Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 323/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 99
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sąd przyjął następujący stan faktyczny

W dniu 11 października 2005 r. Kierownik Referatu Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Gospodarki Gruntami Urzędu Gminy B. działając z upoważnienia Wójta Gminy B., na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wydał decyzję administracyjną nr [...], w której orzekł o zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K. D., w granicach działek nr [...] o powierzchni 1200 m2, nr [...] o powierzchni 700 m2, nr [...] o powierzchni 3800 m2, nr [...] o powierzchni 31 200 m2, nr [...] o powierzchni 14 500 m2 i nr [...] o powierzchni 7800 m2.

W wyniku podziału działki nr [...]powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 639 m2 i nr [...] o powierzchni 561 m2. W wyniku podziału działki nr [...] powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 511 m2 i nr [...] o powierzchni 189 m2. W wyniku podziału działki nr [...]powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 2039 m2 i nr [...] o powierzchni 1761 m2. W wyniku podziału działki nr [...] powstały trzy odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 18 898 m2, nr [...] o powierzchni 2601 m2 i nr [...] o powierzchni 9701 m2. W wyniku podziału działki nr [...] powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 7924 m2 i nr [...] o powierzchni 6576 m2. Natomiast w wyniku podziału działki nr [...] powstały dwie odrębne działki o numerach [...] o powierzchni 3668 m2 i nr [...] o powierzchni 4132 m2.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przedłożony projekt podziału jest zgodny z decyzją nr [...] Wojewody J. nr [...] z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa j. dla odcinka: Z. km 0 + 000.00 –K. km 48 + 207.17 i decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21 sierpnia 1998 r. nr [...] zmieniającą ww. decyzję Wojewody. Przebieg linii granicznych pomiędzy nowo powstałymi działkami jest

2

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

zgodny z przebiegiem linii rozgraniczających przebieg autostrady ustalonych w załącznikach graficznych do ww. decyzji Wojewody J.. Zdaniem organu I instancji część z powstałych w wyniku podziału działek nie musi mieć dostępu do drogi, gdyż wchodzą one w pas drogowy autostrady. Kwestia dotycząca dostępu do drogi publicznej pozostałych działek powstałych w wyniku podziału została już rozstrzygnięta w punkcie 12 decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady zatytułowanym "Wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich". Również z treści Projektu zagospodarowania terenu oraz projektu techniczno-budowlanego wynika, że działki te mają zapewniony dostęp do drogi publicznej - drogi, powiatowej nr 2286, która ma być przebudowana - poprzez sieć projektowanych i istniejących dróg wewnętrznych gminnych stanowiących dojazd do pól uprawnych.

Od decyzji tej R. W. wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia, bowiem nowo utworzone działki nie mają dostępu do drogi publicznej, co jest sprzeczne z ustawą o gospodarce nieruchomościami.

Decyzją z dnia 13 grudnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy ustawodawca dopuszcza podział nieruchomości w sytuacji, gdy nowo utworzone w ten sposób działki nie mają dostępu do drogi publicznej, o ile dostęp do takiej drogi zostanie zapewniony w inny sposób. W sytuacji gdy zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w cyt. przepisie art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną - art. 99. Z treści decyzji nr [...] 2/98 W. J. nr [...] z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa j. wynika, że już w tym postępowaniu zabezpieczono interesy osób trzecich, zobowiązując inwestora do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarstw rolnych, poprzez zapewnienie dojazdu do siedlisk i pól przeciętych autostradą Również w zaskarżonej decyzji podano, że z Projektu zagospodarowania terenu oraz projektu techniczno-budowlanego wynika, że powstałe w wyniku podziału działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]i nr [...]mają zapewniony dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej nr [...], która ma być przebudowana -

3

Sygn. akt Ii SA/Wr 323/08

poprzez sieć projektowanych i istniejących dróg wewnętrznych gminnych stanowiących dojazd do pól uprawnych. Natomiast działki nr [...], nr [...], nr 444/23, nr [...]i nr [...]- wchodzą w skład pasa autostrady, co oznacza, że będą one stanowić drogę publiczną,

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji jako sprzecznych z prawem. Zarzucił, że projekt podziału jest wadliwy, ponieważ nie wszystkie projektowane do wydzielenia działki gruntu mają dostęp do drogi publicznej, co narusza przepis art. 93 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji autostrady, a w toku postępowania sądowoadministracyjnego jego skargę oddalono wyrokiem NSA w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) zaskarżonym wyrokiem nie stwierdził, aby wydana ona została z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza zaś aby naruszała przepisy prawa materialnego, lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Zdaniem Sądu, decyzja organu II instancji jest obszerna i szczegółowo uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Rozważania prawne w niej zawarte Sąd w pełni podzielił uznając nadto, że stanowią one pełną odpowiedź na zarzuty skarżącego. Kwestie dotyczące podziału nieruchomości uregulowane zostały przede wszystkim w przepisach art. 92 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z przepisów tych wywieść można zasadę dopuszczalności podziału pod warunkiem, że jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1), a w przypadku braku planu - gdy nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzania planu - jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi lub warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 ustawy). Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak, enumeratywnie wymienione, wyjątki dopuszczające podział nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy podział taki może

4

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

być dokonany między innymi w celu wydzielania części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej. Z przywołanych przepisów wynika, że jeżeli podział dokonywany będzie w celu wskazanym w art. 95 pkt 6 przywołanego wyżej aktu, organ zatwierdzający ten podział kierować się będzie przede wszystkim ustaleniami wynikającymi z ostatecznej decyzji o lokalizacji drogi krajowej, nawet jeżeli będą się one różnić od zapisów planu miejscowego. W ostateczności to właśnie decyzja o lokalizacji drogi krajowej, jako akt, który w sposób szczegółowy i precyzyjny określa położenie i granice planowanej inwestycji publicznej w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości, determinować będzie również granice przyszłego podziału tych nieruchomości. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady powinna, między innymi, zawierać linie rozgraniczające teren, na którym przewidziana jest realizacja inwestycji. Wprowadzenie takiego wymogu miało na celu - już na etapie lokalizacji -wyodrębnienie i jednoznaczne określenie terenu pod budowę przyszłej autostrady. Skoro zatem podział następuje w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi, to organ zatwierdzający ów podział, związany jest liniami rozgraniczającymi ustalonymi w decyzji o lokalizacji autostrady. Linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Związanie organu zatwierdzającego podział nieruchomości liniami rozgraniczającymi teren, dotyczy określenia przebiegu granic i nie może "uszczuplić" terenu przeznaczonego pod autostradę. Ratio legis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady (tak uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r. OPK 25/01, ONSA 2002, nr 4, poz. 140). Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że część nieruchomości stanowiącej własność skarżącego objęta decyzją o lokalizacji autostrady A-4 musi być wydzielona zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady wyniesionymi na załączniku graficznym do przywołanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Prawidłowo również granice wydzielonych działek ustalono zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady. Sąd nie stwierdził również, aby w rozpoznawanej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

5

Sygn. akt li SA/Wr 323/08

Od powyższego wyroku R. W. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i podnosząc zarzut nieważności postępowania przed WSA we Wrocławiu na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., albowiem poprzez oddalenie wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., umotywowanego nie dającą się przezwyciężyć przeszkodą, skarżący został pozbawiony możliwości uczestniczenia w rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie wyroku, a tym samym został pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia przez Sąd zarzutu nieważności postępowania zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

a) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, polegającego na:

1) naruszeniu art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (zwanej dalej "Konwencją") polegającym na tym, iż poprzez odmowę odroczenia, na oczywiście uzasadniony wniosek skarżącego rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., R. W. pozbawiony został możliwości osobistego uczestniczenia w rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie orzeczenia, a tym samym pozbawiony został prawa do obrony;

2) naruszeniu art. 45 ust. 1 Konstytucji ustanawiającego konstytucyjną gwarancję prawa do sądu polegającym na tym, iż poprzez nieuzasadnioną zmianę przez Przewodniczącego Wydziału składu sądu orzekającego na ostatniej rozprawie, a nadto poprzez oddalenie uzasadnionego wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., zostało ograniczone prawo skarżącego do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd;

3) naruszeniu art. 93 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, iż warunki wskazane w decyzji Wójta Gminy B. z dnia 7 października 2005 r., zgodnej z decyzją 2/98 Wojewody J. z dnia 23 marca 1998 r. (zmieniona częściowo decyzją PUMiRM z dnia 21 sierpnia 1998 r.) o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-4 zapewniają nowo wydzielonym działkom dostęp do drogi publicznej;

4) naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane polegającym na tym, iż zaprojektowany podział działek należących do R. W. nie uwzględnia ustawowego obowiązku poszanowania

6

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

uzasadnionego interesu skarżącego poprzez nie zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla nowo wydzielonych działek;

b) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

1) art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał orzeczenie sprzeczne z prawem, mimo iż powinien wyeliminować z obiegu prawnego wadliwą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2005 r. utrzymał ją w mocy, przez co pozostała w mocy także decyzja Wójta Gminy B. z dnia 7 października 2005 r.;

2) art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 227 k.p.c. przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, z których jednoznacznie wynika, że nie wszystkie wydzielone działki nr ew.: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] mają dostęp do drogi publicznej, co stanowi naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Powyższy aspekt sprawy powinien być ponownie wyjaśniony, gdyż umknął on całkowicie uwadze organów orzekających, a którego przesłanki błędnie ustalił WSA.

Na podstawie art. 191 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozpoznanie postanowienia WSA z dnia 27 października 2006 r. oddalającego wniosek skarżącego z dnia 6 października 2006 r. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2006 r., uzasadnionego istotną i niedającą się przezwyciężyć przeszkodą, co pozbawiło R. W. możliwości osobistej obrony w postępowaniu odwoławczym i mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku WSA we Wrocławiu. Ponadto, na podstawie art. 191 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a. skarżący wniósł o rozpoznanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 19 września 2006 r. w przedmiocie zmiany składu orzekającego na rozprawie w dniu 27 października 2006 r., albowiem wskazana w zarządzeniu przyczyna nie stanowi ustawowej przesłanki dopuszczalności zmiany składu sędziowskiego określonej w § 26 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych.

7

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na podstawie art 203 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że skarga R. W. zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji czego Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. (Sygn. akt. I OSK 566/07) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przekazując temuż sądowi sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G.na rzecz R. W. kwotę 395 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Argumentując zasadność takiego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sposób nieprawidłowy dokonał oceny przesłanek dających podstawę do odroczenia rozprawy, w wyniku czego naruszone zostało prawo strony do udziału w rozprawie i osobistej obrony swoich praw w postępowaniu przed sądem. Okoliczność ta jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny stanowi zaś przesłankę wymienioną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., która nakazuje stwierdzenie, iż zaszła nieważność postępowania. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że z uwagi na wskazaną przyczynę nieważności postępowania sądowego brak było podstaw do merytorycznego ustosunkowanie się do zarzutów skargi kasacyjnej.

W piśmie z dnia 24 listopada 2008 r. przedłożonym na wyznaczoną na dzień 27 listopada 2008 r. rozprawę skarżący R. W. podtrzymał zarzuty skargi uzupełniając ją o zarzut naruszenia art. 95 pkt. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wskazując, iż cel publiczny został zrealizowany na podstawie innej decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (decyzja z dnia 27 sierpnia 2007 r. [...] ). Stąd też gwarancje dostępu do drogi publicznej rzekomo zapewnione w decyzji Nr [...] Wojewody D. z dnia 23 marca 1998 r. który miałby gwarantować dostęp do drogi publicznej jak podkreślił skarżący nie zostały wykonane a tym samy nie zostały zagwarantowane interesy osób trzecich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie przyjęte okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie

8

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej.

Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako u.p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b w/w artykułu), jak też w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Skarga zaś do sądu administracyjnego jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych, umożliwiającym przeprowadzenie sądowej kontroli działań organów administracji publicznej w określonym ustawowo zakresie.

Podlega ona regulacji zawartej w powołanej ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby wydana ona została zgodnie z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 § 1 wskazanej ustawy, zwłaszcza zaś aby naruszała przepisy prawa materialnego, lub przepisy prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym brak było podstaw do ponownego uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 13 grudnia 2005 r. Nr [...]

9

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 11 października 2005 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości K. D., w granicach działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...].

Należy na wstępie podkreślić, że decyzja organu II instancji jakkolwiek bardzo obszerna to jednak zawierająca szczegółową argumentację uzasadniającą podjęte rozstrzygnięcie. Te wyjątkowo rzeczowe i prawidłowe rozważania prawne Sąd w pełni i konsekwentnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy podziela uznając nadto, że stanowią one pełną odpowiedź na zarzuty skarżącego. Nie ma zatem potrzeby ich powtarzania w tej części uzasadnienia wyroku tym bardziej, że skarżący co do zasady podnosi jeden główny zarzut: brak dostępu niektórych wydzielonych działek do drogi publicznej. Sąd ponownie podkreślił, że zarzut braku udziału skarżącego w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji autostrady nie może być w niniejszej sprawie skuteczny, skoro w sensie procesowym odnosi się on do zupełnie innej sprawy prawomocnie już zakończonej. Przedmiotem natomiast postępowania w rozpoznawanej jest kontrola pod kątem zgodności z prawem decyzji organów podjętych w następstwie ustalenia lokalizacji autostrady a dotyczących zatwierdzenia projekt podziału nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości K. D., w granicach działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...].

Kwestie dotyczące podziału nieruchomości uregulowane zostały przede wszystkim w przepisach art. 92 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn.zm). Z przepisów tych wywieść można zasadę dopuszczalności podziału pod warunkiem, że jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 ), a w przypadku braku planu - gdy nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzania planu - jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi lub warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 94 ust. 1 ustawy). Od zasady tej ustawodawca przewidział jednak, enumeratywnie wymienione, wyjątki dopuszczające podział nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 95 pkt 6 ustawy podział taki może być dokonany między innymi w celu wydzielania części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi krajowej. Z przywołanych przepisów wynika, że jeżeli podział dokonywany będzie w celu wskazanym w art. 95 pkt 6 przywołanego wyżej aktu, organ

10

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

zatwierdzający ten podział kierować się będzie przede wszystkim ustaleniami wynikającymi z ostatecznej decyzji o lokalizacji drogi krajowej, nawet jeżeli będą się one różnić od zapisów planu miejscowego. W ostateczności to właśnie decyzja o lokalizacji drogi krajowej, jako akt, który w sposób szczegółowy i precyzyjny określa położenie i granice planowanej inwestycji publicznej w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości, determinować będzie również granice przyszłego podziału tych nieruchomości. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady powinna, między innymi, zawierać linie rozgraniczające teren na którym przewidziana jest realizacja inwestycji. Wprowadzenie takiego wymogu miało na celu - już na etapie lokalizacji -wyodrębnienie i jednoznaczne określenie terenu pod budowę przyszłej autostrady. Dla postępowania podziałowego, linie rozgraniczające określone w decyzji o lokalizacji drogi, mają zatem podstawowe i przesądzające znaczenie. Skoro zatem podział następuje w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o lokalizacji drogi, to organ zatwierdzający ów podział, związany jest liniami rozgraniczającymi ustalonymi w decyzji o lokalizacji autostrady. To zaś oznacza, iż linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Związanie organu zatwierdzającego podział nieruchomości liniami rozgraniczającymi teren, dotyczy określenia przebiegu granic i nie może "uszczuplić" terenu przeznaczonego pod autostradę. Ratio legis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady (tak uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., OPK 25/01, ONSA 2002/04/140).

Wobec przedstawionych wyżej uwag stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że część nieruchomości stanowiących własność skarżącego objęta decyzją o lokalizacji autostrady A-4 musi być wydzielona zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady wyniesionymi na załączniku graficznym do przywołanej wyżej decyzji lokalizacyjnej. Prawidłowo również granice wydzielonych działek ustalono zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren autostrady. Wobec związania przywołaną decyzją lokalizacyjną organy nie mogły w odmienny sposób ustalić granic nowo wydzielonych nieruchomości.

11

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

Ponadto za chybione uznać należy zarzut skargi o braku dostępu do drogi publicznej, skoro z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu techniczno-budowlanego wynika, że powstałe w wyniku podziału działki nr 444/16, nr 444/18, nr 444/20, nr 444/24, nr 444/25, nr 444/29 i nr 444/33 mają zapewniony dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej nr 2286, która ma być przebudowana - poprzez sieć projektowanych i istniejących dróg wewnętrznych gminnych stanowiących dojazd do pól uprawnych. Natomiast działki nr 444/15, nr 444/17, nr 444/23, nr 444/28 i nr 444/32 - wchodzą w skład pasa autostrady, co oznacza, że będą one stanowić drogę publiczną. Ponadto już w postępowaniu lokalizacyjnym należycie zabezpieczono interesy osób trzecich, zobowiązując inwestora do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarstw rolnych, poprzez zapewnienie dojazdu do siedlisk i pól przeciętych autostradą.

Odnosząc się natomiast do podniesionego przez skarżącego na dalszym etapie postępowania przed tutejszym Sądem zarzut naruszenia art. 95 pkt. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez zrealizowanie celu publicznego na podstawie innej (późniejszej) decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi (decyzja z dnia 27 sierpnia 2007 r. Nr I - Pd - 4/07). Wskazać należy, iż Sąd bada legalność działań podejmowanych przez organy administracji publicznej według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania ostatecznej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. przy wydawaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. Nr [...] decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K. D., w granicach działek nr [...][...][...][...][...][...] związany był wcześniejszą, istniejącą wtedy w obrocie prawnym - decyzją Wojewody J. z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji autostrady płatnej A-4 na terenie województwa d. dla odcinka Z. –K., dlatego też późniejsza decyzja lokalizacyjna na którą powołuje się skarżący nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.

W tym kontekście wymaga również podkreślenia, że żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami ani rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości nie upoważnia organu zatwierdzającego podział nieruchomości do weryfikacji linii rozgraniczającej teren przewidziany pod autostradę. Byłoby to zresztą niezrozumiałe. Właśnie związanie

12

Sygn. akt II SA/Wr 323/08

organu zatwierdzającego podział nieruchomości liniami rozgraniczającymi teren dotyczy określenia przebiegu granic i nie może "uszczuplić" terenu przeznaczonego pod autostradę. Ratio iegis omawianych unormowań zobowiązuje organ do wydzielenia ściśle określonego terenu pod budowę autostrady w taki sposób, aby jednoznacznie dla przyszłego zarządcy autostrady określić teren tej autostrady,

Oczywiście otwartą kwestią jest uwzględnienie interesu właścicieli nieruchomości oraz przesądzenie, czy dojdzie do wykupu całej dotychczasowej nieruchomości niezależnie od zatwierdzonego podziału nieruchomości; to jednak należy do postępowania wywłaszczeniowego. Inaczej rzecz ujmując, organ administracji publicznej zatwierdzający projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i związany liniami rozgraniczającymi teren, wyznaczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, nie może badać okoliczności będących przedmiotem oceny w odrębnych postępowaniach

W tej sytuacji w oparciu o przepis art. 151 ustawy - Prawo o dostępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną należało oddalić.

i

13