Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 735/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.5 ust.8
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art.145 par.1 pkt.1 lit.a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent-stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. [...].


UZASADNIENIE

II SA/Lu 735/04

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2004 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, odmawiającą E.M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że skarżąca nie spełnia wymogów do przyznania zasiłku rodzinnego, ponieważ dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 745,77 zł, przekracza zatem kryterium dochodowe określone w ustawie o zasiłkach rodzinnych. Kolegium dokonało wprawdzie ponownego przeliczenia dochodu rodziny skarżącej, uwzględniając fakt obniżenia dochodu na skutek podjęcia przez skarżącą od kwietnia 2004 r. zatrudnienia na nowych warunkach, niemniej jednak uznało – tak jak organ pierwszej instancji – że do dochodu rodziny skarżącej doliczyć należy dochód z gospodarstwa rolnego, którego skarżąca jest właścicielką. W ocenie kolegium bez znaczenia jest fakt wydzierżawienia części gospodarstwa i nie osiągania z niego dochodu. Zdaniem organu odwoławczego ustawa zakłada, że samo prawo własności gospodarstwa rodzi dochód, który określony został na 225 zł z 1 ha przeliczeniowego i nie przewiduje żadnych odstępstw w tym zakresie.

Od decyzji Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E.M., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 16 872,41 zł rocznie. Skarżąca wyjaśniła, że w 2000 r. wydzierżawiła część posiadanego gospodarstwa o powierzchni 4,12 ha przeliczeniowych, a sama uprawia tylko 1,12 ha przeliczeniowych. Zdaniem skarżącej nie ma żadnych podstaw, by do dochodu rodziny skarżącej doliczać dochód, jaki wydzierżawiona część przynosi dzierżawcy, a nie skarżącej.

Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.) oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl przepisu art. 5 ust. 8 ustawy, w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 hektara przeliczeniowego odpowiada 50 % kwoty, o której mowa w ust. 1, tj. kwoty 504 zł. Przepis ten tworzy pewną fikcję, przewiduje bowiem, że w sytuacji, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego wysokość miesięcznego dochodu z gospodarstwa wynosi zawsze stałą, określoną w ustawie kwotę, niezależnie od dochodu rzeczywiście uzyskiwanego. Brzmienie przepisu nie daje jednak podstaw do uznania – jak uczyniły to organy obu instancji - że sam fakt posiadania gospodarstwa nakazuje przyjąć, że rodzina osiąga z tego gospodarstwa dochody określone w ustawie. Na gruncie przepisów ustawy nie budzi wątpliwości, że ustalenie dochodu rodziny wymaga postępowania dowodowego, mającego na celu wykazanie źródeł dochodów rodziny. Fakt posiadania przez rodzinę gospodarstwa rolnego nie zwalnia organów administracji z obowiązku ustalenia, czy rodzina rzeczywiście utrzymuje się z gospodarstwa lub jego części. W myśl bowiem przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie natomiast z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną.

Jest okolicznością nie kwestionowaną, że skarżąca, będąca właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 5 ha przeliczeniowych, wydzierżawiła w czerwcu 2000 r. część swojego gospodarstwa na okres 10 lat (k.15-16 akt administracyjnych). Nie można więc przyjąć, że skarżąca utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni ponad 5 ha. Część wydzierżawiona nie powinna być wliczana do ogólnej powierzchni posiadanego przez skarżącą gospodarstwa. Z treści umowy nie wynika również, by skarżąca otrzymywała z tytułu dzierżawy jakikolwiek czynsz.

Organy administracji, wychodząc z błędnego założenia, że fakt dzierżawy nie ma żadnego znaczenia w świetle unormowań ustawy o świadczeniach rodzinnych nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, co narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz procesowego miało istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowało bowiem odmowę przyznania świadczeń przewidzianych w ustawie bez dokonania niezbędnych ustaleń co do spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie tych świadczeń. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny dokonać ustaleń co do wielkości faktycznie użytkowanego przez skarżącą i jej rodzinę gospodarstwa rolnego, co pozwoli na ustalenie dochodu z tego gospodarstwa, a w konsekwencji dochodu rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art.135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.