Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1762/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 280 pkt 2 lit. b, art. 284 pkt 1, art. 285 i art. 286
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie: sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z 12 października 2021r., znak DI-420/991/2021/kb wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 280 pkt 2 lit. b ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm., dalej: p.w.), art. 284 pkt 1, art. 285 oraz art. 286 p.w., po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], ul. [...] [...], [...] [...] (dalej: Gmina, skarżąca, strona) z 22 czerwca 2021 r., znak [...] od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: Wielkopolski WIOŚ, organ I instancji) z 11 czerwca 2021 r., znak PDI.7061.35.2021.BF w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie w 2020 r. ścieków bytowych z oczyszczalni w [...] do [...] z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty [...] z 30 stycznia 2013r., znak OS.6341.7.2013.MF. W decyzji z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb GIOŚ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących istotnych okolicznościach sprawy. W decyzji Wielkopolskiego WIOŚ z 11 czerwca 2021 r. wymierzono Gminie opłatę podwyższoną w wysokości 113 394,00 zł (słownie złotych: sto trzynaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt cztery, 00/100) za wprowadzanie w 2020 r. do Kanału Połajewskiego ścieków z oczyszczalni w [...] z przekroczeniem warunków określonych w ww. pozwoleniu wodnoprawnym.

Strona w piśmie z 22 czerwca 2021 r., w ustawowym terminie, wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując, że przyjęcie do obliczeń ilości ścieków z całego okresu jest krzywdzące, gdyż w części ocenianego okresu ścieki odpowiadały parametrom. Zdaniem strony, zaistniała sytuacja rodzi wątpliwości, bowiem narusza interes społeczny i wymaga całkowitego usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Gmina nie zgadza się z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że wyniki badań w 2020 r. naruszały warunki określone w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym wskazując jednoznacznie na 6 badań, które są zgodne z posiadanym pozwoleniem. Ilości ścieków przyjęte do obliczeń nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Z uwagi na powyższe, mając na uwadze sytuację finansową Gminy oraz słuszny interes społeczny, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

GIOŚ po rozpatrzeniu odwołania Gminy w uzasadnieniu decyzji z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb wskazał, że Starosta [...], w oparciu o przepisy, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm., dalej: rozporządzenia z 2006 r.), udzielił Gminie w decyzji z 30 stycznia 2013 r. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie oczyszczonych ścieków bytowych do Kanału [...]. W pozwoleniu określił dopuszczalne stężenia wskaźników zanieczyszczeń (BZT₅, ChZTcr, zawiesina ogólna) oraz ilość ścieków, jaka może być wprowadzona do odbiornika. W pkt IV.2. zobowiązał stronę do zachowania wymogów określonych w § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2006 r., tj. do pobierania próbek ścieków w regularnych odstępach czasu w ciągu roku i stale w tym samym miejscu, w którym ścieki dopływają do oczyszczalni lub są wprowadzane do wód lub do ziemi, a jeżeli to konieczne - w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków, a liczba średnich dobowych próbek ścieków, o których mowa w § 4 ust. 1 i 2, dopływających i odpływających z oczyszczalni, nie może być mniejsza niż 12 próbek w ciągu roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 próbki w następnych latach; jeżeli jedna próbka z czterech nie spełni tego warunku, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek. Z akt sprawy wynika, że w I okresie oceny, tj. od 18 lutego 2019 r. do 17 lutego 2020 r. wykonano wszystkie 4 wymagane pomiary jakości odprowadzanych ścieków, w których nie stwierdzono przekroczenia warunków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym. W II okresie oceny od 18 lutego 2020 r. do 17 lutego 2021 r. wykonano 12 pomiarów, w których stwierdzono przekroczenia we wskaźniku BZT₅ (w pomiarach z: 14/15 kwietnia 2020 r., 11/12 maja 2020 r., 9/10 czerwca 2020 r., 7/8 lipca 2020 r., 14/15 stycznia 2021 r.), ChZTcr (w pomiarach z: 23/24 marca 2020 r., 14/15 kwietnia 2020 r., 11/12 maja 2020 r., 9/10 czerwca 2020 r., 7/8 lipca 2020 r., 14/15 stycznia 2021 r.) oraz zawiesina ogólna (w pomiarach z: 14/15 kwietnia 2020 r., 9/10 czerwca 2020 r., 7/8 lipca 2020 r., 14/15 stycznia 2021 r.).

GIOŚ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia opłaty podwyższonej są rzeczywiste przekroczenia warunków ustalonych pozwoleniem wodnoprawnym. Gmina wprowadza ścieki na podstawie decyzji Starosty [...], w której jasno wskazano dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń wprowadzanych w ściekach, natomiast dokonana ocena spełniania warunków pozwolenia w ocenianym okresie, zgodnie z przepisami wydanym na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy Prawo wodne, tj. § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2006 r. wykazała, że liczba próbek niespełniających wymagań była wyższa od dopuszczalnej, określonej w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia. W takim stanie faktycznym organ I instancji zobowiązany był stwierdzić przekroczenie warunków pozwolenia i w związku z tym, ustalić za to przekroczenie opłatę podwyższoną na podstawie art. 280 pkt 2 lit. b w związku z art. 285 p.w.

Odnosząc się do błędnego i krzywdzącego według strony przyjęcia do obliczeń ilości ścieków wprowadzonych w całym okresie oceny, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 294 p.w., przekroczenie ilości i składu ścieków wyraża się ilością substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi, a tę oblicza się według wzoru matematycznego określonego w § 8 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. z 2017 r., poz. 2501).

Według GIOŚ, organ I instancji posłużył się ww. wzorem przy ustalaniu wielkości przekroczenia i przyjął do obliczeń ilość ścieków wprowadzoną do środowiska w okresie od 18 lutego 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. zamiast ilości ścieków wprowadzonej w całym II okresie - 88 100 m3. Według GIOŚ, dokonując obliczeń należało najpierw ustalić wielkość przekroczenia w całym okresie, tj. od 18 lutego 2020 r. do 17 lutego 2021 r. (przykładowo dla wskaźnika ChZTcr, którego przekroczenie spowodowało najwyższą opłatę), a następnie tę wielkość pomnożyć przez liczbę dni II okresu wchodzącą w 2020 r. i podzielić przez liczbę dni w tym roku. W takiej sytuacji wysokość opłaty podwyższonej powinna wynosić 115 212,93 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że może korygować zarówno wady prawne decyzji jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości. Jednak GIOŚ wskazał, że wydanie decyzji reformatoryjnej w tym zakresie przez organ II instancji spowodowałoby naruszenie zakazu reformationis in peius określonego w art. 139 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W ocenie organu odwoławczego, przyjęcie do obliczeń ilości ścieków wprowadzonej od 18 lutego do 31 grudnia 2020 r., zamiast ilości odprowadzonej w całym okresie nie było prawidłowe w świetle wymaganego we wzorze parametru Qa, jednak nie daje to podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny i tym samym, że istnieją przesłanki do odstąpienia od zasady reformationis in peius. Dlatego wysokość opłaty w tej sprawie GIOŚ pozostawił w wymiarze ustalonym przez organ I instancji. Według organu II instancji, w tej sprawie nie została spełniona przesłanka odstąpienia od wymierzenia opłaty (w związku z art. 189b k.p.a.) określona w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia znikomości naruszenia. Biorąc ponadto pod uwagę okoliczności związane z doniosłą wagą społeczną ochrony środowiska jako dobra wspólnego oraz fakt, że w tej sprawie przekroczenie warunków pozwolenia polega na ponadnormatywnym przekroczeniu dopuszczalnych wartości stężeń wprowadzanych substancji zanieczyszczających (6 918,47 kg (czyli prawie 7 ton) zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikiem ChZTcr wprowadzonych do środowiska w 2020 r.) z naruszeniem dopuszczalnych norm nie sposób uznać, że została spełniona przesłanka znikomości naruszenia określona w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zachodzą także okoliczności określone w art. 189f § 2 k.p.a., dotyczące fakultatywnego odstąpienia od wymierzenia sankcji pieniężnej. Przepis ten zakłada możliwość wyznaczenia stronie, w drodze postanowienia, terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o ile pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona opłata podwyższona. W ocenie GIOŚ, wymierzenie opłaty podwyższonej w tej sprawie jest zatem niezbędne nie tylko w celu przymuszenia podmiotu do realizacji obowiązków środowiskowych zgodnie z wymaganiami przepisów, teraz i w przyszłości, ale także dla ochrony interesu publicznego (ochrony środowiska). Według organu II instancji, z uwagi na tak zdefiniowane cele opłaty podwyższonej zawartej w art. 280 pkt 2 lit. b w związku z art. 286 ustawy p.w. oraz art. 7 p.o.ś., brak jest podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., ponieważ odstąpienie od ustalenia opłaty podwyższonej nie pozwoli na spełnienie celów, dla których opłata ta miałaby być nałożona, tym bardziej, że dla takich sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, prawodawca przewidział instrumenty prawne umożliwiające docelowo zaliczenie kwoty opłaty na poczet realizowanej inwestycji usuwającej przyczynę ponoszenia opłat podwyższonych, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w art. 296 p.w.

W skardze Gmina [...] reprezentowana przez Wójta S. P. na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1. art. 53 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 57 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zaskarżyła w całości decyzję GIOŚ z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb i wniosła o: o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; na podstawie art. 61 § 2 pkt. 1 ww. ustawy wniósła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku; na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd orzekający, albowiem wykonanie decyzji doprowadzi do powstania po stronie skarżącej szkody majątkowej.

W skardze wskazano, że wymierzona decyzją organu I instancji opłata podwyższona za rok 2020 stanowi dla małej rolniczej gminy duże obciążenie finansowe i nie powinna być egzekwowana przed rozstrzygnięciem skargi przez Sąd; zasądzenie na rzecz skarżącej Gminy zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś art. 280 pkt.2 lit. b, art.283 pkt. 1 ustawy Prawo wodne oraz art. 189d i 189f k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo jednoznacznego przepisu ustawy, organ w uzasadnieniu decyzji (str. 3) zakwestionował sposób ustalenia opłaty przez organ I instancji stwierdzając, że "dokonując obliczeń należało najpierw ustalić wielkość przekroczenia w całym okresie, tj. od 18 lutego 2020 r. do 17 lutego 2021 r.". W ocenie skarżącej Gminy powołany wyżej przepis nie umożliwia zaliczenia do ww. okresu czasu od 1 stycznia 2021 r. do dnia 17 lutego 2021r. Tym samym ustalenie opłaty jeszcze w większej wysokości stanowi naruszenie powołanego wyżej przepisu. Według skarżącej Gminy, w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do argumentu podniesionego w odwołaniu, że w okresie od 18 lutego 2020r. do 31 grudnia 2020r. 36 188 m3 ścieków nie naruszało warunków pozwolenia wodno-prawnego, a 39 152 m3 im nie odpowiadało. Tym samym przyjęcie do obliczeń całości zrzuconych w 2020r. i do dnia 17 lutego 2021r. ścieków jest niezgodne z prawem i krzywdzące dla małej rolniczej gminy. Zdaniem skarżącej Gminy, zupełnie niezrozumiała dla Gminy jest odmowa zastosowania w niniejszej sprawie art. 189d i 189f, k.p.a. Wymierzając administracyjną karę pieniężną, zgodnie z art. 189d, k.p.a., organ administracji publicznej bierze pod uwagę okoliczności wymienione w pkt. 1-7. Żaden z organów wydających decyzję w niniejszej sprawie nie odniósł się do powyższego przepisu nie wyjaśniając przyczyn jego nie zastosowania.

Według skarżącej Gminy, w niniejszej sytuacji może zostać zastosowany art.189f § 2 k.p.a., albowiem jego działania zapobiegły dalszemu wprowadzaniu ścieków z przekroczonymi parametrami (usunięcie naruszenia prawa), a wymierzenie wysokiej "kary pieniężnej" dla małej rolniczej gminy nie stanowi spełnienia żadnego celu o jaki chodziło ustawodawcy. Gmina nie prowadzi działalności gospodarczej, nie działa w celu osiągnięcia zysku, a jedynie zaspokaja podstawowe potrzeby swoich mieszkańców. Nałożenie na nią tak wysokiej opłaty jest dokuczliwe nie tylko dla jednostki samorządu terytorialnego jako podmiotu prawa, ale przede wszystkim dla mieszkańców Gminy, którzy w końcu będą musieli zapłacić wymierzoną karę. Trudno uznać takie działanie za zgodne z interesem społecznym Gminy i jej mieszkańców.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja GIOŚ z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w skardze.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżąca Gmina dopuściła się wskazanego w decyzji organu I instancji naruszenia przepisów. Organ I instancji w decyzji z 11 czerwca 2021 r. wymierzył Gminie opłatę podwyższoną w wysokości 113 394,00 zł (słownie złotych: sto trzynaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt cztery, 00/100) za przekroczenie warunków korzystania ze środowiska określonych w ww. pozwoleniu wodnoprawnym. W kontrolowanej przez Sąd sprawie opłata podwyższona została ustalona na podstawie art. 280 pkt 2 lit. b ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym. W myśl art. 285 p.w., właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska stwierdza przekroczenie określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, o których mowa w art. 283 ust. 1, dokonując oceny wyników pomiarów dotyczących ilości, stanu i składu ścieków albo minimalnego procentu redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, dopuszczalnej ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz dopuszczalnej masy substancji, w tym substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, w odprowadzanych ściekach przypadającej na wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego powstającego produktu, prowadzonych przez podmiot obowiązany do ich prowadzenia, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2.

Gmina w skardze z 25 października 2021 r. wskazała, że przepisy nie umożliwiają ustalenia wysokości opłaty podwyższonej za okres od 1 stycznia 2021 r. do 17 lutego 2021 r., a przyjęcie do obliczeń całości zrzuconych ścieków w 2020 r. oraz w części 2021 r. jest niezgodne z prawem i krzywdzące dla małej rolniczej gminy. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że przepisy prawa materialnego, przywołane w zaskarżonej decyzji GIOŚ, jasno wskazują sposób oceny spełniania warunków wprowadzania ścieków do środowiska. Jeżeli okres objęty oceną nie pokrywa się rokiem kalendarzowym, to oceny spełniania warunków pozwolenia dokonuje się w latach jego obowiązywania, których części wchodzą w analizowany rok kalendarzowy.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 289 p.w., w przypadkach, o których mowa w art. 286, art. 287 i art. 290, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska wymierza opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 280 pkt 2 lit. b, za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. W przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia opłaty podwyższonej stanowiły rzeczywiste przekroczenia warunków ustalonych pozwoleniem wodnoprawnym wymienionym w decyzjach organu I i II instancji. Gmina wprowadza ścieki na podstawie decyzji Starosty [...] z 30 stycznia 2013 r., znak OS.6341.7.2013.MF, w której jasno wskazano dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń wprowadzanych w ściekach, natomiast dokonana ocena spełniania warunków pozwolenia w ocenianym okresie, zgodnie z przepisami wydanym na podstawie art. 99 ust. 2 ustawy p.w., tj. § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2006 r. wykazała, że liczba próbek niespełniających wymagań była wyższa od dopuszczalnej, określonej w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia. Według art. 286 p.w., właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska stwierdza przekroczenie określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, o których mowa w art. 283 ust. 1, na podstawie pomiarów, o których mowa w art. 284 pkt 1, jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne: 1) prowadzi wymagane pomiary ilości, stanu i składu ścieków albo minimalnego procentu redukcji substancji zanieczyszczających w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, dopuszczalnej ilości substancji zanieczyszczających, w szczególności substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz dopuszczalnej masy substancji, w tym substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu; 2) zapewnił wykonanie pomiarów, w tym pobieranie próbek, przez akredytowane laboratorium w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2019 r. poz. 155 oraz z 2020 r. poz. 1339) w zakresie badań, do których wykonywania jest obowiązany.

Wyjaśnić należy, że pozwolenie wodnoprawne jest aktem reglamentacji administracyjnoprawnej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest jego udzielenie, ustalającym sytuację prawną strony tego postępowania oraz określającym jej prawa i obowiązki, z których wynika, co jest dozwolone bądź zakazane. W Prawie wodnym jest to podstawowa forma reglamentacji administracyjnoprawnej głównie dotycząca korzystania z wód i poprzedzająca to korzystanie. pozwolenie wodnoprawne jest aktem reglamentacji administracyjnoprawnej w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest jego udzielenie, ustalającym sytuację prawną strony tego postępowania oraz określającym jej prawa i obowiązki, z których wynika, co jest dozwolone bądź zakazane. W Prawie wodnym jest to podstawowa forma reglamentacji administracyjnoprawnej głównie dotycząca korzystania z wód i poprzedzająca to korzystanie.

Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że organ I instancji w takim stanie faktycznym niniejszej sprawy zobowiązany był stwierdzić przekroczenie warunków pozwolenia i w związku z tym, ustalić za to przekroczenie opłatę podwyższoną na podstawie art. 280 pkt 2 lit. b w związku z art. 285 p.w.

Zarzuty strony skarżącej podnoszone zarówno w odwołaniu od decyzji Wielkopolskiego WIOŚ z 11 czerwca 2021r. jak i w skardze dotyczące niewłaściwego sposobu obliczeń wielkości przekroczenia przez przyjęcie całej ilości ścieków z analizowanego okresu należy uznać za bezpodstawne. Organ odwoławczy prawidłowo przedstawił to zagadnienie w zaskarżonej decyzji, prezentując wzór arytmetyczny określony w przepisach, na podstawie którego dokonał ustalenia wielkości przekroczenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że organy Inspekcji Ochrony Środowiska oceniają spełnianie warunków pozwolenia wodnoprawnego w kolejnych latach (okresach) jego obowiązywania. Dlatego do oceny przyjęto okresy od 18 lutego 2019 r. do 17 lutego 2020 r. oraz od 18 lutego 2020 r. do 17 lutego 2021 r., a następnie ustalono proporcjonalnie ilość zanieczyszczeń tylko w części okresu wchodzącej w skład roku kalendarzowego 2020 i za tę wielkość przekroczenia wymierzono opłatę podwyższoną.

Odnosząc się do zakwestionowania przez organ II instancji wysokości ustalonej przez organ I instancji opłaty podwyższonej oraz do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przepisów przez ustalenie opłaty w jeszcze większej wysokości, wskazać należy, że organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu decyzji z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb, prawidłowy sposób ustalania wysokości opłaty oraz jej prawidłowy wymiar, przez dokonanie obliczeń najpierw w okresach oceny, a dopiero później przez ustalenie pewnej części z tej wielkości). Organ I instancji niewłaściwie zastosował wzór matematyczny określony w § 8 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. z 2017 r., poz. 2501). Wskazana przez organ odwoławczy na stronie 4. zaskarżonej decyzji wyższa kwota kary jest jedynie korektą obliczeń organu I instancji, niewpływającą na ostateczny wymiar sankcji pieniężnej z uwagi na art. 139 k.p.a., co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 189d, k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w sprawach dotyczących wymierzania administracyjnych kar pieniężnych (w tym też opłat podwyższonych) ten przepis nie znajduje zastosowania. Przepisy materialne p.w., na podstawie których wymierzane są opłaty, regulują w sposób pełny przesłanki wymiaru opłat podwyższonych, dlatego w świetle art. 189a § 2 pkt 1, 3-6 k.p.a., nie stosuje się przepisów k.p.a. w tym zakresie. W ustawie p.w. nie funkcjonują regulacje dające możliwość odstąpienia od zastosowania określonych w tej ustawie instrumentów odpowiedzialności administracyjnej. Niezależnie jednak od przepisów prawa materialnego, odrębne procedury odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewiduje art. 189f, k.p.a. i ten przepis, jako jedyny, znajduje zastosowanie w sprawach administracyjnych kar pieniężnych.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej analizy przesłanek zawartych w art. 189f, k.p.a. i prawidłowo nie znalazł podstaw do zastosowania tego przepisu. Pierwszym i wystarczającym argumentem przemawiającym za koniecznością ustalenia opłaty podwyższonej jest wystąpienie w tej sprawie rzeczywistego przekroczenia warunków korzystania ze środowiska (w niniejszej sprawie korzystania z wód).

Wyjaśniając pojęcia "korzystanie z wód", wskazać należy, że na gruncie przepisów Prawa ochrony środowiska można wyodrębnić zasadę korzystania ze środowiska na podstawie pozwolenia . W art. 4 ust. 2 p.o.ś. uregulowano zasadę korzystania ze środowiska na podstawie pozwolenia. J. Stelmasiak zwraca uwagę, że: "Korzystanie ze środowiska, tzw. szczególne, w świetle art. 4 ust. 2 p.o.ś. wykracza poza korzystanie powszechne i dlatego też każdorazowo wymaga uzyskania odpowiedniego pozwolenia wydanego przez właściwy organ" J. Stelmasiak, Obszar specjalny jako forma reglamentacji korzystania ze środowiska [w:] Reglamentacja korzystania ze środowiska jako funkcja administracji samorządowej, red. P. Korzeniowski, I.M. Wieczorek, Łódź 2018, s. 121). Różnica między powszechnym a szczególnym korzystaniem z wód (na podstawie pozwolenia wodnoprawnego) sprowadza się przede wszystkim do tego, że powszechne korzystanie z wód polega na tym, że każdy może bez osobnego pozwolenia organów administracji wodnej korzystać z wód, w sposób niewykluczający takiego samego korzystania przez inne osoby. Szersze korzystanie z wód wykraczające poza ramy korzystania powszechnego może odbywać się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne tworzy szczególny rodzaj uprawnienia. Jego źródłem jest ustawa oraz akt administracyjny (pozwolenie wodnoprawne) wydany na jej podstawie. Pozwolenie wodnoprawne jest przede wszystkim instrumentem zasady reglamentacji administracyjnoprawnej korzystania z wód oraz z gruntów powiązanych funkcjonalnie z wodami. Pozwolenie wodnoprawne jako podstawowy instrument zasady reglamentacji administracyjnoprawnej w Prawie wodnym ogranicza wolność korzystania z wód lub gruntów. Wolność korzystania z wód oraz gruntów na podstawie pozwolenia wodnoprawnego doznaje ograniczeń natury administracyjnoprawnej podyktowanych interesem publicznym. Pozwolenie wodnoprawne jest instrumentem ingerencji administracji wodnej, działającej przez właściwy organ Wód Polskich, w stosunki społeczno-gospodarcze wynikające przede wszystkim z szeroko rozumianego korzystania z wód (obejmującego także korzystanie z gruntu, usługi wodne oraz inne działania powiązane funkcjonalnie z korzystaniem z wód).

Podmiot korzystający ze środowiska w okresie od 18 lutego 2020 r. do 17 lutego 2021 r. w 6 z 12 wykonanych pomiarów przekroczył dopuszczalne stężenie zanieczyszczeń wyrażonych wskaźnikiem ChZTcr (co stanowi aż 6 918,47 kg zanieczyszczeń wprowadzonych w 2020 r.), w 4 z 12 wykonanych przekroczył dopuszczalne stężenie zawiesiny ogólnej, a także pięciokrotnie w wykonanych pomiarach przekroczona została norma ustalona dla wskaźnika BZT5. Powyższe całkowicie wyklucza możliwość uznania naruszenia za znikome i odstąpienia od ustalenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zwłaszcza w świetle reguły "zanieczyszczający płaci" wyrażonej w art. 7 ust. 1 p.o.ś., która jest realizacją zasady odpowiedzialności za szkody w środowisku, przewidzianej w art. 86 Konstytucji RP.

Opłaty podwyższone jako sankcje finansowe w ochronie środowiska mogą oznaczać wymaganą przez władze publiczne "cenę" płaconą przez emitentów za odprowadzanie zanieczyszczeń. Zanieczyszczający płaci, za możliwość wykorzystania zdolności asymilacyjnej środowiska lub za straty spowodowane w środowisku (E. Broniewicz, M. Cygler, G. Dobrzański, J. Ejdys, B. Poskrobko, Teoretyczne aspekty tworzenia systemu opłat [w:] Opłaty za emisję zanieczyszczeń powietrza. Projekty zamian, red. B. Poskrobko, Białystok 1999, s. 12).

W piśmiennictwie podnosi się również, że: "Teoretycznie istnieje różnica pomiędzy pojęciem podatków i opłat ekologicznych. Wprawdzie obie kategorie definiuje się jako przymusowe, stałe i bezzwrotne należności na rzecz państwa, jednakże opłaty to płatności, które są wnoszone na konkretne cele ogólnospołeczne (za określone usługi ogólnospołeczne), podatki zaś pełnią funkcję generowania dochodu i mogą być zależne od stopnia wykorzystania zasobów środowiska lub wielkości emisji" (E. Broniewicz, M. Cygler, G. Dobrzański, J. Ejdys, B. Poskorbko, Teoretyczne aspektytworzenia systemu opłat [w:] Opłaty..., red. B. Poskrobko, s. 12). Według J. Małeckiego: "Działalność ludzka polegająca na przystosowaniu zasobów przyrody dla potrzeb człowieka ma zasadniczo charakter świadomy i celowy. Na proces motywacyjny, w wyniku którego ludzie podejmują decyzje, składają się trzy czynniki: potrzeba, motyw i bodziec". (J. Małecki, Prawnofinansowe instrumenty ochrony i kształtowania środowiska, Poznań 1982, s. 139; zob. też E. Kocierz, Z teorii bodźców ekonomicznych, Warszawa 1970, s. 13 i n.).

Ogólną podstawą normatywną systemu opłat za usługi wodne jest zasada "zanieczyszczający płaci". Zagadnienie to zostało dostrzeżone w orzecznictwie NSA, w którym wyrażono pogląd, że: "Zmiana systemu opłat za pobór wód i za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi nastąpiła w związku z wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., której przepisy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz.Urz. WE L 327 ze zm., Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą «zanieczyszczający płaci». Zwrot kosztów usług wodnych wiąże się z nałożeniem opłat na podmioty korzystające z tych usług. Opłaty te mają służyć zachęceniu użytkowników do bardziej racjonalnego i oszczędnego sposobu gospodarowania wodami. W uzasadnieniu wyroku z 7 grudnia 2016 r. (pkt 24) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że z art. 9 dyrektywy 2000/60, jak i z żadnego innego z jej artykułów nie wynika, żeby prawodawca unijny zamierzał stawiać przeszkody temu, żeby państwa członkowskie przyjęły odnośnie wody taką politykę cenową, która opiera się na naliczaniu użytkownikom ceny wody, która składa się z części zmiennej powiązanej z ilością rzeczywiście zużywanej wody i części stałej, która nie jest z tym zużyciem powiązana (Vodoopskrba i odvodnja d.o.o. v. Željce Klafurić, C-686/15, [...]). Prawodawca unijny pozostawił więc swobodę państwom członkowskim w kształtowaniu systemu opłat za usługi wodne, z tym że system ten ma uwzględniać analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy oraz zasadę «zanieczyszczający płaci»" (Wyrok NSA z 22.05.2020 r., II OSK 2417/19, CBOSA). Zasada zwrotu kosztów usług wodnych uregulowana jest w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE.L.2000.327.1, dalej: RDW). Zgodnie z pkt 38 preambuły do RDW właściwe może być zastosowanie instrumentów ekonomicznych przez państwa członkowskie jako części programu działań. Zasada zwrotu kosztów usług wodnych, w tym kosztów ekologicznych i dotyczących zasobów, związanych ze szkodami lub negatywnym wpływem na środowisko wodne, powinna być uwzględniona, w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Analiza ekonomiczna usług wodnych oparta na długoterminowych prognozach zapotrzebowania i wykorzystania wody w dorzeczu będzie do tego celu konieczna. W myśl art. 9 ust. 1 RDW państwa członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Do końca 2010 r. państwa członkowskie miały zapewnić, że polityki opłat za wodę przewidują odpowiednie działania zachęcające użytkowników do wykorzystywania zasobów wodnych efektywnie oraz przyczyniają się do osiągnięcia celów środowiskowych niniejszej dyrektywy, odpowiedni jest wkład różnych użytkowników wody, podzielonych przynajmniej na przemysł, gospodarstwa domowe i rolnictwo, do zwrotu kosztów usług wodnych, opartych na analizie ekonomicznej wykonanej zgodnie z załącznikiem III i przy uwzględnieniu zasady "zanieczyszczający płaci". Państwa członkowskie mogą w tym przypadku uwzględniać skutki społeczne, ekologiczne i ekonomiczne zwrotu kosztów, jak również warunki geograficzne i klimatyczne określonego regionu lub regionów. Z treści załącznika III do RDW pt. "Analiza ekonomiczna" wynika, że taka analiza powinna zawierać wystarczające informacje o odpowiedniej szczegółowości (uwzględniając koszty związane z zebraniem odpowiednich danych) w celu: a) wykonania odpowiednich obliczeń niezbędnych dla uwzględnienia określonej na mocy art. 9 zasady zwrotu kosztów za usługi wodne, uwzględniając prognozy długoterminowe dotyczące zaopatrzenia w i zapotrzebowania na wodę w obszarze dorzecza, oraz w miarę potrzeby: oszacowania dotyczące wielkości, cen i kosztów związanych z usługami wodnymi, oraz oszacowania odpowiednich inwestycji, obejmujące prognozowanie takich inwestycji; b) dokonania oceny najbardziej efektywnego ekonomicznie połączenia środków w odniesieniu do korzystania z wód, które będą zawarte w programie środków działania na mocy art. 11, opartego na oszacowaniach potencjalnych kosztów takich środków.

W podsumowaniu odniesienia się do zarzutów skargi wskazać należy, że przepisy p.w., dotyczące wymierzania opłat, o których mowa w art. 280 pkt 2 lit. b tej ustawy, nie uzależniają dopuszczalności wymierzenia opłaty lub jej wysokości od sytuacji finansowej strony. W takich sytuacjach prawodawca przewidział instrumenty prawne umożliwiające docelowo zaliczenie kwoty opłaty na poczet realizowanej inwestycji usuwającej przyczynę ponoszenia opłat podwyższonych, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w art. 296 p.w. i bez znaczenie pozostaje, czy gmina jest wiejska czy miejska. Przepisy te służą do mobilizowania podmiotów korzystających ze środowiska, których działalność negatywnie oddziałuje na środowisko, do podejmowania działań eliminujących to oddziaływanie. Zgodnie z art. 283 ust. 4 p.w., opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 280 pkt 2 lit. b, ustala, w drodze decyzji, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska.

Wskazać należy, że obowiązek przestrzegania zasad dotyczących wykonania 12 pomiarów jakości odprowadzanych ścieków pod kątem sprawdzenia czy dotrzymane są stężenia określonych wskaźników zanieczyszczeń, jest pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska unormowanego w art. 74 i 86 Konstytucji RP. Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Niewypełnienie obowiązku może wywołać ujemne skutki, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, "czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić" (J. Nowacki, Z. Tabor, Wstęp do prawoznawstwa. Część I, Katowice 1986, s. 38).

Skarżąca Gmina nie wykonała nałożonego przez prawo obowiązku prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków oraz prowadzenia ewidencji dokonywanych pomiarów. W prawie konstytucyjnym charakterystykę instytucji prawnej obowiązku przeprowadza F. Siemieński. Autor ten wyodrębnia części składowe pojęcia obowiązku i zwraca uwagę na następujące zależności: "1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania obywatela, ciąży na organie państwowym żądającym wykonania tego obowiązku przez obywatela; 4) na państwie ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez obywatela, przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu ogólnospołecznego, jak i innych obywateli" (F. Siemieński, Prawo konstytucyjne, Warszawa 1976, s. 124–125).

Odpowiedzialność na podstawie art. 280 pkt 2 lit. b p.w., ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od winy podmiotu zobowiązanego do zapłaty opłaty podwyższonej. Istotą sankcji administracyjnej jest bowiem przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów przewidzianych w prawie administracyjnym. W stosowanych w niniejszej sprawie przepisach p.w., brak jest kryteriów umożliwiających ocenę zawinienia, które występują w prawie karnym i w prawie cywilnym. Opłata podwyższona ma charakter sankcyjny i jest instrumentem prawnym zasady "zanieczyszczający płaci".

W myśl art. 7 ust. 1 p.o.ś., kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia. Kto może spowodować zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty zapobiegania temu zanieczyszczeniu (art. 7 ust. 2 p.o.ś.). Wprowadzanie ścieków bytowych z oczyszczalni w [...] do [...] określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2013 r. znak [...] mogło spowodować zanieczyszczenie środowiska (art. 7 ust. 2 p.o.ś.).

Wyjaśnić również należy, wprowadzenie od 1 czerwca 2017 r. przepisów ogólnych dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (art. 189a-189f k.p.a.) nie miało na celu zniesienia jako zasady obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej. Przepisy te, a zwłaszcza art. 189f k.p.a., miały natomiast na celu złagodzenie zasad tej odpowiedzialności w pewnych wyjątkowych przypadkach.

W ocenie Sądu, GIOŚ prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie opłaty podwyższonej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który wbrew stanowisku skarżącej Gminy nie wymagał uzupełnienia. GIOŚ rozpoznał sprawę w zakresie, który należał do jego kompetencji, gdyż w ocenie Sądu, dokonał prawidłowych czynności zmierzających do ustalenia, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wymierzenia stronie opłaty podwyższonej.

Sąd nie stwierdził naruszenia przez orzekające organy: art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, według którego "W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie. Podważenie ustaleń organu wymaga jednak inicjatywy strony". (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1864/18, LEX 3094961). Zdaniem Sądu, skarżąca Gmina nie podważyła ustaleń GIOŚ w niniejszej sprawie w zakresie wymierzenia stronie opłaty podwyższonej. Ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji z 12 października 2021 r., znak DI-420/991/2021/kb, nie była sprzeczna z normą wynikającą z art. 80 k.p.a., ponieważ była dokonana w sposób logiczny, spójny i zgodny zasadami doświadczenia życiowego.

Organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku z określonych twierdzeń strony wyciągnięcia tożsamych wniosków co strona postępowania, formułująca te twierdzenia. Organ nie może się ograniczyć tylko do przyjęcia punktu widzenia przedstawionego przez stronę. Organ ma obowiązek dokonać oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, zostało to wykonane w niniejszej sprawie, ponieważ GIOŚ wyjaśnił podstawy prawne i faktyczne do wymierzenia stronie opłaty podwyższonej. Według Sądu, postępowanie GIOŚ, czyniło zadość obowiązkom płynącym z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że organ odwoławczy dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, aby dokonać rozstrzygnięcie, w którym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2021 r., znak [...] orzekającą o wymierzeniu Gminie [...] opłaty podwyższonej.

Podsumowując należy wskazać, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji GIOŚ z 12 października 2021 r., a sposób interpretacji i zastosowanie norm prawnych przez GIOŚ był poprawny. W ocenie Sądu, nie można również stwierdzić naruszeń przepisów k.p.a., na które nie wskazano w skardze, ani innych przepisów, które mogłyby stać się podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia organu II instancji.

Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.