Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3825/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 43
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 517/17 w sprawie ze skargi E. D. na informację Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od E. D. na rzecz Zarządu Województwa Pomorskiego 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 517/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. D. na informację Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny formalnej, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, mającym istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Pomorskiego.

Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy:

W odpowiedzi na konkurs nr RPPM.05.06.00-IZ.00-22-001/17 ogłoszony przez Zarząd Województwa Pomorskiego jako instytucję zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, dla Osi Priorytetowej 5. Zatrudnienie, Działanie 5.6. Adaptacyjność Pracowników, skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "[A]".

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę, że ww. wniosek uzyskał negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryteriów formalnych w zakresie kryterium dopuszczalności A.8. Montaż Finansowy Projektu (A.8.1: "Czy montaż finansowy projektu jest poprawny i kompletny?" oraz A.8.2: "Czy wnioskowany procentowy udział dofinansowania z EFS i wysokość kwoty wsparcia /jeśli dotyczy/ jest zgodna z maksymalnym limitem przewidzianym w SzOOP /Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych, dalej: SzOOP/ oraz regulaminie konkursu?").

Jak wynika z SzOOP oraz regulaminu konkursu, wnioskowany procentowy udział dofinansowania z EFS powinien wynosić 95% (środki EFS 85%, budżetu państwa 10%). W przedmiotowym wniosku o dofinansowanie wskazana w polu 5.1 "Koszty ogółem" kwota wydatków projektu wynosi 1.898.514,08 PLN, natomiast udział dofinansowania wskazany w polu 5.11 "Wnioskowane dofinansowanie" wynosi 1.833.308,38 PLN, co stanowi 96,56% wartości projektu i przekracza maksymalne 95% poziomu dofinansowania. Organ uznał zatem, że wnioskowany procentowy udział dofinansowania z EFS jest niezgodny z założeniami SzOOP i regulaminem konkursu.

Na podstawie art. 53 i art. 54 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) skarżąca złożyła protest, kwestionując ocenę Komisji Oceny Projektów w zakresie kryterium A.8 Montaż finansowy projektu (A.8.1 i A.8.2). Podniosła, że zgodnie z Regulaminem konkursu (pkt 1.5) dopuszczalny poziom dofinansowania wynosi 95%, natomiast "wymagany wkład własny beneficjenta do projektu wynosi 5% wartości projektu pomniejszonej o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej". Zdaniem skarżącej, Regulamin konkursu zawiera błąd logiczny, gdyż nie jest możliwe ustalenie wkładu własnego na poziomie 5% wartości projektu pomniejszonej o wartość dotacji i jednocześnie dofinansowania projektu w wysokości 95% wartości całych wydatków projektu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Zarząd Województwa Pomorskiego poinformował skarżącą o nieuwzględnieniu protestu, stwierdzając, że zgodnie z zapisami SzOOP, odnoszącymi się do Działania 5.6 Adaptacyjność pracowników, maksymalny całkowity poziom dofinansowania wydatków kwalifikowalnych na poziomie projektu wynosi 95%. Zapisy te znalazły odwzorowanie w Regulaminie konkursu, który stanowi, iż poziom dofinansowania wydatków kwalifikowalnych projektu wynosi maksymalnie 95%, w tym 85% to środki pochodzące z EFS i 10% – krajowy wkład publiczny – budżet państwa, zaś wymagany wkład własny beneficjenta do projektu wynosi 5% wartości projektu pomniejszonej o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Zdaniem organu, zapis odnoszący się do pięcioprocentowego wkładu własnego pomniejszonego o wartość udzielonych uczestnikom projektu dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie może być rozpatrywany samoistnie, w oderwaniu od pozostałych reguł konkursu, dotyczących dopuszczalnego poziomu dofinansowania, o których mowa w punkcie 1.5 Regulaminu konkursu. Wnioskodawca, ustalając wysokość wkładu własnego, powinien wyliczyć go z uwzględnieniem maksymalnego dopuszczalnego poziomu dofinansowania wskazanego w Regulaminie konkursu i SzOOP.

Organ podkreślił, że przed przystąpieniem do oceny formalnej wniosków, zwrócono się do wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie w przedmiotowym konkursie, w tym także do skarżącej – pismem z dnia [...] lutego 2017 r., informując ich o możliwości weryfikacji poprawności wyliczenia montażu finansowego w złożonych projektach. Powiadomiono wnioskodawców o wystąpieniu incydentu parametryzacji elektronicznego formularza wniosku o dofinansowanie projektu w Generatorze Wniosków Aplikacyjnych (GWA), który mógł mieć wpływ na niezgodność formularza wniosku z wymogami konkursu. Zastrzeżono także, iż w przypadku niezłożenia we wskazanym terminie skorygowanego wniosku o dofinansowanie projektu, instytucja zarządzająca uzna wniosek złożony pierwotnie jako ostatecznie złożony w odpowiedzi na konkurs. Wnioskodawczyni nie złożyła we wskazanym przez instytucję zarządzającą terminie skorygowanego wniosku o dofinansowanie projektu, tym samym do Komisji Oceny Projektu przekazany został wniosek o dofinansowanie projektu złożony pierwotnie.

Po rozpoznaniu skargi E. D. na powyższą informację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Pomorskiego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ma charakter normatywny i stanowi gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości ma ponadto charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów.

WSA podkreślił, że wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania. Co istotne, kryteria te powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej wynika, że kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia powinny być określone w Regulaminie konkursu.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organ naruszył art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz ustanowione na gruncie tego przepisu zasady wyboru projektów do dofinansowania w sposób świadczący i istotnym, w rozumieniu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ww. ustawy, wpływie tego naruszenia na wynik oceny wniosku strony o dofinansowanie projektu.

Zdaniem Sądu, posłużenie się różnymi definicjami określającymi sposób wyliczenia wkładu własnego w piśmie instytucji zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. oraz w Regulaminie konkursu stanowi niedopuszczalną próbę konwalidacji nieprecyzyjnego zapisu regulaminowego dokonaną w następstwie dostrzeżenia błędu w GWA. Walidacja dokonana na etapie składania wniosku dała wynik pozytywny. Postępując zgodnie z pismem z dnia [...] lutego 2017 r., wnioskodawca zweryfikował pierwotnie złożony wniosek i uznał, że wskazany w powyższym piśmie błąd go nie dotyczy. To oznacza, że przedsiębiorca mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu co do prawidłowości danych zawartych we wniosku. GWA wyliczał bowiem wkład własny zgodnie z zapisem wskazanego powyżej Regulaminu. Ponadto GWA automatycznie wyliczył poziom dofinansowania wynoszący w realiach sprawy 1.833.308,38 zł.

Negując stanowisko instytucji zarządzającej w przedmiocie wagi stwierdzonego błędu, WSA podniósł, że przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena określonego projektu. Innymi słowy, właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu. Oznacza to związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. Instytucja zarządzająca nie może wykraczać poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy kształtujących przedmiotowo istotne elementy projektu poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu bądź dołączonej do niego dokumentacji. Wobec tego właściwa instytucja nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania albo domniemywania istnienia innych jeszcze niż wskazane przez wnioskodawcę danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania.

W konkluzji Sąd I instancji uznał, że skoro instytucja właściwa do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zobowiązana jest dokonać oceny spełniania kryteriów formalnych w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę, który przygotowując projekt, postępuje zgodnie z przyjętym regulaminem, to niedopuszczalnym jest, w kontekście oceny formalnej projektu, stawianie zarzutu, że wnioskodawca ten nie zastosował się do wezwania dającego możliwość weryfikacji poprawności wyliczenia montażu finansowego projektu. Sytuacja taka jest nie do pogodzenia z zasadami przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Skarżąca została bowiem de facto pozbawiona prawa do merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie projektu.

Zdaniem WSA, wartość wnioskowanego dofinansowania przekraczająca wymagany Regulaminem maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych (95%), a stanowiąca konsekwencję określenia wkładu własnego po uprzednim odjęciu od wartości projektu wartości dotacji określonej w pkt 5.13 zakresu finansowego projektu była determinowana wyłącznie zastosowaniem się przez beneficjenta dofinansowania do niepoprawnego i nielogicznego zapisu regulaminowego. Należy mieć przy tym świadomość, że obiektywnie wadliwego (bo niekorespondującego z jasnym, precyzyjnym i czytelnym zapisem konkursowym, że maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych wynosi 95%) metodologicznego podejścia strony skarżącej do wykazania legitymowania się wkładem własnym co najmniej na poziomie 5% łącznej wartości projektu, nie można było kwalifikować jako oczywistej omyłki podlegającej poprawieniu w trybie określonym w art. 43 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Zarząd Województwa Pomorskiego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez przyjęcie, że w konkursie nr RPPM.05.06.00.IZ.00-22-001/17 ogłoszonym przez Zarząd Województwa Pomorskiego jako Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 dla Osi priorytetowej 5. Zatrudnienie, Działanie 5.6. Adaptacyjność Pracowników, wystąpiła wadliwość procedury konkursowej, która stanowiła naruszenie zasad przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i pozbawiła stronę skarżącą prawa do merytorycznej oceny wniosku o dofinansowanie projektu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że zapisy regulaminowe wprost wskazują, jaki jest dopuszczalny maksymalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych projektu oraz że dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie mogą być ujęte jako wkład własny w projekcie. Wymagany wkład własny do projektu wynosi 5% lub więcej w zależności od konstrukcji budżetu. Zdaniem organu, Regulamin jasno i precyzyjnie określa sposób wyliczenia wartości wkładu własnego. Skoro bowiem poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych w projekcie nie może przekroczyć progu 95%, to jednocześnie wkład własny beneficjenta w projekcie nie może być niższy niż 5%, a wnioskodawca, ustalając wysokość wkładu własnego, powinien wyliczyć go z uwzględnieniem maksymalnego dopuszczalnego poziomu dofinansowania wskazanego w Regulaminie konkursu i SzOOP, z zastrzeżeniem, że dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie mogą być ujęte jako wkład własny w projekcie. Ponieważ jednak w GWA na etapie składania wniosków wystąpił błąd (incydent parametryzacji elektronicznego formularza wniosku o dofinansowanie projektu) uniemożliwiający zwiększenie wkładu własnego w projekcie ponad poziom 5%, a jednocześnie umożliwiający określenie niewłaściwego poziomu dofinansowania ponad 95%, instytucja zarządzająca poinformowała wszystkich wnioskodawców o zaistniałej sytuacji, wyjaśniając sposób poprawnego wyliczenia montażu finansowego projektu. Ponadto, organ umożliwił wnioskodawcom weryfikację poprawności wyliczenia montażu finansowego projektu poprzez sprawdzenie złożonego wniosku o dofinansowanie i dokonanie w nim ewentualnej korekty.

Zdaniem organu, posłużenie się w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. innym określeniem obrazującym sposób wyliczenia wkładu własnego niż ujętym w Regulaminie konkursu miało na celu wyjaśnienie sposobu poprawnego wyliczenia montażu finansowego projektu. Co istotne, wymagany wkład własny do projektu nie uległ zmianie przez cały okres trwania procedury konkursowej. Weryfikacja wniosków w zakresie montażu finansowego, która została umożliwiona przez instytucję zarządzającą w związku z wystąpieniem incydentu parametryzacji elektronicznego formularza wniosku o dofinansowanie projektu służyła dostosowaniu wniosku w zakresie zakładanego w danym konkursie maksymalnego poziomu dofinansowania wydatków kwalifikowalnych projektu do Regulaminu konkursu (tj. 95%). Możliwość taka dotyczyła wszystkich wnioskodawców i miała miejsce przed przystąpieniem przez instytucję zarządzającą do oceny formalnej wniosków. Tym samym, wnioskodawcy mieli zapewniony równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. D. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który – kontrolując pod względem zgodności z prawem prawidłowość oceny projektu pn. "[A]" zgłoszonego przez stronę do dofinansowania w konkursie nr RPPM.05.06.00-IZ.00-22-001/17, zawartej w piśmie Instytucji Zarządzającej z dnia [...] czerwca 2017 r. o nieuwzględnieniu protestu – stwierdził, że ocena ta została przeprowadzona z naruszeniem prawa. Według Sądu I instancji, ocena projektu strony skarżącej przeprowadzona została z naruszeniem zasad przejrzystości i rzetelności, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, albowiem pismo Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. w relacji do pkt 1.5 Regulaminu konkursu posługiwało się "innym określeniem obrazującym sposób wyliczenia wkładu własnego, aniżeli tym użytym w treści Regulaminu", co uzasadniało wniosek o naruszeniu przez Instytucję Zarządzającą zasady przejrzystości oraz rzetelności oceny projektu.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego stawiany w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania w okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy przepisu art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej jest usprawiedliwiony.

Z punktu widzenia istoty sporu w rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażany był już pogląd, zgodnie z którym zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przy tym, co wymaga szczególnego podkreślenia, wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny – co również należy podkreślić i uznać w tej mierze za oczywiste – powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane (por. w tym względzie wyroki NSA z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 3231/17).

Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny – a w konsekwencji wyboru – projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności – gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów – niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów.

Uwzględniając powyższe, w tym zwłaszcza odwołując się do konsekwencji wynikających z ostatniego spośród przywołanych argumentów, za niezasadne uznać należy stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do zakłócenia zasad stałości obowiązywania, jasności oraz przejrzystości kryteriów oceny projektu w postępowaniu konkursowym, w którym z wnioskiem o dofinansowanie projektu wystąpiła strona skarżąca, co miało być spowodowane treścią pisma Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. adresowanego do wszystkich podmiotów aplikujących o wsparcie finansowe. Tezy o zaistnieniu tego rodzaju sytuacji nie sposób budować w oparciu o argument, że treść wymienionego pisma nie korespondowała z treścią pkt 1.5 Regulaminu konkursu. Jest to argument nieprawdziwy, a przez to i nietrafny.

Zestawiając ze sobą treść wymienionego pisma oraz przywołanego postanowienia regulaminowego, nie sposób twierdzić, że nie korespondują one ze sobą oraz że pismo to wprowadzało niczym nieuzasadnioną – o czym mowa będzie jeszcze dalej – zmianę wymogów konkursowych o konsekwencjach niepozostających bez wpływu na prawidłową realizację zasady przejrzystości oraz rzetelności oceny projektu strony skarżącej. Zarówno bowiem z pkt 1.5 Regulaminu konkursu, jak i z pisma Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. wynika, że dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych projektu wynosi maksymalnie 95%, co siłą rzeczy oznacza, że minimalny poziom zaangażowania wkładu własnego wnioskodawcy określony został na poziomie nie mniej niż 5%. Skoro tak, to odwołując się do treści omawianych dokumentów nie sposób zasadnie twierdzić, że doszło do zakłócenia zasady stałości obowiązywania kryteriów oceny projektów w trakcie trwania postępowania konkursowego poprzez wprowadzenie nowych kryteriów oceny w relacji do tych, które wynikały z przyjętych i obowiązujących w tym postępowaniu postanowień regulaminowych. Omawiane kryterium nie uległo zmianie. Przeciwnie, jego obowiązywanie i stosowanie w przedmiotowym konkursie zostało potwierdzone, co w kontekście art. 37 ust. 2 przywołanej ustawy, z którego wynika, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego, miało i tę konsekwencję, że stałość obowiązywania i stosowania omawianego kryterium, nie dość, że została potwierdzona, to również miała charakter aksjomatyczny. Skoro w omawianym postępowaniu konkursowym dopuszczalny poziom dofinansowania wydatków kwalifikowanych projektu określony został na poziomie maksymalnie 95%, czego naturalną i logiczną konsekwencją było to, że w relacji do tak określonego – maksymalnego – zaangażowania środków publicznych wkład własny wnioskodawcy nie mógł być określony inaczej, niż na poziomie (nie mniej niż) 5% wartości projektu, to nie sposób jest również zasadnie twierdzić, jak uczynił to Sąd I instancji, że pismo Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. wprowadzało w tym względzie jakieś inne zasady, czy też sposób określania poziomu zaangażowania środków własnych wnioskodawcy, niż ustanowione w Regulaminie konkursu. Ponadto, podkreślić wypada, że zarówno Regulamin konkursu, jak i wymienione pismo Instytucji Zarządzającej wskazują, że "wymagany wkład własny do projektu wynosi 5% wartości projektu".

Tym samym, za uzasadnione należy uznać twierdzenie, że w analizowanym zakresie nie doszło ani do wprowadzenia jakichkolwiek innych, niż określone w Regulaminie konkursu kryteriów ocen projektów zgłaszanych do dofinansowania, ani też do dokonania z naruszeniem prawa ich modyfikacji w trakcie trwania postępowania konkursowego. W świetle przedstawionych argumentów nie sposób jest więc zasadnie przyjąć, że ocena projektu strony skarżącej dokonana została w sposób naruszający zasadę przejrzystości, w sytuacji gdy przeprowadzona została ona w oparciu o jasne, stałe (niezmienne) i znane wnioskodawcy kryteria oceny, co w rozpatrywanej sprawie, w relacji do maksymalnego poziomu wsparcia ze środków publicznych, odnosi się do wymogu wkładu własnego wnioskodawcy na poziomie nie niższym niż 5% wartości projektu, a więc do kryterium zatwierdzonego w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, czy też, że ocena ta przeprowadzona została w sposób naruszający zasadę rzetelności, w sytuacji gdy za rzetelną ocenę projektu do dofinansowania uznać należy taką, którą jest formułowana w oparciu o pełne informacje co do każdego kryterium poddawanego ocenie, dokonana zgodnie ze wskazaniami wiedzy ustalonej i uznanej w każdej podlegającej ocenie dziedzinie oraz uzasadniona w sposób niebudzący wątpliwości, umożliwiając zrozumienie oraz poznanie racji, które legły u jej podstaw.

Istota spornej w sprawie kwestii wymaga – co nie jest również bez znaczenia dla oceny zasadności skargi kasacyjnej – aby odnieść się i do tego jej aspektu, który dotyczy powodów oraz motywów wystąpienia przez Instytucję Zarządzającą z pismem z dnia [...] lutego 2017 r. do wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie zgłaszanych przez nich projektów. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, powodów oraz motywów tego wystąpienia nie sposób upatrywać w normatywnej treści art. 43 ustawy wdrożeniowej. Z tego mianowicie powodu, że wskazane wystąpienie – co nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie – nastąpiło jeszcze przed przystąpieniem przez Instytucję Zarządzającą do oceny formalnej wniosków o dofinansowanie, co oznacza, że wymieniony przepis – mający przecież zastosowanie w postępowaniu w sprawie oceny wniosku – nie mógł stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej negatywnej oceny projektu, a tym samym podstawy do formułowania tezy o przeprowadzeniu tej oceny z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności. Ponadto, w sytuacji gdy adresatem wymienionego pisma byli wszyscy wnioskodawcy, to w świetle powyżej przedstawionego argumentu tym bardziej powodów i motywów wystąpienia z tym pismem nie sposób upatrywać w potrzebie uzupełnienia lub poprawienia (wszystkich) wniosków w związku z ich brakami, czy też stwierdzonymi oczywistymi omyłkami. Innymi słowy, celem pisma Instytucji Zarządzającej z dnia [...] lutego 2017 r. nie była potrzeba konwalidowania wszystkich zgłoszonych do konkursu wniosków, lecz to, aby zgodnie z zasadą lojalności oraz równego traktowania wnioskodawców powiadomić ich o wadliwości działania generatora wniosków aplikacyjnych, a poprzez udzielenie stosownej informacji oraz pouczeń, umożliwić wszystkim wnioskodawcom – na równych i takich samych zasadach – sanowanie skutków wadliwości działania narzędzia służącego obsłudze wniosków. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko wyrażone we wcześniejszym wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. o sygn. akt II GSK 3819/17 wydanym w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym.

Uwzględniając przedstawione argumenty, które legły u podstaw oceny, że zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie ziściły się określone przepisem art. 188 p.p.s.a. przesłanki, które w rezultacie uchylenia kontrolowanego wyroku umożliwiały rozpatrzenie skargi strony na zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r. informację Zarządu Województwa Pomorskiego o nieuwzględnieniu protestu od wyniku oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu. Przedstawione powyżej argumenty nakazywały uznać tę skargę za nieuzasadnioną.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w związku z art. 199, art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.