Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 421/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. i E. małżonków Ś. (dalej też: "podatnicy", "strony", "skarżący" była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2016 r. nr [...], na mocy której organ, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 poz. 613 z późn. zm.)dalej w skrócie "O.p.", po rozpatrzeniu wniesionego przez strony odwołania uchylił w całości decyzję Burmistrza Namysłowa z dnia 25 maja 2009 r. nr [...] ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2008 r. w wysokości 11.238 zł i ustalił zobowiązanie podatkowe w wysokości 3.999 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 października 1999 r. podatnicy nabyli od Gminy [...] nieruchomość zlokalizowaną w [...] przy ul. [...] składającą się z działek: działka nr a obszaru 0,1499 ha, niezabudowaną, przeznaczoną pod budownictwo przemysłowe; działka nr b obszaru 0,0737ha, zabudowaną budynkiem biurowo-socjalnym, dwukondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, o powierzchni użytkowej 503,89 m2 oraz działka nr c obszaru 0,3393 ha, zabudowaną budynkiem barakowym, parterowym, niepodpiwniczonym, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni użytkowej 412,45 m2. W tamtej dacie S. Ś. prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna w zakresie usług wodno -kanalizacyjno- gazowych pod firmą A z siedzibą w [...].

W dniu 7 grudnia 1999 r. Pan S. Ś. złożył Burmistrzowi Namysłowa "wykaz nieruchomości" położonych w [...] przy ul. [...], w którym wykazał budynki pozostałe o powierzchni 736,66 nr i budynki pozostałe zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni 124,41 m2.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2008 r., nr [...], Burmistrz Namysłowa z urzędu wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia E. i S. Ś. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. z tytułu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji wezwał podatników pismem z dnia 5 maja 2008 r. do: złożenia aktualnej informacji w sprawie podatku od nieruchomości z uwzględnieniem charakteru budynków; wyjaśnienia, czy w obiektach położonych na działce nr b jest prowadzona działalność gospodarcza; podania informacji o stanie technicznym budynku barakowego położonego na działce nr c oraz złożenia stosownych dokumentów potwierdzających powierzchnię użytkową budynku mieszkalnego położonego na działce nr b.

Odpowiadając na wezwanie podatnicy wyjaśnili, że w dniu 14.07.2006 r. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, a "zadeklarowany" tam sposób użytkowania gruntów i budynków nie uległ zmianie. Podnieśli, że zakupione działki nr b, a i c oraz położone na nich budynki mają charakter mieszkalny. Dalej wskazali, że w obiektach położonych na działce nr b nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Odnosząc się do zapytania o stan techniczny budynku barakowego stwierdzili, że "stan techniczny budynku na działce nr c będzie wtedy przedmiotem postępowania podatkowego jeżeli podatnicy złożą deklarację podatkową, w której złożą wniosek do organu podatkowego o wyłączenie budynku z opodatkowania z uwagi na stan techniczny". Zaznaczyli, że budynek ten ma charakter mieszkalny.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r., nr [...], skierowanym do Burmistrza Namysłowa, Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Namysłowie stwierdził, że S. i E. Ś. figurują w ewidencji gruntów i budynków powiatu namysłowskiego jako właściciele: działki nr b k.m. [...] położonej w [...] o powierzchni 0,0737 ha, stanowiącej tereny mieszkaniowe (B), zabudowanej dwoma budynkami mieszkalnymi o powierzchni zabudowy 155 m² każdy; działki nr a k.m. [...] położonej w [...] o powierzchni 0,1499 ha, stanowiącej zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp) oraz działki nr c k.m. [...] położonej w [...] o powierzchni 0,3393 ha, stanowiącej inne tereny zabudowane (Bi), zabudowanej budynkiem niemieszkalnym o powierzchni zabudowy 499 m² i powierzchni użytkowej 412,45 m². Do pisma załączył stosowne wypisy z rejestru gruntów i z kartoteki budynków, według stanu na 4 kwietnia 2008 r., potwierdzające wskazane w piśmie informacje. Również Kierownik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Namysłowie pismem z dnia 11czerwca 2008r., nr [...], poinformował Burmistrza Namysłowa, że na działce nr b w [...] znajdują się dwa budynki mieszkalne o powierzchni zabudowy 2x155 m², a na działce nr c znajduje się budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy 499 m². Jednocześnie podał, że w 2007 r. i 2008 r. E. i S. Ś. nie występowali z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania ani o pozwolenie na przebudowę przedmiotowych budynków lub ich części.

Pismem z dnia 9 lipca 2008 r., nr [...], Geodeta Powiatowy Powiatu Namysłowskiego, Kierownik Wydziału Geodezji Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Namysłowie poinformował Burmistrza Namysłowa, że dane zawarte w operacie ewidencji gruntów, budynków i lokali dotyczące budynków zlokalizowanych na działkach nr b i nr c k.m. [...] położonych w [...], mają potwierdzenie w założonym dla miasta [...] operacie ewidencji budynków i lokali - [...]. Wskazał również, że z dniem 19 grudnia 2005 r. Starosta Namysłowski, na podstawie art. 24a ust. 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ogłosił, iż projekt operatu opisowo - kartograficznego z modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie założenia ewidencji budynków i lokali dla obrębu ewidencyjnego miasta [...], stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacja o założeniu operatu ewidencji budynków i lokali została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 88, poz. 2960 z dnia 29 grudnia 2005 r. Jednocześnie poinformował, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonano z urzędu w trybie czynności materialno-technicznych. Do pisma załączył kartotekę danych budynkowych, z których wynika, że na działce nr b położone są dwa budynki mieszkalne ([...], ul. [...] i [...]), natomiast na działce nr c położony jest jeden budynek oznaczony jako inny, niemieszkalny ([...], ul. [...]).

Organ I instancji w toku postępowania do akt sprawy załączył m.in.: zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] z dnia 4 kwietnia 2008 r. o wpisie S. Ś. do ewidencji działalności gospodarczej, z którego wynika, że S. Ś. działalność gospodarczą rozpoczął z dniem 15.06.1994 r.; informację w sprawie podatku od nieruchomości złożoną przez Panią E. Ś. na 2008 r., dotyczącą nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...],[...], w której do opodatkowania wykazano budynki mieszkalne o powierzchni 861,82 m2; kopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia 17 grudnia 2008 r., znak [...], nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...],[...] i [...], na działkach b i c, będących własnością E. i S. Ś.; pismo z dnia 20 marca 2007 r., nr [...], w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim potwierdził zły stan techniczny budynku barakowego w [...], przy ul. [...], działka nr c oraz poinformował, że nie zgłoszono zamiaru prowadzenia robót remontowych przedmiotowego obiektu. Ponadto do akt załączono również protokół kontroli przeprowadzonej u podatników w dniu 17 lipca 2003 r., w wyniku której organ I instancji ustalił, że powierzchnia użytkowa budynku barakowego wynosi ogółem 412,16 m², natomiast powierzchnia użytkowa budynku socjalno - biurowego wynosi ogółem 475,42 m². W treści protokołu zamieszczono wzmiankę, że w związku z tym, iż komisji nie udostępniono wejścia do jednego z pomieszczeń, powierzchnię użytkową tej części budynku ustalono na podstawie załącznika nr 2 do operatu szacunkowego nieruchomości. Do protokołu nie wniesiono uwag, czy zastrzeżeń. Został on podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w czynności.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r., Burmistrz Namysłowa wyznaczył E. i S. Ś. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 25 maja 2009 r., nr [...], Burmistrz Namysłowa ustalił Państwu E. i S. Ś. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2008 r., w wysokości 11.238 zł. Do opodatkowania przyjął: budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 475,42 nr, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 412,45 m², grunty pozostałe o powierzchni 737 m2 oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 4.892 m².

W uzasadnieniu organ I instancji szczegółowo opisał podejmowane w toku postępowania czynności, zgromadzony w aktach materiał dowodowy oraz ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stwierdził, że powierzchnia i rodzaj opodatkowanych gruntów nie budzą wątpliwości, bowiem dane te wynikają z ewidencji gruntów. Natomiast wyjaśnienia wymaga kwestia prowadzenia działalności gospodarczej w budynku podatników lub jego części, położonym na działce b. Dokonując wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ stwierdził, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli bądź gruntów skutkuje uznaniem ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób ich wykorzystania. Zatem, zdaniem organu, budynek posadowiony na działce b należy uznać za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednocześnie w odniesieniu do tego budynku nie zaistniała przesłanka "względów technicznych", o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odnosząc się do budynku mieszkalnego organ wskazał, że na potwierdzenie okoliczności nieprowadzenia w 2008 r. działalności gospodarczej w tym budynku przyjął oświadczenia podatników składane pisemnie w toku postępowania. Jednocześnie podał, że z uwagi na rozbieżne informacje dotyczące powierzchni użytkowej budynków podatników przyjął dane wynikające z protokołu kontroli przeprowadzonej u podatników w dniu 17 lipca 2003 r. Podkreślił, że pomiary powierzchni budynków wykonywane były zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w obecności S. Ś., który nie zgłaszał wówczas żadnych zastrzeżeń. Jednocześnie zaznaczył, iż z materiału dowodowego wynika, że E. i S. Ś. nie występowali o pozwolenie na przebudowę budynków lub ich części, co pozwala na przyjęcie ustaleń dokonanych w trakcie oględzin w 2003 r. w zakresie powierzchni użytkowej budynków za podstawę opodatkowania tych budynków w 2008 r. Decyzję doręczono pełnomocnikowi S. Ś. w dniu 12 czerwca 2009 r. oraz E. Ś. w dniu 16 czerwca 2009 r.

Od tej decyzji odwołanie złożyli E. Ś. oraz S. Ś. S. Ś. zaskarżył decyzję Burmistrza Namysłowa w części ustalającej wysokość zobowiązania od budynku i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wniósł o zmianę decyzji poprzez opodatkowanie budynku o powierzchni 412,45 m² jako mieszkalnego, a nie związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz opodatkowanie gruntów o powierzchni 4.892 m² jako pozostałych, a nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ewentualnie uchylenie spornej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

E. Ś. zaskarżyła decyzję Burmistrza Namysłowa w części ustalającej wysokość zobowiązania od budynku i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wniosła o zmianę decyzji poprzez opodatkowanie budynku o powierzchni 412,45 m² jako mieszkalnego, a nie związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz opodatkowanie gruntów o powierzchni 4.892 m2 jako pozostałych, a nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pismem z dnia 2 października 2009 r., S. Ś., działający przez swojego pełnomocnika, uzupełnił odwołanie od decyzji Burmistrza Namysłowa nr [...], w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2008 r. Podniósł, że organ I instancji błędnie przyjął, iż budynki i grunty były związane z działalnością gospodarczą, mimo, że nie były one własnością przedsiębiorstwa żadnej ze stron, nie stanowiły majątku przedsiębiorstwa. Skutkiem tych uchybień było naruszenie przez organ I instancji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem, jak podkreślił odwołujący, grunty i budynki nigdy nie były w posiadaniu przedsiębiorcy, nie zostały nabyte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak również nie były wykorzystywane do prowadzenia takiej działalności. Zaznaczył, że przeważającą funkcją wszystkich budynków była funkcja mieszkalna, a wszystkie grunty związane były i są z budynkami mieszkalnymi. W ocenie odwołującego okoliczność ta została potwierdzona m.in. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 grudnia 2008 r., nr [...]. Dalej, w odwołaniu Pan S. Ś. potwierdził, że w budynkach nie dokonywano żadnych zmian konstrukcyjnych. Podał, że tylko w 2004 r. wykorzystywał jedno pomieszczenie o powierzchni 24,50 m² w budynku mieszkalnym, jako biuro w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wyznaczyło stronom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję organu I instancji w całości i ustaliło E. i S. Ś. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2008 r. w wysokości 6 151 zł. Do opodatkowania przyjęło: budynki lub ich części mieszkalne o powierzchni użytkowej 475,42 m²; budynki pozostałe (budynki lub ich części niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych) o powierzchni 412,16 m²; grunty pozostałe o powierzchni 737 m² oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków o powierzchni 4.892 m². W uzasadnieniu Kolegium dokonało wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przyjmując, iż o opodatkowaniu nieruchomości stawką podatkową w podwyższonej wysokości, przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, decyduje sam fakt jej posiadania przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób w jaki jest faktycznie wykorzystywana. Przy czym bez znaczenia pozostaje to, że jeden ze współwłaścicieli (w analizowanej sprawie E. Ś.) nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto Kolegium ustaliło charakter spornych budynków. Przyjęło, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że budynek opisany jako socjalno-biurowy ma charakter mieszkalny, natomiast budynek opisany jako barakowy takiego charakteru nie ma, jednak ze względów technicznych nie podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe ustalenia zdeterminowały charakter, przyjętych do opodatkowania, gruntów. Swoje stanowisko Kolegium szczegółowo uzasadniło. Decyzję doręczono w dniu 20 grudnia 2010 r. pełnomocnikowi stron, stosownie do udzielonego przez oboje podatników pełnomocnictwa z 15 lutego 2010 r. (kopia w aktach sprawy). Na przedmiotową decyzję E. i S. Ś. wnieśli skargi.

Wyrokiem z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I SA/Op 107/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargi S. Ś. i E. Ś. Orzeczenie to, w wyniku wniesienia skargi kasacyjnej, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1662/12 zostało uchylone w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Op 574/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2009 r. nr [...] wskazując na wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach lokalnych, skutkującą koniecznością badania związku nieruchomości skarżących z działalnością gospodarczą prowadzoną przez S. Ś. Odpis prawomocnego orzeczenia sądu wraz z uzasadnieniem doręczono Kolegium w dniu 28 września 2015 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania E. i S. Ś. w piśmie z dnia 28 września 2015 r. zarzucili organowi I instancji dodatkowo: naruszenie art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji RP, rażące naruszenie art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej, pozbawienie podatnika prawa do otrzymania decyzji podatkowej za 2008 r. w terminie i czasie do 1 marca 2008 r., pozbawienia podatnika prawa do płacenia podatku w czterech ratach, naruszenie art. 7 Konstytucji RP polegające na bezprawnym wszczęciu postępowania podatkowego z uwagi na nieujawnienie i niewykazanie winy podatników co do nieprawidłowości z "wywiązania się z przepisów prawa podatkowego jakie są wymienione w art. 165b § 1 O.p., dyskryminację podatników naruszającą art. 32 Konstytucji RP, czego dowodem są wszczęte, prowadzone i wydane decyzje podatkowe za lata 2003-2014, wydanie decyzji za lata 2003-2014 co powoduje skumulowanie się wysokości podatku od nieruchomości i jest niekorzystne dla podatników a powstało z winy Burmistrza Namysłowa, który działał bez podstawy prawnej, celowe uniemożliwianie prawidłowego zagospodarowania i użytkowania nieruchomości działek nr b, a i c i ich rozwój poprzez ustanowienie na nich hipoteki przymusowej, naruszenie sfery praw i wolności obywatelskich, niewykazanie sposobu użytkowania i korzystania z zakupionych działek.

Wskazali na przedawnienie prawa do wydania decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości za 2008 r. W kolejnym piśmie z dnia 3 października 2015 r. podatnicy podnieśli, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15 uchylono decyzję Starosty Namysłowskiego i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu w przedmiocie "zapisów danych podmiotu i przedmiotu nieruchomości działek nr b, a i c w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków (...), które obecnie od tego dnia nie są wiążące (...)". Zdaniem podatników do czasu wydania "nowej prawomocnej" decyzji Starosty Namysłowskiego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu w przedmiocie "zapisania nowych danych podmiotu i przedmiotu nieruchomości działek nr b, a i c w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków" zapisy w tej ewidencji nie są wiążące dla organów podatkowych a wydanie nowej decyzji podatkowej będzie niezgodne z przepisami.

W piśmie z dnia 8 października 2015 r. podatnicy zażądali włączenia do akt postanowienia Burmistrza Namysłowa w przedmiocie "przyznania przez organ (...) że nie posiada danych podmiotu i przedmiotu podatku wprowadzonej ewidencji podatkowej nieruchomości (...)". Powtórzyli zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach. W piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. podatnicy wskazali na zły stan techniczny budynku niemieszkalnego położonego na działce nr c, uniemożliwiający rozpoczęcie użytkowania tego budynku, potwierdzony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem podatników okoliczność ta uzasadnia niedokonywanie wymiaru podatku od tego budynku.

W piśmie z dnia 3 lutego 2016 r., wnieśli o zobowiązanie Burmistrza Namysłowa do dołączenia do akt sprawy danych zapisanych w ewidencji podatkowej nieruchomości na potrzeby wymiaru podatku w odniesieniu do posiadanych przez nich nieruchomości według stanu na 1 stycznia 2008 r., uznanie posiadanych gruntów za użytki rolne w związku z wydaniem wyżej opisanego wyroku WSA w Opolu. W pozostałej części powtórzyli wcześniej podnoszone zarzuty.

Na wezwanie po Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, poinformowali 17marca 2016 r., że ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie jest już umocowany do działania w ich imieniu.

Zaskarżoną decyzję z dnia 29 kwietnia 2016 r. SKO w Opolu uchyliło decyzję I instancji i orzekło co do istoty, ustalając podatnikom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r. w wysokości 3.999 zł.

W uzasadnieniu argumentowano, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r" Nr 121 poz. 844 z późn. zm., w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) - zwanej dalej "ustawą", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. la ust. 1 pkt 3 ustawy za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "b" (dot. gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W świetle powołanych przepisów istotne znaczenie dla sposobu opodatkowania nieruchomości ma ustalenie jej rodzaju, gdyż wpływa to na wysokość stawki podatku (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy). Ustalając E. i S. Ś. zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości na 2008 r. należy, w pierwszej kolejności, dokonać kwalifikacji rodzajowej posiadanych przez nich nieruchomości.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maju 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2015 nr 240 poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że o klasyfikacji gruntów i budynków dla celów podatkowych decyduje wpis w ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (tak NSA w wyroku z 30 czerwca 2009, sygn. II FSK 1411/07.) W analizowanej sprawie, w okresie objętym zaskarżoną decyzją tj. w 2008 r., zarówno grunty jak i budynki Ś. były ujawnione w stosownych ewidencjach. Z dniem 19 grudnia 2005 r. Starosta Namysłowski założył ewidencję budynków i lokali dla obrębu ewidencyjnego miasta [...], co ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 29 grudnia 2005 r., Nr 88, poz. 2960. Z wypisu z kartoteki budynków, sporządzonego według stanu na 4 kwietnia 2008 r. wynika, że budynki zlokalizowane na działce nr b w [...] mają charakter mieszkalny, a budynek położony na działce nr c w [...] ma charakter niemieszkalny. Natomiast dane dotyczące gruntów podatników wynikają z ewidencji gruntów. Z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na 4 kwietnia 2008 r. wynika, że E. i S. Ś. są współwłaścicielami gruntów położonych w obrębie [...]: działki nr b o powierzchni 0,0737 ha, stanowiącej tereny mieszkaniowe (B), działki nr a o powierzchni 0,1499 ha, stanowiącej zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp) oraz działki nr c o powierzchni 0,3393 ha, stanowiącej inne tereny zabudowane (Bi). W świetle wyżej powołanego materiału dowodowego stwierdzić należy, że budynek podatników położony w [...] na działce nr b ma charakter mieszkalny, natomiast budynek położony w [...] na działce nr c ma charakter niemieszkalny. Jednocześnie grunt działki nr b, związany z budynkiem mieszkalnym, oznaczony w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe, dla celów podatkowych ma charakter mieszkalny, natomiast gruntom pozostałych działek nr a i c, nie związanych z budynkami mieszkalnymi, nie można przypisać charakteru mieszkalnego. W tym miejscu należy zaznaczyć, że dane wynikające z ewidencji gruntów informują o rodzaju użytków gruntowych podatników a tym samym determinują rodzaj podatku, którym winny zostać objęte. Grunty podatników winny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, bowiem należą do grupy użytków gruntowych oznaczonej jako grunty zabudowane i zurbanizowane. Nie można zatem zgodzić się z podatnikami, że posiadany przez nich grunt winien zostać objęty podatkiem rolnym.

Kwestią sporną w sprawie jest natomiast ustalenie związku przedmiotów opodatkowania z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zespól orzekający, związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I SA/Op 107/11 i dokonaną tam wykładnią przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zobowiązany jest do ustalenia, czy nieruchomości podatników były w 2008 r. faktycznie wykorzystywane do działalności gospodarczej prowadzonej przez S. Ś. Z treści znajdującego się w aktach zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 4 kwietnia 2008 r. (jego kopii) o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że siedzibą podmiotu gospodarczego: Ś. S. (...), "A" (...) jest [...] ul. [...], a miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest [...] ul. [...] oraz teren całego kraju. Mając powyższe na uwadze, a także uwzględniając szereg oświadczeń stron o niewykorzystywaniu spornych nieruchomości w 2008 r. do prowadzenia działalności gospodarczej, składanych w toku postępowań podatkowych przed organami pierwszej i drugiej instancji, postępowań przez sądami administracyjnymi, jak również składanych w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, trzeba stwierdzić, że nieruchomości podatników (budynki i grunty), położone w [...] przy ul. [...] obejmujące działki gruntu nr b, nr a i nr c k.m. [...] nie były w 2008 r. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w świetle art. la ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W konsekwencji nieruchomości te nie podlegają w 2008 r. opodatkowaniu stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opodatkowanie gruntów i budynków E. i S. Ś. podatkiem od nieruchomości na 2008 r. według SKO w Opolu przedstawia się następująco:

- budynki lub ich części mieszkalne o powierzchni użytkowej - 475,42 m2 x 0,59 zł/m2 = 280,49 zł;

- budynki lub ich części pozostałe o powierzchni użytkowej - 412,16 m2 x 5,47 zł/m2 = 2 254,51 zł;

- grunty pozostałe o powierzchni -

5 629 m2 x 0,26 zł/m2 = 1 463,54 zł; ogółem: 3 998,54 zł.

Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008 r. wynosi zatem 3 999 zł (po zaokrągleniu na podstawie art. 63 O.p., w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.). Zastosowane stawki podatkowe są zgodne z § 1 pkt. 1 lit. c i pkt. 2 lit. a i lit. e Uchwały Nr XIV/119/07 Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 12.12.2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Opols. z 2007 r., Nr 96, poz. 3135).

Analizując kwestię zachowania terminu do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe SKO w Opolu podniosło, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej O.p.) zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (przez deklaracje rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci - art. 3 pkt 5 O.p.) wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2 ustala się zgodnie zdanymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym (art. 21 § 5 O.p.). W myśl art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis art. 68 § 2 O.p. przewiduje natomiast, że jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie z art. 6 ust. 7 zdanie pierwsze, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.

Jak z powyższego wynika zobowiązanie w podatku od nieruchomości od osób fizycznych powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Przedmiotem sprawy jest ustalenie E. i S. Ś. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008 r. Wynikający z art. 68 § 1 O.p, ogólny trzyletni termin do wydania decyzji w tym przedmiocie upłynął z końcem 2011 r., natomiast termin pięcioletni, mający zastosowanie w sytuacjach określonych art. 68 § 2 O.p., upływał z końcem 2013 r.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stosowanie pięcioletniego terminu do wydania decyzji na podstawie art. 68 § 2 pkt 2 O.p., bowiem podatnicy w złożonych deklaracjach (informacjach podatkowych) nie ujawnili wszystkich danych niezbędnych do ustalenia im wysokości zobowiązania podatkowego. Obowiązek złożenia stosownej informacji podatkowej wynika z art. 6 ust. 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11 (nie znajduje zastosowania w sprawie), są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zaistnienie zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania). E. Ś. w złożonej informacji podatkowej dotyczącej 2008 r. do opodatkowania wykazała budynki mieszkalne o powierzchni 861,82 m². Natomiast S. Ś. w ostatniej informacji podatkowej, złożonej w dniu 14 lipca 2006 r. (o czym zespołowi orzekającemu wiadomo z urzędu w związku ze sprawą dot. wymiaru podatku od nieruchomości na 2006 r. zakończoną decyzją Kolegium z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [...]), do opodatkowania wykazał budynki mieszkalne o powierzchni 862 m². Strony nie ujawniły wszystkich istotnych danych niezbędnych do ustalenia im wysokości zobowiązania podatkowego na 2008 r., bowiem w informacjach podatkowych nie ujawniły budynku o charakterze niemieszkalnym, tymczasem prowadzone postępowanie podatkowe wykazało istnienie takiego budynku. W związku z tym, że dane wykazane w informacji podatkowej były niezgodne ze stanem faktycznym i nie mogły stanowić podstawy do wymiaru podatku, organ podatkowy i instancji był uprawniony do doręczenia podatnikom decyzji ustalającej im zobowiązanie podatkowe na 2008 r. przed upływem 5 łat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 O.p.). Powyższa okoliczność czyni zbędnym ustalenie, czy E. Ś. i S. Ś. złożyli informacje podatkowe w terminie przewidzianym przepisami prawa (art. 68 § 2 pkt 1 O.p.), bowiem do zastosowania pięcioletniego terminu do wydania decyzji wystarczające jest spełnienie jednej z przesłanek wynikających z art. 68 § 2 O.p. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru, decyzję Burmistrza Namysłowa ustalającą E. i S. Ś. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008 r. doręczono E. Ś. w dniu 16 czerwca 2009 r. i pełnomocnikowi S. Ś. w dniu 12 czerwca 2009 r., a więc przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy w tym podatku (przed końcem 2013 r.). W związku z tym trzeba stwierdzić, że organ I instancji zachował termin do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

Co do doręczenia decyzji przez organ odwoławczy po upływie terminu przewidzianego w art. 68 § 2 O.p. SKO w Opolu podniosło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie panuje zgodny pogląd, że upływ terminu uprawniającego do ustalenia zobowiązania podatkowego nie stanowi przeszkody do rozpoznania przez organ II instancji odwołania w sprawie jego wymiaru. Odmiennie niż w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, przy zobowiązaniach o charakterze ustalającym, decydujące znaczenie ma bowiem fakt wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji. Z tym momentem powstaje zobowiązanie podatkowe. Dalszy byt prawny takiej decyzji oczywiście wpływa na istnienie wynikającego z niej zobowiązania, jednakże nie każde rozstrzygnięcie odwoławcze, wydane po upływie terminu zastrzeżonego w przepisie art. 68 § 1 i 2 O.p., powoduje jego wygaśnięcie. Taki skutek wywołać może jedynie: decyzja uchylająca zaskarżony akt i umarzająca postępowanie w sprawie bądź decyzja uchylająca zaskarżony akt i przekazująca sprawę do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji (jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części). Wymienione rodzaje rozstrzygnięć eliminują z obrotu zaskarżony akt unicestwiając tym samym ustalone w taki sposób zobowiązanie podatkowe.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku pozostałych rozstrzygnięć odwoławczych. Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak też decyzja zaskarżony akt zmieniająca, bo za taką uznać należy rozstrzygnięcie uchylające decyzję organu pierwszej instancji w całości łub w części i w tym zakresie orzekające co do istoty sprawy, nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu wcześniej rozpoznającego sprawę podatnika organ odwoławczy aprobuje bowiem całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Źródło powstania zobowiązania podatkowego, którym jest decyzja organu pierwszej instancji, pozostaje zatem to samo. Nie zmienia tego okoliczność, że decyzja ten akt utrzymująca w mocy wydana została po upływie przedmiotowego terminu. Podobnie zmieniając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie neguje zasadności ustalenia zobowiązania, a dokonuje jedynie niezbędnej, w jego ocenie, korekty istotnych jego cech. Również i w tym przypadku, pomimo poczynionych zmian, źródłem zobowiązania podatkowego pozostanie więc decyzja organu pierwszej instancji. Uchylenie decyzji, któremu towarzyszy rozstrzygnięcie sprawy co do istoty nie skutkuje zatem wyeliminowaniem wszystkich skutków, jakie pociągała za sobą wymiarowa decyzja organu pierwszej instancji, jak by to mogło wynikać z dosłownego rozumienia zwrotu: "uchylenie decyzji" - por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3232/12. Jednocześnie w wyroku z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 145/08 NSA zważył, że w doręczonej podatnikowi decyzji reformatoryjnej z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. organ odwoławczy nie może ustalić i wykreować zobowiązania, może co najwyżej ustalić inną i tylko niższą (z uwagi na wynikający z art. 234 O.p. zakaz reformationis in peius) - po dacie przedawnienia - wysokość tego zobowiązania podatkowego. NSA w wyroku z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II FSK 507/10 potwierdził również, że brak jest przeszkód, aby po upływie terminu, o którym mowa w art. 68 O.p. wydać decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym.

Decyzja Burmistrza Namysłowa ustalającą E. i S. Ś. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008 r. została doręczona stronom przed końcem 2013 r., a więc przed upływem terminu określonego w art. 68 § 2 O.p. Decyzja ta ukształtowała treść stosunku prawnopodatkowego bowiem z chwilą jej doręczenia powstało zobowiązanie podatkowe. Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji w całości i orzekająca w tym zakresie co do istoty sprawy (decyzja merytoryczno-reformacyjna - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.) jedynie zmodyfikowała treść zobowiązania stworzonego wcześniej przez decyzję wydaną w pierwszej instancji. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu korygując kwotę zobowiązania musiało uchylić decyzję organu I instancji w całości (a nie w części) i ustalić wysokość podatku w prawidłowej wysokości, bowiem ustalona w decyzji kwota zobowiązania nie stanowi części tej decyzji. Tylko decyzja składająca się z części może być częściowo uchylona.

Wobec powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty podatników dotyczące terminu wydania decyzji podatkowej i przedawnienia prawa do jej wydania, bowiem jak wyżej wykazano organ I instancji zachował termin do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Również zarzuty dotyczące braku przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia stronom zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r., czy braku podstaw prawnych do wydania decyzji w tym przedmiocie nie zasługują na uwzględnienie. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 6 ust. 7 zdanie pierwsze tej ustawy podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 (nie znajduje zastosowania w sprawie), ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. W analizowanej sprawie okolicznością uzasadniającą powstanie obowiązku podatkowego był fakt bycia przez E. i S. Ś. w 2008 r. właścicielami (wspólność majątkowa) gruntów i budynków położonych w [...]. Burmistrz Namysłowa, jako organ właściwy w sprawie, działając na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy, skonkretyzował ten obowiązek w wydanej przez siebie decyzji ustalającej stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2008 r. Treść art. 6 ust. 7 wskazuje, że organ podatkowy działa z urzędu a nie na wniosek, co obliguje go, w świetle art. 165 § 2 O.p., do formalnego wszczęcia postępowania w sprawie w formie postanowienia. Natomiast wszczęcie i prowadzenie postępowania podatkowego było konieczne z uwagi na zaistniały spór pomiędzy podatnikami a organem podatkowym co do przedmiotów i podstaw opodatkowania.

Co do niedołączenia do akt sprawy danych zapisanych w ewidencji podatkowej nieruchomości, prowadzonej przez Burmistrza Namysłowa w systemie informatycznym, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 107 poz. 1138), także nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego, organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. W myśl art. 7a ust. 2 tej ustawy ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej, a w szczególności: 1) przed dniem wejścia w życie ustawy; 2) aktów notarialnych; 3) ewidencji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę; 4) planu zagospodarowania przestrzennego; 5) ewidencji prowadzonych przez urzędy skarbowe; 6) Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników. Z treści cytowanego przepisu wynika, że ewidencja podatkowa nieruchomości jest zbiorem określonych danych mających swoje źródła w odrębnych rejestrach, ewidencjach, księgach bądź innych dokumentach (informacjach czy deklaracjach składanych przez podatnika). Przepisy prawa nie przewidują wiążącego charakteru tej ewidencji. Służy ona pomocniczo organowi podatkowemu dla potrzeb wymiaru podatku. W związku z tym, że dane zawarte w przedmiotowej ewidencji mają wyłącznie charakter informacyjny i nie są wiążące w postępowaniu podatkowym bezcelowym było by ich wytworzenie w formie dokumentu papierowego celem dołączenia do akt sprawy. Nie stanowiłyby bowiem dowodu, w oparciu o który można by było podjąć rozstrzygnięcie.

Powołana przez S. Ś., w piśmie uzupełniającym odwołanie, decyzja z dnia 17 grudnia 2008 r., nr [...], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim nie potwierdza mieszkalnego charakteru wszystkich budynków. Decyzją tą umorzono postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...],[...] i [...] na działkach b i c, będącej własnością Państwa E. i S. Ś. Niezależnie od zakresu wskazanego w sentencji tej decyzji, jej uzasadnienie odnosi się jedynie do budynku biurowo - socjalnego. W tym zakresie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W treści uzasadnienia swojej decyzji, powołując się m.in. na wypis z kartoteki budynków potwierdzający mieszkalną funkcję budynku przy ul. [...] nr [...] i [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że obecny sposób użytkowania tego obiektu jest zgodny z jego pierwotną funkcją - funkcją mieszkalną. Wskazał, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektów, które w latach pięćdziesiątych zostały wybudowane jako mieszkania służbowe, czy też rotacyjne. Natomiast treść tej decyzji nie wskazuje, by budynek położony na działce nr c (budynek barakowy) miał charakter mieszkalny.. Organ ten nie wypowiedział się bowiem, co do pierwotnego charakteru tego budynku. Umorzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonych w . [...] przy .ul. [...] nr [...],[...] i [...], dowodzi bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na niezmieniony sposób użytkowania spornych budynków. Jednak umorzenie takiego postępowania nie jest równoznaczne z uznaniem, iż pierwotną funkcją budynku barakowego, zlokalizowanego na działce nr c, była funkcja mieszkalna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdzając funkcję mieszkalną budynku odniósł się wyłącznie do budynku opisywanego jako biurowo-socjalny, nie potwierdził natomiast takiego charakteru w stosunku do budynku barakowego.

Powoływanie się przez podatników na zły stan techniczny budynku niemieszkalnego i niemożność rozpoczęcia jego użytkowania pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza istnienie w 2008 r. przedmiotu opodatkowania tj. budynku niemieszkalnego (opisywanego jako barakowy). Okoliczność ta powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tym roku. Jednocześnie, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, stan techniczny budynku i możliwość jego użytkowania nie mają znaczenia dla sposobu opodatkowania, bowiem skoro ustalono, że budynek ten nie jest związany z działalnością gospodarczą to należało zaliczyć go do kategorii budynków pozostałych, w której nie różnicuje się stawek podatku.

Co do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyroku z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15 uchylającego decyzję Starosty Namysłowskiego i decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu w przedmiocie "zapisów danych podmiotu i przedmiotu nieruchomości działek nr b, a i c w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków (...), które obecnie od tego dnia nie są wiążące (...)". Zdaniem podatników do czasu wydania "nowej prawomocnej" decyzji Starosty Namysłowskiego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu w przedmiocie "zapisania nowych danych podmiotu i przedmiotu nieruchomości działek nr b, a i c w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków" zapisy w tej ewidencji nie są wiążące dla organów podatkowych a wydanie nowej decyzji podatkowej będzie niezgodne z przepisami. Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić z następujących względów. Pomijając okoliczność, że powołany wyrok uchyla decyzję Starosty Namysłowskiego wydaną dnia 18 lipca 2014 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w metryce zmiany (polegającej na błędnym określeniu rodzaju zmiany: "założenie KW nieruchomości budynkowej" na prawidłowy zapis "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej") i odmowy dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian zawartych w pozostałej części wniosku oraz uchyla decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 listopada 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego, to trzeba wskazać, iż zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutki podatkowe wyłącznie na przyszłość. W tym miejscu trzeba przytoczyć stanowisko zawarte w tezie wyroku WSA w Szczecinie z 19 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 570/08, w której sąd stwierdza, że: "(...) dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym zakwalifikowania określonego użytku gruntowego do wyłączonych spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości np. użytków rolnych lub lasów, nie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (...), skutki podatkowe w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wywołuje wyłącznie na przyszłość, tj. z upływem miesiąca, w którym dokonana została zmiana zapisów w tejże ewidencji, bez wpływu tym samym pozostając na istnienie obowiązku podatkowego w okresie poprzedzającym tę zmianę. Oznacza to tym samym, iż wszczęcie stosownego postępowania w sprawie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków pozostawać musi bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia (lub ustalenia) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres poprzedzający dokonanie zmiany tychże danych, zatem nie może ono też stanowić podstawy do zawieszenia takiego postępowania podatkowego do czasu dokonania takiej zmiany lub rozstrzygnięcia o odmowie jej dokonania (...)". Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku z 19 listopada 2010 r. sygn. akt II FSK 1279/09. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy trzeba wskazać, że powołany przez podatników wyrok sądowy odnosi się do decyzji podjętych w 2014 r. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008 r. Dlatego na zaskarżoną decyzję nie mają wpływu ewentualne zmiany w ewidencji gruntów i budynków wprowadzone po 2008 roku.

W skardze wniesionej na tę decyzję skarżący ponowili zarzuty zgłaszane w toku postępowania w pismach procesowych wymienionych wyżej oraz składanych środkach odwoławczych, wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego oraz licznych przepisów postępowania w powiązaniu z przepisami Konstytucji RP, oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów prowadzenia postępowania podatkowego, kosztów związanych z wykreśleniem hipotek przymusowych, kosztów zatrudnienia doradcy podatkowego i wynagrodzenia poniesionych strat.

Według skarżących organ odwoławczy naruszył: art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 70 § 1 O.p. ponieważ zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012 r.; art. 217 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niestosowanie przez organy istotnych dla sprawy przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (§ 3 pkt 1 i 2); art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. z uwagi na nieuwzględnienie faktu pozostawania małżonków we współwłasności łącznej skutkującego uznaniem, że nieruchomość jest majątkiem wspólnym małżonków, z których tylko jeden prowadził działalność gospodarczą, co stanowiło nieuprawnione rozszerzenie odpowiedzialności podatkowej.

Zdaniem skarżących organy podatkowe w trakcie długoletniego postępowania winny stosować przepis art. 21 P.g.k. w związku z art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l. oraz rozporządzenie w sprawie prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości, w której znajdują się dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania, a z nich nie wynikało, aby podatnikiem podatku od nieruchomości był podatnik jako przedsiębiorca, podobnie jak z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. Podatnicy w dalszej kolejności kwestionowali ustalenie organów o istnieniu związku posiadanych nieruchomości z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą szeroko to argumentując i wskazując na naruszenie wynikające z wadliwej interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 217 Konstytucji RP. Według skarżących art. 3 ust. 1 pkt 1 tej u.p.o.l. określa jedynie, jako podmioty podatku, osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości, a nie wskazuje, aby byli nimi posiadacze przedsiębiorstwa.

Skarżący ponowili zarzut o pominięciu przez organ odwoławczy treści prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, którym, ich zdaniem, uchylone zostały zapisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzone przez Starostę Namysłowskiego. Organ obowiązany był ustalić wymiar podatku na podstawie zapisów zawartych w treści aktów notarialnych oraz załączonych do nich dokumentów w postaci opisu i mapy, które potwierdzają nabycie przez nich prawa własności spornych nieruchomości a które nie zostały przez organy ujawnione i zastosowane.

W ocenie skarżących Sąd wskazał na brak uprawnień organu prowadzącego ewidencję nieruchomości do kreowania innych stanów prawnych, niż wynikają z aktów notarialnych i dołączonych do nich dokumentów urzędowych. Z tychże wynika prawo skarżących do terenu zabudowanego do korzystania z gruntu oznaczonego literą B i prawo do klasy gleboznawczej gruntu oznaczonego jako sad – co dotyczy działki c. Stąd też wadliwe było postępowanie Starosty Namysłowskiego w zakresie ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto zarzut naruszenia art. 229 O.p. skarżący uzasadnili rozbudowaną argumentacją wskazującą m.in. na nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy ustaleń co do kategorii nabytych przez nich gruntów (np. rolne, leśne, rolne zabudowane lub tereny mieszkaniowe B) zgodnie z zapisami zawartymi w aktach notarialnych. Podnieśli też szereg zarzutów dotyczących braku przeprowadzenia przez Starostę namysłowskiego prawidłowego postępowania administracyjnego w celu założenia ewidencji gruntów i budynków, co spowodowało błędne oznaczenie rodzaju gruntu, albowiem zgodnie z treścią aktów notarialnych nabyli teren zabudowany, rodzaj gruntu B; natomiast działka nr c była oznaczona jako "sad". Wskutek tego nie zarejestrowano w zakładanej ewidencji gruntów i budynków tworzonej w systemie informatycznym prawa własności skarżących. Stąd też grunty obejmujące działkę nr c nie powinny zostać w ogóle opodatkowane z uwagi na ich rolny charakter. Natomiast grunty działki a nie mogą być opodatkowane z powodu niezarejestrowania w ewidencji gruntów i budynków prawa własności do rodzaju gruntu B bez klasy gleboznawczej gruntu. Doszło zatem do bezpodstawnego pominięcia przez organ odwoławczy przepisów rozporządzenia z 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości, w której znajdowały się dane podmiotu i przedmiotu podatku oraz do nieuwzględnienia decyzji nr [...] PINB w powiecie namysłowskim z dnia 17 grudnia 2008 r., w której jednoznacznie stwierdzono, że budynki na działkach nr b i c są budynkami mieszkalnymi i decyzja ta ma moc wiążącą jako dokument urzędowy. Zarówno Kolegium jak i Burmistrz Namysłowa mają wiedzę o tym, że budynek (barak) nie był i nie jest użytkowany od dnia jego zakupu od Gminy [...] w dniu 21 października 1999 r. Nie był też użytkowany w roku podatkowym 2008, o czym wprost świadczą zebrane w sprawie dowody, potwierdzające zły stan techniczny budynku baraku na działce nr c. Skarżący zakwestionowali stanowisko Kolegium, wskazując, że skoro nabyli oni grunt zabudowany budynkiem barakowym, to faktyczne wykorzystywanie albo niewykorzystywanie tego budynku pozostaje obojętne dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tej kwestii odwołali się do zapisu art. 6 ust 2 u.p.o.l. stwierdzając, że w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym dla powstania obowiązku podatkowego istotne znaczenie ma nie sam moment nabycia budynku, ale moment zgłoszenia go przez nich do użytkowania, co nigdy nie miało miejsca. Dlatego też w stosunku do tego obiektu nigdy nie doszło do powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, skoro nie był on zgłoszony (dopuszczony) do użytkowania po jego nabyciu. Tymczasem z brzmienia art. 6 ust 2 u.p.o.l. wynika wprost, że samo istnienie budynku lub jego części nie skutkuje automatycznym powstaniem zobowiązania podatkowego; warunkiem koniecznym jest tu rozpoczęcie użytkowania istniejącego budynku.

Kolegium błędnie interpretuje art. 6 ust. 2 u.p.o.l., za czym przemawia słownikowego znaczenie spójnika "albo" użytego w treści tego przepisu. Jest to spójnik łączący zdanie lub ich człony i wyrażający możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań równorzędnych lub części zdania. Ustawodawca dopuszcza zatem prawnie możliwość istnienia budynku, który nie jest użytkowany, do czego może dojść z różnych względów np. złego stanu technicznego, zagrażającego życiu i zdrowiu użytkowników. Taki właśnie zły stan techniczny niepozwalający na użytkowanie stwierdził kilkukrotnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Namysłowie na wniosek Burmistrza Namysłowa, co organy podatkowe pominęły.

W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżący wskazali na naruszenie:

- art. 7a ust. 1, 2 i 3 u.p.o.l. w związku z zapadłymi w tej sprawie wyrokami sądów administracyjnych oraz z wyrokiem z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 34/15, albowiem tym ostatnim wyrokiem, ich zdaniem, zapisy ewidencji gruntów i budynków zostały uchylone,

- art. 5 ust. 2 i 3 u.p.o.l. z uwagi na brak zróżnicowania przez organ odwoławczy stawek podatku, art. 21 ust. 1 P.g.k., art. 68 i art. 70 O.p. co winno było skutkować umorzeniem postępowania.

Podnieśli też zarzuty naruszenia przepisów art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszanie ich prawa własności, art. 2 i art. 7 Konstytucji RP wskutek prowadzenia postępowania podatkowego przeciw przedsiębiorcy, któremu nie przysługiwało prawo własności nieruchomości, jak też bezzasadne ustanowienie hipoteki przymusowej na działce nr c. Dalszą argumentację nawiązująco do treści skargi i wcześniejszych pism zawarli w wystąpieniach 21 grudnia 2016 r. i 8 lutego 2017 r., a pełnomocnik z urzędu skarżącej E. Ś. w piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. Sąd wniosek o zawieszenie postępowania i wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego oddalił.

Zawieszenie postępowania nie miało uzasadnienia w podstawach obligatoryjnych z art. 124 P.p.s.a., nie było też podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż nie zachodzi wątpliwość co do konstytucyjności wymienianych we wniosku przepisów, o czym Sąd niżej.

Na rozprawie Sąd z urzędu dopuścił dowód z akt postępowań sądowych II SA/Op 34/15 i II SA/Op 574/14 na okoliczność treści wydanych w nich wyroków, w oparciu o poczynione w tamtych sprawach ustalenia faktyczne i w odniesieniu do dowodów z dokumentów zawartych w aktach, w tym z zakresu ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, (niemającym w tej sprawie zastosowania art. 134 § 1 P.p.s.a).

Dodatkowo kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia 29 kwietnia 2016 r. wydanej w wyniku uchylenia prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Op 574/14 poprzedniej decyzji tego organu z dnia 30 listopada 2009 r. musi też uwzględniać kryteria wynikające z art. 153 P.p.s.a. Z mocy tego przepisu Sąd, podobnie jak organ odwoławczy ponownie rozpatrujące sprawę, jest związany ocenami wyrażonymi w wyroku w sprawie I SA/Op 574/14, w którym było już oceniane działanie organu w przedmiocie ustalenia podatnikom podatku od nieruchomości na 2008 r. w następstwie i w zakresie określonym wiążącą (z mocy art. 190 P.p.s.a.) oceną prawną wyrażoną z kolei w wyroku NSA z dnia 17 lipca 2014 r., II FSK 1662/12.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a., Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu sądu.

Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko przypadku, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, bądź też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd.

Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie podatkowym i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 1276/12 dostępny, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10). Naruszenie przez organ administracji art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Biorąc pod uwagę tak określony zakres kontroli zaskarżonej decyzji z dnia 29 kwietnia 2016 r. stwierdzić należy, że podnoszone w skardze liczne zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje na bezzasadność zarzutu naruszenia przepisów o właściwości organu, albowiem przepis art. 1c u.p.o.l. określa właściwość rzeczową organów podatkowych w sprawach podatków i opłat lokalnych. Właściwość instancyjna jest określona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Zgodnie więc z jej art. 13 § 1 pkt 1 wójt, burmistrz, prezydent miasta jest organem pierwszej instancji, natomiast zgodnie z przepisem art. 13 § 1 pkt 3 samorządowe kolegium odwoławcze jest organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawierają regulacje dotyczące właściwości miejscowej. W przypadku podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., jest to organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.

Równie nietrafny jest ponowiony przez skarżących zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2008 r. Kwestia ta była już przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny i przez WSA w Opolu we wskazanych wyżej wyrokach, co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia tych orzeczeń i organ odwoławczy, podobnie jak Sąd obecnie rozpoznający sprawę, są tą oceną związani. W orzeczeniach tych wyraźnie wskazano, że "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych" (stanowiąca deklarację w rozumieniu art. 3 pkt 5 O.p.), do złożenia której zobowiązane są osoby fizyczne z mocy art. 6 ust. 6 u.p.o.l., powinna zawierać wszystkie te dane co do budynków, gruntów i statusu podatnika, które w całości, bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych ustaleń i wyjaśnień mogą stanowić podstawę wydania decyzji z art. 21 § 1 pkt 2 O.p.

W kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, skoro w postępowaniu podatkowym zakwestionowano dane wynikające z deklaracji co do charakteru gruntów i budynków, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a ponadto przedmiotem sporu objęte były także dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co do klasyfikacji tak gruntów, jak i posadowionego na działce o nr c budynku.

W sprawie należało zastosować art. 68 § 2 O.p., przewidujący 5-letni termin do wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, a to nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia (czyli przed dniem 31 grudnia 2013 r.), poprzez doręczenie stronom decyzji organu I instancji (pełnomocnikowi S. Ś. w dniu 12 czerwca 2009 r. a skarżącej E. Ś. – dnia 16 czerwca 2009 r.). Przy czym, ze względu na rodzaj podjętego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 233 §1 pkt 2 lit. a O.p.), w całości należy podzielić szeroką argumentację SKO w Opolu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do możliwości weryfikacji przez organ odwoławczy tak ukształtowanego zobowiązania podatkowego, odwołującą się zarówno do stanowiska doktryny jak i orzecznictwa sądów administracyjnych opowiadających się zgodnie za brakiem przeszkód do rozpoznania przez organ II instancji odwołania w sprawie jego wymiaru pomimo upływu terminu uprawniającego do ustalenia zobowiązania podatkowego.

Słusznie w związku z tym stwierdziło Kolegium, że decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, jak też decyzja zaskarżony akt zmieniająca - bo za taką uznać należy rozstrzygnięcie uchylające decyzję organu I instancji w całości lub w części i w tym zakresie orzekające co do istoty sprawy - nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. Zmieniając decyzję organu I instancji organ odwoławczy nie neguje zasadności ustalenia zobowiązania, a dokonuje jedynie niezbędnej w jego ocenie korekty istotnych jego cech. Również i w tym przypadku, pomimo poczynionych zmian, źródłem zobowiązania podatkowego pozostanie więc decyzja organu I instancji.

Uchylenie decyzji, któremu towarzyszy rozstrzygnięcie sprawy co do istoty nie skutkuje wyeliminowaniem wszystkich skutków, jakie pociągała za sobą wymiarowa decyzja organu I instancji, a w doręczonej podatnikowi decyzji reformatoryjnej z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. organ odwoławczy nie może ustalić i wykreować zobowiązania, może co najwyżej ustalić inną i tylko niższą (z uwagi na wynikający z art. 234 O.p. zakaz reformationis in peius) - po dacie przedawnienia - wysokość tego zobowiązania podatkowego (por. wyroki NSA z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3232/12 i z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 145/08 NSA i z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II FSK 507/10).

Przedstawione argumenty wskazują zarazem na oczywistą bezzasadność podnoszonego obecnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 70 O.p. wskutek wydania tej decyzji w dniu 30 marca 2016 r., a więc po upływie 5-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 §1 O.p. Skoro zobowiązanie w omawianym tu podatku zostało ukształtowane przez wydanie i doręczenie, w odpowiednim terminie, decyzji organu I instancji , a organ odwoławczy zmodyfikował jego wysokość obniżając ją, to do tak powstałego zobowiązania nie ma zastosowania art. 70 § 1 O.p. rozumiany, jak błędnie to ocenia skarżący, jako przedawnienie prawa do wymiaru tego zobowiązania. Zgodnie z art.. 70 § 1 O.p., termin przedawnienia już ukształtowanego zobowiązania następuje z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Pojęcie terminu płatności to także termin, o którym mowa w art. 47 § 1 O.p. Powyższy 5-letni termin przedawnienia nie odnosi się do przedawnienia orzekania o wysokości zobowiązania, lecz w przypadku zobowiązań powstających na podstawie art. 21 §1 pkt 2 O.p. jest przedawnieniem poboru tego zobowiązania i na termin orzekania nie ma wpływu. Przedawnienie prawa do wydania decyzji i przedawnienie zobowiązania podatkowego to dwie różne instytucje i nie mogą być utożsamiane (por. wyrok z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 750/15).

Przedstawione rozważania czynią bezzasadnymi dalsze zarzuty skarżących o naruszeniu art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, zamiast uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, gdyż do oczekiwanego przez skarżących sposobu działania nie było prawnych i faktycznych podstaw.

Ze względu na wskazane już powyżej związanie, z mocy art. 153 P.p.s.a., stanowiskiem sądów wcześniej rozpoznających sprawę stwierdzić należy, że również zarzuty dotyczące braku przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia stronom zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r., czy braku podstaw prawnych do wydania decyzji w tym przedmiocie, nie zasługują na uwzględnienie.

W wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 17 lipca 2014 r. II FSK 1662/12 Naczelny Sąd Administracyjny, a w ślad za nim WSA w Opolu w wyroku z dnia 28 listopada 2014 r. I SA/Op 574/14, jednoznacznie stwierdziły, że organ podatkowy I instancji uprawniony był do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego na podstawie art. 165 § 1 O.p.

Jeśli chodzi o wielokrotnie powtarzany w skardze i kolejnych pismach strony skarżącej zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne uznanie podatników za przedsiębiorcę, uzasadniany faktem, iż w ewidencji gruntów i budynków takie dane nie są ujawnione, podobnie jak nie przewiduje tego art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., to jego oczywista bezzasadność wynika z zupełnego niezrozumienia treści zaskarżonej decyzji. W rozstrzygnięciu tym organ odwoławczy, weryfikując w tym zakresie decyzję organu I instancji i kierując się wiążącą go z mocy art. 153 P.p.s.a. wykładnią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdził bowiem wyraźnie, że nieruchomości podatników (budynki i grunty), położone w [...] przy ul. [...] obejmujące działki gruntu nr b, nr a i nr c nie były w 2007 r. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji nie podlegają one w 2008 r. opodatkowaniu stawką podatkową przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. To samo dotyczy zarzutu, iż organ pominął kwestię pozostawania nieruchomości w ustawowej wspólności majątkowej, czym naruszył konstytucyjne prawo własności skarżących, a zwłaszcza E. Ś., która w 2008 r. nie prowadziła działalności gospodarczej i bezpodstawne było rozważanie związku posiadanych przez nią (we współwłasności łącznej) nieruchomości z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego (art. 217 Konstytucji RP). Stwierdzić należy, że o ile takie ustalenie zostało zawarte w decyzji organu I instancji, to w decyzji organu odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2016 r. weryfikującej te ustalenia jednoznacznie wskazano na brak związku przedmiotu opodatkowania z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Powyższe czyni bezzasadnymi także wszystkie pozostałe zarzuty skarżących wiązane z tym ustaleniem, w tym nieuprawnione rozszerzenie odpowiedzialności podatkowej na skarżącą.

Nietrafny jest zarzut nieuwzględnienia decyzji nr [...] PINB w powiecie namysłowskim z dnia 17 grudnia 2008 r., w której – zdaniem skarżących - jednoznacznie stwierdzono, że budynki na działkach nr b i c są budynkami mieszkalnymi i decyzja ta ma moc wiążącą jako dokument urzędowy. W zaskarżonej decyzji SKO dokonało jej ponownej (i zdaniem Sądu prawidłowej) oceny, że budynek na działce b ma charakter mieszkalny, natomiast budynek usytuowany na działce nr c jest niemieszkalny (barak). Przede wszystkim również w tym przypadku należy odwołać się do wiążącej w tej sprawie oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 28 listopada 2014 r. I SA/Op 574/14, w ślad za stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku II FSK 1662/12, w których to postępowaniach dowód ten był już poddawany analizie i ocenie prawnej. Ten dowód, co bezspornie wynika z uzasadnienia wyroku II FSK 1662/12, był znany we wcześniejszym postępowaniu i został oceniony przez sądy.

Jak wskazał NSA w przywołanym wyroku – "podkreślenia wymaga, na co wskazywały zarówno organy podatkowe, jaki i Sąd I instancji, że podstawą ustaleń w sprawie była ewidencja gruntów i budynków. Z ewidencji tej wynika, że budynek położony na działce nr c nr ewid. [...] o pow. 412,45 m² w [...] (barak) ma charakter niemieszkalny". Sąd kasacyjny, a w ślad za tym także WSA w Opolu w wyroku z dnia 28 listopada 2014 r. I SA/Op 575/14 zaakceptowały zawarte już w poprzedniej decyzji z dnia 30 listopada 2009 r. stwierdzenie, że ten budynek nie ma charakteru mieszkalnego. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych przywołanego na wstępie rozważań, ocena prawna traci moc obowiązującą m.in. tylko w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów. Taką właśnie odmienną ocenę, abstrahującą od wiążącej oceny prawnej w wydanych w tej sprawie sądowych orzeczeniach prezentują skarżący, co – przy braku zmiany istotnych okoliczności faktycznych (o czym poniżej) - nie mogło wywrzeć oczekiwanego przez nich skutku. Niezależnie od tego przedstawiona przez Kolegium argumentacja odnosząca się do oceny treści decyzji PINB z dnia 17 grudnia 2008 r. zasługuje na pełną akceptację.

Decyzją tą umorzono postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...],[...] i [...] na działkach b i c, będącej własnością E. i S. Ś., przy czym jej uzasadnienie odnosi się jedynie do budynku biurowo - socjalnego. W tym też zakresie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W treści uzasadnienia swojej decyzji, powołując się m.in. na wypis z kartoteki budynków potwierdzający mieszkalną funkcję budynku przy ul. [...] nr [...] i [...], PINB stwierdził, że obecny sposób użytkowania tego obiektu jest zgodny z jego pierwotną funkcją - funkcją mieszkalną. Wskazał, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektów, które w latach pięćdziesiątych zostały wybudowane jako mieszkania służbowe, czy też rotacyjne. Natomiast treść tej decyzji nie wskazuje, by budynek położony na działce nr c (budynek barakowy) miał charakter mieszkalny.

Organ ten nie wypowiedział się co do pierwotnego charakteru tego budynku. Umorzenie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] nr [...],[...] i [...], dowodzi bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na niezmieniony sposób użytkowania spornych budynków. Jednak umorzenie takiego postępowania nie jest równoznaczne z uznaniem, iż pierwotną funkcją budynku barakowego, zlokalizowanego na działce nr c, była funkcja mieszkalna.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdzając funkcję mieszkalną budynku odniósł się wyłącznie do budynku opisywanego jako biurowo-socjalny, nie potwierdził natomiast takiego charakteru w stosunku do budynku barakowego.

W przywołanym wyroku NSA sygn. II FSK 1662/12 jako bezzasadne oceniono także, powielone również w obecnie rozpoznawanej skardze, zarzuty bezpodstawnego pominięcia wypisów z rejestru gruntów według stanu na 1996 i 1998 r., które wedle skarżących miały dowodzić, że w tych latach grunty działek a i c oraz budynek na działce c miały charakter mieszkalny, a nadto także zarzuty o pominięciu zeznań świadków, oświadczeń podatników, wspomnianej decyzji PINB z 17 grudnia 2008 r. oraz odmówiono przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Oznacza to nietrafność opisanych w skardze i w dalszych pismach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, łączących się z tymi kwestiami.

Wiążącej ocenie sądów orzekających w tej sprawie zostały poddane także uprzednio już zgłaszane, zarzuty błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, wskazujące na rolny charakter spornych nieruchomości. Zdaniem oceniającego ich zasadność Naczelnego Sądu Administracyjnego i później także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem "podstawą ustaleń w sprawie była ewidencja gruntów i budynków, z której wynika, że budynek położony na działce nr c nr ewid. [...] o pow. 412,45 m² w [...] (barak) ma charakter niemieszkalny. Z kolei działka nr c o pow. 0.3393 ha została oznaczona w tej ewidencji jako inne tereny zabudowane (Bi), a działka a o pow. 0.1499 ha oznaczono jako zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp).

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości, unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a) i e) u.p.o.l. w zw. z przepisem art. 21 P.g.k. nie pozostawiają wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji. Tym samym oparcie rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest jak najbardziej prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Dysponując bowiem wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tych właśnie ewidencji. W wyroku z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/10, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze.

Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też np. wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r. II FSK 836/08, z 15 kwietnia 2008 r. II FSK 372/07, z 12 marca 2009 r. II FSK 49/08, z 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07).

W innym orzeczeniu, NSA podkreślał, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 P.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do Sądu I instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r. II FSK 2511/10).

Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 P.g.k. dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z 27 lutego 2012 r., wyjaśniając, że "przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości jest ponadto art. 21 P.g.k. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków" (uchwała składu 7 sędziów z 27 lutego 2012 r. II FPS 4/11)"

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że o ile w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżący przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, to dopiero wówczas pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości. Jednak do czasu zmiany, obowiązujące w niej zapisy, wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.

W kontekście tego ostatniego stwierdzenia należy też ocenić zainicjowane przez skarżących, już po wydaniu wyroku przez NSA w dnia 17 lipca 2014 r. II FSK 1662/12, postępowanie administracyjne przed Starostą Namysłowskim, dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków, jak też zapadły w związku z tym postępowaniem prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, którego znaczenie dla tej sprawy eksponują skarżący.

W tym ostatnim zakresie należy zgodzić się z wywodami SKO w Opolu zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również z argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Opolu z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Op 379/16, odnoszącą się do tożsamego zagadnienia prawnego podnoszonego przez skarżących również w tamtym postępowaniu, toczącym się na skutek wniesionej przez nich skargi na decyzję SKO w Opolu w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 r. Nie może bowiem w sprawie budzić wątpliwości, co przesądzone zostało w uprzednio wydanych i wiążących orzeczeniach sądowych, związanie organu podatkowego danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do art. 21 P.g.k. (por. także wyroki NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12). Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 NSA wskazał, że dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego charakter bezwzględnie wiążący mają dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 P.g.k.). Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12). Organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zatem zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 O.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11 stwierdzając, że z art. 22 ust. 1 P.g.k. i z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z datą dokonania zmiany w ewidencji, określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., II FSK 1175/13 i z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11).

Dla określenia wpływu prowadzonego przez Starostę Namysłowskiego, na skutek wniosku skarżących, postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, przesądzające znaczenie ma stwierdzenie, że skutki zmian, jakie ewentualnie zostaną wprowadzone w ewidencji gruntów i budynków nie mają mocy wstecznej.

To stanowisko współbrzmi z przywołanym wyżej poglądem NSA zawartym w wyroku II FSK 1662/12, że do czasu wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy.

Jak wynika z przebiegu postępowania, w dacie wydania poddanej kontroli Sądu decyzji z dnia 29 kwietnia 2016 r., postępowanie o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zainicjowane wnioskiem skarżących z dnia 12 maja 2014 r., nie zostało zakończone. Wyrokiem z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 34/15 WSA w Opolu, rozpatrując skargi E. Ś. i S. Ś. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 17 listopada 2014 r., w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów, uchylił tą decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Namysłowskiego z dnia 18 lipca 2014r.

Wbrew jednak wywodom skargi, poczynione w tym postępowaniu sądowym ustalenia, a w szczególności motywy rozstrzygnięcia Sądu, w żaden sposób nie uzasadniają poglądu stron, co do skutków, jakie orzeczenie Sądu miałoby wywierać przy ocenie legalności decyzji wymiarowej, poddanej kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie (por. akta sprawy II SA/Op 34/15 WSA w Opolu).

Należy zauważyć, iż wyrok ten dotyczył zawiadomienia Starosty Namysłowskiego z dnia 14 lutego 2014 r. o zmianie danych ewidencyjnych (numer zmiany: [...]). W sprawie tej decyzją z dnia 18 lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 104 i 107 K.p.a. oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454, z późn. zm. - dalej zwanego rozporządzeniem) w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 P.g.k., Starosta Namysłowski sprostował oczywistą omyłkę w metryce zmiany nr [...] z dnia 26 października 1999 r., polegającą na błędnym określeniu rodzaju zmiany: "założenie KW nieruchomości budynkowej" na prawidłowy zapis "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej". Jako podstawę dokonania tej zmiany organ wskazał na akt notarialny Rep. A nr [...] - umowa sprzedaży, którym E. i S. Ś. nabyli prawo własności działki nr c, stanowiącej "teren zabudowany". Ponadto decyzją tą odmówiono również dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przeprowadzonej wcześniej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], co nastąpiło decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2006 r., którą Starosta Namysłowski orzekł o ustaleniu użytków gruntowych dla działki nr c - inne tereny zabudowane (Bi) oraz dla działki nr a - zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp).

W tym miejscu Sąd uzupełniająco wskazuje, że ta decyzja z dnia 19 maja 2006 r. Starosty Namysłowskiego, utrzymana następnie w mocy decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 lipca 2006 r., nr [...], poddana została kontroli WSA w Opolu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 564/06 oddalił skargę S. i E. Ś. Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, że skarżący kwestionowali w tym postępowaniu, dokonaną z urzędu, aktualizację operatu ewidencyjnego działek nr a k.m. [...] (zurbanizowane tereny niezabudowane – Bp) i nr c (inne tereny zabudowane–Bi), domagając się przywrócenia im poprzedniego przeznaczenia (tereny mieszkalne – B). Sąd ten, oceniając prawidłowość zaskarżonego wówczas rozstrzygnięcia organów, zapadłego w kwestii aktualizacji operatu ewidencyjnego, zauważył, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne jest postępowaniem ewidencyjnym prowadzonym w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a to ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i służy ewidencji danych o gruntach. Zatem zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz innych aktów normatywnych, a nie z woli właściciela.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie sposób było przyjąć, iż działki o numerze ewidencyjnym a i c w chwili procedowania stanowiły tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B", skoro na gruncie tym nie istnieją budynki mieszkaniowe i takiej funkcji grunty te nie posiadają w rozumieniu obowiązujących przepisów. Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada stanowi faktycznemu oraz jest zgodna z faktycznym wykorzystywaniem spornych działek, Sąd podzielił stanowisko organów ewidencyjnych, iż działka o nr ewid. c stanowi inne tereny zabudowane oznaczane w ewidencji symbolem "Bi", zaś działka o nr ewid. a stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane oznaczane symbolem "Bp". Do tych ostatnich zalicza się grunty niezabudowane, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączone z produkcji rolniczej i leśnej. Również w ramach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Miasta Namysłowa nr [...] z [...] przeznaczył ten teren pod budownictwo przemysłowe.

Z powyższego wynika, że decyzja Starosty Namysłowskiego z dnia 18 lipca 2014 r., jak też utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego z dnia 17 listopada 2014 r. zostały co prawda wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, jednakże z zupełnie innych powodów, niż podnoszą obecnie skarżący. Jak bowiem zważono w uzasadnieniu tego wyroku, w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdzono, że zostały one wydane z naruszeniem prawa procesowego, co uzasadniało ich uchylenie.

Powyższa wadliwość proceduralna stanowiła natomiast przeszkodę do dokonania przez Sąd dalej idącej oceny zaskarżonych rozstrzygnięć, tj. pod względem merytorycznym.

W treści tego orzeczenia Sąd zważył, że z przywołanych w sprawie regulacji prawa materialnego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny danej nieruchomości.

Rejestruje ona stan prawny zaistniały uprzednio, ale w żadnym wypadku stanu prawnego nie tworzy. Nie rozstrzyga także sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii spornych związanych z ustaleniem tytułu własności. Stąd też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza zatem, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający już z dokumentów. Sąd ten pokreślił jednocześnie, że postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma więc charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych, podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie, po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. Dokumenty, na podstawie których dokonuje się tego rodzaju aktualizacji, określone zostały w § 46 ust. 2 rozporządzenia i jest to między innymi akt notarialny oraz prawomocne orzeczenie sądowe.

Odnosząc się do zarzutów skarżących Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej wymiaru zobowiązania w podatku od spornej nieruchomości, sam fakt zakwestionowania przez Sąd w wyroku II SA/Op 34/15 formalnej treści ujawnionego w dokumentach ewidencyjnych wpisu "kupno-sprzedaż nieruchomości gruntowej zabudowanej" zamiast wyraźnie wynikającego z aktu notarialnego zapisu "umowa sprzedaży", pozostaje bez znaczenia dla istotnej prawnie kwestii prawa własności tej nieruchomości. Umowa przeniesienia własności nieruchomości stanowi bowiem umowę o charakterze dwustronnym, a w jej ramach jedna z jej stron przenosząca własność (Gmina [...]) jest podmiotem sprzedającym, zaś druga strona - nabywca (skarżący), jest podmiotem kupującym. Z tych też względów zapisy aktu notarialnego nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do podmiotu, któremu przysługiwało prawo własności, w stosunku do poszczególnych składników nieruchomości objętej opodatkowaniem w 2007 r.

Pozostałe nieprawidłowości, na które zwrócił Sąd uwagę w akcentowanym przez skarżących wyroku II SA/Op 34/15 dotyczyły również uchybień proceduralnych (brak rozstrzygnięcia w sentencji, co do konkretnych żądań stron). Natomiast w żadnym wypadku Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek nieprawidłowości, co do charakteru i sposobu użytkowania spornych gruntów, określonych decyzją nr [...] z dnia 19 maja 2006 r., którą Starosta Namysłowski orzekł o ustaleniu użytków gruntowych dla działki nr c - inne tereny zabudowane (Bi) oraz dla działki nr a - zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp).

Tym samym działania organu przy wymiarze podatku uwzględniające wiążące są dane wynikające z ewidencji, wobec faktu, iż dane te nie uległy zmianie co do charakteru i sposobu użytkowania gruntów w nich zapisanych Sąd ocenia jako prawidłowe. Dlatego też za nieuzasadnione należało uznać zarzuty i powołaną na ich poparcie argumentację w zakresie naruszenia zapisów Konstytucji RP, w tym dotyczącą niewykonania przez organy prawomocnego wyroku dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15.

Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 P.p.s.a.