Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 227/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Łukasz Trochym WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania E. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył E. P.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 29 kwietnia 2020 r. E. P. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem R P, ur. [...] czerwca 1976 r.

Decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], Burmistrz Miasta [...] odmówił E. P. przyznania wnioskowanego świadczenia.

Decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Burmistrz Miasta [...] odmówił E. P. przyznania wnioskowanego świadczenia. Wydanie decyzji odmownej uzasadniono niespełnieniem przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, gdyż stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki ustalono od dnia 17 stycznia 2020 r. Organ wskazał również na okoliczność pozostawania R. P. w związku małżeńskim z K. P., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ww. ustawy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. P.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie prawa E. P. do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z opieką nad ojcem R. P. do dnia śmierci podopiecznego, to jest do [...] września 2020 r.

Kolegium przywołało treść art. 17 oraz art. 24 ust. 1 – 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wskazało, że nie podziela oceny Burmistrza, że w sprawie nie spełniono przesłanki z art. 17 ust. 1b powołanej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego rozpoznając wniosek E. P. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, jako złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, należało uwzględnić treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443; opubl. OTK-A 2014/9/104). Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazał, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał w powołanym wyroku.

Kolegium podzieliło natomiast ocenę Burmistrza, że przeszkodą do przyznania E. P. wnioskowanego świadczenia jest zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z zebranej dokumentacji wynika, że R. P. (zm. [...] września 2020 r.) pozostawał w związku małżeńskim z K. P., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium podniosło, że K. P. ma [...] lat i legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] września 2019 r. zaliczającym ją do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ważnym do 30 września 2021 r.

Organ podniósł, że wprowadzając do ustawy o świadczeniach rodzinnych art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawodawca wyszedł z założenia, że wobec istnienia związku małżeńskiego małżonkowie mają obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, który wyprzedza obowiązek alimentacyjny innych krewnych.

W ocenie organu, wykładnia językowa powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie niż małżonek osoby wymagającej opieki istnieje tylko wtedy gdy współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Posiadanie tego orzeczenia przez współmałżonka osoby wymagającej opieki jest jedynym wyjątkiem określonym przez ustawodawcę pozwalającym na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innej uprawnionej osobie, pomimo że osoba, która wymaga opieki pozostaje w związku małżeńskim. Na poparcie powyższego organ przywołał uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 599/20 (LEX nr 3044226).

Kolegium zaznaczyło przy tym, że dostrzega wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym w wypadkach wyjątkowych przy interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych należy posługiwać się regułami wykładni celowościowej i systemowej oraz prokonstytucyjnej, z uwzględnieniem celu omawianego świadczenia, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. Stąd, pozostawanie w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki nie zawsze automatycznie prowadzi do odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Dotyczy to przypadków, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nie jest obiektywnie zdolny tego obowiązku wypełnić, a zrealizować tę pomoc jest w stanie - w zastępstwie współmałżonka nie mającego takiej możliwości - osoba zobowiązana do alimentacji w dalszej kolejności.

Organ wskazał, że w praktyce chodzi o takie przypadki, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek osoby niepełnosprawnej jest w wieku lub stanie zdrowia uniemożliwiającym sprawowanie tej opieki, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę. Kolegium podkreśliło, że obowiązek sprawowania opieki, stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (w dalszej i bliższej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych.

W ocenie Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że po stronie małżonka osoby wymagającej opieki, tj. K. P., która legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zachodzą okoliczności tego rodzaju, że obiektywnie uniemożliwiały jej sprawowanie opieki nad mężem R. P. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono wprawdzie, że K. P., ur. [...] lipca 1979 r., nie jest w stanie obiektywnie, ze względu na stan zdrowia, sprawować osobistej opieki nad niepełnosprawnym mężem. Pozostaje ona pod opieką lekarza psychiatry z uwagi na depresję, przyjmuje leki; jest po ostrym zawale serca z implantacją stentu w 2019 r. Ma chorobę wieńcową, niewydolność i niedotlenienie serca oraz astmę. Jest po operacji dyskopatii szyjnej. Powinna prowadzić oszczędzający tryb życia, nie może wykonywać prac wymagających wysiłku, ani dźwigać. Z wywiadu środowiskowego wynika jednak także, że K. P. pracuje jako nauczycielka w szkole podstawowej, a jej zarobki miesięczne netto wynoszą 3.400 zł. Wynagrodzenie jest obciążone zajęciami komorniczymi, co zmniejsza dochód (dochód do wypłaty wynosi 1.700 zł). Organ podkreślił, że obowiązek sprawowania opieki stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (w dalszej i bliższej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych np. finansowania opieki sprawowanej przez inną osobę.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył E. P. zarzucając jej rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się syna, będącego jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez współmałżonkę niepełnosprawnego, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów winna skutkować przyznaniem skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zastosowana przez organ odwoławczy wykładnia językowa art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z zamiarem ustawodawcy świadczenie pielęgnacyjne stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy ze względu na swój stan zdrowia. W ocenie skarżącego, pozostając bowiem wyłącznie przy wyniku wykładni językowej art. 17 ust. 1a ustawy należałoby uznać, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi lub dzieciom osoby, która ze względu na swoją sytuację życiową bądź stan zdrowia nie może sprawować takiej opieki. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie w wyroku z 7 marca 2019 r., II SA/Sz 80/19, że "W art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (k.r.o.). Nie można zatem pominąć treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym: "Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP)."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą o świadczeniach rodzinnych". Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei w myśl art. 17 ust. 1a ustawy, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki wyłączające przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określono, między innymi, w art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy wprowadził zatem po stronie osoby wymagającej opieki przesłanki negatywne, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, między innymi, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że z literalnego brzmienia powołanej normy wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją tego, że w sferze prawnej istnieje związek małżeński jako szczególna więź charakteryzująca się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.) wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki. Ponadto, są oni obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 K.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Art. 130 K.r.o. przewiduje natomiast, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2016 r., I OSK 3283/14). Powołany pogląd sąd w składzie orzekającym w całości podziela.

Z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy jednoznacznie więc wynika, że w sytuacji pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a ustawy wyłącznie wówczas gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, na co trafnie wskazuje w licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 599/20, 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2623/12).

Sądowi w składzie orzekającym znane są również orzeczenia sądów administracyjnych prezentujące stanowisko, że sam fakt, że osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, zaś jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie jest przesądzający dla możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny. Jednakże takie orzeczenia dotyczyły spraw, w których miały miejsce szczególne, wyjątkowe okoliczności faktyczne, czy to dotyczące mocno zawansowanego wieku małżonka, który miał sprawować opiekę, faktu, że małżonkowie od lat nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa pozostając nadal małżeństwem, czy też szczególnych okoliczności związanych ze stanem zdrowia małżonka, który ma sprawować opiekę. Występują bowiem takie sytuacje, w których małżonek posiada orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jednak wraz z upływem czasu od jego wydania może dojść do wyraźnego pogorszenia stanu zdrowia w stosunku do stanu zdrowia, jaki miał miejsce w dacie wydania orzeczenia, jeżeli to pogorszenie stanu zdrowia wynika z dokumentacji lekarskiej. Wówczas można rozważać, czy byłoby możliwe przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny. W takich szczególnych, wyjątkowych sytuacjach, w których zobowiązany do sprawowania opieki małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności można dokonać wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych przy zastosowaniu wykładni celowościowej i systemowej.

Zdaniem sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie z opisywaną wyżej sytuacją szczególną, wyjątkową nie mamy jednak do czynienia. Orzeczenie o zaliczeniu K. P. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zostało wydane [...] września 2019 r., a wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego E. P. złożył 29 kwietnia 2020 r. W tym czasie nie zaszły żadne nowe okoliczności dotyczące pogorszenia stanu zdrowia K. P., nie została przedłożona żadna nowa dokumentacja lekarska, również wieku K. P. - [...] lat - nie można zaliczyć do zaawansowanego. W przedmiotowej sprawie skarżący takich szczególnych okoliczności nie wykazał. Nie wynikają one również z zebranej w sprawie dokumentacji. Nie było więc żadnych przesłanek do odstąpienia od wprost wynikających z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych dyrektyw wykładni językowej i zastosowania, jak tego oczekiwał skarżący, wykładni funkcjonalnej.

Zasadnie zatem przyjął organ, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje dopiero wtedy, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślić przy tym należy, że realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Zdaniem Sądu, inna interpretacja powołanych przepisów nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Wystąpienie zatem w kontrolowanej sprawie negatywnej przesłanki do uzyskania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawniało organy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Czyni to niezasadnym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.