Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 212/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia NSA Irena Kamińska Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1063/12 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 14 złotych 18 groszy (czternaście złotych 18/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1063/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Naczelnik Urzędu Dzielnicowego Warszawa-W. Wydział Terenów decyzją z dnia [...]sierpnia 1975 r. wywłaszczył na rzecz Państwa nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. P. [...], o pow. 1057 m2, z ogólnej powierzchni 44.683 m2, stanowiącą własność K. N.. Decyzją Urzędu m.st. Warszawy Wydziału Urbanistyki i Architektury, nieruchomość objęto lokalizacją inwestycji z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...], przeznaczając pod budowę centrum usługowo-handlowego. Za nieruchomości ustalono odszkodowanie w kwocie 248.783 zł, w tym: za grunt o pow. 1057 m2 kwotę 49.855 zł, za rośliny kwotę 20.399 zł, za obiekty budowlane 178.509 zł.

W dniu 19 maja 2005 r. W. N., syn K. N., wniósł o zwrot ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia [...]października 2008 r. Starosta W., orzekł o zwrocie na rzecz E. K. – następcy prawnego dawnej właścicielki, całej wywłaszczonej nieruchomości, aktualnie oznaczonej jako działki nr 26/22 i 26/32, zobowiązując ją do wpłacenia na rzecz m.st. Warszawy kwoty zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 92.366,45 zł.

Na skutek odwołania E. K. i Prezydenta m.st. Warszawy, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2008 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na wadliwe ustalenie kwoty zwaloryzowanego odszkodowania, które należało pomniejszyć o wartość usuniętych zabudowań.

Starosta W. decyzją z dnia [...] września 2011 r. zwrócił na rzecz E. K. działki: nr [...] o pow. 837 m2 oraz nr [...]o pow. 177 m2 i zobowiązał ją do wpłaty na rzecz m.st. Warszawy zwaloryzowanej kwoty odszkodowania w wysokości 24.019,46 zł. W uzasadnieniu wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Planowano bowiem na niej budynki biurowe, dom meblowy i kino, tymczasem już w 1988 r. stwierdzono nieważność decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] czerwca 1972 r., ustalającej lokalizację osiedla Bródno XI (w tym planowanego centrum handlowo-usługowego). Starosta wskazał, że wskutek usunięcia budynków, wartość nieruchomości obniżyła się po wywłaszczeniu (z 935.922 zł do 853.788 zł). Wartość zwaloryzowanego odszkodowania ustalono na podstawie operatu szacunkowego z dnia 18 lipca 2011 r. na kwotę 106.153,46 zł Uwzględniając jednak obniżenie wartości zwracanego terenu po wywłaszczeniu (o 82.134 zł), organ I instancji zobowiązał E. K. do uiszczenia m.st. Warszawie kwoty 24.019,46 zł tytułem zwrotu różnicy zwaloryzowanego odszkodowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent m.st. Warszawy, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) skutkujące nieprawidłowym wyliczeniem zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalającej zwaloryzowane odszkodowanie.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2011 r. i wskazał, że wobec zaskarżenia ww. decyzji jedynie w części dotyczącej ustalenia zwaloryzowanego odszkodowania, w zakresie samego zwrotu decyzja ta stała się ostateczna. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie sposobu rozliczenia stron stosunku wywłaszczeniowego i wskazał, że bezspornie znaczną część odszkodowania za wywłaszczenie przyznano za obiekty budowlane. Obecny właściciel nie jest bowiem w stanie zwrócić na rzecz spadkobierczyni poprzedniej właścicielki budynków, które zostały usunięte. Skoro więc E. K. nie może wymusić przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego (z dnia wywłaszczenia), to nie powinna ponosić skutków ekonomicznych pogorszenia nieruchomości. Zasadnie więc pomniejszono jej zobowiązanie o wartość budynków, których już nie odzyska. W takiej sytuacji zdaniem organu odwoławczego koniecznym było zastosowanie art. 140 ust. 4 u.g.n., a obniżenie zwracanego odszkodowania jest proporcjonalne do pogorszonego stanu i wartości nieruchomości. Uwzględniając ponadto odpowiedzialność odwołującego się za całkowite wyburzenie zabudowań i utratę części drzewek owocowych, obniżenie zobowiązania beneficjentki zwrotu nie jest nadmierne. Świadczenie pieniężne, do którego zobowiązano E. K. jest bowiem proporcjonalne, zważywszy obniżenie wartości zwracanej nieruchomości (24.019,46 zł do ogólnej kwoty 106.153,46 zł; wskutek uszczerbku zwracanej nieruchomości wynoszącego 82.134 zł). Odnosząc się do zarzutu odwołania, że zabudowa gruntu budynkiem z 1938 r. nie zwiększyłaby wartości nieruchomości o 10%, organ wskazał, że w chwili wywłaszczenia budynek (dziś utracony) wyrażał aż 72% odszkodowania. Zobowiązywanie zatem beneficjentki zwrotu, aby uiściła odwołującemu się całkowitą kwotę odszkodowania (choć odzyskuje grunt pozbawiony zabudowań) zaprzeczałoby zasadzie ekwiwalentności rozliczenia stosunku wywłaszczeniowego. Wojewoda wskazał, że odpowiedzialności władzy za zaniechanie nie ogranicza również sformułowanie art. 140 ust. 4 zd. 1 u.g.n., iż uwzględnia się tylko zmniejszenie wartości "wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu". Z działaniem zrównane jest bowiem w skutkach także zaniechanie. Brzmienie art. 140 ust. 4 u.g.n. abstrahuje także od tego, kto bezpośrednio podjął działania szkodzące na nieruchomości, a tym samym m.st. Warszawa odpowiada za obniżenie wartości nieruchomości choćby budynki usunęła osoba trzecia, a publiczny właściciel zaniechał zapobiegnięcia skutkowi. Słusznie zatem w zaskarżonej decyzji zmniejszono świadczenie zwrotne dla m.st. Warszawy, skoro odwołujący się odpowiada za obniżenie wartości nieruchomości – usunięcie budynków, za które przyznano 72% odszkodowania. Decyzja ta nie narusza więc art. 140 ust. 4 u.g.n. Jeżeli bowiem przyznane odszkodowanie objęło obok wartości samego gruntu, także wartość znajdujących się na nim części składowych, a w dacie wydania decyzji o zwrocie nieruchomości naniesienia już nie istnieją, to nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości o przyznaną z tego tytułu część odszkodowania. Organ I instancji trafnie przyjął ponadto do rozliczeń operat szacunkowy z dnia 18 lipca 2011 r. Do określenia wartości nieruchomości (zarówno z dnia zwrotu jak i z dnia wywłaszczenia), biegła zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Parametry zabudowy na 1975 r. ustalono z elaboratu szacunkowego (z lutego 1975 r.), przyjmując zużycie budynku na 33%, zaś obiektów towarzyszących na 15-25%. Na dzień wyceny stwierdzono zaś: likwidację ogrodu przydomowego, usunięcie budynków i brak infrastruktury działki, z wyjątkiem sieci wodociągowej. Wartość rynkową nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia określono kwotą 935.922 zł, zaś aktualną wartość tej samej nieruchomości określono sumą 853.788 zł. Całkowite odszkodowanie zwaloryzowane na dzień sporządzenia operatu wyniosło 106.153,46 zł. Waloryzacji dokonano zgodnie z zasadą waloryzacji w u.g.n., przyjmując dostępne i poprawne wskaźniki. Biegła poprawnie dobrała po trzy nieruchomości podobne (art. 4 pkt 16 u.g.n.). Prawidłowości operatu nie uchybiają także wyniki wycen dokonanych przez innych biegłych, w innym czasie, dla pobliskich nieruchomości. Zgodnie z art. 157 ust. 2 u.g.n. nawet różnica wycen dokonanych dla tej samej nieruchomości, zasadniczo nie przesądza o wadliwości operatów. Nie jest też istotne, że po wszczęciu postępowania zwrotowego nie dokonywano na nieruchomości żadnych zmian: w dniu złożenia wniosku nieruchomość była i nadal jest niezabudowana. Zgodnie z art. 140 u.g.n. istotne są tylko dwa momenty: stan z dnia wywłaszczenia i dnia zwrotu. Zdaniem organu opinia rzeczoznawcy jest logiczna, spójna i zawiera konieczne elementy, odpowiadając formie przewidzianej prawem. Ustalenia faktyczne z elaboratów szacunkowych, skonfrontowane z aktualnym stanem zwracanych działek nr [...] i nr [...] bezspornie dowodzą, że w dniu zwrotu podmiot publiczny będzie w stanie zwrócić jedynie nieruchomość o niepełnej wartości, a usunięcie zabudowań z gruntu spowodowało, że kwotę zwaloryzowanego odszkodowania należało proporcjonalnie pomniejszyć.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezydent m.st. Warszawy wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta, jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Organy obu instancji w sposób prawidłowy i zgodnie z art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie decyzji wyczerpuje przesłanki określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Przytaczając treść art. 140 u.g.n. Sąd wskazał, że w razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na niej po wywłaszczeniu, również kwota podlegająca zwrotowi ulega zmianie. Jeżeli więc wartość nieruchomości ulegnie zmniejszeniu, to zmniejszeniu ulega również wartość odszkodowania podlegającego zwrotowi. W przypadku natomiast zwiększenia się wartości nieruchomości, właściciel zwraca odszkodowanie powiększone o kwotę równą przyrostowi tej wartości. Przy ustalaniu różnicy wartości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz jej stan z dnia zwrotu (art. 140 ust. 4 u.g.n.).

Sąd wskazał, że zmniejszenie bądź zwiększenie wartości nieruchomości (a w konsekwencji odszkodowania podlegającego zwrotowi), o których mowa w powołanym przepisie, może być stwierdzone wyłącznie w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy, który dokonuje wyceny nieruchomości w sposób określony w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Zdaniem Sądu sporządzony na potrzeby postępowania operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego E. W. z dnia 18 lipca 2011 r. kwestię tę jednoznacznie wyjaśnia. Do określenia wartości nieruchomości (zarówno z dnia zwrotu jak i z dnia wywłaszczenia), biegła zastosowała podejście porównawcze, metodę porównywania parami, przyjmując do porównania nieruchomości podobne, zgodnie z treścią art. 4 pkt 16 u.g.n. Parametry zabudowy na datę wywłaszczenia, tj. 1975 r. ustalono na podstawie elaboratu szacunkowego (z lutego 1975 r.), przyjmując zużycie budynku na 33%, zaś obiektów towarzyszących na 15-25%. Z kolei na dzień wyceny stwierdzono likwidację ogrodu przydomowego, usunięcie budynków i brak infrastruktury działki, z wyjątkiem sieci wodociągowej. Jak zatem ustalono, w dniu wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość była zagospodarowana i zabudowana budynkami, których wartość objęta została odszkodowaniem za wywłaszczenie gruntu (część odszkodowania należnego za budynek stanowiła przy tym 72% całości ustalonego odszkodowania). Z kolei w dacie zwrotu na nieruchomości zabudowań już nie było. Biegła była zatem zobligowana, w świetle przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n., dokonać oceny i wyliczenia, czy, a jeśli tak to jaki uszczerbek w wartości nieruchomości wystąpił w związku z usunięciem budynku. Dla dokonanej wyceny nie ma przy tym znaczenia zarzut skarżącego, że nie dokonano ustaleń, kiedy i dlaczego budynek mieszkalny usunięto i czy nie uległ on zniszczeniu w związku z upływem czasu. Jak już bowiem wskazano, dla wyceny nieruchomości wywłaszczonej na dzień zwrotu bierze się jej stan z daty wywłaszczenia, a zatem biegła musiała przyjąć przedmiot do wyceny w stanie takim, w jakim znajdował się on w dniu 27 sierpnia 1975 r., co w niniejszej sprawie uczyniła. Dla oceny zmniejszenia wartości nieruchomości nie ma również znaczenia przyczyna usunięcia budynku mieszkalnego, jego stan, jak również to, przez kogo zostały podjęte działania wpływające na obniżenie wartości działki. Wbrew bowiem zarzutom skargi, dla zastosowania art. 140 ust. 4 u.g.n. nie ma znaczenia, kto podjął działania powodujące zmniejszenie wartości nieruchomości po jej wywłaszczeniu – jednostka samorządu terytorialnego (Skarb Państwa), czy też inny podmiot. Powołany przepis nie uzależnia bowiem powiększenia, czy też zmniejszenia kwoty należnego do zwrotu odszkodowania od tego, by to jednostka samorządu terytorialnego (Skarb Państwa) osobiście dokonała czynności faktycznych na nieruchomości zwiększających, czy zmniejszających jej wartość. Przepis mówi o "podjęciu działań", a więc w pojęciu tym mieszczą się również czynności, w konsekwencji których nieruchomość zwiększa lub zmniejsza swoją wartość.

Ponadto interpretując przepis art. 140 ust. 4 u.g.n. nie sposób przyjąć, że chodzi tylko o działania stanowiące realizację celu wywłaszczenia. W tej kwestii należy mieć na uwadze, że w ramach postępowania o zwrot, ocenie podlegają działania podejmowane nieraz na przestrzeni kilkudziesięciu lat. W wielu przypadkach po wywłaszczeniu dochodziło do modyfikacji zamierzeń inwestycyjnych i realizacji, a podlegająca zwrotowi nieruchomość – z uwagi na niezrealizowanie celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej – została ulepszona np. grunt rolny został w pełni uzbrojony i zabudowany obiektami budowlanymi, bądź pogorszona, np. poprzez usunięcie budynku, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W takim stanie faktycznym, zgodnie z treścią art. 140 ust. 4 u.g.n., należy jedynie ocenić, czy działania te miały wpływ na wartość nieruchomości – pozytywny bądź negatywny, bez żadnego badania, czy stanowiło to realizację celu wywłaszczenia.

Sąd stwierdził, że nie ma również znaczenia fakt, że wniosek o zwrot nieruchomości złożony został prawie 30 lat od daty wywłaszczenia i w chwili jego złożenia budynku już nie było, tym bardziej, że w niniejszej sprawie nawet nie rozpoczęto realizacji celu wywłaszczenia, a zatem nie można uznać za stan zgodny z prawem sytuacji, w której poczynione zostają działania na nieruchomości w warunkach kwalifikujących tę nieruchomość do zwrotu. Innymi słowy stwierdzić należy, że byłoby naruszeniem zasad państwa prawa zobowiązanie byłego właściciela do zapłaty odszkodowania za działania poczynione na nieruchomości w czasie, gdy właściciel ten nabył roszczenie o jej zwrot w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n.

Wobec powyższego Sąd za niezasadny uznał również zarzut skargi, że opinia sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego w niniejszej sprawie jest wadliwa. Wręcz przeciwnie, operat szacunkowy z dnia 18 lipca 2011 r. sporządzony został rzetelnie i szczegółowo, natomiast organy obu instancji odniosły się w uzasadnieniach decyzji do tej opinii przedstawiając sposób obliczenia wartości nieruchomości i przyczyny, z powodu których wartość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi została obniżona. Nie można organom zatem zarzucić naruszenia przepisu art. 140 ust. 4 u.g.n.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezydent m.st. Warszawy.

Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 140 ust. 1 i 4, art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) polegające na nieuzasadnionym zmniejszeniu wysokości zwaloryzowanego odszkodowania pieniężnego podlegającego zwrotowi na rzecz m.st. Warszawy i uznanie zmian na nieruchomości wywłaszczonej dokonanych na skutek zdarzeń niezależnych od działań człowieka, jako działań określonych w tym przepisie;

2) naruszenie przepisów postępowania, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a i przyjęcie jako dowodu w sprawie niewłaściwie sporządzonego operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego E. W. zawyżającego wartość rynkową nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu według stanu z dnia wywłaszczenia.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż sporządzone w niniejszej sprawie dwa operaty szacunkowe przez dwóch biegłych świadczą, iż zarówno wśród rzeczoznawców jak i w orzecznictwie sądowadministracyjnym istnieją rozbieżności, co do sposobu wyliczania wartości nieruchomości wywłaszczonej na dzień zwrotu. W ocenie Prezydenta w pierwszym z pierwszych operatów prawidłowo przyjęto, że obecne wartości rynkowe nieruchomości wywłaszczonej według stanu na dzień zwrotu są na tym samym poziomie. Działki z domami bez wygód nie przedstawiają większej wartości niż taka sama działka niezabudowana.

Skarżący kasacyjnie powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 904/09 wskazał, iż przepis art. 140 ust. 4 u.g.n. wiąże wzrost wartości nieruchomości tylko z działaniami, które zmierzały do realizacji celu publicznego, dla którego nastąpiło wywłaszczenie. Również w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, sygn. akt. II SA/Lu 124/08 stwierdził, że "przepis art. 140 ust. 4 u.g.n. może być stosowany wyłącznie do zmian spowodowanych wskutek działań podjętych na nieruchomości", a więc świadomych i celowych czynności człowieka, nie będzie miał zastosowania do zmian wartości nieruchomości wywołanych wskutek zdarzeń niezależnych od człowieka.

Ponadto nie zgodzono się ze stwierdzeniem Sądu, że na nieruchomości niezgodnie z prawem poczynione zostały działania, mimo iż nieruchomość kwalifikowała się do zwrotu – "nie można uznać za stan zgodny z prawem sytuacji, w której poczynione zostają działania na nieruchomości w warunkach kwalifikujących ją do zwrotu". Zdaniem Prezydenta przypuszczać można, że zmiany na nieruchomości są skutkiem upływu czasu i nie ma podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. K. wniosła o jej oddalenie.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Ponieważ zawiera ona zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności ocenie podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero po uznaniu, że nie doszło do ich naruszenia, można prawidłowo ocenić zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Przywołany zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie jest zasadny. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że sporządzający skargę kasacyjną nie wskazał jakich naruszeń przepisów postępowania dopuścił się Sąd I instancji, bowiem oczywiste jest, że w postępowaniu sądowym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 7 i 77 § 1 k.p.a. odnoszą się m.in. do obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie obowiązek ten został prawidłowo zrealizowany. W celu wyjaśnienia czy zachodzą przesłanki z art. 140 ust. 4 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami do zmniejszenia lub zwiększenia odszkodowania podlegającego zwrotowi, przeprowadzony został dowód z opinii rzeczoznawcy co do wartości nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz z dnia zwrotu. Opinia ta stanowiła podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący kasacyjnie nie wskazał żadnych przepisów, których naruszenia dopuścił się sporządzający przedmiotowy operat i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma podstaw do oceny merytorycznej tego dowodu. Skarżący nie wskazał również jaki dowód aktualnie winien być jeszcze przeprowadzony przez organ, celem wyjaśnienia okoliczności sprawy. Sam fakt zakwestionowania przedmiotowej wyceny, bez wskazania naruszeń konkretnych przepisów regulujących kwestie jej dokonania przez rzeczoznawcę, nie może odnieść zamierzonego skutku.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego to również nie jest on zasadny, bowiem Sąd I instancji prawidłowo zastosował powołane przepisy. Stwierdzić należy, że przepis art. 140 ust. 4 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje skutki określonych działań, które to działania mogą zwiększyć lub zmniejszyć wartość nieruchomości. W pierwszym przypadku można rozważać czy przepis ten odnosi się jedynie do działań w ramach realizacji celu wywłaszczenia, czy też wszelkich działań. Natomiast w drugiej sytuacji, nie ma znaczenia czy jest to spowodowane działaniami podjętymi w ramach realizacji celu wywłaszczenia, czy też wskutek podjęcia lub zaniechania podjęcia określonych działań przez właściciela, na którego rzecz wywłaszczono daną nieruchomość.

Znaczenie ma bowiem fakt, że nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości w dacie jej zwrotu w stosunku do jej wartości z daty wywłaszczenia i były właściciel lub jego spadkobiercy nie powinni zwracać pełnego odszkodowania przyznanego za nieruchomość mającą wyższą wartość, niż w dacie zwrotu. W niniejszej sprawie ze sporządzonego przez rzeczoznawcę operatu szacunkowego wynika jednoznacznie, że wartość nieruchomości w dacie zwrotu była niższa niż w dacie wywłaszczenia i w związku z tym Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że ma zastosowanie przepis art. 140 ust. 1 i 4 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 oraz art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, zasadzając zwrot niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego wykazanych przez Wojewodę Mazowieckiego.