Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 854/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Par. 8  ust. 1  w zw. z par. 11  ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skarg S. F. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargi oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2015 r. na podstawie art. 104 § K.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.), § 8 ust.1 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2099 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1367) trzy decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: choroby skóry, astmy oskrzelowej oraz alergicznego nieżytu nosa.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzjami z dnia 19 kwietnia 2016 r., znak: [...], [...], [...] utrzymał decyzje organu I instancji w mocy m.in. na podstawie art. 138 § 1 pk1 kpa.

Organ ustalił, że S. F. zatrudniony był od dnia 18 sierpnia 1997 r. do dnia 30 września 1997 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym " A" w N (obecnie A Sp. z o. o w N) na stanowisku blacharza, a od 1 października 1997 r. do dnia 17 czerwca 2005 r. w A s.c. w N (obecnie A PP Sp. z o.o.) kolejno na stanowiskach: klejenia ościeżnic od 1 października 1997 r. do dnia 15 marca 1998 r., klejenia od 16 marca 1998 r. do 30 listopada 1998 r., klejenia skrzydeł i ościeżnic od 1 grudnia 1998 r. do 31 października 2001 r., przygotowania do lakierowania hydrodynamicznego od 1 listopada 2001 r. do 31 stycznia 2002 r., klejenia skrzydeł i ościeżnic od 1 lutego 2002 r. do 30 czerwca 2002 r., montażu okuć od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 17 czerwca 2005 r. Organ podał, że S. F. na stanowisku blacharza zajmował się trasowaniem formatek i wycinaniem form nożycami ręcznymi. Obsługiwał giętarkę ręczną, tłocznik hydrauliczny, dziurkarki i wiertarki stołowe. Na stanowisku klejenia skrzydeł i ościeżnic zajmował się nawiercaniem otworów w skrzydłach okien lub ościeżnicach, ręcznym nakładaniem kleju oraz wbijaniem młotkiem kołków do nawierconych uprzednio otworów. W późniejszym okresie zatrudnienia czynności nakładania kleju odbywały się za pomocą nakładarki automatycznej. Na stanowisku przygotowania do lakierowania hydrodynamicznego skarżący zajmował się ręcznym czyszczeniem (papierem ściernym) elementów okien. Jako monter okuć montował do skrzydeł lub ościeżnic zawiasy, klamki, zasuwki i listwy oraz konserwował zawiasy smarem stałym. W okresie zatrudnienia narażony był na pyły lakierów, opary kleju, silikonu, gumy, pyły drewna oraz hałas.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowań w sprawie chorób zawodowych S. F. Podał, że w dniu [...] 2007 r. Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenia lekarskie nr [...], [...] i [...] o braku podstaw do rozpoznania u S. F. choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa, choroby skóry, astmy oskrzelowej. Wskazał, że w uzasadnieniu ww. orzeczeń podano, że u badanego rozpoznano chorobę skóry o typie grudek przymieszkowych, ale schorzenie to nie ma tła alergicznego i nie figuruje w wykazie chorób zawodowych.

Decyzje Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego chorób zawodowych: astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa oraz choroby skóry zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy w dniu 24 lutego 2012 r. Po rozpoznaniu skargi na te decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 570/12, uchylił decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2012 r.

Powiatowy Inspektor Sanitarny realizując zalecenia zawarte w wyroku zwrócił się o wydanie opinii medycznych do: Ośrodka Medycyny Pracy, Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego oraz Instytutu Medycyny Pracy .

W odpowiedzi Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnił, iż diagnostyka przeprowadzona w Poradni Chorób Zawodowych Ośrodka Medycyny Pracy, w oparciu o badania specjalistyczne wykonane w Ośrodku Medycyny Pracy nie potwierdziła u S. F. występowania choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych. W trakcie diagnostyki zostały wykonane badania w kierunku alergicznego podłoża choroby. Wyniki tych badań nie potwierdziły u badanego cech alergii. Brak było również klinicznych objawów astmy oskrzelowej i alergicznego nieżytu nosa. Stwierdzono, że badany nie zażywa leków stosowanych w chorobach alergicznych. Dlatego uznano, że analiza dostarczonej dokumentacji medycznej nie potwierdziła rozpoznania, czy leczenia chorób o podłożu alergicznym. Z uwagi na brak rozpoznania schorzeń nie było podstaw do wykonywania prób prowokacyjnych, bo te badania mają potwierdzić zawodową etiologię schorzenia, a u S. F. nie było rozpoznanego schorzenia. Stwierdzono też, że morfologia i lokalizacja zmian skórnych stwierdzonych u badanego nie odpowiada zmianom opisywanym w alergicznym kontaktowym zapaleniu skóry, a rozpoznane zmiany o typie grudek przymieszkowych z odczynem zapalnym nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Ponieważ nie został spełniony podstawowy warunek do rozpoznania choroby zawodowej czyli rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych, to w takim przypadku ocena narażenia zawodowego, nawet gdyby potwierdziła istnienie na stanowisku pracy narażenia na czynniki o potencjalnym działaniu alergizującym, była niewystarczająca, aby rozpoznać chorobę zawodową. Dochodzenie więc kolejnych czynników narażenia, a nawet wykonywania z nimi testów skórnych nie spowoduje rozpoznania choroby zawodowej, przy braku klinicznych cech tej choroby. W 2006 r. w wyniku konsultacji alergologicznej postawiono rozpoznanie: "Obserwacja w kierunku alergicznego zapalenia śluzówki górnych dróg oddechowych, astmy oskrzelowej oraz alergicznego kontaktowego zapalenia skóry negatywna", co wyraźnie wskazuje na brak u badanego schorzeń figurujących w wykazie chorób zawodowych, a samo stwierdzenie, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej nie jest wystarczające, jeżeli taka choroba się nie rozwinęła.

W odpowiedzi z dnia 18 października 2013 r. jednostka orzecznicza II stopnia -Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził, że narażenie zawodowe ma drugorzędne znaczenie w przypadku braku rozpoznania klinicznego choroby, a analiza dokumentacji lekarskiej pacjenta nie dostarczyła dowodów leczenia lub rozpoznania u niego chorób dróg oddechowych czy skóry o podłożu alergicznym. Podano, że dodatni wynik testu skórnego sam w sobie nie jest wystarczający do rozpoznania choroby zawodowej. Dostępna dokumentacja nie zawiera żadnych obiektywnych dowodów w postaci np. kartoteki chorobowej, zaświadczenia lekarskiego czy karty wypisowej, które wskazywałyby na istnienie u pacjenta chorób alergicznych dróg oddechowych lub skóry wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Zmiany skórne o charakterze grudek przymieszkowych z odczynem zapalnym, rozpoznane u S. F. podczas diagnostyki w Ośrodku Medycyny Pracy nie są schorzeniem alergicznym i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Mogły natomiast stanowić podstawę do wydania w 2005 r. przez lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad pracownikiem zaświadczenia o niezdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku ze względów profilaktycznych (zgodnie z sugestią lekarza dermatologa S. F. – S. F. winien był unikać gorąca, zimna, czynników drażniących takich jak lakier, silikon, drewno" ). Z punktu widzenia lekarza medycyny pracy pracownik z chorobą skóry ze względów profilaktycznych nie powinien wykonywać pracy narażającej go na czynniki o potencjalnym działaniu drażniącym lub alergizującym skórę, gdyż tego rodzaju czynniki mogą niespecyficznie nasilać objawy chorobowe i utrudniać leczenie. Wskazano, że "znamiennym" jest fakt, że lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną powyższego zaświadczenia o niezdolności do pracy nie wydał w związku z podejrzeniem powstania u niego choroby zawodowej. Zwrócono też uwagę, że powyższe wnioski oparto jedynie o analizę nadesłanej dokumentacji oraz nadmieniono, iż kilkakrotnie proponowano pacjentowi wykonanie ponownych badań - z tej możliwości pacjent nie skorzystał. Przeprowadzanie ponownej diagnostyki alergologicznej w chwili obecnej, po 8 latach od zakończenia pracy zawodowej miałoby uzasadnienie tylko w przypadku obiektywnego potwierdzenia, że u pacjenta występowały objawy choroby alergicznej skóry lub dróg oddechowych ujętej w wykazie chorób zawodowych w okresie jego narażenia zawodowego lub do 1 roku od jego ustania (zgodnie z obowiązującymi przepisami określonymi w wykazie chorób zawodowych).

Instytut Medycyny Pracy po otrzymaniu całości dokumentacji przesłanej przez Ośrodek Medycyny Pracy wyznaczył termin badania S. F. na dzień 17 marca 2014 r., o czym został on powiadomiony listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. S. F. nie zgłosił się na wyznaczoną konsultację.

Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] 2014 r. trzy decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: Nr [...], znak: [...] - choroby skóry, znak: [...], Nr [...] - astmy oskrzelowej oraz znak: [...], Nr [...] – alergicznego nieżytu nosa.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzjami z dnia [...] 2014 r., znak: [...], [...], oraz [...] uchylił decyzje organu I instancji w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wnosząc o uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie czynników alergizujących występujących na stanowiskach pracy S. F. Wskazał również na konieczność ustalenia czy ww. wykonywał pracę w lakierni poliuretanowej. Po uzupełnieniu materiału dowodowego i uzyskaniu nowych danych o narażeniu zawodowym na stanowisku pracy S. F. zalecił wystąpić ponownie do jednostki orzeczniczej z prośbą o weryfikację wydanego orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa oraz choroby skóry. Organ uzasadnił swoje stanowisko niewyjaśnieniem czy S. F. miał kontakt na stanowiskach pracy w A sp. z o.o. w N oraz A PP sp. z o.o. w N z czynnikami, które wymienił w pismach z dnia 2 listopada 2006 r. oraz z 16 października 2007 r., ze szczególnym uwzględnieniem lakieru poliuretanowego pur-spir-itz-utu UR; nieustaleniem czy testy alergologiczne były przeprowadzone ze wszystkimi czynnikami alergizującymi występującymi na stanowiskach pracy skarżącego i koniecznością - w przypadku ich braku - wystąpienia ponownie do jednostki orzeczniczej o ich przeprowadzenie. Organ wskazał też na brak wyjaśnień istniejących rozbieżności pomiędzy oświadczeniem strony skarżącej i zakładu pracy A PP sp. z o.o. w N dotyczącej wykonywania pracy w lakierni poliuretanowej. Ponadto mając na uwadze wyrok WSA z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 570/12 wskazał na konieczność uwzględnienia wszystkich wskazówek zawartych w nim.

Powiatowy Inspektor Sanitarny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydał w dniu [...] 2015 r. decyzje: znak: [...], Nr [...]; [...], Nr [...]; oraz [...], Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych, kolejno: choroby skóry, astmy oskrzelowej oraz alergicznego nieżytu nosa. Swoje rozstrzygnięcie organ oparł na dotychczas zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie, poszerzonym o nowe dowody, których chronologię przedstawiono: organ wystąpił do A Sp. z o.o. i A P.P. Sp. z o.o. o dodatkowe wyjaśnienia w kwestiach dotyczących kontaktu z czynnikami alergizującymi na stanowiskach pracy S. F. W odpowiedzi uzyskał informacje, że skarżący mógł mieć styczność z alergenami takimi jak: silikon używany do fugowania okien, pył drewna sosnowego, masa szpachlowa, wióry drewna sosnowego, klej na bazie wody DURO-LOK 270 oraz roztocza kurzu występujące samoistnie, silikon w aerozolu, uszczelka gumowa. Jak wyjaśnił ponadto zakład pracy skarżący nie pracował na lakierni poliuretanowej. Do Instytutu Medycyny Pracy przesłano próbki wszystkich substancji alergizujących i drażniących, z którymi S. F. miał kontakt na stanowisku pracy wraz z ich dokładnymi opisami i kartami charakterystyki produktu. W wysłanych próbkach uwzględniono również alergeny lakieru poliuretanowego, choć skarżący nie był narażony zawodowo na te substancje. Organ wskazał, że w ponownej opinii medycznej z dnia 9 września 2015 r. Ośrodek Medycyny Pracy wykazał, że w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego nie ujawniono u pacjenta schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych (astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry). Ponieważ nie ujawniono schorzenia figurującego w wykazie chorób zawodowych nie można było rozpoznać u pacjenta choroby zawodowej, gdyż nie został spełniony podstawowy warunek czyli rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Dodatkowo, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikło, że skarżący nie zgłosił się do Instytutu Medycyny Pracy na dodatkowe badanie konsultacyjne (z wniosku Powiatowego Inspektora Sanitarnego) wyznaczone na dzień 17 marca 2014 r., tym samym nie było możliwości ocenić potencjalnego wpływu lakieru poliuretanowego na jego zdrowie.

Od powyższych decyzji S. F. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wnosząc o uchylenie decyzji i powołanie biegłego sądowego w celu przeprowadzenia rzetelnego postępowania co do faktów wykazanych we wnioskach z 21 marca 2015 r. i 7 października 2015 r. nieuwzględnionych przez organ I instancji w postępowaniu dowodowym.

Skarżący podał, że podstawą prawną wydania decyzji są nieprawomocne orzeczenia lekarskie. Stwierdził też, że organ I instancji po raz kolejny nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 570/12 oraz że Powiatowy Inspektor Sanitarny sprawował nadzór nad Firmą A Sp. z o.o., ale nie przeprowadzał badań środowiska pracy w okresie zatrudnienia strony, w związku z czym brak jest podstawowego dowodu w sprawie w postaci wyników badań środowiska pracy.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzjami z dnia 19 kwietnia 2016 r., znak: [...], [...], [...] utrzymał decyzje organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu organ podzielił motywy podane przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a ponadto podkreślił, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wynika z faktu, iż nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, a to: choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w odpowiednim okresie. W sprawie skarżącego nie rozpoznano choroby skóry, alergicznego nieżytu nosa oraz astmy oskrzelowej. Stwierdzono, że wyniki morfologii i lokalizacja zmian skórnych, stwierdzonych u niego, nie odpowiadają zmianom opisywanym w alergicznym kontaktowym zapaleniu skóry. Z kolei przeprowadzona diagnostyka alergologiczna nie wykazała występowania u skarżącego cech alergii (prawidłowe były wartości wskaźników spirometrycznych, testów punktowych, badania cytologicznego śluzówek nosa, gardła i krtani, prawidłowy poziom IgE w surowicy krwi). Brak było dodatnich odczynów w testach kontaktowych, a skarżący nie zażywał leków stosowanych w chorobach alergicznych. W wyniku konsultacji dermatologicznej rozpoznano zmiany o typie grudek przymieszkowych z odczynem zapalnym, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Analizowana przez jednostki orzecznicze dokumentacja medyczna S. F. nie zawiera żadnych obiektywnych dowodów w postaci np. kartoteki chorobowej, zaświadczenia lekarskiego czy karty wypisowej, które wskazywałyby na istnienie astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa, czy choroby skórnej. Jednostki orzecznicze zgodnie uznały, że objawy ze strony układu oddechowego mogą być spowodowane przebytymi częstymi infekcjami górnych dróg oddechowych (dane w tym zakresie zawarte są w dokumentacji medycznej). W badaniu laryngologicznym stwierdzono pourazową deformację przegrody nosa z ograniczeniem drożności nosa po stronie lewej oraz przewlekły nieżyt migdałków podniebiennych (schorzenia niefigurujące w wykazie chorób zawodowych).

W skargach do WSA w Krakowie na ww. decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, S. F. wniósł o ich uchylenie, podnosząc zarzuty i argumenty jak w odwołaniach.

Organ wniósł o oddalenie skarg. Podkreślił, że w przeprowadzonych ponownie postępowaniach PIS uwzględnił wszystkie zalecenia WSA z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 570/12, co zostało szczegółowo uzasadnione.

Na rozprawie Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt III SA/Kr 854/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Przede wszystkim wskazać należy, że poprzednie decyzje wydane w przedmiotowej sprawie były przedmiotem kontroli tut. Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 570/13. Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku w dniu 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 570/ 13 Sąd stwierdził, iż wydane rozstrzygnięcie nie zostało poprzedzone kompleksowym zebraniem i rozpatrzeniem całości materiału dowodowego - organy administracyjne nie wyjaśniły dokładnie, na jakie substancje i w jakim zakresie S. F. był narażony przy wykonywaniu pracy na zajmowanych stanowiskach. W ocenie Sądu organy administracyjne bezkrytycznie przyjęły orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy nr [...], [...], [...] z dnia [...] 2007 r. jako pełnowartościowy dowód w sprawie pomimo, że orzeczenie to zawierało lakoniczne uzasadnienie, z którego w żaden sposób nie wynikało, jaki był stan zdrowia skarżącego oraz co dokładnie lekarz orzecznik wziął pod uwagę (poza wynikami testów alergologicznych) wydając przedmiotowe orzeczenie. Sąd zobowiązał organy administracyjne do ustalenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy jednoznacznie listy substancji, na jakie narażony był skarżący przy wykonywaniu pracy oraz w miarę możliwości uzyskać próbki tychże substancji. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy w ocenie Sądu powinien dać podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego. Sąd stwierdził, że miał na uwadze fakt, że pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 14 października 2011 r. stanowiącym odpowiedź na wyznaczenie kolejnego terminu badań, stwierdził, że uczestnictwo skarżącego w badaniach uznaje za bezcelowe. Jednakże z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w ww. zakresie i wydania orzeczenia lekarskiego dopiero na tak ustalonej podstawie, sąd uznał, że omawiane stanowisko skarżącego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Jak stwierdził w ww. wyroku WSA w Krakowie choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Podkreślić należy, że przeprowadzone badania lekarskie, będące podstawą do wydania przez Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeń lekarskich nr [...], [...], [...] z dnia [...] 2007 r. o braku podstaw do rozpoznania u S. F. choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej, alergicznego nieżytu nosa i choroby skóry, nie wykazały w ogóle u skarżącego wymienionych schorzeń. Brak było więc w ogóle spełnienia jednej z podstawowych przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej, a więc zaistnienia choroby. Skoro u skarżącego nie rozpoznano żadnego z ww. schorzeń, które są wpisane na listę chorób zawodowych, to analizowanie spełnienia drugiej przesłanki, a mianowicie istnienia związku przyczynowego między chorobą (której u niego nie stwierdzono), a miejscem pracy, rodzajem tej pracy, warunkami i sposobem jej wykonywania było bezprzedmiotowe. Zarzut zgłaszany przez skarżącego, iż nie przeprowadzono badania środowiska pracy w okresie, w którym tam pracował pod względem istnienia czynników narażających pracowników na rozwinięcie choroby zawodowej, co mogło według niego mieć wpływ na wynik sprawy, nie znajduje swojego uzasadnienia, a to przede wszystkim z uwagi na brak u skarżącego, którejkolwiek z ww. chorób. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w opinii medycznej w przedmiotowej sprawie z dnia 18 października 2013 r., po zapoznaniu się z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., a także załączoną dokumentacją, odnosząc się do kwestii medycznych wyjaśnił, iż w pełni słusznym jest stwierdzenie, że narażenie zawodowe ma drugorzędne znaczenie w przypadku braku rozpoznania klinicznego choroby.

Odnośnie zarzutu nieprzeprowadzenia ponownych badań lekarskich pomimo odwołania się skarżącego od przytoczonych orzeczeń, to wskazać należy, że Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego umożliwił S. F. złożenie wniosku o ponowne wyznaczenie terminu badania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 11 kwietnia 2008 r. poinformował również skarżącego o możliwości złożenia wniosku do Ośrodka Medycyny Pracy o ponowne badanie lekarskie w jednostce orzeczniczej II stopnia. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez A. F. w dniu 14 kwietnia 2008 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy, jednakże taki wniosek nie został złożony. Również w toku prowadzonego postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o wyznaczenie terminu badania konsultacyjnego S. F. Pomimo, wyznaczenia przez jednostkę orzeczniczą II stopnia kilku terminów badania (zawiadomienia z dnia 4 marca 2009 r., 11 maja 2009 r., 15 czerwca 2009 r. oraz zawiadomienie z dnia 3 października 2011 r .oraz zawiadomienia Instytutu Medycyny Pracy z dnia 10 lutego 2014 r. i z 6 marca 2014 r oraz adnotacja służbowa z dnia 18 marca 2014 r.) S. F. nie stawił się na badania. W piśmie z dnia 14 października 2011 r. skierowanym do jednostki orzeczniczej II stopnia odwołujący oświadczył, iż nie dostrzega celu w uczestnictwie w badaniach lekarskich po ponad pięciu latach od wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, organy umożliwiły skarżącemu możliwość uczestnictwa w badaniach II instancji orzeczniczej. Z uwagi na to, że ewentualna zmiana orzeczenia lekarskiego musi nastąpić wyłącznie na podstawie kolejnych badań, brak udziału zainteresowanego w tych badaniach, oznacza niemożność reformacji tego orzeczenia, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Zgodnie z tym przepisem decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Ponadto mając na uwadze wiążący wyrok WSA z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 570/12 należy stwierdzić, że organy wykonały jego zalecenia bowiem orzeczenia lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2007 r. nr: [...], [...], [...], jak również opinie Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 5 września 2013 r. (k. 293 a.a), 16 lipca 2015 r. (k. 371a.a) i z dnia 9 września 2015 r. (k. 377a.a) oraz opinie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 18 października 2013 r. (k. 295-296 a.a) w sposób wyczerpujący i spójny wyjaśniły, iż diagnostyka przeprowadzona w Poradni Chorób Zawodowych Ośrodka Medycyny Pracy, w oparciu o badania specjalistyczne, nie potwierdziła u S. F. istnienia choroby figurującej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Co istotne – skarżący, znając treść ww. orzeczeń oraz opinii, nie przedstawił żadnych dowodów je podważających (np. zaświadczeń lekarskich potwierdzających rozpoznanie ww. chorób, kart leczenia szpitalnego, kartoteki chorobowej, czy opinii biegłego, in. dokumentację medyczną).

Stwierdzić też należy, że wykonując zalecenia WSA w Krakowie organy administracyjne wyjaśniły dokładnie, na jakie substancje i w jakim zakresie S. F. był narażony przy wykonywaniu pracy na poszczególnych zajmowanych stanowiskach, opisanych dokładnie w uzasadnieniach decyzji (vide też: k. 363-358, k.370 i k.371 a.a.). Orzeczenia lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy nr [...], [...], [...] z dnia [...] 2007 r. zostały poddane kilkukrotnej analizie, co znalazło odzwierciedlenie w uzyskanych opiniach medycznych Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Z uzasadnienia ww. opinii wynika dlaczego nie przeprowadzono testu kontaktowego względem lakieru poliuretanowego (brak stawiennictwa skarżącego na ponowne badania) oraz brak wpływu tego badania na opinie, skoro nie stwierdzono choroby (nawet gdyby skarżący był narażony na kontakt z tymi substancjami). Zgodnie z zaleceniem Sądu ponowne rozstrzygnięcia zapadły po ponownym skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, na które jednak się nie stawił. Kwestionowanie zatem ww. orzeczeń i opinii przez skarżącego nie może odnieść żadnego skutku. Nie tylko nie przedstawił on żadnego dowodu, z którego wynikałoby chociaż prawdopodobieństwo występowania u niego schorzeń uznanych za choroby zawodowe, ale nawet nie był on zainteresowany wzięciem udziału w prowadzonym postępowaniu, pomimo wielokrotnego zawiadamiania go o możliwości ponownych badań. Dlatego żądanie powołania biegłego sądowego zawarte w skardze jest i spóźnione i prawnie niedopuszczalne (art. 106 § 3 ppsa).

Odnosząc się do zarzutów skarg podnieść należy, że jak wyjaśniły to już organy, podstawą prawną do wydania decyzji są orzeczenia lekarskie. Wobec niestawiennictwa skarżącego na badania w jednostce II stopnia podstawą taką są orzeczenia jednostki I stopnia. Organy orzekające obu instancji trafnie ustaliły, że skarżący, mimo że domagał się ponownego badania w trybie odwoławczym, to jednak nie stawił się w wyznaczonym terminie ani w Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ani w Instytucie Medycyny Pracy. Powyższa okoliczność, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek wyjaśnienia strony, wskazującego na usprawiedliwione przyczyny tego niestawiennictwa i zawierającego wniosek o wyznaczenie nowego terminu, dawała organom pełne podstawy, do zajęcia stanowiska prezentowanego w zaskarżonych decyzjach. Skarżący sam bowiem pozbawił się możliwości wydania orzeczenia w trybie odwoławczym przez uprawnioną jednostkę medyczną. W rezultacie orzeczenia lekarskie wystawione przez jednostkę orzeczniczą I stopnia są wiążące, należy uznać za trafne i zgodne z prawem, tym bardziej, że zostały one uzupełnione wskazanymi wyżej opiniami medycznymi. Organ odwoławczy poddał je ocenie, nie wykraczając przy tym poza granice swobody zakreślone w art. 80 k.p.a. Dokonane w zaskarżonych decyzjach ustalenia faktyczne stanowią logiczną konsekwencję prawidłowej oceny dowodów i dlatego Sąd nie dopatrzył się podstaw do ich podważenia.

Natomiast nieprzeprowadzenie przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który sprawował nadzór nad A Sp. z o.o., badań środowiska pracy w okresie zatrudnienia skarżącego nie ma żadnego istotnego znaczenia dla wyniku postępowania skoro u skarżącego, pomimo narażenia zawodowego na czynniki alergizujące, nie stwierdzono schorzeń zakwalifikowanych do chorób zawodowych. Przypomnieć też należy, ze względu na zarzuty skargi, że przedmiotem kontroli sądu były decyzje w przedmiocie choroby zawodowej. Nie podlega natomiast tej kontroli postępowanie przedsiębiorcy zatrudniającego skarżącego, tj. zarzucany brak skierowania skarżącego na badania do lekarza z zakresu medycyny pracy oraz brak zlecenia Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzenie badań środowiska pracy, po stwierdzeniu przez lekarza zakładowego w 2005 r. szkodliwego wpływu wykonywanej przez skarżącego pracy na jego zdrowie. Pomimo bowiem stwierdzenia narażenia zawodowego i pomimo zaświadczenia (a nie - orzeczenia) lekarza zakładowego z dnia 16 maja 2005 r., po przeprowadzeniu postępowania, nie stwierdzono u skarżącego chorób zawodowych.

W związku z powyższym skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Skargi nie mogły być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisk organów nie dały do tego podstawy. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ppsa tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 153 ppsa, a uzasadnienie zaskarżonych aktów sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.