Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 39/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 c, art. 1 i art. 2, art. 4, art. 3a, art. 26 ust. 1, art. 35 ust. 3 pkt 1, 3,4, 6,8, art. 5 pkt 11,
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25 art. 60,
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w D. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej projektu pod nazwą "[...]" oddala skargę.


UZASADNIENIE

"A" sp. z o.o. w D. złożyła w dniu 1 lipca 2010 r. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.1 Inwestycje

dla przedsiębiorstw. Projekt został zatytułowany jako "...", mieścił się w ramach priorytetu 1 – "wzrost konkurencyjności dolnośląskich przedsiębiorstw" oraz w ramach schematu 1.1E – "dotacje inwestycyjne wspierające rozwój mikroprzedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą do 2 lat".

W toku oceny projektu ustalono, że wniosek nie spełnia kryterium

nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku", podkryterium f "Czy wszystkie załączniki zostały wypełnione zgodnie z odpowiednią instrukcją IP/IŻ RPO WD". Ustalono bowiem, że umowa dzierżawy nieruchomości będącej przedmiotem projektu została zawarta pomiędzy wnioskodawcą "A"sp. z o.o. a "B" sp. j., natomiast wspólnikami obu tych spółek są te same osoby (J. D. i M. D.). Wobec zatem stwierdzenia braków formalnych wniosku, wezwano wnioskodawcę do ponownego wypełnienia załącznika

nr 4 "Oświadczenie o spełnieniu kryteriów MŚP" poprzez przedstawienie powiązań osobowych i prawnych z innymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, w których wspólnicy wnioskującej spółki posiadają udziały, zasiadają w organach zarządzających oraz w których "A"sp. z o.o. w D. jest udziałowcem. Ponadto wezwano wnioskodawcę do wyjaśnienia powodów nie przedstawienia istniejących powiązań i powodów wskazania w załączniku

nr 4 "Oświadczenie o spełnieniu kryteriów MŚP", że jest przedsiębiorcą samodzielnym.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył opinię prawną wskazującą, że "A" sp. z o.o. w D. spełnia kryteria kwalifikujące spółkę jako mikroprzedsiębiorcę.

Pismem z dnia [...] r. (nr [...]) D. Instytucja Pośrednicząca (zwana dalej w skrócie: "DIP") poinformowała wnioskodawcę o odrzuceniu jego wniosku o dofinansowanie z powodu niespełnienia kryterium oceny formalnej: Kryterium nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku", podkryterium f "Czy wszystkie załączniki zostały wypełnione zgodnie z odpowiednią instrukcją IP/IŻ RPO WD". Podkreślono, że wnioskodawca nie dostosował się

do zaleceń DIP i nie dokonał korekty "Oświadczenia o spełnieniu kryteriów MŚP". Wskazano także, iż w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w celu lepszego zrozumienia rzeczywistej pozycji ekonomicznej MŚP

oraz wyeliminowania z tej kategorii grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP, należy stosować także wykładnię celowościową definicji MŚP.

Nie godząc się z powyższym stanowiskiem, pismem z dnia [...] r., strona skarżąca złożyła do Marszałka Województwa D. odwołanie, w którym wnosząc o dokonanie ponownej oceny formalnej

i merytorycznej wniosku, zarzuciła naruszenie przez DIP art. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, że wspólnicy spółki jawnej są przedsiębiorcami, w wyniku czego dokonano nieprawidłowej oceny kryterium dotyczącego spełniania przez wnioskodawcę warunków o uznaniu

za małego lub średniego przedsiębiorcę (MŚP). W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że przedsiębiorcą w rozumieniu prawa polskiego jest jedynie spółka jawna, a nie jej wspólnicy. Zauważono także, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przedsiębiorstwo, w którym udziały mają osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej może być uznane

za przedsiębiorstwo spełniające kryterium MŚP. Zdaniem odwołującego się DIP niewłaściwie zinterpretowała orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Podkreślono, że Trybunał ten uznał, iż w sytuacji, w której inne przedsiębiorstwo (przedsiębiorca w rozumieniu prawa polskiego) posiada mniej niż 25 % udziału

w MŚP, to można taki podmiot uznać za przedsiębiorstwo partnerskie lub powiązane w rozumieniu art. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008. Niezbędnym jednak warunkiem takiej wykładni celowościowej jest – jak podkreśliła Spółka – udział innego przedsiębiorstwa.

W rozstrzygnięciu z dnia [...]r. (nr [...]) Marszałek Województwa D. nie uwzględnił odwołania strony skarżącej. Organ podkreślił, że w ramach Schematu 1.1.E wsparcie udzielane

jest mikroprzedsiębiorstwom, które prowadzą działalność gospodarczą w granicach administracyjnych województwa dolnośląskiego oraz zamierzają realizować projekt/inwestycję na terenie województwa dolnośląskiego. Mikroprzedsiębiorstwa

te muszą prowadzić działalność gospodarczą nie dłużej niż dwa lata. Mikroprzedsiębiorstwo definiuje się – jak podkreślił organ – jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników, którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro. Zasady ubiegania się o dofinansowanie

jako mikroprzedsiębiorca określa natomiast załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy

za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz.U.UE.L.08.214.3 (zwanego dalej rozporządzeniem nr 800/2008).

Zdaniem Marszałka Województwa w niniejszej sprawie występuje powiązanie pomiędzy "A"sp. z o.o. i "B" sp. j. Zauważono,

że od spółki jawnej "B" wnioskodawca dzierżawi nieruchomość będącą przedmiotem ocenianego wniosku. Organ podkreślił, że obie te spółki należą do dwóch tych samych osób fizycznych (M. D. i J. D.), będących najprawdopodobniej małżeństwem lub w inny sposób

ze sobą spokrewnionych. Organ wskazał przy tym, że nie można zgodzić się

z twierdzeniem odwołującego się, że brak jest powiązania między tymi podmiotami

z tego powodu, że wspólnicy spółki jawnej nie są przedsiębiorcami, a jest nim jedynie sama spółka. Organ podkreślił, że należy mieć na uwadze treść art. 3 ust. 3 akapit

4 załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008, zgodnie z którym przedsiębiorstwa pozostające w jednym ze związków (opisanych w tym przepisie) z osobą fizyczną

lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się

jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Organ podkreślił, że z zapisów z Krajowego Rejestru Sądowego wnioskodawcy i "B" sp. j. wynika, że zakres działalności tych spółek w znacznym stopniu się pokrywa, co mogłoby wskazywać na działanie na tym samym rynku lub rynkach pokrewnych. Marszałek Województwa zauważył także, iż biorąc pod uwagę cel definicji MŚP, którym jest lepsze zrozumienie rzeczywistej pozycji ekonomicznej MŚP oraz wyeliminowania z tej kategorii grup przedsiębiorstw, których siła ekonomiczna może przekraczać siłę prawdziwych MŚP, należy – jak podkreśla się

w orzecznictwie ETS, decyzjach Komisji Europejskiej oraz w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych – badać przynależność danego przedsiębiorstwa

do określonej grupy, nawet nieformalnej. Podkreślono przy tym, że relacje rodzinne wskazują na ścisłe powiązania pomiędzy danymi podmiotami. Tym samym biorąc

pod uwagę relacje rodzinne pomiędzy osobami, będącymi wspólnikami "A"sp. z o.o. i "B" sp.j. oraz wykładnię celowościową definicji MŚP, należy – zdaniem organu – uznać, że wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą samodzielnym.

Odnosząc się do twierdzeń spółki dotyczących nieprawidłowej interpretacji orzeczeń ETS, Marszałek Województwa podkreślił, że odwołujący się oparł ten zarzut na błędnym założeniu, że DIP oceniła wspólników spółki jawnej jako przedsiębiorców. Organ zauważył, iż ETS i Komisja wskazują, by brać także pod uwagę powiązania poprzez osobę fizyczną lub grupę osób fizycznych,

nie prowadzących działalności gospodarczej. Organ ponadto podkreślił,

że wnioskodawca, pomimo wezwania, nie uzupełnił danych w oświadczeniu

o spełnieniu kryterium MŚP o dane spółki powiązanej poprzez osoby fizyczne,

czyli "B" sp. j. W konsekwencji DIP nie mogła ocenić,

czy skumulowanie tych danych spowodowałoby utratę przez wnioskodawcę statusu mikroprzedsiębiorcy. Ponadto, jak wskazał organ, DIP powzięła także wątpliwości,

co do ewentualnych powiązań wnioskodawcy z "C" sp. z o.o. w D.,

w której wspólnikami są K.D. i T. D., a prokurentem jest m.in. M. D.; z "PHU "C" "D"– SPÓŁKA JAWNA" w D., w której wspólnikami są K.D. i T. D., a prokurentem jest M. D.. Marszałek Województwa podkreślił, że wskazane osoby noszą to samo nazwisko i istnieje podejrzenie wzajemnych powiązań gospodarczych między nimi oraz że spółki te tworzą grupę.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem "A"sp. z o.o.

w D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

we Wrocławiu, w której wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania. Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia

6 sierpnia 2008 r. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, iż wspólnicy spółki jawnej są przedsiębiorcami w wyniku czego dokonano nieprawidłowej oceny kryterium dotyczącego spełnienia przez wnioskodawcę warunków o uznaniu za małego lub średniego przedsiębiorcę (MŚP);

2. art. 3 ust. 3 akapit 4 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE)

nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. poprzez uznanie, że osoby fizyczne będące wspólnikami spółki jawnej prowadzą działalność, a zatem powiązania między nimi a stroną skarżącą skutkują uznaniem, że skarżąca spółka nie jest przedsiębiorstwem samodzielnym, lecz powiązanym, w wyniku czego dokonano nieprawidłowej oceny kryterium dotyczącego spełnienia przez wnioskodawcę warunków o uznaniu za małego lub średniego przedsiębiorcę (MŚP).

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powołała definicję przedsiębiorstwa zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 800/2008 oraz definicję przedsiębiorcy z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej spółki definicje te są ze sobą zgodne, bowiem przyznają status przedsiębiorcy/przedsiębiorstwa podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą – niezależnie od ich formy prawnej. Nie ulega zatem wątpliwości – zdaniem strony skarżącej – że nie można uznać za przedsiębiorstwo podmiotu, który mimo powiązań osobowych lub kapitałowych, nie prowadzi działalności gospodarczej. Takimi osobami są wspólnicy spółki jawnej, bowiem przedsiębiorcą jest spółka jawna, a nie jej wspólnicy. Podkreślono, że ETS uznał, iż w sytuacji,

w której inne przedsiębiorstwo (przedsiębiorca w rozumieniu prawa polskiego) posiada mniej niż 25 % udziału w MŚP, to można taki podmiot uznać

za przedsiębiorstwo partnerskie lub powiązane w rozumieniu art. 3 załącznika nr 1

do rozporządzenia nr 800/2008. Niezbędnym jednak warunkiem takiej wykładni celowościowej jest – jak podkreśliła spółka – udział w takim MŚP innego przedsiębiorstwa albo osoby fizycznej lub grupy osób prowadzących działalność gospodarczą. Nie można zatem, zdaniem strony skarżącej, uznać

za przedsiębiorstwo nie odpowiadające kryterium MŚP, takiego podmiotu, w którym udział mają osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej.

W ocenie strony skarżącej pomiędzy "A" sp. z o.o.

i "B" sp. j. nie zachodzi powiązanie, o którym mowa w art. 3 ust. 3 akapit 4 załącznika nr 1 do nr 800/2008. Zdaniem skarżącej spółki przepis

ten precyzuje jedynie, że stosunek powiązania pomiędzy przedsiębiorstwami zachodzi również w sytuacji, w której powiązania występują pomiędzy osobą fizyczną lub grupą takich osób działających wspólnie, jeżeli prowadzą swoją działalność gospodarczą lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych. Oznacza to – jak podkreślono – że kryterium powiązania istnieje jedynie w sytuacji, w której zachodzą relacje między osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą a przedsiębiorcą uznanym za MŚP. Powołany przepis

nie może być zatem rozumiany w ten sposób, że z uwagi na powiązania osobiste (rodzinne) pomiędzy wspólnikami spółki jawnej a wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, "A" sp. z o.o. nie posiada statusu przedsiębiorstwa samodzielnego. Zdaniem strony skarżącej organ błędnie uznał,

że wnioskodawca jest częścią grupy przedsiębiorstw tworzonej przez "A" sp. z o.o. i "B" sp. j. Okoliczność, iż wspólnikami

(ale nie przedsiębiorcami/przedsiębiorstwami) obu podmiotów są te same osoby fizyczne, nie uprawnia do twierdzenia, że nie zostały spełnione kryteria oceny formalnej.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Po myśli art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką szczególną regulację stanowi art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 84, poz. 712), zgodnie z którym, zgodnie z którym, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było rozstrzygnięcie działającego w imieniu Zarządu Województwa D. (Instytucji Zarządzającej) Marszałka Województwa D. o nie uwzględnieniu odwołania od negatywnego wyniku oceny formalnej przez Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej projektu zgłoszonego w Ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007 – 2013 (w skrócie: RPO WD).

Należy wskazać, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) według założeń zawartych w art. 1 i art. 2, określa zasady prowadzenia polityki rozwoju w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Zgodnie z art. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju omawiany rozwój ma być realizowany z wykorzystaniem środków publicznych, przy czym są to środki pochodzące z budżetu państwa, z Unii Europejskiej lub z innych źródeł zagranicznych (art. 3a). Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera regulacje mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozdziału środków przeznaczonych na współfinansowanie wyżej określonego rozwoju.

Stosownie do art. 26 ust. 1 omawianej ustawy, do zadań instytucji zarządzającej, w tym zarządu województwa, należy między innymi (pkt 1) wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25-78). Według powołanego przepisu unijnego - instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za (lit.a) zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Ponadto, zgodnie z pkt 2 ust. 1 art. 26 powołanej ustawy – do zadań instytucji zarządzającej należy przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1, a także (pkt 4) wybór - w oparciu o kryteria wyboru projektów, o których mowa w pkt 3, czyli zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący - projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego oraz (pkt 6) określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego i określenie systemu realizacji programu operacyjnego ( pkt 8), przez co rozumie się zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji; system realizacji określa również środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy w trakcie naboru projektów ( art. 5 pkt 11).

Stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy - instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Na podstawie art. 29 ust. 1 instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej, przy czym ogłoszenie zawiera informacje obejmujące również kryteria wyboru projektów ( pkt 6).

W powyższym świetle, na tle tak opisanych ustawowych zadań instytucji zarządzającej, może ona domagać się od uczestników procedur wyłaniania projektów celem ich dofinansowania – dochowania warunków określonych przez Komitet Monitorujący oraz tę instytucję.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, to znaczy jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są przytoczone regulacje ustawowe oraz zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena przedmiotowego wniosku przeprowadzona została w sposób nie naruszający prawa, wobec czego nie zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi.

Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca – ubiegając się o dofinansowanie realizacji projektu w ramach schematu 1.1E "Dotacje inwestycyjne wspierające rozwój mikroprzedsiębiorstw prowadzących działalność gospodarczą do 2 lat" nie spełniła kryterium nr 4 "Kompletność i zgodność wniosku", podkryterium f "czy wszystkie załączniki zostały wypełnione zgodnie z odpowiednią instrukcją IZ/ RPO WD", tzn. wnioskodawca nie przedstawił istniejących powiązań osobowych i prawnych z "B" - spółka jawna, zaznaczając w załączniku do wniosku, to znaczy w oświadczeniu o spełnianiu kryteriów MŚP, iż jest przedsiębiorcą samodzielnym. Nie uzupełnił tego braku na wezwanie organu, wskutek czego wniosek odrzucono.

Należy zauważyć, że dofinansowanie w ramach opisanego schematu dotyczy wsparcia mikroprzedsiębiorców. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że posiada taki status w rozumieniu norm prawa unijnego zaś instytucje – pośrednicząca i zarządzająca - dokonując oceny wniosku muszą zatem podjąć działania aby ustalić, czy wnioskodawca rzeczywiście odpowiada definicji mikroprzedsiębiorcy. Definicja taka została zamieszczona w Załączniku I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem, znajdującego bezpośrednie zastosowanie do oceny kwalifikowalności wniosków zgłoszonych w ramach konkursu. Według art. 1 Załącznika, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub konsorcja prowadzące regularną działalność gospodarczą. Przepis art. 2 ust.1 stanowi przy tym, że do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw ("MŚP") należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników, i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Stosownie do ust. 3 – w kategorii MŚ mikroprzedsiebiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EURO.

Stosownie do treści art. 6 ust.1 Załącznika I do Rozporządzenia Komisji, w przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego dane dotyczące liczby pracowników ustalane są wyłącznie na podstawie jego ksiąg rachunkowych. W przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane, dane – w tym dane dotyczące liczby pracowników – określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieje, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo.

Dla uznania, że dany przedsiębiorca (przedsiębiorstwo) należy do kategorii mikroprzesiębiorców, oprócz wymienionych kryteriów zatrudnienia oraz finansowego, musi także spełniać kryterium niezależności. Art. 3 Załącznika I – określający rodzaje przedsiębiorstw brane pod uwagę przy obliczaniu pułapu zatrudnienia i pułapu finansowego - stanowi w ustępie 1, że "Przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza każde przedsiębiorstwo, które nie jest zakwalifikowane jako przedsiębiorstwo partnerskie w rozumieniu ust. 2 ani jako przedsiębiorstwo powiązane w rozumieniu ust. 3.

Według ust. 2 - "Przedsiębiorstwa partnerskie" oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie zostały zakwalifikowane jako przedsiębiorstwa powiązane w rozumieniu ust. 3 i między którymi istnieją następujące związki: przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla (typu upstream) posiada, samodzielnie lub wspólnie z co najmniej jednym przedsiębiorstwem powiązanym w rozumieniu ust. 3,25 % lub więcej kapitału lub praw głosu innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla (typu downstream).

Przedsiębiorstwo można jednak zakwalifikować jako samodzielne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, nawet jeśli niżej wymienieni inwestorzy osiągnęli lub przekroczyli pułap 25 %, pod warunkiem że nie są oni powiązani, w rozumieniu ust. 3, indywidualnie ani wspólnie, z danym przedsiębiorstwem:

a) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób prowadzące regularną działalność inwestycyjną podwyższonego ryzyka, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (tzw. "anioły biznesu"), pod warunkiem że całkowita kwota inwestycji tych inwestorów w jedno przedsiębiorstwo nie przekroczy 1.250.000 EUR;

b) uczelnie wyższe lub ośrodki badawcze nienastawione na zysk;

c) inwestorzy instytucjonalni, w tym regionalne fundusze rozwoju;

d) niezależne władze lokalne jednostki administracyjnej z rocznym budżetem poniżej 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5.000.

Stosownie do ust. 3 natomiast – " Przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.

Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, lub inwestorów, o których mowa w ust. 2, również traktuje się jako powiązanych.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków z osobą fizyczną lub grupą osób fizycznych działających wspólnie również traktuje się jak przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część działalności na tym samym właściwym rynku lub rynkach pokrewnych.

Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku."

Przy dokonywaniu wykładni Załącznika I należy w pierwszym rzędzie kierować się wykładnią celowościową. Celem rozporządzenia jest wspieranie małych, średnich i mikro przedsiębiorstw, które z istoty swej są słabiej funkcjonujące w warunkach konkurencji na rynku. Chodzi tu nie tyle o ramy prawne w jakich działają, gdyż one mogą się różnić, zważywszy na odmienności szczegółowych rozwiązań prawnych w prawie krajowym danego państwa członkowskiego, ale o to, czy faktycznie są przedsiębiorstwami o takim statusie, bez względu na formę prawną. W tym celu trzeba ustalić, czy nie działają między innymi poprzez różnorakie powiązania z innymi podmiotami, przez co de facto mają silną pozycję ekonomiczną, ponieważ w gruncie rzeczy stanowią jeden organizm gospodarczy. Sąd w składzie orzekającym podziela zatem pogląd wyrażony w wyroku NSA z 22 czerwca 2010 r. sygn. II GSK 624/10, że chodzi tu o także powiązania pośrednie, faktyczne sprawowanie kontroli nad przedsiębiorstwem, jak należy wnosić z brzmienia art. 3 ust. 3 Załącznika I.

Takie celowościowe rozumienie przepisów Załącznika I znajduje wyraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, np. w wyroku (Sądu I instancji) z dnia 14 października 2004 r. w sprawie T-137/02 Pollmeier Malchow GmbH & Co. KG przeciwko Komisji Europejskiej, w którym stwierdzono, że Komisja dysponuje szerokim zakresem swobodnego uznania dla ustalenia, czy spółki będące częścią grupy winny być traktowane jako jedna jednostka gospodarcza, czy raczej jako podmioty autonomiczne pod względem prawnym i finansowym ( pkt. 45 i 46 oraz 51, 52, 54, 56, 60 – 62). Nota bene wskazywano w stanie faktycznym tej sprawy na powiązania rodzinne poprzez posiadane udziały przez osobę fizyczną w różnych spółkach (pkt 67-80).

Podobnie w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-91/01 Republika Włoska przeciwko Komisji Europejskiej, Trybunał zajął stanowisko, że kryteria kwalifikacji przedsiębiorcy jako małego lub średniego należy stosować z uwzględnieniem celu, dla którego małe i średnie przedsiębiorstwa objęte są korzystniejszymi zasadami przyznawania pomocy publicznej. Celem tym jest przede wszystkim udzielenie wsparcia przedsiębiorstwom, dla których rozmiar działalności jest przyczyną szeregu trudności w dostępie do czynników produkcji oraz implikuje słabszą pozycję rynkową.

W rezultacie przedsiębiorcy, którzy spełniają formalne przesłanki uznania za małe lub średnie przedsiębiorstwo, lecz działają w ramach dużej grupy kapitałowej, zapewniającej im warunki działalności podobne jak w przypadku dużych przedsiębiorstw, nie mogą korzystać ze zwiększonych limitów dopuszczalnej pomocy publicznej (pkt 49 - 51).

W swej praktyce analogicznie Komisja Europejska (decyzja Komisji z dnia 7 czerwca 2006 r. w sprawie C 8/2005 Nordbrendenburger Umesterungswerke, 2006/904/WE) podkreśla aspekt rzeczywistych powiązań gospodarczych bez względu na ich formę oraz akcentując konieczność rozeznania, czy dane przedsiębiorstwo jest niezależne pod względem gospodarczym i organizacyjnym, czy też jest członkiem grupy, choćby nieformalnie ( pkt 57 decyzji), kto sprawuje faktyczną kontrolę poprzez np. strukturę udziałów (pkt 49), uczestnictwo w organach zarządzających.

Nie można wobec tego podzielić przekonania strony skarżącej, że cytowane uregulowania prawne nie obejmują przypadków sprawowania rzeczywistej kontroli nad przedsiębiorstwem przez osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej.

W przedstawionym świetle zatem wypada skonstatować, że niezbędnym elementem wniosku o dofinansowanie realizacji projektu jest wykazanie przez wnioskodawcę wszystkich okoliczności, które pozwalają go zakwalifikować jako mikroprzedsiębiorcę, w tym zaś mieści się złożenie miarodajnego oświadczenia, czy jest przedsiębiorcą samodzielnym. W przypadku, gdy wnioskodawca ma przedsiębiorstwo powiązane lub partnerskie w przytoczonym wyżej, szerokim rozumieniu, zobowiązany jest je wskazać i jednocześnie przedstawić dokumentację pozwalającą na ocenę, czy spełnia kryteria, o jakich mowa w art. 2 ust.1 Załącznika I. W niniejszej sprawie oświadczenie strony, że jest samodzielnym przedsiębiorstwem wzbudziło uzasadnione wątpliwości instytucji skoro we wniosku o dofinansowanie zamieszczono informację o zawarciu umowy dzierżawy nieruchomości - będącej przedmiotem zgłoszonego projektu - pomiędzy wnioskodawcą a "B" sp.jawna, w sytuacji, gdy jedynymi wspólnikami w obu spółkach są te same osoby i pełnią one funkcje zarządzające, kontrolując obie firmy, tak jak i przedmiot działalności obu spółek pokrywa się, co ustalono na podstawie wpisów w KRS. Zasadnie wobec tego instytucje pośrednicząca i zarządzająca przyjęły, że zachodzi pośrednie powiązanie między tymi firmami poprzez osoby wspólników i trafnie również uznały, że spełniona została hipoteza akapitu czwartego art. 3 ust.3, o działaniu na tym samym właściwym rynku lub pokrewnym. Niewątpliwie za przejaw działania na tym samym rynku można uznać prowadzenie takiej samej działalności przez podmiot powiązany oraz (na rynku pokrewnym) przypadki zlecania do wykonania znaczących handlowo usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy też wynajem, dzierżawę nieruchomości.

Strona skarżąca nie uzupełniła oświadczenia zgodnie z wezwaniem, sama więc pozbawiła się możliwości zbadania, na ile więzi między podmiotami pozwalają uznać, że mimo tego spełnione zostaną kryteria do uznania za mikroprzedsiębiorcę, jeśli chodzi o limity zatrudnienia oraz finansowy. Nieujawnienie rzeczonych danych, tudzież przeczenie temu, uniemożliwiało ocenę merytoryczną, skutkując odrzuceniem wniosku.

Zarzuty skargi w tym zakresie, że wspólnicy spółki jawnej nie stanowią przedsiębiorców jest pozbawiony znaczenia prawnego, gdyż takiego stwierdzenia instytucje orzekające w sprawie nie formułowały.

Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 30c ust.3 pkt 2 ustawy.