Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 830/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1204) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę O. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], którą nakazano stronie skarżącej rejestrację używanych 50 odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę w kwocie 28.950,00 (dwadzieścia osiem tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt) złotych za używanie przez skarżącą spółkę 50 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2014 r. upoważnieni pracownicy Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. - działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w T. (O.), zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą spółkę O. sp. z o.o. z siedzibą w T.

Kontrola została przeprowadzona w obecności L. K. - recepcjonistki.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono we wskazanym powyżej lokalu posiadanie 50 sztuk odbiorników telewizyjnych. W protokole kontroli widnieje zapis, iż ujawniono "odbiorniki telewizyjne 50 szt. - różne marki. Do odbiorników doprowadzona jest antena zewnętrzna + dekodery. Okres używania odbiorników w lokalu został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia L. K. i wynosi: od 2 lata". W protokole z kontroli w rubryce uwagi kontrolującego dokonano następującego wpisu: "Rozmowa telefoniczna z księgową M. M. udzieliła upoważnienia Pani L. K.". Ponadto, w protokole z kontroli w rubryce oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych dokonano następującego wpisu: "Po rozmowie telefonicznej, udzieleniu upoważnienia i potrzebnych informacji Pani L. K. oświadczyła, iż nie posiada wiedzy czy odbiorniki tv są zarejestrowane".

Powyższy protokół został podpisany przez kontrolujących, natomiast L. K. odmówiła podpisania protokołu z braku upoważnienia. L. K. podpisała oświadczenie, iż zapoznała się z pouczeniem zawartym pod protokołem z kontroli.

Do protokołu załączono oświadczenie L. K., opatrzone datą [...] września 2014 r., z którego wynika, iż 50 sztuk odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę skarżącą jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jednocześnie L. K. oświadczyła, że uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż "Pokoje są zajęte przez gości". Powyższe oświadczenie zostało podpisane przez Panią L. K.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie, powołując się na przepis art. 10 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji poinformował skarżącą spółkę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do pisma organ załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kopię złożonego w toku kontroli oświadczenia pracownika skarżącej spółki obecnego przy kontroli.

W wyniku dokonanych ustaleń, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 1140) oraz art. 104 k.p.a. - decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], nakazał stronie skarżącej rejestrację używanych 50 odbiorników telewizyjnych (pkt 1 decyzji) oraz ustalił opłatę w kwocie 28.950,00 złotych (50 sztuk odbiorników x 30 x 19,30 złotych) za używanie przez skarżącą spółkę 50 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r. ustalono, że w lokalu użytkowanym przez stronę skarżącą znajdowało się 50 odbiorników telewizyjnych, które według oświadczenia L. K. były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz były użytkowane w lokalu "od 2 lat". Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o płacie abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Ponadto, organ pierwszej instancji podniósł, że art. 2 ust. 2 cyt. ustawy zawiera domniemanie, polegające na przypuszczeniu, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Organ zauważył jednocześnie, że art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, określają obowiązek zarejestrowania odbiorników w placówkach operatora publicznego, w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Ponadto, powołując się przepis art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, organ określił opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych 50 odbiorników telewizyjnych. Organ pierwszej instancji wyjaśnił jednocześnie, iż miesięczna opłata abonamentowa została określona w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 566).

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.

Wnosząc o uchylenie w całości spornej decyzji organu pierwszej instancji, strona skarżąca zarzuciła organowi:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie domniemania okoliczności faktycznej co do liczby i stanu technicznego odbiorników telewizyjnych oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej,

2) naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - poprzez oparcie rozstrzygnięcia organu na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu,

3) naruszenie art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, gdyż organ wymierzył opłatę za używanie wszystkich pięćdziesięciu odbiorników, bez uzyskania dowodów na faktyczną ich liczbę. Skoro ustawa nakazuje pobranie opłaty od każdego odbiornika, kontrolujący winni ustalić ich liczbę, czego nie uczynili w toku postępowania.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca stwierdziła, że osoby przeprowadzające kontrolę nie dokonały bezpośrednich oględzin zarówno pokoi w przedmiotowym O., jak i "domniemanych odbiorników telewizyjnych", a wyłącznie oparły się na ustnych wyjaśnieniach osoby, która nie była umocowana przez stronę skarżącą do składania jakichkolwiek oświadczeń w tej sprawie. Strona skarżąca wskazała, iż L. K. jest zatrudniona w roli recepcjonistki, a więc jej stanowiskiem pracy jest wyłącznie recepcja wspomnianego O. Strona skarżąca podniosła, iż nie przebywa ona w pokojach, a także nie ma wystarczającej wiedzy na temat ilości, ani też sprawności danych odbiorników, gdyż nie ma z nimi żadnego kontaktu, natomiast jej wiedza na ten temat jest znikoma. Ponadto, skarżąca spółka wyraźnie podkreśliła, iż osoba ta w żadnym stopniu nie jest uprawniona do składania oświadczeń w imieniu skarżącej spółki. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, organ pierwszej instancji, wydając sporną decyzję, oparł się na co najmniej nierzetelnych ustaleniach stanu faktycznego niniejszej sprawy. Strona skarżąca zarzuciła, że całkowicie niezasadnie przyjęto bowiem domniemanie co do okoliczności dotyczącej nie tylko liczby odbiorników, lecz także co do odbioru sygnału telewizyjnego poprzez antenę zewnętrzną. Ponadto, skarżąca spółka zarzuciła, że ustalenia organu kończą się jedynie na uprawdopodobnieniu rzekomego posiadania odbiorników, ale nie dają żadnych podstaw, aby uznać, że odbiorniki te posiadały w dacie kontroli zdolność prawidłowego odbioru programu. W tej sytuacji, strona skarżąca zarzuciła, że organ nie mógł zastosować wspomnianego domniemania, albowiem nie znał aktualnego i zgodnego ze stanem rzeczywistym stanu technicznego spornych odbiorników telewizyjnych, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa. Zdaniem skarżącej spółki, uznać należy w konsekwencji, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparto na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu. W przedmiotowej sytuacji, zdaniem skarżącej, w żadnym wypadku nie stwierdzono, że jakikolwiek z ewentualnie znajdujących się w lokalu użytkowym zajmowanym przez stronę skarżącą odbiorników jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Strona uznała, że nie można w jakikolwiek sposób uznać za uprawdopodobniony stan owych odbiorników, albowiem upoważnieni przedstawiciele organ u nie dokonali nawet oględzin odbiorników telewizyjnych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdaniem organ odwoławczego, w świetle wskazanych powyżej uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5.

Minister Administracji i Cyfryzacji podniósł, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r. kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 50 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ponadto, jak zauważył organ odwoławczy, w przedmiotowej sprawie protokół z kontroli został sporządzony na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez L. K., która - zdaniem Ministra - niewątpliwie posiadała wiedzę w przedmiocie prowadzonej kontroli, skoro udzielała kontrolerom stosownych informacji. W ocenie organu odwoławczego, brak było jakichkolwiek podstaw do odmowy wiarygodności oświadczenia L. K. odnośnie wyposażenia pokoi w odbiorniki telewizyjne i ich technicznych możliwości odbioru programów, a także okresu ich używania. Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, iż bezsporny jest fakt, że L. K. zajmowała w dniu kontroli stanowisko recepcjonistki. Organ odwoławczy wskazał w tej sytuacji, że zawód recepcjonistki w ośrodku wypoczynkowym, czy też hotelu, polega m.in. na udzielaniu klientom niezbędnych informacji dotyczących zasad pobytu oraz dostępnych na terenie ośrodka, czy też hotelu - usług, w tym na udzielaniu informacji co do wyposażenia pokoi. A zatem, posiadanie informacji na temat wyposażenia pokoi jest wymaganiem koniecznym do wykonywania zadań na stanowisku recepcjonistki. W świetle tego, Minister uznał, że twierdzenie zawarte w odwołaniu strony skarżącej, iż wiedza L. K. w tym zakresie jest "znikoma", ponieważ: "Nie przebywa ona w pokojach, nie ma wystarczającej wiedzy na temat ilości ani na pewno na temat sprawności danych odbiorników, gdyż nie ma z nimi żadnego kontaktu. Pani K. nie nocowała nigdy w żadnym z pokoi O. oraz nigdy nie miała do czynienia z żadnym z odbiorników telewizyjnych", jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W konsekwencji, Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, iż organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że świadek kontroli – L. K., była rozeznana w funkcjonowaniu prowadzonej przez stronę skarżącą działalności. Nie ma też podstaw do kwestionowania tego, że L. K. była świadoma celu kontroli, w której brała udział. Zatem, jak wskazał organ odwoławczy, informacje od niej pochodzące stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonywanie ustaleń stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie domniemania okoliczności faktycznej co do liczby i stanu technicznego odbiorników telewizyjnych oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, organ odwoławczy stwierdził, iż strona skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania pismem z dnia [...] października 2014 r. Na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego strona zachowała bierność i nie przedstawiła żadnych wyjaśnień, ani przeciwdowodów, które by wykazały, iż odbiorników jest mniej, niż to zapisano w protokole kontroli, bądź, że są niesprawne. A zatem, Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął fakty ustalone w protokole kontroli za przyznane. Ponadto, Minister uznał, że również w odwołaniu wniesionym przez stronę skarżącą także nie ma twierdzeń merytorycznych co do ilości odbiorników, czy też ich stanu technicznego. Strona skarżąca zakwestionowała jedynie ustalenia oparte na dowodach zgromadzonych w sprawie. Jednakże, jak uznał organ odwoławczy, sam fakt zaprzeczania wiarygodności zebranych dowodów nie znaczy, że organ zobligowany jest do poszukiwania dowodów potwierdzających stanowisko strony.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez oparcie rozstrzygnięcia organu na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy - zdaniem skarżącej spółki - przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu, Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, iż ustawodawca wprowadził domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Przy czym posiadanie w rozumieniu w/w ustawy zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1409/13). Organ odwoławczy uznał, że dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Według organu, zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1615/12).

Mając na względzie powyższe, Minister stwierdził w konsekwencji, że sporna decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., wydana przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., nakazująca skarżącej spółce rejestrację pięćdziesięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalająca opłatę za używanie pięćdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 28.950 złotych - odpowiada prawu.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2015 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postepowania sądowego, strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak dokonania przez kontrolerów wizji w pokojach, a jedynie oparcie się na oświadczeniu L. K., która nie była osobą upoważnioną do reprezentacji skarżącej spółki, ani też nie posiada wiedzy odnośnie majątku posiadanego przez stronę skarżącą, co w konsekwencji spowodowało ustalenie liczby odbiorników telewizyjnych, a tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - poprzez zastosowanie domniemania wobec strony skarżącej, podczas gdy nie wykazano sprawności technicznej odbiorników oraz poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca spółka nie jest właścicielem ośrodka, który był przedmiotem kontroli, a jedynie go dzierżawi od innego podmiotu wraz z wyposażeniem, w związku z czym odbiorniki telewizyjne należą do wydzierżawiającego, a nie do strony skarżącej.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła przede wszystkim, że kontrola obowiązku rejestracji urządzeń RTV została przeprowadzona w obecności L. K., której oświadczenie było kluczowe w kwestii ujawnienia ilości oraz okresu używania odbiorników telewizyjnych. Skarżąca spółka zwróciła uwagę, że nie został określony charakter udziału w spornej kontroli L. K., która de facto występowała w sprawie, jako recepcjonistka. Strona zarzuciła, iż kontrolerzy nie podjęli żadnych innych działań mających na celu potwierdzenie lub zaprzeczenie informacjom przekazanym przez L. K., a w szczególności, nie dokonali wizji w pokojach, co potwierdziłoby, czy znajdują się w nich odbiorniki, a ponadto nie przesłuchali innych osób, które potwierdziłyby lub zaprzeczyły twierdzeniom L. K. Zdaniem strony skarżącej, istotna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że L. K. jest jedynie recepcjonistką, nieupoważnioną do reprezentowania skarżącej spółki, ani tym bardziej do stanowczego wypowiadania się odnośnie posiadanego przez stronę skarżącą majątku. Ponadto, strona skarżąca zauważyła, że protokół kontroli nie został podpisany przez L. K., co - zdaniem strony skarżącej - świadczy o niepewności ustnych wyjaśnień tej osoby. Pomimo tego, kontrolerzy w żaden sposób ich nie potwierdzili, w szczególności nie dokonali wizji w pokojach, co - według strony skarżącej - świadczy o nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli.

Ponadto, zdaniem skarżącej spółki, w zaskarżonej decyzji niesłusznie zastosowano domniemanie wynikające z przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, albowiem skarżąca spółka nie jest właścicielem ośrodka i jego wyposażenia, gdyż dzierżawi go wraz z wyposażeniem od innego podmiotu od 2005r.

Niezależnie od powyższego, skarżąca spółka zwróciła uwagę, że sposób przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych był niezgodny z ogólnymi zasadami kontroli zawartymi w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 - dalej także: "u.s.d.g."). Strona skarżąca zauważyła bowiem, iż w przepisach rozdziału 5 cyt. ustawy (w art. 77 - 84d u.s.d.g.) uregulowano zasady oraz tryb przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, jakim niewątpliwie jest skarżąca spółka. Jednocześnie, jak podniosła skarżąca, w przepisie art. 77 ust. 2 u.s.d.g. wskazano, że w zakresie nieuregulowanym w rozdziale 5 stosuje się przepisy ustaw szczególnych. Strona skarżąca zauważyła ponadto, że zgodnie z art. 79 ust. 1 cyt. ustawy, organy kontroli mają obowiązek zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Strona skarżąca wskazała przy tym, iż wspomnianego zawiadomienia nie dokonuje się tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych w przepisach art. 79 ust. 2 i ust. 3 u.s.d.g. Mając na względzie wskazane uregulowania prawne, skarżąca spółka zarzuciła, iż organ pierwszej instancji nie zawiadomił strony skarżącej o zamiarze wszczęcia kontroli, pomimo, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w przepisach art. 79 ust. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która uzasadniałaby odstąpienie od wspomnianego obowiązku, a przynajmniej, jak uznała strona, organ takich powodów nie wskazał i nie uzasadnił przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki O. sp. z o.o. z siedzibą w T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2015 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2014 r. - nie naruszają przepisów prawa, w tym przede wszystkim unormowań zawartych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto, zdaniem Sądu, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym - mających kluczowe znaczenie w sprawie - przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, a w szczególności powołanego przez stronę skarżącą art. 2 ust. 2 tej ustawy.

Ustosunkowując się za zarzutów skargi, na wstępie należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie.

Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Należy zauważyć, iż posiadanie, w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.

W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie (O. w T., przy ul. [...]), w którym prowadzi swoją działalność gospodarczą skarżąca spółka, znajdowało się 50 sztuk niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ - na podstawie art. 2 ust. 2 cyt. ustawy - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.

Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowego, jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, że sporne odbiorniki były zarejestrowane. Skarżąca spółka nie wykazała również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania tych odbiorników.

W sytuacji, gdy strona w sposób profesjonalny zajmuje się wynajmem lokali i pomieszczeń, trudno uznać, by w pokojach przystosowanych w tym celu znajdowały się urządzenia mające jedynie imitować odbiorniki telewizyjne. Nie ulega wątpliwości, że ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym.

Warto w tym miejscu zauważyć, że również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wynajęcie pokoi przez gości hotelowych przekonuje nie tylko do braku możliwości przeprowadzenia kontroli odbiorników, co do ich sprawności technicznej, ale również do stanowiska, że telewizory te były sprawne technicznie - pokoje te były przecież wynajęte. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem, że w ramach działalności hotelarskiej, co do zasady, wynajmuje się pokoje ze sprawnymi telewizorami. Nie jest możliwe, aby telewizory w wynajmowanych pokojach były niesprawne technicznie (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 208/14).

W niniejszej sprawie podstawowym i zarazem jedynym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącego w niej pracownika – L. K.

Zdaniem Sądu, uznać należy, iż bez wątpienia osoba ta, zatrudniona w charakterze recepcjonistki (według oświadczenia), była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane na dalszym etapie postepowania. Osoba ta musiała zatem wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu skarżącej odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w pokojach gościnnych. Była zorientowana w funkcjonowaniu tego obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej, z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, a następnie nie podpisałaby stosownego oświadczenia. W ocenie Sądu, złożone przez L. K. oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie.

Mając na względzie powyższe, uznać należy zatem, iż organ - działając zgodnie z normą prawną wyrażoną w przepisie art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli.

Podkreślić należy także, że również sama strona skarżąca w odwołaniu, a następnie w skardze wniesionej do Sądu - nie wykazała, iż zachodziły jakiekolwiek przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd nie dopatrzył się również ex officio jakichkolwiek okoliczności, które w analizowanej sprawie mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń bezstronnych i niezaangażowanych osobiście w sprawę kontrolerów, a tym samym odmówić mocy dowodowej protokołowi, który utrwalił wyniki kontroli. Osoba biorąca udział w kontroli nie wniosła do niego zastrzeżeń, a uzasadniając odmowę jego podpisania wskazała na brak upoważnienia, nie zaś - jak sugeruje - strona skarżąca na niepewność swoich wyjaśnień.

Sąd uznał, że ustawodawca - wskazując Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A, jako organ uprawniony do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników - nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy też osoby uczestniczącej w kontroli.

Z oświadczenia recepcjonistki L. K. wynika, że uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie było możliwe, ponieważ w dniu kontroli pokoje były zajęte przez gości.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, stwierdzenie posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu musiało się zasadnie opierać na oświadczeniu wiedzy złożonym przez pracownika obiektu uczestniczącego w kontroli.

Istotne przy tym jest również to, że kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wiąże się bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony skarżącej, wszak dotyczy jedynie ustalenia, czy podmiot istniejący w obrocie używa odbiorników RTV, czy są one zarejestrowane i czy z tego tytułu uiszczona została należna opłata. Co więcej, ustalenia takiej kontroli nie wpływają w żaden sposób ani na przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej, ani na prowadzenie jej samej. Z tego względu, należy uznać, że organ nie miał obowiązku wcześniejszego informowania strony o terminie planowanej kontroli, czy też udzielania pouczeń przewidzianych w art. 79a ust. 6 pkt 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jak również nie był zobowiązany do przedstawiania upoważnienia do kontroli, spełniającego wymagania określone w art. 79a ust. 6 tej ustawy, i przeprowadzania jej w obecności osoby do tego upoważnionej, gdyż w tym zakresie art. 80 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie ma zastosowania.

W tym miejscu wskazać trzeba, że również w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2014 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 1264/13/. Warto zauważyć, że w wyroku tym NSA wskazał również, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył podmiot kontrolowany, ani też by ważność protokołu z takiej kontroli zależała od podpisu przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej. Dodatkowo, NSA podkreślił również, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W konsekwencji, NSA uznał, że nie ma przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna, niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która jak w tej sprawie jest pracownikiem zorientowanym w sprawach wyposażenia pokoi gościnnych.

Warto wskazać, że również w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 92/12 (ONSAiWSA z 2015 zeszyt 2, poz. 28), NSA wyraźnie stwierdził, że Poczta Polska może bez zapowiedzi kontrolować, czy firmy mają zarejestrowane odbiorniki telewizyjne lub radiowe, albowiem do tych kontroli nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej dotyczących kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, zawartych w rozdziale 5 tej ustawy.

Należy zauważyć, że w przepisie art. 7 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określił, w drodze rozporządzenia, jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzające kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasady i tryb wydawania upoważnień, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonania czynności kontrolnych i organizację operatora wyznaczonego. W dniu 10 września 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wydał rozporządzenie w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), które w § 3 ust. 1 stanowi, że określa się wzór druku upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych w zakresie obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Przywołane rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.), które w § 2 również wskazywało, iż określa się wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Skoro więc ustawodawca dla potrzeb kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV wprowadza odrębny wzór upoważnienia do kontroli, zaś art. 79a ust. 6 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej określa minimalną treść upoważnienia do kontroli, to wynika z tego, że ustawodawca zakresem stosowania przepisów ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które dotyczą przeprowadzania kontroli u przedsiębiorców, nie obejmuje kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Potwierdza to dodatkowo wskazaną powyżej tezę, iż do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV u przedsiębiorców nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dotyczące przeprowadzania u tychże przedsiębiorców kontroli, co potwierdza w swym orzecznictwie zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewniając przy tym stronie skarżącej udział we wszystkich etapach postępowania. Organy odniosły się ponadto do podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów, rozpatrując je w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena materiału dowodowego została dokonana w oparciu o wymogi określone w przepisie art. 80 k.p.a. oraz uzasadniona w sposób należyty. Nie może być zatem mowy o jakimkolwiek naruszeniu przepisów postępowania. Również uzasadnienie faktyczne zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, odpowiada wymogom przewidzianym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia obu spornych decyzji zawierają wskazanie faktów, które organy administracji publicznej uznały za udowodnione, i dowodów, na których się oparły, zaś uzasadnienia prawne - wyjaśniają podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem stosownych przepisów prawa.

Należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, kierownik jednostki operatora wyznaczonego, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, bowiem opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni dawał podstawę do zastosowania domniemania z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, a strona w toku postępowania domniemania tego nie obaliła. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono, że strona skarżąca posiada 50 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, organ trafnie ustalił opłatę za ich używanie. Dokonał przy tym prawidłowego wyliczenia tej opłaty, która stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, pomnożonej przez ilość odbiorników.

Skarżąca spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym znaczących rozmiarów działalność gospodarczą - hotelarską i winna w związku z tym znać jej zasady, w szczególności zasady obejmujące obowiązek rejestracji używanych w tej działalności odbiorników telewizyjnych oraz konsekwencje ich nieprzestrzegania (tu zaniechania obowiązku rejestracji odbiorników). Wymagania w opisanym zakresie uzasadnia profesjonalny charakter tej działalności oraz obowiązek dochowania jej standardów, w tym odpowiedniej staranności w organizacji i w prowadzeniu swoich spraw. Zatem to na skarżące spółce, a nie na organie - przy poczynionych ustaleniach, niekwestionowanych do chwili otrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej - ciążył obowiązek wykazania, że niezarejestrowanych odbiorników w chwili kontroli nie posiadała albo nie były one używane.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.