Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 436/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. N. i P. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz W. N. i P. N. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań P. N. i W. N., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] dotyczącą przekazania z dniem [...] stycznia 1999 r. na rzecz Województwa [...] prawa własności mienia Skarbu Państwa, części nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką nr [...], oznaczonych na mapie z projektem podziału wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i działka nr [...] o powierzchni [...] ha (KW nr [...]).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda na podstawie art. 60 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia 1 września 2020 r. przekazał z dniem 1 stycznia 1999 r. na rzecz Województwa prawo własności mienia Skarbu Państwa, części przedmiotowych nieruchomości zajętych pod drogę wojewódzką nr [...].

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, P. N. i W. N. unieśli odwołania.

W uzasadnieniu P. N. wyjaśnił, że wraz z W. N. są właścicielami przedmiotowych nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2005 r. Odwołujący nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji, bowiem w jego ocenie działki nr [...] i nr [...] (powstałe z działki nr [...]) nie stanowią części drogi publicznej nr [...]. Grunt powyższych nieruchomości został przez odwołującego się zagospodarowany i przedmiotowe działki były odgrodzone od rzeczywistego pasa drogi wojewódzkiej nr [...] ogrodzeniem frontowym. Odwołujący wskazał także, że były podjęte czynności w celu wykupu przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] przedmiotowych działek, jednakże nie doszło do ich zbycia. Ponadto w uzasadnieniu odwołania skarżący powołał się na wyroki Sądu Apelacyjnego z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu tych orzeczeń Sądy wskazały, że przedmiotowe nieruchomości nie podlegają nabyciu z mocy prawa na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

W uzasadnieniu złożonego odwołania W. N. wyjaśniła, że jest współwłaścicielem działek nr [...] i nr [...]. W jej ocenie działki te nigdy nie stanowiły drogi publicznej. Odwołująca wskazała również na treść orzeczeń Sądu Apelacyjnego z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...].

Rozpatrując złożone odwołania, organ II instancji stwierdził, że nie mogą one zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 60 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną. Wyjaśnił, że nabycie określonego uprawnienia z mocy samego prawa oznacza, że nabycie tego uprawnienia jest przewidzianym w ustawie skutkiem, który następuje z dniem wejścia w życie przepisu prawnego, jeżeli są spełnione wymienione w tym przepisie warunki nabycia. Skutek w postaci nabycia uprawnienia w takim wypadku następuje bez względu na późniejsze zdarzenia prawne. Zasady tej nie podważa i to, że nabycie prawa stwierdza się w drodze deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, która jest niezbędna jedynie dla potwierdzenia prawa nabytego już z mocy ustawy. Decyzja taka w swej istocie potwierdza, że konkretny podmiot nabył określone prawo z dniem wskazanym w przepisie, a więc odnosi się do ówczesnego stanu prawnego nieruchomości i nie rozstrzyga o stanie prawnym powstałym na skutek zdarzeń późniejszych, które mogły nastąpić po dniu wejścia w życie ustawy.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] Wojewoda przekazał m.in. działkę nr [...] na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Działka ta została podzielona na działki nr [...] i nr [...], a działka nr [...] została podzielona m.in. na działki nr [...] i nr [...]. Zgodnie z art. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 1887 ze zm.), Skarb Państwa powierza Agencji Nieruchomości Rolnych wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz (Skarbu Państwa) w stosunku do mienia Skarbu Państwa, a ustawa ta reguluje jedynie zasady gospodarowania tym mieniem. Oznacza to, że ustawa dotyczy tylko mienia Skarbu Państwa i tylko w zakresie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Z art. 12 i 17 tej ustawy wynika zaś, że mienie będące własnością Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 1 i 2 ustawy, przejęte w trybie tej ustawy, tworzy Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa. Natomiast wejście nieruchomości rolnych Skarbu Państwa do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie powoduje zmiany stosunków własnościowych tych nieruchomości, a zatem nieruchomości te stanowią własność Skarbu Państwa. W tej sytuacji możliwe jest nabycie takiego mienia przez jednostki samorządu terytorialnego, o ile przepisy innych ustaw dają taką możliwość (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 46/09).

W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest, czy działki nr [...] i nr [...] (powstałe w wyniku podziału działki nr [...]) wchodziły w dniu [...] stycznia 1999 r. w skład drogi wojewódzkiej nr [...]. W piśmie Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] marca 2020 r. wskazano, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się elementy infrastruktury drogowej - przepust oraz skarpy i rowy, które istniały co najmniej od 1977 r. Do pisma dołączono książkę obiektu budowlanego, książkę drogi, kopię zarysu granic wsi [...], kopie opinii geodezyjnych z dnia [...] stycznia 2017 r. i z dnia [...] marca 2017 r. Podział działki nr [...] na działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] nastąpił w celu wydzielenia działek nr [...] i nr [...] jako obszaru zajętego przez elementy i urządzenia drogi wojewódzkiej nr [...]. Również w postępowaniu cywilnym prowadzonym przed Sądem Okręgowym w sprawie o sygn. akt [...] w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne zajęcie części nieruchomości oznaczonej nr [...] ustalono, że część przedmiotowej nieruchomości zajęta jest przez elementy i urządzenia drogowe drogi wojewódzkiej nr [...] (wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...]). Minister wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z dnia 2 marca 1999 r. (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 124), droga składa się co najmniej z następujących elementów: 1) jezdni; 2) poboczy, z wyjątkiem przypadku, gdy w ich miejscu zaprojektowano inne elementy drogi, a w szczególności chodnik lub ścieżkę pieszo-rowerową; 3) urządzeń odwadniających oraz odprowadzających wodę.

Odnosząc się do spełnienia przesłanek wynikających z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., Minister, odwołując się do orzecznictwa sądowego, wyjaśnił znaczenie ustawowego pojęcia "władanie" użytego w tym przepisie art. 60 ust. 1.

W ocenie organu II instancji stan prawny niniejszej sprawy zdeterminowany jest brzmieniem art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który został dodany do ustawy o drogach publicznych mocą art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r.

Przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa w dniu [...] grudnia 1998 r. była faktycznie zajęta pod drogę publiczną (infrastrukturę drogową) drogi wojewódzkiej nr [...]. Skoro w myśl art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi wojewódzkie stanowią własność właściwego samorządu województwa, to okoliczność tę należało uwzględnić w niniejszym postępowaniu. Przepis powołanego art. 2a stanowi, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1), a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (ust. 2). Dlatego też nieruchomość zajęta pod drogę publiczną od [...] stycznia 1999 r. może stanowić wyłącznie własność Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku zastosowania art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną do potwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego zajętego pod drogi publiczne należy brać pod uwagę faktyczne władanie i wykorzystanie nieruchomości. W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że dla nabycia nieruchomości Skarbu Państwa, które w dniu 1 stycznia 1999 r. zajęte były pod drogi publiczne, nie było konieczne spełnienie jakichkolwiek innych wymogów proceduralnych niż wskazanych w zaskarżonym wyroku. W szczególności nie było podstaw do badania spisu inwentarza ani protokołu zdawczo-odbiorczego, obejmujących przedmiotowe działki. Zarządca drogi nie musiał wykazywać się dokumentem świadczącym o władaniu nieruchomością.

Na zakończenie Minister wyjaśnił, że odwołujący podnieśli, że w uzasadnieniu wyroków Sądu Apelacyjnego z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] stwierdzono brak podstaw przejścia z mocy prawa spornej nieruchomości na rzecz Województwa. W uzasadnieniach tych wyroków wskazano, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się we władaniu Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa i przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie mógł mieć zastosowania w stosunku do mienia Skarbu Państwa przekazanego tej Agencji. Sądy cywilne wskazały również na przepis § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom i miastom na prawach powiatu oraz określenia kategorii mienia wyłączonego (Dz. U. Nr 13, poz. 114), zgodnie z którym przekazaniu powiatom i miastom na prawach powiatu nie podlegało mienie Skarbu Państwa wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Odnosząc się do tego argumentu, Minister podkreślił, że moc wiążąca wyroku i postanowienia orzekającego co do istoty sprawy dotyczy w zasadzie związania treścią jego sentencji a nie uzasadnienia. Organ wyjaśnił, że powołany § 9 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w żaden sposób nie mógł wyłączyć żadnej kategorii mienia z możliwości przekazania go przez Skarb Państwa na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, o czym mowa w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 46/09). Przekazanie nieruchomości do Zasobu Własności Skarbu Państwa nie ma wpływu na nabycie nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2063/15, wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1586/12 oraz z dnia 22 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2002/10).

Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli W. i P. N. W jej uzasadnieniu zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

I - prawa materialnego, czyli art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędną interpretację tego artykułu i przyjęcie, że nastąpiło faktyczne dysponowanie mieniem - władania nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] (po podziale nr [...]) przez Zarząd Dróg Wojewódzkich jako zajętą pod drogę w przypadku, gdy wyłącznie był to i jest grunt rolny, obecnie z prawem zabudowy oraz z istniejącym starorzeczem rzeki Ner,

II - prawa procesowego, czyli:

- art. 7, 77 i 80 kpa poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co stanowiło o pominięciu istotnych dla sprawy dowodów,

- art. 7 kpa poprzez zaniechanie czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia zakresu władania nieruchomością przez właścicieli nieruchomości W. i P. N,

- art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie oceny sposobu władania przedmiotową nieruchomością,

- art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego i ograniczenie się jedynie do kwestii, że jeżeli istnieje na działce prywatnej jakikolwiek rów wzdłuż drogi u podnóża skarpy to musi stanowić część drogi w przypadku, gdy rów ten miał za zadanie odprowadzanie wód ze starorzecza położonego przy drodze, na działce nr [...] (po podziale nr [...] i [...]) oraz odprowadzanie wód poprzez przepust znajdujący się pod drogą z terenów po przeciwnej stronie drogi do rzeki [...], jak również odprowadzanie wód powierzchniowych po nawadnianiu tego terenu rolnego (o czym dowodzi dokumentacja geodezyjna aktualna do 2008 r., opinie biegłych sądowych, decyzja nadzoru budowlanego oraz informacje uzyskane z instytucji Wody Polskie).

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, stwierdzenie nieważności obu decyzji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z jego treścią mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W ocenie Sądu orzekającego, rozpatrując niniejszej sprawę, organy nie dokonały prawidłowej oceny mocy wiążącej wydanych w sprawie z powództwa skarżących przeciwko Województwu o przyznanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Województwo z części nieruchomości skarżących, czyli działki nr [...], wyroków Sądu Apelacyjnego z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] (str. 21-24 wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...]).

Organ I instancji w uzasadnieniu swojego orzeczenia w ogóle tę kwestię pominął i nie zajął żądnego stanowiska, natomiast organ odwoławczy stanął na stanowisku, że moc wiążąca wyroku i postanowienia orzekającego co do istoty sprawy dotyczy w zasadzie związania treścią jego sentencji a nie uzasadnienia, a następnie poczynił wywody prawne mające na celu wykazanie, że stanowisko sądów zawarte w powołanych orzeczeniach, z których wynika, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do orzeczenia o przejściu z mocy prawa spornej nieruchomości na rzecz Województwa, jest błędne.

W tej sytuacji wyjaśnić należy, że ani organy orzekające w niniejszej sprawie, ani Sąd orzekający nie są uprawnione do kwestionowania orzeczenia sądu cywilnego. Województwo było stroną postępowania zakończonego powołanymi wyrokami i jeśli nie zgadzało się z zapadłym orzeczeniem, winno było korzystać z przysługujących mu środ-ków prawnych. Z akt sprawy nie wynika, żeby z tych możliwości Województwo skorzystało. O mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego stanowi art. 365 § 1 kpc. Zgodnie z jego treścią orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (prawomocność materialna wyroku). Związanie wskazanych podmiotów prawomocnym orzeczeniem sądowym oznacza, że muszą one liczyć się z wydanym orzeczeniem, tj. nie mogą go ani zmieniać, ani podejmować jakichkolwiek innych działań nieuwzględniających jego wydania. Tę cechę prawomocnego orzeczenia określa się mianem mocy wiążącej. Oznacza to, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia polega między innymi na zakazie dokonywania ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z ustaleniami i ocenami już dokonanych w sprawie osądzonej między tymi samymi stronami. Organ administracji publicznej, który dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu, nie może uchylić się od jego respektowania wyłącznie na tej podstawie, że uznaje dane rozstrzygnięcie za nieprawidłowe. Sądowi znane są różne koncepcje dotyczące zakresu mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądowego. Sąd orzekający stoi na stanowisku, że uzasadnienie orzeczenia jest jego integralną częścią i pojęcie orzeczenia nie może być ograniczane tylko do jego sentencji. Art. 365 § 1 kpc nie odnosi się bowiem jedynie do sentencji wyroku czy szerzej sentencji orzeczenia, ale do orzeczenia jako całości. W ocenie Sądu nie ma więc podstaw do tego, by uznawać, że moc wiążąca prawomocnych orzeczeń odnosi się wyłącznie do części orzeczenia, jaką jest jego sentencja. Decyzja jurysdykcyjna nie istnieje bowiem bez motywów, które za nią stoją. Rozstrzygnięcie jest zawsze skutkiem określonego procesu myślowego. Sąd zawsze orzeka w ten, a nie w inny sposób, gdyż uznaje, że stan faktyczny i prawny kształtują się w taki, a nie inny sposób. Rozstrzygnięcie rozpatrywane bez swojego uzasadnienia zawieszone jest więc w próżni. Zdaniem Sądu istnieje nierozerwalność rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia. Każde bowiem rozstrzygnięcie wynika z określonych przesłanek i bez tych przesłanek rozstrzygnięcie traci sens. Orzeczenie sądowe należy zatem traktować jednolicie i nie ma znaczenia, w którym jego miejscu (sentencji czy uzasadnieniu) znajdzie się określone rozstrzygnięcie. Powyższy pogląd pozwala na ustalenie zakresu mocy wiążącej orzeczenia. Mocą wiążącą jest bowiem objęty stan faktyczny a także stan prawny (rozumiany jako efekt subsumpcji norm prawnych do odpowiedniego stanu faktycznego a nie jako abstrakcyjna wykładnia przepisów prawa stanowionego), który prowadził do odpowiedniego rozstrzygnięcia. Tylko bowiem to mieści się w granicach pojęcia "orzeczenie". To natomiast, co nie stanowiło motywów rozstrzygnięcia, nie mieści się w pojęciu "orzeczenie", gdyż w istocie nie stanowi jego uzasadnienia, choćby nawet znalazło się w jednostce redakcyjnej zwanej uzasadnieniem.

Żaden organ wskazany w art. 365 § 1 kpc nie może swych rozstrzygnięć oprzeć na twierdzeniu przeciwnym. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2002 r. (sygn. akt V CKN 1110/00, LEX 74492) skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Także organ administracji publicznej, rozstrzygając sprawę, jest obowiązany uwzględnić konkluzję, do jakiej doszedł sąd powszechny.

Inne rozumienie powołanego przepisu prowadzić by mogło do powstania sytuacji nie do zaakceptowania, w której w zależności od podmiotu orzekającego (sąd - organ) ten sam stan faktyczny i prawny mógłby być diametralnie inaczej oceniany przez każdy z tych podmiotów. Godziłoby to w zasadę praworządności i stabilności prawa. W tej sytuacji, w ocenie Sądu dopiero eliminacja orzeczenia z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym otworzyłaby możliwość odmiennego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie rozważania sądów powszechnych co do możliwości przejścia własności spornej działki na Województwo nie mogą być traktowane jako rozważania niezwiązane z przedmiotem orzeczenia, bowiem na tej właśnie podstawie sąd powszechny uznał skarżących za uprawnionych do wniesienia pozwu i uwzględnił część ich roszczeń. Prawidłowość tych ustaleń nie może być obecnie, z przyczyn wskazanych powyżej, rozważana przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji, ponownie rozpatrując sprawę, organy zastosują się do wiążącej je oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Przed podjęciem rozstrzygnięcia ustali, czy powołany wyżej wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] jest prawomocny. Następnie organ ustosunkuje się do twierdzenia przedstawiciela Zarządu Dróg Wojewódzkich zeznającego w sprawie o sygn. akt [...], z którego wynika, że sporny przepust znajdujący się pod drogą nr [...] służy do odprowadzania wód z przyległych gruntów, tj. działek osób prywatnych i został on wybudowany przed II wojną światową, a jego głównym celem nie było odprowadzanie wód opadowych z pasa drogi i torowiska (str. 7 odwołania). Mając na względzie treść rozstrzygnięć sądów powszechnych oraz treść art. 107 § 3 kpa organ wyda orzeczenie, w uzasadnieniu którego przedstawi swoje stanowisko, które odzwierciedlać będzie jego rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Organ w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskaże również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd na obecnym etapie postępowania za co najmniej przedwczesne uznał ustosunkowywanie się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego zawartych w skardze.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) orzekł jak w sentencji.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.