Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 41/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 141 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w terminie 14 dni od daty zwrotu przez Sąd akt administracyjnych, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka"), pismem z dnia [...] listopada 2009r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2000r. i wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji.

Uzasadniając skargę podniosła w szczególności, że:

- decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Prezydent W. określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2000 rok. W wyniku wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją

z dnia [...] kwietnia 2006r. uchyliło w całości decyzję Prezydenta W.

i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe;

- decyzją z dnia [...] maja 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p." stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa;

- w dniu [...] czerwca 2007r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie;

- wobec nierozpoznania sprawy, pismem z dnia 16 grudnia 2008r. Spółka skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa;

- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przez ponad 2 lata nie rozpoznało odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007r. oraz nie zawiadomiło Spółki o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, przez co naruszyło art. 139 § 3 oraz art. 140 O.p.;

Znaczny wywód skargi Spółka poświęciła wyjaśnieniu przyczyn, dla których uznała, iż nie przysługuje jej żaden środek zaskarżenia warunkujący możliwość wniesienia skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wyjaśniło, że przekroczenie terminów załatwienia sprawy określonych w O.p. było spowodowane znacznym stopniem skomplikowania sprawy oraz oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadłych w sprawach zbliżonych do sprawy będącej przedmiotem skargi. Jednocześnie zobowiązało się do wydania decyzji do dnia [...] stycznia 2010r.

Na rozprawie pełnomocnik Spółki oświadczył, że do dnia rozprawy nie została wydana decyzja w wyniku rozpatrzenia odwołania z dnia [...] czerwca 2007r. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2007r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że Sąd podziela stanowisko zawarte w skardze, iż w sytuacji gdy w bezczynności w załatwieniu sprawy rozstrzyganej w formie decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze, skarga na bezczynność tego organu nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W § 2 tego artykułu wyjaśniono, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku bezczynności organu przepisy Ordynacji podatkowej, mające zastosowanie w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości, nie przewidują żadnych ze wskazanych w § 2 art. 52 p.p.s.a. środków zaskarżenia na bezczynność organu. W takich sytuacji stronie przysługuje ponaglenie.

W myśl postanowień art. 141 § 1 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:

1) organu podatkowego wyższego stopnia;

2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej.

Przewidziane w przytoczonym przepisie ponaglenie jest specyficznym środkiem prawnym służącym ochronie praw strony w postępowaniu podatkowym. Jednym z istotnych elementów zastosowania tego środka jest poinformowanie organu wyższego stopnia o uchybieniach w pracy organu niższego stopnia. W każdym przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do rozpoznania sprawy organ wyższego stopnia obowiązany jest wyznaczyć dodatkowy termin jej załatwienia oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 141 § 2 O.p.). Tego rodzaju środki nadzorcze nie mogłyby zostać podjęte z oczywistych względów w przypadku braku organu wyższego stopnia nad organem, który dopuścił się uchybień w terminowym załatwianiu spraw. Wyjątek od tej zasady wprowadzony został w art. 141 § 1 pkt 2 O.p. dopuszczający ponaglenie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej.

Analogicznego rozwiązania nie zostały przewidziane w art. 141 § 1 i § 2 O.p. w odniesieniu do samorządowych kolegiów odwoławczych. Samorządowe kolegia odwoławcze stosownie do postanowień art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz. U. 2001 nr 79 poz. 856 ze zm.) są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Tego rodzaju ustrojowe usytuowanie samorządowych kolegiów odwoławczych zostało potwierdzone w art. 13 § 1 pkt 3 oraz § 3 O.p.

Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku uchybienia terminów do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze środek prawny w postaci ponaglenia, o którym mowa w art. 141 par. 1 pkt 1 O.p. nie przysługuje. Wobec tego nie mógł być środek ten wykorzystany w przypadku złożenia skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie rozpatrzenia odwołania. W wypadku bowiem tego organu nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować ponaglenie.

Wracając na grunt przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazać trzeba, iż Skarżąca nie była również zobowiązana do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W art. 3 § 2 pkt 4 i 4a mowa jest o innych niż określone w pkt 1-3 aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( w pkt 1-3 mowa jest o decyzjach i postanowieniach) oraz o pisemnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Przepis ten zatem nie nakłada obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przypadku bezczynności organu.

Zdaniem Sądu, również § 4 art. 52 p.p.s.a. nie zobowiązuje do wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi w przypadku bezczynności organu. Zgodnie z treścią ww. przepisu w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. W przytoczonym przepisie mowa jest o "innych aktach". Akty, które podlegają kontroli sądów administracyjnych zostały wskazane w pkt 1-7 § 2 art. 52 p.p.s.a. Oprócz wskazanych tam aktów mocą tego przepisu (pkt 8) skarga może być złożona na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Bez wątpienia bezczynność organu nie jest żadnym aktem, lecz przejawem zaniechania wydania aktu.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego wyraz "akt" w znaczeniu przydatnym w niniejszej sprawie oznacza: czyn, działanie, wykonanie; czynność urzędowa, oficjalna, uroczysta; dokument urzędowy, prawny (Słownik Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka PWN, Warszawa 1978). Natomiast według tegoż Słownika wyraz "bezczynny" znaczy: nic nie robiący, niczym nie zatrudniony, zaś "bezczynność" jako wyraz pochodzący od wyrazu "bezczynny" jest tłumaczony jako bezczynność na polu naukowym, społecznym, spędzać dni w bezczynności.

W omawianym przepisie ustawodawca wyraźnie rozróżnił pojęcie "akt" i "bezczynność" ustanawiając obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przypadku bezczynności organu polegającej na niewydaniu aktów określonych w pkt 1-4a.

Ponieważ w żadnym z przytoczonych przepisów nie mowy o obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w przypadku bezczynności i obowiązek taki nie wynika z żadnego innego przepisu ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy, że skarga na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jak już wcześniej powiedziano również nie jest wymagane ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 O.p.

Wprawdzie w niniejszej sprawie Skarżąca takie ponaglenie wystosowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., ale okazało się ono nieskuteczne. W niniejszej sprawie bezczynność Kolegium jest oczywista. Zgodnie z twierdzeniem Skarżącej odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2007r. nie zostało rozpatrzone do dnia wniesienia skargi. Kolegium nie zawiadomiło Spółki o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Takiemu stanowi rzeczy Kolegium nie przeczy, deklarując w odpowiedzi na skargę, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia [...] stycznia 2010r. Do dnia rozprawy do Sądu nie wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpoznająca odwołanie od decyzji tegoż organu z dnia [...] maja 2007r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. Pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że decyzja taka nie została wydana do dnia rozprawy.

Wobec tego Sąd działając na podstawie art. 149 p.p.s.a. zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. do rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu przez Sąd akt administracyjnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.