Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 94/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z podatku rolnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy zwolnienia M.G. na 5 lat z podatku rolnego.

W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że M.G. wraz z G. K., na podstawie umów kupna sprzedaży z dnia 9 września 1997 r. (akty notarialne rep. "A" nr[...] ) oraz z dnia 22 czerwca 1998 r. (rep. "A" nr[...] ) nabył prawo własności w udziale do ½ części odpowiednio działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonych w obrębie W., gmina Z..

Z tytułu nabycia tych gruntów M.G. korzystał wraz ze współwłaścicielem (G.K.) ze zwolnienia od podatku rolnego z tytułu nabycia tych gruntów.

Jak wskazał organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., wskazani współwłaściciele korzystali z ulgi z tytułu nabycia działki nr [...] w okresie od 9 września 1997 r. do 9 września 2004 r., a z tytułu nabycia działki o nr [...] w okresie od 22 czerwca 1998 r. do 22 czerwca 2005 r.

W dniu 20 lipca 2011 r. na podstawie umowy zniesienia współwłasności nieruchomości (akt notarialny Rep. "A" nr[...] ), zniesiono współwłasność wskazanych wyżej gruntów rolnych w ten sposób, że M.G. nabył na wyłączną własność działki nr: [...] o łącznej powierzchni [...] ha, natomiast działkę nr [...] o powierzchni [...] ha nabył na wyłączną własność G.K.. W konsekwencji gospodarstwo zostało podzielone na dwa odrębne gospodarstwa rolne.

W związku z powyższym M.G. złożył w dniu 24 sierpnia 2011 r., powołując się na przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 (błędnie wskazując przepis art. 12 ust.8) ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) - dalej: "ustawa" - wniosek o zwolnienie na okres 5 lat od podatku rolnego oraz po upływie tego okresu, o ulgę w podatku rolnym, polegającą na obniżeniu podatku w szóstym roku o 75 % i w siódmym roku o 50% na grunty, które powiększyły jego gospodarstwo.

W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że w poprzednich latach deklarował [...] ha fizycznych, a po dokonaniu zniesienia współwłasności majątkowej (umowa z dnia 20 lipca 2011 r.), jego gospodarstwo powiększyło się o [...] ha fizycznych, co zdaniem podatnika, stanowi powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego do powierzchni nieprzekraczającej [...] ha.

Odmawiając udzielenia ulgi z tytułu zakupu gruntów na okres 5 lat i obniżenia na kolejne 2 lata, organ podatkowy I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że M.G. nie powiększył swojego gospodarstwa rolnego, gdyż gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha (przed podziałem) było we współwłasności po ½ części, i grunty te objęte już były zwolnieniem określonym w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy.

W odwołaniu od tej decyzji, przedstawiając powierzchnię działek przed podziałem, podatnik określił "swoją" powierzchnię gospodarstwa rolnego ([...]ha) i przedstawiając konsekwencje zniesienia współwłasności wskazał, że jest aktualnie właścicielem gospodarstwa o powierzchni [...] ha. Zdaniem podatnika, powiększył on swoje gospodarstwo rolne na podstawie zniesienia współwłasności [...] ha, i spełnia tym samym przesłanki do skorzystania z ulgi podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym),

i wyjaśnił, że podatnik błędnie wskazywał art. 12 pkt 8 ustawy jako podstawę wniosku złożonego w sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha:

a) będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży,

b) będące przedmiotem umowy o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste,

c) wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że tryb, w jakim podatnik wszedł w wyłączne posiadanie gruntów rolnych, które powiększyły jego gospodarstwo rolne, nie wyczerpuje żadnej z przesłanek uprawniających do zwolnienia z podatku na podstawie tego przepisu. Organ podkreślił, że zwolnienie to przysługuje tylko w sytuacji, gdy grunty na powiększenie gospodarstwa (utworzenie nowego gospodarstwa), o określonej w przepisie powierzchni, zostały nabyte w drodze:

1) kupna,

2) przyjęcia w użytkowanie wieczyste,

3) objęcia w trwałe zagospodarowanie gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Organ odwoławczy podkreślił, że gospodarstwo rolne skarżącego powiększyło się w wyniku zniesienia współwłasności gruntów. Ten rodzaj wejścia w posiadanie gruntów rolnych nie jest ani nabyciem w drodze umowy sprzedaży, ani objęciem gruntów w użytkowanie wieczyste, ani, zwłaszcza - objęciem w trwałe zagospodarowanie gruntów ZWRSP. Samo spełnienie normy obszarowej (gospodarstwo do [...] ha) i celu nabycia gruntów (powiększenie lub utworzenie nowego gospodarstwa) jest niewystarczające. Jednocześnie z wymienionymi przesłankami spełniona musi być przesłanka trzecia - tryb nabycia gruntów. Stwierdzenie, że skarżący nie spełnia przesłanki dotyczącej trybu nabycia gruntów uzasadnia, zdaniem organu, odmowę uwzględnienia wniosku strony.

W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skardze na wyżej opisaną decyzję skarżący M.G., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, powtórzył argumenty odwołania, wskazując na powierzchnię gospodarstwa rolnego przed podziałem oraz powierzchnię gospodarstwa powstałego na skutek zniesienia współwłasności. Zdaniem skarżącego, z chwilą zniesienia współwłasności powiększył on swoje gospodarstwo rolne i spełnił tym samym wszystkie wymagania, aby skorzystać z ulgi podatkowej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - dalej: "p.p.s.a." - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena czy grunty (o powierzchni [...] ha), stanowiące, na skutek zawartej przez skarżącego umowy o zniesieniu współwłasności nieruchomości, wyłączną własność skarżącego, podlegają zwolnieniu od podatku rolnego w rozumieniu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) - dalej: "ustawa".

Zdaniem Sądu, skarżący błędnie przyjął, że zniesienie współwłasności gruntów (podlegających już uprzednio zwolnieniu od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z ich nabyciem na współwłasność na podstawie umowy sprzedaży) i nabycie ich określonej części "na wyłączną własność", skutkuje zwolnieniem od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha:

a) będące przedmiotem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy sprzedaży,

b) będące przedmiotem umowy o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste,

c) wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie.

Takie preferencyjne opodatkowanie gruntów traktowane było zawsze jako jeden z instrumentów motywujących do zagospodarowywania gruntów rolnych niewykorzystywanych rolniczo. Od momentu pojawienia się tego zwolnienia, w przepisach regulujących podatek gruntowy wskazywano, że ma ono doprowadzić do objęcia w trwałe zagospodarowanie gruntów rolnych, które ze względu na ich słabą jakość i położenie nie były w żaden sposób wykorzystywane (L. Etel, S. Presnarowicz, Komentarz do art. 12 ustawy o podatku rolnym, LEX).

Przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy reguluje warunkowe zwolnienie z podatku rolnego gruntów służących utworzeniu nowego lub powiększeniu już istniejącego gospodarstwa rolnego. Na konstrukcję zwolnienia składają się trzy przesłanki:

1) cel, dla którego podatnik nabył grunt (utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego),

2) powierzchnia nowo utworzonego lub powiększonego gospodarstwa (nieprzekraczająca 100 ha),

3) sposób nabycia.

Przepisy regulujące przedmiotową ulgę wskazują enumeratywnie (wyczerpująco) sposoby (tryby) nabycia posiadania gruntów, które skutkują powstaniem - z zachowaniem innych przesłanek - zwolnienia z podatku rolnego (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy). Są to:

- nabycie prawa własności lub prawa wieczystego użytkowania gruntów w drodze umowy sprzedaży,

- nabycie posiadania gruntów na podstawie umowy o oddanie gruntów

w użytkowanie wieczyste,

- objęcie gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w trwałe zagospodarowanie.

Zdaniem Sądu, prawidłowo stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podatnik nie nabył, w związku z zawartą w dniu 20 lipca 2011 r. umową o zniesieniu współwłasności majątkowej, prawa do ulgi w podatku rolnym.

Umowa o zniesieniu współwłasności majątkowej nie została wskazana przez ustawodawcę w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy, w związku z tym za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącego upatrującego w takim sposobie "nabycia własności nieruchomości" podstawę do zastosowania ulgi podatkowej w podatku rolnym.

Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny, interpretacja przepisów prawa regulujących ulgi i zwolnienia podatkowe powinna być dokonywana za pomocą wykładni językowej, bowiem wykładnia funkcjonalna rozszerza katalog przywilejów podatkowych. Uznaje się także, iż niezdefiniowane w prawie podatkowym pojęcia swoiste, mające ugruntowane znaczenie w innych jego dziedzinach, mają w prawie podatkowym z reguły takie znaczenie, jak w dziedzinie, z której pochodzą. Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym, punktem wyjścia interpretacji przepisów prawa podatkowego jest zawsze tekst ustawy oraz rozumienie użytych przez ustawodawcę słów na tle danego języka etnicznego, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia tych pojęć, jako pojęć prawnych.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż wszelkiego rodzaju zwolnienia i ulgi w prawie podatkowym są wyjątkiem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości, których nie można interpretować rozszerzająco.

W konsekwencji zatem stwierdzić należy, że zwolnienie od podatku rolnego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o nie obejmuje gruntów rolnych stanowiących uprzednio współwłasność podatnika z inną osobą, a następnie nabytych przez tego podatnika na wyłączną własność na podstawie umowy o zniesieniu współwłasności majątkowej.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, podniesione przez skarżącego zarzuty okazały się niezasadne, wobec czego orzeczono o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.