Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 534/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2016r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął

wniosek S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.03.2016r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia

o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów S. R. ur. w 1973r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną J. D. – R. ur. w 1971r.r. oraz córką W. R. ur. w 2008r.

J. D. – R. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 532,98 zł., miesięcznie , netto.

Nieruchomość należąca do rodziny została zlicytowana a zobowiązania strony skarżącej, ona sama szacuje na ok. 2 miliony złotych. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów o wartości pow. 5000 zł.

Zaznaczył, iż wraz z żoną i dzieckiem żyją w ubóstwie, "czasami dorywczo podejmując pracę na czarno". Podkreślił też, że nie mogą podjąć pracy legalnej ponieważ bilans z wynagrodzeń wynikający z różnicy pomiędzy kwotą zobowiązań a tym co może zostać wolne od nich nie pozwoliłby na utrzymanie rodziny.

Małżonkowie wraz z córką korzystają z pomocy rodziny.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).

Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych S. R. Stąd też został on wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów, bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej. Nie przesłał jednak:

- spisu miesięcznych wydatków rodziny, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z kont bankowych wnioskodawcy, obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- wyciągów z kont bankowych żony, obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- zeznania podatkowego żony, za 2015r.,

- oświadczenia określającego czyją własnością jest lokal, dom, w którym mieszka rodzina,

- zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością, współwłasnością, wnioskodawcy, (obejmującego ich markę i rok produkcji), lub o ich braku,

- dowodów obrazujących zobowiązania i wydatki na kwotę 2 milionów złotych.

Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Stąd też, brak danych w tym zakresie lub dane niepełne skutecznie uniemożliwiają wspomnianą analizę . To z kolei, wyklucza przyznanie prawa pomocy.

Podkreślić też trzeba, że w przypadku podniesionych przez stronę, w odpowiedzi na wezwanie, okoliczności: zajęcia konta bankowego, czy też niekorzystania z niego właściwym wypełnieniem nałożonego obowiązku byłoby nadesłanie odpowiednich dokumentów obrazujących takie fakty.

W sytuacji dysponowania środkami budżetowymi w ramach przyznawania prawa pomocy zasadne i niezbędne jest prowadzenie analizy w oparciu o dane liczbowe, które uwiarygadniają oświadczenia strony i uzasadniają trafność rozstrzygnięcia w badanej materii. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku dane są niepełne; nie wiadomo przede wszystkim, gdzie mieszka wnioskodawca i jego rodzina, jakie są jej bieżące wydatki, jakimi środkami dysponuje miesięcznie - oprócz renty rodzinnej. Udzielenie tych informacji nie wiąże się też z jakimikolwiek kosztami, na co powołuję się strona skarżąca w odniesieniu do dokumentów urzędowych.

W konsekwencji więc wskazanych okoliczności oraz nieprzesłania dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718).