Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1081/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. M. S. S. P. Spółki Akcyjnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1362/09 w sprawie ze skargi F. M. S. S. P. Spółki Akcyjnej w P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1362/09 oddalił skargę F. M. S. S. P. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 20 maja 2008 r. M. S., H. S. i M. S. (dalej: "wnioskodawcy") wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji W. K. z dnia (...) lutego 1995 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe pn. P. F. A. P. S."S." w P. (dalej: "Fabryka S.") prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa o ogólnej powierzchni 65095 m² położonych w P. przy ul. S., oznaczonych w pkt 1a tej decyzji, w tym działek nr (...) o powierzchni 8260 m² i nr (...) o powierzchni 4362 m² oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tych gruntach.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody K. z dnia (...) lutego 1995 r. w części dotyczącej działki nr (...) stanowiącej aktualnie część działki nr (...) oraz stwierdził, że ww. decyzja w części dotyczącej działek nr (...) i nr (...) stanowiącej aktualnie część działek nr (...)i nr (...), została wydana z naruszeniem prawa.

Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili wnioskodawcy oraz będąca następcą prawnym uwłaszczonego przedsiębiorstwa F. M. S. "S." P. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "S. S.A."), która wniosła równocześnie o zawieszenie postępowania podnosząc, że nie została ustalona kwestia nabycia prawa własności do działek nr (...) i nr (...) przez E. S. - poprzednika prawnego wnioskodawców, a od wyjaśnienia tej kwestii zależy ustalenie, czy jego spadkobiercom przysługuje interes prawny w sprawie dotyczącej uwłaszczenia.

Postanowieniem z dnia (...) marca 2009 r. (błędnie wskazano 2008 r.) Minister Infrastruktury zawiesił postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. oraz zobowiązał wnioskodawców do wystąpienia, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, do sądu powszechnego o ustalenie, czy E. S. aktem notarialnym z dnia 30 sierpnia 1938 r. Repertorium nr (...) skutecznie nabył własność oznaczonych wyżej nieruchomości.

Na skutek złożonego przez wnioskodawców wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem Minister Infrastruktury uchylił je postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r. wskazując, że przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Na podstawie zgromadzonych dokumentów Minister ustalił, że zarządzeniem P. C. U. D. W. z dnia (...) stycznia 1951 r. ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad przedsiębiorstwem Z. M.-K. E. S., P. ul. S. należącym do E.S.. Następnie orzeczeniem z dnia (...) listopada 1958 r. Minister Przemysłu Spożywczego i Skupu stwierdził przejęcie ww. przedsiębiorstwa z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Wraz z przedsiębiorstwem przeszła na własność Skarbu Państwa nieruchomość gruntowa oznaczona jako parcele nr (...), nr (...)i nr (...). Działka nr (...) zapisana w księdze wieczystej KW nr (...) odpowiada dawnym parcelom nr (...)i nr (...), a działka nr (...) zapisana w księdze wieczystej KW nr (...) odpowiada dawnej parceli nr (...). E. S.- właściciel ww. Zakładu - posiadał tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości, które jako integralny składnik przedsiębiorstwa zostały objęte przymusowym zarządem państwowym, a następnie przeszły wraz z nim na własność Państwa z mocy ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37) na podstawie deklaratoryjnego orzeczenia z dnia 29 listopada 1958 r. Skarb Państwa został wpisany jako właściciel przedmiotowych nieruchomości postanowieniem Sądu Powiatowego w Pleszewie z dnia 22 lutego 1963 r. Dz. KW nr (...), na podstawie: wniosku z dnia 6 lipca 1961 r. nr (...), orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 29 listopada 1958 r. i umowy sprzedaży z dnia 30 sierpnia 1938 r. Repertorium nr (...). Na podstawie wspomnianej umowy, zawartej w formie aktu notarialnego, E. S. nabył od P. B. R. Oddział w P. nieruchomości stanowiące obecnie działki nr (...) i nr (...). Z § 3 tej umowy wynika, że przewłaszczenie miało nastąpić po spłacie drugiej raty oraz po udzieleniu stosownego zezwolenia przez właściwe władze. W dacie sporządzenia aktu notarialnego na terenie Pleszewa obowiązywał kodeks cywilny niemiecki - Burgerliches Gesetzbuch (BGB), zgodnie z którym skuteczne przeniesienie prawa własności nieruchomości uzależnione było od spełnienia łącznie trzech przesłanek: 1) zawarcia umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości, 2) dokonania, zgodnie z § 873 i § 925 BGB, tzw. "powzdania", czyli czynności potwierdzającej wyrażenie zgody zbywcy i nabywcy na zmianę w prawie i dokonanie wpisu w księdze wieczystej, która to czynność wiązała strony, o ile była stwierdzona dokumentem sądowym lub notarialnym, 3) ujawnienia nabycia w księdze wieczystej. Sama umowa kupna - sprzedaży nieruchomości bez dokonania przewłaszczenia (powzdania) i bez wpisu zmiany własności do księgi wieczystej nie przenosiła własności nieruchomości. Minister Infrastruktury stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zawarcie umowy o charakterze rzeczowym, zaś zgodnie z wypisami z ksiąg wieczystych urządzonych dla ww. nieruchomości ostatnim właścicielem był P. B. R.. W dniu (...) października 1999 r. wnioskodawcy jako "dowód nabycia praw własności do obiektu przy ul. S. przez E. S." przedłożyli "dokument zrzeczenia", z którego wynika, że w dniu (...) stycznia 1954 r. B. G. K., któremu mocą ustawy powierzone zostało wykonywanie wszelkich czynności dotyczących zlikwidowanego P. B. R., zrzekł się prawa wpisania do ksiąg wieczystych przedmiotowych nieruchomości hipoteki z tytułu reszty ceny kupna na rzecz byłego P. B.R., wobec całkowitej spłaty zadłużenia przez E.S.

Przede wszystkim jednak za istotną Minister Infrastruktury uznał okoliczność, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2405/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ze skargi (...) S.A. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z (...) października 2005 r. stwierdzającą nieważność zarządzenia o objęciu Z. M.-K. E. S. zarządem przymusowym, nie zakwestionował zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiska w kwestii interesu prawnego następców prawnych właściciela przedsiębiorstwa, zgodnie z którym - nawet jeśli nie nabyli oni w drodze dziedziczenia, z powodu braku przewłaszczenia praw związanych z tytułem prawnym do nieruchomości, na której znajdowało się przedsiębiorstwo, to nabyli chronione prawem jej posiadanie. Minister Infrastruktury wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), (dalej "P.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Minister Infrastruktury uznał zatem, że wnioskodawcy mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nie było więc podstaw do zawieszenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu.

Na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) lipca 2009 r. S.S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. o uwłaszczeniu F. S. spornymi nieruchomościami nie ma żadnego znaczenia stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej W. z dnia (...) stycznia 1951 r. i orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z (...) listopada 1958 r. Nie wynika z nich ani fakt bycia przez E. S. właścicielem działek nr (...) i nr (...), ani to że orzeczenia te dotyczyły prawa własności tych działek. Także z wpisu do księgi wieczystej z 1961 roku nie wynika prawo własności E. S. do przedmiotowej nieruchomości. W sprawie o stwierdzenie nieważności uwłaszczenia podstawowe znaczenie ma to, czy podmiot który przypisuje sobie prawo własności, rzeczywiście legitymuje się takim prawem. Dlatego też, zdaniem S. S.A., zawieszenie postępowania do czasu ustalenia, czy E. S. był właścicielem przedmiotowych nieruchomości, było w pełni zasadne i zgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Oddalając skargę S. S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu, że nie zaistniało zagadnienie prejudycjalne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, a tym samym zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. było bezzasadne. W ocenie Sądu, Minister trafnie zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2405/05 sprawę ze skargi S. S.A. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) października 2005 r. nie zakwestionował interesu prawnego następców prawnych E.S. do występowania w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skutkować to musi uwzględnieniem takiego wyroku każdorazowo w wydawanych rozstrzygnięciach dotyczących danej sprawy. Skoro zatem wcześniej sąd prawomocnym wyrokiem przesądził już o tym, że następcom prawnym E.S. w postępowaniu dotyczącym przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem przysługuje przymiot strony, to należało przyjąć, że także w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Dodatkowo Sąd zauważył, że w sprawie ze skargi S.S.A. na decyzję stwierdzającą w części nieważność decyzji o uwłaszczeniu, a w części wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 26 stycznia 2010 r. wydał wyrok (sygn. akt I SA/Wa 1363/09) oddalający skargę. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że art. V § 1 pkt 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321), który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. uchylił całą księgę trzecią BGB (od § 854 do § 1296), a więc także § 873 ust. 1, który ważność czynności prawnej przenoszącej własność nieruchomości uzależniał od konstytutywnego wpisu do księgi gruntowej. Od tej daty do przeniesienia własności nieruchomości wystarczało tylko zawarcie aktu notarialnego. Dlatego też zarzut, że E. S. nigdy nie był właścicielem spornych działek jest nieuzasadniony, skoro w obrocie prawnym jest akt notarialny z 1938 r., a nacjonalizacja nieruchomości nastąpiła w 1951 r. Taka sytuacja oznacza, że E. S. był właścicielem nacjonalizowanych działek. Sąd zaznaczył, że wyrok zawierający powyższy pogląd jest nieprawomocny i może zostać zaskarżony

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1362/09 wniosła S. S.A. reprezentowana przez pełnomocnika.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego przez błędną wykładnię art. XXIX i art. XXX dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych w zw. z § 873 ust. 1 BGB przez nietrafne przyjęcie, że przepisy te skutkują tym, iż od dnia wejścia w życie przepisów dekretu, tj. od 1 stycznia 1947 r., do nabycia prawa własności nieruchomości, co do której umowa notarialna zobowiązująca do przeniesienia prawa własności nieruchomości zawarta została pod rządami § 873 ust. 1 BGB, wystarcza sam akt notarialny zobowiązujący do przeniesienia własności, a skutek rzeczowy występuje z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1947 r.;

2) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. XXIX i art. XXX dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych i § 873 ust. 1 BGB wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja (chodzi najprawdopodobniej o zaskarżone postanowienie) narusza prawo materialne przyjmując, iż od dnia wejścia w życie przepisów dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych, tj. od 1 stycznia 1947 r., do nabycia prawa własności nieruchomości, co do której umowa notarialna zobowiązująca do przeniesienia prawa własności nieruchomości zawarta została pod rządami § 873 ust. 1 BGB wystarcza sam akt notarialny zobowiązujący do przeniesienia własności a skutek rzeczowy występuje z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1947 r.;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy bez uzyskania przewidzianego w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. orzeczenia sądu cywilnego.

W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono argumentację przytoczoną w uzasadnieniu skargi podkreślając, że unieważnione akty nacjonalizacyjne dotyczyły własności przedsiębiorstwa E. S. i nie rozstrzygały o prawie własności nieruchomości, które to prawo nie wchodziło w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. W wyniku zawartej w dniu 30 sierpnia 1938 r. notarialnej umowy nie doszło do przeniesienia własności nieruchomości na rzecz E. S. z uwagi na uregulowania obowiązującego w dacie zawarcia umowy notarialnej na terenie Wielkopolski kodeksu cywilnego niemieckiego (BGB) Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwie przyjął, że od dnia wejścia w życie przepisów dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (tj. od dnia 1 stycznia 1947 r.) do nabycia prawa własności nieruchomości, co do której umowa notarialna zobowiązująca do przeniesienia prawa własności nieruchomości zawarta została pod rządami § 873 ust. 1 BGB, wystarcza sam akt notarialny zobowiązujący do przeniesienia własności, a skutek rzeczowy występuje z mocy samego prawa. Pełnomocnik wskazał na przepisy art. XXIX i art. XXX powołanego dekretu, z których wynika, że skutek rzeczowy, bez dokonania wszystkich trzech wskazanych wyżej czynności, występował tylko wtedy, gdy nabywca nie dokonał ostatniej z wymaganych czynności, tj. wpisu do księgi wieczystej. Oznacza to, że dla powstania skutku prawnorzeczowego umowa zobowiązująca i akt powzdania były niezbędne także pod rządami przepisów obowiązujących od 1 stycznia 1947 r. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że przez sam fakt zawarcia aktu notarialnego w 1938 r. E. S. był właścicielem spornych działek, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wziął ponadto pod uwagę, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Pleszewie - Wydział Ksiąg Wieczystych (dz.kw 462/264/08) został oddalony wniosek M. S. o wpis prawa własności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, ponieważ podniesione w niej zarzuty nie mogły skutecznie podważyć zaskarżonego wyroku.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że przedmiot zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2009 r. dotyczył zagadnienia o charakterze procesowym. Oceny Sądu w postępowaniu pierwszej instancji wymagało, czy w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia (...) lutego 1995 r. o uwłaszczeniu Fabryki S. w P. nieruchomościami, których dotyczył wniosek spadkobierców E. S., zaistniała kwestia prejudycjalna w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., o której rozstrzygnięcie należało zwrócić się do sądu powszechnego. Kwestia ta sprowadza się do oceny, czy w świetle niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy ustalenie legitymacji wnioskodawców do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu, mieściło się w zakresie kompetencji Ministra Infrastruktury prowadzącego postępowanie nadzorcze w przedmiocie uwłaszczenia, czy też wymagało zawieszenia postępowania administracyjnego i zwrócenia się o rozstrzygnięcie tej kwestii jako zagadnienia prejudycjalnego przez sąd powszechny.

Podkreślić należy, że jak wynika z brzmienia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy do rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego właściwy jest inny organ administracji lub sąd, tzn. gdy rozstrzygnięcie takie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne, zatem dla wyjaśnienia tego zagadnienia niezbędne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania przed innym organem albo sądem. Zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny nie pozostawia wątpliwości, że w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez Ministra Infrastruktury nie zaistniało zagadnienie prejudycjalne co do kwestii legitymacji wnioskodawców tego postępowania. Ustalenia w tym zakresie Minister Infrastruktury mógł dokonać i dokonał samodzielnie i znalazło to wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Za przesądzającą w kwestii interesu prawnego wnioskodawców w rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury, a za nim Sąd pierwszej instancji, uznał okoliczność, iż kwestia ta została już przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2405/05 dotyczącym stwierdzenia nieważności zarządzenia o ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem, co na zasadzie art. 170 P.p.s.a., wiąże zarówno organ jak i Sąd. Nie było zatem podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu, ponieważ nie istniało zagadnienie wstępne, do którego rozstrzygnięcia właściwy był inny organ lub sąd.

Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Wobec niezakwestionowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2405/05 interesu prawnego wnioskodawców w postępowaniu o denacjonalizację przedsiębiorstwa, w kolejnych postępowaniach dotyczących restytucji praw do przedmiotu nacjonalizacji, będących w bezpośrednim związku z tamtym postępowaniem, zagadnienie legitymacji stron tego postępowania należy uznać za przesądzoną. Nacjonalizacją dokonaną najpierw ustanowieniem zarządu przymusowego, a następnie potwierdzoną orzeczeniem o przejściu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa objęta była także nieruchomość, na której funkcjonowało przedsiębiorstwo. Nie ulega wątpliwości, że E.S. - poprzednik prawny wnioskodawców nabył na podstawie umowy obligacyjnej z 30 sierpnia 1938 r. prawnie chronione posiadanie nieruchomości oraz roszczenie o charakterze majątkowym (o dokonanie czynności prawnej o skutku rzeczowym). Legitymowało to E.S., a w dalszej kolejności jego spadkobierców, do dochodzenia praw do znacjonalizowanego mienia. Dotyczy to również postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Niezasadne są w tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia słusznie uznając, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego.

Za chybiony w rozpoznawanej sprawie należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w postaci art. XXIX i art. XXX dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych w zw. z § 873 ust. 1 BGB poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że od dnia wejścia w życie przepisów dekretu - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych, do nabycia prawa własności nieruchomości, co do której umowa notarialna zobowiązująca do przeniesienia prawa własności nieruchomości zawarta została pod rządami § 873 ust. 1 BGB wystarcza sam akt notarialny zobowiązujący do przeniesienia własności, gdyż skutek rzeczowy występuje z mocy samego prawa z dniem wejścia w życie dekretu. Jak zaznaczono na wstępie niniejszych rozważań, zagadnienie prawne w rozpoznawanej sprawie, ma charakter procesowy, tymczasem przytoczony zarzut kasacyjny koncentruje się wokół zagadnienia o charakterze materialnoprawnym, a mianowicie wokół braku prawnorzeczowego skutku czynności prawnej zobowiązującej, dokonanej w 1938 roku przez E.S. Poza tym omawiany zarzut jest chybiony z tego względu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku powyższego zagadnienia nie poddawał ocenie prawnej; wskazał bowiem jedynie na sposób jego rozstrzygnięcia przyjęty w nieprawomocnym wyroku tegoż Sądu z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1363/09.

W świetle przedstawionej argumentacji należało uznać, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.