Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 838/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spr.),, Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 18 listopada 2005r. J. D. zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. o przyznanie zasiłku przedemerytalnego

w związku z wejściem w życie nowej ustawy. Wniósł o zaliczenie okresów zatrudnienia w warunkach szkodliwych w okresie od dnia [...] lipca 1974r. do dnia [...] września 1977r. w Zakładzie [...] w C., Zakład Produkcyjny w W. Z uwagi na fakt, iż nie posiada oryginalnego świadectwa pracy w warunkach szczególnie szkodliwych, wniósł o powołanie na tę okoliczność dwóch wskazanych przez niego świadków.

Starosta S. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 9 ust. 1 pkt 13, art. 150a ust. 1, ust. 2, ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) w związku z art. 37j ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1995r. Nr 1, poz. 1 z późn. zm.) i w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o nienabyciu przez J. D. prawa do zasiłku przedemerytalnego.

W uzasadnieniu decyzji podano, że J. D. był zarejestrowany jako bezrobotny w okresie od dnia [...] stycznia 2002r. do dnia [...] lipca 2002 r., a w okresie od dnia [...] marca 2002 r. do dnia [...] lipca 2002 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Natomiast z dniem [...] lipca 2002 r. J. D. podjął zatrudnienie

w Przedsiębiorstwie [...] w S.

i zatrudnienie to objęło okres do dnia [...] lipca 2003 r.

Starosta S. zaznaczył, że wnioskodawca legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku, który łącznie stanowi 31 lat i 316 dni. Udokumentował także okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, które łącznie stanowią 14 lat 217 dni.

Organ wskazał, że zgodnie z zapisem art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy

o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu

31 grudnia 2001 r., do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego wymagany był dla mężczyzn okres 35 lat okresów uprawniających do zasiłku oraz okres uprawniający do emerytury. O ile okres uprawniający do emerytury jest zachowany to wymogu 35 lat okresów uprawniających do zasiłku J. D. nie spełnia. Zapis art. 37j ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy zawierał wymóg okresu uprawniającego do emerytury, okres 30 lat okresów uprawniających do zasiłku, jeśli chodzi o mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych bądź w szczególnym charakterze.

Starosta stwierdził, że przedstawione przez J. D. dokumenty wskazują, że nie spełnia on wymogu co najmniej 15 lat wykonywania pracy

w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Z zaświadczenia z dnia 4 grudnia 2001 r., wydanego przez [...] mgr J. K., wynika, że J. D. w okresie od dnia [...] lipca 1974 r. do dnia [...] września 1977 r. pracował jako [...]. Załączone zastały także karty wynagrodzenia i to na tej podstawie okresu tego nie można uznać za okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Decydującym jest też, że na świadectwie pracy z dnia 11 maja 1987 r., wydanym przez Z.[...] Zakład Produkcyjny w W., stanowisko pracy J. D. określone zostało jako [...]. Dokumentacja w tej mierze nie pozwala przyjąć, że J. D. w okresie od dnia [...] lipca 1974 r. do dnia [...] września 1977 r. pracował jako [...]. Organ zaznaczył, że w takiej sytuacji nie zachodziła konieczność przesłuchiwania na tę okoliczność świadków.

J. D. powyższą decyzję uczynił przedmiotem odwołania. Nie zgodził się z tym, że organ nie uwzględnił przedstawionych przez niego dowodów i nie przesłuchał świadków na okoliczność tego, że w okresie od dnia [...] lipca 1974r. do dnia [...] września 1977r. pracował jako [...]. Poinformował, że nie wie, dlaczego nie zaznaczono tego faktu w świadectwie pracy, a ponadto dodał, że wniósł pozew do Sądu Rejonowego w P., jednak pozew został odrzucony ze względu na to, że zakład został zlikwidowany (podmiot ten nie istnieje i nie istniał

w chwili wytoczenia powództwa). Wniósł o ponowne przeanalizowanie przedstawionych dowodów, mających świadczyć, że pracował w warunkach szczególnych.

Decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6, art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 37j, art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Starosty S.

Wojewoda powtórzył argumentację organu I instancji, jednocześnie wyjaśniając, że na gruncie obowiązującego prawa dokumentami mogącymi potwierdzić wykonywanie pracy w warunkach szczególnych są świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, świadectwa pracy i prawomocne orzeczenia sądu. Przyjęcie przez organy zatrudnienia zeznań świadków, jako dowodu wystarczającego do uwzględnienia okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych, pozostawałoby zatem w sprzeczności z powszechnie obowiązującym prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. D. podniósł, że Wojewoda, powołując się na ustawę

z dnia 12 września 2001r., wskazał, że do udowodnienia okresu pracy

w szczególnych warunkach potrzebne jest świadectwo pracy lub świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach. W ocenie skarżącego, takim świadectwem mogą być karty pracy i zarobków, w których zawarte jest stanowisko pracy wykonywanej w Z.[...] C., Zakład Produkcyjny

w W. Według jego wyliczeń, okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 2,5 roku w Z.[...] C., Zakład Produkcyjny w W.

w charakterze [...] oraz 14 lat i 217 dni w charakterze [...], co daje w sumie 17 lat i 35 dni, a nie jak twierdzi w swojej decyzji Wojewoda 14 lat i 217 dni.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego ustalenia faktyczne

i prawne przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia.

J. D. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] stycznia

2002 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie to pobierał w okresie od dnia [...] marca 2002 r. do dnia [...] lipca 2002 r.

Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu

i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.,

w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.), zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych

w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub

w szczególnym charakterze.

W myśl art. 37j ust. 1a ww. ustawy okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Przepis ten wprowadza ograniczenie co do środków dowodowych, którymi możliwe jest udokumentowanie okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Art. 37j ust. la w sposób wyraźny wskazuje, że jedynie odpowiednia dokumentacja, określona w odrębnych przepisach, jak również orzeczenia sądu, mogą świadczyć o pracy w warunkach szczególnych bądź w szczególnym charakterze. Sąd zwraca uwagę, że "odpowiednia dokumentacja" nie jest tożsama

z zeznaniami świadków. Zatem regulacja ta wprost wyłącza możliwość stosowania art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w takim zakresie, w jakim zezwala on na przeprowadzanie w postępowaniu administracyjnym dowodów z zeznań świadków. W związku z tym organy zatrudnienia prawidłowo przyjęły, że udowodnienie spornego okresu pracy nie może nastąpić na podstawie zeznań świadków.

J. D. w postępowaniu administracyjnym podał, że chodzi mu

o zaliczenie okresu pracy od dnia [...] lipca 1974 r. do dnia [...] września 1977 r., jako okresu pracy w warunkach szczególnych, który pozwoliłby mu nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego. Tymczasem w skardze do Sądu skarżący podał zupełnie inny okres, który miałby podlegać zaliczeniu w ramach pracy w warunkach szczególnych, tj. okres od dnia [...] lipca 1974 r. do dnia [...] stycznia 1977 r. Fakt ten sam w sobie może wskazywać na istnienie wątpliwości co do tego, czy skarżący, będąc zatrudnionym w Z.[...] C., Zakład Produkcyjny

w W., przez jakikolwiek okres świadczył wówczas pracę w warunkach szczególnych, zwłaszcza że znajdująca się w aktach sprawy kopia świadectwa pracy, wystawionego przez Z.[...] C., Zakład Produkcyjny

w W., tej okoliczności nie potwierdza.

Z kolei z zaświadczenia wydanego przez [...] mgr J. K. wynika, że w okresie od dnia [...] lipca 1974 r. do dnia [...] września 1977 r. skarżący pracował w Z.[...] C., Zakład Produkcyjny w W.

w charakterze [...]. Z załączonych do akt sprawy kart płac wynika zaś, że w okresie od dnia [...] lipca 1974r. do dnia [...] stycznia 1977r. skarżący pracował w Z. [...] C., Zakład Produkcyjny w W.

w charakterze [...].

J. D. wywodzi z twierdzeń Wojewody [...], że karty płac mogą być dokumentacją, o której stanowi przepis art. 37j ust. 1a ustawy

o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z taką sugestią nie można jednak się zgodzić.

Jak już zostało zasygnalizowane wcześniej, ustawodawca, wprowadzając do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 37j ust. 1a, ograniczył źródła dowodowe dopuszczalne w procedurze administracyjnej. Ograniczenie to, co należy podkreślić, zawarto w akcie rangi ustawowej. "Odpowiednia dokumentacja" to nie to samo co "dokumenty", o których stanowi wspomniany art. 75 kpa, a jeśli dodatkowo uwzględni się, że ma być to "odpowiednia dokumentacja, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach", to nie ma wątpliwości, że nie będzie nią każdy dokument, który mógłby potwierdzać udowadnianą nim okoliczność.

Stosownie do treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Tak więc, by potwierdzić okresy pracy w warunkach szczególnych, zakład pracy może uczynić to w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w samym świadectwie pracy. Może to również uczynić właściwy sąd pracy

w drodze powództwa o ustalenie. Skarżący z takim powództwem wystąpił dopiero

w dniu 1 września 2005 r., kiedy upadłe przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane.

Z wystawionego przez Z. [...] C., Zakład Produkcyjny

w W. świadectwa pracy nie wynika, by przez jakikolwiek okres świadczonej tam pracy skarżący wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Brak jest również świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Tym samym nie ma ani orzeczenia sądu, ani odpowiedniej dokumentacji, pozwalającej uznać brakujący okres (do wymaganego 15 – letniego) za okres pracy w warunkach szczególnych.

J. D. na wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych posiada 14 lat i 217 dni. Z kolei do dnia [...] stycznia 2002 r. na wymagane 35 lat okresu uprawniającego do zasiłku posiada 31 lat i 316 dni.

Sąd z pełnym zrozumieniem odnosi się do sytuacji skarżącego, niemniej jednak przeprowadzona kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji nie pozwala na uwzględnienie skargi.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.