Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 651/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77  par. 1, 80, 107  par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S., B. D., A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz A. S., B. D., A. P. kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. S., B. D. i A. P., reprezentowani przez adwokata, jako spadkobiercy L. P., wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017r. zwrócili się do Starosty [...] o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 1.9339 ha (działka nr [...]) położoną w W. przejętą z mocy prawa przez Skarb Państwa.

Wnioskodawcy wskazali, że zarządzeniem Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...] listopada 1983r. powyższa nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1972r., nr 27, poz. 192). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, organ zobowiązany był do ustalenia na rzecz poprzedniego właściciela nieruchomości odszkodowania, co jednak nie nastąpiło do dnia złożenia wniosku, a także nie sporządzono "wykazu odszkodowań za grunty przejęte".

Decyzją z dnia [...] lutego 2018r. nr [...], Starosta [...], na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018r. poz. 121), odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni 1,9339 ha położoną w obrębie 5 miasta W., oznaczona jako działka nr [...] na podstawie zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...] listopada 1983r. (Dz.Urz. WRN w T. nr [...], poz. 45) od Pana L. P..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił tok czynności podjętych w trakcie postępowania mających na celu zebranie materiału dowodowego w sprawie (odszukanie archiwalnych dokumentów dotyczących wywłaszczenia, wezwanie wnioskodawców do przedstawienia posiadanych dokumentów i informacji, przesłuchanie byłego Naczelnika i Sekretarza Miasta W., wezwanie stron na przesłuchanie w celu uzyskania wyjaśnień w sprawie). Przywoławszy treść art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, art. 2 art. 4 i art. 10 ustawy z 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, organ wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości objętej wnioskiem miało miejsce odjęcie prawa własności gruntu, za odszkodowaniem, przepisy będące podstawą pozbawienia tego prawa przewidywały bowiem odszkodowanie dla właściciela. Odszkodowania były wypłacane na podstawie wykazów odszkodowań, nie na podstawie decyzji administracyjnych, do których wydania brak było podstawy prawnej.

Organ wskazał, że z uwagi na upływ czasu (34 lata!) od wywłaszczenia nieruchomości, niekwestionowanie przez cały czas braku wypłaty odszkodowania, a przede wszystkim nieprzedstawienie przez wnioskodawców jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego brak wypłaty odszkodowania, nie można w chwili obecnej skutecznie domagać się nie tylko ustalenia odszkodowania, ale i jego wypłaty. Z tych samych powodów wnioskodawcy nie mogą oczekiwać od organu posiadania dokumentów, które z uwagi na upływ czasu zostały dawno zniszczone. Organ dochowując należytej staranności poczynił starania celem ustalenia okoliczności związanych z wywłaszczeniem przedmiotowej nieruchomości. Żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wykazał braku ustalenia i wypłaty stosownego odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji nieprzedłożenie przez stronę dowodów potwierdzających te okoliczność spowodowało, że organ uznał za nieudowodnione fakty i twierdzenia, na których oparte jest żądanie wniosku. Wobec tego organ stwierdził, że nie zachodzą w sprawie przesłanki pozwalające na wydanie decyzji z art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Zgromadzone w sprawie dowody pośrednie przemawiają bowiem za uznaniem, że odszkodowanie zostało ustalone i wypłacone.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podnieśli, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie, albowiem wcześniej decyzji takiej nigdy nie wydano (art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.). Uzasadnienie decyzji oparte jest na błędnych założeniach, dowolnych wnioskach z analizy materiału dowodowego, który nie potwierdza faktu wypłaty odszkodowania. Odwołujący się zarzucili naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazując na stan prawny stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy na jej obecnym etapie sprowadza się do ustalenia czy doszło, czy nie do ustalenia odszkodowania na rzecz L. P., a zatem czy jego spadkobiercy mogą obecnie, na podstawie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, ubiegać się o wydanie decyzji odszkodowawczej na ich rzecz.

Wojewoda podkreślił, że wnioskodawcy nie dołączyli do wniosku dowodów na potwierdzenie twierdzenia, że odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie zostało ustalone. W odwołaniu ich pełnomocnik podkreślił, że to nie strona jest zobowiązana do udowodnienia niedokonania przez organ określonej czynności urzędowej, lecz organ jest zobowiązany wykazać, że czynności takiej dokonał. Organ I instancji dążąc do ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonał szeregu czynności, przesłuchał świadków i strony. Nadto Starosta [...] przesyłając odwołanie stron wraz z aktami sprawy dołączył protokoły przesłuchania stron ze sprawy [...] dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości także przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie tego samego zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] z [...] listopada 1983r. L. T. i L. T., którzy potwierdzili, że jako byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości oznaczonych nr [...] otrzymali z tytułu wywłaszczenia odszkodowanie. L. T. oświadczył, że posiada wiedzę, iż inni właściciele otrzymali odszkodowanie.

Organ odwoławczy stwierdził, że mimo przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie odnaleziono dokumentów na okoliczność ustalenia i wypłaty bądź odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawców z tego twierdzenia nie można wprost wyciągnąć wniosku, że dany dokument nie istniał. Jeżeli postępowanie dotyczy stanu faktycznego sprzed kilkudziesięciu lat, nie można przyjąć założenia, iż dokument którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Konieczna jest wówczas kompleksowa ocena całokształtu materiału dowodowego i wnioskowanie pośrednie w oparciu o te dowody, które udało się zgromadzić. Organ odwoławczy powołał się tez na fakt brakowania dokumentacji niearchiwalnej, zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania zarządzenia przepisami. W ocenie organu, skoro w stanie prawnym obowiązującym w dacie wywłaszczenia odwoławczego były ustalane i wypłacane z urzędu a z zeznań świadków nie wynika, iżby nie zachowano tej procedury, p upływie 35 lat wnioskodawcy nie mogą powoływać się jedynie na brak dokumentów potwierdzających ustalenie i wypłatę odszkodowania. Wojewoda wskazał, że budzi wątpliwości, że przez tyle lat uprzedni właściciel osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika np. członka rodziny nie wystąpił nawet z zapytaniem o odszkodowanie za działkę nr [...]. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że w orzecznictwie sporna pozostaje kwestia przedawnienia roszczenia o żądanie wypłaty odszkodowania. Zdaniem organu z całokształtu zgromadzonego materiału nie wynika, że nie doszło do ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną od L. P.. Przeciwnie z niebudzących wątpliwości zeznań świadków wynika, że odszkodowania takie były wypłacane, w tym także na rzecz ww. Organ I instancji słusznie zatem odmówił ustalenia obecnie odszkodowania, gdyż nie udało się wyeliminować możliwości, że doszłoby do ponownego orzekania w tej samej sprawie, co skutkowałoby nieważnością decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.)

A.S., B. D. i A. P., reprezentowani przez adwokata H. K., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli o uchylenie powyższej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, zarzucając rażące naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że stan faktyczny w pełni uzasadniał uchylenie decyzji organu I instancji wydanej na tej podstawie, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia sprawy, wadliwe rozpatrzenie materiału dowodowego, a przede wszystkim zawarcie w uzasadnieniu błędnych ocen prawnych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w toku postępowania organ nie pozyskał żadnego materiału dowodowego (np. dokumentu), który potwierdzałby fakt, nie tylko ustalenia i wypłacenia należnego L.P. odszkodowania, ale potwierdzałby także zainicjowanie przez Urząd działań zmierzających do jego ustalenia (np. opinia biegłego rzeczoznawcy). Wszystkie zebrane w sprawie dowody mają charakter pośredni i są to wyłącznie zeznania świadków, w tym troje wnioskodawców, zaś pozostali to osoby, które funkcyjnie związane z organem zobowiązanym do ustalenia odszkodowania np. były Naczelnik Miasta W. i były Sekretarz Urzędu, mogą być pozbawione waloru bezstronności. Przedstawiono nadto krytyczne i polemiczne stanowisko wobec dokonanej przez organy oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wskazując na wybiórczą treść zeznań, tendencyjność organów, błędne założenie organu, zgodnie z którym nieprzedłożenie przez strony dowodów na brak ustalenia i wypłaty odszkodowania uzasadniało uznanie przez organ za nieudowodnienie przez strony faktu nieustalenia i niewypłaceni odszkodowania. Analogicznie jak w odwołaniu wywiedziono, że to nie strona postępowania administracyjnego zobowiązana jest do udowodnienia niedokonania przez organ określonej czynności urzędowej, lecz organ jest zobligowany wykazać, iż czynności takiej dokonał. Tym bardziej gdy ustalenie odszkodowania było jego obowiązkiem.

Zdaniem skarżących organ z przeprowadzonych czynności wyprowadził całkowicie dowolne wnioski wyłącznie potwierdzające założoną z góry tezę. W tym zakresie wskazano, że z pisma Burmistrza [...].04.2017r. wynika, iż dokumentacja dotycząca przejęcia nieruchomości została wybrakowana. Nic nie wskazuje natomiast na to by zawierała decyzję o odszkodowaniu lub wykaz wypłat za przejecie nieruchomości. Organ dokonał niedozwolonej nadinterpretacji, przyjmując za udowodnione twierdzenie Burmistrza, że L. P. ani jego spadkobiercy nie występowali o ustalenie i wypłatę odszkodowania, pomimo że wszelka dokumentacja w tej sprawie została wybrakowana. Świadkowie – byli urzędnicy nie potwierdzili faktu ustalenia odszkodowania przez wydanie decyzji lub wykazu wypłat. Pominięta została część zeznań A.P. , że "ojciec nie miał pieniędzy, rozchorował się i przeklinał tamten ustrój i rząd, że stracił najlepszą ziemię przy gospodarstwie". Tymczasem w realiach ustrojowych tamtych lat (rok 1983) to rok obowiązywania jeszcze stanu wojennego postawa roszczeniowa zwykłego obywatela wobec Państwa nie była pozytywnie oceniana przez ówczesną władzę i fakt ten wydaje się powszechnie znany i nader oczywisty, co czyni zupełnie zrozumiałym brak aktywności L. P. w kwestii odszkodowania do czasu jego zgonu w 1990r.

Nadto za niedopuszczalne uznał pełnomocnik skarżących działanie Wojewody polegające na uznaniu za dowód w sprawie zeznania złożonego w dniu [...] marca 2018r. przez L. T. strony zupełnie innego postępowania. Zeznanie to zostało złożone już po wydaniu w dniu [...] lutego 2018r. decyzji Starosty [...] i z tego powodu jako złożone po zamknięciu postępowania pierwszoinstancyjnego, nie może być uznane za dowód w tym postępowaniu. Organ odwoławczy nie mógł uznać tych zeznań jako dowód w sprawie odwoławczej, także dlatego, że osoby tej nie przesłuchał w charakterze świadka w niniejszej sprawie. Wskazano także, iż w toku postępowania oba organy naruszyły art. 8 § 1 k.p.a., przerzucając na strony ciężar dowodzenia faktu nieustalenia odszkodowania, a także nie udowadniając faktu wydania aktu administracyjnego ustalającego odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, jej zarzuty jedynie częściowo okazały się jednak zasadne.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy tego czy w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz procesowego organy administracji publicznej, po rozpatrzeniu sprawy zainicjowanej wnioskiem A. S., B. D. i A. P. (jako spadkobierców L. P.), odmówiły ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa w 1983r. nieruchomość (działka nr [...] o pow. 1,9339 ha położona w obrębie 5 miasta W.).

Skarżący, co wymaga podkreślenia - reprezentowani przez adwokata, wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017r. (wpływ do Starostwa Powiatowego), jako następcy prawni wywłaszczonego właściciela nieruchomości, zwrócili się o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. We wniosku wskazano, że nieruchomość przejęto w trybie przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, na podstawie zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] z dnia [...] listopada 1983r. (opubl. Dz.Urz. WRN w T. nr [...], poz. 45). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy Naczelnik Miasta zobowiązany był do ustalenia na rzecz poprzedniego właściciela odszkodowania za przejętą nieruchomość. Wnioskodawcy twierdzą, że L. P. ani jego spadkobiercy nie tylko nie otrzymali należnego im odszkodowania, lecz także nie sporządzono "wykazu odszkodowań za grunty przejęte", na podstawie którego zainteresowany powinien otrzymać odszkodowanie.

Wskazać zatem przyjdzie, iż w myśl przepisów ustawy z dnia [...] lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27 poz. 192 z późn.zm.), prezydia powiatowych rad narodowych ustalać miały w drodze uchwał, na podstawie szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego, które tereny przeznacza się w okresach do pięciu lat pod budownictwo jednorodzinne zagrodowe (tereny budowlane). Uchwały o ustaleniu terenów budowlanych zawierać winny również podział tych terenów na działki odpowiadające normatywnej powierzchni przeznaczonej pod budownictwo wielorodzinne lub budownictwo zagrodowe (działki budowlane) (art. 2). Uchwały prezydiów powiatowych rad narodowych o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego podziale na działki budowlane podlegają ogłoszeniu w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 1). Zgodnie z ust. 2 art. 5 ww. ustawy, nieruchomości lub ich części objęte uchwałą o ustaleniu terenu budowlanego z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 zachowali na własność lub które zostały w trybie art. 9 nadane na własność członkom ich rodzin, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, wolne od ciążących na nich praw rzeczowych ograniczonych i innych obciążeń.

W myśl art. 10 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowania na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Były to przepisy rozdziały 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 ze zm.).

Niesporna między stronami postępowania sądowoadministracyjnego jest okoliczność, iż Naczelnik Miasta W. (będący wówczas terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego) zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 1983r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego oraz jego podziału na normatywne działki budowlane pod budownictwo jednorodzinne przy ul. [...] w W. na podstawie art. 2 i 4 ww. ustawy zarządził, zgodnie z ogólnym realizacyjnym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego "Osiedle [...]". Zgodnie z § 1 zarządzenia, tereny budownictwa jednorodzinnego obejmują działki o dotychczasowym oznaczeniu wg załącznika nr 1. Zgodnie z § 4 nieruchomości określone w § 1 przechodzą z mocy prawa na własność Państwa po upływie dwóch miesięcy od dnia podpisania Zarządzenia Naczelnika Miasta wolne od ciążących na nich praw rzeczowych ograniczonych i innych obciążeń z wyjątkiem działek, które właściciele zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. zatrzymują na własność, lub które zostaną nadane w trybie art. 9 na własność członkom ich rodzin. W ust. 5 zarządzenia wskazano, że odszkodowanie pieniężne za nieruchomości lub ich części, które przeszły na własność Państwa dotychczasowi właściciele otrzymają na warunkach określonych w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1972r.

Opublikowany załącznik nr 1 do zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] stanowi wykaz działek położonych na terenach budowlanych w W. – Osiedle [...] z dotychczasowym oznaczeniem, stanowiących własność osób fizycznych:

1. nr [...] o pow. 1.93.39 ha zapisana w księdze wieczystej nr [...], jako własność L. P.,

2. nr [...], o pow. 0.81,45 ha zapisana w księdze wieczystej nr [...], jako własność P. M.,

3. nr [...], o pow. 0.27.92 ha zapisana w księdze wieczystej nr [...], jako własność L. i Z. T.,

4. nr [...] o pow. 0.30,91 ha zapisana w księdze wieczystej nr [...], jako własność L. i Z. T.,

5. nr [...] o pow. 1.37.73 ha zapisana w księdze wieczystej nr [...], jako własność S. i J. S..

Nie budzi wątpliwości, iż ustawa z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach została uchylona z dniem 1 sierpnia 1985r. – art. 100 pkt 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a ta z kolei ustawa została zastąpiona obecnie obowiązującą ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "u.g.n."). Zgodnie z art. 128 ust. 1 u.g.n., wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw, co znajduje źródło w Konstytucji RP. W obowiązującym aktualnie stanie prawnym po myśli art. 129 ust. 1 u.g.n., odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5. Starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu m.in. gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie (ust. 5 pkt 3).

Wskazać przyjdzie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, iż przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. może mieć także zastosowanie do stanów faktycznych, które zaistniały przed wejściem w życie tej ustawy (1 stycznia 1998r.). Wobec treści przywołanych przepisów, stwierdzić zatem należy, iż w sytuacji gdyby zostało w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie ustalone, na podstawie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, że mimo przejęcia z mocy prawa przez Skarb Państwa (wywłaszczenia) prawa własności nieruchomości w omawianym trybie, nie zostało ustalone i wypłacone właścicielowi należne z mocy art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. odszkodowanie – przedmiotowe roszczenie zgłoszone [...] kwietnia 2017r. mogłoby okazać się zasadne.

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] kwietnia 2018r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018r. w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania, zasadnicze znaczenie miały przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej "k.p.a."), w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną z dniem 1 czerwca 2017r. ustawą z 7 kwietnia 2017r. (Dz.U. poz. 935) – art. 16.

W myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji.

Analiza akt niniejszego postępowania, przy uwzględnieniu powyższych przepisów, prowadzi do przekonania, że organ I Instancji nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego, tym samym nie podjął wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Powyższe determinuje stwierdzenie, iż organ ten wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co pozostało niezauważone przez organ odwoławczy. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu o wyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla oceny zasadności przyjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustawodawca wskazuje otwarty katalog dowodów, którymi "w szczególności" mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednocześnie w myśl § 2, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

Odrębną kwestia, po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, pozostaje oczywiście jego swobodna ocena (art. 80 k.p.a.), uwzględniająca moc i wiarygodność poszczególnych dowodów, w ich wzajemnych powiązaniach. Co do zasady dokumenty urzędowe są podstawowym elementem materiału dowodowego i korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, stanowiąc dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Nawet jednak przeciwko treści takich dokumentów ustawodawca dopuścił możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu (art. 76 k.p.a.). Dokument prywatny stanowi zaś jedynie dowód na to, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Aby nie przekroczyć zasady swobodnej oceny dowodów organ ma obowiązek dokonać oceny poszczególnych dowodów osobno oraz w ich wzajemnej łączności, kierując się wiedzą i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia określić, którym dowodom dał wiarę i dlaczego i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności innym dowodom.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji nie poczynił w toku tego postępowania ustaleń wystarczających i koniecznych dla ustalenia okoliczności, które mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Zasadny jest bowiem zarzut skargi, zgodnie z którym zgromadzony w toku niniejszego postępowania materiał dowodowy jest tak wybiórczy, że nie daje na obecnym etapie podstaw aby uznać, jak uczyniły to organy orzekające w sprawie, że w związku z przejęciem przez Państwo z mocy prawa od L. P. własności nieruchomości położonej w W. (oznaczonej nr dz. [...] o pow. 1,9339 ha) zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie, zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego (...).

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że nie zostały przez organ pierwszej instancji wyczerpane wszystkie możliwości skutecznego poszukiwania ewentualnych dowodów w sprawie, w tym dokumentów archiwalnych oraz świadków. W szczególności zasadnym wydaje się pogłębienie poszukiwać celem ustalenia w Urzędzie Miasta, zawartości poszczególnych kategorii akt przekazanych do brakowania, co nie zostało wyjaśnione. Z kolei przesłuchania świadków, mogących mieć istotną wiedzę na temat trybu, procedury, formy wywłaszczeń i wypłaty ewentualnych odszkodowań przez Naczelnika Miasta W. (w tym właśnie naczelnika i sekretarza – świadek [...],), są w istocie pobieżne, ogólnikowe ich analiza nie prowadzi do stwierdzenia, że świadkowie Ci nie mają wiedzy, lecz że organ nie przeprowadził tej czynności procesowej w sposób zmierzający do wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym np. trybu wypłat, przez jaki bank, w jakiej formie i.t.p. Nadto, z analizy akt sprawy wynika pośrednio, że równocześnie toczyły się inne postępowania dotyczące prawdopodobnie odszkodowań za inne z nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa w tym samym trybie, na podstawie tego samego zarządzenia. Zasadne zatem wydaje się dołączenie np. zeznań świadków, a w razie istotnych informacji przesłuchanie stron lub świadków w tamtych postępowaniach także w niniejszej sprawie – w charakterze świadków, z zachowaniem niezbędnej w tym zakresie procedury. Nie można także wykluczyć, że w innych analogicznych postępowaniach zgromadzono dowody z dokumentów, mogące pośrednio świadczyć np. o przeprowadzanej procedurze szacowania, wyceny, sporządzenia wykazu lub dokonania wypłat odszkodowań, co może mieć istotne znaczenie dla ustalania stanu faktycznego tej sprawy i wiarygodności innych dowodów.

Zwrócić należy szczególną uwagę na analizę chociażby zeznań świadka [...] ( w owym czasie Naczelnika Miasta – wydającego zarządzenie), który między innymi zwrócił uwagę, że podobne przejmowanie działek odbywało się na innych osiedlach i do wszystkich stosowano tę samą procedurę, nikt nie zgłaszał jakichkolwiek uwag. Jednocześnie świadek na pytanie czy przypomina sobie aby którakolwiek z pozostałych osób objętych zarządzeniem Naczelnika nr [...] lub ich pełnomocnicy interweniowali w sprawie braku obliczenia i wypłacenia odszkodowania za przejmowane grunty odpowiedział: "Nie, ale musimy powiedzieć o sprawie S. , którą już na poprzednim spotkaniu omawialiśmy, nie możemy powiedzieć że nikt. Przedtem żaden z nich o nic się nie zwracał". Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że zgodnie z załącznikiem nr [...] do zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] przejęciu podlegała m.in. także działka nr [...] jako własność S. i J. S. (pkt 5). Tymczasem organ nie odniósł się do tej okoliczności w uzasadnieniu decyzji, nie wspomniał nawet czy toczyły się lub toczą inne analogiczne postępowania i jakie okoliczności dotyczące procedury i faktu ustalenia i wypłat odszkodowania ustalono.

Organ nie podjął zatem czynności celem ustalenia świadków mogących ujawnić jakiekolwiek informacje związane z procedurą i ewentualnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania należnego m.in. L. P.. W sytuacji bowiem gdyby w prowadzonych równolegle postępowaniach o tak zbieżnych przedmiotach odnaleziono dokumenty źródłowe, mogłoby to mieć znaczenie także w niniejszej sprawie. Wobec niewyczerpania wszystkich możliwości dowodowych, powołując się wyłącznie na zgromadzone tu dokumenty i upływ czasu, organ administracji publicznej nie ma prawnych podstaw twierdzić, iż z tych dowodów wynika, że przedmiotowe odszkodowanie zostało na rzecz właściciela ustalone i wypłacone. Tego typu poszlaki są niewystarczające, przy barku wykazania wyczerpania wszystkich możliwości dowodowych. Jako dowolne bowiem należy traktować także ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym.

W takim znaczeniu zarzuty skargi okazały się uzasadnione i skuteczne. Podkreślenia jednak wymaga, iż nie jest usprawiedliwione w okolicznościach niniejszej sprawy oczekiwanie skarżących, iż ze względu na treść wskazanych w skardze przepisów k.p.a., zwolnieni są oni z wszelkiej aktywności procesowej, ograniczając się zasadniczo do negowania stanowiska organów. Ciążący bowiem na organach obowiązek wynikający z przepisów art. 7 art. 77 § 1 i nast. k.p.a., nie oznacza, iż podmiot wnioskujący o przyznanie prawa, po ponad 30 latach od zaistnienia zdarzenia prawnego implikującego zgłaszane roszczenie, mimo braku nawet wyjaśnienia przyczyn niepodjęcia aktywności w stosownym czasie, może oczekiwać, iż gdy to organ nie udowodni twierdzenia, iż odszkodowanie zostało w sprawie ustalone i wypłacone, jej roszczenie okaże się skuteczne, przy braku jakichkolwiek dowodów przeciwnych.

Organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie, wobec upływu czasu i istoty sporu pomiędzy organami i skarżącymi znaczenia nabiera konieczność wykazania przez stronę, że dochodzone roszczenie jest oparte na jej słusznym prawnym interesie, jednocześnie nie pozostaje to w opozycji do interesu społecznego. Jedynie bowiem w sytuacji gdyby zostało ustalone, że właściciel przedmiotowej nieruchomości, w związku z wywłaszczeniem z mocy prawa jednak nie uzyskał w przepisanym trybie odszkodowania, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami – możnaby rozważać słuszność interesu następców prawnych w ustaleniu i uzyskaniu odszkodowania. Wynika to z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Z kolei, jeżeli odszkodowanie to zostało już uprzednio ustalone i wypłacone, to postępowanie stanie się bezprzedmiotowe, bowiem wnioskodawcy nie mogą powołać się na interes i to słuszny w jego ponownym uzyskaniu, nadto uwzględnienie ich wniosku z kwietnia 2017r. byłoby również ewidentnie sprzeczne z interesem społecznym.

Z art. 7 k.p.a. wynika nie tylko obowiązek organów podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tego typu sprawach, które podmiot inicjuje po wielu latach od zdarzenia prawotwórczego, bez jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie swych żądań, zasadne jest oczekiwanie od wnioskodawcy wykazania zasadności żądania adekwatne do istoty sprawy i jej okoliczności faktycznych. Dlatego strona, zgłaszając wątpliwości co do ustaleń organu, powinna przedstawić swoje wnioski i dowody na ich potwierdzenie. W tym postępowaniu strony, co istotne reprezentowane przez adwokata, pozostają jednak zasadniczo bierne. Podnoszone w skardze argumenty dotyczące niemożności dochodzenia odszkodowania za wywłaszczoną w 1983 r. nieruchomość, nie zostały poparte żadnymi dowodami, a samo powołanie się na ówczesną sytuację polityczną nie uzasadnia ewentualnego braku aktywności byłego właściciela w domaganiu się wypłaty odszkodowania przyznanego z mocy obowiązujących wówczas przepisów prawa. Tym bardziej nie uzasadnia dalszej bierności nie tylko do śmierci L. [...] w 1990r., ale z pewnością także później. Żaden z wnioskodawców nawet nie podjął próby wyjaśnienia, przyczyny zwłoki w ubieganiu się o jak twierdzą nieustalone i niewypłacone odszkodowanie i dlaczego złożyli swój wniosek dopiero w kwietniu 2017r. Wnioskodawcy nie powołali się na uzyskanie nowych dowodów, informacji, dokumentów, na podstawie których dopiero teraz powzięli wiedzę o niewypłaceniu przez Państwo uprzedniemu właścicielowi odszkodowania z wywłaszczoną nieruchomość.

W sytuacji, gdy wnioskodawca uważa określoną okoliczność za istotną, powinien współdziałać z organem w celu wyjaśnienia tej okoliczności. Jeśli zaś organ ustala daną okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, na podstawie dowodu, na który się powołuje, podważenie tego ustalenia wymaga inicjatywy strony. Samo zaprzeczenie przez stronę prawdziwości tak dokonanych ustaleń i powołanie się na obowiązek działania organu z urzędu w trakcie postępowania wyjaśniającego, nie oznacza skutecznego zakwestionowania ustalenia organu. Brak konkretnej aktywności dowodowej skarżących w tym zakresie może oznaczać, że nie korzysta ona z możliwości podważenia ustaleń podjętych z urzędu, które to możliwości wynikają z art. 7 oraz art. 75 i nast. k.p.a. Ponownie podkreślenia wymaga, iż obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego nie uzasadniają przerzucania całego ciężaru dowodowego na organ administracji publicznej, z zwłaszcza w sprawie, w której strona dopiero po upływie ponad 30 lat od przejęcia nieruchomości, występuje z żądaniem wypłaty odszkodowania. Oczywiste w takiej sytuacji są ograniczenia dowodowe organu wynikające chociażby z przepisów dotyczących archiwizacji i przechowywania oraz brakowania dokumentów, które z pewnością są znane profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżących (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2018r. sygn. II SA/Bd 1365/17).

Niezależnie od powyższych wskazań, w ocenie Sądu, na niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i przedwczesność decyzji Starosty [...] z [...] lutego 2018r. wskazuje również fakt dołączenia przez organ I instancji, dopiero przy przekazywaniu odwołania organowi II instancji, dodatkowych dowodów – z innego postępowania, które zdaniem organu mają potwierdzać zasadność decyzji. Wraz z odwołaniem i aktami sprawy rozstrzygniętej przez Starostę decyzją z [...] lutego 2018r. ([...]) organ ten przekazał bowiem Wojewodzie dwa protokoły z [...] marca 2018r. w sprawie [...] przesłuchania w charakterze strony L. T. oraz L. T. w sprawie dotyczącej ustalenia i wypłacenia odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o łącznej powierzchni 0,5883 ha (działka [...] i nr [...]) położone w obrębie 5 miasta W. od tych osób na podstawie zarządzenia Naczelnika Miasta W. nr [...] z [...] listopada 1983r. Zatem jest to sprawa administracyjna analogiczna do rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu, i zgromadzony w niej materiał dowodowy w tym zeznania stron, od których bezpośrednio dokonano przejęcia własności nieruchomości, mogą w oczywisty sposób przyczynić się znacząco do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Powyższe stwierdzenie, w świetle przepisów procedury administracyjnej nie oznacza jednak dowolności organów administracji publicznej, w dołączaniu tego typu nowych dowodów z odrębnej sprawy administracyjnej, do toczącego się postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza na skutek uruchomienia przez stronę postępowania odwoławczego, obowiązek organu drugiej instancji ponownego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. O ile zatem niniejsza sprawa została już zakończona w pierwszej instancji wydaniem decyzji (art. 104 k.p.a.), niewątpliwie organ ten nie mógł już włączyć nowych dowodów w poczet zgromadzonego materiału dowodowego, jednak był uprawniony tego typu dowód jeżeli uznał go za istotny przedstawić organowi odwoławczemu.

Zasadnie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się w tym zakresie na art. 136 k.p.a., zgodnie z którym (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie), organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wbrew stanowisku skarżących, wobec treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 k.p.a. mógł a nawet zobowiązany był przeprowadzić w tej sytuacji z urzędu dodatkowe postępowanie, o którym mowa w tym przepisie. Odmienną kwestią pozostaje, co zasadnie już zarzucono w skardze, forma i tryb w jakiej organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy i jaką wagę mógł wobec tego dla ustalenia okoliczności istotnych w tej sprawie przywiązać do ww. protokołów z innej sprawy.

W tym miejscu Sąd z urzędu zwraca uwagę na treść pominiętych przez Wojewodę [...] przepisów tj. art. 79, art. 80 i art. 81, a w szczególności art. 10 § 1 k.p.a., a takie przeprowadzenie postępowania przez organ odwoławczy w istocie naruszyło wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy zważyć należy, że kopie wspomnianych protokołów z [...] marca 2018r. z przesłuchania, co zasadnie podniesiono w skardze, w innej sprawie L. i L. T. nie mogą stanowić elementu akt administracyjnych organu pierwszej instancji w tej sprawie. Wprawdzie na okoliczność istnienia tych dokumentów powołał się organ I instancji w piśmie z [...] marca 2018r. przekazującym stanowisko wraz z odwołaniem organowi odwoławczemu, którego odpis otrzymał pełnomocnik stron, jednak nadal nie stanowiły one materiału dowodowego tej sprawy. Z akt sprawy nie wynika, iżby Wojewoda formalnie przeprowadził dowód z tych dokumentów, włączył je do materiału dowodowego, zawiadomił o tym pełnomocnika stron, wezwał do ustosunkowania się do tego dokumentu, a tym bardziej aby w związku z uzupełnieniem materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji – w trybie art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji ostatecznej umożliwił skarżącym czynny udział w uzupełnionym postępowaniu odwoławczym, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W konsekwencji skarżący zostali pozbawieni na etapie postępowania odwoławczego czynnego w nim udziału i obrony swych praw w tej sprawie.

Nadto zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Tymczasem co do dowodów wskazanych dopiero w uzasadnieniu skarżonej decyzji, jako istotnie potwierdzające zasadniczą w okolicznościach tej sprawy okoliczność – ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz uprzedniego właściciela L. [...] – strony nie miały możliwości wypowiedzenia się. Nadto organ winien zwrócić uwagę, iż dla potwierdzenia tak istotnych okoliczności dla sprawy konieczne byłoby rozważenie oczywistej różnicy pomiędzy przeprowadzeniem dowodu pośredniego z protokołu przesłuchania – wyłącznie w charakterze stron w odrębnej sprawie (nie świadków) L. i L.T. od przesłuchania tych osób w charakterze świadków w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 79 § 1i 2 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

W ocenie Sądu, nowe okoliczności ujawnione w toku postępowania odwoławczego winny skutkować co najmniej przeprowadzeniem przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego, zgodnego jednak z powyższymi przepisami. Należało np. wezwać organu I instancji do podania informacji o innych prowadzonych analogicznych postępowaniach (np. dotyczących ustalenia i wypłaty odszkodowania dla L.L.T., S. i J. S. i ewentualnie pozostałych objętych zarządzeniem nr [...]). Obowiązkom tym jednak organ odwoławczy uchybił, co stanowi o istotnym naruszeniu wskazanych w skardze przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego jako wadliwych i przedwczesnych zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] uwzględni powyższą ocenę i wskazania zmierzając do uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności organ winien ponownie ustalić czy istnieją dokładniejsze spisy wybrakowanej dokumentacji niearchiwalnej, uwzględnić wszystkie prowadzone postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania dla osób których nieruchomości wywłaszczono w tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych i zgromadzony nawet cząstkowo mogący mieć znaczenie w sprawie materiał dowodowy, dokonać ponownie szczegółowego przesłuchania byłych pracowników na okoliczności ówczesnej procedury, trybu ustalania, wyceny i wypłaty odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, np. przez jaki bank, czy w jakiej formie wypłacano odszkodowania, przesłuchać w tej sprawie w charakterze świadków L.i L. T. ewentualnie inne osoby mogące mieć wiedzę na temat faktu i trybu ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Organ ponownie wezwie też pełnomocnika wnioskodawców o zgłoszenie wszelkich dowodów i wniosków dowodowych mających wykazać zasadność ich żądania.

Organ uwzględniając treść art. 107 § 1 k.p.a. uwzględni, iż obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest między innymi określenie stron postępowania administracyjnego, a wymogu w tym zakresie nie spełniała decyzja z [...] lutego 2018r., ani nawet decyzja zaskarżona. Wskazać przyjdzie, iż decyzja Starosty nie określała stron postępowania (adresatów decyzji), a jednocześnie treść jej sentencji została sformułowana w sposób mogący wzbudzać wątpliwości, czy organ nie traktował tej decyzji jako kierowanej do osoby nieżyjącej – L. P.. Z kolei w rozdzielniku decyzji wskazano "H. K.", który wszakże nie jest stroną niniejszego postępowania

Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących od organu solidarnie zwrot niezbędnych kosztów postępowania (200 zł wpis sądowy, 51 zł opłaty skarbowe od pełnomocnictwa, 480 zł wynagrodzenie adwokata, uwzględniające stopień trudności i nakład pracy w sprawie - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.U. poz. 1800).