Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 919/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1, 2 i 3 , art. 28
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej: u.s.u.s), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą T.W. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od lutego 2009 r. do kwietnia 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 9 marca 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r., T. W. wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek za okres od 1 lutego 2009 r. do 7 kwietnia 2013 r. należnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał, że w okresie od 13 marca 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. nie uzyskiwał dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, poinformował, że od 1 lutego 2009 r. nie prowadził na terenie Rzeczpospolitej Polskiej żadnej działalności gospodarczej, ponieważ w tym okresie mieszkał w H.

Na potwierdzenie powołanych okoliczności przedłożono następujące dokumenty:

- kserokopię wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 20 października 2014 r.,

- oświadczenie z dnia 27 marca 2015 r. o nieskładaniu zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. z uwagi na brak dochodów,

- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej z dnia

30 marca 2015 r.,

- kserokopię podsumowania kwot deklarowanych przez podatnika VAT za okres:

04-09/2008,

- kserokopie zeznań podatkowych za lata 2009-2012 oraz za 2014 r.,

- kserokopie dokumentów w języku h.

Rozpoznając sprawę ZUS ustalił, że zadłużenie dotyczy składek na ubezpieczenie własne jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Następnie, po przytoczeniu art. 28 ust. 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 28 ust. 3a tej ustawy i regulacji rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), Zakład stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, tj. całkowita nieściągalność. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do części zobowiązań egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Miasta [...] W., a część obciążającego długu objęta jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. z rachunku bankowego. Postępowania te trwają nadal, co oznacza, że do czasu ich zakończenia istnieje potencjalna możliwość uregulowania długu. Okoliczność ta oznacza również,

że uprawniony do oceny sytuacji majątkowej i finansowej organ egzekucyjny, tj. komornik sądowy nie stwierdził, że zobowiązania wnioskodawcy są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z uwagi na fakt, że należności dotyczą składek na ubezpieczenie własne, Zakład rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w powołanym powyżej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek.

Z przedłożonych do sprawy dokumentów oraz ustaleń własnych ZUS wynika,

że prowadzona przez zobowiązanego działalność gospodarcza została, z dniem

17 października 2014 r., wykreślona z ewidencji. Aktualnie, T.W. nie jest zgłoszony do ubezpieczenia z żadnego tytułu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat oszacowano na kwotę [...] zł. Wnioskodawcę obciążają zobowiązania alimentacyjne w kwocie [...] zł, które spłaca w ratach po [...] zł miesięcznie oraz z tytułu bieżących alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ ustalił także, że wnioskodawca dzierżawi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha w B., z którego nie osiągnął w ubiegłym roku żadnego dochodu.

W ocenie Zakładu, dokonane w sprawie ustalenia wskazywały, że obecna sytuacja finansowa strony jest trudna, ponieważ T. W. pozostaje bez pracy i bez stałego źródła dochodów. Jednakże, dokonane w sprawie ustalenia nie uzasadniały umorzenia zobowiązań w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia. Nie można bowiem uznać faktu pozostawania T. W. bez pracy za stan trwały, gdyż nie przedłożył on żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że nie może pracować lub zarobkować. Brak również dowodów, które potwierdzałyby konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnosząc się do podnoszonego przez stronę argumentu dotyczącego nieprowadzenia od dnia 1 lutego 2009 r. działalności gospodarczej Zakład wyjaśnił, że powyższe nie może stanowić podstawy do umorzenia zobowiązań bowiem należności za okres od 1 lutego 2009 r. zostały określone decyzjami Zakładu, które są prawomocne. Ponadto, w listopadzie 2013 r. T. W. złożył w Inspektoracie ZUS w S. deklarację rozliczeniową za miesiąc kwiecień 2013 r. W tym stanie rzeczy, ustalenie obecnie faktycznego okresu prowadzenia działalności gospodarczej i podlegania ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu może nastąpić w odrębnym postępowaniu, prowadzonym po złożeniu przez stronę w tym zakresie stosownego wniosku.

Dodatkowo, Zakład wskazał, że część długu zobowiązanego została objęta postępowaniem o umorzenie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551).

Pismem z dnia 25 maja 2015 r. T. W. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie, podnosząc, że ustalenia i oceny Zakładu pozostają w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym, bowiem, wbrew stanowisku organu, w jego przypadku zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. całkowita nieściągalność. Nadto, zobowiązany podał, że nie posiada żadnego wartościowego majątku, który po spieniężeniu umożliwiłby spłatę zaległych zobowiązań z tytułu składek, które powstały w okresie, gdy nie prowadził działalności gospodarczej na terenie Polski, a zobowiązania, o umorzenie których wystąpił, powstały przez przeoczenie, polegające na niewyrejestrowaniu działalności gospodarczej z ewidencji. Jednocześnie, T.W. wskazał, że nie może skorzystać z zasugerowanej w uzasadnieniu decyzji możliwości zawarcia układu ratalnego, gdyż nie ma możliwości wywiązania się z takiego układu.

Rozpatrując ponownie sprawę organ stwierdził, że powołane przez wnioskodawcę okoliczności nie dają podstaw do zmiany decyzji. W ocenie Zakładu, nie zaistniały okoliczności umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Komornik sądowy nadal prowadzi wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne i dotychczas nie stwierdzono, że postępowanie to jest nieskuteczne. Taki stan rzeczy przesądza o braku całkowitej nieściągalności, tj. niezbędnego warunku do umorzenia zobowiązań w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy.

W kwestii rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek, organ stanął na stanowisku, że pozytywne rozpatrzenie wniosku i umorzenie długu byłoby nieuzasadnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że T.W. jest osobą w wieku aktywności zawodowej i nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do podjęcia zatrudnienia, bądź posiada jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie. Pomimo zatem tego, że obecnie wnioskodawca nie pracuje, zdaniem Zakładu, nie można wykluczyć, że do czasu przedawnienia należności wobec ZUS, podejmie zatrudnienie i uzyska środki pozwalające na spłatę długu. Ponadto, jako dzierżawca gospodarstwa rolnego, ma możliwość uzyskiwania dochodów. Podjęcie zaś decyzji o umorzeniu zobowiązań prowadziłoby do definitywnej rezygnacji ZUS z możliwości dochodzenia należności z tytułu składek, które dotyczą stosunkowo nieodległego okresu.

Odnosząc się do podnoszonego przez stronę argumentu dotyczącego nieprowadzenia, od dnia 1 lutego 2009 r., działalności gospodarczej organ wskazał, że Zakład dopuszcza ponowne ustalenie okresu prowadzenia przez działalności gospodarczej i podlegania ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu, jednakże, jak podano w zaskarżonej decyzji, może to nastąpić na stosowny wniosek, w odrębnym od niniejszego postępowaniu.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem T.W. wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której podniósł, że nie prowadził działalności na terenie Polski od 1 lutego 2009 r., a zatem składki za okres wskazany w decyzji nie powinny być naliczane. Na dowód powyższego skarżący wskazał na, załączone w toku postępowania, dokumenty potwierdzające jego zamieszkiwanie na terenie H.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121, dalej: u.s.u.s) ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Do kompetencji sądu administracyjnego, ustawodawca przekazał sprawy wymienione w art. 83 ust. 4 ww. ustawy, tj. rozpoznawanie skarg na decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Mając powyższe na względzie, Sąd uznając swoją kompetencję do rozpoznania niniejszej sprawy wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w ust. 3 tego przepisu.

Całkowita nieściągalność zachodzi gdy: dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie ma charakter wyczerpujący, a tym samym stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tej normie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji, tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Jednocześnie, w przypadku stwierdzenia braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Sprowadza się ona w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo - wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 r., sygn. akt SA/Ka 498/00, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym obejmuje więc samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem. Skoro zatem, Sąd dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych. W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony, ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji.

Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem.

Mając na względzie okoliczności rozpatrywanej sprawy, Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co do braku wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności i, w konsekwencji, braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Jakkolwiek sytuacja skarżącego, zobowiązanego do zapłaty zaległych składek jest trudna, to jednak, jak trafnie zauważył organ, nie zaistniały okoliczności umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. Komornik sądowy nadal prowadzi wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne i w sposób formalny nie stwierdził, że postępowanie to jest nieskuteczne.

Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że konstrukcja unormowania zawartego w art. 28 u.s.u.s. daje organowi administracyjnemu prawo do umorzenia zaległości w przypadku zaistnienia stanu całkowitej nieściągalności, nie obligując jednak Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do wydania takiego rozstrzygnięcia.

Natomiast, zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek umorzenia, a to oznacza, że ich brak zawsze skutkować będzie odmową umorzenia zaległości, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Niezależnie od powyższego, pomimo braku zaistnienia stanu całkowitej nieściągalności ustawodawca przewidział możliwość umarzania zaległości

w uzasadnionych przypadkach, w odniesieniu do ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Poszczególne przesłanki umorzenia z tej przyczyny określone zostały w § 3

ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W tym miejscu należy podkreślić, że przywołany wyżej przepis rozporządzenia daje organowi administracyjnemu - podobnie jak w przypadku stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności o jakiej mowa w art. 28 u.s.u.s., możliwość, a nie obowiązek umorzenia zaległości. To w gestii uznania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje więc, czy przy zaistniałym stanie faktycznym za zasadne uzna umorzenie należnych świadczeń.

Jak wynika z akt sprawy T. W. jest osobą w wieku aktywności zawodowej ([...] lat), w toku postępowania nie przedłożył żadnych dokumentów,

z których wynikałoby, że w związku z chorobą jest niezdolny do podjęcia zatrudnienia, bądź posiada jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie. Skarżący nie udokumentował również konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby mu zarobkowanie, ani na okoliczność zaistnienia zdarzeń losowych, o których wyżej mowa.

Mając powyższe na względzie, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ zgromadził kompletny materiał dowodowy niezbędny do analizy sytuacji materialnej wnioskodawcy, a zebrany materiał dowodowy ocenił w sposób wyczerpujący. Na tej podstawie organ, w ramach przysługującego mu uprawnienia, zasadnie doszedł do przekonania, że jakkolwiek sytuacja materialnobytowa skarżącego jest trudna, to jednak nie uniemożliwia ona spłaty zobowiązań, dodatkowo też w sprawie nie może mieć zastosowania § 3 rozporządzenia.

Zważyć należy, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają, co do zasady, zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w niniejszej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania należności, a umorzenie zaległości, przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności, jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji szczególnie krytycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia oraz inne względy społeczne i znikome źródło przychodów na utrzymanie niemożliwe jest wywiązanie się strony ze zobowiązań wobec ZUS, których zaistnienia zainteresowany nie wykazał, to negatywne dla strony rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.

Końcowo, wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu nie mogą odnieść skutku argumenty, dotyczące niezasadności naliczenia składek, bowiem kwestie te mogą być weryfikowane w odrębnym postepowaniu.

Jak już wskazano powyżej, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organem administracyjnym wydającym decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.). Należności wnioskodawcy za okres od 1 lutego 2009 r. zostały określone decyzjami Zakładu, które są prawomocne. Zgodnie z art. 83a ust. 1 prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie.

Sumując należy wskazać, że sytuacja finansowa skarżącego została w rozpoznawanej sprawie oceniona należycie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie, organ ten, nie stwierdzając zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 28 u.s.u.s. oraz zawartych w rozporządzeniu, nie mógł w świetle obowiązujących przepisów prawa umorzyć zaległości.

Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 28 u.s.u.s., bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że organ, podejmując decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego,

a zaskarżona decyzja nie narusza przepisu prawa materialnego (art. 28 u.s.u.s.).

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.