Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 20/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu odwołania M. M. będącego pełnomocnikiem Wspólnoty Mieszkaniowej [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2012r. znak: [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] sp. z o.o. budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem [...].

Dnia 12 marca 2015r. członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie wydania w./w decyzji. Wniosek uzupełnili pismem z [...] kwietnia 2015r. We wniosku podali, że o planowanej budowie dowiedzieli się [...] marca 2015r. Podali, że ich nieruchomość znajduje się na działce nr[...], która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycji, mają również ograniczone prawo rzeczowe w postaci odpłatnej służebności na działce [...], która graniczy z inwestycją. Wniosek o wznowienie postępowania Wojewoda przekazał wg właściwości Prezydentowi [...], ten bowiem był organem, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji. Organ I instancji dokonywał ustaleń w zakresie prawidłowości reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej oraz ustalania zakresu wniosku, tj. m.in. czy nie jest to wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. Prezydent [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie.

Prezydent [...] decyzja z dnia [...] września 2015r. znak: [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r. o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym [...] i wstrzymania wykonania w/w decyzji.

W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca dochował terminu zgodnego z art. 148 § 1 kpa zgodnie, z którym podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Prezydent wskazał, że w jego ocenie wnioskodawca nie miał interesu prawnego, a co najwyżej interes faktyczny do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Obszar oddziaływania spornego budynku obejmuje jedynie jedną nieruchomość. Brak jest również przesłanek wskazujących, iż decyzja z [...] stycznia 2012r. została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa. Organ uznał, że z tych względów brak podstaw do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji o czym rozstrzygnął na podstawie art. 152 § 1 kpa. Uznał również, że brak podstaw do uchylenia decyzji na podstawie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a tym samym odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

W odwołaniu od w/w decyzji z [...] września 2015r. Wspólnota zarzuciła brak przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania budynku i oparciu się w tym zakresie jedynie na jednym zdaniu w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wojewoda Wielkopolski wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych dotyczących podpisania odwołania i złożenia wymaganych pełnomocnictw.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że organ pierwszej instancji wydając decyzję [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym w [...] wydanej dla [...] sp. z o.o. i wstrzymania wykonania decyzji naruszył przepisy procesowe poprzez zamieszczenie w jednej decyzji rozstrzygnięcia odnośnie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent [...] winien był wydać dwa odrębne rozstrzygnięcia. Wojewoda wskazał, że na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Nie można zatem uznać aby prawidłowym było rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji łącznie z decyzją wydawaną na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. z uwagi chociażby na fakt, że k.p.a. rozróżnia inne przesłanki wydania takich rozstrzygnięć, które muszą być uzasadnione i na które przysługuje inny termin zaskarżenia. Nadto zdaniem organu drugiej instancji w przedmiotowej sprawie brak jest wyczerpującego uzasadnienia odnośnie kwestii odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe Wojewoda stwierdził, iż organ pierwszej instancji musi przystąpić na nowo do rozpoznania żądań zawartych we wniosku oraz jeśli zaistnieje konieczność ponowić czynności mające na celu zebranie materiału dowodowego na okoliczność zbadania kwestii czy wnioskodawcy powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Nadto zwrócił uwagę, że wnioskodawca wzywany do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, a pomimo tego organ przystąpił do merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie. Niemniej na etapie postępowania odwoławczego przedłożono stosowne pełnomocnictwo, które zostało przesłane organowi I instancji. Jednocześnie wskazał, że na tym etapie organ odwoławczy nie jest w stanie dokonać analizy przedmiotowej sprawy w kontekście podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła [...] sp. z o.o. podnosząc nietrafność rozstrzygnięcia z uwagi na nieprzedłożenie do wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnictwa oraz fakt, iż wnioskodawca nie jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Rozwijając podniesione powyżej zarzuty spółka wskazała, że Wojewoda winien wydać decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...], gdyż brak umocowania skutkował faktycznym brakiem podstaw do składania wniosku. Mieszkańcy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] są właścicielami lokali położonych po przeciwnej stronie ulicy niż budynek przy ul. [...]. Powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazali że właściciele nieruchomości przylegających, nie graniczących bezpośrednio z planowaną inwestycją nie są stronami postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż decyzja została wydana po dokonaniu rzetelnej analizy stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów oraz podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim wskazać należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 K.p.a. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody Wielkopolskiego wydana została z naruszeniem tej zasady. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi: "Każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Ustanowiona w Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności jest realizowana w postępowaniu administracyjnym, które przyjmuje w art. 15 zasadę ogólną. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). Zatem ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić w oparciu o przepis prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (załatwienia wniosku), później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Nadto zauważyć trzeba, iż w myśl art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy winien co do zasady rozpoznać sprawę co do istoty i rozstrzygnąć ją merytorycznie, a jedynie w wyjątkowych wypadkach wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a. rozstrzygnąć kasacyjnie. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jedynie wtedy gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Zauważyć wreszcie należy, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna określa art. 107 K.p.a., który na podstawie art. 140 K.p.a. znajduje zastosowanie również w stosunku do decyzji organów II instancji.

Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

Organ zarówno I jak i II instancji, musi, zatem nie tylko zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie lecz także odnieść się do występujących w sprawie zagadnień prawnych.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA, z dnia 16 marca 1998 r., sygn. II SA 96/98, publ. Lex nr 41681, z dnia 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. II SA 497/88, publ. ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998 r., I SA/Lu 380/97 – nie publikowane).

W realiach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno obejmować ponadto ustosunkowanie się – z zachowaniem wskazanych wyżej wymogów (art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.) – do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, co podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 1994 r., sygn. SA/Lu 1323/94, LEX nr 26918; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 1998 r., sygn. I SA/Lu 1056/97, dost. w CBOSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 274/97, LEX nr 48234; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 30 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Op 137/08, dost. CBOSA).

Istotne braki uzasadnienia, w tym brak odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, są kwalifikowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1998 r., sygn. III SA 1436/96, publ. LEX nr 36196, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 1998 r., sygn. I SA/Lu 21/98, dost. CBOSA; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Po 382/08, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Wr 154/09, dost. CBOSA).

Należy przy tym uznać – w ślad za stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (sygn. II OSK 367/10, dost. CBOSA) - że odniesienie się merytoryczne organu odwoławczego do sprawy może przybrać, jeśli idzie o uzasadnienie rozstrzygnięcia, różne postacie. Organ odwoławczy może szeroko omówić sprawę, może jednak tylko zwięźle się do niej odnieść. Każdy sposób będzie mógł być uznany za zgodny z prawem, o ile tylko będzie z niego wynikało, że organ odwoławczy sprawę rozważył i ocenił decyzję organu I instancji. Innymi słowy, bez względu na sposób odniesienia się do sprawy, musi z decyzji organu odwoławczego wynikać, że zbadał czy wskazane przez pierwszą instancję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga aby postępowanie przed organem drugiej instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny. Organ II instancji jest bowiem zobowiązany rozpoznać i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja zawiera zasadnicze braki bowiem nie wiadomo czy organ odwoławczy faktycznie dostrzegł uchybienia określonym przepisom czy też dokonał uchylenia decyzji organu I instancji niejako prewencyjnie. Z treści uzasadnienia nie można bowiem wysnuć odpowiednich wniosków. Wskazane zaś naruszenie przez Prezydenta [...] przepisów postępowania poprzez zbiorcze zamieszczenie rozstrzygnięć co do rezultatów postępowania wznowieniowego oraz stanowiska w przedmiocie wstrzymania wykonania uprzednio wydanej decyzji nie zasługuje na aprobatę. Należy wskazać, iż w przypadku wznowienia postępowania mamy do czynienia ze względną suspensywnością. Samo złożenie żądania wznowienia nie powoduje, w przeciwieństwie do odwołania, obowiązku wstrzymania wykonania decyzji. Istnieje jedynie obowiązek rozważenia tej kwestii. Wstrzymanie może przy tym nastąpić zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu (przepisy nie wymagają bowiem, aby czynność ta poprzedzona była postanowieniem o wznowieniu), może nastąpić w fazie wszczęcia, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego (wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2011 r., II SA/Łd 619/11, podobnie wyrok WSA w Rzeszowie z 19 marca 2013 r., II SA/Rz 1103/12). Zgodnie z art. 152 § 1 kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ I instancji zajął stanowisko w przedmiocie ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji po upływie niemal dwóch miesięcy od wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Co więcej, uczynił to równocześnie z wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, czyli po przeprowadzeniu całego postępowania wznowieniowego i w momencie, kiedy uznał, iż nie ma podstawy do wznowienia postępowania, a tym samym nie ma podstaw do uznania prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (art. 152 § 1 kpa). Należy stwierdzić, iż zawarcie w jednej decyzji rozstrzygnięcia zarówno co do wniosku o wznowienie postępowania jak i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, której wniosek o wznowienie dotyczy jest ewidentnym uchybieniem, niemniej nie mającym charakteru naruszenia prawa mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wbrew temu co twierdzi Wojewoda. Dokładne uzasadnianie wniosku o odmowie wstrzymania decyzji w sytuacji gdy odpadła przesłanka z art. 152 § 1 kpa, tj. prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest bezprzedmiotowe i zbędne. Uchylanie w całości kontrolowanej decyzji z tego powodu stanowiło zatem naruszenie przepisu art. 152 k.p.a i art. 138 § 2 kpa. Wskazać należy, że organ odwoławczy ma możliwości również uchylenia decyzji w części i np. umorzenia postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 kpa)

Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2).

Wojewoda Wielkopolski ograniczył się jedynie do wskazania naruszenia art. 152 k.p.a. warunkującego konieczność uchylenia decyzji, zaś pozostałe rozważania części motywacyjnej decyzji obejmowały jedynie wskazania co do dalszego toku postępowania. Wojewoda poruszył kwestię podważanego interesu prawnego wnioskodawcy, niemniej nie ustosunkował się do niej merytorycznie, ale zdawkowo wskazał, iż "jeśli zaistnieje konieczność należy ponowić czynności mające na celu zebranie pełnego materiału dowodowego na okoliczność, czy wnioskodawcy powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę". Organ II instancji samodzielnie nie rozważył tej kwestii, mimo, że była ona przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji oraz przedmiotem odwołania. Wskazać należy, iż właściwe wyznaczenie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu należy do podstawowych obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej, który w tym zakresie nie jest związany stanowiskiem inwestora wynikającym z przedłożonego projektu budowlanego. Ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości z punktu widzenia zachowania wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Oznacza to, że status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę determinowany jest zakresem oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. W konkretnej sprawie, przy właściwie wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu, sposób jego oddziaływania może okazać się nieznaczny, niewykraczający poza granice działki inwestycyjnej, z drugiej jednak strony oddziaływanie projektowanego obiektu może objąć nieruchomości sąsiednie i to nie tylko graniczące bezpośrednio z działką inwestycyjną. Zatem krąg stron postępowania determinowany jest granicą oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. Dokonując zaś oceny, czy dana osoba jest stroną tego postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie, czy interes taki osobie tej przysługiwał. Oddzielnym zagadnieniem jest, czy artykułowane przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są uzasadnione z punktu widzenia obowiązujących przepisów (tak: wyrok SN z dnia 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10).

Ustosunkowując się do podnoszonej w skardze kwestii braku pełnomocnictwa, należy wskazać, iż zarzut ten jest nietrafny z uwagi na przedłożenie stosownego pełnomocnictwa, wprawdzie nie do właściwego organu jednak pozostaje to bez znaczenia dla jego skuteczności. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie został błędnie skierowany do Wydziału [...] w dniu [...].03.2015 r. nie zaś do Prezydenta [...]. Do tego Wydziału zostało przesłane również pełnomocnictwo w dniu [...].04.2015 r. jak wskazano w piśmie do Wojewody z dnia [...].05.2015 r. (data wpływu). Nadto na etapie postępowania odwoławczego ponownie przedłożono pełnomocnictwa. Należy również wskazać na prawne uregulowanie tej kwestii. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pożywać i być pozywana. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W przypadku małej wspólnoty mieszkaniowej ( jak w niniejszej sprawie) do zarządu nieruchomością wspólną mają zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności (art. 19 ustawy o własności lokali, tj. art. 199, 200 i 201 kc. Z przywoływanego powyżej pisma wynika, że przedmiotowy wniosek został złożony przez zarządcę nieruchomości wspólnej na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa przez członków wspólnoty. Z kolei zarzut dotyczący braku uprawnienia do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego nie może zasługiwać na aprobatę z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie właśnie kwestia ustalenia, czy wnioskodawcy – wspólnocie mieszkaniowej przysługiwał status strony ma znaczenie kluczowe i wymaga dokonania stosownych ustaleń i rozważeń przez organ II instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji rozważy kwestię interesu prawnego wnioskodawcy i da temu wyraz w części motywacyjnej decyzji wraz z uwzględnieniem potrzeby poczynienia dodatkowych ustaleń w tym zakresie przez organ I instancji, które mogłyby skutkować koniecznością ewentualnego przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, pamiętając jednocześnie o konieczności spełnienia wymogów przewidzianych przez art. 107 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd dostrzegając z urzędu inne uchybienia aniżeli wskazane przez skarżącego w oparciu o dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz Skarżących uiszczoną przez nich tytułem wpisu sądowego kwotę 200 zł.