Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 288/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75(5) ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
article: art. 59 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 182 poz 1 art. 7 ust. 1, art. 18 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 18 czerwca 1992 r. Nr 1768/92 dotyczące stworzenia dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów  leczniczych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Andrzej Kuba Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2231/06 w sprawie ze skargi N. z siedzibą w S. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny

w W. oddalił skargę N. z siedzibą w U., na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że w dniu 18 lipca 2005 r. skarżąca złożyła w Urzędzie Patentowym RP wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktu o nazwie "C.", objętego patentem nr [...] na wynalazek, Pt. "[...]", oraz odrębny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego.

Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., wydanym na podstawie art. 7 rozporządzenia Rady EWG nr 1768/92 z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie utworzenia dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych (Dz. U. UE L 182 z dnia 2 lipca 1992 r.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1768/92, art. 755 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), zwanej dalej p.w.p. i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 , poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 252 p.w.p., odmówił wnioskującej przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że produkt, objęty wnioskiem o udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego, na terenie Polski jest chroniony patentem nr [...] udzielonym [...] grudnia 2001 r., a pierwsze zezwolenie na jego wprowadzenie na rynek zostało wydane 22 października 2004 r. Od tej daty powinien być liczony 6-miesięczny termin na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, określony w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/92, a zatem termin ten upłynął z dniem 22 kwietnia 2005 r. Zgodnie natomiast z treścią 755 ust. 2 p.w.p., termin do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego nie podlega przywróceniu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca domagała się przywrócenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego i uznanie, że w dniu 18 lipca 2005 r. dopełniono czynności, dla której został określony ten termin. W uzasadnieniu podała okoliczności, w jakich doszło do uchybienia terminu wnosząc o uznanie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zgłaszającego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy swe uprzednie postanowienie z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że termin określony w przepisie art. 755 p.w.p. należy do terminów prawa materialnego i wobec tego nie podlega przywróceniu, ani przedłużeniu, bez względu na przyczynę jego uchybienia.

Oddalając skargę WSA w W. stwierdził, że Urząd Patentowy odmawiając skarżącej prawa ubiegania się o przywrócenie terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego na produkt leczniczy nie naruszył przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, w tym postanowień rozporządzenia nr 1768/92. Za bezsporne Sąd uznał, że wnioskodawca otrzymał w dniu 22 października

2005 r. zezwolenie na wprowadzenie do obrotu produktów leczniczych chronionych patentem podstawowym, a zatem 6-miesięczny termin określony w art. 7 rozporządzenia nr 1768/92 upłynął z dniem 22 kwietnia 2005 r. Sporna w sprawie jest natomiast dopuszczalność wnioskowania o przywrócenie powyższego terminu.

Sąd I instancji powołując się na treść przepisu art. 18 rozporządzenia nr 1768/92 stwierdził, że do dodatkowych świadectw ochronnych mają zastosowanie przepisy proceduralne stosowane na podstawie prawa krajowego do odpowiadających im patentów podstawowych, chyba, że prawo to ustala szczególne przepisy proceduralne dla świadectw. Takie też szczególne przepisy proceduralne wprowadzono do ustawy - Prawo własności przemysłowej w Rozdziale 51 - Dodatkowe prawo ochronne oraz do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin (Dz. U z 2003 r., Nr 141, poz. 1361), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 29 lipca 2003 r.

W ocenie Sądu I instancji, postanowienia art. 755 p.w.p. nie naruszają prawa wspólnotowego i nie utrudniają realizacji uprawnień przewidzianych w rozporządzeniu nr 1768/92, którego celem było określenie jednakowych dla wszystkich państw członkowskich warunków uzyskiwania dodatkowego świadectwa ochronnego. Z uwagi na fakt, że świadectwo ochronne udzielane jest na terytorium każdego z państw członków Unii Europejskiej, stąd też każde z państw jest obowiązane wprowadzić swą wewnętrzną regulację, dostosowującą wewnętrzne ustawodawstwo do standardów i zasad wynikających z rozporządzenia nr 1768/92. W ocenie Sądu, przepisy wprowadzone do ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz do rozporządzenia z dnia 29 lipca 2003 r. nie naruszają postanowień rozporządzenia nr 1768/92. Zdaniem Sądu, 6-miesięczny termin określony w art. 7 rozporządzenia nr 1768/92 jest terminem pozwalającym stronie zainteresowanej i należycie dbającej o swoje interesy, na uzyskanie dodatkowego świadectwa ochronnego. Mając na uwadze cele rozporządzenia nr 1768/92, brak jest podstaw do przyjęcia, że zostały one naruszone poprzez wprowadzenie do ustawodawstwa krajowego zakazu przywrócenia powyższego terminu.

Sąd I instancji za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego w przedmiocie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Mając na uwadze treść przepisu art. 755 ust. 1 p.w.p. Sąd stwierdził, że gdy strona świadoma uchybienia terminowi składa wniosek o jego przywrócenie, organ nie może pozostawić go bez rozpoznania, wydając decyzję o odmowie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 252 p.w.p., zastosowanie znajdują przepisy ogólne k.p.a. (art. 59 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu I instancji, przepisy k.p.a. nie przewidują formy odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, a także instytucji odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli przez odmowę rozumieć akt administracyjny odmawiający wszczęcia postępowania, a zatem wydanie decyzji lub postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nie znajduje uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji nie znalazł podstawy do skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania w brzmieniu sformułowanym przez stronę skarżącą i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

II

W skardze kasacyjnej N. w S. (U.) zaskarżyła w całości powyższy wyrok domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzuciła:

Naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania,

Naruszenie przepisów postępowania, to jest 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się Sądu do wszystkich zarzutów skarżącego podnoszonych w pismach procesowych skarżącej oraz podczas rozprawy, a także poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu sprawy polegające na sprzecznym określeniu charakteru prawnego normy art. 755 ust. 2 p.w.p., a w konsekwencji brak jego prawidłowego zdefiniowania, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania,

Błędne zastosowanie art. 755 ust. 2 p.w.p. w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przy sprzeczności z zasadami efektywności i ekwiwalentności prawa wspólnotowego,

Błędne zastosowanie art. 18 rozporządzenia nr 1768/92 w związku z art. 755 ust. 2 p.w.p., polegające na przyjęciu, że ma on zastosowanie do przepisu o charakterze materialnoprawnym,

Błędne zastosowanie art. 18 rozporządzenia nr 1768/92 w związku z art. 755 ust. 2 p.w.p. poprzez pominięcie zasad efektywności i ekwiwalentności prawa wspólnotowego,

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo, iż zaskarżone postanowienia zostały wydane z obrazą art. 105 k.p.a. w związku z art. 755 ust. 2 p.w.p., co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania,

7. Naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie art. 59 k.p.a., polegające na niezbadaniu materialnych przesłanek przywracalności terminu, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania,

8. Błędną wykładnię art. 755 ust. 2 p.w.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że przepis ten uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.

Strona wniosła ponadto o skierowanie pytań:

a) na podstawie art. 3 w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643), do Trybunału Konstytucyjnego w brzmieniu:

1. Czy przepis art. 755 ust. 2 p.w.p. jest zgodny z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej (...) oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, który na mocy art. 1 ust. 2 Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. stanowi integralną cześć tego Traktatu, w związku z art. 7 rozporządzenia nr 1768/92.

b) na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej TWE), do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w brzmieniu:

1) Czy mając na uwadze cele rozporządzenia nr 1768/92, wskazane zwłaszcza w

akapitach 3, 4, 6 i 7 preambuły, dopuszczalna jest możliwość przywrócenia terminu

na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego?

2) Czy art. 18 rozporządzenia nr 1768/92, w świetle akapitu 3, 4, 6 i 7 preambuły

dopuszcza ograniczenia w prawie krajowym w zakresie możliwości przywrócenia

terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego?

3) Czy jeżeli art. 18 rozporządzenia nr 1768/92 dopuszcza ograniczenia przywrócenia terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, to czy powinny one z kolei podlegać ograniczeniom w świetle art. 5 rozporządzenia nr 1768/92 oraz zasad efektywności i ekwiwalentności prawa wspólnotowego?

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przytoczyła obszerne uzasadnienie postawionych w niej zarzutów. Podniosła, że WSA uznając, iż 6-cio miesięczny termin należy do terminów prawa materialnego stwierdził, że art. 755 ust. 2 p.w.p. został wprowadzony ma mocy delegacji zawartej w art. 18 rozporządzenia nr 1768/92, jako przepis o charakterze proceduralnym. Wskazana sprzeczność świadczy, zdaniem skarżącej, o niewłaściwym wyjaśnieniu stanu sprawy, do którego należy prawidłowa interpretacja podstaw prawnych mających zastosowanie w sprawie. Skoro bowiem Sąd przyjmuje, że art. 755 ust. 2 p.w.p. ma charakter materialnoprawny, to jego implementacja wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 18 rozporządzenia nr 1768/92. Rozporządzenie to w sposób wyczerpujący określa bowiem materialne przesłanki uzyskania dodatkowego prawa ochronnego, a jedynie w zakresie przepisów procesowych dopuszcza ingerencję ustawodawcy krajowego. Jeżeli jednak przyjąć, że art. 755 ust. 2 p.w.p. ma charakter procesowy, to jest on sprzeczny z zasadami ekwiwalentności i efektywności stosowania prawa wspólnotowego oraz jednolitości zasad przyznawania dodatkowego prawa ochronnego na terytorium wspólnoty i tym samym nie może być stosowany w polskim obrocie prawnym. WSA nie określając w sposób jednoznaczny charakteru art. 755 ust. 2 p.w.p., nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku podstawy prawnej, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazana wada świadczy o braku rozstrzygnięcia przez Sąd kluczowego dla niniejszego postępowania zagadnienia, to jest możliwości stosowania art. 755 ust. 2 p.w.p.

Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że Sąd nie odniósł się w wyroku do zarzutów podnoszonych w pismach procesowych oraz podczas rozprawy, a tym samym nie ocenił całości stanu sprawy, nie oparł swojego rozstrzygnięcia o materiał dowodowy w postaci orzeczeń ETS i analizy ustawodawstw państw członkowskich, co stanowi naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. WSA nie odniósł się do zasad ekwiwalentności i efektywności. Brak prawidłowego wyjaśnienia sprawy spowodował, że WSA uznał, iż art. 755 ust. 2 p.w.p. nie jest niezgodny z prawem wspólnotowym i w związku z tym nie uznał za właściwe zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem dotyczącym zgodności tego przepisu z prawem wspólnotowym.

Zdaniem skarżącej, zasadniczym w niniejszej sprawie zagadnieniem jest brak podstaw dla wprowadzenia do polskiego systemu prawnego zakazu przywracania

6-miesięcznego terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego. Konsekwencją tego jest sprzeczność art. 755 ust. 2 p.w.p. z rozporządzeniem nr 1768/92 i brak możliwości stosowania go w niniejszej sprawie, bez względu na to czy uznamy jego charakter za materialnoprawny, czy procesowy. Zakładając, że art. 755 ust. 2 p.w.p. jest szczególnym przepisem prawa procesowego, o którym mowa w przepisie art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/92, należy go uznać za sprzeczny z prawem wspólnotowym, z uwagi na naruszenie zasad efektywności i ekwiwalentności. Strona skarżąca powołała się na orzecznictwo ETS dotyczące tych zasad. WSA był zobowiązany do zastosowania w niniejszej sprawie powołanych zasad, zaś ich pominięcie doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 755 ust. 2 p.w.p. Brak możliwości przywrócenia terminu ogranicza prawa uprawnionego z patentu podstawowego do przedłużenia ochrony patentowej, w konsekwencji czego nie może zostać osiągnięty zamierzony cel, jakim jest stworzenie dodatkowego prawa ochronnego, udzielanego w UE na tych samych warunkach. Skarżąca podniosła, że przedstawiła analizę ustawodawstw państw członkowskich UE, z której wynika, że wprowadzenie do polskiego porządku prawnego art. 755 ust. 2 p.w.p. jest sprzeczne z rozwiązaniami przyjętymi w Unii Europejskiej. Gdyby ustawodawca wspólnotowy uznał za istotne z punktu widzenia celu regulacji dotyczącej dodatkowych świadectw ochronnych wprowadzenie zakazu przywracalności terminu w tym zakresie, wskazałby je w rozporządzeniu nr 1768/92.

W konkluzji skarżąca podniosła, że przepis art. 755 ust. 2 p.w.p. został wadliwie zastosowany, gdyż Sąd nie zweryfikował, czy jest on zgodny z prawem wspólnotowym. Uzasadnia to również zarzut błędnego zastosowania art. 18 rozporządzenia nr 1768/92. Nieprawidłowa implementacja rozporządzenia nr 1768/92 jest sprzeczna z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia m.in. Rzeczypospolitej Polskiej do traktatów stanowiących podstawę Unii Europejskiej. Mając to na uwadze, skarżąca ponownie wniosła o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania wskazanego w petitum skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącej, przepis art. 755 ust. 2 p.w.p. jest niezgody z przepisami prawa wspólnotowego, gdyż jego wprowadzenie do polskiego systemu prawnego nastąpiło z naruszeniem rozporządzenia nr 1768/92, a zatem skarżąca wniosła też o zwrócenie się na podstawie art. 234 TWE do Trybunału Europejskiego z pytaniami wskazanym w petitum skargi kasacyjnej. Ponadto, zdaniem skarżącej, Urząd Patentowy winien zbadać istnienie przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, o których mowa w art. 243 ust. 1 i 2 p.w.p., których to przesłanek nie rozważył. Zaskarżony wyrok narusza również art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. Podzielenie przez Sąd I instancji stanowiska organu co do materialnoprawnego charakteru art. 755 ust. 2 p.w.p., winno skutkować albo uznaniem wniosku o przywrócenie terminu za bezprzedmiotowy

i wydaniem na podstawie art. 105 k.p.a. decyzji o umorzeniu postępowania, albo wydaniem decyzji merytorycznej w oparciu o przepis art. 755 ust. 2 p.w.p.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli kasacyjnej sprawowanej w granicach zakreślonych podstawami skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na postanowienie właściwego organu odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktu leczniczego. Uznając zgodność z prawem ocenianego postanowienia Sąd I instancji przyjął, że po pierwsze, w sytuacji, gdy strona świadoma uchybienia terminu domaga się jego przywrócenia organ zobowiązany jest rozpoznać ten wniosek, wydając postanowienie w oparciu o art. 59 § 1 k.p.a. Po wtóre, Sąd stanął na stanowisku, że art. 18 rozporządzenia nr 1768/ 92 uprawniał krajowego ustawodawcę do wprowadzenia przepisów proceduralnych regulujących m.in. kwestię przywracalności terminu do złożenia wniosku o udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego, a tym samym art. 755 ust.2 p.w.p. nie narusza prawa wspólnotowego i nie utrudnia realizacji uprawnień przewidzianych w tym rozporządzeniu. Obie te tezy zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej poprzez różne jej zarzuty, zmierzające do wykazania poglądu przeciwnego niż ten, który zaprezentował Sąd I instancji. Analiza poszczególnych podstaw kasacyjnych wskazuje bowiem, że każdy z postawionych zarzutów bezpośrednio lub pośrednio zmierza do zakwestionowania oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu, a zasadzającej się na wskazanych tezach. To spostrzeżenie implikuje kolejność rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie pozostaje bezspornym, że skarżąca składając wniosek o udzielenie dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktu leczniczego odrębnym wnioskiem, z tej samej daty domagała się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie świadectwa. W świetle materiałów sprawy nie może również budzić wątpliwości to, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazywała na okoliczności, które w jej ocenie, uprawdopodabniały brak winy w niedotrzymaniu terminu. Wniosek strony zawierał zatem te elementy, o których mowa w art. 243 ust. 1 p.w.p. Jednakże przepisy tej ustawy nie określają formy rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu i dlatego też, zgodnie z treścią przepisu art. 252 p.w.p. należy w tym zakresie stosować przepisy k.p.a., czyli art. 59 tego kodeksu. Przepis ten stanowi w § 1, że o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a dalej, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. W zdaniu drugim omawianego przepisu ustawodawca określił zatem formę załatwienie wniosku o przywrócenie terminu, a ponieważ nie uczynił tego w przepisach p.w.p., to stosownie do art. 252 tej ustawy, Urząd Patentowy rozstrzygając wniosek skarżącej właściwie zastosował formę postanowienia, o której stanowi art. 59 § 1 k.p.a. Wbrew zatem temu, co twierdzi strona skarżąca, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 59 k.p.a.

Kwestią łączoną przez stronę skarżącą z tym przepisem pozostaje zagadnienie treści osnowy postanowienia, w sytuacji, gdy odmowa przywrócenia terminu jest spowodowana ustawowym zakazem jego przywrócenia. Strona skarżąca uważa, że odmowa przywrócenia terminu może nastąpić tylko wówczas, gdy nie zostaną spełnione przesłanki z art. 243 ust. 1 i 2 p.w.p. Natomiast w sytuacji, gdy przepis wprost wyklucza możliwość przywrócenia terminu, postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć je na podstawie art. 105 k.p.a. Odnosząc się do tego problemu należy raz jeszcze podkreślić, że art. 59 § 1 k.p.a. określa jedynie formę rozstrzygnięcia wniosku w sprawie przywrócenia uchybionego terminu, a nie przesłanki jego przywrócenia, czy też odmowy przywrócenia. Rozstrzygnięcie takiego wniosku następuje w drodze postanowienia, a we wskazanym przez stronę skarżącą przepisie art. 105 § 1 k.p.a. mowa jest o decyzji administracyjnej. W przepisie art. 126 k.p.a., regulującym stosowanie do postanowień przepisów o decyzjach, nie ma odesłania do art. 105 k.p.a. Oznacza to, iż nie jest dopuszczalne umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowań w sprawach rozstrzyganych w drodze postanowień. Z tych powodów za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej obejmujące naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 59 k.p.a.

Przechodząc do drugiego zagadnienia prawnego, obszernie omówionego w skardze kasacyjnej, a dotyczącego w istocie wykładni art.755 ust. 2 p.w.p. przypomnieć wpierw należy treść ust. 1 tego przepisu, stanowiącego, że Urząd Patentowy po stwierdzeniu, że warunki udzielenia dodatkowego prawa ochronnego nie są spełnione, albo że wniosek złożony został po terminie, wydaje decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego. Zarówno warunki udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych, jak i termin do złożenia wniosku o jego udzielenie, zostały określone w przepisach rozporządzenia Rady nr 1768/92. Rozporządzenie to całościowo reguluje kwestie materialnoprawne związane z dodatkowym świadectwem ochronnym dla produktów leczniczych, jak i zawiera szereg przepisów proceduralnych obejmujących chociażby właściwość organu /art. 9 ust. 1/, tryb uzupełnienia braków formalnych wniosku /art. 10 ust. 3/, czy odwołania od decyzji /art. 17/. Regulacja proceduralna zawarta w tym rozporządzeniu nie jest jednak całościowa, na co wskazuje wprost jego art.18 ust. 1. W myśl tego przepisu, z braku przepisów proceduralnych w niniejszym rozporządzeniu do świadectw mają zastosowanie przepisy proceduralne stosowane na podstawie prawa krajowego do odpowiadających im patentów podstawowych, chyba że prawo to ustala szczegółowe przepisy proceduralne dla świadectw. Przytoczony przepis rozporządzenia zawiera trzy wskazówki interpretacyjne, istotne dla dalszych rozważań. Po pierwsze - odsyła w sprawach proceduralnych, ale tylko tych, które nie są uregulowane w rozporządzeniu, do przepisów prawa krajowego. Po wtóre statuuje zasadę, że w sytuacji, gdy w rozporządzeniu brak jest przepisów procesowych, zastosowanie mają krajowe przepisy proceduralne dla świadectw. Po trzecie nakazuje, wówczas, gdy prawo krajowe nie ustala szczegółowych przepisów proceduralnych dla świadectw, stosować krajowe przepisy proceduralne do odpowiadających im patentów podstawowych.

Od razu zauważyć należy, że p.w.p. zawiera szczegółową regulację odnoszącą się do dodatkowego prawa ochronnego, zawartą w rozdziale 51. Zgodnie z rozpoczynającym ten rozdział art. 751 - na warunkach określonych w przepisach o ustanowieniu w Unii Europejskiej dodatkowych świadectw ochronnych dla produktów leczniczych oraz produktów ochrony roślin udzielane są w Rzeczypospolitej Polskiej dodatkowe prawa ochronne. Ta szczegółowa regulacja obejmująca dodatkowe prawa ochronne wyłącza, stosownie do art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1768/92, stosowanie w kwestiach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisów proceduralnych prawa krajowego odnoszących się do patentów.

W omawianym rozporządzeniu Rady określono termin do złożenia wniosku o wydanie świadectwa, stanowiąc, w istotnym dla sprawy, art. 7 ust. 1, że wniosek o wydanie świadectwa składa się w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której wydane zostało zezwolenie na obrót, określone w art.3 lit. b), kiedy został wydany produkt leczniczy. Ani art. 7 rozporządzenia, ani też żaden inny jego przepis nie reguluje kwestii związanej z ewentualnym przywróceniem uchybionego terminu do złożenia wniosku o wydanie dodatkowego świadectwa ochronnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie powinno budzić wątpliwości to, że przepisy normujące kwestie związane z przywróceniem terminu są przepisami proceduralnymi.

Ponieważ kwestie proceduralne związane z niedotrzymaniem terminu, określonego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1768/92, nie zostały uregulowane w tym rozporządzeniu, to stosownie do reguły wynikającej z art. 18 ust.1 rozporządzenia, będą miały zastosowanie przepisy prawa krajowego, co w przypadku polskiego porządku prawnego oznacza stosowanie przepisów rozdziału 51 p.w.p.. Nie ma przy tym znaczenia to, że w przepisach krajowych innych krajów unijnych procedura z reguły dopuszcza możliwość przywrócenia terminu, określonego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia, skoro w myśl art. 18 ust. 1 tego rozporządzenia kwestię tą pozostawiono prawu krajowemu, bez żadnych w tym względzie ograniczeń.

Zgodnie z art. 755 ust. 2 p.w.p. termin na złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Zacytowany przepis nie jest przepisem materialnoprawnym, tylko proceduralnym, a z przyczyn już uprzednio omówionych, mógł zostać wprowadzony do krajowego porządku prawnego. Tak też ten przepis rozumiał Sąd I instancji, na co wskazują rozważania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia odnoszące się zarówno do jego relacji do art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/92, jak i zgodność z celami tego rozporządzenia.

Myli się przy tym strona skarżąca twierdząc, że Sąd I instancji sprzecznie zdefiniował charakter prawny normy art. 755 ust. 2 p.w.p., bo "z jednej strony przychylił się do stanowiska UP, iż 6 miesięczny termin należy do terminów prawa materialnego, a następnie stwierdził, iż art. 755 ust. 2 p.w.p. został wprowadzony na mocy delegacji zawartej w art. 18 Rozporządzenia /uzasadnienie skargi kasacyjnej str. 4/.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd definiując spór zawisły przed nim faktycznie przywołał stanowisko organu, według którego termin określony w art. 755 ust. 2 p.w.p. jest terminem prawa materialnego i wobec tego nie podlega przywróceniu. Z tego zrelacjonowania poglądu organu nie można jednak wysnuć wniosku, że Sąd przyjął, iż art. 755 ust. 2 p.w.p. jest przepisem prawa materialnego. Nadto, co najistotniejsze - nie twierdził tak również właściwy w sprawie organ. Określenie "termin prawa materialnego" użyty przez organ odnosi się wszak do terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1768/92, a do którego nawiązuje wpierw art. 755 ust. 1 p.w.p., a następnie odsyła art. 755 ust. 2 p.w.p. Sąd I instancji konsekwentnie wyłożył, że przepis art. 755 ust. 2 p.w.p. jest przepisem proceduralnym, a Naczelny Sąd Administracyjny ten pogląd w pełni podziela. Sąd I instancji nie odniósł się natomiast do tego, czy termin określony w art. 7 ust. 1 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego /jak twierdzi organ/ czy też terminem prawa procesowego, ale rozstrzygniecie tego doktrynalnego zagadnienia nie miało w sprawie znaczenia, wobec jednoznacznej treści art. 755 ust. 2 p.w.p. Te okoliczności świadczą o bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej obejmujących naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 18 rozporządzenia nr 1768/92 w związku z art. 755 ust. 2 p.w.p.

Wobec jednoznacznej a zacytowanej już uprzednio treści art. 755 ust. 2 p.w.p. za nieusprawiedliwiony należy uznać także zarzut naruszenia tego przepisu, polegający w ocenie kasatora, na wadliwym przyjęciu, że przepis ten uzasadnia odmowę przywrócenia terminu.

W skardze kasacyjnej, oprócz omówionych już zarzutów strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy. W uzasadnieniu tego zarzutu wyjaśniła, że naruszenie przywołanego przepisu polegało na zaniechaniu oparcia rozstrzygnięcia o materiał dowodowy w postaci orzeczeń ETS i analizy ustawodawstw państw członkowskich. Wskazany w omawianym zarzucie przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. w zdaniu pierwszym stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach. Sąd I instancji wydając kontrolowany wyrok nie wyszedł poza materiał dowodowy zgromadzony w aktach, natomiast to, że nie podzielił argumentacji strony skarżącej i nie odniósł się do wszelkich jej argumentów prawnych zawartych w pismach procesowych i wzbogaconych poprzez wybrane przez stronę orzeczenia ETS, nie stanowiło ani naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., ani też art. 141 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis wymienia elementy pisemnego uzasadnienia wyroku, a kwestionowane skargą kasacyjną orzeczenie zawiera wszelkie te elementy. To, że Sąd szczegółowo nie odniósł się do każdego z argumentów zaprezentowanych w kolejnych pismach procesowych i na rozprawie nie może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej, albowiem nie miało to znaczenia dla wyniku postępowania sądowoadministracyjnego.

W rozpoznanej skardze kasacyjnej strona skarżąca zawarła wnioski o skierowanie pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego i do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Uważa bowiem, że ustawodawca krajowy wprowadzając w art. 755 ust. 2 p.w.p. zakaz przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dodatkowe prawo ochronne naruszył art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, jak i cele rozporządzenia Rady nr 1768/92 zawarte w jego preambule.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno wtedy, gdy sąd występuje do Trybunału Konstytucyjnego, jak i wówczas, gdy występuje z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w konkretnej sprawie musi występować zagadnienie prawne, do którego rozstrzygnięcia sąd rozpoznający sprawę nie jest uprawniony. W tej sprawie takie zagadnienie prawne nie występuje. Jak już bowiem wcześniej wykazano w prawie wspólnotowym /art.18 ust. 1 rozporządzenia nr 1768/92/ pozostawiono ustawodawstwu krajowemu kompetencje do ustanowienia przepisów proceduralnych w zakresie nienormowanym w przepisach wspólnotowych. Stanowisko strony skarżącej, oparte w znacznej mierze na tym, że w innych państwach członkowskich wprowadzono, bądź nie wykluczono, możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dodatkowe prawo ochronne krajowe, w efekcie zmierza do zbadania zgodności przepisu prawa krajowego z celami regulacji wspólnotowej. Nie chodzi tu zatem o prawidłowe stosowanie prawa wspólnotowego, którym to celom służy przede wszystkim instytucja pytań prejudycjalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, oddalił ją w oparciu o art. 184 p.p.s.a.