Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2397/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust  1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 326 poz 13 art. 32 ust 3-5
law: Dyrektywa Rady 2005/85/WE  z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania  statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 1 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] mocą, której odmówiono A. K. nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenie go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany – do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o udzielenie statusu uchodźcy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach i rozważaniach:

Obywatel [...], A. K., w dniu 11 sierpnia 2010 r. złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Był to kolejny wniosek w/w o nadanie mu statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany (decyzja nr [...] dn. [...].06.2010 r.).

W dniu 11 sierpnia 2010 r. W/wym. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że jego żona jest prześladowana w kraju pochodzenia z powodu działalności jej braci.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. Szef Urzędu odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP.

Cudzoziemiec, wniósł odwołanie od ww. decyzji wskazując, że wydalenie go z terytorium RP uniemożliwi mu branie aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a także, że jego żona jest w kraju pochodzenia prześladowana, w związku z działalnością jej braci. Powołał się także na ogólną sytuację w kraju pochodzenia.

W związku z powyższym organ wskazał na przesłanki, określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których łączne zaistnienie stanowi dla organu podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy.

W tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji.

Po dokonaniu analizy porównawczej w/w wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdzono, że Cudzoziemiec nie przedstawił nowych, istotnych okoliczności w sprawie. W opinii organu zatem, złożenie przez Wnioskodawcę wspomnianego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP, co jest sprzeczne z interesem społecznym. W związku z powyższym, odmowa wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu nie narusza prawa Strony do przeprowadzenia pełnego i rzetelnego postępowania, czy też chociażby prawa do zgłaszania przez nią wniosków dowodowych, gdyż takie postępowanie miało już miejsce w czasie trwania pierwszej procedury.

Podkreślono nadto, iż organowi znana jest trudna sytuacja polityczno-społeczna, panująca na [...], gdzie niejednokrotnie dochodzi do łamania praw, uznawanych za standardy w krajach demokratycznych, jednakże nic nie wskazuje na to, aby Cudzoziemiec był narażony na ryzyko doznania poważnej krzywdy, w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Poza tym "Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze wzglądu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy".

Skargę na decyzję Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców wniósł A. K. zarzucając jej:

– naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176 ze zm.);

– naruszenie postanowień Dyrektywy Rady z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U.UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.);

– naruszenie prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7 oraz art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.);

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2010 r. ([...]);

2. wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]) w takim zakresie, w jakim orzeka o wydaleniu z terytorium RP;

3. zwolnienie z kosztów postępowania;

4. ustanowienie adwokata z urzędu.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że jest obywatelem [...], narodowości [...]. Obecnie przebywa w Ośrodku dla cudzoziemców w Niemczech. W dniu 11 sierpnia 2010 r. złożył ponowny wniosek o nadanie statusu uchodźcy wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże decyzja z dnia [...] września 2010 r. była dla niego niekorzystna.

Zdaniem skarżącego interes we wstrzymaniu w/w decyzji jest uzasadniony. Niezwłoczne opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pozbawi go nie tylko osobistego uczestniczenia w postępowaniu ale i uniemożliwi korzystanie z praw wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a przysługujących w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy

Wydalenie z terytorium Polski pozbawi go także możliwości korzystania z ochrony międzynarodowej (w postaci statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub pobytu tolerowanego).

Jego uzasadniony interes we wstrzymaniu wykonania decyzji wyraża się także w tym, że po powrocie do kraju pochodzenia może zginąć, doznać prześladowania lub poważnej krzywdy ze względu na okoliczności, które stanowią podstawę ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy. Przyjechał do Polski bo jego żona jest prześladowana z powodu działalności jej braci. Ze względu na małżeństwo jest także narażony na prześladowania, a jego obawy są uzasadnione w świetle informacji o sytuacji panującej w Rosji, oraz Czeczenii.

Skarżący oświadczył, iż nie zgada się ze stanowiskiem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu. Ponowny wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożył bowiem wyłącznie po to by udowodnić, że spełnia przesłanki do uzyskania ochrony międzynarodowej i by ocalić rodzinę przed niebezpieczeństwem grożącym w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.

Podniósł również, że wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie w żaden sposób nie jest sprzeczne z interesem społecznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył, co następuje:

Artykuł 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. nr 189/2009 poz. 1472 – tekst jedn.) stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa:

1. unieważnienie wizy krajowej,

2. wygaśnięcie decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

3. wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.

Poza tym w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy:

1. nie wydaje się i nie przedłuża wizy,

2. nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP,

3. nie wydaje się decyzji o wydaleniu (art. 33 ust 3 ww. ustawy).

Jednakże przepisów ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 2 i 3 art. 33 ustawy nie stosuje się w przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, z tym, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji (art. 33 ust. 4 ustawy).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, iż skarżący złożył kolejny już wniosek o nadanie statusu uchodźcy, jednakże nie przytoczył na jego uzasadnienie żadnych nowych okoliczności bądź faktów, które nie były podnoszone we wniosku wcześniejszym. Nie przywołał, więc faktów związanych z ewentualnym prześladowaniem bądź prawdopodobieństwem doznania jakiejkolwiek krzywdy, która organowi nie byłaby znana. Te wcześniejsze fakty i okoliczności były już jednak przedmiotem analizy i oceny we wcześniejszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, a zatem nie mogą uzasadniać konieczności dokonania ich oceny ponownej.

Jak słusznie zauważa organ w postępowaniu chronologicznie wcześniejszym skarżący miał pełną swobodę tak wypowiedzi jak i składania wniosków dowodowych, co oznacza, iż jego prawa, jako strony gwarantowane przez ustawę nie zostały naruszone.

Z przyczyn, o których wyżej mowa organ nie miał więc obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo albowiem jak już nadmieniono wcześniej cudzoziemiec nie wskazał żadnych nowych okoliczności które uzasadniałyby konieczność ewentualnej zmiany stanowiska organu.

Wszystko to oznacza, iż bezzasadny jest nie tylko zarzut naruszenia art. 33 ust. 4 ustawy ale i zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa.

Skarżący powtarza bowiem po raz kolejny, że przyjechał do Polski ponieważ jego żona jest prześladowana z powodu działalności braci, a on ze względu na małżeństwo z nią także narażony jest na prześladowania.

Podnosi, iż jego obawy o własne bezpieczeństwo związane są z sytuacją jaka panuje w Rosji.

Organ z kolei po raz kolejny wskazał, że nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunku życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.

Jeśli chodzi o naruszenie postanowień Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.) to jest on bezzasadny nie tylko dlatego, że skarżący nie precyzuje na czym miałby on polegać, ale dlatego, że analiza przepisów tejże dyrektywy nie pozwala na przyjęcie iż w toku postępowania przed organem doszło do naruszenia którejkolwiek z nich.

Artykuł 32 wymienionej regulacji prawnej stanowi, że w przypadku gdy osoba która złożyła wniosek o udzielenie azylu w Państwie Członkowskim przedstawi dalsze informacje lub złoży kolejny wniosek w tym samym Państwie Członkowskim to Państwo Członkowskie może zbadać te dalsze informacje lub elementy kolejnego wniosku w ramach rozpatrywania uprzedniego wniosku lub w ramach badania decyzji w drodze rewizji lub odwołania o ile właściwe organy mogą w tych ramach wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie elementy zawarte w dalszych informacjach lub kolejnym wniosku (ust. 1). Ponadto Państwa Członkowskie mogą zastosować szczególną procedurę w przypadku gdy osoba złożyła kolejny wniosek o udzielenie azylu (ust. 2 art. 32).

Ta szczególna procedura polega na tym, że kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu w sprawie tego wniosku decyzji zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrywania możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE (art. 32 ust. 3).

Należy również podnieść to, że Państwa Członkowskie mogą zdecydować o dalszym rozpatrywaniu wniosku jedynie wtedy gdy dany wnioskodawca bez własnej winy nie był w stanie uzyskać wiedzy o sprawach o których mowa w ust. 3-5 art. 32 Dyrektywy w trakcie uprzedniej procedury, w szczególności zaś wykonując prawo do skutecznego środka odwoławczego na mocy art. 39.

Porównanie powyższej regulacji z treścią przepisów prawa krajowego w tym w szczególności z treścią art. 33 ust. 1 i 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP prowadzi do wniosku, iż unormowania te nie są sprzeczne i zapewniają cudzoziemcom należytą ochronę.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ww. ustawy oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("... Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji...") co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej.

Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.