Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1858/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art.246 par 1 pkt 2, art.260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2005 r. postanawia : - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych -


UZASADNIENIE

Skarżący Z.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2010 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc kwiecień 2005 r. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest zatrudniony w firmie "P". Z tytułu zatrudnienia osiąga miesięczny dochód brutto w wysokości 1500 zł, z tym że od stycznia 2013 r. przebywa na urlopie bezpłatnym. W 2012 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 13 296,23 zł. Na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje studiująca córka, która nie pracuje. Skarżący od 1997 r. pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe (małżonkowie zamieszkują pod tym samym adresem). Wnioskodawca nie zadeklarował jako stanowiących jego własność żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych o wartości powyżej 3 tys. euro. Na wezwanie Referendarza w WSA w Krakowie skarżący przedstawił kserokopię zeznania podatkowego za 2012 rok, zaświadczenie o wysokości miesięcznego dochodu oraz wyjaśnił, że nie posiada konta i lokat bankowych. Mieszka w domu, który stanowi własność dwóch córek. Koszty związane z utrzymaniem domu, w tym media pokrywa żona. Miesięczne wydatki wnioskodawcy (żywność, ubrania, środki higieniczne, utrzymanie córki) wynoszą 1 100 zł. Skarżący przedłożył także akt notarialny z dnia 4 lipca 1997 r. wyłączający obowiązującą między małżonkami wspólność ustawową i wprowadzający ustrój rozdzielności majątkowej.

Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że mimo wezwania skarżący nie przedłożył dokumentów pozwalających dokonać oceny sytuacji finansowej żony skarżącego. Podkreślono, że pozostawanie w rozdzielności majątkowej nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnej pomocy. Brak żądanych informacji uniemożliwił rzetelną analizę sytuacji majątkowej skarżącego i jego zdolności płatniczych, tym samym uniemożliwił uwzględnienie jego wniosku.

Od przedmiotowego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, wskazując, że wydając w/w postanowienie nie wzięto pod uwagę faktu prowadzenia przez skarżącego z żoną odrębnych gospodarstw domowych. Podał on także, że ponosi wysokie koszty utrzymania w stosunku do jego skromnych dochodów, co zostało udokumentowane. Wspólne zamieszkiwanie z żoną, z którą prowadzi osobne życie i pozostaje de facto w separacji nie może być traktowane jako okoliczność dyskwalifikująca go jako osobę, której należałoby przyznać prawo pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl przepisu art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – określana dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.).

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący bowiem będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Pominął bowiem zupełnie okoliczności dotyczące kondycji finansowej żony, przedkładając jedynie akt notarialny, z którego wynika, że między małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący podnosił w toku postępowania, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i pozostają "de facto w separacji". Z okoliczności przedstawionych przez skarżącego wynika jednak, że miedzy małżonkami istnieją związki ekonomiczne. Świadczy o tym fakt pokrywania przez żonę wnioskodawcy kosztów utrzymania domu, w którym zamieszkują. Niezależnie od powyższego stwierdzić jednak należy, że okoliczność nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego jest bez znaczenia dla oceny odmowy przedstawienia przez skarżącego sytuacji majątkowej żony. Z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 23 tej ustawy, wynika bowiem, że małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt II FZ 572/05, niepubl.). Rozdzielność ta odnosi się bowiem do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Na małżonkach ciąży zatem obowiązek udzielenia sobie wsparcia finansowego (także w zakresie prowadzonych postępowań sądowych) niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego czy prowadzą czy też nie wspólne gospodarstwo domowe.

W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od współpracy z Sądem dla umożliwienia poznania pełnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, należy uznać za niewskazanie zaistnienia przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie znając sytuacji majątkowej żony skarżącego Sąd nie jest bowiem w stanie w prawidłowy sposób zweryfikować aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.