarżącego nie kreują powyższe przepisy, lecz regulują te kwestie omawiane wyżej przepisy art. 18, 19 ust. 1, 20 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali.

Z powyższych względów uznając, iż zarzuty skargi nie zawierają uzasadnionych podstaw, zaś zaskarżony wyrok mimo częściowo niepełnego uzasadnienia nie narusza prawa Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji, zaś o sprostowaniu sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a.