Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1307/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
article: art. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
article: art. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 80 ust. 1 i 2; art. 66; art. 61 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 7; art. 12; art. 77 § 1; art. 78 § 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Wykowski asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ) decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) oraz art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, ze zm.),

po rozpatrzeniu odwołań: K. M., Stowarzyszenia "[...]" (dalej też: Stowarzyszenie), Stowarzyszenia "[...]" oraz H. P. od decyzji [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ) z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą Budowa drogi [...] od węzła "[...]" w [...] do węzła "[...]" w [...]

- częściowo uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie umorzył postępowanie (pkt 1-7, 11, 13, 27-28, 37);

- częściowo uchylił zaskarżoną i orzekł co do istoty (pkt 8-10, 12, 14-26, 29-36, 38-41);

- w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy (pkt 42).

Jak wynika z akt sprawy m.in. Stowarzyszenie wniosło odwołanie od decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

W odwołaniu Stowarzyszenie podniosło, że:

1) na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wystąpiło do RDOŚ w [...] o uzupełnienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dalej raport ooś, jednakże wniosek ten nie został rozpatrzony;

2) projektowana trasa koliduje z planowanym [...], którego budowę przewiduje m.in. uchwała Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030", a w raporcie ooś brakuje informacji na temat kolizji tego kanału z przedmiotowym przedsięwzięciem;

3) projektowana trasa narusza zakazy obowiązujące na terenie obszarów chronionych, przez które planowany jest jej przebieg: użytek ekologiczny "[...]" w gminie [...], Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy [...] oraz użytek ekologiczny "[...]" w [...], natomiast w raporcie ooś nie przedstawiono na ten temat informacji, ani analizy konsekwencji wynikających z tych zakazów. W opinii Stowarzyszenia nie uzgodniono zwolnienia z zakazów obowiązujących na powyższych obszarach bądź zniesienia lub ograniczenia powyższych form ochrony z Radą Miasta [...] i Radą Miasta [...], czym naruszono zapisy art. 45 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55). Stowarzyszenie podkreśliło, że sami autorzy raportu ooś wskazali, że istnieją rozwiązania alternatywne, umożliwiające realizację inwestycji z mniejszymi szkodami środowiskowymi;

4) przebieg tzw. obwodnicy [...] koliduje ze strefami ochronnymi ujęć wód dla miasta [...];

5) do realizacji wybrano wariant E, podczas gdy z analizy wielokryterialnej zawartej w raporcie ooś wynika, iż najkorzystniejszym pod względem środowiskowym jest wariant A, a najgorszym wariant E;

6) przy opracowywaniu raportu ooś nie wykorzystano waloryzacji przyrodniczej doliny [...] w [...], opracowanej przez Stowarzyszenie i Instytut Ochrony Przyrody wiatach 2012-2015;

7) punkt 57-e na str. 16 decyzji RDOŚ zawiera nieprecyzyjny i szkodliwy dla płazów zapis. Stowarzyszenie wskazało, że we wrześniu rozpoczyna się zimowa migracja płazów, a zapis części warunku "lub w innym okresie" pozwala na zasypanie zbiornika wodnego bez konieczności ochrony płazów w nim bytujących. Tym samym — w opinii Stowarzyszenia - na podstawie decyzji w sposób zawoalowany inwestor zostaje zwolniony z obowiązku ochrony płazów butujących w zbiorniku;

8) punkt 57-f decyzji RDOŚ wyklucza udział nadzoru przyrodniczego w okresie zimowym, przy czym nie określa, które miesiące uznaje się za zimowe i z czego wynika zaproponowane ograniczenie nadzoru przyrodniczego. Stowarzyszenie podkreśliło, że w zimie środowisko przyrodnicze jest bogate w liczne gatunki ptaków zimujących w kraju oraz w ssaki. W ocenie Stowarzyszenia tak sformułowany zapis umożliwia wykonanie prac niebezpiecznych i szkodliwych dla środowiska w okresie zimowym bez nadzoru przyrodniczego;

9) w raporcie ooś znajdują się informacje sprzeczne ze stanem faktycznym, gdyż typowany do realizacji wariant E znajduje się w strefie ochrony krajobrazu byłego [...], podczas gdy autorzy dokumentacji wskazują (str. 168 pliku WYJAŚNIENIA"), że: Zgodnie z opinią [...] Konserwatora Zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] (pismo z dn. 09.10.2012 r" znak: [...], załącznik 9) preferowanym wariantem inwestycyjnym z konserwatorskiego punktu widzenia jest wariant A wschodni i zachodni. Warianty te nie kolidują z obiektami opisanymi do rejestru zabytków oraz nie przebiegają przez istniejące strefy ochronne wokół byłego [...] oraz dalej: Zgodnie Z treścią raportu, wariant E jako preferowany powiela korytarz wariantu A od km 0+000 do 15+000 oraz od km 37+445 do km 39+709 (str. 170 pliku "WYJAŚNIENIA");

10) jednym z załączników do raportu ooś jest ERRATA, która składa się z 53 stron, co świadczy o skandalicznej ilości błędów w przedłożonej przez inwestora dokumentacji. Zdaniem Stowarzyszenia, przy tej ilości błędów raport ooś powinien zostać zwrócony wnioskodawcy w celu poprawy, gdyż w formie erraty można korygować drobne błędy, literówki, a nie obszerne fragmenty.

Stowarzyszenie dodatkowo wniosło o uzupełnienie raportu ooś o zagadnienia dotyczące zagrożeń i konfliktów przyrodniczych, które zostały wykazane w raporcie z 2007 r. przygotowywanym dla tej samej inwestycji, w szczególności dla tzw. obwodnicy [...] oraz o włączenie raportu firm [...] Sp. z o.o. i [...] a.s. z roku 2007 do akt sprawy, a także o uzupełnienie raportu ooś w zakresie analizy wariantowej przebiegu tzw. obwodnicy [...], która w przedłożonej dokumentacji ma tylko jeden wariant, co w opinii skarżącego jest niezgodne z przepisami z zakresu ocen oddziaływania na środowisko. Ponadto Stowarzyszenie, pismem z dnia 9 marca 2020 r. (przesłanym przez ePUAP), wniosło o włączenie do akt sprawy dokumentacji projektowej wraz z uzupełnieniami dostępnej na stronach internetowych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz poddanie zawartych w niej informacji i rozwiązań projektowych ocenie oddziaływania na środowisko.

Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o "wydanie decyzji odmownej".

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując powyższe odwołanie Stowarzyszenia, jak i innych podmiotów wskazanych na wstępie, w pierwszej wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie obejmuje budowę drogi [...] od węzła "[...]" w miejscowości [...] do węzła "[...]" w miejscowości [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi oraz budowę i przebudowę infrastruktury towarzyszącej. Inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (D z. U. z 2016 r. poz. 71): autostrady i drogi ekspresowe. Tym samym, na mocy art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy ooś, wymaga ona uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W toku postępowania GDOŚ dokonał weryfikacji przedłożonego raportu ooś, wraz z uzupełnieniami, w tym przedłożonymi przez wnioskodawcę w toku przeprowadzonego przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Organu raport spełnia wymogi wskazane w art. 66 ustawy ooś w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji.

Organ podniósł również, że dokonał oceny prawidłowości i skuteczności istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w dokumentacji na dalszym etapie procesu inwestycyjnego oraz warunków mających na celu zapobieganie, ograniczanie i kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, a także obowiązków w zakresie monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które zostały określone w decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

Organ uzasadniając dokonane zmiany w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że niektóre zapisy tej decyzji zostały zmienione/zmodyfikowane/doprecyzowane z uwagi na to, że nie wypełniały wymogów określonych w art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. b oraz pkt 4 ustawy ooś w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936, ze zm.), dalej ustawa o zmianie ustawy ooś oraz niektórych innych ustaw, z tego też względu zostały one zmodyfikowane lub doprecyzowane w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się do zarzutów Stowarzyszenia GIOŚ wskazał, że:

w kwestii wniosku Stowarzyszenia z dnia 27 czerwca 2016 r. o uzupełnienie raportu o zagrożenia i konflikty przyrodnicze, które zostały wykazane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przygotowanym w roku 2007 przez firmy [...] Sp. z o.o. i [...] a.s. oraz włączenie tego raportu do dokumentacji sprawy, zauważyć należy, że RDOŚ na stronach 77-81 zaskarżonej decyzji uzasadnił, z jakich względów nie włączył powyższego raportu do akt przedmiotowej sprawy. GIOŚ wskazał, że w pełni podziela stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie.

Przede wszystkim RDOŚ zwrócił uwagę, że informacje przedstawiane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musza być jak najbardziej aktualne. Wskazana przez Towarzystwo dokumentacja została natomiast sporządzona w 2007 r. Przykładowo organ wskazał, że warianty I i II z 2007 r. w aktualnym raporcie nie były analizowane, ponieważ obecnie prowadzone postępowanie dotyczy wariantów A, B, C, D i E, do których uwzględniono dokumentację z opracowań wykonywanych w latach 2006-2010. Poza tym, za istotne uznał także organ to, że RDOŚ w [...] postanowieniem z [...] maja 2016 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w wariancie E wraz z obwodnicą [...][...]. W rozstrzygnięciu tym wskazano, że uwzględniono uzyskane opinie i uzgodnienia, wyniki przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, analizę wielokryterialną oceniającą uwarunkowania techniczno-ruchowe, ekonomiczne, środowiskowe i społeczne oraz wnioski z konsultacji społecznych przeprowadzonych z ludnością oraz inne uwarunkowania wpływające na wybór warrantu E.

RDOŚ także wyjaśnił, że przywoływany przez Stowarzyszenie w piśmie z 27 czerwca 2016 r. obszar o nazwie "[...]" położony jest w granicach obszaru Natura 2000 "[...]" [...], który był objęty inwentaryzacją przyrodniczą na potrzeby wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i był objęty oceną w toku prowadzonego postępowania.

Poza tym GIOŚ dodał, że Stowarzyszenie zarówno w piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r., jak i w odwołaniu nie wskazało, w jakim celu raport sporządzony przez firmy [...] Sp. z o.o. i [...] a.s. powinien być włączony do akt przedmiotowego postępowania, w jakich kwestiach i w jakim zakresie był on niezbędny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, ani jaki wpływ miałyby informacje w nim zawarte na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Analogicznie informacji takich Stowarzyszenie nie przywołało w odniesieniu do wystosowanego zarzutu niewykorzystania na potrzeby opracowania raportu waloryzacji przyrodniczej doliny [...] w [...], opracowanej przez Stowarzyszenie i Instytut Ochrony Przyrody w latach 2012-2015, ani nie wskazało, aby ustalenia zawarte w dokumentacji zebranej na potrzeby przedmiotowego postępowania były błędne i wymagały uzupełnienia.

organ odwoławczy wskazał, że nie jest jasne, ze względu na jakie okoliczności faktyczne lub prawne istnieje — w opinii Stowarzyszenia — kolizja projektowanego odcinka drogi [...] z planowanym [...]. Stowarzyszenie nie przywołało żadnych argumentów, które świadczyłyby o tym, że realizacja obu inwestycji jest ze sobą niezgodna lub wzajemnie się wyklucza. Konieczność przecięcia się obu inwestycji nie oznacza – zdaniem GDOŚ - że inwestycje te ze sobą kolidują, bowiem znane i dostępne aktualnie technologie umożliwiają prowadzenie dróg nad ciekami i kanałami. Poza tym GDOŚ podniósł, że zarówno okoliczność możliwego przecięcia się drogi [...] z planowanym [...], jak i brak informacji w tym zakresie w raporcie są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Dotyczy to również ewentualnej kwestii kumulowania się oddziaływań obu inwestycji, bowiem koncepcja jego budowy, wskazana w uchwale Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 2016 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030", ma charakter założeniowo-poglądowy. Budowa Kanału znajduje się dopiero w sferze planów i nie została przesądzona żadną decyzją administracyjną.

GDOŚ nie podzielił również zarzutu naruszenia zakazów obowiązujących na terenie obszarów chronionych, przez które będzie przebiegać planowana droga ekspresowa, tj. na terenie użytku ekologicznego "[...]" w gminie [...], Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego [...] i użytku ekologicznego "[...]" w [...], ani stanowiska o braku w raporcie informacji dotyczących tych obszarów oraz analizy konsekwencji wynikających z tych zakazów. Powyższy zarzut i stanowisko Stowarzyszenia nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Analizę oddziaływania na powyższe formy ochrony przyrody inwestor przedstawił na etapie postępowania toczącego się przed RDOŚ w [...] w opracowaniu "Wyjaśnienia i uzupełnienia do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynikające z pisma [...] Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], znak [...] z dnia 16.10.215 r."(str. 233-235). W dokumencie tym opisane zostały cele i przedmioty ochrony omawianych form ochrony przyrody. Wskazano powierzchnię kolizji planowanej inwestycji z obszarem danej formy ochrony, w tym również, jaki procent z całej powierzchni danego obszaru chronionego stanowi fragment, który zostanie zajęty pod planowaną inwestycję. Ocenę oddziaływania w odniesieniu do każdego siedliska oraz każdego stanowiska roślin i zwierząt zinwentaryzowanych w rejonie analizowanych form ochrony przyrody przedstawiono w rozdziale 5.10.1 "Ocena pozahabitatowa raportu".

Organ wskazał, że w rejonie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]" oraz użytku ekologicznego "[...]" zaprojektowano estakadę w poprzek doliny [...]. W związku z tym nie nastąpi całkowite zniszczenie obszarów chronionych oraz utrata ich funkcji. Projektowana estakada będzie pełniła funkcję przejścia dla wszystkich grup zwierząt (PZDdz-19), tym samym zostanie zachowany cel ochrony korytarza ekologicznego jakim jest dolina [...]. W rejonie przecięcia inwestycji z użytkiem ekologicznym [...] nie zinwentaryzowano siedlisk przyrodniczych oraz stanowisk roślin i zwierząt objętych ochroną.

Ponadto organ podkreślił, że - zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody - zakazy wprowadzone w odniesieniu do zespołu przyrodniczo-kraj obrazowego oraz użytków ekologicznych nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego na tych obszarach. Budowa dróg stanowi inwestycję celu publicznego, co wynika z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65).

Odnosząc się do zarzutu wyboru wariantu E do realizacji - w opinii Stowarzyszenia najmniej korzystnego dla środowiska, podczas gdy z analizy wielokryterialnej zawartej w raporcie wynika, iż najkorzystniejszym pod względem środowiskowym jest wariant A – Organ wyjaśnił, że przepisy ustany ooś nie wskazują na konieczność wyboru do realizacji wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, a art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy precyzuje jedynie wymóg zawarcia w raporcie opisu wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Rolą organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach jest ocena zaproponowanych rozwiązań pod kątem zgodności z przepisami w zakresie ochrony środowiska i przy spełnieniu wymagań ustawowych określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W przedmiotowym przypadku organ prowadzący postępowanie, nie znajdując podstaw do odmowy wydania decyzji środowiskowej, wskazanych w art. 80 ust. 2 oraz art. 81 ustawy ooś, określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia w zakresie zaproponowanym przez wnioskodawcę, zatem przedstawiony zarzut nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie przeprowadzonej analizy porównawczej (rozdział 15) stwierdzono, że wariantem najkorzystniejszym pod względem środowiskowym jest wariant A, następnie wariant E, wariant D i wariant C. Wariant B nie został wzięty pod uwagę, gdyż nie spełniał wymagań Dyrektywy Siedliskowej.

Mając na uwadze powyższe, nieuzasadnione jest twierdzenie Stowarzyszenia, że wybrany do realizacji wariant E jest najmniej korzystny dla środowiska.

Odnosząc się do, zdaniem Stowarzyszenia nieprecyzyjnego i szkodliwego dla płazów zapisu zawartego w punkcie 57-e decyzji RDOŚ w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., Organ wyjaśnił, że Stowarzyszenie błędnie wskazało ten punkt decyzji. Przedstawione w odwołaniu uwagi dotyczą faktycznie pkt I.2.1.52.e, nie zaś punktu 57-e. GDOŚ uznał podniesiony zarzut za zasadny. Z tego też względu w punkcie 17 niniejszej decyzji organ odwoławczy dokonał reformacji punktu I.2.1.52.e zaskarżonej decyzji.

Nie ulega wątpliwości, że w celu minimalizacji negatywnych oddziaływań na populacje płazów konieczne jest ustalenie optymalnego terminu do rozpoczęcia prac związanych z likwidacją poszczególnych zbiorników. Warunki takie występują wtedy, gdy w zbiorniku liczebność płazów jest najmniejsza w ciągu roku, dlatego optymalnym terminem do likwidacji zbiorników wodnych jest przełom września i października. Niemniej dokładny termin przeprowadzenia prac musi być ustalany indywidualnie dla każdego zbiornika na podstawie obserwacji w terenie oraz istniejących w danym momencie warunków temperaturowych. GDOŚ w zreformowanym warunku wskazał na konieczność likwidacji zbiorników wodnych w terminie ustalanym przez nadzór herpetologiczny, z preferowanym terminem wrzesień/październik.

Odnośnie natomiast zarzutu, że punkt 57-f kwestionowanej decyzji wyklucza nadzór przyrodniczy w okresie zimowym, przy czym nie określa, które miesiące uznaje się za zimowe i z czego wynika zaproponowane ograniczenie nadzoru przyrodniczego, GDOŚ wskazał, że również błędnie powołano się na punkt decyzji. Poruszone w zarzucie kwestie dotyczą faktycznie pkt 1.2.1.52.f decyzji RDOŚ. Także w tym zakresie Organ zgodził się ze Stowarzyszeniem. W związku z powyższym GDOŚ w punkcie 18 niniejszej decyzji zreformował analizowany warunek i wskazał na konieczność prowadzenia nadzoru przyrodniczego w czasie prac związanych z realizacją inwestycji. W opinii organu drugiej instancji takie określenie zapobiega możliwości dowolnej interpretacji czasu, w którym ma być prowadzony nadzór przyrodniczy przez specjalistów.

Dalej GDOŚ uznał, że nie sposób zgodzić się z zarzutem dotyczącym sprzeczności informacji zawartych w raporcie ze stanem faktycznym. W odwołaniu z dnia 26 lipca 2016 r. Stowarzyszenie wskazało, że typowany do realizacji wariant E znajduje się w strefie ochrony krajobrazu byłego [...], co - zdaniem Stowarzyszenia - jest sprzeczne z treścią raportu. Twierdzenia powyższe nie znajdują jednak odzwierciedlenia w dokumentacji sprawy, co więcej, nie zostały poparte przez Stowarzyszenie żadnymi dowodami.

Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że oceniając wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia z punktu widzenia sąsiedztwa z byłym [...] istotna jest opinia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] (pismo z dnia 21 maja 2013 r. oraz pismo z dnia 4 lutego 2015 r.), w której to jako wariant preferowany do realizacji został wskazany wariant A oraz wariant E, mające taki sam przebieg w rejonie [...], wraz z obwodnicą [...] i przejściem pod limą kolejową. Ponadto, w celu zminimalizowania wpływu przedsięwzięcia na krajobraz historyczny RDOŚ w [...] nałożył na inwestora szereg środków minimalizujących, np. budowę ekranów akustycznych, wprowadzenie zieleni izolacyjnej (warunki określone w punktach 1.3.36.a — I.3.36.d zaskarżonej decyzji).

W ocenie GDOŚ przedstawione w raporcie informacje dotyczące kolizji planowanego przedsięwzięcia ze strefą ochrony krajobrazu historycznego wokół byłego [...] są rzetelne i wyczerpujące. Mając również na uwadze opinie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] oraz zastosowanie środków minimalizujących nie przewiduje się znacząco negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia w tym zakresie.

Zdaniem Organu nie sposób również zgodzić się ze stanowiskiem Stowarzyszenia w odniesieniu do załącznika do raportu o nazwie ERRATA. Przepisy ustany ooś, w tym w art. 66 tej ustawy, określający normatywną zawartość raportu, nie obligują inwestora do przedłożenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań ujednoliconej wersji raportu, zatem nie ma przeciwwskazań by wnioskodawca skorygował błędy w formie ERRATY. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądowym.

GDOŚ odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentacji projektowej dostępnej na stronach internetowych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, czego domagają się Stowarzyszenie w piśmie z dnia 9 marca 2020 r. oraz Stowarzyszenie "[...]" w piśmie z dnia 12 marca 2020 r., podając liczne linki do plików elektronicznych. Organ odnosząc się o tej kwestii wyjaśnił, że z przepisów ustawy ooś dokumentacja projektowa nie stanowi wymaganego załącznika do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ani nie jest elementem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dokumentacja projektowa wykonywana jest na potrzeby postępowania odrębnego od postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i służy do opisu przedmiotu zamówienia na roboty budowlane w postępowaniach w sprawie zamówień publicznych, o czym stanowi art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843, ze zm.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest dla przedsięwzięcia opisanego w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, również ocenie oddziaływania na środowisko poddawane jest przedsięwzięcie scharakteryzowane w tym raporcie, co wprost wynika z przepisów: art. 3 pkt 8 lit. b, art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 82 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy ooś

Ponadto organ jest związany żądaniem inwestora, zarówno co do rodzaju, charakterystyki oraz lokalizacji planowanej inwestycji opisanych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie może samodzielnie modyfikować żądania w tym zakresie.

Wobec ustaleń GDOŚ przedłożony na potrzeby przedmiotowego postępowania raport spełnia wymogi wskazane w art. 66 ustawy ooś w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz określenie środowiskowych uwarunkowań jego realizacji. Nie wymaga on uzupełnienia o dodatkowe informacje. Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że dysponując wystarczającym materiałem dowodowym, na podstawie którego można ustalić stan faktyczny sprawy i wydać decyzję kończącą postępowanie, GDOŚ nie jest zobowiązany do poszukiwania i przeprowadzania innych dowodów w sprawie.

Niezależnie od powyższego Organ podniósł, mając na uwadze art. 82 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy ooś, że przepisy przywołanej ustawy umożliwiają uszczegółowienie danych na temat przedsięwzięcia na późniejszym etapie procesu inwestycyjnego, w tym na potrzeby uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Uszczegółowione dane podlegają ocenie na etapie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wynika z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś, na zasadach ustalonych w Rozdziale 4 "Ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", dział V powyższej ustawy. Jak wynika z pkt IV decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., RDOŚ w [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 10 ustawy ooś, w szczególności w zakresie rozwiązań i działań ograniczających oddziaływanie przedmiotowej drogi.

Stowarzyszenie w sprawie wniosło o uchylenie decyzji RDOŚ lub o "wydanie decyzji odmownej".

Organ ustosunkowując się do tego wniosku wyjaśnił, że mając na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, którego istotą jest zapewnienie stronom prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, GDOŚ w ramach postępowania odwoławczego dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wniosku o wydanie decyzji, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, zaskarżonej decyzji oraz wniesionych odwołań. W toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie co do okoliczności faktycznych i prawnych, nie znajdując przesłanek uzasadniających uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw, w tym wynikających z treści przepisów art. 81 ustawy ooś, do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o odmowie zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Końcowo GDOŚ wskazał, że z przeprowadzonego przez postępowania wynikało, że część zaskarżonej decyzji była niezgodna z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości podjętego rozstrzygnięcia, co uzasadniało jej uchylenie w tej części i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, bądź — w przypadku bezprzedmiotowości postępowania - uchylenie części decyzji i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji w tym zakresie. Pozostała część decyzji, w ocenie organu odwoławczego, jest prawidłowa, co uzasadnia pozostawienie tej części decyzji bez zmian.

[...] wniosło skargę z 20 maja 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję GDOŚ. Skarga została uzupełniona pismami z 2 czerwca 2020 r. oraz dwoma z 2 lipca 2020 r. – cz. 1 i cz. 2 (k. 57, 86 i 98 akt sądowych).

Towarzystwo wskazanej decyzji zarzuciło naruszenie:

1 przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7 k.p.a. poprzez całkowity brak odniesienia się do jednego z zarzutów podniesionych w odwołaniu przez skarżącego i odmowę włączenia dowodów do akt sprawy; art. 77 i 80 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia o informacje niewynikające z dowodów przeprowadzonych w sprawie, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie nierzetelnego uzasadnienia, które w rzeczywistości udowadnia jedynie tezę założoną przez organ, a nie rozstrzyga o zarzutach sformułowanych przez skarżącego.

2. przepisów prawa materialnego, tj.: art 127 i 128 Prawa Wodnego - poprzez naruszenie zakazu użytkowania gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody na terenie ochrony bezpośredniej (co dodatkowo stanowi czyn zagrożony karą) oraz art. 74a ust. 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez uwzględnienie uzupełnień raportu, pomimo niespełnienia wymogów kwalifikacji autora uzupełnień oraz antycypację eksperckiej oceny, która powinna być treścią raportu.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji RDOŚ w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że GDOŚ całkowitym milczeniem pominął pkt 4 odwołania wniesionego przez [...] tj. "Przebieg tzw. obwodnicy [...] koliduje ze strefami ochronnymi ujęć wód dla [...]."

Tymczasem w tomie I. Raportu o oddziaływaniu na środowisko na stronie 145 wskazano, że obwodnica w wariancie E przecina strefy ochronne ujęć wody "[...]" i "[...]", w tym bezpośrednią strefę ochronny ujęcia wody "[...]". Dla strefy tej obowiązuje Rozporządzenie Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej W [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej "[...]" z rzeki [...] w miejscowości [...]. Ww. rozporządzeniem wyznaczona została m.in. strefa ochrony bezpośredniej ujęcia, więc nie może przez nie przeprowadzić drogi. Naruszenie tego zakazu stanowi wykroczenie, a ponadto nie może być udzielona decyzja środowiskowa na inwestycję o takim przebiegu.

Strona cytując art 127 i art. 128 Prawa Wodnego wskazała, że ustalenia decyzji są niezgodne z zakazami i nakazami dotyczące terenów ochrony bezpośredniej, na których zakazuje się użytkowania gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody. Dalej wyjaśniono, że w związku z planami realizacji inwestycji na terenie ujęcia wody dla [...], w jego strefie ochrony bezpośredniej, Towarzystwo przedłożyło filmy z budowy mostu południowego w [...], które zostały opublikowane pod wskazanymi przez Stronę adresami internetowymi - na dowód zagrożeń dla środowiska i zdrowia ludzi towarzyszących inwestycji, w tym wypadku zaplanowanej na terenie ujęcia wody, w bezpośrednim sąsiedztwie studni, z których pobierana jest woda na potrzeby mieszkańców [...].

Równocześnie Towarzystwo przedłożyło dokumenty obrazujące przejście planowanej drogi przez działkę nr [...] znajdującą się na terenie ujęcia wody (strefa ochrony bezpośredniej) w bezpośrednim sąsiedztwie znajdujących się tam studni do poboru wody, a także potwierdzające prowadzenie na tej działce robót geologicznych.

Strona skarżąca zwróciła także uwagę, że w decyzji organ odmówił włączenia do akt sprawy dokumentacji projektowej wraz uzupełnieniami i wyjaśnieniami Inwestora wnioskowanej przez Towarzystwo w piśmie z dnia 9 marca 2020 r., która to pozwoliłaby np. ocenić zagrożenia dla ww. stref ochronnych ujęć wody wynikające z realizacji inwestycji (budowy drogi).

W ocenie Strony skarżącej znajdujące się w aktach sprawy pisma GDDKiA z dnia: 31 stycznia 2018 r., 16 listopada 2018 r., 31 stycznia 2019 r., 11 lipca 2019 r., oraz 29 stycznia 2020 r. - mające stanowić uzupełnienia i wyjaśnienia do raportu z oceny oddziaływania inwestycji na środowisko zostały podpisane przez Zastępcę Dyrektora GDDKiA. W związku z tym nie mogą być one uwzględnione jako dowód w sprawie, gdyż zostały podpisane przez reprezentanta wnioskodawcy, który nie wykazał, iż spełnia wymogi określone w art. 74a ustawy ooś, dotyczące autora raportu z oceny oddziaływania na środowisko.

W uzupełnieniu skargi z 2 czerwca 2020 r. Towarzystwo przedłożyło mapę przedstawiającą dokładną lokalizację mostu (opracowaną m.in. na podstawie projektu opracowanego przez GDDKiA) na tle strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody [...] i użytku ekologicznego "[...]" (powołanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dn. [...].06.1998 r.) Strona wskazała, że z załączonych dokumentów wynika, że droga ma przecinać strefę ochrony bezpośredniej ujęcia wody naruszając ustawowy zakaz, jedna z podpór mostu została umiejscowiona pomiędzy korytem [...] a ujęciem wody, co oznacza, że w celu jej budowy konieczne będzie przeprowadzenie drogi technologicznej przez ujęcie wody, jedna ze studni znajdzie się na krawędzi mostu - nie trzeba dużej wyobraźni żeby przewidzieć jakie mogą być tego konsekwencje, projektowana inwestycja przechodzi przez użytek ekologiczny, a co za tym idzie narusza szereg zakazów wprowadzonych ww. uchwałą Rady Miasta.

W kolejnych pismach z 2 lipca 2020 r. (cz. 1) Strona skarżąca podniosła, że w toku postępowania wskazywała na szereg zbiorników pominiętych w inwentaryzacji przyrodniczej, a GDOŚ w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do każdego z nich. Strona zwróciła uwagę, że zbiorniki wodne są kluczowe w inwentaryzacji populacji płazów, z uwagi na fakt, że stanowią ich miejsce rozrodu. Dalej w tzw. cz. 2 Strona wskazała, że wnosiła w piśmie z 9 stycznia 2017 r. szereg uwag dotyczących lokalizacji przepustów dla płazów "zgodnie z wytycznymi zawartymi w literaturze" (powołała konkretne źródła), które nie zostały przez organ uwzględnione i organ się do nich nie odniósł. Świadczy to zatem zdaniem Towarzystwa, że Organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wyjaśnił, że nie sposób zgodzić się z zarzutem naruszenia zakazów i nakazów określonych w Rozporządzeniu Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej "[...]" z rzeki [...] w miejscowości [...], a w konsekwencji z naruszeniem, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, ze zm.) w związku z art. 545 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, ze zm.) (aktualnie art. 127 i art. 128 ustawy - Prawo wodne.). Organ wskazał, że z pism GDDKiA z dnia 31 stycznia 2018 r. oraz z dnia 16 listopada 2018 r. wynika, że planowana droga [...] przetnie teren ochrony pośredniej na odcinku od km 34+824 do km 39+709. Mając na uwadze, że w ramach przedmiotowej inwestycji zostanie wykonany szczelny system ujmowania, podczyszczania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych, nie dojdzie do naruszenia zakazów ustanowionych powyższym rozporządzeniem, w tym zakazu określonego w § 4 pkt 15.

Nie dojdzie również – zdaniem Organu - do naruszenia zakazów i nakazów dla terenu ochrony bezpośredniej ustanowionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, jak i w art. 53 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo wodne (aktualnie art. 127 i 128), bowiem - co również wynika z przywołanych wyżej pism - planowana inwestycja nie będzie bezpośrednio ingerować w teren ochrony bezpośredniej. Na analizowanym odcinku droga [...] będzie prowadzona na estakadzie o długości około 500 m, przy czym żaden z jej elementów nie będzie posadowiony na gruncie w granicach terenu ochrony bezpośredniej. Potwierdza to również rysunek dołączony przez Stowarzyszenie do pisma z dnia 2 czerwca 2020 r. będącego uzupełnieniem wniesionej skargi. Wyraźnie wynika z niego, że podpory estakady będą znajdowały się poza terenem ochrony bezpośredniej. Realizacja estakady drogi [...] nie zmieni dotychczasowego użytkowania gruntów na terenie ochrony bezpośredniej, bowiem nie będzie wiązała się z realizacją jakichkolwiek działań bądź wykonaniem jakichkolwiek obiektów ingerujących w grunt na tym terenie. Wobec tego nieodniesienie się GDOŚ do podniesionego w odwołaniu Stowarzyszenia z dnia 26 lipca 2016 r. zarzutu w tym zakresie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a tym samym nie stanowi o wadliwości decyzji.

Organ odwoławczy podtrzymał także swoje stanowisko o odmowie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji projektowej dostępnej na stronach internetowych GDDKiA, czego domagało się Stowarzyszenie w piśmie z dnia 9 marca 2020 r. W opinii organu odwoławczego przedstawiona m.in. na str. 49-50 i 75-77 decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r. argumentacja jest zasadna i wyczerpująca. Poza tym strona skarżąca nie wskazała, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma dokumentacja projektowa znajdująca się na wskazanych stronach internetowych w kontekście stref ochrony ujęć wód.

Dalej GDOŚ w kwestii użytku ekologicznego "[...]", wskazał, że w tym przedmiocie wypowiedział się na str. 51-52 zaskarżonej decyzji i zarzut w tym zakresie uważa za bezzasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 74a ustawy ooś, organ wskazał, że przepis ten w przedmiotowym postępowaniu nie miał zastosowania, gdyż wszedł w życie po wszczęciu postępowania w sprawie.

Pismem z 11 stycznia 2021 r. GDDKiA wskazał, że przyłącza się do stanowiska GDOŚ i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nie zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z akt sprawy wynika, że zakwestionowana przez Stowarzyszenie decyzja organu odwoławczego dotyczy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi [...] od węzła "[...]" w miejscowości [...] do węzła "[...]" w miejscowości [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi oraz budowę i przebudowę infrastruktury towarzyszącej.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy ooś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi być poprzedzona oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym organ właściwy do rozpatrzenia sprawy bierze pod uwagę: (1) wyniki uzgodnień i opinii, (2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, (3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Z kolei zgodnie art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zwanego dalej m.p.z.p.), jeżeli plan ten został uchwalony.

Z przytoczonego unormowania wynika, że celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzyskanie przez organ administracji informacji niezbędnych do wydania decyzji – co jest realizowane poprzez uwzględnienie uzgodnień, opinii, raportu i wyników działań społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, jak również ustaleń m.p.z.p. Jednym z najistotniejszych elementów tego postępowania jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W aspekcie procesowym raport jest dokumentem prywatnym a nie urzędowym, a zatem nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji zawarte w nim stwierdzenia dotyczące faktów czy analiz podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie – zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, obowiązującą w postępowaniu administracyjnym. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Obowiązkiem organu jest również weryfikacja materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Powyższe jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego.

Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji w sytuacji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości – co może być kwestionowane przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa.

Mając na uwadze zarzuty skargi należy wyjaśnić, że skuteczność zarzutów wobec raportu może być różna w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W niniejszej sprawie GDOŚ uchybił częściowo powyższej regule, bowiem pomimo obszernego uzasadnienia jednak nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania Stowarzyszenia – przede wszystkim kwestii terenów ochrony bezpośredniej i pośredniej. Jednak należy wskazać, mając na uwadze treść sentencji decyzji, jak i obszerny zgromadzony materiał dowodowy, w tym dodatkowe pisma Inwestora, że Stowarzyszenie nie wykazało, by uchybienie to miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się dalej do kwestii raportu, to należy wskazać, że do niego stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych – co miało miejsce w niniejszym postępowaniu.

Zaznaczyć trzeba, że jeżeli raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości lub nieprawidłowości, nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.11.2007r. o sygn. akt IV SA/Wa 1532/07, CBOSA).

Wobec takich stwierdzeń należy uznać za niezasadny kolejny zarzut skargi wskazujący, że GDOŚ nie rozważył wszystkich zarzutów, nie wziął pod uwagę wszystkich wniosków dowodowych przedłożonych przez stronę, co zdaniem Stowarzyszenia miało wpływ na wynika sprawy. Nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów odwołania, czy nieuwzględnienie wniosków dowodowych w postaci materiałów wykorzystywanych przy innych projektach należy ocenić jako pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Istotne ustalenia poczynione przez organy w zakresie charakteru obiektu i oddziaływania na środowisko Sąd akceptuje i uznaje, że kwestie te zostały w wystarczający sposób zbadane, a strona tych ustaleń skutecznie nie zdołała zakwestionować.

Powołanie się ogólnie na dokumentację projektową dostępną na stronach internetowych GDDKiA innego przedsięwzięcia, czego domaga się skarżące Stowarzyszenie, jest nie wystarczające do podważenia ustaleń organów, w tym raportu. Podobnie jak podnoszone w uzupełnieniach skargi uwagi dotyczące inwentaryzacji populacji płazów, zbiorników wodnych czy lokalizacji przepustów dla płazów z powołaniem się na stanowisko literatury w tym zakresie. Trzeba mieć na względzie, że każde postępowanie stanowi odrębne postępowanie i odnosi się do innych danych i parametrów konkretnej inwestycji. Natomiast Strona wskazując ogólnie na takie dokumenty i źródła, ani w postepowaniu przed organami, ani w skardze nie wykazała jak te materiały bezpośrednio mają wpływ na przedsięwzięcie objęte niniejszą decyzją. Strona nie przedłożyła kontrdowodu odnoszącego się do parametrów/uwarunkowań planowanej inwestycji w kwestionowanym zakresie, z którego wynikałoby, że ustalenia organów są niewłaściwe i naruszą przepisy prawa.

W świetle art. 7 k.p.a. organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, to jednak nie dotyczy to wszelkich możliwych do przeprowadzenia czynności. Nie można wymagać od organów administracji, by przeprowadzały dowody w celu weryfikacji twierdzeń strony, które nie zostały nawet uprawdopodobnione (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1022/13). W ocenie sądu, w świetle art. 77 § 1 k.p.a. organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, kierując się tym, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie k.p.a. jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie ilość zatem zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 1193/13). Wobec powyższego, a także braku aktywności dowodowej strony skarżącej, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego trudno przyjąć, że przeprowadzone w sprawie dowody nie są wiarygodne i wymagają dalszej weryfikacji tylko ze względu na lakoniczne, niczym nieuprawdopodobnione twierdzenia skarżącej. Jak wyżej wskazano okoliczności będące podstawą decyzji zostały stwierdzone wiarygodnymi dowodami i nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę skarżącą.

Art. 78 § 1 k.p.a., jak również zasada ekonomii postępowania wymaga, aby organ dążył do załatwienia sprawy najprostszymi środkami (art. 12 k.p.a.), co należy rozumieć także jako przeprowadzenie tylko takich dowodów, które służą wyjaśnieniu sprawy. Oznacza to w konsekwencji, że nie ilość zebranych dowodów decyduje o prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale znaczenie ocenionych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższym zasadom organy w sprawie niniejszej nie uchybiły.

Stowarzyszenie – zdaniem Sądu - nie wskazało bowiem konkretnie z jakich względów raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być uzupełniony m.in. o dokumentację projektową. Nie przedłożyło – jak już wcześniej zasygnalizowano - np. ekspertyzy, który bezpośrednio odnosił by się do planowanej drogi ekspresowej.

Zauważyć należy, że strona skarżąca, poza własnym stanowiskiem nie popartym opinią osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną w zakresie ochrony środowiska w danej dziedzinie, nie przedłożyła innych dowodów podważających ustalenia i wnioski raportu. W konsekwencji uznać należy, że Stowarzyszenie skutecznie nie zakwestionowało wiarygodności raportu z wariantem rekomendowanym do realizacji w wariancie E, zwłaszcza w sytuacji pozytywnego uzgodnienia ze strony specjalistycznego organu ochrony środowiska (postanowienie RDOŚ w [...] z [...] maja 2016 r., nr znak [...]) oraz [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] lipca 2015 r. (podtrzymane stanowisko w piśmie z 22 kwietnia 2016 r.) i [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2015 r. (podtrzymał stanowisko w piśmie z 5 maja 2016 r.).

Dodatkowo wskazać należy, że część wniosków Stowarzyszenia zostało uwzględnione przez organ odwoławczy np. pkt 17 i 18 zaskarżonej decyzji dotyczący minimalizowania negatywnych oddziaływań na populację płazów, czy konieczności prowadzenia nadzoru przyrodniczego w czasie prac związanych z realizacją inwestycji. GDOŚ zatem z uwagi na podniesione przez m.in. Stowarzyszenie wątpliwości i niejasności dokonał zmian w decyzji organu I instancji i doprecyzował/zmodyfikował/uchylił znaczną ich część.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, w którym Stowarzyszenie wskazuje na kolizję planowanej inwestycji ze strefami ujęć wód podziemnych, należy uznać, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Jak już wyżej wskazano - co prawda – organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mimo podniesionego zarzutu w tym zakresie w odwołaniu, jednak Strona nie wykazała, że miało to wpływ na wynik sprawy.

Droga ekspresowa w wariancie E przecina strefę zewnętrzną ochrony pośredniej i bezpośredniej ujęcia wody [...] oraz zewnętrzną i wewnętrzna ochrony pośredniej ujęcia wody [...].

Należy wyjaśnić w pierwszej kolejności, że w przedmiocie stref ochrony bezpośredniej i pośredniej orzekał w decyzji RDOŚ m.in. w pkt I.I.3.7a), który nie został zmieniony i odnosi się do podpór obiektów mostowych, w którym wprost wskazano, że "niezależnie od powyższego w obszarze Natura 2000 [...] w km 6+400-6+900 konstruując most nad rzeką [...] należy – nie sytuować podpór w strefie ochrony bezpośredniej ujęcia wody [...]". Poza tym w pkt I.I.3. 1 b) wskazano, że "na odcinkach drogi przebiegających przez tereny (...),w miejscach występowania gleb o wysokiej przepuszczalności, na przecięciu stref ochronnych ujęć wody, a także w miejscach przecięć z Głównymi Zbiornikami Wód Podziemnych (...) oraz ujęć wód podziemnych należy wykonać szczelną kanalizację deszczową", pkt e) " należy zaprojektować szczelny system odwodnienia obiektów mostowych (...)".

Poza tym organ I instancji w uzasadnieniu na str. 104 i 105 szerzej odniósł się do ww. projektowanych rozwiązań, które mają zabezpieczyć na tym odcinku przed nadmierną ingerencją w środowisko. Przede wszystkim RDOŚ wyjaśnił, że planowany do realizacji most na rzece [...] przechodzić będzie nad obszarem ujęcia wody [...]. Organ wyjaśnił, że dla ujęcia wody [...] Starosta [...] wydał decyzję z [...] sierpnia 1999 r. ustanawiającą strefę ochrony bezpośredniej oraz strefy pośrednie (wewnętrzną i zewnętrzną) ujęcia wody. W myśl natomiast art. 21 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw - strefy ochronne ujęć wody ustanowione przed dniem 1 stycznia 2002 r. wygasły z dniem 31 styczna 2012 r. Dla ujęcia wody [...] dotychczas nie wyznaczono nowej strefy ochronnej.

Organ jednak wskazał - co jest istotne w niniejszej sprawie – że podpory mostu posadowione będą poza korytem [...] oraz poza obszarem strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody [...]. Piśmie z 31 stycznia 2018 r. znak [...] i z 23 listopada 2018 r., znak [...] Inwestor doprecyzował informacje w powyższym zakresie i wskazał wymiary i dane techniczne dotyczące budowy estakady, podkreślając, że w takiej proponowanej formie strefa ochrony bezpośredniej zostanie w całości przekroczona i tym samym żadne elementy konstrukcyjne obiektu nie będą bezpośrednio ingerowały w przedmiotową strefę. W uzasadnieniu odniesiono się również do kwestii odwodnienia obiektu, w tym wskazano na projektowaną szczelną kanalizację na całej długości odcinków przecięcia stref ujęć wody (w tym ujęcia [...] i [...]).

Powyższe zapisy, którymi inwestor będzie związany na kolejnych etapach realizacji inwestycji nie zostały zmienione przez organ odwoławczy.

Wobec powyższych ustaleń i związania inwestora postanowienia decyzji, należy wskazać, że w sprawie nie dojdzie do wskazanych przez Stowarzyszenie naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne, czy rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] lipca 2016 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej "[...]" z rzeki [...] w miejscowości [...].

Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy - Prawo wodne (aktualnie art. 127): Na terenie ochrony bezpośredniej ujęć wód podziemnych oraz powierzchniowych zabronione jest użytkowanie gruntów do celów niezwiązanych z eksploatacją ujęcia wody.

Zgodnie z § 4 pkt 15 rozporządzenia z- na terenie ochrony pośredniej zabrania się budowy torów kolejowych, dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych oraz mostów na ich ciągach, a także urządzania parkingów bez ujmowania wód opadowych i roztopowych w systemy kanalizacji deszczowej zamkniętej lub otwartej w postaci rowów izolowanych oraz urządzeń zapewniających oczyszczenie ich przed wprowadzeniem do wód lub ziemi do poziomu wymaganego przepisami odrębnymi.

Jak wynika z przyjętych rozwiązań - realizacja estakady drogi [...] nie zmieni dotychczasowego użytkowania gruntów na terenie ochrony bezpośredniej, bowiem nie będzie wiązała się z realizacją jakichkolwiek działań bądź wykonaniem jakichkolwiek obiektów ingerujących w grunt na tym terenie. Poza tym w związku z projektowanym systemem ujmowania, podczyszczania i odprowadzania wód opadowych i roztopowych, nie dojdzie do naruszenia zakazów ustanowionych ww. rozporządzeniem na terenie ochrony pośredniej.

Sąd nie uwzględnił także kolejnego zarzutu Strony, odnoszącego się do niespełnienia wymogów kwalifikacji autora uzupełnień raportu zgodnie z art. 74a ustawy ooś.

Zasadnie – zdaniem Sądu - zwrócił uwagę GDOŚ w odpowiedzi na skargę, że art. 74a ustawy ooś, nie może mieć zastosowania w sprawie. Przepis ten został bowiem wprowadzony do ustawy ooś ustawą z dnia 9 października 2015 r. o spinanie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936, ze zm.). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 8 powyższej ustawy: przepisów art. 74a ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do przedsięwzięć, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydano postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 lub uzgodniono zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko. Postępowanie w sprawie wydania dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wszczęte w dniu [...] czerwca 2015 r. - data wpływu do RDOŚ w [...] wniosku GDDKiA z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wobec tych ustaleń zarzut w zakresie naruszenia art. 74a ustawy ooś należy uznać za niezasadny.

Sąd również nie uwzględnił kolejnego zarzutu skargi odnoszącego się do kwestii użytku ekologicznego "[...]". Należy bowiem zwrócić uwagę, że GDOŚ w sposób wystarczający ustosunkował się do tego zagadnienia na str. 51-52 zaskarżonej decyzji i Sąd podzielił argumentację w tym przedmiocie. Zasadnie bowiem Organ wskazał, że - zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55) — zakazy wprowadzone w odniesieniu do użytków ekologicznych nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego na tych obszarach. Budowa dróg stanowi natomiast inwestycję celu publicznego, co wynika z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293) w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65).

Nawiązując ponownie do treści raportu i jego uzupełnienia Sąd podzielił stanowisko GDOŚ, że dokument ten – sporządzony w celu ustalenia wpływu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, określenia bezpośrednich i pośrednich skutków dla środowiska oraz wskazanie rozwiązań technicznych i technologicznych zabezpieczających przed jego negatywnym wpływem – jest kompletny i spełnia wymogi określone w art. 66 ustawy ooś. Raport ten zawiera bowiem charakterystykę całego przedsięwzięcia, opis analizowanych wariantów, a także opis przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze podczas realizacji i eksploatacji inwestycji, na powierzchnię ziemi i glebę, krajobraz i roślinność naturalną, na obszary i obiekty podlegające ochronie przyrody i krajobrazu, na wody powierzchniowe i podziemne, powietrze, czy klimat akustyczny. W konsekwencji przedmiotowy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia oraz określa konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych oraz w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia.

Ponadto zgodzić się należy z GDOŚ, że niezależnie od powyższego, mając na uwadze art. 82 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy ooś, że przepisy przywołanej ustawy umożliwiają uszczegółowienie danych na temat przedsięwzięcia na późniejszym etapie procesu inwestycyjnego, w tym na potrzeby uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Uszczegółowione dane podlegają ocenie na etapie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wynika z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy ooś, na zasadach ustalonych w Rozdziale 4 "Ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", dział V powyższej ustawy. Jak wynika z pkt IV decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r., RDOŚ w [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 10 ustawy ooś, w szczególności w zakresie rozwiązań i działań ograniczających oddziaływanie przedmiotowej drogi.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skoro zatem podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.