Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 620/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 sierpnia 2006r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 14 czerwca 2006 r. Nr [...], znak [...] wydaną na podstawie art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 z późn. zm., tj. z 2001 r. Dz.U. Nr 49, poz. 509; z 2002 r. Nr 113 poz. 984, Nr 153 poz. 1271, Nr 169 poz. 1387; z 2003 r. Nr 130 poz. 1188, Nr 170 poz. 1660; z 2004 r. Nr 162 poz. 1692; z 2005 r. Nr 78 poz. 682, Nr 181 poz. 1524, Nr 64 poz. 565) w związku z art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 z późn. zm., tj. z 2004 r. Nr 281 poz. 2782; z 2005 r. Nr 130 poz. 1087, Nr 169 poz. 1420, Nr 175 poz. 1459), po rozpatrzeniu wniosku Ministerstwa Obrony Narodowej - Zakładu A z siedzibą w W. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami – ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w G. przy ul. D., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], k.m. [...] Obręb G., stanowiącej współwłasność A. K. w 4/9 części, L. K. w 4/9 części, T. K. w 1/9 części, dla której w Sądzie Rejonowym

w G. Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], przez zezwolenie Ministerstwu Obrony Narodowej - Zakładowi A na założenie i przeprowadzenie przez ww. nieruchomość rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu. W ramach niniejszego zezwolenia Ministerstwo Obrony Narodowej - Zakład A uprawniony został wyłącznie do zrealizowania przedmiotowej inwestycji, na terenie części ww. działki w granicach określonych decyzją Wojewody o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 15 września 2005 r. Nr [...]. Oznaczono ważność zezwolenia na okres obowiązywania ww. decyzji Wojewody z dnia 15 września 2005 r. Niezwłocznie po przeprowadzeniu ww. urządzeń infrastruktury technicznej zobowiązano Ministerstwo Obrony Narodowej - Zakład A do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności albo koszty, wnioskodawca obowiązany będzie do zapłaty odszkodowania.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu 14 października 2005 r. wpłynął wniosek Ministerstwa Obrony Narodowej - Zakładu A o ograniczenie w trybie art. 124 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, sposobu korzystania z wyżej opisanej nieruchomości położonej w G. przy ul. D. , przez udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez teren ww. nieruchomości rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania

z tego rurociągu.

Jak wskazał organ, regulacja prawna dotycząca czasowego zajęcia nieruchomości zawarta jest w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(tekst jednolity: Dz.U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 wspomnianej ustawy, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości, przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Artykuł 124 ust. 3 ww. ustawy wskazuje, że udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.

Wojewoda decyzją z dnia 15 września 2005 r. Nr [...] ustalił warunki realizacji wyżej powołanej inwestycji wraz ze wskazaniem lokalizacji na nieruchomości stanowiącej współwłasność A. K., L. K. i T. K., jednocześnie nadając powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Lokalizacja powyższej inwestycji na części działki nr [...], k.m. [...] została ozna-czona na mapie stanowiącej załącznik do ww. decyzji.

Wnioskodawca, w trybie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przeprowadził rokowania ze współwłaścicielami ww. działki gruntu, które nie doprowadziły do uzyskania zgody w zakresie udostępnienia nieruchomości na cele planowanej inwestycji. L. K. odmówił wyrażenia zgody na założenie i przeprowadzenie na powyższej nieruchomości instalacji, na warunkach zaproponowanych przez inwestora, określonych w zaproponowanej umowie cywilnoprawnej uprawniającej inwestora do realizacji inwestycji na nieruchomości właściciela za stosownym odszkodowaniem. T. K. odmówił jakichkolwiek rozmów na temat odszkodowań, w tym spotkania z przedstawicielem inwestora celem omówienia warunków finansowych. A. K. nie podjął adresowanej do niego korespondencji, w której inwestor proponował podpisanie umowy cywilno-prawnej uprawniającej inwestora do realizacji ww. inwestycji za stosownym odszkodowaniem.

Wobec powyższego w dniu 16 listopada 2005 r. Prezydent wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, wszczął postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez teren tej nieruchomości rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu, wyznaczając jednocześnie na dzień 8 grudnia 2005 roku termin rozprawy administracyjnej w przedmiotowej sprawie. W rozprawie wziął udział L. K. A. K. i T. K. pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, nie wzięli w niej udziału. Podczas rozprawy pełnomocnik prawny inwestora podtrzymał w całości jego wniosek złożony w dniu 14 października 2005 roku, zaś L. K. nie wyraził zgody na czasowe zajęcie ww. działki gruntu. Z tego względu wydanie niniejszej decyzji było w pełni uzasadnione.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł L. K. (pismem z dnia 10 lipca 2006 r. uzupełnionym następnie pismem z dnia 17 lipca 2006 r.) zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisu: art. 124 ust. 1 i 3 w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2004 z poźn. zm.) przez nieprzeprowdzenie rokowań między inwestorem Skarbem Państwa - Zakładem A Ministerstwa Obrony Narodowej a współwłaścicielem nieruchomości L. K. w celu uzyskania jego zgody na wykonanie opisanej wyżej inwestycji oraz wydanie zaskarżonej decyzji bez ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na rzeczonej nieruchomości; przepisu art. 7 K.p.a. - zasady prawdy obiektywnej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli.

Uzasadniając odwołanie L. K. stwierdził, iż decyzja jest niesłuszna, bowiem została wydana z naruszeniem przywołanych przepisów prawa. Decyzję, o której mowa

w art. 124 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami można skutecznie wydać dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości. Dopuszczalność ograniczenia prawa własności w trybie art. 124 ww. ustawy jest możliwa tylko wówczas, gdy spełnione są warunki, o których mowa w ostatnim zdaniu powołanego przepisu. Zdaniem L. K. warunku tego nie spełnia zaskarżona decyzja. Jak twierdzi odwołujący się, decyzja Wojewody z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie została mu skutecznie doręczona, gdyż przesłano ją na adres, pod którym nie zamieszkiwał. Dowiedziawszy się o istnieniu tej decyzji pismem z dnia 26 kwietnia 2006 r. wystąpił on do Wojewody o jej doręczenie. O powyższym został poinformowany organ pierwsze instancji, który pomimo tego wydał zaskarżoną decyzję.

Poza tym L. K. podniósł, iż pomiędzy nim a inwestorem nie odbyły się rokowania wymagane przepisem art. 124 ust. 3 ww. ustawy. Sprowadzały się one do przesłania oferty proponującej odszkodowanie w wysokości 79.000,00 złotych. W jego ocenie zostało to narzucone przez inwestora, który dał L. K. trzy dni na podpisanie umowy jednocześnie grożąc skierowaniem sprawy na drogę postępowania administracyjnego.

W ofercie brak było podstawowych informacji o ilości metrów kwadratowych wchodzących w strefę ochronną spowodowaną przebiegiem rurociągu oraz sposobie wyliczenia odszkodowania. Odwołujący się żądał ustosunkowania się inwestora do zgłaszanych zastrzeżeń dotyczących głownie przebiegu rurociągu przez inny teren, omijający jego nieruchomość. Dodał, iż obiektywnie istnieje możliwość ułożenia rurociągu w sposób omijający przedmiotową nieruchomość. Inwestor zlekceważył to żądanie i nie odniósł się do racjonalnych argumentów odwołującego się. W jego ocenie, stanowisko organu pierwszej instancji w tej kwestii jest naruszeniem treści art. 7 K.p.a. Organ pierwszej instancji wbrew podstawowej zasadzie procedury administracyjnej nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i nie wymógł na inwestorze ustosunkowania się do zastrzeżeń odwołującego się, następnie wydał wadliwą decyzję.

L. K. przywołał wciąg operatu szacunkowego sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego E. C. z dnia 16 kwietnia 2004 r. określający wartość szkody na kwotę w 105.461,00 złotych, który widział w aktach sprawy podczas zapoznawania się z nimi w dniu 12 lipca 2007 r. Nie zrozumiałym dla niego jest, dlaczego przedstawiciel inwestora nie udostępnił mu powyższego dokumentu oraz skąd wynika rozbieżność między kwotą proponowaną w umowie a określoną przez rzeczoznawcę.

Wojewoda decyzją z dnia 19 sierpnia 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 9a, art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, poza ustaleniami organu pierwszej instancji, iż wnioskodawca do wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości dołączył dokumenty, z których wynika, iż prowadził w trybie art. 124 § 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - rokowania z właścicielami nieruchomości L., A. i T. K. w celu uzyskania zgody na udostępnienie terenu, w związku z planowaną inwestycją.

Ponadto, pismem z dnia 21 grudnia 2005 r. skierowanym do Prezydenta L. K. zgłosił swe zastrzeżenia i uwagi odnośnie planowanej inwestycji oraz prowadzonych rokowań z inwestorem. Prezydent pismem z dnia 3 stycznia 2006 r. zwrócił się do adwokata T. K. o zapoznanie się z ww. pismem L. K. i ustosunkowanie się do jego treści, co pełnomocnik inwestora uczynił pismem z dnia 16 stycznia 2006 r. Pismem z dnia 31 stycznia 2006 r. Prezydent wezwał L. K. do pisemnego zajęcia stanowiska w sprawie wyrażenia zgody na czasowe zajęcie nieruchomości przeznaczonej w części pod realizację przedmiotowej inwestycji. Odpowiadając na powyższe pismo L. K. pismem dnia 14 marca 2006 r. oświadczył, iż nie wyraża zgody na czasowe zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 3 kwietnia 2006 r. wnioskodawca przesłał do Urzędu wyciąg z operatu szacunkowego i zaktualizowany odpis z księgi wieczystej dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Prezydent pismem dnia 14 lutego 2006 r. wezwał inwestora do ponowienia w stosunku do A. K. i T. K., oferty dotyczącej zawarcia umowy, zezwalającej inwestorowi na czasowe zajęcie nieruchomości. W odpowiedzi pełnomocnik prawny inwestora wraz z pismem z dnia 21 kwietnia 2006 r. przedłożył dokumentację wskazującą na okoliczność wykonania wezwania organu, tj.: ponowione oferty zawarcia umowy z dnia 25 lutego 2006 r. skierowane do A. K. i T. K. wraz z projektami umów dotyczącymi odszkodowania na rzecz ww. współwłaścicieli.

L. K. pismem z dnia 29 maja 2006 r. poinformował Prezydenta, iż nadal nie wyraża zgody na czasowe zajęcie nieruchomości, której jest współwłaścicielem. W dniu 14 czerwca 2006 roku Prezydent, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej wydał decyzję nr [...] dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczy-pospolitej Polskiej własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Natomiast w myśl art. 31 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ograniczenie prawa własności przewiduje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), bowiem w myśl art. 124 ww. ustawy - starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wojewoda decyzją z dnia 15 września 2005 r. ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji: rozbudowa paliwowego systemu zaopatrzenia w zakresie objętym pakietem inwestycyjnym [...] - zadanie nr [...] - rurociąg paliwowy [...], na terenie Gminy K. i Gminy G. O szczególnym charakterze ww. decyzji, świadczy fakt, iż nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 K.p.a. - decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z uzasadnienia decyzji Wojewody wynika, iż budowa przedmiotowego rurociągu paliwowego jest zadaniem koniecznym dla właściwego funkcjonowania Portu Wojennego G. - niezbędnego dla obronności państwa jak również dla realizacji zadań i obowiązków wynikających z członkostwa w NATO. Realizacja niniejszego zadania jest wpisana w zadania rządu, a budowa instalacji zaopatrującej w paliwo bazy Marynarki Wojennej leży w interesie społecznym. Opóźnienie w realizacji przedmiotowej inwestycji może spowodować komplikacje w zaopatrzeniu Sił Zbrojnych RP w paliwo, co w warunkach portu wojennego może zablokować jego funkcjonowanie. Cel publiczny przedmiotowej inwestycji określa w tym przypadku art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez L. K., iż decyzję, o której mowa w art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, można skutecznie wydać dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości, organ drugiej instancji wskazał, że inwestor działający w imieniu Skarbu Państwa uzyskał dla realizacji przedmiotowej inwestycji stosowną decyzję Wojewody o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która nie została uchylona, nadal jest w tzw. "obrocie prawnym". Natomiast kwestia niewłaściwego doręczenia jej L. K. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – udzielenie przedmiotowego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie przedmiotowych prac w celu realizacji inwestycji. Rokowania prowadzi osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Wyrażenie zgody przez właściciela zastępuje ww. zezwolenie. Rokowania prowadzone w niniejszej sprawie ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, trwające od 2004 r., nie dały rezultatu. A. K., L. K. i T. K. nie wyrazili zgody na realizację inwestycji na ich nieruchomości, nie doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej o charakterze obligacyjnym ze skutkami w sferze prawa rzeczowego. O prowadzeniu rokowań o uzyskanie zgody na wykonanie prac świadczą znajdujące się w aktach sprawy: oferty, pisma inwestora kierowane do współwłaścicieli nieruchomości, projekt umowy. Ponadto Prezydent w celu uzgodnienia rozbieżnych stanowisk przeprowadził rozprawę administracyjną w dniu 8 grudnia 2005 r. w siedzibie Urzędu.

W ocenie organu odwoławczego, w powyższej sytuacji, w związku z brakiem zgody współwłaścicieli nieruchomości, organ pierwszej instancji słusznie uznał, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z istoty zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie wynika, że może być ono wydane przed rozpoczęciem na danej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego. Obowiązkiem organów administracji jest ustalenie tych faktów, ponieważ wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez właściciela już po rozpoczęciu robót budowlanych, a tym bardziej po ich zakończeniu, jest niedopuszczalne - wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1216/04. W myśl art. 124 ust. 4 ww. ustawy - na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu wspomnianych wyżej ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy dotyczący odszkodowania. Biorąc powyższe pod uwagę, kwestie dotyczące odszkodowania wymagać będą przeprowadzenia nowego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem odrębnej decyzji administracyjnej na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy. W myśl postanowienia SN kolegium kompetencyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. akt III KKO 7/02 OSNP 2003/19/476, o odszkodowaniu należnym z tytułu wywłaszczenia lub zajęcia nieruchomości na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia orzeka właściwy miejscowo organ administracji publicznej, na podstawie wydanego uprzednio zezwolenia, co oznacza, że jakkolwiek w danym wypadku chodzi niewątpliwie o zaspokojenie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, to jednak z mocy wyraźnego przepisu ustawy orzekanie o tych roszczeniach zostało przekazane do właściwości organów administracji publicznej". Według natomiast art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną (inwestora), która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa wart. 124 ust. 1 cyt. ustawy. W myśl wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 maja 1999 roku, sygn. akt I SAB 33/99, zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli jest to niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, jednostka ta jest obowiązana do wypłaty odszkodowania. Odszkodowanie to jest zatem pochodną zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń i bez tego zezwolenia nie byłoby prawa do odszkodowania.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż podnoszona przez stronę

w odwołaniu kwestia zbyt niskiej kwoty odszkodowania stanowić będzie przedmiot odrębnego postępowania w zakresie ustalenia należnego odszkodowania i nie może mieć wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji Prezydenta. Wojewoda uznał, iż zostały spełnione szczególne przesłanki dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a wydanie decyzji pierwszo-instancyjnej w niniejszej sprawie było w pełni uzasadnione.

W związku z wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku Wojewoda postanowieniem z dnia 6 października 2006 r. Nr [...] wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji obu instancji w przedmiotowej sprawie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu drugiej instancji wniósł L. K. zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisu art. 124 ust. 1 i 3 w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2004 z poźn. zm.) przez nieprzeprowdzenie rokowań między inwestorem Skarbem Państwa - Zakładem A Ministerstwa Obrony Narodowej a współwłaścicielem nieruchomości L. K. w celu uzyskania jego zgody na wykonanie opisanej wyżej inwestycji oraz wydanie zaskarżonej decyzji bez ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na rzeczonej nieruchomości. Zarzucił także naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. - zasady prawdy obiektywnej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli.

Skarżący ponowił zarzuty stawiane w odwołaniu, iż decyzję, o której mowa w art. 124 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, można skutecznie wydać dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji o lokalizacji celu publicznego na danej nieruchomości. Warunku tego nie spełnia decyzja organu pierwszej instancji z powodu niedoręczenia skarżącemu decyzji Wojewody o lokalizacji celu publicznego.

L. K. podkreślił również, że nie odbyły się rokowania wymagane przepisem art. 124 ust. 3 ww. ustawy. Wyjaśnia, że wskazywał możliwość ustalenia innego przebiegu planowanej inwestycji, w pobliżu już istniejącego rurociągu z portu wojennego do D. W innym wariancie - ułożenie planowanego rurociągu na terenie pozostającym we władaniu wojska. Od terenów ogrodów działkowych przy ulicy P. i ulicy Z. w kierunku północnym znajduje się kilkukilometrowy teren należący do lotniska wojskowego w B. Wreszcie rurociąg można by, zdaniem skarżącego, poprowadzić wzdłuż ulicy D. w kierunku istniejącej jednostki wojskowej i dalej terenami należącymi do wojska. Skoro bowiem rurociąg ma według projektu przebiegać w początkowym odcinku na gruncie skarżącego, to nie ma najmniejszych przeszkód, jego zdaniem, aby przebieg ten przedłużyć na teren wspomnianej jednostki wojskowej o odcinek około 50 metrów, a następnie kontynuować przebieg rurociągu przez teren wojskowy w kierunku D. Ten wariant, w ocenie skarżącego, w sposób najprostszy i najbardziej racjonalny pozwala na wybudowanie rurociągu i jest najmniej uciążliwy dla jego nieruchomości, ponieważ nie przebiega przez środek terenu.

Zdaniem skarżącego rokowań nie było, ale co najwyżej ultimatum podpisania umowy na narzuconych warunkach w terminie trzech dni. Rokowaniami winny być objęte nie tylko kwestie ewentualnego odszkodowania, ale również istotny element jakim jest przebieg planowanego rurociągu na jego gruncie. Zupełnie nieracjonalnie, jego zdaniem, przyjęto przebieg rurociągu niemal przez środek działki, deprecjonując w ten sposób jej walory przyszłego zagospodarowania. Rokowania, a więc negocjacje mogły doprowadzić do przyjęcia rozwiązania akceptowanego przez obie strony.

L. K. zauważył, iż przepis art. 124 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Załączniki przedstawione przez inwestora nie spełniają, zdaniem skarżącego, wymogu ustawowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodał, że propozycje strony odnośnie innego przebiegu planowanej trasy rurociągu, aby ominąć posesję strony, na obecnym etapie postępowania, nie mogą być uwzględnione i nie dotyczą przedmiotowego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga L. K. nie zasługiwała na uwzględnienie.

Nie ma wątpliwości, że wydanie przez organ administracji decyzji na przeprowadzenie rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu ograniczając sposób korzystania z nieruchomości, spowodowało ograniczenie prawa własności współwłaścicieli działki nr [...]k. m. [...] obręb G.

W jakich sytuacjach, konstytucyjnie chronione, prawo własności może zostać ograniczone szczegółowo przedstawił organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i należy podzielić prezentowane tam stanowisko, że tego rodzaju ograniczenie przewidziane zostało w zastosowanym w rozpoznawanej sprawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Dodać w tym miejscu jedynie należy, że prawo własności można ograniczyć tylko ze względu na ważną wartość, mocniej chronioną (zasada hierarchiczności wartości chronionych przez prawo). Wartością wyżej chronioną (art. 21 Konstytucji R. P. ) jest jedynie interes publiczny (" cele publiczne").

Ograniczenie własności jest zatem dopuszczalne gdy jest to konieczne ze względu na ważny interes publiczny tj. dla ochrony powszechnie uznawanych wartości. Taką wartością jest bezpieczeństwo Państwa, a budowa instalacji zaopatrującej w paliwo bazy marynarki wojennej zakwalifikowana została jako inwestycja celu publicznego.

W sytuacji, kiedy następuje ingerencja w jedno w podstawowych prawa, tj. prawo własności, ustawodawca zamierzał ograniczyć decyzyjne (władcze) działanie organów administracji wprowadzając instytucję prawa cywilnego, tj. rokowań i umowy, czyli cywilno prawny tryb rozwiązania kwestii (realizacji) tego prawa.

Dlatego też wprowadził wyprzedzające wydanie decyzji rokowania, co do warunków w których ma nastąpić realizacja inwestycji celu publicznego na gruncie właściciela nieruchomości.

Nie trafny jest zarzut strony skarżącej, że decyzja organu I instancji nie została poprzedzona rokowaniami o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Istotą rokowań jest to, że strony wzajemnie składają sobie propozycje w przedmiocie warunków przyszłej umowy. Inaczej mówiąc prowadzą rozmowy (pertraktują).

Odmowa udzielenia zgody chociażby przez jednego z współwłaścicieli czyniła, w rozważanym przypadku, rokowania bezprzedmiotowymi. Brak jest sensu w prowadzeniu rokowań w sytuacji, w której po jednej ze stron brakuje woli zawarcia umowy i w sposób jednoznaczny to deklaruje.

Nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty skargi.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie dokonywał kontroli prawidłowości postępowania zakończonego decyzją Wojewody o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Sąd nie był też władny do dokonywania oceny celowości tej inwestycji jak i analizowania czy kwestionowana przez skarżącego trasa przebiegu rurociągu paliwowego powinna zostać określona w sposób inny z ominięciem działki której jest współwłaścicielem .

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.