Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 363/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 21 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku rolnego za rok 2009 I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adwokatowi T. P., Kancelaria Adwokacka, P., ul. [...] wynagrodzenie w kwocie [...] ([...] i [...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] ([...] i [...]) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. /-/Sz. Widłak /-/B. Koś /-/M. Kosewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [..] r. Burmistrz Miasta i Gminy ustalił dla J.P. podatek rolny za rok 2009 w kwocie [...] zł. Organ w uzasadnieniu wskazał, iż stawki zostały .ustalone na podstawie złożonych przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, a także informacji pozyskanych z ewidencji gruntów i budynków. Za podstawę wymiaru podatku przyjęto łączną powierzchnię 1,8311 ha.

Strona od powyższej decyzji złożyła w przewidzianym do tego terminie odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że łączna powierzchnia gruntów jaka winna być opodatkowana wynosi 1,9664 ha, co wynika z aktów notarialnych, na podstawie których nabyła nieruchomości. Zaznaczyła również, iż wcześniej podatek był naliczany od tej powierzchni, a organ określający wymiar podatku nie może samowolnie zmienić powierzchni.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. SKO wskazało, że zgodnie art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W dniu [...] roku urząd podległy Staroście dokonał zmiany w ewidencji gruntów w ten sposób, że dokonano zmiany powierzchni gruntów jednej z działek ... z 1,1920 ha na 1,0547 ha. Stąd różnica w powierzchni zgłoszonej do opodatkowania.

Dalej SKO wyjaśniło, że organy podatkowe związane są danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Dopóki te dane nie ulegną zmianie, nie będzie możliwe inne opodatkowanie gruntów. Poza tym o wysokości podatku decyduje powierzchnia nieruchomości, ich przeznaczenie oraz wysokość stawek uchwalonych przez radę gminy. Stawki dla tego podatku wynikają z prawomocnego i obowiązującego powszechnie na terenie gminy aktu prawa miejscowego wiążącego swą treścią organy podatkowe orzekające w sprawie. Zgodnie zaś z prawem geodezyjnym i kartograficznym dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że w każdym wypadku powzięcia przez organ podatkowy informacji o nowych okolicznościach faktycznych dotyczących opodatkowanej nieruchomości lub jej części, mających wpływ na wymiar podatku, organ musi wznowić postępowanie wymiarowe i wydać nową decyzję podatkową. Jest zobligowany do podjęcia takiego działania treścią obowiązujących przepisów prawa. Podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostwa powiatowe. Orzekający organ odwoławczy powołał się na stanowisko zawarte w wyroku WSA w Kielcach z dnia 22 stycznia 2009 r. (I SA/Ke 404/08).

W skardze skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte wcześniej w odwołaniu, podtrzymując, że niesłusznie jako podstawę opodatkowania przyjęto łączną powierzchnię 1,8311 ha, zamiast 1,9664 ha.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 122, 123, 165 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Opodatkowaniu podatkiem rolnym, w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), podlegają grunty stanowiące własność danej osoby oraz grunty stanowiące jej współwłasność w zakresie pozostającym w jej posiadaniu, jako tworzące jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu tych przepisów. Organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika (wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt: III SA 346/02 LEX nr 142208).

Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania (wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 1994r. sygn. akt: III SA 663/93 M. Podat. 1994/5/143, POP 1999/2/63), zaś wymiar podatku powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt: III SA 1685/93 POP 1999/2/67). Należy więc podzielić stanowisko organu, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni są wiążące dla organu podatkowego dla określenia wysokości podatku rolnego. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93). Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (vide wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji.

W 2008 roku Starosta K przeprowadził modernizację baz danych operatu ewidencji gruntów i budynków, w wyniku, której powstała sporna różnica w powierzchni opodatkowanego gruntu. Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2008 r. opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego (Nr 235 poz. 4049) poinformowano, że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów. Zarządzenie pouczało o prawie złożenia zarzutów, z którego to uprawnienia skarżąca nie skorzystała. Po zmianie operatu skarżąca zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków jest współwłaścicielem gruntu o powierzchni 1,8311ha.

Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącej, że zgodnie z posiadanym przez nią aktem notarialnym powierzchnia jednej z opodatkowanych działek winna mieć 1,1920 ha, a nie jak przyjął organ podatkowy 1,0547ha.

Na wstępie należy wyjaśnić, że akt notarialny to szczególna forma dokumentu urzędowego potwierdzającego jedynie dokonanie określonej czynności prawnej. Akt notarialny zostaje sporządzony jeżeli wymagają tego przepisy prawa lub wynika to z woli stron. Tryb sporządzania i postępowania z aktami notarialnymi określają artykuły 91-95 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189 poz. 1158 ze zm.). Ponadto z treści przepisów tej ustawy wynika, że dane zawarte w akcie notarialnym, na który powołuje się skarżąca, nie chroni rękojmia wiary publicznej, jaką objęte są księgi wieczyste.

Z kolei zmian w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na oznaczonej podstawie i w określonym trybie wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). Zgodnie z § 44 zmian dokonuje starosta na wniosek bądź z urzędu (§ 46). Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się tylko na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2007 roku, syg. akt IV SA/Wa 301/07, LEX nr 347773).

Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zmian w ewidencji gruntów nie dokonują organy podatkowe, lecz starosta. Podatek rolny zaś, jak to zostało już powiedziane, wymierzany jest na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a nie aktu notarialnego. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe maja obowiązek wyliczania podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe rozważania za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 122 i 122 w związku z 187 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji jedynie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, a co za tym idzie, w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. W tym miejscu należy jedynie dodać, że organy podatkowe zgodnie z treścią art. 122 O. p., w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z niniejszą zasadą rządzącą postępowaniem podatkowym, zrealizowały swój obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy, niezbędnych do określenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania przepisu prawa (por. W. Dawidowicz w: Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu - Warszawa 1962, s. 108). W efekcie czego, na podstawie art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odwołały się do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i na ich podstawie ustaliły należny podatek.

Nie jest uzasadniony także zarzut skarżącej naruszenia art. 123 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i przedstawienia nowych dowodów w sprawie. Zarzut naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej aby był skuteczny musiałby być związany z wykazaniem, iż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca tymczasem nie uzasadniła swojego stanowiska w tym zakresie, a co za tym idzie nie wykazała, iż naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 165 Ordynacji podatkowej poprzez niewszczęcie postępowania podatkowego. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, ustalone zostały na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów oraz budynków i nie budzą wątpliwości. Wiążący charakter tych danych (będących dokumentem urzędowym) na gruncie postępowania podatkowego wynikający z brzmienia art. 21ustwy Prawo geodezyjne i kartograficzne pozwolił uznać, że nie ma podstaw do wszczynania postępowania podatkowego. Ponadto Ordynacja podatkowa przewiduje odstępstwa od zasady wszczynania postępowania w przypadkach ustalenia zobowiązań podatkowych, które - zgodnie z odrębnymi przepisami - ustalane są corocznie. W praktyce przepis ten ma zastosowanie do podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego w odniesieniu do podatnika, wobec którego wymiar podatku był już w poprzednim roku podatkowym przeprowadzony (zob. Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, komentarz LEX 2009, Komentarz do art. 165 ustawy Ordynacja podatkowa).

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.). O przyznaniu wynagrodzenia dla adwokata, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.

/-/Sz. Widłak /-/B. Koś /-/M. Kosewska