Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2591/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 24 ust 2 lit d
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 19 października 2012 r. wniesionej [...] S.A. w [...] jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] lipca 2012r. r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 10 września 2010r., złożonym w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013, [...] S.A w [...] (zwana dalej Skarżącą) zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR, Agencja lub organ) o pomoc finansową. Wnioskowi nadano numer [...].

Po wymaganych uzupełnieniach wniosku zaskarżonym pismem z [...] lipca 2012r. ARiMR odmówiła przyznania pomocy finansowej, ze względu niespełnienie warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz. 1444 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 17 października 2007r., który odnosi się do opisu wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstwa zawartego w rozdziale 5.3.1 załącznika do obwieszczenia MRiRW w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. z 2007, Nr 94, poz. 1035). Organ odmawiając przyznania pomocy wskazał dwie przyczyny: brak środków na sfinansowanie inwestycji oraz zakwestionował cenę zakupu linii technologicznej od firmy [...] S.A S.K.A.

Organ zauważył, że ocena ekonomiczna Skarżącej w zakresie możliwości sfinansowania zaplanowanej operacji wypadła negatywnie. Oceny tej dokonano, ze szczególnym uwzględnieniem rachunku przepływów pieniężnych oraz możliwych do pozyskania źródeł finansowania. Agencja wskazała, że Skarżąca w Biznes Planie wskazała, iż całość operacji zostanie sfinansowania z udziału własnego w wysokości 14,1 mln zł (w tym pożyczka udzielona od udziałowców 9 mln zł) oraz pożyczki od dostawcy linii technologicznej firmy [...] S.A. S.K.A. w wysokości 15 mln zł w tym 7 mln zł jako finansowanie pomostowe. ARiMR stanęła na stanowisku, że Skarżąca nie przedstawiła odpowiednich dokumentów potwierdzających źródła finansowania operacji, gdyż w szczególności przedstawione przez Spółkę dokumenty potwierdzające posiadanie środków pieniężnych w wysokości 9 mln zł pochodzących od udziałowców nie mogą być wykorzystane na sfinansowanie operacji, ponieważ te same środki finansowe zostały przedstawione jako źródła finansowania operacji we wniosku firmy [...] S.A. (pismo od [...] S.A. z 29 maja 2012r.). Ponadto z przedstawionych dokumentów finansowych firmy [...] S.A. S.K.A. dołączonych do wniosku nr [...] wynika, że udzielenie pożyczki w wysokości 15 mln zł przez ww. podmiot nie jest możliwe ze względu na zbyt niski stan środków finansowych tj. ok. 2,9 mln zł pozostających do dyspozycji firmy (stan środków pieniężnych na koniec 2010 roku wynosi 2.950.492,52 zł). Dodatkowo Agencja podniosła, że firma [...] S.A. S.K.A. udzieliła przyrzeczenia pożyczki w wysokości 5 mln zł firmie [...] S.A. na sfinansowanie operacji we wniosku nr [...]. W związku z tym, ARiMR stanęła na stanowisku, że środki finansowe od firmy [...] S.A. S.K.A. nie mogą być uznane jako źródła finansowania operacji firmy [...] S.A.

Organ zauważył, że w trakcie przebiegu weryfikacji wniosku o dofinansowanie Skarżąca został trzykrotnie wezwana przez ARiMR do wyjaśnienia i udokumentowania środków finansowych na realizację inwestycji. Pomimo powyższego nie dostarczyła do Agencji odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej dostępności środków finansowych na realizację operacji. Ponadto przedstawione oświadczenie Banku [...], w którym bank wyraża jedynie zainteresowanie udzieleniem finansowania dla [...] S.A. S.K.A. pod postacią linii kredytowej na finansowanie do 80% ceny netto linii do produkcji [...] nie może być traktowane jako promesa kredytowa, gdyż nie zawiera istotnych postanowień jakie powinna zawierać promesa.

W odniesieniu do drugiej przyczyny odmowy przyznania pomocy Agencja wskazała, że w żadnych dostępnych powszechnie źródłach, w tym również na oficjalnej stronie internetowej firmy [...] S.A. S.K.A. (dostawca linii technologicznej) nie ma wzmianki, by firma ta zajmowała się produkcją bądź dystrybucją linii do produkcji [...] ze słomy. Wątpliwości budziła jednocześnie wycena linii, znacznie, bo blisko trzykrotnie przekraczająca wartości linii dotychczas spotykane w projektach dla linii o porównywalnej wydajności. Oferta ta ponadto, nie miała żadnych szczegółowych danych w zakresie ewentualnych producentów poszczególnych maszyn/urządzeń, ich symboli itp. Dlatego też Agencja pismem z 3 października 2011r. wezwała wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w powyższym zakresie i w odpowiedzi przedstawiła ona skrótową informację na temat przeprowadzenia przez nią rozeznania na rynku linii do produkcji [...] oraz poinformowała, iż od roku [...] jest producentem takich linii i jedna linia doświadczalna działa już w zakładzie (niestety nie wskazano bliższych danych). Dodatkowo organ zauważył, że Skarżąca poinformowała, iż cyt.: "jest sprawą wewnętrzną tej firmy w jaki sposób oferuje swoje urządzenia na rynku i gdzie publikuje informacje". Ponadto wskazała, że cyt.: "w ramach operacji zrealizowany ma być projekt technologiczny. Do czasu jego sporządzenia nie możemy przedstawić szczegółowej specyfikacji maszyn i urządzeń". Zdaniem Agencji takie stwierdzenie sugerowało, iż de facto projekt nie jest jeszcze gotowy, dlatego też tym większe wątpliwości wzbudziła wycena linii.

Organ podkreślił, że w odpowiedzi na ponowne wezwanie w którym zwrócono się o doprecyzowanie ofert, w tym przedmiotowej oferty firmy [...] S.A. S.K.A., oraz przedstawienie projektu technologicznego, który również stanowił koszt kwalifikowalny projektu, Skarżąca przedstawiła projekt technologiczny zawierający zestawienie maszyn/urządzeń. Projekt ten zawierał jedynie ogólne dane maszyn/urządzeń (parametry techniczne typu moc, przepustowość itp.), brak było ich cen, specyfikacji dot. symboli/modeli oraz ewentualnie producentów, jeżeli były to inne podmioty niż oferent. Organ zauważył, że tylko przy jednym z urządzeń, tj. granulatorze widniał symbol [...] i po sprawdzeniu tego wyróżnika w internecie ustalił, że producentem jest [...] firma [...]. Dlatego też, zdaniem organu, powstało podejrzenie, że oferent nie jest producentem przynajmniej części z elementów linii, co mogło mieć wpływ na ustalenie ostatecznej ceny linii.

Agencja podała również, że jej pracownik zwrócił się do jednej z firm wymienionych w piśmie, z którymi rzekomo nawiązywał kontakt Skarżąca, tj. firmy [...], która przesłała przykładową ofertę budżetową na linię do produkcji [...] ze słomy o wilgotności do 25% i wydajności 4-5 t/h w cenie 6,3 mln zł). Zdaniem organu powyższe podważa twierdzenie Skarżącej wskazujące na brak na rynku przedsiębiorstw oferujących linie do produkcji [...] ze słomy o wilgotności 25%.

W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR pismem nr [...] z [...] października 2012r. stwierdziła, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W uzasadnieniu pisma powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z 31 lipca 2012r. oraz wskazała, że zgodnie z Instrukcją przygotowania biznes planu dla działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" jeżeli przedsiębiorstwo finansuje operację za pomocą kredytu bankowego jest ono zobowiązane do dołączenia promesy udzielenia kredytu dotyczącej przedmiotowej operacji. Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy wskazuje, iż na stronach internetowych ARiMR umieszczono wzór przyrzeczenia udzielenia kredytu/pożyczki, zawierający niezbędne informacje które powinny znaleźć się w składanym dokumencie. Dostarczona przez Spółkę oferta Banku [...] S.A. nie zawiera istotnych postanowień, jakie powinna zawierać promesa kredytowa. Z wystawionego w dniu 6 lutego 2012 r. przez Bank [...] S.A. dokumentu wynika jedynie, że Bank jest zainteresowany udzieleniem finansowania dla [...] S.A.S.K.A. Warunkiem udzielenia ww. kredytu jest pozytywne rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz spełnienie przez [...] S.A. S.K.A. odpowiednich warunków proceduralnych obowiązujących w banku. Jednocześnie Bank zaznaczył, iż warunki przedstawione w niniejszej ofercie współpracy nie mają charakteru wiążącego i nie stanowią oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego (...) niniejsze oświadczenie ma charakter wyłącznie informacyjny. Agencja wskazała, że nie kwestionowała, że oferta banku dotyczyła sfinansowania linii produkcyjnej, tylko że pismo banku nie stanowi gwarancji udzielenia takiej pożyczki. Podała, że te same dokumenty, tj. pismo z Banku [...] S.A. z [...] lutego 2012 r. oraz potwierdzenia realizacji operacji (bez potwierdzenia z Urzędu Skarbowego) zostały przedstawione, jako źródła finansowania operacji ujętej we wniosku złożonym przez [...] S.A. W związku z tym uznała, że Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających możliwość sfinansowania operacji.

W odniesieniu do drugiej przesłanki odmowy przyznania pomocy finansowej Agencja wskazała, że Skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych danych i informacji, które potwierdzałyby, iż koszty przedstawione w ofercie przedsiębiorstwa [...] S.A. są zgodne z cenami rynkowymi. Agencja wskazała, iż na etapie uzupełnień Skarżąca złożyła wyjaśnienia, iż jej celem było pozyskanie linii technologicznej spełniającej określone wymagania: 1) przetwarzanie słomy (...), 2) wilgotność surowca 25% bez stosowania odrębnego procesu suszenia (...), 3) zabezpieczenie trwałości projektu (...). Jednakże, jak podkreśliła, powyższe dane nie zostały ujęte zarówno w zapytaniach ofertowych, jak również nie stanowiły kryterium wyboru ofert, a zatem powyższe wyjaśnienia Skarżącej nie mogą stanowić uzasadnienia wyboru oferty przedsiębiorstwa [...] S.A.

Pismem z 19 października 2012r. Skarżąca wniosła skargę na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2012r. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że Agencja nie wzięła pod uwagę i nie weryfikowała instrumentów finansowych zawartych w montażu finansowym przedsięwzięcia ograniczając się do prostego badania sprawozdań finansowych. Wskazała, że [...] S.A. S.K.A. otrzymał ofertę od banku [...] na finansowanie transakcji dotyczących grupy przedsiębiorstw a nie tylko tego danego przedsiębiorstwa. Zdaniem Skarżącej organ nie wziął tego pod uwagę zakładając, że oferta dotyczy tylko firmy [...]S.A. S.K.A. Zdaniem Skarżącej Agencja nie ma powodu twierdzić, że [...] S.A. S.K.A. bez tej pożyczki nie będzie w stanie wyprodukować linii do produkcji [...]. Celem oferty banku było wsparcie nabywców linii technologicznych za pośrednictwem [...] S.A.S.K.A. a nie sfinansowanie produkcji

Podała również, że pożyczka udzielona przez udziałowca firmy [...]S.A. tej firmie nie jest tożsama z pożyczką udzieloną przez udziałowca spółki [...] S.A. tej spółce.

Dodatkowo Skarżąca wskazała, że zgodnie z instrukcją dokonał wyboru oferenta, natomiast organ nie przyjmuje pojęcia zamówienia pod klucz - przedmiotem zamówienia jest dostawa kompletnej linii technologicznej a nie poszczególnych urządzeń do niej. Oferenci dostali od wnioskodawcy oczekiwania (wydajność, uwagi dotyczące technologii - brak procesu suszenia, 5-cio letni okres gwarancji) i pod te oczekiwania przygotowali oferty. Podniosła, że [...] nie jest producentem całej linii (jest producentem niektórych jej elementów) ale jest dostawcą całej linii i w całości ją firmuje. Dowodząc, że podobną linie można kupić już za ok. 3 mln zł Agencja poświadczyła brak znajomości tematu. Do porównania przyjęła bowiem linię do produkcji [...]u bez suszarni. Jednakże istnieje zasadnicza różnica miedzy linią bez suszarni a linią przystosowaną do produkcji [...] bez wykorzystania suszarni. Ważnym tu jest, że linia ta ma być przystosowana do przerobu surowca o dużej wilgotności (rzędu 25%) i to bez procesu suszenia. Ostatecznie przyjęto jako porównawczą linię dostosowaną do produkcji z surowca o wilgotności 25% o wartości ok. 6mln.

Zdaniem Skarżącej niezasadny był zarzut organu wskazujący na fakt, że niezgodnie z prawdą wskazała ona, iż nie ma podmiotów oferujących takie linie, gdyż organ pominął w tym zakresie czynnik czasu. Wyjaśniła, że w dacie złożenia wniosku (2010) nie było podmiotów oferujących takie linie. Jej zdaniem oczywistym jest, że producenci zmieniają swoją ofertę stosownie do trendów na rynku i takie oferty się w międzyczasie pojawiły. Ponadto z nieznanych przyczyn Agencja nie zaproponowała i nie przeprowadziła żadnej wizyty referencyjnej, o którą wnosiła Skarżąca.

W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi.

Przy piśmie procesowym z 14 lutego 2012r. Skarżąca załączyła opinię biegłego rewidenta odnośnie zasadności odmowy udzielenia pomocy Spółce. W opinii tej zawarto polemikę z twierdzeniami Agencji dotyczących możliwości sfinansowania realizacji projektu przez Skarżącą, przytoczono tożsame argumenty jak w złożonej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 mają swoje źródło w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE.L z 2005r., Nr 277, s. 1) i w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/20061 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE L z 2006, Nr 368, s. 15) oraz w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L z 2011r., Nr 25, s. 8), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 65/2011. Natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U., Nr 64, poz. 427 ze zm. - zwana dalej ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) oraz wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Wymienione rozporządzenie określa przesłanki konieczne do przyznania pomocy poczynając od regulacji dotyczących szczególnych wymagań jakim powinien odpowiadać wniosek i załączniki do niego. Do wniosku musiały być załączone dokumenty wymienione w jego pkt VI pt. "Informacja o załącznikach". Wniosek zawierał też pkt VII, w którym Skarżąca składała stosowne oświadczenia woli co do znajomości przepisów prawnych dotyczących przyznania przedmiotowej pomocy, w tym również znajomości wymienionej "Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy". Ponadto składała oświadczenie co do prawdziwości przedstawionych danych.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r. pomoc jest przyznawana na operacją obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności, o której mowa w art. 28 ust. 1 lit. b tiret pierwsze rozporządzenia nr 1698/2005, w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności wymienionych w wykazie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub w zakresie przetwórstwa roślin na produkty, które są wykorzystywane na cele energetyczne: spełniającą wymagania określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, (...), w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1.

W myśl opisu zamieszczonego w rozdziale 5.3.1. "Opis wymogów i celów w odniesieniu do poprawy ogólnych wyników przedsiębiorstw" załącznika do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P., Nr 94, poz. 1035 ze zm.) pomoc może być przyznana podmiotom zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia, co weryfikowalne jest na podstawie analizy danych ekonomicznych dotyczących dotychczasowej działalności gospodarczej oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. d rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 kontrole administracyjne wniosków o wsparcie obejmują w szczególności weryfikację racjonalności zaproponowanych kosztów, którą ocenia się za pomocą odpowiedniego systemu oceny, takiego jak koszty referencyjne, porównanie różnych ofert lub komitet oceniający.

Przechodząc do oceny merytorycznej podniesionych w skardze zarzutów należy zauważyć, że są one nieuzasadnione.

Agencja prawidłowo zakwestionowała możliwości Skarżącej na sfinansowania planowanego przedsięwzięcia. Zasadnie bowiem organ wskazał, że załączone oświadczenie Banku [...] S.A. nie jest promesą bankową. Z oświadczenia banku wprost wynika, że cyt. udzielenie przedmiotowego finansowania dla [...] S.A. S.K.A. Bank uzależnia od pozytywnego rozpatrzenia wniosku kredytowego na realizację w/w przedsięwzięcia oraz po spełnieniu przez [...] S.A. S.K.A. odpowiednich warunków proceduralnych obowiązujących w Banku [...] SA. Mając powyższe na względzie należy zauważyć, że bank, nawet wstępnie, nie badał zdolności kredytowej [...]. Dlatego też pismo z 6 lutego 2012r. nie stanowi promesy kredytowej a pismo to ma charakter tylko i wyłącznie informacyjny. Prawidłowo organ zwrócił uwagę, że zgodnie z Instrukcją przygotowania biznes planu dla działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" jeżeli przedsiębiorstwo finansuje operację za pomocą kredytu bankowego jest ono zobowiązane do dołączenia promesy udzielenia kredytu dotyczącą przedmiotowej operacji. Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy wskazuje, iż na stronach internetowych ARiMR umieszczono wzór przyrzeczenia udzielenia kredytu/pożyczki, zawierający niezbędne informacje które powinny znaleźć się w składanym dokumencie. Skarżąca przystępując do swego rodzaju konkursu winna zapoznać się ze wszystkimi dokumentami i się do nich zastosować, czego w zakresie promesy nie uczyniła. Ponadto słusznie ARiMR zauważyła, że przedsiębiorstwo [...] S.A.S.K.A. udzieliło przyrzeczenia pożyczki wysokości 5 mln zł przedsiębiorstwu [...]S.A. (Karta 53 akt sądowych w sprawie V SA/Wa 2590/12 - wniosek nr [...]), a jak wynika, z przedstawionych do wniosku nr [...] dokumentów finansowych przedsiębiorstwa [...] S.A.S.K.A., stan środków finansowych na koniec 2010 r. wynosi niewiele ponad 2,9 mln (karta 63 akt administracyjnych w sprawie V SA/Wa 2590/12), co wskazuje, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo nie jest zdolne do udzielenia pożyczki w wysokości 15 mln (karta 715 akt administracyjnych).

Słusznie także w zakresie kredytu kupieckiego w wysokości 15 mln zł Agencja wskazał, że kredyt kupiecki stanowi sposób finansowania operacji, który nie mieści się w ramach programu PROW 2007-2013, bowiem inwestycja podlegająca refundacji zgodnie z warunkami o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007r., musi zostać w całości zakończona i opłacona. Kredyt kupiecki natomiast jest formą finansowania z odroczoną formą płatności. Dlatego też ARiMR zasadnie nie uznała tego kredytu jako prawidłowego sposobu finansowania i ustaliła, że projekt nie jest możliwy do zrealizowania w warunkach opisanych przez Skarżącą w biznesplanie.

Sąd z urzędu badając sprawę zwrócił uwagę, że dla działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" zostały złożone dwa inne wnioski: [...] S.A. S.K.A. i [...] S.A. Projekty przedstawione we wnioskach [...] S.A S.K.A (sygn. akt V SA/Wa 2400/12) oraz [...]SA (sygn. akt V SA/Wa 2590/12) dotyczyły również uruchomienia Zakładu Produkcji [...] i wskazywały podobne źródła finansowania (np. w sprawie [...] SA, sygn. akt V SA/Wa 2590/12: pożyczka od [...] S.A S.K.A - 5 mln, kredyt kupiecki- ok. 12 mln - karta 210 akt administracyjnych). Ponadto w sprawie dotyczącej [...] S.A. załączono również te same dokumenty finansowe, co w niniejszej, tj. potwierdzenia realizacji operacji dotyczących odszkodowań za grunt – karty 46 - 48 akt administracyjnych w sprawie V SA/Wa 2590/12, z których to środków w przedmiotowej miała zostać udzielona pożyczka od udziałowca). Powyższe w całości potwierdza dokonane przez ARiMR ustalenia w zakresie możliwości finansowych Skarżącej.

W tym miejscu odnosząc się do załączonej opinii biegłego rewidenta należy zauważyć, że po pierwsze stanowi ona dokument prywatny oraz nie była ona przedmiotem oceny dokonanej przez organ. Jednakże, co najważniejsze, opinia ta stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organu. Nie powołuje ona żadnych faktów na potwierdzenie tez w niej zawartej oraz świadczy o nie znajomości podstaw prawnych i dokumentów mających znaczenie dla oceny wniosku np. w odniesieniu do promesy kredytowej. W związku z powyższym załączone pismo nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że zdaniem Sądu, złożony wniosek o dofinansowanie projektu był nieprzygotowany, gdyż Skarżąca mimo wielokrotnych wezwań nie była w stanie wskazać poszczególnych elementów linii produkcyjnej i jej szczegółowych kosztów. Powyższe spowodowało, że Agencja nie miała możliwości weryfikacji cen linii technologicznych pod kątem ich wiarygodności. ARIMR, jako dysponent środków publicznych pochodzących z budżetu krajowego i z budżetu Unii Europejskiej jest zobowiązana zapewnić, iż wydatki będą dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, a przyznanie pomocy będzie adekwatne i zgodne z celami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Środki pomocowe pochodzące z PROW w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają one ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L z 1995r., Nr 312). Stosowanie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Mając powyższe na uwadze oraz cytowany wyżej art. 24 ust. 2 lit d rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 ARiMR miała uzasadnione podstawy do zbadania wybranej przez Skarżącą oferty pod kątem zasadności kosztów na dostawę i montaż 3 linii do produkcji [...] o wydajności 2 tony na godzinę o wartości 9 mln zł każda i 60 miesięcznej gwarancji. Organ zasadnie zwrócił uwagę, że cena linii produkcyjnej była znacząco wyższa od cen linii o podobnych parametrach, dlatego też wzywał Skarżącą do złożenia wyjaśnień mających na celu ustalenie powodów dla których cena tej linii jest tak wysoka. Skarżąca jednakże w sposób racjonalny nie potrafiła powyższego wyjaśnić. Co więcej wskazała, iż nie został jeszcze sporządzony projekt technologiczny linii produkcyjnej i do czasu jego sporządzenia nie będzie możliwym przedstawienie szczegółowej specyfikacji maszyn i urządzeń. Powyższe świadczy, że wskazana w ofercie cen linii produkcyjnej jest ceną nie mającą oparcia na racjonalnych podstawach. Wskazana cena jest szacunkowa i nie uwzględnia rzeczywistych kosztów zastosowanych maszyn i urządzeń. Co więcej z wyjaśnień, otrzymanych od Skarżącej w dniu 24 października 2011 r. wynika, iż przeprowadzona przez nią analiza rynku wykazała, że jedynie przedsiębiorstwo [...] S.A. oferuje linię do produkcji [...] pozwalającą na przetwarzanie surowca o wysokiej wilgotności, wynoszącej 25%, jednakże jak wynika z powyższego firma ta do 24 października 2011r. (sic. ponad rok od otrzymania zaakceptowanej oferty) nie była w stanie podać konkretnych maszyn/urządzeń i ich cen w zastosowanej linii produkcyjnej. Prawidłowo zatem ARiMR próbował ustalić rzeczywisty koszt podobnej linii produkcyjnej i wskazała, że jedna z polskich spółek linię do produkcji [...] przetwarzającej surowiec o wilgotności na poziomie 25%, o wydajności 4-5 T/h [...] (większa wydajność niż linia oferowana przez przedsiębiorstwo [...] S.A. – 2t/h) wyceniła na kwotę około 6 mln zł, a zatem taniej od linii wybranej przez Skarżącą o 3 mln zł. Co warto zauważyć trzy linie produkcyjne Skarżącej o wartości ok. 27 mln złotych miały produkować 36.000 ton rocznie, natomiast jedna o wartości ok. 6 mln miała produkować 20.000 ton rocznie porównywalnego [...]. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Skarżąca mimo wezwania nie uzasadniła powodów tak wysokiej ceny za 3 linie produkcyjne. Wskazanie w piśmie z 11 czerwca 2012r., że jej lina produkcyjna będzie inna, gdyż nie będzie stosowała odrębnego procesu suszenia, zdaniem Sądu było zupełnie niewystarczające. Skarżąca bowiem w żaden sposób nie wskazała, racjonalności ponoszenia tak znacznych kosztów na zakup linii. Nie wskazała, mimo ciążącego na niej ciężaru dowodu, że w racjonalnym okresie czasu ponoszone koszty szybciej się zwrócą ze względu na np. na niższe koszty energii. Wskazane w piśmie ogólniki nie dają się zweryfikować. Dlatego też prawidłowo organ zakwestionował cenę linii produkcyjnych, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy oraz brak racjonalnych wyjaśnień w tym zakresie Skarżącej i dostawcy linii produkcyjnych (producent nie przedstawił projektu technologicznego oraz nie miał skompletowanych elementów niezbędnych do budowy linii i mimo to przedstawił wycenę linii produkcyjnej).

Bezzasadny jest zarzut Skarżącej dotyczący nie przeprowadzenia przez ARIMR wizyty referencyjnej, gdyż organ nie miał takiego obowiązku. Stosownie do art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc w ramach przedmiotowego działania jest przyznawana na podstawie umowy, a do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy, prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Przepis ten stanowi również, że przepisy art.21 ust.2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zacytowane wyżej przepisy obok wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. (z wyjątkami wynikającymi z ustawy), dodatkowo wprowadziły zasadę, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania do postępowania w rozpoznanej sprawie należy wskazać, że to na Skarżącej, jako podmiocie ubiegającym się o dofinansowanie na realizację przedsięwzięcia w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym racjonalnego uzasadnienia kosztów linii produkcyjnej oraz możliwości finansowych Skarżącej. Przeprowadzona przez ARiMR ocena dokumentacji wniosku nie dawała podstaw do podjęcia powyższej czynności, która to jedynie spowodowałaby dodatkowe koszty (publiczne) oceny wniosku.

Słusznie również ARiMR zauważyła, na etapie oceny wezwania do usunięcia naruszenia prawa, że Skarżąca mimo wskazywania, że jej celem był nabycie linii technologicznej spełniającej określone wymagania, wymagań tych nie zamieściła w zapytaniach ofertowych. W szczególności dotyczy to wilgotności surowca w wysokości 25 % bez stosowania odrębnego procesu suszenia oraz zabezpieczenia trwałości projektu. Zasadnie organ podkreślił, że powyższe dane nie zostały ujęte zarówno w zapytaniach ofertowych, jak również nie stanowiły kryterium wyboru ofert, a zatem wyjaśnienia Skarżącej nie mogły stanowić uzasadnienia wyboru oferty przedsiębiorstwa [...] S.A.

Z wyżej przedstawionych powodów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Prowadząc postępowanie Agencja nie uchybiła obowiązującym ją zasadom proceduralnym, w szczególności wynikającym z art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Agencja nie naruszyła w szczególności zasady praworządności oraz rozpatrzyła cały zgromadzony materiał dowodowy, gdyż prawidłowo przeprowadziła postępowanie w niniejszej sprawie, a negatywny dla Skarżącej wynik postępowania nie może być równoznaczny z naruszeniem powołanych zasad.

Uznając, że organ w toku postępowania w sprawie wniosku Skarżącej nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i wydał prawidłowe rozstrzygniecie zawarte w piśmie z 31 lipca 2012 r. Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) orzekł jak w sentencji wyroku.