Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2739/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 334/16 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 334/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy.

Jak wynika z jego uzasadnienia wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: w dniu 23 listopada 2015 r. do Urzędu Miasta T. wpłynął wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 12 listopada 2015 r. o skierowanie B. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. We wniosku wskazano daty i miejsca naruszeń przez kierującego przepisów ruchu drogowego oraz uzyskaną za każde naruszenie liczbę punktów karnych. Prezydent Miasta T. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami w związku z uzyskaniem łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 15 lipca 2014r. do 9 maja 2015 r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, B. O. w piśmie z dnia 5 grudnia 2015 r. poinformował, że odbył szkolenie pozwalające na redukcję punktów i przedłożył kopię zaświadczenia o odbyciu szkolenia w dniu 11 maja 2015 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. organ I instancji wydał decyzję orzekającej o skierowaniu B. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii: B, B+E, C, C+E, D, D+E w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się B. O., wniósł odwołanie zarzucając organowi nieuwzględnienie okoliczności odbycia szkolenia redukującego liczbę punktów karnych oraz błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do ich przekroczenia 24 punktów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Przekroczenie 24 punktów wiąże się z przyjęciem domniemania, iż zachowanie kierującego na drodze budzi uzasadnione zastrzeżenia co do posiadanych przez niego kwalifikacji, gdyż nie stosuje się on do powszechnie obowiązujących zasad ruchu drogowego. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także kontrolował, czy nie utraciły one kwalifikacji. W niniejszej sprawie podstawowym dowodem był dowód z dokumentu urzędowego - wniosku Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 12 listopada 2015 r. o skierowanie B. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z tego dowodu, który nie został skutecznie przez stronę wyeliminowany czy podważony wynika wprost, że w dniu jego sporządzenia strona przekroczyła limit 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (30 punktów). Nie ma jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości co do tego, że strona dopuściła się szeregu naruszeń w ruchu drogowym wobec czego powinna ponieść konsekwencje przewidziane w przepisach prawa. Powyższe powoduje więc, że doszło do spełnienia dyspozycji normy prawnej przewidzianej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym. Stąd też należało wydać zgodnie z art. 114 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. SKO w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji, że szkolenie korygujące liczbę punktów "na koncie" kierowcy, nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Stosownie bowiem do brzmienia § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Tymczasem jak wynika bezspornie z akt sprawy, B. O. otrzymał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 15 lipca 2014 r. do 9 maja 2015 r., zaś szkolenie odbył w dniu 11 maja 2015 r. Zatem Kolegium uznało, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest prawidłowa.

Z powyższą decyzją nie zgodził się B. O. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie: art. 130 ust. 3 w zw. z art. 130 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odbycie przez kierowcę szkolenia nie spowodowało zmniejszenia ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; naruszenie § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego niewłaściwe zachowanie i przyjęcie, iż wpis ostateczny dotyczący liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu został zamieszczony w dniu 9 maja 2015 roku, pomimo, iż wyrok Sądu Rejonowego w T. w sprawie do sygn. akt: II K 1011/15 zapadł w dniu 17.09.2015r., i uprawomocnił się po tej dacie; naruszenie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 130 ust. 4 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez ich niewłaściwą interpretację polegającą na tym, że przepis ustawy zezwala na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia a nie określa okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie posiadała usprawiedliwionych zarzutów. Wskazał na podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Zatem przesłanką skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest złożenie przez komendanta wojewódzkiego Policji wniosku wskazującego na przekroczenie przez kierowcę limitu 24 punktów, a podstawą złożenia wniosku jest § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488). Przepis ten stanowi, że komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o ruchu drogowym, ma charakter związany, co oznacza, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, Sąd I instancji wskazał, że w dniu 23 listopada 2015 r. wpłynął wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 12 listopada 2015 r. o skierowanie B. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z uzyskaniem przez tego kierowcę liczby 30 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organy administracji obu instancji zajęły prawidłowe stanowisko, że weryfikacja ilości punktów naliczonych za poszczególne naruszenia pozostawała poza zakresem ich właściwości. Dlatego też, w ocenie Sądu meriti, organy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zasadnie oparły się na treści dokumentu urzędowego, jakim jest wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. z dnia 12 listopada 2015 r. o skierowanie B. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Treść tego dokumentu nie została skutecznie przez stronę podważona, a więc mógł on stanowić podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Sąd powołał się przy tym na orzecznictwo sądowe z którego wynika, że kwestie dotyczące ewidencjonowania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego mogą być podważane przed organami Policji, a nie kwestionowane przed starostą w toku postępowania dotyczącego skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami. Odpowiadając na zarzut skarżącego dotyczący nieuwzględnienia przez organy obu instancji odbycia przez niego szkolenia redukującego liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, Sąd meriti wskazał, że stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Jak wynika z akt sprawy, B. O. uzyskał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 15 lipca 2014 r. do 9 maja 2015 r., natomiast szkolenie odbył w dniu 11 maja 2015 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że przepisy te z mocy art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami mające zastosowanie w niniejszej sprawie, regulują kwestie dotyczące wpisów ostatecznych i tymczasowych, dokonywanych przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie naruszenia przepisów ruchu drogowego przez uprawniony organ. Z przedstawionej regulacji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotną datą jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego. Natomiast wpis punktów do ewidencji, będący konsekwencją naruszenia przepisów, ma jedynie charakter techniczny a data dokonania wpisu w żadnym wypadku nie ma wpływu na ustalanie rocznego terminu, po upływie którego wpisane do ewidencji punkty podlegają usunięciu. Dalej Sąd meriti podniósł, że wpis tymczasowy do ewidencji również odnosi się do naruszenia przepisów ruchu drogowego w konkretnej dacie, a jego różnica z wpisem ostatecznym jest taka, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o naruszeniu przepisów ruchu drogowego, za które dokonano wpisu tymczasowego, nie można wywodzić skutków z tego wpisu w postaci zatrzymania prawa jazdy. Z tego powodu przyznane na przestrzeni 1 roku punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, mającego zarówno charakter wpisu tymczasowego jak i ostatecznego, nie mogą być z ewidencji usunięte do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o naruszeniu przepisów ruchu drogowego objętego wpisem tymczasowym, gdyż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, dokonanych wpisów nie wykreśla się, jeżeli kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punków przekroczyłaby 24 punkty. Sąd Wojewódzki podkreślił jednocześnie, że - jak wyjaśniono wyżej - art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie określa, iż organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym jest Policja. Tylko ten organ jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Bowiem strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie - nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie opierając się o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Skoro skarżący kwestionował wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez policję, mógł wystąpić do tego organu o usunięcie wcześniej wpisanych punktów, a w razie odmowy bądź też milczenia organu, skorzystać z przysługującej skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie może skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi jako niemające oparcia w przepisach prawa nie zasługiwały na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej p.p.s.a., skargę oddalił.

Wyrok ten zaskarżył w całości skargą kasacyjną B. O., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 130 ust. 3 w zw. z art. 130 ust 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odbycie przez kierowcę szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy może nie powodować zmniejszenia ilości punktów przypisanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w sytuacji gdy danego kierowcę nie dotyczy wyjątek określony w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym;

2) "§ 4 pkt 1 i 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie iż wpis ostateczny dotyczący liczby punktów karnych przypisanych odwołującemu się został zamieszczony z dniem 9 maja 2015 r., pomimo iż wyrok Sądu Rejonowego w T. w sprawie o sygnaturze II K 1011/15 zapadł 17 września 2015 r.;

3) "§ 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w zw. z art. 130 ust. 4 pkt. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż: - przepis ustawy zezwala na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia a nie określa okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów, - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji upoważniony był na mocy delegacji wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym do określenia innych wyjątków uniemożliwiających zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, aniżeli przewidzianych w art. 130 ust, 3 ww. ustawy, pomimo iż materia ta dotyczy praw i obowiązków obywatelskich.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka podniosła przede wszystkim, iż zestawienie dwóch norm prawnych: art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (norma ustawowa) oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. (norma podustawowa) dotyczących możliwości zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia wskazuje, ze norma zawarta w par. 8 ust. 6 rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. drugie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie formułując w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia § 4 pkt 1 i 8 oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego powołuję się bowiem na nieobowiązujące w chwili popełniania przez skarżącego wykroczeń rozporządzenie z 2002 r. Utraciło bowiem ono moc dnia 9 czerwca 2012 r. (§ 14 rozporządzenia z 2012 r.), zatem w okresie popełnienia przez skarżącego wykroczeń (15 lipca 2014 r. – 9 maja 2015 r.) obowiązywało już nowe rozporządzenie z 2012 r. na które powołał się zarówno organ jak i Sąd. Należy zauważyć, że w zakresie treści normatywnej ww. przepisy rozporządzenia z 2002 r. i rozporządzenia z 2012 r., częściowo nie są tożsame, a obowiązkiem sporządzającego skargę kasacyjną było precyzyjne określenie przepisy, którego z ww. rozporządzeń zaskarża. Już z tej przyczyny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie mogły być skuteczne ponieważ nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Niemniej jednak, z uwagi na sposób uzasadnienia skargi kasacyjnej, uniemożliwiający rozdzielenie zawartej w nim argumentacji co do poszczególnych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do wszystkich argumentów skarżącego kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze skarżącym kasacyjnie, podziela natomiast w całości stanowisko Sądu pierwszej instancji i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na jego poparcie.

Na wstępie merytorycznych rozważań wskazać należy, że w skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego. Nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania regulujących ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą wydanych decyzji. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji i zaaprobowanym przez Sąd pierwszej instancji. Z tych ustaleń wynika przede wszystkim, że na dzień 9 maja 2015 r. suma punktów karnych skarżącego podlegających wpisowi w ewidencji kierowców wynosiła 30, zatem przekraczała 24. Okoliczność ta stanowiła podstawę zaskarżonych decyzji.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego kasacyjnie zaprezentowanego w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że do prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 (art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym), na podstawie prawomocnego wyroku sądu, postanowienia sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym (p. § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., jak też podobnie brzmiący § 4 ust. 1 poprzedniego rozporządzenia wydanego w tej materii z dnia 20 lutego 2002 r. (Dz. U. Nr 236, poz. 1998). Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 tej ustawy). W tym miejscu wywieść trzeba, iż zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże określone dla kierowcy skutki, jest dopuszczenie się przezeń naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które liczba punktów przekracza 24, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet gdy wpisu dokonano po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia, o ile naruszenie prawa nastąpiło w ciągu roku od pierwszego naruszenia, bo decyduje data popełnienia wykroczenia a nie wpisu (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 2256/11, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Usunięcie punktów następuje po roku od dnia naruszenia, chyba że przedtem kierujący pojazdem dopuścił się naruszeń, za które uzyskał ponad 24 punkty. Zatem, nie usuwa się z ewidencji kierowców punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu roku od dnia naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punkty. Jak wynika z niepodważonego w skardze kasacyjnej ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego, pierwsze ze wskazanych wykroczeń miało miejsce 15 lipca 2014 r., a ostatnie 9 maja 2015 r., zatem kwestia odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie odmowy zmniejszenia liczby punktów w ewidencji, bowiem nie minął rok od czasu otrzymania przez skarżącego kasacyjnie punktów karnych za wykroczenie z dnia 15 lipca 2014 r.

Z przepisu art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika wprost, że punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie usuwa się z ewidencji, jeśli przed upływem roku od dnia naruszenia kierowca naruszy przepisy ruchu drogowego skutkujące przypisaniem mu ponad 24 punktów. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała właśnie miejsce, co wskazano powyżej. Zatem wobec dokonania w ciągu 10 miesięcy naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkujących przypisaniu kierowcy 30 punktów, nie mogło być mowy o usunięciu punktów z ewidencji.

Dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotne znaczenie ma data naruszenia (naruszeń) przepisów. Nie ma natomiast znaczenia data dokonania przez organ rejestracyjny wpisu tego naruszenia, czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych na ostateczne. (wyroki NSA: z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10, z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 225/12, z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1084/12, z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1152/09). Uprawomocnienie się orzeczenia w postaci wyroku sądu, jak w niniejszej sprawie, wobec naruszenia przepisów ruchu drogowego, było warunkiem koniecznym do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ale pozostaje bez wpływu na sposób oceny wynikającej z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym negatywnej przesłanki uniemożliwiającej usunięcie punktów karnych z ewidencji, w przypadku dopuszczenia się przez kierowcę przed upływem jednego roku od pierwszego wykroczenia kolejnych wykroczeń, za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24. Punkty te winny być przypisane na podstawie rozstrzygnięć prawomocnych, ale nie oznacza to, że rozstrzygnięcia te muszą się również uprawomocnić przed upływem roku od dnia naruszenia przepisów.

Nie mógł też przynieść oczekiwanego rezultatu zarzut naruszenia art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl którego kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie wziął udział w szkoleniu, o którym mowa w cytowanym przepisie, w dniu 11 maja 2015 r., a więc już po dokonaniu naruszeń przepisów ruchu drogowego skutkujących zgromadzeniem ponad 24 punktów. Tymczasem w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.

W judykaturze sądowoadministracyjnej dominuje (poprzednio pojawiały się jednostkowe odmienne stanowiska) pogląd, wedle którego interpretacja normy § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2002 r. w kontekście jej zgodności z brzmieniem delegacji ustawowej, uwzględniająca zarówno jej treść, jak i cel przepisu delegacyjnego, a także regulację zawartą w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, prowadzi do konkluzji o jej legalności (p. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11 oraz cytowane tam orzecznictwo, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Co prawda orzeczenia te zapadły pod rządami poprzedniego rozporządzenia, wszak z powodu jego prawie identycznego w istotnym dla sprawy zakresie brzmienia oraz tożsamej delegacji ustawowej, są nadal aktualne. Celem ustawodawcy wprowadzającego omawiane normy było i jest bowiem dyscyplinowanie kierowców oraz zapewnienie bezpieczeństwa na drogach. Niepodobna więc zgodzić się z odmiennym stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, które w skrajnych wypadkach mogłoby prowadzić do permanentnego odbywania szkoleń po to, aby stale zmniejszać ilość punktów uzyskiwanych za nagminnie popełniane wykroczenia drogowe. Cytowany przepis rozporządzenia wpisuje się w ten cel, a wykładnia systemowa i celowościowa nie pozwala na literalne odczytanie normy delegacyjnej. W zasadzie każdy przepis wymaga odpowiedniej, indywidualnej wykładni, po to, aby ustalić brzmienie zakodowanej w nim normy prawnej. Jakkolwiek pierwszorzędną jest wykładnia językowa, to jednak w procesie interpretacji prawa nie jest ona jedyna i rozstrzygająca. Prawidłowa interpretacja przepisu prawa wymaga sięgnięcia także do innych metod, które pozwolą przynajmniej na weryfikację skutków wykładni językowej. W tej sprawie ta metoda nie daje pożądanego rezultatu, bo istotnie przyjęcie wersji prezentowanej przez skarżącego kasacyjnie niweczyłoby cel tzw. punktacji za przekroczenia prawa w ruchu drogowym, a więc zakładany w przepisach ustawy zamiar ustawodawcy. Zatem opowiedzieć się wypada za interpretacją § 8 ust. 6 rozporządzenia proustawową i prokonstytucyjną, zwłaszcza w realiach obecnego ruchu drogowego, w których dochodzi do zbyt wielu wykroczeń drogowych.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.