Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 366/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 113 poz 984
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta.
article: art. 7 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
law: Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Rada Gminy w [...], mając za podstawę art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191), stwierdziła wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...] – J. W., z powodu utraty prawa wybieralności.

W uzasadnieniu podjętej uchwały wyjaśniono, że Wójt Gminy [...] uzyskał mandat w wyborach przeprowadzonych w 2010 r., a więc przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego. W takiej sytuacji w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 2 tej ustawy, wygaśnięcie mandatu wójta w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-7 stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z przyczyn, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1-5, należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień. Zdaniem Rady Gminy w [...], podjęcie uchwały o wygaszeniu mandatu w przypadku utraty prawa wybieralności z uwagi na skazanie za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu ma charakter obligatoryjny, bowiem ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie radzie gminy możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy w [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] grudnia 2013 r. o sygn. akt [...] uznał J. W. winnym popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z urzędu, co jest równoznaczne z utratą prawa wybieralności. Wójt Gminy [...] od dnia [...] stycznia 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, wobec czego Przewodniczący Rady Gminy pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. zwrócił się do zainteresowanego o złożenie stosownych wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Zawiadomienie o terminie i miejscu zwołania sesji nadzwyczajnej, której celem było podjęcie przedmiotowej uchwały, zostało ogłoszone na stronach internetowych oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...].

Powyższą uchwałę Rady Gminy [...] Wójt Gminy [...] – J. W., uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, poprzez uniemożliwienie mu, jako Wójtowi Gminy [...], złożenia wyjaśnień. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały.

J. W. podkreślił, że stosownie do treści przepisu art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z przyczyn wymienionych w art. 26 ust. 1 pkt 1-5 należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że rada gminy ma obowiązek umożliwienia złożenia wyjaśnień przez wójta. Wskazał, że od dnia [...] stycznia 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, stąd też Rada Gminy przesłała pocztą wezwanie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 26 ust. 2 ww. ustawy. Jednak wezwanie to zostało awizowane, a mimo, że po odbiór przesyłki skarżący zgłosił się do placówki pocztowej w zakreślonym do tego terminie, to jednak miało to miejsce już po dniu [...] stycznia 2014 r., tj. po dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. W związku z tym, nie złożył żadnych wyjaśnień, do jakich był uprawniony. W ocenie skarżącego, przepis art. 26 ust. 2 ww. ustawy, nakładał na Radę Gminy [...] obowiązek umożliwienia mu złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu. Użyty w tym przepisie zwrot "należy umożliwić" – w jego opinii – wskazuje, że obowiązkiem Rady Gminy było podjęcie działań, które stworzyłyby mu realną możliwość przygotowania i złożenia wyjaśnień. Fakt zwołania sesji Rady Gminy [...] na dzień [...] stycznia 2013 r., jak i porządek jej obrad, nie był mu znany. Natomiast nie ma podstaw ku temu, by stawiać znak równości pomiędzy umieszczoną na stronie internetowej informacją o przedmiotowej sesji Rady Gminy a pisemnym wezwaniem do złożenia wyjaśnień.

J. W. stwierdził, że brak możliwości złożenia wyjaśnień co do przesłanek wygaśnięcia mandatu jest uchybieniem, które powoduje konieczność uchylenia przedmiotowej uchwały, jako podjętej niezgodnie z prawem. W skardze zamieszczono także fragmenty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 523/10, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. o sygn. akt II OSK 442/10 oraz z dnia 20 października 2010 r. o sygn. akt II OSK 1563/10, z analizy których – zdaniem skarżącego – wynika, że o ile nie uda się radzie gminy podjąć uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu wójta, w tym wskutek niemożności złożenia wyjaśnień przez wójta, wówczas wojewoda powinien wydać zarządzenie zastępcze.

Udzielając odpowiedzi na skargę, Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie, przedstawiając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty, jakich użyła w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej uchwały i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], stwierdzająca wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...] – J. W., wskutek utraty przez niego prawa wybieralności. Skarga została wniesiona w ustawowym terminie, określonym w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (t. j.: Dz. U. 2010 r. Nr 176, poz. 1191), zgodnie z którym od uchwały rady o wygaśnięciu mandatu wójta, burmistrza i prezydenta miasta z przyczyny, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1, 1b, 3 i 4, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Artykuł 27 ust. 1 ww. ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnej normy, zawartej w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ustawodawca nie zawarł jednakże w ustawie o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta żadnych przepisów szczególnych dotyczących trybu wnoszenia skargi, co oznacza, że w takiej sytuacji mają w sprawie zastosowanie zasady ogólne, wynikające z przepisów ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Zaskarżona uchwała została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2014 r., natomiast skarga została złożona w Biurze Rady Gminy [...] w dniu [...] lutego 2014 r., tak więc z zachowaniem terminu do jej wniesienia.

Przechodząc zatem do merytorycznych rozważań, należy wskazać, że Wójt Gminy [...] – J. W., uzyskał mandat w wyborach przeprowadzonych w 2010 r., natomiast do kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (t. j.: Dz. U. 2010 r. Nr 176, poz. 1191). Stanowisko to zostało także potwierdzone znowelizowanym przepisem art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), wprowadzonym mocą art. 1 ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1399), zgodnie z którym do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie, której Kodeks wyborczy wszedł w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wspomniana ustawa o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta w art. 26 ust. 1 pkt 1-10 określa, że wygaśnięcie mandatu wójta następuje wskutek: odmowy złożenia ślubowania; niezłożenia w terminach, określonych w odrębnych przepisach, oświadczenia o swoim stanie majątkowym; pisemnego zrzeczenia się mandatu; utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów; naruszenia ustawowych zakazów łączenia funkcji wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w odrębnych przepisach; orzeczenia trwałej niezdolności do pracy w trybie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; śmierci; odwołania w drodze referendum; odwołania wójta w trybie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.); zmian w podziale terytorialnym, o których mowa w art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w art. 2 ust. 2.

Materialną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy [...] – J. W., stanowi art. 26 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Stosownie zaś do treści art. 26 ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-7 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu, przy czym w przypadku określonym m.in. w ust. 1 pkt 3 wspomnianego artykułu, przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień.

Okolicznością niekwestionowaną w niniejszym postępowaniu jest fakt skazania J. W. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu, co wiąże się z utratą prawa wybieralności. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw stanowi bowiem, że osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie mają prawa wybieralności. Należy w tym miejscu podkreślić, że cytowany przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 24 listopada 2008 r. o sygn. akt K 66/07 (publ. OTK-A 2008/9/158) uznał, że jest on zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego zawarto istotne uwagi pomocne przy interpretacji przepisów dotyczących biernego prawa wyborczego. W szczególności Trybunał podkreślił, że prawa wyborcze nie są prawami absolutnymi. Bierne prawo wyborcze może podlegać koniecznym społecznie ograniczeniom i może być poddane bardziej surowym wymaganiom, niż czynne prawo wyborcze. Celem regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw było stworzenie gwarancji prawidłowego sprawowania funkcji przez osoby wchodzące w skład organów wykonawczych samorządu terytorialnego. Osoby te powinny charakteryzować się nie tylko fachowością, ale także cechami takimi jak: nieposzlakowana opinia, nieskazitelny charakter czy walory moralne. Przyjmuje się powszechnie, że osoby, które popełniły czyn zabroniony przez prawo karne, nie dają takiej samej rękojmi wykonywania obowiązków publicznych, jak osoby, które nie popadły w konflikt z prawem karnym. Niewątpliwie zarówno wygaśnięcie mandatu, jak i utrata biernego prawa wyborczego, stanowi daleko idące wkroczenie przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego (biernego prawa wyborczego). Jednakże w niektórych wypadkach, np. popełnienia przez osobę wybraną przestępstwa i skazania jej prawomocnym wyrokiem sądowym, pozbawienie jej mandatu jest działaniem odpowiadającym powadze sytuacji i chroni wyborców przed przedsięwzięciami jednostki niegodnej zaufania publicznego.

Zatem niekwestionowana okoliczność skazania J. W. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o sygn. akt [...] za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu skutkuje utratą przez niego prawa wybieralności. Jednakże istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy Rada Gminy [...] umożliwiła Wójtowi złożenie wyjaśnień odnośnie przesłanek wygaśnięcia jego mandatu i czy fakt złożenia tego rodzaju wyjaśnień w zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy, bądź ich niezłożenia, ma wpływ na ważność kontrolowanej uchwały.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] – J.W., brał udział w [...]sesji Rady Gminy [...], która odbyła się w dniu [...] grudnia 2013 r. Na sesji tej Wójt prezentował swoje stanowisko w kwestii zapadłego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w [...], jako że wyrok ten został wydany w dniu [...] grudnia 2013 r. Wynika to z treści protokołu z ww. sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezentowane przez Wójta na tej sesji stanowisko w sprawie może być kwalifikowane w kategoriach wyjaśnień, o których mowa w art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Wprawdzie na ww. sesji nie doszło do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Wójta, gdyż zaskarżona uchwała została podjęta na kolejnej sesji Rady w dniu [...] stycznia 2014 r., kiedy Rada dysponowała już odpisem prawomocnego wyroku, niemniej jednak okoliczności te wskazują, że J. W. nie został pozbawiony możliwości przedstawienia wyjaśnień. Przepis art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta mówi, że przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić wójtowi złożenie wyjaśnień. Biorąc pod uwagę fakt, że w dniu [...] grudnia 2013 r. w obrocie prawnym funkcjonował już prawomocny wyrok karny, to złożone w tym dniu wyjaśnienia Wójta w tej mierze mogą mieć w pełni walor tych wyjaśnień, o których stanowi art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy.

Nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowe wyjaśnienia Wójt winien złożyć bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej uchwały, a więc na sesji w dniu jej podjęcia, to – jak wynika ze sprawy – takiej możliwości nie został pozbawiony, wszak Rada Gminy [...] umożliwiła skarżącemu złożenie wyjaśnień także bezpośrednio przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu na sesji w dniu [...] stycznia 2014 r., z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Oznacza to, że zarzut naruszenia przez Radę art. 26 ust. 2 zdanie drugie ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta jest nieuzasadniony. Rada umożliwiła bowiem Wójtowi złożenie wyjaśnień, ponieważ – wobec przebywania przez Wójta na zwolnieniu lekarskim – przesłała mu pismo z dnia [...] stycznia 2014 r., informujące o terminie i przedmiocie nadzwyczajnej sesji Rady Gminy [...], o planowaniu której skarżący z pewnością już wcześniej wiedział, jako że na sesji Rady w dniu [...] grudnia 2013 r., mimo istnienia w obrocie prawnym wyroku karnego, do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu Wójta nie doszło, choć – jak wynika z treści protokołu z ww. sesji, kwestia ta była przedmiotem debaty radnych. Dodatkowo, informacje o sesji w dniu [...] stycznia 2014 r. umieszczone zostały na stronach internetowych Urzędu Gminy oraz na tablicy ogłoszeń.

W doktrynie i orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wójt powinien mieć możliwość złożenia wyjaśnień przed organem podejmującym uchwałę o wygaśnięciu mandatu; uczynić to może osobiście na posiedzeniu rady lub np. w formie pisemnej. Złożenie wyjaśnień jest prawem, a nie obowiązkiem radnego. Niezłożenie wyjaśnień nie stoi jednak na przeszkodzie podjęciu uchwały o wygaśnięciu mandatu (por. A. Kisielewicz, Komentarz do art. 190 ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, w: K.W. Czaplicki, B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe Prawo wyborcze. Komentarz, ABC, Warszawa 2010).

Odebranie przez skarżącego pisma Rady Gminy [...] informującego o terminie i przedmiocie nadzwyczajnej sesji już po dniu, w którym podjęto zaskarżoną uchwałę, nie ma wpływu na ważność tej uchwały. Z racji pełnionej przez siebie funkcji skarżący musiał mieć świadomość obowiązku podjęcia przez Radę Gminy przedmiotowej uchwały w ustawowym miesięcznym terminie od dnia wystąpienia przesłanki wygaśnięcia mandatu, czyli od dnia ogłoszenia prawomocnego wyroku karnego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pismo Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., przesyłające odpis prawomocnego wyroku skazującego, wpłynęło do Urzędu Gminy w [...] w dniu [...] stycznia 2014 r. i pozostawało we władaniu Wójta co najmniej do dnia [...] stycznia 2014 r. (od tego dnia – jak podaje skarżący – przebywał on na zwolnieniu lekarskim), natomiast w dniu [...] stycznia 2014 r. pismo to wpłynęło do Biura Rady Gminy [...]. Zatem Wójt Gminy [...], wiedząc o wynikającym z przepisu art. 26 ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta obowiązku podjęcia przez Radę Gminy uchwały o wygaśnięciu mandatu, miał możliwość złożenia stosownych wyjaśnień do czasu podjęcia zaskarżonej uchwały, w tym także bezpośrednio na sesji w dniu [...] stycznia 2014 r. Mimo istnienia takiej możliwości, skarżący z niej nie skorzystał, pozostawiając tym samym Radzie, jako wiążące dla podjęcia zaskarżonej uchwały, zarówno skazujący wyrok, jak i swoje stanowisko wyrażone na sesji w dniu [...] grudnia 2013 r., które – jak już zostało zaznaczone – może być kwalifikowane w kategoriach wyjaśnień.

Ustawodawca przepisem art. 26 ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta zastrzegł dla wójta tylko umożliwienie mu złożenia wyjaśnień, czemu Rada Gminy [...] nie uchybiła. Prawo do złożenia wyjaśnień można traktować jako swego rodzaju prawo do obrony, realizowane przez osobę piastującą stanowisko wójta, a prawomocnie skazaną za popełnienie przestępstwa. Umożliwienie to nie może jednak wydłużać w nieskończoność oczekiwania na złożenie wyjaśnień, zwłaszcza że ustawodawca nakazał organowi stanowiącemu gminy przestrzeganie terminów w tego rodzaju sprawach, a ponadto nie pozostawił organowi wyboru działania. Obowiązek rady umożliwienia wójtowi złożenia wyjaśnień nie oznacza, że rada ma oczekiwać bezterminowo na ich złożenie i tym samym przekraczać ustawowe terminy określające kompetencje rady w tym zakresie. Fakt istnienia w obrocie prawnym prawomocnego wyroku skazującego jest bezsporną okolicznością, która powoduje wygaśnięcie mandatu wójta z uwagi na utratę prawa wybieralności, zaś rada gminy ma stwierdzić to mocą podejmowanej uchwały.

Z uwagi na treść przepisów art. 26 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, mandat wójta nie wygasa wyłącznie wskutek utraty prawa wybieralności, to znaczy ex lege z chwilą utraty prawa wybieralności. Wygaśnięcie mandatu wójta, powodujące, że wójt przestaje być organem gminy, następuje, jeżeli wystąpią łącznie: utrata prawa wybieralności lub brak tego prawa w dniu wyborów (art. 26 ust. 1 pkt 3) oraz stwierdzenie wygaśnięcia mandatu przez radę w drodze uchwały (art. 26 ust. 2). Mimo użycia przez ustawodawcę w przepisie art. 26 ust. 2 ww. ustawy sformułowania charakterystycznego dla aktów deklaratywnych ("stwierdza"), w tym konkretnym przypadku odnoszącym się do wygaśnięcia mandatu wójta, uchwała rady gminy ma charakter kształtujący. Przy tym jednak rada gminy nie ma swobodnego wyboru co do treści uchwały. Zgodna z prawem jest jedynie uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu wójta, ponieważ przepis art. 26 ust. 2 ww. ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta nakłada na radę obowiązek podjęcia uchwały w stosownym terminie, jak również o określonej treści. Gdyby rada gminy podjęła uchwałę odmawiającą stwierdzenie wygaśnięcia mandatu, bądź gdyby w ogóle nie podjęła uchwały w tym przedmiocie w wyznaczonym miesięcznym terminie, to spowodowałoby to, występujący po stronie wojewody, obowiązek wydania zarządzenia zastępczego, zgodnie z art. 98a ust. 2 ww. ustawy o samorządzie gminnym.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona uchwała Rady Gminy [...], stwierdzająca wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy [...] – J. W., nie narusza prawa, toteż zarzuty podniesione w skardze należy uznać za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny wobec treści samego rozstrzygnięcia.

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.