Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 981/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi I.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności stanowiącej wartość ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2008 r. I.K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia kwoty 1.875 zł stanowiącej wartość ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku po zmarłym J.K..

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

Wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. wydanym w sprawie [...] Sąd Okręgowy oddalił odwołanie I.K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r., przekazując jednocześnie jej wniosek o umorzenie w całości kwoty 1.875 zł, stanowiącej należności jej zmarłego syna (J.K.) z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. We wniosku tym skarżąca wskazała, że uiszczenie w/w kwoty nie jest możliwe nawet w części. Podniosła, iż ma 74 lata, jest osobą samotną, a jej miesięczny dochód to 932 zł renty, z czego po dokonaniu bieżących opłat i wykupieniu leków zostaje jej 200 zł na skromne życie. Wniosek skarżącej został przekazany przez Sąd Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych [...] marca 2007 r.

J.K. zmarł [...] kwietnia 2005 r., pozostawiając zadłużenie z tytułu własnego ubezpieczenia społecznego w łącznej kwocie 27.259,22 zł.

Ze złożonego w kwietniu 2007 r. przez I.K. oświadczenia oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, iż urodzona w 1932 r. skarżąca jest wdową, utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 936 zł miesięcznie (dochód w 2004 r. - 9.960 zł, w 2005 r. – 10.303 zł, w 2006 r. – 11.234 zł), nie posiada kont bankowych ani majątku ruchomego. Jest właścicielką stanowiącego odrębną własność lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje. Lokal położony jest w [...] i ma powierzchnię 58,45 m2. Posiada polisę ubezpieczeniową o wartości 3.400 zł, a także zobowiązania wobec UMiG, ZGKiM, [...], Gazowni oraz K.D. z tytułu rozliczenia kosztów pogrzebu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej umorzenia kwoty 1.875 zł stanowiącej wartość ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku po zmarłym bracie (J.K.), wyjaśniając, iż na skarżącą jako spadkobiercę została przeniesiona odpowiedzialność za zaległe składki ubezpieczeniowe po J.K., ale w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności. Skarżąca osiąga dochód z renty, a wobec niej nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne i organ I instancji widzi możliwość odzyskania należności ZUS. Nadto organ stwierdził, iż skarżąca nie wykazała okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności mimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej i uznał, że spłata nie pociągnie dla skarżącej zbyt ciężkich skutków i nie pozbawi jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu I instancji umorzenie należności byłoby przedwczesne, działając na niekorzyść ubezpieczeń społecznych i innych funduszy.

Do złożonego od powyższej decyzji odwołania skarżąca dołączyła dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia oraz rachunek z 2006 r. opiewający na kwotę 4.000 zł za nagrobek granitowy i rachunek w języku niemieckim wystawiony [...] kwietnia 2005 r. na kwotę 208,80 EURO.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję.

W wyniku rozpoznania wniesionej na tę decyzję skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kutego 2008 r. wydanym w sprawie V SA/Wa 2615/07 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz reguł postępowania administracyjnego. Powołując się na przepisy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) Sąd wskazał, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a, który pozwala na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady tego umarzania zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Prac y i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), które w § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 stanowi, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego, a zatem organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, ale wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Prowadząc dalsze rozważania Sąd stwierdził, iż fakultatywny charakter art. 28 cyt. wyżej ustawy nie usprawiedliwia odstąpienia organu od ustosunkowania się do dowodów, wniosków i zarzutów podnoszonych przez stronę, a w niniejszej sprawie organ nie uznał za celowe odnieść warunków umorzenia należności do stanu faktycznego niniejszej sprawy, pozostawiając poza rozważaniami dowody i argumenty podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Stwierdzając, iż w postępowaniu odwoławczym nie wystąpiły nowe przesłanki przemawiające za uchyleniem decyzji – nie dokonał ich jakiejkolwiek analizy i oceny z perspektywy mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Nie rozważył w sposób należyty sytuacji rodzinnej skarżącej spowodowanej śmiercią syna, i w konsekwencji, jej sytuacji materialnej w kontekście wysokości otrzymywanej renty, kosztów utrzymania oraz podkreślanej przez skarżącą kwestii kosztów poniesionych w związku z pogrzebem syna. Nie poddał również odpowiedniej analizie argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącej. Nie przeanalizował w sposób należyty kwestii ważnego interesu skarżącej (śmierć syna i wydanie decyzji ZUS z dnia [...] września 2006 r.), co ma szczególnie istotne znaczenie, gdyż skarżąca podkreślała, że równowartość ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku została przeznaczona na pokrycie kosztów pogrzebu syna.

Nakazując organowi II instancji ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd zobowiązał go do szczegółowego rozważenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym argumentacji przedstawionej przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą. Organ orzekając na podstawie przepisu opartego na uznaniu administracyjnym, nawet w sytuacji uznania, iż strona spełnia przesłanki w tym przepisie wskazane, może wydać dla niej orzeczenie, ale przed jego podjęciem winien rozważyć interes społeczny i słuszny interes strony, w odpowiedni i wyczerpujący sposób przedstawiając swoje argumenty w tym zakresie. Nadto organ winien poddać wnikliwej analizie podnoszoną przez skarżącą sytuację rodzinną (śmierć syna, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego) oraz materialną ze szczególnym uwzględnieniem konieczności uwzględnienia wydatków związanych z pogrzebem syna, wziąć pod uwagę wiek skarżącej, fakt pobierania świadczenia rentowego, ponoszone koszty utrzymania, uwzględniając okoliczność rozłożenia na roczne raty ceny za udział w gruncie, który przynależy do lokalu mieszkalnego skarżącej. Dokonując oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy z perspektywy w/w przepisów prawa materialnego organ winien rzetelnie rozważyć interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek w kontekście przyczyn powstania jej zobowiązania wobec ZUS oraz związanej z tym jej sytuacji życiowej, uwzględniając jednocześnie stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Prowadząc ponownie postępowanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zlecił Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącej. Z wywiadu tego wynika, iż stałe miesięczne wydatki skarżącej wynoszą 213 zł, jej dwupokojowe mieszkanie jest bardzo skromnie wyposażone i zaniedbane, skarżąca choruje na niewydolność krążenia i kręgosłup. Miesięczna renta skarżącej od marca 2008 r. wynosi 1.159,17 zł i stanowi jej jedyne źródło utrzymania. Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, iż I.K. od czerwca 2007 r. jest w znacznym stopniu niepełnosprawna i wskazane jest korzystanie z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, a w związku ze znacznie ograniczoną możliwością tej samodzielnej egzystencji wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż w interesie skarżącej jest udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, co jest możliwe przez dołączenie do wniosku dokumentów, które miałyby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania kształtują się na poziomie 213 zł, a zatem na inne (np. leki, których wysokości skarżąca nie podała) pozostaje kwota 946,17 zł. Skarżąca nie ujawniła w jakiej wysokości ma zobowiązania wobec innych wierzycieli, a fakt posiadania takich zobowiązań nie stanowi obligatoryjnej przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności objętych wnioskiem, bowiem ich spłata nie może odbywać się kosztem składek ubezpieczeniowych. Organ zaznaczył, iż wpływ składek tworzy fundusz ubezpieczeń społecznych, z którego wypłacane są świadczenia. Odnośnie przeznaczenia równowartości ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku na koszty pogrzebu syna organ stwierdził, iż dochodzenie należności przeniesionych na spadkobiercę może odbywać się z każdego innego majątku przez niego posiadanego, bez względu na to na jakie cele została przeznaczona wartość spadku. Żadne przepisy nie ograniczają działań ZUS w zakresie dochodzenia należności ze względu na wiek osoby zobowiązanej, a wiek skarżącej nie jest przeszkodą w spełnieniu obowiązku opłacenia przeniesionych zobowiązań. Znaczenie w trym zakresie ma przede wszystkim stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby zobowiązanej. Nie kwestionując przewlekłej choroby wnioskodawczyni, Prezes ZUS stwierdził, iż pozyskuje ona dochody z tytułu renty, które dają możliwość spłaty zadłużenia. Mimo niewątpliwie tragicznego dla skarżącej zdarzenia, jakim jest śmierć jej syna, zdaniem organu odwoławczego nie występują okoliczności uzasadniające umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Uzyskiwany dochód, w porównaniu do wysokości zadłużenia, nie wyklucza możliwości przystąpienia wnioskodawczyni do spłaty należności. Uwzględniając nałożony na ZUS obowiązek dbałości o dobro finansów ubezpieczeń społecznych, organ odwoławczy uznał, iż umorzenie należności byłoby w obecnym stanie faktycznym przedwczesne i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych i innych funduszy, pozbawiając fundusze wpływu należnych i obowiązkowych składek i odsetek.

Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 25 sierpnia 2008 r. i w ustawowym terminie zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie. Uzasadniając skargę ponownie podniosła, iż całość ustalonego inwentarza stanu czynnego spadku po zmarłym synu została przeznaczona na pokrycie kosztów jego pogrzebu. Zarzuciła organowi odwoławczemu, iż nie uwzględnił comiesięcznych kosztów zakupu leków. Faktyczna kwota, którą zobowiązana może nieskrępowanie dysponować w celu zaspokojenia swoich potrzeb zależy od dobrej woli i cierpliwości wierzycieli, a długi te są konsekwencją znajdowania się skarżącej w długotrwałym stanie biedy. Dodatkowe obciążenie skarżącej doprowadziłoby do pozbawienia jej możliwości zakupu chociażby najskromniejszych artykułów żywnościowych i odzieży. Prezes ZUS, zdaniem skarżącej, zignorował sferę jej ważnego i słusznego interesu w związku z jej stanem rodzinnym, majątkowym, zdrowotnym, podeszłym wiekiem, a także w kontekście tragicznych okoliczności powstania zobowiązania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, podnosząc że skarga nie wnosi nowych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia.

Sąd zważył:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.

Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zatem do jej rozpoznania należy stosować przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Jednakże oceniając zaskarżoną decyzję należy mieć przede wszystkim na uwadze uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a., ponieważ zaskarżona decyzja została wydana wskutek uchylenia poprzedniej decyzji organu odwoławczego przesz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2008 r. Zatem, zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku wiążą w sprawie zarówno Sąd jak i organ odwoławczy, tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż narusza ona właśnie powołany wyżej art. 153 p.p.s.a. We wspomnianym wyroku Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję, zobowiązał Prezesa Zakładu do szczegółowego rozważenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym argumentacji skarżącej przedstawionej w toku postępowania administracyjnego i odzwierciedlić to w uzasadnieniu decyzji. Nakazał organowi poddać wnikliwej analizie sytuację rodzinną skarżącej (śmierć syna, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego), jej sytuację materialną ze szczególnym uwzględnieniem konieczności poniesienia wydatków związanych z pogrzebem syna. Nakazał wzięcie pod uwagę wieku skarżącej, faktu pobierania przez nią świadczenia rentowego, ponoszonych kosztów utrzymania (z uwzględnieniem rozłożenia na raty ceny za udział w gruncie). Zobowiązał organ do rzetelnego rozważenia ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek w kontekście przyczyn powstania jej zobowiązania wobec ZUS oraz związanej z tym jej sytuacji życiowej, uwzględniając jednocześnie stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, Prezes Zakładu nie wykonał powyższych wskazań zawartych w wyroku z 15 lutego 2008 r. Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie można przyjąć, iż organ odwoławczy szczegółowo rozważył całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Przeprowadzona przez Prezesa Zakładu ocena tego materiału nie może być uznana za wnikliwą, ponieważ koncentruje się na wykazaniu skarżącej, iż z otrzymywanego przez nią świadczenia rentowego w wysokości 1.159,17 zł miesięcznie ma możliwości spłacenia zobowiązań względem ZUS. Żadna z podnoszonych przez skarżącą przesłanek nie uzasadniała, zdaniem organu, uwzględnienia jej wniosku. Nakazana przez Sąd "wnikliwa" analiza sytuacji rodzinnej skarżącej polegała na tym, iż śmierć syna organ odwoławczy uznał wprawdzie za tragiczne dla skarżącej zdarzenie jednocześnie stwierdzając brak okoliczności uzasadniających umorzenie należności. Samotnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącą Prezes Zakładu nie wziął w ogóle pod uwagę. Co do konieczności poniesienia przez skarżącą wydatków związanych z pogrzebem syna stwierdził jedynie, iż dochodzenie należności przeniesionych na spadkobiercę może odbywać się z każdego innego majątku posiadanego przez spadkobiercę, bez względu na to na jakie cele została przeznaczona wartość spadku. Biorąc pod uwagę wiek skarżącej organ odwoławczy stwierdził, iż żadne przepisy nie ograniczają działań ZUS w zakresie dochodzenia należności ze względu na wiek osoby zobowiązanej. Nie rozważył, mimo zawartego w powołanym wyżej wyroku nakazu, ważnego interesu skarżącej w kontekście przyczyn powstania jej zobowiązania względem ZUS oraz związanej z tym jej sytuacji życiowej. Wykazując natomiast dbałość o dobro finansów ubezpieczeń społecznych, uznał iż dochody skarżącej (kwota 946,17 zł pozostająca jej po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania) dają jej możliwość spłaty zadłużenia.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie, iż wydający ją organ nie rozumie zarówno istoty uznania administracyjnego, jak i szczególnych regulacji wprowadzonych przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w § 3 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., mimo precyzyjnej wykładni tych przepisów dokonanej przez Sąd w wyroku z 15 lutego 2008 r. Należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne następców prawnych płatnika składek Zakład może umorzyć, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Dlatego też tak ważna jest wnikliwa analiza stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej skarżącej, której to analizy w zaskarżonej decyzji nie dokonano. Organ nie wziął pod uwagę, iż zobowiązanie skarżącej powstało wskutek przeniesienia na nią odpowiedzialności za zaległości jej zmarłego syna, a dochód ze spadku, który po zmarłym synu odziedziczyła przeznaczyła na koszty pogrzebu i nagrobek. Podkreślając, iż skarżąca pobiera świadczenie rentowe w wysokości 1.159,17 zł pominął w swoich rozważaniach w ogóle fakt, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, co przecież powoduje konieczność samodzielnego ponoszenia wszelkich kosztów związanych z zaspakajaniem własnych potrzeb życiowych. A w skład tych kosztów nie wchodzą tylko opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, ale także koszty wyżywienia, zakupu odzieży i leków bądź ewentualnej pomocy osób trzecich, a te koszty są nierozerwalnie związane z podeszłym wiekiem skarżącej i jej schorzeniami. Tych okoliczności Prezes ZUS nie rozważył, przyjmując iż sytuacja majątkowa skarżącej umożliwia jej spłatę należności.

W niniejszej sprawie zaznaczenia wymaga także inna kwestia. Z wydanego w dniu 15 lutego 2008 r. wyroku nie wynika, aby Sąd stwierdził jakiekolwiek braki w ustaleniu stanu faktycznego. Zarzucił jedynie organowi odwoławczemu, iż nie ustosunkował się on do dowodów, wniosków i zarzutów prowadzonego postępowania administracyjnego czym naruszył reguły postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie było zatem podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a w szczególności do zlecenia Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społeczne przeprowadzenia wywiadu środowiskowego u skarżącej. Jako podstawę prawną tego zlecenia wskazano art. 36 § 1 w zw. z art. 19 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), który pozwala organom egzekucyjnym w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek administracyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. Nie ulega wątpliwości, iż niniejsza sprawa nie jest sprawą egzekucyjną, a Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie występuje w niej w charakterze organu egzekucyjnego. Trudno dziwić się skarżącej, że niechętnie udzielała ona informacji przybyłemu do jej domu pracownikowi opieki społecznej, skoro nie ubiegała się o przyznanie świadczeń pomocy społecznej.

Dodatkowo należy także zauważyć, iż organ odwoławczy skrupulatnie wykorzystał dane zawarte w wywiadzie środowiskowym, a w szczególności wskazane w nim stałe miesięczne wydatki skarżącej, pomijając milczeniem dołączone do tego wywiadu oświadczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że skarżąca z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

Należy z całą mocą podkreślić, iż zaskarżona decyzja, z przyczyn omówionych wyżej, jest decyzją dowolną, w której organ odwoławczy przekroczył granice uznania administracyjnego, albowiem każdą okoliczność podnoszoną przez skarżącą tendencyjnie ocenił jaką nie dającą podstaw do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności, pomijając w swej ocenie kilka okoliczności wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 lutego 2008 r.

Zważywszy powyższe Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja, naruszając przepis art. 153 p.p.s.a., narusza tym samym reguły postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz przepisy prawa materialnego (art. 28 ust. 3a cyt. wyżej ustawy i § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia).

Organ odwoławczy obowiązany będzie ponownie rozpatrzyć sprawę i wydać decyzję uwzględniając wskazania zawarte w wyroku z 15 lutego 2008 r., którymi jest związany, biorąc pod uwagę, iż jego decyzja nie może być dowolna.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk