Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 811/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 57 ust. 7, art. 59 f, art. 59 g ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59 f ust. 1, art. 59 g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z poźn. zm., dalej – prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej - kpa) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej – PINB) wymierzył inwestorom: A.M. i M. M. (dalej – inwestorzy) karę z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku handlowego przy ul. [...] w P., w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] marca 2010 r. inwestorzy złożyli wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części pawilonu handlowego na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obr. U.). Powołując się na art. 59 a prawa budowlanego, organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2010 r. inspektorzy nadzoru budowlanego przeprowadzili obowiązkową kontrolę ww. nieruchomości w celu stwierdzenia jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji pozwolenia na budowę. Kontrola wykazała, że inwestycja objęta wnioskiem pozwolenia na użytkowanie, została wykonana niezgodnie z projektem budowlanym, zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę (decyzja z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], sygn.[...] wydana przez Prezydenta Miasta P.). Kontrola wykazała również, iż rozbudowana część pawilonu handlowego jest użytkowana. Na tę okoliczność wskazywały dowody - protokół z czynności kontrolnych oraz dokumentacja fotograficzna. Organ stwierdził, iż w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli użytkowania budynku bez wymaganej decyzji pozwolenia na użytkowanie, na podstawie art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) oraz na podstawie art. 57 ust. 7 stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 59 f ust. 2 prawa budowlanego – stawka opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli wynosi 500 zł (pięćset złotych). W związku z powyższym oraz faktem, iż omawiana inwestycja kwalifikuje się do "XVII" kategorii obiektów budowlanych - budynki handlu, według załącznika do prawa budowlanego, zaś współczynnik kategorii obiektu k =15,0 a współczynnik wielkości obiektu w = 1,0 kara wynosi 75 000 zł.

Pismem z dnia [...] maja 2010 roku M.M. (dalej – skarżąca) złożyła zażalenie na postanowienie PINB z dnia [...] maja 2010 roku, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i umorzenie nałożonej kary.

Skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie jest niesłuszne i jako takie winno być uchylone. Podniosła, iż przedmiotowa inwestycja była jej pierwszym przedsięwzięciem budowlanym oraz stycznością z prawem budowlanym, zaś w trakcie rozbudowy doszło do zwiększenia kubatury nieruchomości raptem o 10 m2. Wskazała, iż przebudowa przedmiotowego pawilonu odbyła się na istniejących przyłączach gazu, ścianki szamba oraz w oparciu o wjazd do garażu, a konkretnie podjazdu dla osób niepełnosprawnych. Skarżąca podkreśliła, iż nie jest w stanie uiścić choćby części z nałożonej na nią kary pieniężnej, albowiem otrzymuje rentę po zmarłym małżonku, w wysokości 1.100 złotych miesięcznie, a renta ta jest jej jedynym źródłem utrzymania. Wskazała również na zły tan zdrowia generujący koszty związane z leczeniem i rehabilitacją. Zdaniem skarżącej nałożona kara jest zbyt surowa i przekracza możliwości finansowe skarżącej.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – WINB) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Organ przytoczył stan faktyczny w sprawie oraz wskazał, iż przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy stanowi naruszenie przepisu art. 54 prawa budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 tej ustawy w takiej sytuacji należy wymierzyć karę z art. 59 f ust. 2 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu był obowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. W sposób jednoznaczny wynikało to z decyzji nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2004 r. Inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu w dniu [...] marca 2010 r. Jednak z uwagi na fakt, iż w trakcie kontroli obowiązkowej stwierdzono użytkowanie przedmiotowego obiektu uznano, iż inwestor naruszył przepisy prawa budowlanego tj. przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem, skoro organ I instancji podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2010 r. ustalił, iż inwestor do powyższego wymogu się nie zastosował, to zgodnie z obowiązkiem wynikającym z ww. przepisów oraz art. 81 ust. 4 prawa budowlanego, winien nałożyć na inwestora karę. Organ wskazał, iż w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego (dokumentacja zdjęciowa oraz dołączony paragon fiskalny), nie budzi także wątpliwości fakt użytkowania obiektu budowlanego (przedmiotowa rozbudowa budynku handlowego stanowi jednocześnie wejście do wcześniej istniejącej sali sprzedaży). Z załączonego do akt projektu budowlanego, a dokładnie rzutu parteru wynika, iż część handlowa nie dysponuje innym wejściem dla klientów sklepu. Wobec czego PINB słusznie stwierdził, iż nastąpiło nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku handlowego.

Organ wskazał, iż również wysokość wymierzonej kary nie budzi wątpliwości organu odwoławczego. Ustawodawca nie pozostawił organom nadzoru budowlanego żadnej dowolności w ustalaniu wysokości kary z tytułu przystąpienia do użytkowania bez uzyskania uprzednio wymaganej decyzji. Wzór obliczania oraz stawki kar zostały precyzyjnie określone w art. 57 ust. 7, art. 59 f prawa budowlanego, tak więc: stawka opłaty legalizacyjnej została przyjęta w kwocie 500,00 zł; obiekt należy zaliczyć do kategorii XVII obiektów budowlanych, dla których współczynnik kategorii wynosi k = 15,0; dla tej kategorii współczynnik wielkości obiektu wynosi w = l,0; a zatem: dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s) 500,00 x współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) 15,0 x współczynnik wielkości obiektu (w) 1,0 daje karą w kwocie [...],00 zł. Zdaniem organu odwoławczego kara została zatem naliczona prawidłowo.

Skargę z dnia [...] sierpnia 2010 r. na postanowienie WINB z dnia [...] lipca 2010 roku wniosła M.M., zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB z dnia [...] maja 2010 roku; orzeczenie, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające nie podlegają wykonaniu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w zw. z art. 7, 8, 9, 10 i 77 § 1 kpa, mające wpływ na wynik sprawy i polegające na zaniechaniu podjęcia wszystkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj: przeprowadzenie kontroli zakończonej przebudowy obiektu handlowego pod nieobecność kierownika budowy p. A. S.; braku oświadczenia kierownika budowy o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na

budowę oraz przepisami prawa jak również oświadczenia o

doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy;

2. naruszenie art. 59 c ust. 1 prawa budowlanego, mające wpływ

na wynik sprawy, polegające na braku zawiadomienia inwestora o

terminie obowiązkowej kontroli w przewidzianym terminie;

3. naruszenie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w zw. z art. 7 i

77 kpa, mające wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu

wysłuchania skarżącej oraz kierownika budowy, co z kolei

doprowadziło do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w

oderwaniu od winy inwestora.

4. Jako zarzut ewentualny skarżąca podniosła naruszenie art. 57 ust. 7 oraz art. 59 f prawa budowlanego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż kara pieniężna za samowolę użytkową winna być wymierzana za cały obiekt, podczas gdy skarżąca przystąpiła do użytkowania tylko części obiektu o powierzchni użytkowej [...] m2.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż w niniejszym postępowaniu organy uchybiły przepisom art. 7 – 10 oraz art. 77 kpa. Skarżąca wskazała, iż w dniu [...] kwietnia 2010 roku pracownicy PINB przystąpili od razu do kontroli nieruchomości kontrolowanej bez wylegitymowania się oraz wcześniejszego zawiadomienia skarżącej o kontroli. Na miejsce kontroli skarżąca udała się dopiero na skutek informacji uzyskanej od swojej pracownicy. Organ zatem nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 59 c ust. 1 prawa budowlanego tj. nie zawiadomił skarżącej o kontroli w terminie i sposobie przewidzianym w powyższym przepisie. Ponadto kontrola była przeprowadzona w obecności trzech osób – skarżącej oraz dwóch kontrolerów PINB. Zdaniem skarżącej zasadnym był również udział kierownika budowy. Kontrolerzy uznali jednak, iż nie ma takiej potrzeby, z którą to opinią skarżąca się nie zgadza, albowiem nie dysponując fachową wiedzą nie mogła w należyty sposób sprawdzać zasadności zgłaszanych przez kontrolerów uwag, bądź też odpowiadać na ich pytania, a tym samym zabezpieczyć swoich interesów. Zdaniem skarżącej uchybieniem organów jest również brak w aktach sprawy oświadczenia kierownika budowy o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę jak również przepisami prawa oraz o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku ternu budowy. Działania organu zaś cechują się pośpiechem oraz nie przystają do zasad postępowania określonych w przepisach kpa.

Skarżąca wskazała również, iż organ zaniechał wysłuchania jej, a w szczególności kierownika budowy, przynajmniej w zakresie zasadności i ustosunkowania się do wyników kontroli. Skarżąca twierdzi, iż wbrew twierdzeniom organu – nie przystąpiono do użytkowania obiektu w rozumieniu przepisu art. 57 ust. 7 prawa budowlanego. Kierownik budowy zapewniał skarżącą, iż nie ma się czym martwić – również w zakresie kwestii użytkowania przedmiotu inwestycji. Skarżąca uzyskała od kierownika budowy zapewnienie, iż sprzęt w postaci 2 lodówek, lady chłodniczej oraz kosza na chleb można wstawić do rozbudowanej części i nie stanowi to naruszenia przepisów. Skarżąca wyjaśniła, iż ww. sprzęt został umieszczony w rozbudowanej części z braku miejsca w starej części. Zarówno lada chłodnicza, jak i lodówki oraz kosz na chleb nie mogły zostać na zewnątrz, a to ze względu na panujące o tej porze warunki atmosferyczne. Ze względu na gabaryty ww. przedmiotów, niemożliwym było także przechowanie ich w budynku mieszkalnym bądź też w starej części sklepu - tam odbywała się sprzedaż, znajdowały się kasy, oraz składowano towary. Skarżąca przyznała, iż ww. przedmioty znajdowały się w obiekcie budowlanym w czasie przeprowadzonej kontroli, jednak ich zgromadzenie w obiekcie, będącym przecież formalnie w fazie budowy, nie jest jednak działaniem zabronionym przez prawo. Przedmioty te sukcesywnie przywożono do nowego budynku chcąc zdążyć przed planowanym terminem rozpoczęcia użytkowania budynku.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 maja 2008 roku sygn. II SA/Kr 227/08 skarżąca wskazała, iż nie można rozstrzygać kwestii odpowiedzialności inwestora w oderwaniu od winy. Zdaniem skarżącej inwestor uczynił wszystko co w jego mocy by uczynić zadość obowiązkom przewidzianym przepisami prawa. Skarżąca uzyskała zapewnienie od kierownika budowy, iż opisane powyżej przedmioty mogą być składowane w rozbudowanej części w owym czasie i nie miała podstaw by poddać w wątpliwość zasadność tej opinii. Organ nie przesłuchał w tej mierze skarżącej, zaś kierownika budowy przesłuchał na inne okoliczności. Zdaniem skarżącej uchybił w ten sposób powołanym na wstępie przepisom kpa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, iż przystąpiono do użytkowania obiektu.

Skarżąca wskazała, również zarzuty co do protokołu kontroli podkreślając, iż nie sporządzono go dla wykazania konkretnej okoliczności przystąpienia do użytkowania obiektu bez pozwolenia, lecz dla wskazania stanu robót budowlanych po ich deklarowanym zakończeniu. Na temat przystąpienia do użytkowania w owym protokole znalazło się tylko jedno zdanie "ponadto obiekt jest użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie" zamieszczone pomiędzy innymi stwierdzeniami tyczącymi zupełnie odmiennych kwestii - pkt. 9.6 protokołu. Z protokołu nie wynika, aby ta kwestia była przedmiotem szczególnego zainteresowania osób dokonujących oględzin, aby w szczególności zwrócono na nią uwagę inwestora. Z protokołu nie wynika również, aby inwestorowi dano możliwość zajęcia stanowiska wobec poczynionego w protokole stwierdzenia.

Skarżąca zakwestionowała wreszcie sposób naliczenia kary nałożonej przez organ, w wyniku którego wysokość kary została zawyżona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ wskazał, iż – po pierwsze z art. 59 c ust. 2 prawa budowlanego nie wynika, iż w obowiązkowej kontroli winien uczestniczyć kierownik robót budowlanych. Po drugie zaś oświadczenia kierownika budowy o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami prawa znajdują się na ostatniej stronie (str. 3) dziennika budowy, które zostało sporządzone oraz opatrzone podpisem i pieczątka kierownika budowy. Po trzecie organ wskazał, iż z uwagi na interes strony oraz szybkość postępowania strony postępowania zostały poinformowane telefonicznie o terminie planowanej kontroli obowiązkowej, czego potwierdzeniem jest zapis w protokole kontroli obowiązkowej z dnia [...] kwietnia 2010 r., w pkt. 2.0, który został podpisany przez skarżącą, co świadczy o tym, iż zgodnie z art. 59 c ust. 1 prawa budowlanego – skarżąca została zawiadomiona o terminie kontroli obowiązkowej. Po wtóre organ wyjaśnił, iż zarówno do protokołu kontroli obowiązkowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. jak i protokołu z dnia [...] kwietnia 2010 r. sporządzonego po uprzednim zawiadomieniu stron o prawie zapoznanie się z aktami skarżąca nie wniosła żadnych uwag, ani też nie wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego, co zostało odnotowane w powyższych protokołach. W zakresie zarzutów dotyczących wysokości nałożonej kary organ wskazał, iż są one nieuzasadnione, albowiem sposób naliczania wysokości kar wynika wprost z przepisów prawa i nie zależy od uznania organu. Organ wymierzając wysokość kary uwzględnił wyłącznie nielegalnie użytkowaną część obiektu, a nie jak sugeruje skarżąca cały obiekt. Przedmiotowy obiekt, według załącznika do ustawy Prawo budowlane, zaliczany jest do XVII kategorii obiektów, gdzie współczynnik wielkości obiektów o wielkości równej, bądź mniejszej niż 2500 m3 wynosi w = 1,0. Tym samym należy stwierdzić, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania została obliczona prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ppsa).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowią przepisy prawa budowlanego, a procedurę podjęcia zapadłych w sprawie postanowień organów obu instancji regulują przepisy kpa.

Przepis art. 55 pkt 1 prawa budowlanego stanowi, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy.

Stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W myśl art. 59 f ust. 1 cytowanej ustawy, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59 a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stosownie do ust. 2, stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.

Jak już wyżej zaznaczono, procedurę podjęcia zapadłych w sprawie postanowień regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy art. 7 do art. 10 kpa wskazują, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy te obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Obowiązane są również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Czuwają również nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nadto w myśl art. 11 kpa, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W myśl art. 107 § 3 kpa natomiast, uzasadnienie faktyczne orzeczenia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż bezspornym jest i w szczególności wynika to również z treści pkt. 5 decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], sygn.[...] wydanej dla inwestorów (w tym skarżącej) przez Prezydenta Miasta P., że inwestorzy byli zobowiązani do uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Bezspornym jest również, iż inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu w dniu [...] marca 2010 r.

Bezspornym jest także, iż w dniu [...] kwietnia 2010 r. została przeprowadzona obowiązkowa kontrola obiektu, będącego przedmiotem powyższego wniosku. Z kontroli tej został sporządzony protokół, do którego zastrzeżeń nie wniósł żaden z inwestorów.

Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest to, czy przystąpiono do nielegalnego użytkowania obiektu (tj. przez uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie), czy kontrola została przeprowadzona prawidłowo z poszanowaniem przepisów prawa oraz czy słusznie i czy w odpowiedniej wysokości została na inwestorów nałożona kara.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, wskutek czego dowiedziono, iż miało miejsce nielegalne użytkowanie obiektu przez inwestorów. Kontrola, o której mowa, została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, w konsekwencji powyższych okoliczności słusznie i w prawidłowej wysokości została na skarżących nałożona kara.

Rozwijając powyższą myśl Sąd, w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego (dokumentacja zdjęciowa, protokół kontroli oraz dołączony paragon fiskalny), stwierdza, przyznając w tej mierze słuszność organowi, iż nie budzi wątpliwości fakt użytkowania ww. obiektu budowlanego. Wynika to w szczególności z faktu, iż będąca przedmiotem niniejszego postępowania dobudowana część budynku handlowego stanowi jednocześnie wejście do wcześniej istniejącej sali sprzedaży. Projekt budowlany, nie wskazuje na to, że istnieje inne wejście dla klientów sklepu.

Zgodnie z art. 81 ust. 4 prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. W niniejszej sprawie, w konsekwencji przeprowadzenia kontroli, sporządzony został protokół, podpisanym bez zastrzeżeń przez skarżącą. W protokole tym widnieje adnotacja "obiekt jest użytkowany przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie". W oparciu o sporządzony protokół, uznawszy, w świetle powyższych ustaleń, iż nastąpiło nielegalne użytkowanie rozbudowanej części budynku handlowego, albowiem przystąpiono do użytkowania obiektu, bez wymaganego prawem pozwolenia, organ wydał postanowienie o nałożeniu na inwestorów kary.

Wysokość kary została przez organ prawidłowo i szczegółowo wyliczona w oparciu o powołane przepisy prawa. Obiekt właściwie zakwalifikowano do kategorii XVII obiektów budowlanych, prawidłowo przyjęto współczynnik wielkości obiektu oraz dokonano wyliczenia kary na kwotę [...],- zł. Organ słusznie wskazał, iż określenie wysokości kary nie jest kwestią uznaniową organu, ale wynika wprost z przepisów prawa. Wzór obliczania oraz stawki kar zostały precyzyjnie określone w art. 57 ust. 7, art. 59 f prawa budowlanego, tak więc: stawka opłaty legalizacyjnej została przyjęta w kwocie 500,- zł; obiekt zaliczono do kategorii XVII obiektów budowlanych, dla których współczynnik kategorii wynosi k = 15,0; dla tej kategorii współczynnik wielkości obiektu wynosi w = 1,0; a zatem: dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s) 500,- x współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) 15,0 x współczynnik wielkości obiektu (w) 1,0 daje karę w kwocie [...],00 zł. Organ ustalając wysokość kary uwzględnił wyłącznie nielegalnie użytkowaną część obiektu, a nie jak sugeruje skarżąca cały obiekt.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

Z protokołu kontroli wynika, że skarżącą (wbrew jej twierdzeniom) została telefonicznie powiadomiona o terminie kontroli (jej podpis widnieje na protokole) i okoliczności tej nie kwestionowała, aż do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.

Należy przyznać rację organowi, iż przepisy prawa budowlanego nie wymagają udziału kierownika budowy w przeprowadzanej kontroli (argument a contrario art. 59 c ust. 2 prawa budowlanego). Wymagana natomiast jest natomiast bezwzględnie obecność inwestora, która w niniejszej sprawie nie jest okolicznością sporną – skarżąca brała udział w kontroli.

Jak wynika z akt sprawy, kierownik budowy złożył oświadczenie o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami prawa – oświadczenie widnieje na str. 3 dziennika budowy, zostało sporządzone oraz opatrzone podpisem i pieczątką kierownika budowy.

W zakresie rzutów dotyczących niewysłuchania skarżącej i kierownika budowy, należy zgodzić się z organem, iż zarówno do protokołu kontroli obowiązkowej z dnia [...] kwietnia 2010 r. jak i protokołu z dnia [...] kwietnia 2010 r. sporządzonego po uprzednim zawiadomieniu stron o prawie zapoznania się z aktami skarżąca nie wniosła żadnych uwag. Nie wnosiła również o uzupełnienie materiału dowodowego, co zostało odnotowane w powyższych protokołach.

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

MZ