Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 106/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę 217 zł /słownie: dwieście siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. K. reprezentowanej przez adwokata Ł. K. jest bezczynność Starosty w zakresie nieudzielenia informacji publicznej, o tym czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego.

Ze skargi i jej uzasadnienie wynika, że skarżąca zwróciła się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udzielenie powyższej informacji w dniu 10 lipca 2017 r. za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP i do dnia złożenia skargi, czyli 30 sierpnia 2017 r. nie otrzymała odpowiedzi, która jest informacją publiczną. Z tych przyczyn zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej w skrócie Udip) i wniosła o zobowiązanie Kierownika PODGiK do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według załączonego spisu kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że uchwałą Rady Powiatu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] zlikwidowano jednostkę organizacyjną Powiatu - Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej . Dotychczas wykonywane zadania przeszły na Starostę Powiatu . Zatem jednostka, do której wpłynął wniosek nie istniała. O fakcie tym skarżąca mogła dowiedzieć się ze strony internetowej Powiatu www.[...], która zawiera informacje o powiatowych jednostkach organizacyjnych.

W piśmie z tej samej daty, co odpowiedź na skargę, skierowanym do skarżącej organ wyjaśnił powyższe okoliczności. Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2016 r., poz. 1629,; dalej: "p.g.i k.") organem administracji geodezyjnej i kartograficznej jest starosta, który wykonuje te zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Skarżąca w skardze błędnie wskazała organ, który miał się dopuścić bezczynności, t.j. "Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej" zamiast "Kierownika Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej". Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że uchwałą Rady Powiatu z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] zlikwidowano jednostkę organizacyjną - Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej , a zadania dotychczas wykonywane przez tę jednostkę przeszły do Starostwa Powiatowego . Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. nr 1868) starosta powiatu organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz. Z tego też względu adresatem skargi na bezczynność w zakresie wyżej opisanym winien być Starosta Powiatu . Wskazać jednak należy, że błąd ten nie wpływa na dopuszczalność skargi (podobnie w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 2006 r. I FSK 1040/06).

Analiza przepisów Udip oraz wniosku skarżącej z dnia 10 lipca 2017 r. uprawnia do stwierdzenia, że wystąpiły podmiotowe i przedmiotowe przesłanki warunkujące udostępnienie żądanej przez nią informacji (vide wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt II SAB/Rz 80/17 dostępny na str. cbosa).

Zgodnie z art. 40 ust. 2 p.g.i.k. państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, składający się z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wojewódzkich zasobów geodezyjnych i kartograficznych oraz powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych, stanowi własność Skarbu Państwa i jest gromadzony w ośrodkach dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacja opracowań przyjmowanych do zasobu należy do starostów - w zakresie powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych. Informacje, których domagała się skarżąca, dotyczące zawartych umów z podmiotami zewnętrznymi w zakresie obsługi prawnej wykonywane przez podmioty zewnętrzne stanowią informację publiczną (podobnie m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. II SAB/Wa 80/17, wyroku WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2016 r. II SAB/Łd 182/16).

Złożenie wniosku w trybie Udip nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki. Ustawa ta wprowadza dwa zasadnicze etapy rozpatrzenia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wniosku o udostępnienie takiej informacji. W pierwszej kolejności ocena sprowadza się do ustalenia, czy żądana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej. Pozytywna weryfikacja wniosku skutkuje przeprowadzeniem oceny, czy nie występują negatywne przesłanki jej udostępnienia. Jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot jest w posiadaniu wskazanych dokumentów, to powinien wówczas udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki do wydania takich rozstrzygnięć. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy przyjmuje formę pisma skierowanego do wnioskodawcy, w którym należy zawiadomić go o tym, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych danych, gdyż nie jest to informacja publiczna lub nie dysponuje on przedmiotową informacją albo nie jest podmiotem, od którego można takich danych żądać, ewentualnie, że w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Udip termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 Udip.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 10 lipca 2017 r., skarga na bezczynność wpłynęła do ODGiK w dniu 7 września 2017 r., zaś udzielenie odpowiedzi nastąpiło w dniu 6 września 2017 r. Wbrew twierdzeniom organu Sąd nie uznaje za usprawiedliwioną argumentację, że skarżąca mogła się z łatwością dowiedzieć o likwidacji jednostki organizacyjnej i skierować skargę do Starosty . Nie przemawia też na korzyść organu usprawiedliwienie, że z niewiadomych przyczyn konto ODGiK jeszcze funkcjonowało. Skoro nastąpiły zmiany w 2013 r. w zakresie likwidacji jednostek organizacyjnych, to rolą organu było skuteczne zakończenie ich działania na wszystkich płaszczyznach w tym informatycznych. W tym przypadku konsekwencje nie mogą obciążać skarżącej i dlatego do dnia wniesienia skargi Starosta pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej Sąd wziął pod uwagę, że organ pozostawał w bezczynności w niezbyt długim okresie, zaś po otrzymaniu skargi niezwłocznie udzielił odpowiedzi skarżącej. Stąd też należało uznać, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.

O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 217 zł składa się: wpis od skargi – 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 100 zł. Zasądzając jedynie część kwoty z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), Sąd wziął pod uwagę art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Przepis ten dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Sąd stosuje art. 206 P.p.s.a.

z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym), nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 -16 powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji Sąd wziął pod uwagę, że Starosta nie kwestionował obowiązku udzielenia informacji publicznej i udzielił jej zaraz po złożeniu skargi, a więc kiedy powziął wiadomość o skierowanym żądaniu.

W ocenie Sądu zasądzona kwota jest adekwatna do związanego ze sprawą nakładu pracy oraz nakładów związanych z dochodzeniem udzielenia żądanych informacji.

Z analizy wewnętrznych systemów informatycznych do obsługi spraw sądowych (OSO i CBOIS), wynika, że do WSA w Rzeszowie oprócz niniejszej wpłynęło 9 innych skarg na bezczynność organów w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oparte na podobnych żądaniach (II SAB/Rz 80/17, II SAB/Rz 90/17, II SAB/Rz 91/17, II SAB/Rz 104/17, II SAB/Rz 107/17, II SAB/Rz 113/17, II SAB/Rz 118/17, II SAB/Rz 121/17 ), zaś co najmniej kilkanaście do innych sądów administracyjnych w kraju, co nasuwa wątpliwości, czy celem wniosków jest faktycznie uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej.

Istotną okolicznością przy miarkowaniu kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie miała również okoliczność, że treść wydawanych przez Sądy orzeczeń wskazuje na szablonowy charakter sporządzanych w tym zakresie skarg oraz zawartych umów o usługę prawną ("upoważnienie do reprezentowania we wszystkich sprawach sądowych przed Sądami Administracyjnymi", bez ich konkretyzacji), co przemawia za istnieniem szerszego porozumienia między skarżącą a jej pełnomocnikiem.

W ocenie Sądu, rozpoznawana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, a podjęte w niej przez pełnomocnika skarżącej czynności - względem innych prowadzonych przez niego w tym samym przedmiocie spraw - miały charakter powtarzalny. W związku z powyższym Sąd zastosował art. 206 P.p.s.a. i odstąpił od zasądzenia zwrotu części kosztów postępowania sądowego, uznając, że nakład pracy związany z prowadzeniem niniejszej sprawy jest minimalny, a w związku z tym w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniający przypadek w rozumieniu przywołanego przepisu uzasadniający przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w wysokości, tj. 100 zł. Należy przy tym wskazać, że dla wykładni art. 206 P.p.s.a. pomocne są rozważania poczynione w orzecznictwie sądowym na temat rozumienia szczególnie uzasadnionych przypadków. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r. (sygn. akt I FSK 643/08, LEX nr 594128) wskazano, że za przesłankę odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznaje się rozpoznanie kilku jednobrzmiących skarg kasacyjnych przy uwzględnieniu związanego z tym nakładu pracy pełnomocnika strony, charakteru rozpoznawanych spraw oraz wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia ( patrz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Rz 28/16, wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Rz 107/17).