Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 464/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 135p ust. 1; art. 132 ust. 1; art. 134 pkt 1; art. 135e ust. 1; art. 135g ust. 1; art. 135j ust. 2 pkt 6; art. 135l ust. 1; art. 135n ust. 4 pkt 1; art. 135p ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Ł. K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego I. uchyla zaskarżone orzeczenie; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz Ł. K. kwotę [...] zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w P. orzeczeniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], wydanym w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko młodszemu aspirantowi Ł. K. – policjantowi Zespołu Przewodników Psów Służbowych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P., obwinionemu o to, że w dniu 16 grudnia 2017 r. brał udział w imprezie masowej podczas gali MMA w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w P. przy Al. [...] w charakterze widza, przebywając na zwolnieniu lekarskim od dnia 9 grudnia 2017 r. do dnia 17 grudnia 2017 r., czym postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego, przez co naruszył zasadę etyki zawodowej policjanta zobowiązującą funkcjonariusza Policji do kierowania się zasadami współżycia społecznego i takiego postępowania, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i doprowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji – to jest o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2017 r. poz. 2067 z późn. zm.) w zw. z § 2 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3), uznał Ł. K. winnym popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego i na podstawie art. 134 pkt 1 ustawy o Policji wymierzył obwinionemu karę nagany.

Po rozpatrzeniu odwołania Ł. K., zaskarżonym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2018 r. w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany i odstąpił od ukarania, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2018 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji wskazał na bezsporne ustalenie, iż mł. asp. Ł. K., przebywając na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 9 grudnia 2017 r. do dnia 17 grudnia 2017 r., uczestniczył w dniu 16 grudnia 2017 r. imprezie masowej podczas gali MMA w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w P. w charakterze widza. Udział Ł. K. w dniu 16 grudnia 2017 roku w charakterze widza w opisanej imprezie masowej, zabezpieczanej przez funkcjonariuszy policji, potwierdzili w swoich zeznaniach I Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w P. podinsp. M. K., Naczelnik Wydziału Prewencji KPP w P. kom. T. T. i Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w P. kom. M. K.. Przesłuchany w charakterze obwinionego Ł. K. kwestionował zasadność przedstawienia mu zarzutu dyscyplinarnego. W ocenie obwinionego doznany uraz palca nie powodował konieczności pozostawania w domu, a lekarz wystawiający zwolnienie nie nakazał takiego zachowania. Obwiniony podniósł, że charakter doznanego urazu wykluczał go z obowiązków funkcjonariusza Policji, ale nie wykluczał z normalnego funkcjonowania poza obowiązkami służbowymi.

Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że zgodnie z treścią § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta", stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Natomiast stwierdzony delikt dyscyplinarny spowodował nie tylko zakłócenia w funkcjonowaniu jednostki Policji w zakresie organizacji służby, ale niewątpliwie miał negatywny wpływ na wizerunek formacji w świadomości osób uczestniczących w imprezie sportowej, przede wszystkim zaś innych policjantów, którzy zabezpieczali tę imprezę. Nieobecność Ł. K. w służbie spowodowała, że w tym dniu jego obowiązki musieli przejąć inni policjanci. W celu właściwego zapewnienia bezpieczeństwa na imprezie oraz zapewnienia właściwej obsługi interwencji na terenie miasta i gminy P. konieczna była zmiana grafiku służbowego oraz wykorzystanie policjantów będących w dniu wolnym od służby. W tym czasie Zespół Patrolowo-Interwencyjny oraz Zespół Przewodników Psów Służbowych miał problemy związane z właściwą i pełną obsadę kadrową. Na zwolnieniach lekarskich oprócz mł. asp. Ł. K. przebywało jeszcze trzech innych policjantów, dwóch policjantów było delegowanych do innych komórek organizacyjnych Komendy Powiatowej Policji w P., czterech policjantów przebywało na szkoleniach resortowych, a sześciu policjantów przebywało na urlopach wypoczynkowych. Jednocześnie nawet uczestnictwo w charakterze widza w imprezie sportowej w czasie, gdy obwiniony posiadał zaświadczenie lekarskie o zwolnieniu od zajęć służbowych z powodu choroby, może być odebrane przez innych policjantów (przełożonych) pełniących służbę i zabezpieczających (zapewniających) bezpieczeństwo uczestników i porządek prawny takiego wydarzenia sportowego, jako co najmniej nieetyczne postępowanie ich podwładnego, kolegi.

Wyższy przełożony dyscyplinarny wyjaśnił, że zaświadczenie lekarskie o zwolnieniu od zajęć służbowych z powodu choroby stwierdzające, że schorzenie pozwala policjantowi poruszać się poza domem, nie oznacza jeszcze, że może on korzystać z wszystkich form aktywności. Czas ten policjant powinien przeznaczyć na rekonwalescencję, powrót do zdrowia, a nie teoretycznie narażać się na wydłużenie okresu absencji chorobowej. Za wystawieniem zaświadczenia lekarskiego przemawia potrzeba zapewnienia powrotu do zdrowia chorego i temu celowi służy zwolnienie.

Niemniej, w ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego nie zasługiwało na podzielenie stanowisko organu pierwszej instancji, że obwiniony korzystał ze zwolnienia lekarskiego w celu uniknięcia pełnienia służby. Kwestia konieczności wystawienia zaświadczenia lekarskiego i zwolnienie z zajęć służbowych z powodu choroby nie należy do oceny organów Policji, a wyłącznie do lekarza wystawiającego zaświadczenie, który podejmuje taką decyzję w oparciu o wiedzę medyczną.

Po analizie całości materiału dowodowego Komendant Wojewódzki Policji uznał, że mł. asp. Ł. K. winny jest nieetycznego postępowania wobec przełożonych, jak i też innych policjantów Komendy Powiatowej Policji w P.. Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego nie zachodziły przy tym podstawy do przypisania Ł. K. winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa, jak przyjął to organ pierwszej instancji, ale w postaci lekkomyślności, to jest na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach pomimo, że możliwość taką przewidywał.

Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że przełożony dyscyplinarny prawidłowo wskazał okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na uczestnictwie w charakterze widza w imprezie sportowej podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim oraz wskazał rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, polegającego na wykorzystaniu niezgodnie z przeznaczeniem zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby. Natomiast nie określił wprost okoliczności mających wpływ na złagodzenie wymiaru kary, tj. dotychczasowego nienagannego przebiegu służby policjanta oraz jego uprzedniej niekaralności. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że według przełożonego dyscyplinarnego nieobecność funkcjonariusza w służbie miała wpływ na funkcjonowanie jednostki Policji w zakresie zabezpieczenia jednej imprezy masowej, ale nie wywołała poważnych skutków w zakresie zakłócenia realizacji zadań Policji.

Mając na względzie rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, a także pobudki działania - nieumyślnego z powodu lekkomyślności oraz dotychczasowy nienaganny przebieg służby policjanta, w tym uprzednią niekaralność, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do utrzymania w mocy wymierzonej obwinionemu kary dyscyplinarnej nagany. W konsekwencji, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji organ odwoławczy uchylił w tej części orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. i odstąpił od ukarania Ł. K. za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. W pozostałym zakresie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo i nie zawiera uchybień mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Ł. K. wniósł o uchylenie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:

1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 2 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", poprzez niewskazanie, które ze znamion deliktu dyscyplinarnego, określone w art. 132 ust. 2 i art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, miał wypełnić obwiniony oraz przypisanie obwinionemu winy w popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, pomimo braku podstaw do tego, w szczególności z powodu braku naruszenia przepisów prawa oraz braku naruszenia norm etycznych określonych Zarządzeniem nr 805 Komendanta Głównego Policji;

2) naruszenie przepisów postępowania określonych w ustawie o Policji oraz w kodeksie postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji), poprzez:

- dowolność ustaleń przyjętych w orzeczeniu oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający w szczególności na błędnym ustaleniu, jakoby obwiniony "postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego", a także, iż obecność obwinionego na imprezie sportowej w charakterze widza była postępowaniem nieetycznym i niekoleżeńskim, niezasadne obciążanie obwinionego "winą" za problemy kadrowe w obsadzie imprezy sportowej spowodowane urlopami i zwolnieniami lekarskimi innych funkcjonariuszy;

- błąd w ustaleniach faktycznych i błędne powoływanie się na fakt korzystania przez obwinionego ze zwolnienia lekarskiego jako podstawę do postawienia zarzutu naruszenia etyki zawodowej, w sytuacji, kiedy zwolnienie lekarskie obwinionego polegało na jego niezdolności do konkretnej pracy funkcjonariusza prewencji i przewodnika psa służbowego, bez nakazu leżenia i opuszczania miejsca zamieszkania;

- rozstrzygnięcie na niekorzyść obwinionego wszystkich wątpliwości występujących w niniejszej sprawie, w tym dotyczących charakteru i przyczyn zwolnienia lekarskiego obwinionego (art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji);

- niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego;

- brak wszechstronnego rozważenia i oceny materiału dowodowego;

3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77 i innych k.p.a., poprzez orzeczenie o uchyleniu w części orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2018 r. i w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany odstąpienie od ukarania, a w pozostałym zakresie utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy zarówno orzeczenie Komendanta Powiatowego w P., jak też zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, polegającym m.in. na nieuwzględnieniu całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, jak też prowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający słusznego interesu skarżącego, niewzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, pominięciu podstawowego dla sprawy faktu, iż skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim bez nakazu leżenia i opuszczania miejsca zamieszkania, nie wykorzystywał zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, a przebywanie na imprezie sportowej w charakterze widza trudno uznać za zachowanie nieetyczne i niekoleżeńskie względem innych policjantów obsługujących imprezę w ramach swoich obowiązków, niezasadne obciążanie obwinionego "winą" za problemy kadrowe w obsadzie imprezy sportowej spowodowane urlopami i zwolnieniami lekarskimi innych funkcjonariuszy.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 10 listopada 2017 r. podczas zajęć służbowych z psem doznał urazu kciuka prawej ręki. Po wykonaniu w izbie przyjęć szpitala badania RTG nie stwierdzono zmian kostnych, wstępnie określono rodzaj urazu jako skręcenie palca (kod ICD S.63.6) i skierowano skarżącego do specjalisty. Ortopeda na wizycie w dniu 15 listopada 2017 r. stwierdził, że uraz wymaga czasu do zagojenia i ustania bólu. Z powodu utrzymujących się dolegliwości, podczas wizyty kontrolnej lekarz skierował obwinionego na zwolnienie lekarskie, aby zaprzestać obciążania kciuka. Lekarz uznał, że w takim stanie obwiniony jest niezdolny do pracy, którą wykonuje na co dzień, polegającej na wykonywaniu obowiązków przewodnika psa i funkcjonariusza prewencji. Obwiniony nie otrzymał zakazu chodzenia ani nakazu leżenia. Obwiniony był niezdolny do pracy w okresie od 24 listopada do 17 grudnia 2017 r., co potwierdziły dwa zaświadczenia lekarskie ZUS-ZLA. Zwolnienie lekarskie nie oznacza automatycznie zakazu opuszczania miejsca zamieszkania ani zakazu przemieszczania się. W obu zaświadczeniach obwinionego widniały wpisy oznaczające, że chory może chodzić. Skarżący podkreślił, że uraz dotyczył kciuka ręki, a nie np. nogi albo kręgosłupa, co oznacza, że lekarz prawidłowo określił wskazania jako "chory może chodzić". Czasowa niezdolność do pracy oznacza nakaz powstrzymywania się od konkretnej pracy, a nie zakaz wychodzenia z domu. Zdaniem skarżącego nie można mu przypisać winy. Skarżący dotrzymał zakazu pracy podczas zwolnienia lekarskiego. Nie wykonywał żadnej innej pracy, zakupów, ani wysiłku fizycznego. Nie zachował się niezgodnie z treścią zaświadczenia lekarskiego ani z zasadami etyki policjanta. Miał prawo zarówno do wychodzenia z domu, udawania się na wizyty lekarskie, do apteki, po dziecko do przedszkola, jak też na zawody sportowe w charakterze zwykłego widza, siedząc na krzesełku. W ocenie skarżącego uznając, że podczas zwolnienia lekarskiego miał on obowiązek niewychodzenia z domu, organ powinien zwrócić się z odpowiednim pytaniem do lekarza specjalisty, który decydował o treści wypisywanego zwolnienia lekarskiego, ewentualnie uzyskać opinię biegłego lekarza odpowiedniej specjalności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie stanowi orzeczenie dyscyplinarne, którym Komendant Wojewódzki Policji w [...] na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Ł. K., uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2018 r. w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany i odstąpił od ukarania funkcjonariusza, a w pozostałym zakresie utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy.

Podstawę wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wymienione orzeczenie stanowi art. 138 ustawy o Policji, wedle którego od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego.

Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Mając na względzie treść zarzutów skargi, już w tym miejscu wyjaśnić jednak należy, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów uregulowane są w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia, poza unormowaniem zawartym w przepisie art. 135p ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 kodeksu postępowania karnego. W ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów kodeksu postępowania administracyjnego nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest bowiem sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Orzeczenie dyscyplinarne nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie jest wydawane w toku postępowania podlegającego przepisom kodeksu postępowania administracyjnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2007 r., I OSK 1518/06, LEX nr 447371). Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się więc przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2007 r., I OSK 1518/06 i z dnia 5 grudnia 2006 r., I OSK 472/06).

Tym samym podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należało uznać za nietrafne. Natomiast prawidłowość postępowania dyscyplinarnego i zaskarżonej decyzji podlegała ocenie z punktu widzenia normujących to postępowanie przepisów ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

W myśl zaś art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym, przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, albowiem zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego przewinienie dyscyplinarne może polegać zarówno na naruszeniu dyscypliny służbowej, jak i na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącego oparte było na drugiej z wyżej wymienionych przesłanek, mających - co wymaga podkreślenia - charakter autonomiczny.

Ustawodawca nie określił definicji zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Policji ani przykładowego katalogu zachowań, które należy uznać za niezgodne z nimi. Zasady etyki zawodowej policjantów są, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o Policji, określane przez Komendanta Głównego Policji. Zawarte zostały one w zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Zarządzenie to zawiera ogólne dyrektywy wykonywania zawodu policjanta, które stanowią przejaw przestrzegania zasad praworządności i prowadzą do pogłębienia społecznego zaufania do Policji. Jednocześnie nie zawiera ono znamion zachowań uznawanych za przewinienia dyscyplinarne, a jedynie pewne wzorce, których funkcjonariusz powinien przestrzegać i których naruszenie może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną (por. Z. Gądzik (w:) Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Michałek, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, Ustawa o Policji. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2015, str. 654-655).

W niniejszej sprawie zarzut dyscyplinarny postawiony skarżącemu dotyczył nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta określonych w § 2 powołanego wyżej zarządzenia. Według § 2 w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej (§ 1 ust. 2 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji).

Komendant Powiatowy Policji w P. w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. stwierdził naruszenie przez mł. asp. Ł. K. powyższej zasady etyki zawodowej, uznając go winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w dniu 16 grudnia 2017 r. brał udział w imprezie masowej podczas gali MMA w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w P. w charakterze widza, przebywając na zwolnieniu lekarskim od dnia 9 grudnia 2017 r. do dnia 17 grudnia 2017 r., czym postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obwinionego, Komendant Wojewódzki Policji w L. na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej nagany i odstąpił od ukarania, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie budzi wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne i prawne powinno zawierać również przewidziane w art. 135n ustawy o Policji orzeczenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego (por. Wojciech Kotowski Komentarz do art. 135(n) ustawy o Policji, System Informacji Prawnej LEX). Organ odwoławczy powinien również odnieść się szczegółowo do zarzutów sformułowanych w odwołaniu.

Stwierdzić natomiast należy, że w zaskarżonym orzeczeniu Komendant Wojewódzki Policji w L. nie odniósł się w sposób szczegółowy i rzetelny do podniesionych w odwołaniu argumentów zmierzających do podważenia prawidłowości wniosku przełożonego dyscyplinarnego, iż zgodnie z treścią postawionego obwinionemu zarzutu Ł. K. biorąc udział w imprezie masowej podczas gali MMA w Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji w P. w charakterze widza postąpił niezgodnie z celem zwolnienia lekarskiego. W tym zakresie skarżący wskazywał między innymi, że charakter jego schorzenia nie uniemożliwiał mu uczestnictwa w opisanej imprezie, a przeciwne stanowisko nie zostało wyjaśnione przez zapytanie skierowane do lekarza, który wystawił zwolnienie lekarskie.

Organ nie odniósł się do przywołanych argumentów podniesionych przez obwinionego w odwołaniu. Natomiast w ocenie Sądu, skoro postawiono skarżącemu zarzut postępowania niezgodnego z celem zwolnienia lekarskiego, niewątpliwie obowiązkiem organu było wyjaśnić w trakcie przeprowadzonego postępowania i wskazać z jakiego rodzaju chorobą (czy niesprawnością) funkcjonariusza Policji mamy do czynienia w konkretnym przypadku oraz rzeczą organu dyscyplinarnego było wyjaśnić, czy z uwagi na stwierdzoną przez lekarza jednostkę chorobową zachowanie policjanta utrudniało mu powrót do zdrowia i pełni sił, czy wymagało zwiększonego wysiłku kosztem zdrowia. Tego rodzaju ustaleń nie zawiera zaskarżone orzeczenie. W związku z tym nie można zaś również uznać, że organ wyjaśnił podstawy zawartego w zaskarżonym orzeczeniu stwierdzenia, iż policjant nie powinien narażać się na wydłużenie okresu absencji chorobowej. Oczywistym jest, że podczas zwolnienia lekarskiego policjant zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby i wykonywania innych czynności mających związek ze służbą. Z tego też względu policjant, w trosce o dobro służby, winien stosować się do wskazań lekarskich i powstrzymać się od wykonywania czynności, mogących przedłużyć jego nieobecność w służbie. Odnosić się to musi jednak do okoliczności konkretnego przypadku.

Przepis art. 135e ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o Policji stanowi, że rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 135g ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (ust. 1), obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2). Zatem w toku prowadzonych czynności uprawnione organy mają obowiązek wnikliwego zbadania i uwzględnienia wszystkich okoliczności, zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść objętego postępowaniem. Jest to zasada obiektywizmu, wynikająca wprost z dyspozycji art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantującego prawo do rzetelnego procesu, z treści której jednoznacznie wynika, że jest adresowana do organu, w którego gestii pozostają rozstrzygnięcia (por. Wojciech Kotowski Komentarz do art. 135(g) ustawy o Policji, System Informacji Prawnej LEX).

Organy Policji prowadząc postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza mają więc obowiązek zebrania i szczegółowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności są zobowiązane do dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu końcowym należycie uzasadnić. Zauważyć też należy, że zgodnie z zasadą wynikającą z art. 135l ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o Policji w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jednakże zdanie drugie ust. 1 przewiduje, że jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. Wyższy przełożony dyscyplinarny ma zatem także możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, jeżeli dostrzeże taką potrzebę.

Dopiero ustalenie według wskazanych reguł wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego może pozwolić na zgodne z przepisami prawa rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej, co musi być przedmiotem indywidualnej oceny danego przypadku w powiązaniu z konkretnymi okolicznościami danej sprawy.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów normujących postępowanie dyscyplinarne, w szczególności zaś art. 135g ustawy o Policji, gdyż organ nie wyjaśnił dokładnie wszystkich istotnych okoliczności składających się na stan faktyczny sprawy i w konsekwencji nie rozważył argumentów skarżącego dotyczących powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim, w powiązaniu z charakterem obecności skarżącego na imprezie w dniu 16 grudnia 2017 r.

Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ podejmie czynności w celu wyjaśnienia omówionych wyżej okoliczności. Orzeczenie wydane ponownie w sprawie winno, zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, uwzględniać wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku poz. 1800, z późn. zm.).