Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1238/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-31 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, art. 260 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "B. L." Sp. z o.o. w L. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 1238/17 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B. L." Sp. z o.o. w L. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... maja 2017 r. nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Spółka z o.o. "B. L." z siedzibą w L. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości 700.000 zł, środki trwałe o wartości 3.706.758,76 zł, zaś w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 10.709.476,37 zł. W rubryce nr 8 wniosku skarżąca dodatkowo oświadczyła, iż "kwota 2.990.111,41 zł stanowi szkodę w trakcie zawezwania do ugody przed Sądem Rejonowym w K., pozostała kwota z całości zainwestowana w inwestycję". Skarżąca wskazała, iż posiada dwa rachunki bankowe, na jednym z nich posiada środki w wysokości 228,39 zł, a na drugim saldo ujemne w wysokości minus 150.301,20 zł. Spółka wskazała, iż posiada nieruchomość na której prowadzono budowę zakładu produkcji biopaliw. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż przeciwko Spółce są prowadzone postępowania sądowe w związku z nieregulowaniem zobowiązań wobec kontrahentów, rachunki bankowe zostały zajęte w związku z toczącym się przeciwko Spółce postępowaniem egzekucyjnym, zaś bank wypowiedział Spółce umowę kredytu na finansowanie bieżącej działalności i zażądał spłaty zadłużenia w wysokości 203.791,30 zł.

Na zarządzenie referendarza sądowego z dnia [...] 2017 r. skarżąca przedstawiła deklaracje VAT-7 za 2017 r., zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2015-2016 informację o wysokości uzyskanych przychodów i poniesionych kosztów w 2017 r., wyciąg z rachunku bankowego oraz dyspozycję zamknięcia rachunku, aktualny wykaz środków trwałych, aktualny bilans i rachunku zysków i strat, sprawozdanie finansowe za 2016 r., dokumenty dotyczące prowadzonych przeciwko Spółce postępowań egzekucyjnych, dokumenty związane z wypowiedzeniem i renegocjacją umowy kredytowej, wykaz kont syntetycznych i analitycznych należności wobec odbiorców i zobowiązań wobec dostawców oraz saldo zobowiązań wobec udziałowca z tytułu udzielonych pożyczek i zobowiązań z tytułu kredytów. Spółka wyjaśniła także, że wspólnicy nie podjęli uchwał w sprawie dopłat, ale Spółka uzyskała pożyczkę od wspólnika w celu rozpoczęcia inwestycji, nie posiada zasobów finansowych zgromadzonych poza rachunkami bankowymi, Prezes Zarządu Spółki nie pobiera wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji, wobec Spółki zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne ani nie ogłoszono upadłości, Spółka nie posiada zasobów finansowych ani należności, ma zobowiązania wobec urzędu skarbowego, zakładu ubezpieczeń społecznych oraz osób fizycznych w wysokości wynikającej z przedstawionej w sprawie dokumentacji.

Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżąca nie nadesłała wszystkich dokumentów, które – w ocenie referendarza – były niezbędne do dokonania oceny sytuacji majątkowej Spółki, w szczególności pełnego sprawozdania finansowego, a także wyciągów z rachunków bankowych za okres od [...] 2017 r do dnia otrzymania wezwania. Niezależnie od powyższego referendarz sądowy podniósł także, iż skarżąca w ostatnich dwóch latach prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach i była to działalność dochodowa, a ponadto Spółka posiada majątek, zarówno obrotowy, jak i trwały. W ocenie referendarza, nie można uznać, że wystarczającą okolicznością aby zwolnić Spółkę od kosztów postępowania w sprawie są zaległości wobec organów administracji państwowej (organów podatkowych, zakładu ubezpieczeń społecznych) oraz zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek. Ponadto zauważył, że Spółka ma możliwość dokonywania rezerw środków pieniężnych na ewentualne, nagłe koszty które mogą pojawić się w toku prowadzonej działalności, zaś niepodjęcie podobnych działań w zakresie zabezpieczenia środków na ewentualne koszty postępowania sądowego, wskazuje, że skarżąca nie zachowała zasad ostrożności wymaganych od podmiotu działającego w obrocie gospodarczym. Końcowo podniesiono również, iż pomimo opisywanej trudnej sytuacji finansowej wspólnicy Spółki nie podjęli uchwał o jej dokapitalizowaniu, co mogłoby mieć pozytywny wpływ na sytuację finansową.

W sprzeciwie z dnia [...] 2017 r. skarżąca wniosła o zmianę postanowienia referendarza sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadniając sprzeciw strona nie zgodziła się z oceną referendarza sądowego, iż jej sytuacja finansowa jest dobra i pozwala na poniesienie kosztów sądowych. W szczególności zarzuciła, iż referendarz błędnie wskazał, że Spółka dysponuje środkami na rachunku bankowym w 150.301,20 zł, bowiem w rzeczywistości jest to saldo ujemne i stanowi zadłużenie wobec banku. Ponadto skarżąca posiada zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów w wysokości 400.000,00 zł. Skarżąca wskazała także, iż zadłużenie wobec urzędu skarbowego, spowodowało wstrzymanie zwrotu podatku VAT.

Spółka ponownie powołała się na prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, które z uwagi na brak środków pieniężnych oraz dostępnego do spieniężenia majątku obrotowego są nieskuteczne.

Skarżąca zarzuciła nadto, iż błędne jest ustalenie, że posiada dostępne środki finansowe, bowiem "uważna lektura" bilansu oraz rachunku zysków i strat prowadzi do wniosku, że wysoki zysk został wykazany z uwagi na "zmianę stanu produktów", co jest typowym "zapisem księgowym", "wynikającym z biologicznego wzrostu roślin" i nie przekłada się niestety na posiadanie środków finansowych. Z kolei "inne przychody operacyjne" dotyczą naliczonej przez Spółkę kary umownej dla wykonawcy robót, która nie może zostać wyegzekwowana z uwagi na prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne przez innych wierzycieli.

W ocenie skarżącej, w sytuacji realnych przepływów pieniężnych podane wielkości dotyczące stanu zapasów magazynowych oraz należności od kontrahentów skutkują wykazaniem znacznego zysku, ale jednocześnie nie oznaczają, że Spółka posiada środki, z których opłacone mogą zostać koszty wpisu. W konsekwencji, mimo zysku wykazanego w bilansie w wysokości 10.709.476,37 zł sytuacja płatnicza Spółki uległa istotnemu pogorszeniu i nie stać jej w chwili obecnej na poniesienie tak ogromnych kosztów postępowania.

Odnosząc się do wskazanej przez referendarza wysokości kapitału zakładowego w kwocie 700 tys. zł, skarżąca podniosła, iż środki pieniężne wniesione do kapitału zostały już skonsumowane na przestrzeni prowadzonej działalności, a ponadto, Spółka poniosła bardzo znaczne nakłady na wdrożenie wynalazku i przebranżowienie się do produkcji wyłącznie ekologicznej.

Spółka zarzuciła referendarzowi, iż w sposób lakoniczny odniósł się do szkody jaką poniosła z powodu skażenia gruntów, co doprowadziło do całkowitego zniszczenia materiału szkółkarskiego, którą to szkodę biegły specjalista wycenił na kwotę 2.990.111,47 zł. W ocenie skarżącej, szkoda całkowicie wykluczyła możliwość realizacji dochodu z prowadzonej plantacji na ostatniej rolniczo uprawianej nieruchomości, jak również utrudniła uprawę i wjazd na nieruchomość.

Zdaniem skarżącej chybione jest również stanowisko referendarza dotyczące nieprzedstawienia wyciągów z rachunków bankowych, bowiem "po wypowiedzeniu umów o prowadzenie rachunków zamknięty został dostęp Spółki do historii tych rachunków".

Końcowo Spółka wskazała, iż wszystkie dochody uzyskane w latach 2015 - 2016 w całości były przekazane na realizowaną przy wsparciu PARP inwestycję. Zerwanie umowy przez PARP doprowadziło do postawienia Spółki w sytuacji niezrealizowanej inwestycji, braku możliwości prowadzenia działalności zarobkowej i braku możliwości odzyskania zaangażowanych środków.

Skarżąca załączył do sprzeciwu kopie dokumentów, które w jej ocenie potwierdzają podnoszone w jego uzasadnieniu okoliczności, świadczące o spełnieniu przesłanek do udzielenie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.).

Skarżąca Spółka nie zgadza się z odmową przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnosząc jednocześnie w sprzeciwie o zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając zatem na względzie zakres sprzeciwu, jak również przywołane na wstępie regulacje, Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w całości, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.

Przed wyłożeniem motywów podjętego rozstrzygnięcia przypomnieć należy, iż rozpoznanie wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu stanu majątkowego posiadania wnioskującej strony z wysokością ciążących na niej kosztów sądowych. W niniejszej sprawie jest to wydatek w wysokości 51.150 zł, na który składa się wpis sądowy od skargi.

W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie wykazała ani w postępowaniu zakończonym postanowieniem referendarza sądowego, ani wraz ze złożeniem sprzeciwu, iż spełnia przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim wskazać należy, iż wnioskująca strona jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, posiada majątek znacznej wartości, nie znajduje się w stanie upadłości czy likwidacji, a co więcej w ostatnim roku obrotowym wypracowała zysk o znacznej wartości. Według oświadczeń złożonych na formularzu PPPr Spółka posiada majątek trwały o wartości 3.706.758,76 zł i osiągnęła zysk w wysokości 10.709.476,37 zł, które to wartości wielokrotnie przewyższający ciążący na Spółce wpis sądowy w wysokości 51.150 zł.

Wbrew stanowisku skarżącej, okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla oddalenia jej wniosku i znajduje potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się bowiem, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r. o sygn. akt II GZ 89/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż od strony – w szczególności, jeśli jest osobą prawną – można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 478/12). Pod pojęciem stanu majątkowego należy rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz także środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie NSA z dnia 1 maja 2012 r. o sygn. akt II FZ 390/12; postanowienie NSA z dnia 10 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 144/11). Zatem przy ocenie przesłanek udzielenia prawa pomocy, uwzględnić należy, wartość nieruchomości i możliwości pozyskiwania z nich pożytków (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2015 r. o sygn. akt I FZ 67/15).

W konsekwencji nie sposób stwierdzić, by Spółka była w poprzednich latach pozbawiona możliwości majątkowych, a tym samym by nie mogła zgromadzić środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać przy tym należy na jednolite stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym, w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2010 r. o sygn. akt I FZ 10/10).

Odnosząc się do podnoszonych przez Spółkę trudności finansowych, zauważyć należy że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). W orzecznictwie wskazuje się również, że nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Z definicji działalności gospodarczej – zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) – wynika, iż działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa. Oznacza to, iż celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Jeżeli więc przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, to mu się ona opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności. Jeżeli natomiast przedsiębiorca faktycznie działalności nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje i nie wnosi o ogłoszenie upadłości, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 września 2014 r. o sygn. akt V SAB/Wa 5/14). Podmiot prowadzący działalność gospodarczą nastawioną na zysk, mając zapewnioną swobodę działalności gospodarczej i tym samym możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z tą działalnością, nie może przerzucać kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Przyznanie w takiej sytuacji wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby bowiem do finansowania działalności spółki ze środków publicznych. To z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że spółka prowadzi działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Taka sytuacja prowadzić mogłaby również do naruszania zasad konkurencji między równoprawnymi podmiotami gospodarczymi (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13).

Nie może być również i tak, by osoba prawna uzasadniała konieczność udzielenia jej prawa pomocy tylko tym, że została utworzona celem realizacji projektu finansowanego ze środków budżetowych (zarówno krajowych, jak i unijnych), jednakże dofinansowania takiego nie otrzymała, czy też, że wprawdzie otrzymała ale całą dotację wydała już na realizację projektu, bądź też tym, że z uwagi na niezrealizowanie projektu i żądanie zwrotu dofinansowania zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z tym nie posiada środków na opłacenie kosztów ewentualnych sporów sądowych. Jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 450/16, nie można przyjąć twierdzeń skarżącej spółki, że całą swoja działalność opiera na udzielonych dotacjach, bowiem składając wniosek o dofinasowanie musiała posiadać jakikolwiek swój majątek.

Skoro zatem spór sądowy w niniejszej sprawie jest związany z działalnością Spółki, to środki na poniesienie kosztów tego sporu skarżąca winna zabezpieczyć w ramach swojego majątku.

W ocenie Sądu, argumentacja podniesiona przez Spółkę świadczy o instrumentalnym podejściu do instytucji prawa pomocy. Przypomnieć zatem trzeba, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością przedsiębiorców, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych – wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna – z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżących, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się także, iż od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalności gospodarczą, należy szczególnie wymagać zapobiegliwości i przezorności, bowiem działalność ta ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym także kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004r., sygn. akt GZ 61/04). Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji, każdy ma obowiązek świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych. Zwolnienia od tego rodzaju danin stanowi więc odstępstwo od konstytucyjnej zasady ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Niezależnie od powyższego podkreślić dobitnie należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wnioskująca strona nie posiada majątku, który mogłaby przeznaczyć na udział w kosztach sądowych, a nie w przypadku, gdy środki takie wprawdzie posiada ale przeznacza je na pokrycie innych wydatków czy zobowiązań. W tym kontekście argumentacja Spółki, dotycząca przeznaczenia wypracowanego zysku na bieżącą działalność, czy inwestycję w realizowany projekt, nie mogła znaleźć uznania w światle omówionych wyżej zasad udzielania prawa pomocy.

Niezależnie od powyższych względów, które zadecydowały o nieuwzględnieniu wniosku skarżącej, zgodzić należy się z referendarzem sądowym, iż Spółka nie wykonała należycie zarządzenia, którym wezwano ją do złożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, ewentualnie dokumentu bankowego, z którego wynika zamkniecie, zajęcie bądź blokada rachunku. Skarżąca wskazała jedynie w sprzeciwie, iż z uwagi na wypowiedzenie umów o prowadzenie rachunków, nie ma możliwości przedstawienia żądanych wyciągów. Jednakże na okoliczność wypowiedzenia czy też zamknięcia rachunków bankowych nie przedstawiła żadnych dokumentów, do których była wzywana. Warto w tym miejscu przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r. o sygn. akt I GZ 884/15, zgodnie z którym, nie można podzielić argumentacji skarżącego, że skoro zostały zamknięte posiadane przez skarżącego rachunki bankowe, to dla oceny jego sytuacji materialnej nie ma znaczenia przedstawienie dokumentu potwierdzającego ten fakt oraz historii rachunku. Nie budzi bowiem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że odmowa przedstawienia ww. dokumentów uniemożliwiła dokonanie przez Sąd I instancji rzeczywistej oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Usprawiedliwieniem dla odmowy przedstawienia tych dokumentów nie może być podnoszona przez skarżącego okoliczność, że z uzyskaniem tych dokumentów wiążą się koszty. Należy bowiem podkreślić, że to strona domagająca się przyznania prawa pomocy powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. także postanowienia NSA: z dnia 16 listopada 2015 r. o sygn. akt I GZ 726/15; z dnia 9 grudnia 2015 r. o sygn. akt I GZ 868/15). Jeżeli chodzi natomiast o kwestię zajęcia rachunków bankowych w toku prowadzonych wobec Spółki postępowań egzekucyjnych, wskazać należy, iż okoliczność ta nie mogła sama z siebie świadczyć o spełnieniu ustawowych przesłanek udzielenia prawa pomocy. W orzecznictwie podnosi się bowiem, iż w tej kwestii istnieje możliwość zastosowania przez stronę skarżącą środka wynikającego z przepisu art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), z którego wnika, że istnieje możliwość dokonywania wypłat z zajętego rachunku bankowego za zgodą organu egzekucyjnego w celu poniesienia wydatków związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą Por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2015 r. o sygn. akt I FZ 67/15).

Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych.

O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.