Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2056/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2009 r. J. M. złożył do Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Był to jego drugi wniosek o to świadczenie (pierwszy – z dnia [...] lipca 209 r. został załatwiony decyzją odmowną Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR).

Do wniosku dołączył m.in. świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka od dnia [...].10.2009 r. do dnia [...].10.2009 r. oraz umowę o pracę zawartą na czas określony od dnia [...].11.2009 r. do dnia [...].12.2009 r. oraz wyciągi pływania potwierdzające, że świadczył pracę rybaka nieprzerwanie do dnia [...].02.1971 r. do dnia [...].08.1983 r. i w następnych okresach: [...].09.1983-[...].06.1984, [...].11.1984-[...].10.1985, [...].11.1985-[...].03.1999. Z pozostałych danych podanych w Wyciągu pływania przez Urząd Morski w S. wynika, że w okresie od [...].04.2000 r. do [...].12.2002 r. pływał nieregularnie na własnym statku (oznaczenie [...]). Z przedłożonych następnych wyciągów wynika, że pływał również w okresie od [...].05.2005 r. do [...].07.2005 r. ([...] miesiące [...] dni) oraz od [...].10.2009 r. do [...].10.2009 r. ( [...] dni). Wnioskodawca ukończył [...] lat .

W aktach znajdują się ponadto umowa z dnia [...].07.2005 r. nr [...] zawarta pomiędzy Skarżącym a ARiMR dotycząca otrzymania przez Skarżącego świadczenia w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego i Uzupełnienia Programu "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" priorytet "Dostosowane nakładu połowowego do zasobów" działanie "Złomowanie statków rybackich" w wysokości [...]zł oraz umowa z dnia [...].09.2005 r. nr [...] zawarta pomiędzy Skarżącym a ARiMR dotycząca otrzymania przez Skarżącego świadczenia w ramach tego samego Sektorowego Programu Operacyjnego i Uzupełnienia Programu "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" priorytet "Inne działania" działanie "Działania społeczno-ekonomiczne" operacja "Utrata miejsca pracy na statku rybackim" w wysokości [...]zł.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez złożenie brakujących dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim (świadectwo pracy lub zaświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej oraz zaświadczenie o odprowadzonych składkach ubezpieczenia społecznego).

W dniu [...] grudnia 2009 r. J. M. złożył pismo, w którym prosi o skserowanie dokumentów, które składał do pierwszego wniosku (z dnia [...] lipca 2009 r.) i dołączenie do drugiego wniosku (z dnia [...].11.2009 r.).

Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. organ administracyjny poinformował wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją dotyczącą złożonego wniosku, zaś pismem z dnia [...].01.2010 r. powiadomiono o wydłużeniu terminu rozpatrywania wniosku o dofinansowanie.

Decyzją wydaną [...] kwietnia 2010r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania J. M. wnioskowanej pomocy finansowej.

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach Operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca, mimo posiadania zatrudnienia na dzień złożenia wniosku (umowa na czas określony od dnia [...].11.2009 r. do dnia [...].12.2009 r.), nie wykonywał obecnie zawodu rybaka i nie wykonuje od paru lat. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał wykonywania zawodu rybaka zgodnie z przedstawionymi świadectwami pracy w roku 2005. Tym samym nie może korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Organ stwierdził ponadto, że przedmiotowy wniosek był drugim wnioskiem o przyznanie pomocy w ramach tej Operacji, sprawa wniosku złożonego [...] lipca 2009 r. została zakończona wydaniem decyzji odmownej ze względu na brak spełniania przez wnioskodawcę warunku zatrudnienia w chwili składania wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem stwierdził, że organ I instancji błędnie ocenił, iż rzekomo zatrudnił się tylko dla uzyskania wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że spełnił wszystkie warunki przewidziane przepisami dla uzyskania wnioskowanego świadczenia tj. ukończone 55 lat, przepracowanie w zawodzie rybaka ponad 10 lat oraz trwałe zaprzestanie wykonywanie zawodu rybaka, który ponownie podjął po 2005 roku. Strona argumentowała, że stwierdzenie organu, iż już korzystała w programów pomocowych w 2005 roku i nie może z niej ponownie skorzystać jest chybiony, gdyż w umowach beneficjent był zobowiązany do rocznego zaprzestania pracy w zawodzie rybaka, tego warunku zaś Skarżący dotrzymał. Nikt i nic nie zabraniało mu powrotu do zawodu po tym okresie.

Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] kwietnia 2010 r. , w pełni akceptując argumenty przemawiające za odmową, podniesione w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ II instancji ponadto stwierdził, iż ubiegający się o dofinansowanie J. M. nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z dnia 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie 1198/2006" ("osoba, której zajęciem /.../ jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego") i że trwale zaprzestał wykonywania tego zawodu przed dniem złożenia wniosku. Zgodnie z interpretacją Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.08.2009 r. oraz 3.09.2009 r. nie ma podstaw merytorycznych do udzielenia wnioskowanej pomocy rybakom, którzy odeszli zawodu przed złożeniem wniosku – zdaniem organu taka wykładnia autentyczna (dokonana przez ustawodawcę) rozwiewa wszelkie wątpliwości odnośnie interpretacji przepisu § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.)

Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił wymogów z § 21 ust. 1 tego rozporządzenia Ministra. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 18 rozporządzenia wspólnotowego przedmiotowy program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. W związku z tym nie ma możliwości udzielenia pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury osobom, które utraciły pracę przed rozpoczęciem w/w wymienionego okresu, tak jak w przypadku Skarżącego w 2005 roku, kiedy to - zdaniem organu – zakończył wykonywanie zawodu rybaka. Prezes Agencji wskazał również, że przedmiotowy program operacyjny ma na celu przeprowadzenie restrukturyzacji sektora rybołówstwa, a przyznawana pomoc ma zrekompensować pracownikowi skutki tej restrukturyzacji. Dlatego też pomoc ta skierowana jest do rybaków, którzy mają zamiar trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka w związku z realizacją programu w danym okresie czasowym.

Organ powołał się ponadto na treść art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 95.312.1 z dnia 23 grudnia 1995 r.): "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści", z którego wynika, że nie mogą zostać udzielone środki z funduszy europejskich na działania, w których beneficjent stworzył sztuczne warunki w celu ich uzyskania.

Od powyższej decyzji J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie pomocy finansowej na operację "Wcześniejsza emerytura".

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał podobnie jak w odwołaniu, iż decyzja Prezesa ARiMR wydana została na podstawie błędnej wykładni § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Wbrew twierdzeniom organu skarżący spełniał bowiem na dzień złożenia wniosku wszystkie warunki określone tym przepisem – trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz pracował w tym zawodzie ponad 10 lat.

W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka pozostaje w sprzeczności zarówno z treścią § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc przysługuje rybakowi, który zaprzestał i to w sposób trwały wykonywania zawodu rybaka, jak i z innymi przepisami mającymi zastosowanie w sprawie tj. ustawy z dnia 3 kwietnia o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (art. 9), rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. , rozporządzenia Komisji (WE)nr 498/2007 z dnia 26 marca 207 r.

Skarżący podkreślił, że przerwy w wykonywaniu zawodu rybaka nie powinny pozbawiać osób wykonujących ten zawód z prawa skorzystania z tego rodzaju pomocy, przepisy zaś nie wskazywały bezpośrednio, że należy wykonywać zawód rybaka w trakcie składania wniosku oraz nie określały długości okresów koniecznych do przepracowania w czasie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku. Przepisy nie zakazują również skorzystania z jej środków osobom, które wcześniej korzystały z tego rodzaju pomocy.

Nie można również stwierdzić, że powołany przez organ przepis art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż powołane wcześniej przez Skarżącego przepisy nie odsyłały do uregulowań tego rozporządzenia. J. M. stwierdził ponadto, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sztucznie stworzył warunki do uzyskania korzyści poprzez ponowne podjęcie zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne.

Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego.

Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27.

Stosownie do art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego.

Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który - stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia - jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania.

Ponadto trzeba mieć też na względzie, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 rozporządzenia 1198/2006 wydatki kwalifikują się do uzyskania wsparcia z EFR, jeżeli zostały faktycznie poniesione przez beneficjentów pomiędzy datą przedłożenia Komisji programu operacyjnego lub dniem 1 stycznia 2007r. - zależnie od tego, która data przypada wcześniej - a dniem 31 grudnia 2013r. Przedmiotem dofinansowania nie mogą być operacje zakończone przed datą, od której kwalifikują się one do dofinansowania.

Wskazać także należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów, i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. rekompensat za wcześniejsze odejście z zawodu rybaka, w tym wcześniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków.

Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Rozporządzenie Rady WE Nr 1198/2006 określa we wspomnianym art. 27, że fundusz ten może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują między innymi wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. Oznacza to zrekompensowanie osobom wykonującym zawód rybaka niekorzystnych zmian w sytuacji zdecydowania się na wcześniejsze odejście z sektora rybactwa (zrezygnowanie z wykonywania zawodu). Tym samym nie jest to program pomocy socjalnej związanej z funkcjonowaniem branży w krajach członkowskich w latach ubiegłych, ma natomiast zapewnić restrukturyzację zmian w stosunku do stanu istniejącego obecnie.

Należy również zauważyć, iż warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy, w której wytycznych wskazano m.in., iż regulacje podustawowe mają zapewnić prawidłową realizację programu oraz mieć na względzie istotę i cel poszczególnych środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, zostały określone w rozporządzeniu MRiRW.

Zgodnie ze wspomnianym § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U nr 101 poz. 840 z późn. zm.) pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który:

1. trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka,

2. ukończył co najmniej 55 rok życia,

3. pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej 10 lat.

Jednocześnie art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 stanowi, że rybak to osoba, której zajęciem - uznanym przez państwo członkowskie - jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Poza tym - zgodnie z pkt 3 ust. 5 załącznika nr I do rozporządzenia MRiRW - należy przedłożyć zobowiązanie ubiegającego się o dofinansowanie do zaprzestania wykonywania zawodu rybaka.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, J. M. wraz z otrzymaniem pomocy z funduszy europejskich w 2005 roku zaprzestał wykonywania zawodu rybaka. W tym zawodzie przepracował do tego czasu ponad 25 lat.

Następnie w 2009 roku zatrudnił się w rybołówstwie dwa razy: na [...] dni w okresie od [...].10 do [...].10.2009 r. oraz na [...] miesiące w okresie od [...].11 do [...].12.2009 r.

W 2009 roku Skarżący składał dwa wnioski o przyznanie mu pomocy z przedmiotowego programu operacyjnego:

1. w dniu [...] lipca 2009 r. – zakończony odmowną decyzją Dyrektora Z. OR ARiMR z dnia [...].12.2009 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...].02.2010 r. ; wyrok oddalający skargę w tej sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1162/10 , wydany przez tut. Sąd w dniu 22 września 2010 r. jest nieostateczny z uwagi na wniesioną przez beneficjenta skargę kasacyjną do NSA;

2. w dniu [...] listopada 2009 r. – zakończony odmowną decyzją Dyrektora Z. OR ARiMR z dnia [...].04.2010 r. i utrzymującą ją w mocy decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...].07.2010 r. - będącą przedmiotem niniejszego postępowania.

Stan faktyczny w obydwu tych sprawach różnił się, albowiem Skarżący w chwili składania I wniosku nie pozostawał w zatrudnieniu związanym z rybactwem, w chwili zaś składania II wniosku był zatrudniony na czas określony w tym zawodzie, również rozstrzygnięcie WSA w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1162/10 pozostaje bez wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem odmowa udzielenia świadczenia nastąpiła właśnie ze względu na brak legitymowania się przez Skarżącego zatrudnieniem w rybactwie w chwili składania wniosku. W 2009 roku wnioskodawca ukończył [...] lat.

Stosując zatem powołane powyżej przepisy do wskazanego stanu faktycznego, należy stwierdzić, że:

1. Skarżący ukończył 55 rok życia, a nie osiągnął wieku emerytalnego;

2. W chwili składania wniosku był zatrudniony jako rybak;

3. Strona otrzymała w 2005 roku świadczenia w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego i Uzupełnienia Programu "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006", mając wówczas przepracowane w zawodzie rybaka ponad 25 lat;

4. W okresie od otrzymania w 2005 roku świadczeń z tyt. Sektorowego Programu Operacyjnego i Uzupełnienia Programu "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" Skarżący był łącznie zatrudniony [...] miesiące i [...] dni.

Problem w rozpatrywanej sprawie powstaje z określeniem trwałości zaprzestania wykonywania zawodu – zdaniem Sądu można zaprzestać wykonywania czegoś trwale w sytuacji, gdy dokonujemy jakiś działań w sposób ciągły i z zamiarem długotrwałym, niezmiennym.

Jeśli nie wykonujemy jakiejś pracy przez pięć lat, po czym zatrudniamy się na czas określony na bardzo krótki okres (ok. [...] miesiące) to trudno przekonująco twierdzić, iż po tak długim okresie zamierzamy nadal długotrwale pracować w danym zawodzie.

J. M. na rozprawie stwierdził, że wniosek po raz drugi złożył dlatego, że przy pierwszym wniosku uzyskał od ARiMR informację, że musi być zatrudniony na dzień składania wniosku. Na pytanie Sądu, czy zatrudnił się na okoliczność składania wniosku odparł, że jego zatrudnienie było czystym przypadkiem.

Tym samym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że w przypadku Skarżącego nie można mówić o trwałości wykonywania zawodu rybaka po 2005 roku, jak i o trwałości zaprzestania wykonywania tego zawodu, o czym mówi przepis § 21 rozporządzenia.

Jak już wspomniano rozporządzenie Rady WE Nr 1198/2006 określa w art. 27, że fundusz ten może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują między innymi wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. Oznacza to zrekompensowanie osobom wykonującym zawód rybaka niekorzystnych zmian w sytuacji zdecydowania się na wcześniejsze odejście z sektora rybactwa (zrezygnowanie z wykonywania zawodu). Tym samym nie jest to program pomocy socjalnej związanej z funkcjonowaniem branży w krajach członkowskich w latach ubiegłych, ma natomiast zapewnić restrukturyzację zmian w stosunku do stanu istniejącego obecnie.

Celem tej regulacji jest zatem pomoc osobom, które trwale wykonywały zawód rybaka przez 10 lat poprzedzające złożenie wniosku i zaprzestają jego wykonywania, nie zaś już kiedyś zaprzestały wykonywania tego zawodu, ale powtórnie się zatrudniły na krótki okres czasu.

Sąd stwierdza, że powołany w przepisie § 21 okres pracy 10 lat w zawodzie musi być stosowany na potrzeby danej regulacji – określonej przepisami rozporządzenia MRiRW .

Jeżeli Skarżący skorzystał już z programów pomocowych mających na celu restrukturyzację rynku połowowego w Polsce w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego i Uzupełnienia Programu "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006", legitymując się na potrzeby tego programu 25-letnim stażem pracy – to zdaniem Sądu – nie może wskazywać na ten sam okres zatrudnienia składając wniosek w innym programie pomocowym (tu: Program Operacyjny "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013").

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt II GSK 610/09, w którym stwierdzono: "W myśl przepisu § 107 (przyp. Sądu: rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004–2006" - Dz. U. z 2004 r. Nr 213, poz. 2163 ) pomocy finansowej za utratę miejsca pracy na statku rybackim udziela się rybakowi, który: 1) utracił miejsce pracy w wyniku trwałego wycofania statku rybackiego; 2) wykazał, że pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim przez okres co najmniej 12 miesięcy.

Treść tego przepisu w zasadzie nie powinna budzić wątpliwości, gdyż pod względem językowym jest sformułowana jasno, w sytuacji gdy beneficjent tej pomocy korzysta z niej po raz pierwszy i jednorazowo. Wątpliwości pojawiają się, gdy rybak, który utracił miejsce pracy chce skorzystać po raz drugi z pomocy przewidzianej w przepisach § 107 i 108 rozporządzenia, tak jak w tym przypadku, kiedy skarżący po wykorzystaniu pomocy otrzymanej na podstawie § 107 i 108 rozporządzenia wystąpił po raz drugi o taką pomoc na podstawie nowego stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie. (...) Przyznanie pomocy finansowej w istocie konsumuje bowiem obie przesłanki będące podstawą tej decyzji. Jeżeli zatem wnioskodawca otrzymując pomoc po raz pierwszy wykazał konkretny okres pracy na statku rybackim, nie może przy kolejnym wniosku powoływać się ponownie na ten sam okres pracy na statku rybackim. Poprzedni okres pracy został bowiem wykorzystany dla potrzeb pierwszego wniosku o przyznanie pomocy" (patrz: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc takie stanowisko do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że okres pracy Skarżącego (w latach 1971 – 2005 ponad 25 lat) został "wykorzystany" przez Skarżącego w pierwszych wnioskach w 2005 roku – zatem zdaniem Sądu do wyczerpania przesłanki 10 lat zatrudnienia wynikających z nowych regulacji J.M. musi nabyć nowe uprawnienia – gdyż w przedmiotowej sprawie strona legitymuje się tylko stażem [...] m-cy i [...] dni (powstałym po 2005 roku).

Należy zatem stwierdzić, że argumentacja Skarżącego oparta jest w zasadzie wyłącznie na wykładni językowej przepisu § 21 omawianego rozporządzenia, Sąd stosując jednakże wykładnię systemową i celowościową tego przepisu, również pod względem ratio legis całego aktu prawnego dotyczącego określonej pomocy z funduszy europejskich, regulowanych również prawem unijnym (przepisy rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006), które to prawo stanowi wskazanie w jakim kierunku powinny zmierzać regulacje krajowe, aby osiągnąć założone cele, szczególnie pomocowe, stwierdza, że udzielenie pomocy Skarżącemu pozostawałoby w sprzeczności z tymi celami (patrz: cyt. wyrok NSA sygn. akt II GSK 610/09).

W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał zatem prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów. Istotą pomocy w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest bowiem, zarówno w świetle prawa wspólnotowego, jak i regulacji krajowych, ochrona socjalna czynnych zawodowo pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".

Ponadto z treści art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 95.312.1 z dnia 23 grudnia 1995 r.): "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści" wynika, że nie mogą zostać udzielone środki z funduszy europejskich na działania, w których beneficjent stworzył sztuczne warunki w celu ich uzyskania.

Organy orzekające w sprawie ustaliły w sposób bezsporny, iż wnioskodawca w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie nie zaprzestał trwałego wykonywania zawodu rybaka w rozumieniu przepisów wyżej wskazanych, gdyż stało się to w 2005 roku. Konsekwencją dokonanych ustaleń faktycznych było zatem uznanie, iż udzielanie pomocy osobie, która nie spełnia wymagań określonych przepisami odnoszącymi się do programu, nie byłoby zgodne z celem tego programu.

Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.