Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2705/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.) del. WSA Dorota Dąbek Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. i J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 804/11 w sprawie ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. znak [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz A. P. i J. P. solidarnie kwotę 2951 (słownie: dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji, 3) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 804/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzewa.

Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 88 ust. 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za niszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. z 2004 r. Nr 219, poz. 2229 ze zm.), § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz.U. z 2004 r. Nr 228, poz. 2306), § 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M.P. z 2010 r. Nr 76, poz. 954) oraz art. 104 k.p.a. wymierzył J. i A. P. administracyjną karę pieniężną w wysokości 17 218,76 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednej sztuki topoli, rosnącej na działce nr [...] w miejscowości T.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 21 lutego 2011 r. wpłynęło telefoniczne zgłoszenie, że J. P. prowadzi na swojej posesji wycinkę drzew bez zezwolenia. W tym samym dniu przeprowadzono oględziny (w obecności właściciela), podczas których stwierdzono wycięcie jednej sztuki topoli o najmniejszym promieniu pnia 22 cm, rosnącej w pobliżu jednego z budynków gospodarczych znajdujących się na nieruchomości. W dniu 11 marca 2011 r. J. P. złożył oświadczenie, że ścięte drzewo było w złym stanie zdrowotnym oraz stanowiło zagrożenie dla pobliskiego budynku gospodarczego.

Odwołanie do SKO w Łodzi od powyższej decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] r. wnieśli A. i J. P.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że ustawa o ochronie przyrody, stanowi w art. 83 ust. 1, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody – wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjna karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Odpowiedzialność ponoszona na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia ma charakter zobiektywizowany i oderwana jest od pojęcia winy. Do jej poniesienia wystarczy zatem samo wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem posiadacza nieruchomości (który ponosi odpowiedzialność za osoby działające w jego imieniu lub na jego rachunek), a usunięciem drzewa. Stanu tego nie zmienia również wystąpienie przypadków wyższej wagi związanych ze stworzeniem przez złamane lub przewrócone drzewa zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub wartości materialnych. W takiej sytuacji usunięcie drzew zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 5 lub 6 ustawy o ochronie przyrody zwolnione będzie z obowiązku poniesienia opłaty za korzystanie ze środowiska, ale i tak powinno poprzedzać wydanie przez organ administracji wymaganego zezwolenia. W przypadku poczynienia przez organ bezspornych ustaleń co do usunięcia przez skarżących, bez koniecznego zezwolenia, drzewa (lub drzew) na organie spoczywa bezwzględny obowiązek wymierzenia z tego tytułu administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczności dotyczące stanu drzew i stworzenie przez nie zagrożenia dla ludzi i mienia, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję SKO w Łodzi z dnia [...] r. wnieśli J. i A. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 16 listopada 2011 r., II SA/Łd 804/11, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wydanie zaskarżonego aktu poprzedzone zostało wnikliwym zebraniem materiału dowodowego i jego dogłębną analizą przeprowadzoną z poszanowaniem obowiązujących zasad postępowania. Organ orzekający w sprawie szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, przedstawił wszelkie argumenty za i przeciw, opisał poczynione ustalenia i ustosunkował się do nich.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie podstawą faktyczną wydanego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż skarżący wyciął jedną sztukę topoli rosnącej na jego posesji i co ważne nie legitymował się wymaganym zezwoleniem na wycinkę. Organ ustalił nadto, iż przedmiotowe drzewo w najmniejszym promieniu pnia miało 22 cm i rosło w pobliżu jednego z budynków gospodarczych znajdujących się na nieruchomości strony. Ustalenia powyższe znalazły odzwierciedlone w dokumentacji fotograficznej, protokole oględzin i prawidłowo stały się podstawą do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzewa. Braku odpowiedniego zezwolenia nie kwestionują skarżący. Podnoszą natomiast, iż ścięte drzewo było w złym stanie zdrowotnym oraz stanowiło zagrożenie dla pobliskiego budynku gospodarczego. Jednakże okoliczności dotyczące stanu drzew i stworzenie przez nie zagrożenia dla ludzi i mienia, nie mają wpływu dla rozstrzygnięcia, stąd argument skarżącego w tym stanie prawnym pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyraźnie, iż za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie drzew spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych, wymierza się administracyjną karę pieniężną. Karę tę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 ww. ustawy.

Zdaniem Sądu nie może przynieść oczekiwanego przez skarżących rezultatu okoliczność, że ścięcie drzewa nastąpiło w stanie wyższej konieczności. Jak oświadczył skarżący drzewo znajdowało się w złym stanie i zagrażało budynkowi gospodarczemu usytuowanemu w jego sąsiedztwie. Uwzględnienie ewentualnej przesłanki negatywnej do zastosowania administracyjnej kary pieniężnej, w postaci stanu wyższej konieczności, jest uzależnione od tego, czy przesłanka ta została zawarta w normach materialnych regulujących wymierzenie tej kary. Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera przepisów o stanie wyższej konieczności, wyłączających bezprawność deliktu administracyjnego polegającego na usunięciu drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Nie można więc usprawiedliwiać takiego bezprawnego działania stanem wyższej konieczności.

W ocenie Sądu nie można mieć również zastrzeżeń co do wysokości ustalonej kary. Słusznie organy uznały, że ze względu na brak kłody, zastosowanie w sprawie powinien mieć art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przyjmując najmniejszy promień pnia (22 cm) i pomniejszając wyliczony na tej podstawie obwód pnia o 10%, co dało wynik 124 cm. Uwzględniając ustalony w ten sposób obwód wyciętego drzewa, jego gatunek, współczynnik różnicujący stawki oraz stawkę za 1 cm obwodu pnia drzewa gatunku topola (stosownie do załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm., oraz załącznika Nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011, M.P. Nr 76, poz. 954), wyliczono karę pieniężną w wysokości 17 218,76 zł, przyjmując obwód drzewa jako 124 cm oraz mnożąc tę cyfrę przez współczynnik różnicujący stawkę wynoszący 3,70 i stawkę za 1 cm obwodu pnia w wysokości 12,51 zł, podwyższając uzyskany wynik trzykrotnie. Za prawidłowe uznać również należy ustalenie wieku usuniętego drzewa, która to wielkość ma wpływ na wyliczenie kary. Jak oświadczył skarżący na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. z małżonką są współwłaścicielami nieruchomości od 1974 roku, a drzewo mogło mieć 15 lat. Oznacza to, iż wiek drzewa przekroczył 10 lat, zatem nie znalazł zastosowania art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 listopada 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i A. P. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię:

1. art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 1 i art. 86 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 i w zw. z art. 83 ust. 6 jako ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i wyrażenie błędnego poglądu, iż okoliczności opisane w art. 86 ust. 1 ustawy wymagają zezwolenia a przypadki gdy ścięcie drzewa nie wymaga zezwolenia zostały wymienione w art. 83 ust. 6 ustawy i jest to katalog zamknięty i w rezultacie błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istniały podstawy do nałożenia kary administracyjnej za ścięcie drzewa w wysokości 17 218,76 zł, mimo iż ustalone przez organ okoliczności faktyczne wskazywały, że miały miejsce okoliczności, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, w szczególności dotyczące tego, iż drzewo było obumarłe i zagrażało mieniu, a wobec tego skoro brak było podstaw do ustalenia opłaty za ścięcie drzew to brak podstaw do ustalenia kary pieniężnej za ścięcie drzewa bez zezwolenia, zwłaszcza, że ścięcie nastąpiło w okolicznościach wyższej konieczności, a za taką wykładnią przemawia wykładnia systemowa i celowościowa tychże przepisów przy pewnej niejasności przepisów wykładanych językowo;

2. art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne przyjęcie, iż zgodnie z tym przepisem organ zawsze winien stosować wskazany tam wzór obliczenia nawet jeśli dysponuje materiałem dowodowym, z którego wynika inny wniosek, w sytuacji gdy wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że organ powinien jednak przede wszystkim dążyć do ustalenia, jaki był rzeczywisty, a co najmniej najbardziej prawdopodobny obwód drzewa na wysokości 130 m a dokonując ustaleń powinien uwzględnić, na jakiej wysokości jest pień, w oparciu o który dokonuje wyliczeń, a ustawowe wskazanie obniżenia o 10%, które może zastosować organ, tylko jeśli nie ma możliwości w inny sposób obliczyć wielkości pnia, ma zastosowanie zarówno dla pni, które pozostały na wysokości 120 cm, jak i dla pni, które – jak w niniejszym przypadku – zostały ścięte przy gruncie, wobec tego korekta obniżenia winna więc być zróżnicowana;

3. art. 83 ust. 1 i ust. 6 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, poprzez wyprowadzenie z tych przepisów normy prawnej z naruszeniem dyrektyw wykładni literalnej przepisu i przyjęcie, iż wiek drzewa ma znaczenie dla obliczenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy przepisy wskazują wprost, iż wiek drzewa poniżej 10 lat wyklucza w ogóle możliwość nałożenia jakiejkolwiek kary, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody;

4. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 2 i art. 3 tej ustawy poprzez przyjęcie z naruszeniem wykładni w szczególności celowościowej i systemowej, iż nawet drewno obumarłe, które jest wyłomem stanowi drzewo w rozumieniu ustawy, mimo iż celem ustawy jest ochrona przyrody, roślin i zadrzewień a wobec tego nie obejmuje swym zakresem elementów obumarłych;

5. art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, iż decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że uznanie organu ograniczone jest jedynie do etapu wyprowadzenia wniosków z określonego stanu faktycznego sprawy, w przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne, oraz poprzez przyjęcie, iż kary te mogą być wymierzane tylko w sposób określony w ustawie administracyjnej w sposób sztywny zgodnie z obliczeniami bez uwzględnienia szczególnych okoliczności, w sytuacji gdy w przedmiocie kar administracyjnych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z 12 grudnia 2011 r., II OPS 2/11, przyjmując, iż przy nakładaniu podwyższonych opłat (kary) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, a stanowisko to z uwagi na podobieństwo konstrukcji deliktów administracyjnych może mieć zastosowanie również do kar, o których mowa w ustawie o ochronie przyrody.

Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80, art. 84, art. 75 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi oraz błędne przyjęcie, iż "wydanie zaskarżonego aktu poprzedzone zostało wnikliwym zebraniem materiału dowodowego i jego dogłębną analizą przeprowadzoną z poszanowaniem obowiązujących zasad postępowania wynikających bezpośrednio z przepisów art. 7, art. 71 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r., SK 6/12, który zapadł po wydaniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie między innymi art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), dalej: u.o.p.

W skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 16 listopada 2011 r. w podstawach kasacyjnych wskazano również naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p.

Ponieważ przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa o sygn. SK 6/12, zainicjowana skargami konstytucyjnymi o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 u.o.p. z Konstytucją RP, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy SK 6/12.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 1 lipca 2014 r., SK 6/12 (Dz.U. z 2014 r. poz. 926) orzekł, że:

"I. Art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto postanowił na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie."

Powyższy wyrok TK został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 14 lipca 2014 r.

W związku z wydaniem powyższego wyroku przez Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. NSA podjął zawieszone postępowanie.

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisów ustawy, na podstawie których były wydane zaskarżone decyzje, czego nie mógł uwzględnić w swym wyroku z dnia 16 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie może nie być brane pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną, do czego obliguje uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09 (ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 16). Zgodnie z powyższą uchwałą:

"W sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)."

Skład orzekający w niniejszej sprawie do respektowania powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. zobowiązuje ponadto brzmienie art. 269 § 1 p.p.s.a., który stanowi: "Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio" (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, wyd. 5, s. 670-673).

Stanowisko zajęte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09, skład rozpoznający niniejszą sprawę, podziela w całej rozciągłości uznając tym samym, iż stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., SK 6/12, że przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, pozwala stosownie do ww. uchwały NSA z 7 grudnia 2009 r. na bezpośrednie zastosowanie przepisów art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP.

Ponieważ wyrok TK z 1 lipca 2014 r., SK 6/12 orzekający o niekonstytucyjności ww. przepisów ustawy o ochronie przyrody ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczny, stanowi podstawę do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach będących w toku (zawisłych przed Sądem) zgodnie z postanowieniami art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Jak wynika z powyższego przepisu, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, może powodować różne następstwa procesowe w zależności od tego, czy sprawa toczy się przed organem administracji publicznej, czy też przed sądem (w tym również przed sądem administracyjnym) oraz od tego, czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, prawomocne orzeczenie sądowe, albo nieostateczna decyzja lub nieprawomocne orzeczenie sądowe. W przypadku kiedy przed wejściem w życie orzeczenia TK, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, była wydana ostateczna decyzja administracyjna, można żądać wznowienia postępowania zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. Podobnie, jeżeli było wydane prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, można żądać stosownie do art. 272 § 1 p.p.s.a. wznowienia postępowania sądowego. Natomiast nieostateczna decyzja administracyjna, nieprawomocne orzeczenie sądowe na skutek orzeczenia TK, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, powinny być uchylone przez organ drugiej instancji lub sąd drugiej instancji, do którego wniesiono środek odwoławczy.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie, w której od wyroku (nieprawomocnego) z dnia 16 listopada 2011 r., została wniesiona skarga kasacyjna, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 185 § 1 p.p.s.a.) albo na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę. Rozpoznając skargę w oparciu o powyższy przepis i mając na uwadze wyrok TK z dnia 1 lipca 2014 r., SK 6/12 stwierdzający niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, Naczelny Sąd Administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i b/ p.p.s.a. bądź też uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z ust. 3 art. 190 Konstytucji, wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, "jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego".

W pkt II wyroku z dnia 1 lipca 2014 r., SK 6/12 Trybunał Konstytucyjny postanowił, że przepisy wymienione w pkt I, których stwierdził niezgodność z przepisami Konstytucji, "tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej".

Utrata mocy obowiązującej przepisów, których niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny, może oczywiście nastąpić w krótszym terminie, jeżeli nowe przepisy uchwali Sejm, które wejdą do systemu prawnego w miejsce przepisów, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał.

Orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą rodzą konsekwencje na przyszłość w postaci utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (przepisów), którego stwierdzono niezgodność oraz następstwa prawne, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji w stosunku do aktów stosowania prawa (decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe) wydanych wcześniej, przed wejście w życie orzeczenia TK.

Przy czym należy zauważyć, że stwierdzenie niekonstytucyjności aktu normatywnego z konsekwencją w postaci utraty jego mocy obowiązującej następuje ze skutkiem ex nunc, zaś konsekwencje procesowe, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji ponieważ dotyczą aktów wcześniej wydanych (przed orzeczeniem TK), sanują je niejako z mocą wsteczną – ex tunc (wyrok NSA z 23 czerwca 2008 r., I OSK 1007/07, wyrok SN z 20 maja 2009 r., I CSK 379/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 172).

Poza tym adresatem obowiązków wynikających z faktu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którego stwierdzono niekonstytucyjność, jest organ stanowiący prawo (Sejm, minister), a adresatami kompetencji do podejmujmowania rozstrzygnięć, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji są organy stosujące prawo (organy administracji publicznej, sądy).

Z analizy przepisów ust. 3 i 4 art. 190 Konstytucji wynika, że orzeczenie TK stwierdzające niezgodność aktu normatywnego z aktem hierarchicznie wyżej usytuowanym w systemie źródeł prawa powszechnie obowiązującego, rodzi dwojakie konsekwencje, inne w stosunku do zdarzeń przyszłych i inne do zdarzeń, które miały miejsce przed wydaniem orzeczenia TK i w stosunku do których zostało już wydane orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna. Można więc mówić o działaniu prospektywnym orzeczenia TK, jak i retrospektywnym ("Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego" – tekst wystąpienia Prezesa TK M. Safjana wygłoszonego w Komitecie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, 6 stycznia 2003 r.).

Tak więc utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego, którego stwierdzono niekonstytucyjność, nie jest jedynym następstwem wejścia w życie orzeczenia TK, świadczą o tym postanowienia ust. 4 art. 190 Konstytucji, których adresatami są sądy i organy administracji publicznej.

W związku z powyższym należy zastanowić się nad sformułowaniem zdania pierwszego ust. 3 art. 190 Konstytucji, w którym zawarto dwie różne regulacje prawne. Pierwsza z nich dotyczy wejścia w życie orzeczenia TK a druga, możliwości określenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którego stwierdzono niekonstytucyjność, niż termin wejścia w życie orzeczenia TK.

Przy takiej redakcji przepisu ust. 3 art. 190 wydaje się, że dla ustawodawcy konstytucyjnego kwestią odrębną był termin wejścia w życie orzeczenia TK, od tego jaki termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego może określić TK.

Norma prawna zawarta w pierwszej części zdania art. 190 ust. 3 Konstytucji, nie jest tożsama znaczeniowo z normą zamieszczoną w drugiej części tego zdania, która stanowi normę kompetencyjną dla TK do określenia jedynie innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, z czego jak się wydaje nie można jednak wnioskować, że TK może określić inny termin wejścia w życie swego orzeczenia, niż wejście "w życie z dniem ogłoszenia". Konsekwencją wejścia w życie orzeczenia TK jest jego obowiązywanie.

Nie ma też chyba wątpliwości, że utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego może nastąpić dopiero po wejściu w życie orzeczenia TK, a nie wcześniej.

Wejście w życie orzeczenia TK "z dniem ogłoszenia" jest normą wynikającą z mocy prawa z Konstytucji i określenie tego terminu nie należy do kompetencji TK. Gdyby ustawodawca konstytucyjny chciał oddać kompetencje w tym zakresie Trybunałowi Konstytucyjnemu to inaczej by sformułował przepis art. 190 ust. 3, który powinien wtedy np. tak brzmieć: "Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin wejścia w życie orzeczenia".

Określenie daty wejścia w życie orzeczenia TK, a więc to od kiedy obowiązuje, nie należy do Trybunału Konstytucyjnego i nie ma związku z tym, jaki termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego określi Trybunał, jak by można wnioskować z niektórych orzeczeń TK, w których wprost się wskazuje, że w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, mimo że obalone w stosunku do niego zostało domniemanie konstytucyjności, powinny być przestrzegane i stosowane niekonstytucyjne przepisy przez wszystkich adresatów, w tym przez Sądy (wyroki TK: z 27 kwietnia 2005 r., P 1/05, OTK ZU-A 205, nr 4, poz. 42, z 7 marca 2007 r., K 28/05, OTK ZU-A 2007, nr 3, poz. 24, z 29 lipca 2014 r., P 49/13, Dz.U. z 2014 r. poz. 1052, Lex nr 1491200).

Utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego jest jednym, lecz nie jedynym, skutkiem (następstwem) wejścia w życie z dniem ogłoszenia orzeczenia TK. Dokonując wykładni art. 190 ust. 3 Konstytucji nie można zapominać o skutkach wynikających z ust. 4 art. 190 Konstytucji, które mogą nastąpić niezależnie od tego, jaki termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego określi TK, gdyż wznowić postępowanie (art. 147 k.p.a., art. 272 § 1 p.p.s.a.), uchylić decyzję nieostateczną, od której wniesiono odwołanie (art. 138 § 2 k.p.a.), czy też uchylić wyrok, od którego wniesiono skargę kasacyjną (art. 185 § 1 p.p.s.a.), można po wejściu w życie orzeczenia TK, które nastąpiło z dniem jego ogłoszenia. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego przez TK i wejście w życie nowych przepisów, może mieć znaczenie dopiero przy podejmowaniu rozstrzygnięć w tych sprawach, nie musi więc oznaczać nakazu orzekania na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, jak wskazuje się w niektórych orzeczeniach TK. W okresie od daty wejścia w życie orzeczenia TK do daty wejścia w życie nowych przepisów, organy administracji publicznej i sądy realizujące uprawnienia wynikające z art. 190 ust. 4 Konstytucji, powinny mieć możliwość zawieszenia postępowania (wniosek de lege ferenda). Bowiem na skutek orzeczenia TK orzekającego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, z chwilą ogłoszenia wyroku na sali rozpraw, obalone zostaje domniemanie jego konstytucyjności ostatecznie i bezwarunkowo, niezależnie od określonej daty utraty jego mocy obowiązującej (wyroki TK z: 13 marca 2007 r., K 8/07, OTK ZU-A 2007, nr 3, poz. 26, wyrok z 11 maja 2007 r., K 2/07, OTK ZU-A 2007, nr 5, poz. 48). W wyroku z 27 października 2004 r., SK 1/04 (OTK ZU-A 2004, nr 9, poz. 96) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że obowiązywanie przez określony czas niekonstytucyjnego przepisu stawia wyzwanie i możliwość wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją.

Sam więc fakt wejścia w życie z dniem ogłoszenia orzeczenia TK, pozwala sądom i organom administracji publicznej na uruchomienie procedur przewidzianych w art. 190 ust. 4 Konstytucji, bez potrzeby oczekiwania kiedy upłynie termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, określony przez TK. Nie ma oczywiście tych wątpliwości kiedy utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego następuje w tym samym terminie co wejście w życie orzeczenia TK.

Przepisy art. 190 ust. 3 (zdanie pierwsze) Konstytucji w związku z tym co stanowi ust. 4, w doktrynie i w orzecznictwie sądowym od lat budziły poważne wątpliwości interpretacyjne wynikające z tego, iż przyjmowano, że TK określając inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, jednocześnie określa jak gdyby inny termin wejścia w życie swego orzeczenia, niż – z dniem ogłoszenia orzeczenia w organie urzędowym (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 65-87; B. Adamiak, Zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą – jako przesłanka prawidłowości decyzji administracyjnej, "Przegląd Sądowy" 2007, nr 1, s. 3-15; wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07, Lex nr 357511; wyrok NSA z 23 czerwca 2008 r., I OSK 1007/07; wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r., I OSK 586/08, Lex nr 526408; wyrok NSA z 12 września 2013 r., II FSK 1964/13, Lex nr 1375594).

Należy zgodzić się z poglądem, że odroczenie przez TK terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którego stwierdzono niekonstytucyjność, nie może być rozumiane jako nakaz dla organów administracji publicznej i sądów w dalszym ciągu stosowania tego aktu w procedurach przewidzianych w art. 190 ust. 4 Konstytucji, gdyż byłoby to zaprzeczeniem jakiejkolwiek logiki i racjonalności, skoro i tak po utracie mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu (przepisów) należałoby ponownie weryfikować wszystkie orzeczenia wydane w oparciu o akt normatywny, który utracił domniemanie konstytucyjności.

Przyjęcie takiego rozumienia art. 190 ust. 3 (zdanie pierwsze) Konstytucji, że wejście w życie orzeczenia TK następujące zawsze z mocy prawa z dniem jego ogłoszenia stanowi podstawę do realizacji kompetencji, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji, niezależnie od tego, jaki termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego określi TK, pozwalałoby na zerwanie z utożsamianiem obowiązywania niekonstytucyjnego aktu normatywnego z obowiązkiem jego stosowania przez organy administracji publicznej i sądy.

W orzecznictwie sądowym pogląd, że sąd może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą (Konstytucją) nawet w okresie odroczenia mocy obowiązującej tego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny, nie budzi już raczej wątpliwości, skoro uprawnienie sądu do badania zgodności przepisów rozporządzenia z przepisami ustawy i odmowę zastosowania przepisu rozporządzenia, można wyprowadzić z brzmienia art. 178 ust. 1 w związku z art. 8 Konstytucji RP (wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39; wyrok NSA z 23 lutego 2006 r., II OSK 1403/05, ZNSA 2007, nr 1, s. 136; wyrok NSA z 4 lipca 2007 r., II OSK 575/07; wyrok NSA z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 67/08; wyrok NSA z 29 października 2008 r., I OSK 740/08; wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., I FSK 1978/07; wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., I FSK 1166/08; wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., I FSK 1990/08; wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r., I OSK 483/10; wyrok SN z 18 grudnia 2002 r., I PKN 668/01, OSNP 2004, nr 3, poz. 47; wyrok SN z 25 sierpnia 2011 r., II CNP 11/11, Lex nr 960519).

Podobnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zaczyna dominować pogląd, że orzeczenie TK stwierdzające niezgodność przepisów ustawy z Konstytucją i jednoczesne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej tych przepisów, nie może obligować sądów do orzekania w procedurach przewidzianych w art. 190 ust. 4 Konstytucji na podstawie przepisów, które utraciły domniemanie konstytucyjności, do czasu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego określonego przez TK, gdyż byłoby to sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i prawem jednostki do szybkiego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z europejskimi standardami dobrej praktyki administracyjnej (wyrok NSA z 12 września 2006 r., I OSK 365/06; wyrok NSA z 21 maja 2009 r., II OSK 179/09, Lex nr 507638; wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I OSK 1070/10; wyrok NSA z 9 czerwca 2011 r., I OSK 231/11; wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2014 r., II SA/Gd 440/14; wyrok NSA z 4 grudnia 2014 r., II OSK 2696/14; wyrok SN z 7 kwietnia 1998 r., I PKN 90/98, OSNP 2000, nr 1, poz. 6; postanowienie SN z 26 maja 1998 r., III SW 1/98, OSNP 1998, nr 17, poz. 528; postanowienie SN z 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNP 2001, nr 10, poz. 331; uchwała SN z 23 stycznia 2001 r., III ZP 30/00, OSNP 2001, nr 23, poz. 685; wyrok SN z 5 września 2001 r., II UKN 542/00, OSNP 2003, nr 11, poz. 276; wyrok SN z 12 czerwca 2002 r., II UKN 419/01, OSNP 2002, nr 23, poz. 580; wyrok SN z 4 grudnia 2002 r., III RN 202/01, OSNP 2003, nr 24, poz. 584; wyrok SN z 24 stycznia 2006 r., I PK 116/05, OSNP 2006, nr 23-214, poz. 353, Lex/el 2014 nr 207556; wyrok SN z 23 stycznia 2007 r., III PK 96/06, OSNP 2008, nr 5-6, poz. 61; wyrok SN z 18 maja 2010 r., III UK 2/10, OSNP 2011, nr 21-22, poz. 278, wyrok SN z 7 marca 2012 r., I UK 519/12, Lex nr 1353124; wyrok SN z 25 kwietnia 2013 r., I UK 593/12, Lex nr 1353125; wyrok SN z 8 listopada 2013 r., II UK 156/13, Lex nr 1396413; uchwała SN z 27 marca 2014 r., I KZP 30/13, OSP 2014, nr 11, poz. 105).

W powyżej powołanych orzeczeniach najczęściej podnosi się, że przepis uznany przez TK za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie. Skoro uznane za niezgodne z Konstytucją przepisy ustawy naruszały przepisy Konstytucji od dnia ich wejścia w życie (ex tunc), to nie mogą być legalną podstawą prawną orzekania przez sądy po ogłoszeniu wyroku TK. Sądy nie mają obowiązku stosowania przepisów sprzecznych z Konstytucją, która jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 Konstytucji).

Przepis uznany przez TK za niezgodny z aktem hierarchicznie wyższym jest wadliwy, tak więc decyzja administracyjna, czy wyrok sądowy wydane na takiej podstawie prawnej (przed orzeczeniem TK) muszą być także uznane za wadliwe.

Akt normatywny (przepis) niezgodny z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków.

Derogacja aktu normatywnego na skutek orzeczenia TK stwierdzającego jego niekonstytucyjność ma charakter bezwarunkowy i ostateczny, co uniemożliwia stosowanie tego aktu do oceny jakichkolwiek, w tym wcześniejszych stosunków prawnych, jak to przewiduje art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Zgodnie ze wskazaniami TK zawartymi w wyroku z 27 października 2004 r., SK 1/04, sądy dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, kiedy zostanie odroczona utrata mocy obowiązującej aktu normatywnego, obowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszanych przepisem oraz powody, dla których odroczono termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnych przepisów.

W uzasadnieniu wyroku z 1 lipca 2014 r., SK 6/12 Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę między innymi na to, że ustawowe ograniczenia w korzystaniu z prawa własności w związku z ochroną przyrody muszą odpowiadać wymaganiom wynikającym z zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji). Natomiast przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. tego wymogu nie spełniają, z uwagi na ukształtowanie zasady odpowiedzialności za naruszenie ustawowego obowiązku i represyjność w określeniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, która może niekiedy być sankcję nieproporcjonalną do uszczerbku wywołanego w środowisku naturalnym. Przepisy ww. ustawy nie uwzględniają sytuacji kiedy uszkodzenie drzewa nastąpiło na skutek sił przyrody lub z powodu jego choroby i kiedy zagraża ono życiu lub zdrowiu ludzi i to było powodem jego usunięcia. Wysokość kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia określona sztywno, nie pozwala uwzględnić stopnia uszczerbku w przyrodzie ani sytuacji majątkowej sprawcy deliktu, co może niekiedy doprowadzić do ruiny finansowej czy odjęcia prawa własności nieruchomości.

Z powyższych względów TK uznał, że ograniczenia prawa własności wynikające z zaskarżonych przepisów, nie spełniają testu proporcjonalności i tym samym są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe rozważania bezsporne jest, że przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p., na których podstawie została wydana zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r., SK 6/12 ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z dnia 14 lipca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 926). Nie ma więc wątpliwości, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] r. oraz decyzja Wójta Gminy N. z dnia [...] r. były wydane w oparciu o wadliwą podstawę prawną. Wadliwości tej nie mógł również prawidłowo ocenić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wydał zaskarżony wyrok przed wejściem w życie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r. W związku z powyższym zaskarżony wyrok w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie odpowiada prawu, musi więc być uchylony czemu zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie nie stoi na przeszkodzie pkt II wyroku TK z 1 lipca 2014 r., SK 6/12. Ponieważ główną przyczyna uchylenia zaskarżonego wyroku jest naruszenie prawa materialnego należało orzec w oparciu o przepis art. 188 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę skutki jakie rodzi ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego dla przepisów ustawy o ochronie przyrody, uznanych za niezgodne z Konstytucją, rozpoznając skargę należało ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Wydanie orzeczenia na podstawie art. 188 p.p.s.a. obliguje Sąd do sformułowania oceny prawnej i wskazań do co dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.). Ocena prawna w tym przypadku jest podyktowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2014 r., który jest ostateczny i ma moc powszechnie obowiązującą (art. 190 ust. 1 Konstytucji).

Natomiast jako wskazanie co dalszego postępowania, należy zalecić organom właściwym w niniejszej sprawie, aby powstrzymały się z wydaniem decyzji do czasu wejścia w życie nowych przepisów (w miejsce przepisów, których stwierdzono niezgodność z Konstytucją), z uwagi na to, że w pkt II wyroku z 11 lipca 2014 r., SK 6/12 Trybunał Konstytucyjny określił, iż przepisy ustawy o ochronie przyrody uznane za niezgodne z Konstytucja, tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Rozwiązanie takie ma na celu ochronę praw strony i uniknięcie wydania decyzji na podstawie przepisów, których została stwierdzona niekonstytucyjność, co i tak musiałoby prowadzić do wznowienia postępowania administracyjnego i wydania nowej decyzji.

Na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając za szczególnie uzasadniony przypadek obowiązek uwzględnienia w rozstrzygnięciu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 lipca 2014 r., SK 6/12.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz art. 200 i art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.