Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 190/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 2 pkt 1, art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 37 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 8 pkt 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 250 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy C. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. uwzględnia skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Ś. (zarząd, instytucja zarządzająca) skierował do Gminy C. (gmina) pismo nr [...] z [...] 2018 r. zawierające informację, że wniosek o dofinansowanie pn. ,,Kompleksowa Rewitalizacja Przestrzeni Publicznej Miasta C." (nr [...]), złożony w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020, Działanie 6.5 Rewitalizacja obszarów miejskich i wiejskich, na etapie oceny merytorycznej spełnił kryteria dopuszczające i otrzymał 59 punktów (uzyskał wymagane minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów). W wyniku przeprowadzonej oceny oraz z powodu braku dostatecznej ilości środków finansowych dostępnych w ramach przedmiotowego konkursu, uchwałą Zarządu Województwa Świętokrzyskiego Nr [...] z [...] 2018 r. projekt został umieszczony na Liście rezerwowej i na obecną chwilę nie jest możliwe zakwalifikowanie go do dofinansowania. Wynik oceny merytorycznej projektu wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej będącej załącznikiem do pisma.

Gmina złożyła protest do zarządu, w którym nie zgodziła się z oceną kryteriów wyboru projektu. Odnośnie Kryterium Nr 1 - Kompleksowość zaplanowanych

w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym podniesiono, że oceniający przyznali 3 pkt (po zważeniu

12 pkt) w tym kryterium, jednakże nie przyznali punktów za wpływ projektu na sferę środowiskową. Wnioskodawca przywołał szczegółowo zapisy ze Studium Wykonalności dotyczące wpływu projektu na sferę środowiskową. Wskazał ponadto na zapisy Studium Wykonalności, gdzie są przewidziane zadania do realizacji przez partnera. Opisano tam zaplanowaną wymianę płyt dachowych zawierających szkodliwy azbest, zastosowanie wysokosprawnego ogrzewania gazowego. Według wnioskodawcy wszystkie zaplanowane działania niewątpliwie wpłyną korzystnie na poprawę środowiska w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że projekt rozwiązuje m.in. takie problemy w sferze środowiskowej jak ograniczenie emisji szkodliwych substancji, likwidacja pokrycia dachowego z eternitu, złe zagospodarowanie odpadami, które stwarzają zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub stanu środowiska, mało rozwinięta edukacja ekologiczna, słaba efektywność energetyczna budynków, normy hałasu przekroczone w Obszarze I miasta C., zagrożenia hałasem komunikacyjnym dla mieszkańców występujące przy głównych drogach, duży ruch samochodowy, utrudnienia komunikacyjne oraz niewystarczająca infrastruktura komunikacyjna (oświetlenie, chodniki, parkingi). W związku z powyższym wnioskodawca wniósł

o przyznanie 16 pkt po zważeniu (4 pkt więcej względem oceny), czyli maksymalnej liczby punktów w tym kryterium.

W zakresie oceny kryterium nr 2 – wnioskodawca podkreślił, że zgodnie

z Instrukcją dokonywania oceny punktowej, punkty w ramach złożonego wniosku powinny być przyznane za wpływ projektu na zachowanie obiektów zabytkowych.

W opinii wnioskodawcy projekt wpływa na zachowanie obiektu zabytkowego jakim jest budynek Synagogi wpisany do Rejestru zabytków na obszarze rewitalizowanym. Uzupełnienie eksponatów, zakup wyposażenia wpływa z całą pewnością na zachowanie obiektu zabytkowego. W ocenie wnioskodawcy zaplanowane działania wpisują się w przedmiot konkursu jakim jest nadanie nowych funkcji budynkom, obiektom oraz wzrost estetyki przestrzeni publicznej. Wnioskodawca zarzucił, że

w opisie kryteriów punktowych, ani nigdzie w dokumentacji konkursowej w tym w Instrukcji oceny nie zostały wprowadzone zapisy, iż wpływ na zachowanie obiektów zabytkowych ma dotyczyć wyłącznie prac konserwatorskich czy restauratorskich.

Z tych względów wnioskodawca uważa, że powinien w kryterium nr 2 uzyskać 5 punktów, po zważeniu 15 punktów.

Zarząd w informacji z [...] 2018 r., nr [...] nie uwzględnił protestu. Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny kryterium nr 1 organ w pierwszej kolejności wskazał na definicję tego kryterium oraz sposób przyznawania punktów. W konsekwencji rozpatrujący protest podtrzymali stanowisko Komisji Oceny Projektów. W karcie oceny merytorycznej stwierdzono, że projekt

w pełni odpowiada na faktyczne problemy społeczne, oddziałujące w sferze gospodarczej, przestrzenno-funkcjonalnej i technicznej, które zostały zdefiniowane

w Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata

2014-2020. Oceniający nie odnaleźli, jeśli chodzi o sferę środowiskową, znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska takich jak chociażby obecność odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, o którym mowa w ww. Wytycznych. Według rozpatrujących protest w Wytycznych jasno określono definicję i wyjaśniono pojęcie sfery środowiskowej. W rozdziale 3, pkt 2 "Stan kryzysowy - stan spowodowany koncentracją negatywnych zjawisk społecznych (w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym), współwystępujących z negatywnymi zjawiskami w co najmniej jednej z następujących sfer: Ppkt b - środowiskowej

(w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska). Wnioskodawca w SW jako problem szczegółowy nr 4. Zły stan środowiska naturalnego na obszarze rewitalizacji: wskazał, że "mieszkańcy C. zmagają się przede wszystkim z niskim dostępem do infrastruktury integracyjnej, kulturowej, niedostosowaniem przestrzeni publicznej do potrzeb osób

z niepełnosprawnościami, niedoborem oferty kulturalnej, problemami w sferze społecznej (niekorzystne tendencje demograficzne, bezrobocie, przestępczość) oraz w sferze gospodarczej. Turystów dotyka głównie problem związany z brakiem całorocznych atrakcji turystycznych i kwestia związana z bezpieczeństwem". Jednakże wnioskodawca nie zamieścił zapisów dotyczących problemów środowiskowych z jakimi spotykają się mieszkańcy gminy C.. Wnioskodawca w proteście wskazał na zapisy SW, gdzie opisał zaplanowaną wymianę płyt dachowych zawierających szkodliwy azbest na budynku partnera, zastosowanie wysokosprawnego ogrzewania gazowego (adaptacja magazynu na potrzeby hali produkcyjnej przy ulicy M.). Jednak w opisie problemów szczegółowych nr 4 wnioskodawca nie wskazał problemu związanego z usuwaniem azbestu na obszarze rewitalizowanym. Dodatkowo wnioskodawca ww. problemie szczegółowym wymienił także: mały udział OZE w inwestycjach, niska efektywność energetyczna budynków użyteczności publicznej oraz zła jakość oświetlenia na obszarze rewitalizacji, co było już jednak brane pod uwagę przez oceniających projekt

w Kryterium nr 6 - zorientowanie projektu na efektywne wykorzystanie energii, za co wnioskodawca w ww. kryterium uzyskał maksymalną ilość punktów.

Rozpatrujący protest wskazali, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek takiego przygotowania dokumentów aplikacyjnych i przedstawienia w nich wyczerpująco, w sposób nie budzący wątpliwości wszelkich informacji i okoliczności niezbędnych do przeprowadzenia oceny projektu. W ocenie organu działania planowane przez wnioskodawcą w Studium Wykonalności nie wpisują się w definicję kryterium "projekty w pełni odpowiadające na faktyczne problemy społeczne..." oraz nie wypełniającą zapisów z Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 "w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska".

Odnosząc się do zarzutów w zakresie kryterium nr 2 rozpatrujący protest wskazali, że zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na zachowanie obiektów zabytkowych mają wpływ prace konserwatorskie, restauratorskie lub badania konserwatorskie prowadzone przy zabytkach wpisanych do rejestru, które mają na celu zachowanie struktury historycznej obiektu. Natomiast, zgodnie z zapisami Studium Wykonalności, dla projektu Kompleksowa rewitalizacja przestrzeni publicznej miasta C. pkt 1.3 Opis stanu projektowego, pkt 7. Rozszerzenie oferty Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego "Świętokrzyski Sztetl"

w budynku zabytkowej synagogi w C., Wnioskodawca planuje zakup audiobooków w języku polskim pod kątem udostępnienia wystawy dla osób

z dysfunkcją wzroku wraz z nagraniem lektorskim, uzupełnienie eksponatów, aplikacja dla dzieci w kiosku multimedialnym. Zakup krzeseł, gablot szklanych ekspozycyjnych do biblioteki multimedialnej (3 szt.). Z powyższych zapisów nie wynika aby Wnioskodawca zaplanował prace związane z wpływem projektu na zachowanie obiektu zabytkowego, tj. synagogi, w której znajduje się Ośrodek Edukacyjno-Muzealny "Świętokrzyski Sztetl". Rozpatrujący protest zgadzają się

z oceniającymi, że wpływ na zachowanie obiektów zabytkowych mają m.in. działania konserwatorskie mające na celu poprawienie stanu technicznego obiektu historycznego, prace remontowe czy prace budowlane elementów architektury zabytkowej. Zakup krzeseł czy gablot szklanych ekspozycyjnych nie wpływa na zachowanie obiektów zabytkowych, ale raczej na zwiększenie potencjału turystycznego czy poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni, za co wnioskodawca dostał wymagane punkty. W konsekwencji rozpatrujący protest nie znależli uzasadnienia do uznania, iż efektem przedmiotowego projektu będzie zachowanie obiektu zabytkowego na obszarze rewitalizowanym.

Na powyższą informację gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i weryfikacji oceny przez instytucję zarządzającą

i uwzględnienie łącznie 7 pkt w kryterium na 1 i 2. Zarzuciła naruszenie:

- art. 37 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie oceny

w sposób nieprzejrzysty i nierzetelny, które to naruszenie miało wpływ na wynik oceny projektu, a to przez brak dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, brak obiektywnych kryteriów oceny dokonywanej przez organ obligatoryjnych kryteriów merytorycznych projektu, co wiąże się ze zbyt dużą dozą subiektywności;

- art. 26 ust. 2 w zw. z art. z art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niezapewnienie przejrzystości i rzetelności reguł stosowanych przy ocenie projektu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niejednoznaczne ujęcie kryteriów konkursowych oraz brak zastosowania obiektywnych reguł wiedzy.

W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała argumenty opisane w proteście. Dodatkowo wskazała, że jej zdaniem projekt rozwiązuje problemy w sferze środowiskowej. W definicji kryterium nr 1 zawarto zapis: "rozwiązuje problem" i tak

w ocenie skarżącej należy podchodzić do tego kryterium. Projekt rozwiązuje problem środowiskowy związany m.in. z usunięciem azbestu z obszaru rewitalizacji objętego projektem (po projekcie problem będzie w 100% rozwiązany). Wbrew twierdzeniom organu wnioskodawca we wskazanym punkcie SW jako problem cząstkowy wskazał (s. 19 SW): problem szczegółowy nr 4 Zły stan środowiska naturalnego na obszarze rewitalizacji: mały udział OZE w inwestycjach, niska efektywność energetyczna budynków użyteczności publicznej, zła jakość oświetlenia na obszarze rewitalizacji. Skarżąca zwróciła uwagę, że w instrukcji oceny tego kryterium nie ma zapisów, które sugerowałyby, że odpowiednie zapisy muszą znaleźć się akurat w konkretnym punkcie SW. W przypadku skarżącej szczegółowo zostało to opisanie w pkt 9. To, że oceniający brali pod uwagę w kryterium nr 6 zorientowanie projektu na efektywne wykorzystanie energii np. mały udział OZE, niską efektywność energetyczną budynków użyteczności publicznej oraz złą jakość oświetlenia na obszarze rewitalizacji - nie stanowi "powodu" nie przyznania punktów w kryterium nr 1. Według skarżącej szczegółowo opisała jakie działania w sferze środowiskowej i jakie problemy rozwiązuje projekt. Wbrew twierdzeniom organu skarżąca zaprezentowała w SW

i w proteście efekty działań gminy, tj. jakie problemy rozwiązuje projekt w sferze środowiskowej.

Z kolei odnośnie oceny kryterium nr 2 skarżąca podniosła, że jej zdaniem projekt wpływa na zachowanie obiektu zabytkowego jakim jest Synagoga. Uzupełnienie eksponatów, zakup wyposażenia wpływa na zachowanie obiektu zabytkowego. Rozpatrujący protest powołują się na zapisy Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jednak w kryterium oceny nie ma takiego warunku przyznania punktów. Kryterium ocenia wpływ projektu na zachowanie obiektów zabytkowych (wpisanych do rejestru, ewidencji zabytków) na obszarze rewitalizacji,

a zdaniem skarżącej ten wpływ jest ewidentny, obiekt Synagogi jest wpisany do rejestru zabytków, stąd oceniający powinni przyznać punkty. W Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu nie ma mowy o pracach konserwatorskich mających wpływ na zachowanie obiektów. Wskazuje się tylko na wpływ na zachowanie obiektów zabytkowych. Ponadto w § 1 Regulaminu konkursu "Podstawa prawna i dokumenty programowe konkursu" nie ma odwołania do Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U.2018.1302), dalej "ustawa p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności

i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 ustawy

z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U.2016.217 ze zm), dalej "ustawa wdrożeniowa". Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r.

o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2017.1475) do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, rozpoczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, przy czym ustawą zmienianą w art. 1 jest ustawa wdrożeniowa. Niniejsze postępowanie zostało rozpoczęte przed datą wejścia w życie ustawy zmienianej, tj. przed 1 września 2017 r., albowiem konkurs został ogłoszony 9 sierpnia 2017r.

Ustawa wdrożeniowa nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., tj. kryterium legalności. Stosownie do powołanych regulacji sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Ocena Projektu została bowiem przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie o miało istotny wpływ na wynik oceny.

Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego

i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady(WE) nr 1083/2006 (rozporządzenie ogólne). Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-12 ustawy wdrożeniowej w tym "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).

W niniejszej sprawie konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu dwuetapowego konkursu zamkniętego nr [...] przeprowadzonego w ramach Działania 6.5. "Rewitalizacja obszarów miejskich i wiejskich", 6 Oś Priorytetowa "Rozwój miast" RPOWŚ na lata 2014 - 2020" określonego przez Zarząd, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się.

Spór między stronami dotyczy przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie Projektu w zakresie kryterium punktowego nr 1 i nr 2, a w konsekwencji, z uwagi na brak środków, mimo uzyskania wymaganego minimum, umieszczenia Projektu uchwałą Zarządu Województwa Świętokrzyskiego Nr [...] z [...] 2018 r. na liście rezerwowej.

W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej

i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych

i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo).

Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (Projektu)

i weryfikacji przyznanej punktacji, jak chce tego skarżąca. Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji). Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu,

z rozważeniem zarzutów oraz uwag zarówno osób oceniających projekt (ekspertów) w kartach oceny merytorycznej jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych

w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem.

Sąd podziela zarzut, że w rozpoznawanej sprawie w zakresie oceny kryterium nr 1 "Kompleksowość zaplanowanych w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązywania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym", zaistniały uchybienia, które wywarły wpływ na ocenę Projektu, mogące mieć wpływ na otrzymaną ilość punktów i umieszczenie Projektu na liście rezerwowej.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że według Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu przy ocenie kryterium nr 1, maksymalną liczbę punktów będą mogły otrzymać projekty w pełni odpowiadające na faktyczne problemy społeczne, oddziałujące w sferach zdefiniowanych w zatwierdzonych przez Ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020, tj. w sferze gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno-funkcjonalnej i technicznej. W szczególności pod uwagę brane będzie nadawanie obszarom/obiektom nowych funkcji gospodarczych, edukacyjnych, kulturalnych, rekreacyjnych, które niosą za sobą trwałą i realną zmianę skutkującą wyprowadzeniem obszaru rewitalizowanego ze stanu kryzysowego. Przy dokonywaniu oceny pod uwagę będą brane również takie aspekty jak: kompleksowość zagospodarowania terenu, uwzględnienie wszystkich niezbędnych do wykonania prac na danym obszarze lub obiekcie, wpływ na urozmaicenie oferty regionu. Punkty przyznawane będą w następujący sposób: 1 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 1 sferze; 2 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 2 sferach; 3 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 3 sferach; 4 p. - projekt oddziałuje (rozwiązuje problem) w 4 sferach.

Poza sporem jest kwestia oceny Projektu w zakresie oddziaływania na sferę gospodarczą, przestrzenno funkcjonalną i techniczną.

Spór dotyczy natomiast oceny Projektu w zakresie oddziaływania na sferę środowiskową. Zdaniem skarżącej organ przy ocenie tej kwestii nie odniósł się do wszystkich, wskazanych w studium wykonalności działań, przyczyniających się do rozwiązania zidentyfikowanych problemów w sferze środowiskowej. Z kolei w ocenie organu dokonana ocena jest zgodna z Wytycznymi w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014 – 2020, gdzie jasno określono definicję i wyjaśniono pojęcie sfery środowiskowej. Według organu, nie odnaleziono w projekcie znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska.

Rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga odwołania się do definicji sfery środowiskowej, zawartej w ww. Wytycznych oraz informacji przedstawionych przez skarżącą w studium wykonalności.

W rozdziale 3 pkt 2 b wskazano, że stan kryzysowy to stan spowodowany koncentracją negatywnych zjawisk społecznych (w szczególności bezrobocia, ubóstwa, przestępczości, niskiego poziomu edukacji lub kapitału społecznego, niewystarczającego poziomu uczestnictwa w życiu publicznym i kulturalnym), współwystępujących z negatywnymi zjawiskami m.in. w sferze środowiskowej

(w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska). Mając na uwadze literalne brzmienie ww. definicji oraz treść Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu należy wskazać, że przy ocenie omawianego kryterium organ powinien ocenić czy działania planowane przez wnioskodawcę przyczynią się m.in. do poprawy środowiska w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska oraz w zakresie obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska, ale także czy działania te wywrą korzystny wpływ na środowisko w inny sposób, czego skutkiem będzie wyprowadzenie obszaru rewitalizowanego ze stanu kryzysowego. Innymi słowy czy działania te odpowiadają faktycznym problemom społecznym w sferze środowiskowej, czy przyczyniają się m.in. do poprawy standardów jakości środowiska. Oznacza to, że negatywne zjawiska występujące w środowisku do poprawy, których mają przyczynić się proponowane przez wnioskodawcę działania, zostały w ww. definicji wymienione przykładowo. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w definicji słowa "w szczególności".

W niniejszej sprawie organ uzasadniając ocenę wskazał, iż nie odnaleziono w projekcie znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska w szczególności w zakresie przekroczenia standardów jakości środowiska, obecności odpadów stwarzających zagrożenie dla życia, zdrowia, ludzi bądź stanu środowiska.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że formułując powyższą ocenę organ wprowadził nie wynikające ani z Wytycznych, ani z Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu kryterium "działań znacząco oddziałujących na środowisko", co narusza przywołane powyżej zasady przejrzystości i rzetelności, wynikające z art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej.

Nadto podniesienia wymaga, iż w studium wykonalności, na stronach 98-99 wnioskodawczyni wskazała w jaki sposób poszczególne zadania rozwiązują problem w sferze środowiskowej i wyprowadzają obszar ze stanu kryzysowego. Również na stronie 107 studium wykonalności podano w jaki sposób realizacja omawianego tam zadania przyczyni się do poprawy stanu środowiska naturalnego.

Organ nie odniósł się jednak do tych informacji. Stwierdził jedynie lakonicznie, że nie znalazł znaczących działań przyczyniających się do poprawy środowiska.

W ocenie Sądu stwierdzenie takie, bez szczegółowej analizy poszczególnych działań w kontekście spełnienia warunków kryterium, jest dowolne. Dodatkowo, stanowisko organu o braku działań w kwestii odpadów, pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią studium wykonalności. W dokumencie tym na stronie 107 strona wyraźnie podaje, że zadanie - adaptacja magazynu na potrzeby hali produkcyjnej przy ul. M.– przyczyni się do poprawy środowiska naturalnego m.in. poprzez zastąpienie płyt dachowych zawierających szkodliwy azbest płytami warstwowymi.

Wymaga podkreślenia, że na organie spoczywa obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności, w zestawieniu z danymi przewidzianymi w instrukcji oceny dla danego kryterium, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska,

tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi została lub nie przyznana określona ilość punktów. Ocena w omawianym zakresie została natomiast dokonana bez rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności i bez przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia dla dokonanego wyboru w tym zakresie.

Dodać w tym miejscu należy, iż dla dokonania oceny nie jest przesądzające w którym miejscu studium wykonalności znajdzie się informacja mająca znaczenie dla realizacji zadań sfery środowiskowej. Ocenie podlega bowiem cały wniosek, a zawarte w nim dane winny być kompleksowo przeanalizowane w perspektywie spełnienia omawianego kryterium.

Nie ma również znaczenia okoliczność, iż mały udział OZE w inwestycjach, niska efektywność energetyczna budynków użyteczności publicznej oraz zła jakość oświetlenia na obszarze rewitalizacji były brane pod uwagę przez oceniających w ramach kryterium 6. Jak słusznie podnosi skarżąca, przyznanie punktów w ramach jednego kryterium za dane rozwiązanie nie wyklucza przyznania punktów również w ramach innego kryterium, jeżeli tylko objęte wnioskiem działanie wypełnia jego definicję.

W konsekwencji Sąd nie podziela zaprezentowanego w sporze stanowiska organu. Ocena kryterium nr 1 została dokonana w oparciu o nieprawidłowo zinterpretowaną definicję sfery środowiskowej, przy zastosowaniu nieznanego postępowaniu konkursowemu pojęcia "działań znacząco oddziałujących na środowisko". Ocenę tę, z uwagi na brak odniesienia się do wszystkich wskazywanych w studium wykonalności działań skarżącej oddziałujących na środowisko (strony 98, 99, 107 studium) należy ponadto określić jako dowolną. Sytuacja taka uzasadnia stwierdzenie, że wynik oceny punktowej w zakresie kryterium nr 1 został ustalony z naruszeniem określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasad przejrzystości i rzetelności. Ma to wpływ na wynik sprawy bowiem prawidłowo przeprowadzona ocena w zakresie tego kryterium mogłaby prowadzić do przyznania dodatkowych punktów, a tym samym miałaby wpływ na ostateczny wynik oceny.

Sąd natomiast nie podziela zarzutów skarżącej w zakresie oceny kryterium nr 2 – "Wpływ projektu na obszar rewitalizowany". Zgodnie z definicją tego kryterium, maksymalną liczbę punktów będą mogły otrzymać projekty, które wykażą największy wpływ na obszar rewitalizowany oraz na przezwyciężanie i rozwiązywanie negatywnych zjawisk zdefiniowanych w Programie Rewitalizacji w postaci następujących efektów: zwiększenie potencjału gospodarczego w szczególności poprzez tworzenie nowych podmiotów gospodarczych lub nowych sektorów usług – 1p., poprawa bezpieczeństwa publicznego – 1p., zwiększenie potencjału turystycznego – 1p., wpływ na zachowanie obiektów zabytkowych na obszarze rewitalizowanym – 1p., poprawa estetyki i funkcjonalności przestrzeni publicznej na rzecz przywrócenia i utrwalenia ładu przestrzennego, który podniesie atrakcyjność rewitalizowanego obszaru – 1p.

Spór pomiędzy stronami dotyczy nie przyznania w ramach tego kryterium 1 punktu za wpływ na zachowanie obiektów zabytkowych na obszarze rewitalizowanym.

Zdaniem strony projekt wpływa na zachowanie obiektu zabytkowego jakim jest Synagoga (wpisana do rejestru zabytków) poprzez uzupełnienie eksponatów oraz zakup wyposażenia. Nadto skarżąca podnosi, że definicja kryterium nie odsyła do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu nie ma także mowy o pracach konserwatorskich mających wpływ na zachowanie obiektów.

W przekonaniu organu na zachowanie obiektów zabytkowych mają wpływ działania konserwatorskie mające na celu poprawienie stanu technicznego obiektu historycznego, prace restauratorskie, prace remontowe czy budowlane elementów architektury zabytkowej. Deklarowane przez wnioskodawcę: zakup audiobooków w języku polskim pod kątem udostępnienia wystawy dla osób z dysfunkcją wzroku wraz z nagraniem lektorskim, uzupełnienie eksponatów, aplikacja dla dzieci w kiosku multimedialnym, zakup krzeseł, gablot szklanych ekspozycyjnych do biblioteki multimedialnej nie świadczą o planowanych pracach mających wpływ na zachowanie obiektu zabytkowego, tj. synagogi, w której znajduje się Ośrodek Edukacyjno-Muzealny "Świętokrzyski Sztetl".

Zdaniem Sądu w zakresie oceny kryterium nr 2 prawidłowe jest stanowisko organu.

Jakkolwiek ma rację skarżąca, iż w dotyczących konkursu aktach nie ma odesłania do ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, to wystarczającym dla odczytania definicji tego kryterium będzie odwołanie się do słownikowego znaczenia sformułowania "zachować". W nawiązaniu do słownika języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl), należy wskazać, że określenie "zachować" oznacza dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu, zabezpieczyć coś. Natomiast synonimami słowa zachować są: ochronić, ustrzec, zabezpieczyć, ocalić. Samo zatem znaczenie w języku polskim czasownika "zachować", użytego również w definicji kryterium nr 2, daje możliwość oceny, czy zaproponowane rozwiązania w projekcie będą miały wpływ na zachowanie zabytku.

Organ zasadnie przyjął, iż objęte projektem działania polegające na : zakupie eksponatów czy wyposażenia zwiększają potencjał turystyczny, poprawiają estetykę i funkcjonalność przestrzeni, nie wpływają natomiast na zachowanie obiektów zabytkowych.

Słuszny w powyższym kontekście jest także wniosek organu, że wpływ na zachowanie zabytków miałyby m.in. prace konserwatorskie czy restauratorskie, badania konserwatorskie prowadzone przy zabytkach, prace remontowe czy prace budowlane elementów architektury zabytkowej.

Należy zwrócić uwagę, iż dokonując oceny w ramach tego kryterium organ nawiązał do treści studium wykonalności oraz wziął pod uwagę wszystkie elementy działania, które strona wskazała jako realizujące jego definicję. Ocena kryterium nr 2 nie nosi zatem znamion dowolności.

Dokonując ponownej oceny projektu Instytucja Zarządzająca weźmie pod uwagę przedstawione wyżej uwagi w zakresie kryterium nr 1.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 680 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi - 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł ( § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U 2018.265).