Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 4711/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Dąbrowska, sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr), asesor WSA Joanna Kube, Protokolant Iwona Cichocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz upoważnienia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. T. od decyzji Prezydenta. W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu L. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania L.W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda [...] podał, że w dniu [...] sierpnia 2003 r. Prezydent W., po przeprowadzeniu postępowania na wniosek T. C., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 78, poz. 960 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu L.W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...].w W..

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. (sygn. akt [...]) ustalono, że T.C. i D.T. łączy stosunek najmu na czas nieoznaczony lokalu nr [...] składającego się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki oraz przynależnej piwnicy nr [...], usytuowanego w budynku położonym przy ul. [...] w W.. Przeprowadzając remont D.T.– matka L. W. postawiła w przedpokoju lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. ściankę działową, oddzielając pokój, w którym zamieszkuje T. C., od pozostałej części lokalu, tj. drugiego pokoju, kuchni i łazienki i części przedpokoju. Do wyodrębnionych w ten sposób części lokalu prowadzą osobne wejścia – do części znajdującej się w posiadaniu T.C. wejście znajduje się na parterze, do części znajdującej się w posiadaniu D. T. oraz jej syna L. W. wejście znajduje się w piwnicy, organ I instancji uzasadniając swoją decyzję podał, iż żądanie najemcy lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. – T. C. – wymeldowania L.W. z tego lokalu jest uzasadnione, bowiem zainteresowany nie zamieszkuje z wnoszącą w lokalu nr [...] od momentu utworzenia nowego, nieoznakowanego, samodzielnego lokalu. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez D.T. i L. W.odwołania, Wojewoda [...] nie podzielił stanowiska organu I instancji.

Odnosząc się do stanu prawnego Wojewoda [...] podniósł, że w konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. orzekającego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z dnia 19 czerwca 2002 r. Nr 78, poz. 716) do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się.

W niniejszej sprawie warunek ten nie został zdaniem organu spełniony, jest bowiem okolicznością bezsporną, że L.W. zamieszkuje w obrębie nieruchomości lokalowej oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w W..

Pomimo dokonania faktycznego podziału lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. na dwa odrębne lokale, w sprawie tego podziału właściciel nie wystąpił formalnie z odpowiednim wnioskiem do organu właściwego w sprawach ewidencji gruntów i budynków, skutkiem czego nie doszło do ich skutecznego wyodrębnienia prowadzącego do powstania oddzielnych lokali, nowo powstałe lokale nie uzyskały samodzielności prawnej a adres dla obu lokali pozostał niezmieniony. Dopóki nie nastąpi wyodrębnienie osobnych nieruchomości lokalowych i nie zostaną tym nieruchomościom nadane osobne numery ewidencyjne, dotąd przy spełnieniu warunku zamieszkiwania L. W. w obrębie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie będą możliwe zmiany meldunkowe.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła T. C. W skardze podniosła, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 1941 r., jest w nim zameldowana, obecnie wobec treści wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. jest najemcą tego lokalu na czas nieoznaczony. Zdaniem skarżącej L. W. został bezprawnie zameldowany w lokalu, natomiast D.T. zdewastowała lokal, zabrała jej mały pokój, kuchnię i łazienkę, odcięła media w lokalu utrudniając zamieszkiwanie w nim. Jak twierdzi skarżąca, L. W. nie przebywa w tym lokalu od wielu miesięcy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem zbieżnym, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...] – art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W dniu 7 marca 2003 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie L.W. z lokalu przy ul. [...] nr [...], powołując się na okoliczność stanowiącą przesłankę uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, a mianowicie brak jej zgody na zameldowanie L.W. w powyższym lokalu.

Stosownie do art. 9 kpa organy administracji państwowej obowiązane są informować strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących podmiotem postępowania administracyjnego i czuwać aby nie poniosły straty z powodu nieznajomości prawa.

Z powołanego przepisu wynika ogólniejsza zasada, w myśl której organ administracji, podejmując czynność w związku z wniesionym do organu wnioskiem, powinien kierować się troską o interes prawny wnioskodawcy i w ramach prawa stosować optymalne procedury i rozwiązania warunkujące korzystne dla wnioskodawcy załatwienie sprawy.

W niniejszej sprawie przemawiało to za rozpoznaniem wniosku według reguł dotyczących uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.

W świetle przepisu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisu ustawy (art. 5, 6, 10, 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną rodzącą skutki prawne.

Przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości.

W przedmiotowej sprawie, w związku z wnioskiem skarżącej z 7 marca 2003 r., organ winien wszcząć postępowanie w trybie powołanego wyżej przepisu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania L. W..

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi.

Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osoby występującej o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu. Jest rzeczą oczywistą, że uprawniać do zameldowania w lokalu może jedynie pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Wyłączone więc będą sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, czy też wręcz przestępstwa polegającego na naruszeniu mienia lokalowego (art. 171 kk). Nie można bowiem czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem, a samowoli nie może sankcjonować instytucja zameldowania.

Skarżąca jest, co wynika z wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. sygn. akt [...], najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Nigdy nie wyraziła zgodny ani na zameldowanie L. W., ani też na jego zamieszkanie w przedmiotowym lokalu. Fakt ten w niniejszej sprawie jest bezsporny. Bezspornym jest również, iż działania L. W. oraz jego matki D. T. spowodowały, iż skarżąca wystąpiła o ochronę naruszonego posiadania zajmowanego przez nią lokalu.

Sąd Rejonowy dla W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2003 r. sygn. akt [...] przywrócił skarżącej T.C. utracone przez nią posiadanie lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...] nr [...] oraz przynależnego do lokalu pomieszczenia piwnicy usytuowanej pod lokalem, poprzez nakazanie D.T. i L.W. opuszczenie tego lokalu oraz opróżnienie go przywracając stan sprzed 15 czerwca 2001 r.

Wszystkie te okoliczności podnoszone przez skarżącą w jej pismach kierowanych do organu świadczą, iż rzeczą organu było określenie trybu postępowania dla podważenia zameldowania L. W., a tym właściwym było postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.