Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 771/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 14, art. 46 pkt 1, art. 51 ust. 2, art. 53, art. 57 pkt 2, art. 58 ust. 1 pkt 1, art. 153, art. 174,
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 17 pkt 6, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 6, art. 44 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 72 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 33 par. 2, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Miasta z dnia 30 grudnia 2009 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] –rejon ulic [...], [...] i [...] w mieście G. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Rada Miasta podjęła w dniu 30 grudnia 2009 r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. – rejon ulic S., Ł. i P. w G.

Prokurator Okręgowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wskazaną powyżej uchwałę Rady Miasta w części obejmującej karty terenu nr 008, 009, 010 i 016, domagając się stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części.

W skardze zarzucono, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego nr 13/07 z dnia 23 kwietnia 2007 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody niektórych drzew i głazów w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 91, poz. 1434), polegającym na zaniechaniu określenia zasad ochrony wiązu szypułkowego rosnącego przy ul. P. [...] w G. Uchwalona zaś dla karty terenu 008 regulacja pozwala na trwałe zniekształcenie rzeźby terenu i zmianę stosunków wodnych w procesach inwestycyjnych, co stwarza podstawy do działań uchylających ochronę pomnikowego wiązu szypułkowego.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. Organ wskazał, że procedura uchwalania planu jest złożona. Projekt planu uzyskał wszystkie wymagane prawem pozytywne opinie i uzgodnienia, w tym z Wojewodą i to także w zakresie ochrony przyrody. Ustalenia planu przewidują ochronę przedmiotowego wiązu w postaci obowiązku jego zachowania. Ponadto przystąpienie do sporządzenia planu nastąpiło w dniu 25 listopada 2004 r. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w § 10 ust. 1 stanowi zaś, że materiały planistyczne sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego powinny być aktualne na dzień przekazania, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 16 listopada 2006 r., kiedy to projekt planu został udostępniony Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody. Natomiast wiąz szypułkowy stał się pomnikiem przyrody w dniu 24 maja 2007r. Poza tym zmiana polegająca na ustanowieniu pomnika przyrody należy do zmian przepisów prawa działających niezależnie od planu miejscowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.

W wyniku dokonanej kontroli pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z istotnym naruszeniem przepisów procedury planistycznej.

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.).

Rada Miasta przystąpiła do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. – rejon ulic S., Ł. i P. w G. uchwałą z dnia 25 listopada 2004 r., natomiast plan ten został uchwalony w dniu 30 grudnia 2009 r.

Uchwalenie planu poprzedziła procedura planistyczna - łącznie z dwukrotnym wyłożeniem do publicznego wglądu projektu planu miejscowego. Sporządzona została także, w 2006 roku, "Prognoza oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejon ulic S., Ł. i P.". Podstawę tego opracowania stanowiła ustawa Prawo ochrony środowiska oraz inne wskazane akty prawne, które mają daty wcześniejsze niż dzień 15 listopada 2008 r.

Podejmując zaskarżoną uchwałę, Rada Miasta nie dostrzegła jednakże, że w dniu 3 października 2008 roku została uchwalona ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227). Ustawa ta weszła w życie w dniu 15 listopada 2008 roku (art. 174 ww. ustawy), a więc ponad rok przed dniem podjęcia zaskarżonej uchwały.

W przepisach przejściowych zawartych w Rozdziale 2. Działu VIII ww. ustawy brak jest przepisów, które wskazywałyby jakie normy należy stosować w przypadku procedury planistycznej wszczętej na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 15 listopada 2008 roku, a niezakończonych podjęciem stosownej uchwały do dnia wejścia w życie powyższej ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepis art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stanowiący, że do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 144 przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten dotyczy bowiem tylko spraw wszczętych na podstawie ustawy wskazanej w art. 144, czyli ustawy - Prawo ochrony środowiska, rozstrzyganych ponadto w drodze decyzji administracyjnych. Natomiast przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, a procedura planistyczna uregulowana jest w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie jest to zatem postępowanie, o którym mowa w art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Takie też stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i sąd orzekający w niniejszej sprawie je podziela (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt II SA/GL 530/10, Lex nr 6034705; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 228/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 505/11, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak przepisów międzyczasowych wskazuje zatem na konieczność zastosowania zasady bezpośredniego działania nowego prawa, zgodnie z którą od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, a które trwają w czasie dokonywania zmian w prawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 273/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 505/11 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym powstałym na tle stosowania przepisów ustawy do toczących się procedur planistycznych występują rozbieżności. Odmienne stanowisko, zgodnie z którym brak przepisów przejściowych nie uzasadnia wykładni rozszerzającej i w istocie wstecznego działania nowych regulacji zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1920/09 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela przedstawionego tam poglądu, zgadza się natomiast ze stanowiskiem wyrażonym w przywołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2011 r.

Rada Miasta, od chwili wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zobligowana była postępować zgodnie z jej normami. Tymczasem kwestionowana w niniejszej sprawie uchwała podjęta została bez uwzględnienia zmian wprowadzonych omawianą ustawą.

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wprowadziła istotne zmiany w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 46 pkt 1 ustawy ustanowił obowiązek przeprowadzenia dla projektów planów zagospodarowania przestrzennego strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy przewidziano, że strategiczna ocena oddziaływania na środowisko jest to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityki, strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności: a. uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko; b. sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko; c. uzyskanie wymaganych ustawą opinii; d. zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Art. 51 ust. 2 ustawy określił nowe wymaganie, jakie powinna spełniać prognoza oddziaływania na środowisko. Z art. 53 ustawy wynika, iż organ opracowujący projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub 47, a więc także projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgadnia z właściwymi organami, o których mowa w art. 57 i 58, zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko. Uzgodnienia dokonuje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o uzgodnienie. Z art. 57 pkt 2 ustawy wynika, że organem właściwym w sprawach opiniowania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest - w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – regionalny dyrektor ochrony środowiska. Z art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika zaś, że organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Mocą tej ustawy dodano również do art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym punkt – 6c. Po wprowadzonej zmianie, od dnia 15 listopada 2008 r., art. 17 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym otrzymał brzmienie: "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego uzyskuje opinię o projekcie planu: a. gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno – architektonicznej; b. wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym; c. regionalnego dyrektora ochrony środowiska".

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku wprowadziła więc nowy organ opiniujący projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a ponadto obowiązek sporządzania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, trzeba stwierdzić, że przeprowadzona przez Radę Miasta procedura planistyczna niewątpliwie nie uwzględniła zmian stanu prawnego wprowadzonego ustawą z dnia 3 października 2008 r., obowiązujących od dnia 15 listopada 2008 r., i nie przeprowadziła uzupełniającego postępowania planistycznego.

Prezydent Miasta nie wystąpił bowiem o uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko ani też nie uzyskał opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odnośnie projektu zaskarżonego planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Organ ten opiniuje projekt planu wraz z prognozą, którą ocenia także pod kątem uwzględnienia dokonanych uprzednio uzgodnień dotyczących zakresu i stopnia szczegółowości wymaganych informacji. W aktach sprawy brak jest dowodów na to, aby Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię o projekcie zaskarżonego planu wraz prognozą oddziaływania na środowisko. Brak jest także potwierdzenia, że Prezydent wystąpił o uzgodnienie zakresu prognozy do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Ponadto w trakcie procedury nie przeprowadzono strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Znajdująca się w aktach sprawy prognoza oddziaływania na środowisko nie może zostać uznana przez Sąd za odpowiadającą wymogom nowej ustawy, ponieważ o jej zakresie i stopniu szczegółowości zawartych w niej informacji, zgodnie z przepisami obowiązującymi od dnia 15 listopada 2008 r. muszą zadecydować – regionalny dyrektor ochrony środowiska i państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Ponieważ nie przedstawiono tym organom administracji projektu planu (po zmianach stanu prawnego dokonanego ustawą z dnia 3 października 2008 r.), Sąd nie może samodzielnie ocenić, czy sporządzona na potrzeby planu prognoza oddziaływania na środowisko odpowiada wymogom tej ustawy. Mógłby to stwierdzić jedynie regionalny dyrektor ochrony środowiska, gdyby otrzymał do zaopiniowania projekt planu wraz ze sporządzoną na tym etapie prognozą oddziaływania na środowisko.

Wyjaśnić przy tym należy, że możliwa byłaby również taka sytuacja, w której organ ten zaopiniowałby pozytywnie projekt planu, nie wnosząc uwag do sporządzonej wcześniej prognozy, przez co nie byłoby konieczności powtórzenia procedury planistycznej związanej ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko.

Na marginesie jedynie wskazać należy, że w orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, że możliwe byłoby zaopiniowanie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska nawet po uchwaleniu panu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2011r., II OSK 52/12 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).

Żadna z powyżej wskazanych sytuacji nie wystąpiła jednakże w niniejszej sprawie.

W toku postępowania organ wskazywał na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Powoływany przez organ § 10 ust. 1 stanowi, że materiały planistyczne sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego powinny być aktualne na dzień przekazania tego projektu do opiniowania i uzgodnienia. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie miało miejsce to w dniu 16 listopada 2006 r.

Z kolei z § 10 ust. 2 wskazanego rozporządzenia wynika, że materiały planistyczne sporządzone na podstawie przepisów odrębnych, wykorzystywane na potrzeby projektu planu miejscowego, powinny być aktualne na dzień przystąpienia do sporządzania tego projektu.

Przepisy powyższe nie dotyczą jednak zmiany przepisów prawa, stąd też nie mogłyby stanowić podstawy do niezastosowania nowej regulacji wprowadzonej przez ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z tych samych powodów nie mogły one stanowić podstawy do nieuwzględnienia przez Radę wydania przez Wojewodę rozporządzenia nr 13/07 z dnia 23 kwietnia 2007 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody niektórych drzew i głazów w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 91, poz. 1434). Akt ten zmienił bowiem stan prawny na terenie objętym opracowaniem projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zaskarżonej uchwały. Z dniem bowiem 9 maja 2007 r. został uznany za pomnik przyrody wymieniony w załączniku nr 1 pod poz. 22 wiąz szypułkowy położony w G. przy ul. P. [...], na działce stanowiącej własność Miasta G., który to został zapisany w wojewódzkim rejestrze poników przyrody pod poz. 1968.

W § 2 tego rozporządzenia zostały wprowadzone następujące zakazy dotyczące drzew uznanych za pomniki przyrody:

a) niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektów,

b) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu,

c) uszkadzania i zanieczyszczania gleby,

d) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody,

e) zmiany sposobu użytkowania ziemi,

f) umieszczania tablic reklamowych.

W § 3 stwierdzono, że celem ochrony tworów przyrody wymienionych w załączniku nr 1 oraz w załączniku nr 2 do rozporządzenia jest zachowanie różnorodności biologicznej, jak również zapewnienie ciągłości istnienia gatunków przez ich utrzymanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony. Jednocześnie wskazano, że nadzór nad formami ochrony przyrody sprawuje Wojewódzki Konserwator Przyrody (§ 4).

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 204 r. o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały (Dz. U. z 2009 r., nr 151 poz.1220) cele ochrony przyrody są realizowane przez:

1) uwzględnianie wymagań ochrony przyrody w polityce ekologicznej państwa, programach ochrony środowiska przyjmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategiach rozwoju województw, planach zagospodarowania przestrzennego województw, strategiach rozwoju gmin, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego i planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz w działalności gospodarczej i inwestycyjnej;

2) obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody formami ochrony przyrody.

Art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że pomniki przyrody są formami ochrony przyrody. Stosownie zaś do art. 44 ust. 1 ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody albo uchwały rady gminy, jeżeli wojewoda nie ustanowił tych form ochrony przyrody. Rozporządzenie wojewody lub uchwała rady gminy, o których mowa w ust. 1, określają nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1 (art. 44 ust. 2).

Stosownie do treści art. 15 ust 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego.

Również z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) wynika, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska.

Co więcej, zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się w szczególności ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000, zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin.

Z przepisów tych wynika, że w procesie planowania przestrzennego powinno być brane pod uwagę zarówno utrzymanie na danym terenie form ochrony przyrody, jak i ograniczenia w korzystaniu środowiska wynikające z tego tytułu.

Zatem ta szczególna forma ochrony przyrody jaką jest przedmiotowy pomnik przyrody, powinna była zostać uwzględniona przy ustalaniu sposobu zagospodarowania terenu, na którym się znajduje. W zaskarżonej uchwale kwestia ta nie została jednakże uregulowana. Zdaniem Sądu nie może być uznane za wystarczające postanowienie planu zawarte w punkcie 11.3 karty terenu 008, które ogranicza się jedynie do nakazu zachowania wartościowego drzewostanu.

W powyższym zakresie zaskarżona uchwała narusza więc art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym w związku art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i rozporządzeniem Wojewody nr 13/07 z dnia 23 kwietnia 2007 r.

W niniejszej sprawie zachodzi jednakże podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Niedopełnienie bowiem obowiązków wynikających z art. 17 pkt 6 lit. a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z art. 46 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego skutkiem jest nieważność całej uchwały (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r., II OSK 430/12 i z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 273/11 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 505/11 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).

Wskazać nadto należy, że postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. oddalił wnioski K. W. oraz innych osób o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. W ocenie Sądu wydanie tego postanowienia nie stanowiło podstawy do odroczenia rozprawy, mimo że na postanowienie to przysługuje zażalenie. Jedyna racja przemawiająca za odroczeniem rozprawy z powodu wydania wspomnianego postanowienia, to umożliwienie osobom, którym odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie, uzyskania prawomocnego orzeczenia stwierdzającego, że nie mogą brać udziału w postępowaniu. Ustawodawca uznał, że rozstrzygnięcie o tym czy określony podmiot może brać udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest na tyle istotne dla ochrony jej interesu prawnego, że zdecydował przyznać jej uprawnienie do wniesienia zażalenia na ewentualne postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie (art. 33 § 2 zdanie ostanie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zażalenie to jest zatem, jak sama instytucja prawna dopuszczenia do udziału w sprawie, elementem ochrony przed sądem administracyjnym interesu prawnego podmiotów, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżony akt. Z ochrony tej nie mogą jednakże korzystać podmioty, które przyznane im uprawnienia wykorzystują do innych celów, w szczególności takich, które godzą w podstawowe zasady postępowania przed sądem.

Mając to na uwadze wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie okoliczności dotyczące składania kolejnych wniosków o dopuszczenie do udziału w sprawie w sposób jednoznaczny w ocenie Sądu wskazują, że instytucja prawna uregulowana w art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została wykorzystana w celu przedłużenia postępowania przed sądem administracyjnym i wręcz uniemożliwienia załatwienia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a nie po to, aby w celu ochrony interesu prawnego, zapewnić udział w postępowaniu przed sądem osób, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżony do sądu akt.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego były już wcześniej składane wnioski o dopuszczenie do udziału charakterze uczestników postępowania. W szczególności zaś wniosek taki składał już K. W. Wniosek ten został oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 16 lutego 2011 r. z takim samym uzasadnieniem jak w postanowieniu dnia 19 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2011 r., II OZ 695/11 oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 16 lutego 2011 r., uznając za prawidłową wykładnię art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wniosek o dopuszczenie do udziału składało również Stowarzyszenia A, członkiem zarządu którego jest K. W. W sprawie tego wniosku Sąd orzekał dwukrotnie. Sąd oddalił wniosek Stowarzyszenia postanowieniem z dnia 27 października 2011 r., które to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. Następnie zaś wniosek Stowarzyszenia został oddalony przez Sąd postanowieniem z dnia 5 września 2012 r. Zażalenie wniesione prze Stowarzyszenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. wydanym w sprawie II OZ 190/13.

Po wyznaczeniu kolejnego terminu rozprawy został złożony następny wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania K. W. oraz innych osób. Wniosek ten został złożony mimo tego, że poprzedni wniosek złożony z powołaniem się na te same okoliczności został przez Sąd oddalony, w tym także przez Sąd drugiej instancji. Kolejne zatem wnioski w sposób oczywisty nie miały służyć celowi, który przyświecał ustawodawcy, gdy uchwalał art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale temu, aby – wykorzystując ten przepis – odwlec jak najdalej załatwienie sprawy w sprawie planu miejscowego przeznaczającego tereny pod budowę elektrowni wiatrowych. Takie postępowanie w sposób oczywisty będące nadużyciem prawa w ocenie Sądu nie zasługuje na ochronę. Godzi bowiem w wynikające z Konstytucji RP prawo każdego do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Mając na uwadze opisane istotne naruszenia trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.