Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2387/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, decyzja z [...] czerwca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2014 r. nr [...], którą odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] października 2012 r. nr [...]

Z ustaleń organu wynika, że decyzją z [...] października 2012 r. utrzymał on w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r. o odmowie potwierdzenia J. C. oraz A. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. I. nieruchomości poza obecnymi granicami R.P., położonej w A., województwo [...]. Z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez ojca – S. I. w miejscowości A. i S. wystąpiła J. C. w dniu [...] lipca 2008 r., Wojewoda [...], decyzją z [...] sierpnia 2012 r. odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tego powodu, że materiał dowodowy nie potwierdził, iż miejsce zamieszkania S. I. w dniu 1 września 1939 r. znajdowało się na Kresach Wschodnich, a dowody świadczą, że jego miejscem zamieszkania była B. Organ także wskazał, że dokumenty nie są wystarczające do uznania, że S. I. był właścicielem mienia położonego poza obecnymi granicami R.P. w chwili rozpoczęcia działań wojennych w 1939 r. Stanowisko zaprezentowane w decyzji Wojewody [...] podzielił organ odwoławczy decyzją z [...] października 2012 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wnioskiem z [...] marca 2013 r. J. C. złożyła na podstawie art. 2 pkt. 1 w zw. z art. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2012 r. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. Minister Skarbu Państwa wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z [...] października 2012 r. Rozpoznając wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, po wznowieniu postępowania, organ przytoczył treść art. 2. pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. znowelizowanej ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy z 8 lipca 2005 r. i stwierdził, że przesłanka "zamieszkania", o jakiej stanowi art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. nie jest spełniona, w odniesieniu do poprzednika prawnego wnioskodawczyni, także na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów prawnych po ich znowelizowaniu. Brak jest, w ocenie organu, jakichkolwiek dowodów potwierdzających zamieszkiwanie S. I. w A. Natomiast dokumenty dotyczące zamieszkiwania lub zameldowania S. I. wskazują na B., obecnie B. Również jego żona M. I. jak i córka J. C., zarówno przed, w trakcie i po wojnie były zameldowane w B. Biorąc pod uwagę dowody z dokumentów, potwierdzające powyższe, organy miały podstawę do tego, by przyjąć, iż jedynym potwierdzonym miejscem zamieszkania S. I. była B. Przedłożone do akt sprawy oświadczenia świadków również nie mogą stanowić dowodu na potwierdzenie przesłanki zamieszkania, gdyż nie zostały złożone zgodnie z wymogami określonymi w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Odnośnie wniosku o przesłuchanie J. C. na okoliczność potwierdzenia zamieszkiwania S. I. w A. organ stwierdził, że zeznania składane na podstawie art. 86 k.p.a. mogą być traktowane jedynie jako dowód uzupełniający, który nie może stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia spełnienia omawianej przesłanki i dlatego przesłuchanie strony organ uznał za zbędne. Organ także wskazał, że dokumenty z 1925 r. i 1928 r. nie są wystarczające dla stwierdzenia, że w momencie wybuchu II wojny światowej S. I. był właścicielem nieruchomości położonej w A.

W tej sytuacji organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2012 r.

W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2014 r. J. C. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 86 k.p.a., poprzez nieuwzglęnienie wniosku dowodowego z [...] kwietnia 2014 r. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony – J. C.

W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] maja 2014 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi – oświadczenia skarżącej z 4 lipca 2014 r. sporządzonego przez notariusza W. K.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przyczyną odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. I. nieruchomości poza obecnymi granicami R.P., położonej w A., województwo [...], ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2012 r., było uznanie przez organ braku spełnienia przez S. I. przesłanki "zamieszkania" zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji.

W wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r., sygn. akt SK 11/12, w którym stwierdzono, iż art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium R.P., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP., ustawodawca dokonał nawelizacji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. ustawą z dnia 12 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r. poz. 195). W wyniku nowelizacji przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowi, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami R.P., jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium R.P. w rozumieniu przepisów szczegółowo wskazanych w tym przepisie oraz posiada obywatelstwo polskie.

Tak więc po nowelizacji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. został utrzymany wymóg posiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium R.P. w dniu 1 września 1939 r., tylko że ten wymóg należy ocenić według przepisów wymienionych w tej regulacji prawnej. Z przepisów tych wynika, że można było mieć kilka miejsc zamieszkania, co nie zmienia sytuacji, że realizacji przesłanki "zamieszkania" miejsce zamieszkania musiało być na byłym terytorium R.P. w dniu 1 września 1939 r.

Skarżąca utrzymuje, że ojciec – S. I. – miał dwa miejsca zamieszkania w dniu 1 września 1939 r. – w B. (obecnie to część miasta B.) oraz na byłym terytorium R.P. – w A., województwo [...], gdzie był właścicielem zabudowanej nieruchomości. Jednakże organ ustalił, że brak jest dowodów do uznania, że S. I. miał miejsce zamieszkania w A. Natomiast dokumenty potwierdzają, że mieszkał w B. Wynika to z pisma Dyrekcji Państwowego Liceum i Gimnazjum im. [...] w B. z [...] lutego 1939 r., w którym stwierdzono, że S. I. został przeniesiony w stan spoczynku, a jest bezsprzeczne, że był tam zatrudniony jako nauczyciel, zaświadczenia wystawionego przez lekarza M. G. w dniu [...] października 1939 r., postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] lutego 1989 r. o stwierdzeniu nabycia spadku. Również żona S. I. i córka – skarżąca J. C. – zarówno przed wojną, w czasie wojny, jak i po wojnie, mieszkały w B., co wynika z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w B. z [...] kwietnia 2009 r. i z pisma tego Urzędu z [...] czerwca 2011 r.

Żadna informacja udzielona na zapytanie organu przez liczne instytucje, do których się zwrócono, w tym archiwa państwowe, nie potwierdziła, że S. I.miał miejsce zamieszkania w A. Również brak jest dowodów, że w dniu 1 września 1939 r. lub w okresie zbliżonym do tej daty S. I. był właścicielem nieruchomości w A. Kontrakt kupna i sprzedaży zawarty w dniu [...] kwietnia 1928 r. oraz arkusz posiadłości gruntowej nr [...] z [...] lipca 1925 r. nie mogą stanowić dowodu do uznania, że S. I. był w dniu 1 września 1939 r. właścicielem nieruchomości w A. z uwagi na znaczny upływ czasu od daty ich sporządzenia do dnia 1 września 1939 r. Z resztą sama skarżąca nie twierdzi, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza fakt zamieszkiwania ojca w A. i posiadania tam własności nieruchomości. Natomiast skarżąca wnioskowała w toku postępowania wznowieniowego o przesłuchanie jej w trybie art. 86 k.p.a. na okoliczność zamieszkiwania ojca w A. w dniu 1 września 1939 r. Organ nie uwzględnił tego wniosku uznając, że dowód z przesłuchania strony nie może stanowić wyłącznego dowodu do potwierdzenia spełnienia omawianej przesłanki. To stanowisko organu Sąd podziela. Skarżąca J. C., jako strona postępowania, jest zainteresowana wynikiem sprawy. Zatem jej zeznania nie mogą stanowić wyłącznego, jedynego dowodu potwierdzającego wystąpienie przesłanek, od których zależy pozytywne dla skarżącej rozstrzygnięcie sprawy. Brak jakichkolwiek obiektywnych dowodów, chociażby pośrednio potwierdzających wystąpienie tych przesłanek, uniemożliwia weryfikację takich zeznań i ich właściwą ocenę, zgodną z zasadą swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 k.p.a. Natomiast stanowisko skarżącej było znane w toku całego postępowania, gdyż przedstawione było w pismach i oświadczeniach kierowanych przez nią do organu, ale to stanowisko nie znajduje potwierdzenia w żadnych obiektywnych dowodach. Nieprzeprowadzenie więc przez organ dowodu z przesłuchania skarżącej pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2012 r., gdyż po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. jego wynik nie dał podstaw do uznania, że S. I. w dniu 1 września 1939 r. posiadał miejsce zamieszkania także w A., organ prawidłowo odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyż takie rozstrzygnięcie wynika z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze o dopuszczenie dowodu z dokumentu załączonego do skargi (k. 4-6), tj. aktu notarialnego z [...] lipca 2014 r., Repertorium A, numer [...], sporządzonego przez notariusza W. K. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający, ale tylko z dokumentu. Wskazany akt notarialny nie jest dokumentem w rozumieniu powołanego art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż jest to oświadczenie skarżącej J. C., na jej życzenie sporządzone w formie aktu notarialnego, co wynika wprost z jego treści.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.