Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2015/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 41 ust. 4 i 5, art. 40 c.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nakładającą na Z. S. - skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 3600 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] maja 2011 r. przeprowadzono w miejscowości R., na drodze krajowej nr [...], kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez M. S. Zespołem pojazdów wykonywano krajowy transport drogowy na trasie K. – M. Kierowca okazał do kontroli m. in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz dokument przewozowy nr [...]. Z kontroli został sporządzony protokół podpisany przez kierowcę bez uwag. Podczas kontroli pojazd poddano procesowi ważenia przenośnymi wagami do pomiarów statycznych.

W trakcie pomiaru dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi składowych naczepy przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m. o 1910 kg. Suma nacisków osi wyniosła 27050 kg, natomiast po odjęciu 200kg i 2% tolerancji od wskazań wagi z każdej osi, stwierdzono iż łączny nacisk osi składowej wynosiła 25910 kg.

Pismem z dnia [...] maja 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 ze zm.) dalej u.d.p., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.- dalej: u.r.d.), § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262 ze zm.), oraz art. 104 § 1 kpa, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3600 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W odwołaniu od w/w decyzji strona podniosła, że zarówno kierowca, załadowca jak i przewoźnik dopełnili należytej staranności i nie dopuścili do przeładowania pojazdu, a fakt przekroczenia nacisków osi spowodowany był siła wyższą (przesuwaniem się ładunku sypkiego spowodowanym siłami fizyki oddziałującymi na pojazd w ruchu), której żadna z ww. osób nie była w stanie przeciwdziałać. Strona wskazała, że problem ten dostrzegł Minister Infrastruktury i wraz z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego opracowali projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 4223), w którym to projekcie przewiduje się odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w takiej sytuacji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13g ust. 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 u.d.p. oraz lp. 7 pkt 6 lit. c załącznika nr 2 do w/w ustawy i art. 64 ust. 1 u.r.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 ze zm.). Droga krajowa nr [...], po której poruszał się zatrzymany pojazd została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o naciskach osi do 10 t włącznie. W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości między osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 24 t włącznie, w myśl zapisów lp. 7 pkt. 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Organ wskazał ponadto, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] października 2010 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnych [...] i [...]. Waga nr [...] legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do dnia [...] grudnia 2012 r. natomiast waga o nr [...] legitymowała się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych zgodnie, z którym kara w niniejszej sprawie wynosi 3600 zł.

Organ podkreślił, że nie może być brane pod uwagę tłumaczenie, iż przewożony ładunek przemieszcza się podczas przejazdu, zmieniając naciski na poszczególne osie pojazdu. Ładunek powinien być zabezpieczony w ten sposób, aby nie dochodziło do tego typu sytuacji. To w jaki sposób podmiot wykonujący przejazd zabezpieczy towar leży już w jego gestii. Nie istnieją osobne regulacje prawne dla ładunków sypkich, czy płynnych. Polski system prawny oparty jest o normy abstrakcyjne, które mają zastosowanie do szerokiego spektrum sytuacji. Art. 61 ustawy prawo o ruchu drogowym wyraźnie wskazuje, iż ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia, pozostawia jednak w gestii podmiotu wykonującego przejazd sposób w jaki dokona on rozmieszczenia i zabezpieczenia tego ładunku. Środki zastosowane przez przedsiębiorcę okazały się niewystarczające, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu mimo nie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

W skardze na powyższą decyzję skarżący podnosząc argumenty jak w odwołaniu od decyzji wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie powinien mieć art. 2 Konstytucji RP, jako podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Art. 4 pkt 25 ustawy o drogach publicznych stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy.

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 6 ustawy o drogach krajowych).

Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 10 t.

W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona.

Organy ustaliły, że pojazd skarżącego przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 25,91 t. na potrójnej osi nienapędowej pojazdu – t.j. przekroczono dopuszczalny nacisk o 1,91 t. oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag.

W skardze strona również wyników ważenia nie kwestionuje. Podnosi bowiem, że zarówno kierowca, załadowca jak i przewoźnik dopełnili należytej staranności, by nie doszło do powyższych przekroczeń nacisków na osie. Podmiot wykonujący przejazd zobowiązany jest jednak do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogą. Już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży w interesie przewoźnika i skutki wadliwości działania w tym zakresie obciążają stronę.

Podkreślić przy tym należy, iż odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych stanowił w świetle obowiązującego prawa podstawę do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, dotyczące przesuwania się ładunku sypkiego, nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia jej odpowiedzialności. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej, pojazdu została określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma też możliwości miarkowania ich wysokości, lub odstąpienia od wymierzenia kary.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 760/08, przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę stanowi delikt administracyjny, zagrożony karą pieniężną przewidzianą w art. 40 c u.d.p. (...) odpowiedzialność sprawcy z tytułu deliktu administracyjnego jest niezależna od kwestii winy. Innymi słowy, przekraczając dopuszczalny nacisk osi na drogę przewoźnik popełnia delikt nawet wówczas, gdy nie można mu przypisać winy. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy musi mieć świadomość nieuchronności ponoszenia konsekwencji w przypadkach wykonywania przewozu pojazdem nienormatywnym.

Podnieść przy tym należy, iż Sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przepisów prawnych obowiązujących w dacie jej podjęcia nie zaś przyszłych regulacji prawnych. Uwagi skarżącego co do treści projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych przyszłych ustaw nie mogły być zatem w tej ocenie uwzględnione.

Organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a) i swemu stanowisku dały wyraz w zaskarżonych decyzjach w sposób wymagany przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd nie stwierdził również żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.