Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 827/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64a, art. 64b
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie likwidacji rowu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...], Starosta O. (dalej również jako organ I instancji), umorzył postępowanie wszczęte na wniosek D. B. "w sprawie likwidacji rowu w rejonie działki oznaczonej geodezyjnie nr [...] ([...], obręb M.) która szkodliwie oddziałuje na grunty tej nieruchomości". Pismem z dnia [...] organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu. Poinformował również o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz o możliwości składania uwag i wniosków w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, właściciele graniczących z działką nr [...] nieruchomości – J. P. oraz R. P., pismami, odpowiednio z dnia [...] oraz z dnia [...] oświadczyli, że rów będący przedmiotem niniejszego postępowania nigdy nie istniał. Fakt ten, w piśmie z dnia [...], potwierdzili również byli współwłaściciele nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...], tj. R. J. i K. B. Dodali ponadto, że przed zakupem nieruchomości w 2011 r. uzyskali w Starostwie Powiatowym informację o tym, że sąsiadujące z tymi nieruchomościami działki, w tym oznaczona jako działka nr [...] są działkami zalewowymi tzn. jest to łąka i nie ma na niej możliwości prowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych. W dniu [...] organ I instancji przeprowadził oględziny działek nr [...] i nr [...], w trakcie których nie stwierdzono istnienia rowu. W toku postępowania dowodowego sprawdzono również zasoby geodezyjne oraz wykonano kwerendę materiałów archiwalnych dostępnych w Starostwie Powiatowym. Także te czynność nie wykazały faktu istnienia rowu. Mając na względzie powyższe okoliczności, Starosta O. umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe.

Od niniejszej decyzji odwołał się D. B. Skarżący poddał pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń J. P. i R. P. podkreślając, że zamieszkują oni w sąsiedztwie dopiero od czterech lat podczas, gdy rów został zasypany dużo wcześniej. W związku z tym, nie mogą oni być źródłem miarodajnych informacji. Skarżący zaznaczył ponadto, że pamięta ów rów z okresu kiedy był jeszcze dzieckiem. Dodał także, że w wyniku rozmowy z pracownikiem Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Gminy O., uzyskał informację, że w posiadanej przez Urząd części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego rów jest widoczny, a uzyskanie z niego wypisu i wyrysu zajmie dwa tygodnie. Skarżący stwierdził także, że w Wydziale Geodezji i Kartografii Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej uzyskał mapę zasadniczą, na której widoczne są rowy oznaczone w postaci graficznej. Brak oznaczenia rowu w zebranej przez organ dokumentacji geodezyjnej skarżący uzasadnił, tym że nie była ona wykonywana tak szczegółowo, jak jest to dzisiaj wymagane. Zauważył także, że kilka lat temu przeprowadzane były na ul. Ł. prace w zakresie budowy instalacji odprowadzającej wodę burzową i deszczową. W ich wyniku w miejsce rowu została utworzona – istniejąca do dziś – wysoka skarpa. W ocenie skarżącego, należałoby również zwrócić uwagę na właściwość organu który powinien rozpatrywać jego sprawę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym: "Starostwo Powiatowe w O. jest jego stroną" i może działać na niekorzyść skarżącego, bowiem "ewentualny obowiązek wykonania urządzeń odprowadzających ciążyłby na właśnie na Starostwie". Mając na względzie powyższe, D. B. wniósł o zmianę decyzji organu I instancji oraz o "nakazanie Staroście O. lub Gminie O. wykonania urządzeń odprowadzających wodę burzową i deszczową przy drodze gminnej".

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (dalej również jako: DRZGW lub organ II instancji), decyzją z dnia [...], znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty O. twierdząc, że analiza zebranego w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego materiału dowodowego, jak i czynności podjęte przez organ II instancji mające na celu jego uzupełnienie – tj. uzyskanie od Kierownika D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Biuro w O. pisemnej informacji z dnia [...](znak: [...]) wraz z kopią mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 z naniesionymi urządzeniami melioracyjnymi, z której wynika, że działka nr [...], położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych szczegółowych oznaczonego symbolem R-O-H oraz w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych szczegółowych oznaczonego symbolem R-O-H-3, natomiast działki nr [...] i nr [...] (droga) położone są w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych szczegółowych oznaczonego symbolem R-O-H-3; a także dwukrotnie skierowana do D. B. prośba (bezskuteczna) o przesłanie "wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego" przywoływanego w jego w odwołaniu – nie pozwalają na zajęcie odmiennego stanowiska niż zaprezentowane przez Starostę O., tj. uznającego, że postępowanie jest bezprzedmiotowe z tej przyczyny, że rów nie istnieje. Konkludując, organ II instancji wskazał – przywołując poglądy doktryny i orzecznictwa – że w toku prowadzonego postępowania zrealizowano w pełni zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a., tj. zasadę prawdy obiektywnej. Zauważył przy tym, że choć obowiązek zebrania materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania spoczywa na organie prowadzącym postępowanie, to strona powinna w tym postępowaniu czynnie uczestniczyć. W związku z tym przeprowadzone czynności dowodowe, jak i bezskuteczne próby uzyskania od D. B. "wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego", nakazywały orzec jak na wstępie.

Nie godząc się z powyższą decyzją D. B. – reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił organowi II instancji obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj:

1/ art. 6, art. 7 w zw. z art 77 i 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz poprzez brak zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, polegającą w szczególności na:

a) braku przeprowadzenia oględzin działki nr [...], nr [...] i nr [...];

b) braku przeprowadzenia oględzin działki nr [...] i nr [...] a także nr [...], nr [...] i nr [...], w okresie bezpośrednio przypadającym po długotrwałych opadach atmosferycznych;

c) braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność przebiegu rowu melioracyjnego na działkach nr [...] i nr [...], a także na działkach nr [...], nr [...] i nr [...];

d) braku ustalenia poprzednich (przed rokiem 2011) właścicieli działki nr [...] i nr [...] a także nr [...], nr [...] i nr [...], a w konsekwencji braku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, którzy faktycznie mają wiedzę na temat zasypanego rowu;

e) braku wystąpienia do właściwego Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Gminy w O. w celu ustalenia czy skarżący otrzymał od któregokolwiek z pracowników tego Wydziału zapewnienie o widocznym rowie w planie;

f) braku wystąpienia do właściwego Wydziału Planowania Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Gminy w O. w celu ustalenia, czy Wydział ten posiada dokumentację wskazującą, że na przedmiotowych działkach istniał rów melioracyjny,

g) nie uwzględnieniu pisma z dnia [...] sporządzonego przez Kierownika D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Biuro w O., z którego treści wprost wynikało, że działki nr [...] oraz nr [...] nr [...] położone są w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych;

2/ art. 8 k.p.a. poprzez działanie powodujące utratę zaufania do organów państwa, a polegające na nieuwzględnieniu wyjaśnień złożonych w toku postępowania przez odwołującego przy podejmowaniu decyzji przez organ.

Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) przez brak wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, w sytuacji gdy z pisma z dnia 13 lipca 2016r. sporządzonego przez Kierownika D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Biuro w O. wprost wynikało, że działki nr [...] oraz nr [...], nr [...] położone są w bezpośrednim sąsiedztwie urządzeń melioracji wodnych.

Mając na względzie powyższe, wniesiono o: uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy (że organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ma – w drodze decyzji – nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności) ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. – z uwagi na fakt, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (okoliczności nie ustalone lub ustalone błędnie) mają istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niezależnie od tego wniesiono o przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Z uzasadnienia skargi wynika generalna konkluzja, że zasadniczym uchybieniem popełnionym w toku prowadzonego postępowania było zaniechanie podjęcia przez organ II instancji czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności. W postępowaniu administracyjnym, wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładnie ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 k.p.a. obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi stanowi nadto rozwinięcie i uszczegółowienie zarzutów podniesionych w jej petitum.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wiosła o jej oddalenie podtrzymując wyrażone w niej stanowisko oraz zawarte wywody prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W konsekwencji, decyzja administracji publicznej podlega weryfikacji w postępowaniu sądowym z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W świetle wynikającego z przywołanego przepisu kryterium kontroli, sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm. zwanej dalej " u.p.p.s.a.".) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). Jak wskazano w literaturze przedmiotu przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego" (por. [red ] T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 458).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji orzekające w sprawie nie naruszyły bowiem prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a wyłącznie tego rodzaju niezgodność z prawem skarżonej decyzji - prowadząca w istocie do podjęcia innego rozstrzygnięcia - uzasadniałaby jej eliminację przez sąd administracyjny. Zaakcentowanie powyższej okoliczność było konieczne, gdyż podstawowe zarzuty skargi koncentrują się na wykazaniu, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku postępowania które przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie likwidacji rowu w rejonie działki nr [...] ([...] obręb M.), która szkodliwie oddziałuje na grunt tej nieruchomości.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. – gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak wskazuje się w orzecznictwie z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny tak pojmowanej bezprzedmiotowości mogą stanowić zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. W literaturze podkreśla się jednak, że charakter przyczyn bezprzedmiotowości nie ma znaczenia, gdyż umorzenie postępowania jest obligatoryjne, jeśli "z jakiejkolwiek przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe". Chodzi więc w powołanych przepisach o jakąkolwiek przyczynę powodującą brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego.

Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy i przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygać na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Brak przedmiotu stosunku prawnego oznacza, że elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. Zatem w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek merytoryczne rozstrzygnięcie organu: pozytywne, czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 lutego 2006 r. I OSK 967/05 – opubl. w CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezprzedmiotowość odnosząca się do postępowania ma zatem ten skutek, że wydana decyzja nie ma merytorycznego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest formalnym zakończeniem wszczętego postępowania (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 maja 2011 r., II SA/Ol 172/11, dostępny w CBOS orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organy zasadnie przyjęły, że kontrolowanej obecnie sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.

Podstawą materialno-prawną prowadzonego przez organy administracji postępowania były bowiem przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz. 145 ze zm.). Zgodnie 9 ust. 1 pkt 19 lit. "a" ww. ustawy przez urządzenia wodne rozumie w szczególności budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy. Według art. 9 ust. 2 pkt 2, przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się zaś odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotny także był przepis art. 64a ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia, właściciel urządzenia może wystąpić z wnioskiem o legalizację. Jeżeli zaś właściciel nie wystąpił z wnioskiem lub nie uzyskał legalizacji urządzenia wodnego organ nakłada na właściciela tego urządzenia w drodze decyzji obowiązek likwidacji urządzenia ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku (64a ust. 5). Po myśli art. 64 b omawianej ustawy, w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji nakazać likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności.

W świetle powyższych uregulowań w toku prowadzonego postepowania konieczne było zbadanie, czy zaistniały okoliczności faktyczne wypełniające którekolwiek z hipotez ww. przepisów. Kwestią podstawową było zatem ustalenie, czy na wysokości działki stanowiącej własność skarżącego (nr [...]) przy drodze gminnej (działce nr [...]) przebiegł rów, który następnie został na tym odcinku zasypany bez pozwolenia wodnoprawnego lub jest nienależycie utrzymywany (w wyniku czego doszło do negatywnego oddziaływania na działkę skarżącego). Pozytywne ustalenie ww. okoliczności faktycznych pozwalałoby bowiem organom na zastosowanie jednej z wyżej opisanych norm prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał jednak podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w sprawie likwidacji rowu. Organy – po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniające stwierdziły bowiem brak przesłanek do stosowania normy prawa materialnego - co wskazuje na bezprzedmiotowość postępowania z przyczyn przedmiotowych.

W tym miejscu wskazać należy, że ustalenie stanu faktycznego w sposób jak najbardziej odpowiadający rzeczywistości jest podstawowym zadaniem organów. Zgodność tę gwarantować mają określone w przepisach postępowania administracyjnego zasady i reguły, do przestrzegania których zobligowane są orzekające w sprawie organy. I tak, zasada prawdy obiektywnej zawarta w art. 7 k.p.a. wskazuje, że organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z powyższą zasadą skorelowany jest przepis art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujący organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Następnie organ zobowiązany jest do uzasadnienia decyzji z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla wyjaśnienia, czy w ogóle i w jakich okolicznościach doszło do wskazywanej przez skarżącego likwidacji spornego odcinka rowu, organy obu instancji podjęły szereg czynności dowodowych. Organ pierwszej instancji dokonał sprawdzenia zasobów geodezyjnych (znajdujących się z powiatowym zasobie geodezyjnym pozostającym w dyspozycji tego organu) w tym dostępnych materiałów archiwalnych. Jak podano, w materiałach tych nie znaleziono dokumentów świadczących o istnieniu rowu. Starosta przeprowadził także oględziny działek nr 88/3 i nr 88/4 podczas których nie stwierdził istnienia rowu na ich wysokości. Nadto uzyskał oświadczenia właścicieli działek sąsiednich (J. P. oraz R. P.) oraz byłych współwaścicieli (R. J. i K. B.) którzy podali, że rów w rejonie działki nr [...] nie istniał.

Organ drugiej instancji – słusznie uznając materiał dowodowy za zbyt ubogi – przeprowadził postępowanie uzupełniające pozyskując od D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Biuro w O. (dalej DZMiUW) pismo z dnia [...] z informacją, że według danych ewidencyjnych pozostających w dyspozycji tego organu, działka nr [...] położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych szczegółowych oznaczonego symbolem R-O-H oraz w bezpośrednim sąsiedztwie rowu melioracji wodnych szczegółowych oznaczonego symbolem R-O-H-3. Również działki nr [...] oraz [...] położone są w bezpośrednim sąsiedztwie ww. rowu R-O-H-3. Szczególnie istotny jest załącznik graficzny do tego pisma na którym wskazano szczegółową lokalizację i przebieg istniejących rowów, w tym także ww. wymienionych, oraz lokalizację działki skarżącego. Analiza przedmiotowego załącznika graficznego wskazuje, że w bezpośrednim sąsiedztwie działki skarżącego przebiega rów R-O-H który umiejscowiony jest pomiędzy jego działką (i działką nr [...]) a działką nr [...], od strony rzeki Oławy. W sąsiedztwie działki skarżącego znajduje się także rów R-O-H 3, który przebiega pomiędzy jego działką a działką nr [...] w kierunku działki drogowej [...] (którą przecina) i dalej w kierunku działek znajdujących się po przeciwnej stronie drogi (działek nr [...], [...] i kolejnych). Przebieg i lokalizacja wskazanych wyżej rowów znajdujących się w sąsiedztwie działki skarżącego w żaden sposób nie potwierdza zatem podawanego przez niego przebiegu, tj. pomiędzy jego działką a działką nr [...] (drogową). Oba wskazane rowy istotnie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącego – wręcz graniczą z nią – ale od przeciwnej strony (nie od strony działki drogowej). Z powyższego rysunku wynika zatem, że oba rowy dalej istnieją i są drożne ale przebiegają inaczej niż twierdzi strona. Istniejąca lokalizacja rowów nie potwierdza więc stanowiska skarżącego co do odmiennego przebiegu tych rowów. Nadto na rozprawie pełnomocnik organu przedłożył ogólnodostępne wydruki map geodezyjnych pozyskanych ze stron internetowych Geoportalu (stanowiącego oficjalną internetową stronę GUGiK) z okresu przedwojennego i obecnego, na których również nie został naniesiony rów o takim przebiegu jak wskazuje strona skarżąca.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), podjęły wystarczające czynności dla ustalania podstawowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznej, gromadząc materiały dowodowe mające wyjaśnić istnienie i przebiegu spornego rowu oraz okres jego ewentualnego zasypania i związane z tym okoliczności. Podkreślenia wymaga, że braki procesowe jakie w tym zakresie wystąpiły w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jak też braki uzasadnienia decyzji tego organu, zostały skutecznie uzupełnione przez organ odwoławczy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i przeprowadzone przez organy czynności wyjaśniające, w tym zwłaszcza wskazana przez organ I instancji przeprowadzona kwerenda dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym pozostającym w dyspozycji Starosty O. obejmująca także materiały archiwalne, oraz informacja przedstawiona przez DZMiUW z dnia [...] wraz z załącznikiem graficznym, stanowiły materiał dowodowy potwierdzający, że we wskazywanym przez skarżącego obszarze nie istniał rów który później byłby zasypany. W szczególności, zdaniem Sądu, istotne znaczenie ma dokument pozyskany od DRZMiUW – samorządowej jednostki budżetowej, która realizuje powierzone ustawowo Marszałkowi Województwa zadania z zakresu administracji rządowej oraz zadania własne Marszałka Województwa wynikające z przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, między innymi, w zakresie własności wód, gospodarki wodnej i melioracji oraz spółek wodnych, w tym także prowadzi ewidencję wód, urządzeń melioracji wodnych (podstawowych i szczegółowych) oraz gruntów zmeliorowanych, a także nieodpłatne udostępnia dane zawarte w ewidencji organom administracji publicznej (por. § 6 Statutu nadanego uchwałą Nr [...] z dnia [...] Sejmiku Województwa D. w sprawie połączenia Regionalnych Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych w L., L. Ś., Ś. oraz W. i utworzenia D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W.), który nosi cechy dokumentu urzędowego. Przyjęte przez organy ustalenia dodatkowo potwierdzają złożone do akt oświadczenia poprzednich współwłaścicieli nieruchomości sąsiednich (działek nr [...], [...] i [...] – zlokalizowanych po przeciwnej stronie drogi) R. J. i K. B. oraz obecnych – J. P. i R. P. a także mapy udostępnione na oficjalnych stronach GUGiK Geoportal.gov.pl przedstawione na rozprawie. Mapy te pozwalają na porównanie historycznego i aktualnego przebiegu rowów w rejonie działki skarżącego. Pozostaje on zgodny z przebiegiem wynikającym z załącznika graficznego załączonego do pisma DZMiUW z dnia [...].

Istotne przy tym jest, że organy stworzyły możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami dowodowymi stronie skarżącej. D. B. nie wniósł jednak o przeprowadzenie innych dowodów. Jedynie w odwołaniu stwierdził, że oświadczenie obecnych właścicieli działek sąsiednich co do przebiegu rowu nie może być uznane za wystarczające, gdyż mieszkają oni w sąsiedztwie dopiero od czterech lat a rów został zasypany wcześniej. Podał także, że pamięta rów z dzieciństwa, podobnie jak inni mieszkańcy wsi i poinformował, że wystąpił do Urzędu Gminy o wydanie wypisu i wyrysu z planu miejscowego na którym widoczny jest sporny rów. Wreszcie stwierdził, że w wyniku prac prowadzonych przy instalacji deszczowej i burzowej przy ul. Ł. w miejsce rowu została utworzona skarpa.

Porównując powyższą argumentację z pismem skarżącego z dnia [...] które doprowadziło do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, trzeba odnotować istotną rozbieżność w jego twierdzeniach dotyczących stanu faktycznego sprawy, co do czasu i okoliczności zasypania rowu. W piśmie z dnia [...] skarżący wnosił bowiem o "wyjaśnienie sytuacji właściciela działki nr [...] który w wyniku prac polegających na podwyższeniu terenu zasypał rów". W odwołaniu twierdzi zaś, że właściciel tej działki nie ma dostatecznej wiedzy co do zasypania rowu, gdyż "mieszka tam dopiero od 4 lat a rów został zasypany wcześniej". Z drugiej strony w piśmie z dnia [...] twierdzi, że do zasypania rowu doprowadził właściciel działki nr [...] prowadząc prace budowlane na swojej działce polegające na podwyższeniu terenu i wyrzucając część odpadów na jego działkę i do rowu, natomiast w odwołaniu wskazuje, że zasypanie rowu było spowodowane pracami przy instalacji deszczowej i burzowej w ul. Ł.

Istotne jednak jest, że zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego skarżący nie wnosił o przesłuchanie innych świadków, czy też przeprowadzenie dodatkowych oględzin lub też o powołanie biegłego. Nie przedstawił także wyrysu z planu miejscowego o którym informował w odwołaniu, pomimo, że organ odwoławczy dwukrotnie o to wzywał.

Wskazać zatem należy, że wprowadzając z dniem 11 kwietnia 2011 r. nowe brzmienie art. 7 K.p.a. ustawodawca zdecydował się na przełamanie dotychczas obowiązującej zasady wyjaśniania z urzędu przez organ wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 7 K.p.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu wskazuje, że istotną rolę w wyjaśnianiu prawdy obiektywnej ma także strona, szczególnie w postępowaniu toczącym się z urzędu i zmierzającym do nałożenia na stronę określonego obowiązku. Tym samym także strona winna składać wnioski dowodowe i dowodzić faktów korzystnych dla siebie. Skarżący w niniejszej sprawie w toku postępowania administracyjnego przed pierwszą i drugą instancją nie wykazał aktywności. Zarzuty nie przeprowadzenia przez organ dowodów z przesłuchania innych świadków, przeprowadzenia oględzin działek sąsiednich i nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, podniesione zostały dopiero na etapie skargi. Strona nie wnosiła wcześniej o przeprowadzenia tych dowodów, dlatego co najmniej spóźniony (a tym samym nie uzasadniony) jest stawiany w skardze zarzut pomięcia tych dowodów przez organy, w sytuacji gdy uznały one zgromadzony w sprawie materiał dowodowy obejmujący opisane wyżej dokumenty za wystarczający dla ustalania stanu faktycznego sprawy.

Zważyć w tym miejscu należy, że to do organu jako do gospodarza postępowania należy decyzja, jakie dowody winny być w sprawie przeprowadzone. Organ winien przy tym uwzględnić wymogi wynikające z art. 7 k.p.a. ale także zachować dbałość o zachowanie zasady szybkości postępowania administracyjnego (art 12 k.p.a.).

Odnosząc się do argumentów skargi zauważyć trzeba, że zarzut nie odszukania wcześniejszych właścicieli działek nr [...], nr [...], nr [...], gdyż tylko oni mogą mieć wiedzę czy i gdzie przebiegał rów, pozostaje w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego zawartym z piśmie z dnia [...], że to właściciel działki nr [...] w wyniku prac prowadzonych na swoje działce, polegających na podwyższeniu terenu zasypał rów. Nadto podnieść trzeba, że skarżący nie wnioskował o przeprowadzanie tego dowodu. Jeżeli zaś organy opierały się na dokumentach które dostatecznie obrazowały stan faktyczny, to nie było konieczności poszukiwania świadków. Uwzględniając powyższe jak też wynikający z uzyskanych przez organy dokumentów (w tym sporządzonych w oparciu o dane zawarte w ewidencji DZMiUW), układ i przebieg rowów w najbliższej okolicy zarówno obecny jak i historyczny, brak wystraczających postaw dla uznania zarzutu, że nie przeprowadzenie tego dowodu mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za nie zasadny należy także uznać zarzut kierowany pod adresem organu, że powinien on zwrócić się do organu gminy z zapytaniem, czy skarżący otrzymał od któregokolwiek z pracowników zapewnienie o widocznym rowie, w sytuacji, gdy skarżący w odwołaniu sam oświadczył, że wystąpił o wydanie wyrysu z planu i prosi "o przedłużenie terminu" na złożenie tego dokumentu. Bezzasadne jest w takiej sytuacji domaganie się od organu aby weryfikował, czy zdarzenie takie miało miejsce.

Skarżący stawiając zarzut nie przeprowadzenia oględzin działek oznaczonych geodezyjnie nr [...], nr [...] i nr [...] ograniczył się tylko do stwierdzenia, że jest to naruszenie przepisów i zebrany w sprawie materiał jest niepełny. Nie wyjaśnił jednak jaki wpływ na podjęte rozstrzygnięcie ma nie przeprowadzenie tego dowodu, tym samym zarzut w tym względzie także nie może być uznany za słuszny.

Podnoszona w skardze okoliczność nie przeprowadzenia oględzin w okresie bezpośrednio przypadającym po długotrwałych opadach atmosferycznych, w ocenie Sądu nie ma także istotnego znaczenia dla sprawy. Ewentualny fakt zalegania wówczas wody nie świadczy o wcześniejszym istnieniu rowu, zwłaszcza w sytuacji, gdy - co Sądowi wiadomym z urzędu – na skutek podwyższenie terenu działki należącej do skarżącego, doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] (drodze) co mogło powodować okresowe powierzchniowe podtapianie odcinka drogi (akta sprawy o sygn. II SA/Wr 536/16).

Całkowicie nietrafny jest zarzut nie uwzględnienia przez organy pisma DRZMiUW z dnia [...]. Wręcz przeciwnie to właśnie na podstawie informacji zawartej w tym piśmie, noszącym cechy dokumentu urzędowego, zwłaszcza zaś zawartości jego załącznika graficznego, ustalić można, że na odcinku drogi gminnej sąsiadującej z działką skarżącego nie przebiegał rów ROH (ani ROH3) Z przedmiotowego załącznika graficznego wynika, że owszem, rów ten sąsiaduje z drogą gminną ale w innej części. Jaku już zostało zauważone, na wysokości działki skarżącego przebiega zaś po przeciwnej stronie granicy tej działki niż granica z działką drogową (od strony rzeki Oława). Wynikający ze wskazanego załącznika układ i przebieg rowów melioracyjnych w najbliższym sąsiedztwie działki skarżącego (ROH i ROH3) wskazuje, że trafna jest konstatacja organów, co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowody nie potwierdza istnienia rowu w podawanej przez stronę lokalizacji.

Wobec poczynionych w sprawie ustaleń organy nie były uprawnione do rozstrzygania na podstawie wskazanych na wstępie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Wobec zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zasadnie podjęto decyzję o umorzeniu postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o przepis art. 151 u.p.p.s.a. skargę oddalił.