Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1564/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 149 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego K. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. J., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającą K. J. wznowienia postępowań administracyjnych dotyczących objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego osób z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych, zakończonych 61 decyzjami ostatecznymi z dnia [...] marca 2010 r.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 15 lutego 2011 r. K. J., zwany dalej skarżącym, zwrócił się z wnioskiem do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wznowienie postępowań zakończonych 61 ostatecznymi decyzjami ustalającymi, iż poszczególne osoby, wskazane w tych decyzjach, z którymi K. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą O. zawierał umowy – są objęte obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu tych umów. W uzasadnieniu wniosku, wskazując na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowań, podnosił, iż w postępowaniach tych nie brał udziału bowiem nie został powiadomiony przez organ o ich prowadzeniu.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił wznowienia postępowań stwierdzając, że skarżący nie posiadał uprawnień strony w przedmiotowych postępowaniach. Decyzje dotyczyły stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego osób, z którymi firma skarżącego zawierała umowy cywilnoprawne. Wydane decyzje nie nakładają na skarżącego, będącego jedynie płatnikiem składek, żadnego obowiązku, ani też nie przyznają żadnych uprawnień. W konkluzji organ uznał, iż złożenie żądania wszczęcia postępowania przez osobę nie będącą stroną w sprawie stanowi o niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych.

Od ww. decyzji K. J. złożył odwołanie domagając się wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy wydając decyzję o utrzymaniu decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. podzielił stanowisko organu I instancji, iż skarżący nie był stroną postępowania o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, co uzasadnia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmowę wznowienia przedmiotowych postępowań.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz 11 k.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji oraz naruszenie art. 93 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 85 ust. 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach poprzez błędną ich interpretację.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2011 r. skarżący wskazał, iż w sprawach dotyczących jego osoby o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o sygn. akt: II GSK 1011/10, II GSK 1012/10, II GSK 1013/10 uznał, iż jako płatnik składek na ubezpieczenie zdrowotne posiada przymiot strony w postępowaniu przed organami Narodowego Funduszu Zdrowia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa skarżącego K. J. do występowania w charakterze strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jego kontrahentów, z którymi zawierał umowy cywilnoprawne, a co za tym idzie prawa do wznowienia postępowań, w których bez swojej winy nie brał udziału.

W ocenie Sądu stanowisko, że skarżący nie jest stroną postępowań, gdyż nie dotyczy ono jego interesu prawnego jest błędne.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie sądownictwa administracyjnego nie budzi wątpliwości, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc – przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw.

W przedmiotowej sprawie ustalenia przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w decyzjach z dnia [...] marca 2010 r., że wskazane tam osoby podlegały obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego powoduje, iż skarżący K. J. jako płatnik tych składek będzie zobowiązany – na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym zgodnie z art. 93 ust. 1 tej ustawy składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie będą podlegały ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

W świetle powyższych regulacji należy uznać, że postępowanie przed organem Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma wpływ na prawa i obowiązki płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne. Płatnik ma więc własny, bezpośredni i aktualny interes prawny do uczestnictwa w tym postępowaniu, którego źródłem są przepisy prawa materialnego: art. 87 ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z powołanych przez skarżącego wyroku z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1013/10, statusu skarżącego jako strony w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym nie zmienia okoliczność, że zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek. Kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym w postępowaniu prowadzonym przed organami Narodowego Funduszu Zdrowia ma bowiem znaczenie "przesądzające" o obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym badany jest charakter umowy będącej źródłem obowiązkowego ubezpieczenia. Później ta kwestia jest już przesądzona.

Z omawianych względów Sąd uznał, że organ z pominięciem powyższych uregulowań wadliwie ocenił brak interesu prawnego skarżącego do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowań w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym jego kontrahentów. Zatem błędne jest rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia tych postępowań.

Skoro skarżący posiada status strony w postępowaniu o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym a nie brał bez swojej winy udziału w tym postępowaniu i złożył wniosek o wznowienie postępowania – organ winien po wydaniu postanowienia o wznowieniu w trybie art. 149 § 1 k.p.a. rozpoznać wniosek merytorycznie, a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji rozpozna merytorycznie złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowań. Sąd zwraca uwagę, iż do każdego z postępowań, zakończonych jedną z decyzji z dnia 23 marca 2011 r. należy wydać odrębne rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji Sąd nie badał zarzutów podniesionych w skardze dotyczących charakteru zawieranych umów cywilnoprawnych.

Mając na uwadze powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

O niewykonywaniu uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.