Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2079/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2005 r. Nr ... w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę ... zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w W., powołując się m.in. na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623), art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2000 r. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. nr ... z dnia ... marca 2004 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu... marca 2001 r. Agencja Celna S. - działając z upoważnienia I. Spółki z o. o. dokonała według dokumentu SAD nr ... zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci [...], klasyfikując go do kodu PCN 2942 00 00 9 z konwencyjną stawką celną w wysokości 6 %. Towar zrewidowano, stwierdzono pojemniki z rozpylaczami (aerozole) różnej wielkości, bez jakichkolwiek etykiet i opisu. Dołączono wyjaśnienia importera. Ilość towaru przyjęto z faktury z dnia ... marca 2001 r. Po uiszczeniu należności towar zwolniono.

W marcu 2003 r. Wydział Kontroli Podmiotów Gospodarczych Izby Celnej Port Lotniczy w W. przeprowadził kontrolę przedmiotowego zgłoszenia celnego na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego w zakresie kontroli dokumentów tj. zgłoszenia celnego wraz z załącznikami. W wyniku czynności kontrolnych ustalono, iż zastosowana przez Stronę klasyfikacja importowanego towaru w postaci p. naturalnego w rozpylaczu jest nieprawidłowa.

W związku z wynikami ww. kontroli Naczelnik Urzędu Celnego ... w W. postanowieniem z dnia ... stycznia 2004 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowego kodu taryfy celnej towaru ujętego w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług, a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją nr ... z dnia ... marca 2004 r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części określenia kodu taryfy celnej, stawki celnej, kwoty długu celnego i kwoty podatku od towarów i usług i orzekł w tym zakresie, klasyfikując importowany towar według kodu PCN 930400000 ze stawką celną konwencyjną w wysokości 21%.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia ...06.2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. Wyjaśniając przesłanki, jakimi kierowały się organy celne kwestionując zasadność zastosowanej przez Stronę taryfikacji importowanego towaru organ odwoławczy zwrócił uwagę, że klasyfikacja towarów podlega pewnym warunkom, określającym zasady, na których jest oparta oraz Ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod Taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (przy czym wiążący jest tu, wynikający z art. 85 § 1 Kodeksu celnego, stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego).

Na podstawie całości akt sprawy stwierdzono, iż przedmiotem przywozu był [...] o nazwie handlowej "..." (według faktury z dnia ... marca 2001 r.) o składzie surowcowym [...] (pismo Strony z dnia ... listopada 2004 r.). Zgodnie z oświadczeniem Strony w roztworze p., poza ww. związkami organicznymi nie występują inne dodatki, a więc i substancje wyrzutowe, natomiast p. użyty w pojemnikach został rozpuszczony w alkoholu. Niesporne jest, iż p. jest związkiem organicznym, jednakże nie może być uznany za związek objęty działem 29 Taryfy celnej, ponieważ odpowiada charakterystyce towarów określanych jako "przyprawy", których definicję ujęto w uwadze 2 uwag ogólnych do działu 9 Taryfy celnej. Zgodnie z nią "przyprawy" to grupa produktów roślinnych (łącznie z nasionami), bogatych w olejki eteryczne i substancje aromatyczne, które ze względu na charakterystyczny smak są używane głównie jako przyprawy. Ponadto z uwagi na to, iż p. w spornym towarze nie został połączony z alkoholem w celach ułatwienia transportu, czy ze względu na bezpieczeństwo, lecz ze względu na cel oraz sposób stosowania preparatu (odstraszenie zwierząt poprzez pokrywanie preparatem miejsc, które winny być przez nie omijane), należy uznać, iż produkt ten stał się towarem do zastosowań specjalnych, a nie ogólnego użytkowania.

Dodatkowo organ zauważył, iż h. władze celne w dniu ... maja 2001 r. wydały wiążącą informację taryfową (BTI) nr ..., w której towar o podobnym składzie surowcowym i działaniu zaklasyfikowano do kodu 9304 00 00 00. Za zasadną zatem należało uznać klasyfikację zastosowaną przez organ I instancji w decyzji z dnia ... marca 2004 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego ... w W. zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez:

określenie przez organ nieprawidłowego dla importowanego towaru kodu PCN 9304 00 00 0 Taryfy celnej ustanowionej w §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.) w wyniku czego organ określił nieprawidłową, wyższą stawkę celną, a w konsekwencji kwotę niedoboru należności celnych i kwotę podatku od towarów i usług;

wykluczenie przez organ kodu PCN 2942 00 00 9 Taryfy celnej właściwego według spółki dla importowanego towaru.

Zdaniem skarżącej spółki nieprawidłowe określenie (i wykluczenie) kodu PCN przez organ wynika z przeprowadzenia klasyfikacji importowanego towaru niezgodnie z regułami klasyfikacji towarów stosowanymi w Taryfie celnej, zawartymi w "Wyjaśnieniach do Taryfy celnej" stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (zał. do Dz.U. Nr 74, poz. 830), tj. regułami zawartymi w Międzynarodowej Konwencji w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów sporządzonej w Brukseli dnia 14 czerwca 1993 r. i obowiązującej w Polsce od dnia 1 stycznia 1996 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 11, poz. 63) oraz zostało dokonane wbrew ustaleniom co do stanu faktycznego importowanego towaru dokonanych przez organ odwoławczy w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ wyjaśnił, iż skład surowcowy towaru określonego jako "..." (p. w alkoholu) oraz jego zastosowanie - do odstraszania zwierząt (ochrona przed niepożądaną ingerencją lub atakiem zwierząt) dają podstawę do zaklasyfikowania spornego wyrobu do pozycji 9304 Taryfy celnej. Dodatkowo podniósł, iż w zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż w przypadku braku definicji danego towaru w Taryfie celnej, dla celów klasyfikacji taryfowej decydujące znaczenie ma opis produktów ujęty w treści uwag do sekcji i działów, pozycji oraz kodów PCN (o czym stanowi uwaga 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej), jak również w komentarzu do tych pozycji zawartych w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. W ocenie organu, za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżącej, iż przytaczając treść uwagi 2 uwag ogólnych do działu 9 Taryfy celnej organ nie wykazał związku pomiędzy wykluczeniem spornego towaru z tego działu, a możliwością, bądź nie, zaklasyfikowania go do działu 29 Taryfy celnej oraz nie wskazał, jasnego kryterium tego wykluczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) u.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.s.a.).

Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd podzielił stanowisko skarżącej, iż organy celne zastosowały w sposób nieprawidłowy przepisy prawa materialnego, taryfikując towar do pozycji 9304 taryfy celnej.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest klasyfikacja taryfowa towaru "..." o nazwie handlowej "...". Skarżąca zaklasyfikowała towar do kodu PCN 2942 00 00 9, organy celne uznały, iż do przedmiotowego towaru należy zastosować kod PCN 9304 00 00 0.

Opierając się na wyjaśnieniach strony organ celny ustalił, że w roztworze p. nie występują inne dodatki, a więc i substancje wyrzutowe, natomiast p. użyty w pojemnikach został rozpuszczony w alkoholu. Importowany produkt służy do zabezpieczenia określonych miejsc, przedmiotów itp. przed niepożądaną ingerencją zwierząt. Specyficzny skład chemiczny preparatu powoduje, iż jest on uciążliwy dla zwierząt, wywołując swoistego rodzaju reakcję obronną - staje się bodźcem do oddalenia się od źródła zapachu. Zatem, produkt ten pełni funkcję specyficzną - służy wyłącznie do odstraszania zwierząt. Odnośnie sposobu użycia towaru Strona wyjaśniła, iż roztwór p. należy nanieść wokół (lub na) miejsce, które chcemy zabezpieczyć. Czynności tej dokonuje się za pomocą aplikatora działającego na zasadzie pompki. Dozowanie odbywa się poprzez przekręcanie głowicy pojemnika, której obrót powoduje zasysanie preparatu, a następnie wyrzut jego niewielkiej ilości na zewnątrz na odległość około ... cm.

Organ celny stwierdził, iż prawidłowym kodem do zaklasyfikowania importowanego produktu jest kod PCN 9304 00 00 0, obejmujący "pozostałą broń (np. pistolety i karabiny sprężynowe, pneumatyczne lub gazowe, pałki), oprócz wyrobów z pozycji 9307".

Dział 93 taryfy celnej obejmuje "broń i amunicję; ich części i akcesoria". Zgodnie z uwagami ogólnymi do tego działu, zawartymi w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999r. (zał. do Dz.U. nr 74, poz. 830) - str. 2173, dział 93 obejmuje:

(1) wszelkiego rodzaju broń przeznaczoną do działań wojennych na lądzie, morzu lub w powietrzu (...),

(2) broń przeznaczoną do użycia przez osoby prywatne do obrony, polowania, strzelectwa (np. zminiaturyzowania strzelnice terenowe, strzelnice sportowe, stanowiska na otwartej przestrzeni itp.),

(3) inne urządzenia działające na zasadzie odpalenia ładunku wybuchowego (np. wyrzutnie do miotania liny i rakietnice),

(4) amunicję i pociski (inne niż wyroby wymienione w dziale 36).

W pozycji 9304 w taryfie celnej wydzielony został tylko jeden kod PCN - 9304 00 00 0. Do tego kodu klasyfikowana jest "pozostała broń (np. pistolety i karabiny sprężynowe, pneumatyczne lub gazowe, pałki) oprócz wyrobów z pozycji nr 9307".

Pojęcie "pozostała broń" zostało doprecyzowane w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. Zgodnie z treścią Wyjaśnień (str. 2177) pozycja 9304 taryfy celnej obejmuje następujące wyroby:

(1) pałki, sprzęt do obrony przed atakiem, krótkie laski z obciążeniem i temu podobne dla policji oraz obciążone laski spacerowe.

(2) kastety, tj. kawałki metalu dopasowane kształtem do zaciśniętej pięści, służące do zadawania ciosów.

(3) proce przeznaczone do strzelania do ptaków lub szkodników. Mogą mieć postać laski spacerowej.

(4) pneumatyczne strzelby, karabinki oraz pistolety. Broń ta może przypominać normalne karabiny i pistolety, lecz są one wyposażone w urządzenie do sprężania słupa powietrza, który po naciśnięciu spustu zostaje uwalniany z lufy broni, tym samym powodując wyrzucenie amunicji. Włączone tu są także strzelby i karabinki oraz pistolety działające na tej samej zasadzie lecz wykorzystujące inny gaz niż powietrze.

(5) Podobna broń działająca na zasadzie zwalniania silnego mechanizmu sprężynowego.

(6) Broń długa i pistolety wykorzystujące energię sprężonego dwutlenku węgla do wyrzucania na odległość automatycznej strzykawki, zawierającej środek usypiający lub lekarstwo (serum, szczepionka itp.), która ma dosięgnąć poruszające się swobodnie zwierzęta.

(7) Pojemniki aerozolowe zwierające gaz łzawiący.

Katalog towarów objętych pozycją 9304 jest katalogiem zamkniętym. Tak więc towar, który ma być zaklasyfikowany do tej pozycji, powinien mieścić się w jednej z siedmiu grup towarowych wymienionych w opisie pozycji 9304. Tymczasem żadna z wymienionych wyżej grup towarowych nie obejmuje środków służących do odstraszania.

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w decyzji Dyrektora Izby Celnej, iż w przypadku braku definicji danego towaru w taryfie celnej, dla celów klasyfikacji taryfowej decydujące znaczenie ma opis produktów ujęty w treści uwag do sekcji i działów, pozycji oraz kodów PCN (o czym stanowi uwaga 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej) jak również w komentarzu do tych pozycji zawartym w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. Natomiast nie podziela oceny tego organu, że importowane towary odpowiadają charakterystyce towarów objętych pozycją 9304 taryfy celnej. Ani w samej taryfie celnej ani w Wyjaśnieniach nie wymienia się funkcji "odstraszania" jako cechy identyfikującej towary klasyfikowane do pozycji 9304.

W ocenie organu I inst. do pozycji 9304 taryfy celnej zaliczyć należy "wszystkie substancje powodujące obezwładnienie czy też odstraszenie". W ocenie Sądu "obezwładnianie" nie jest synonimem "odstraszania" i nie można tych pojęć używać zamiennie.

W ofercie handlowej dostępne są różne środki, stosowane do odstraszania zwierząt, zarówno w płynie jak w innych postaciach, np. środki zapachowe, świece, urządzenia emitujące dźwięki o określonej częstotliwości. Środki te służą do odstraszania różnych zwierząt: komarów, pcheł, much, psów, kotów, kretów i innych. Przyjmując stanowisko organów celnych wszystkie tego typu środki należałoby klasyfikować do pozycji 9304. Tymczasem w Wyjaśnieniach do taryfy celnej zawarty został zamknięty katalog urządzeń, które w tej pozycji są klasyfikowane. W katalogu nie znalazł się żaden środek, którego zadaniem jest wyłącznie odstraszanie zwierząt.

Wszystkie wymienione w Wyjaśnieniach towary, klasyfikowane do pozycji 9304 służą do atakowania, czynnej obrony przed napastnikiem, a także działania na zwierzęta poprzez usypianie bądź podawanie lekarstwa. Ich cechą charakterystyczną jest to że służą do rażenia ludzi bądź zwierząt. A zatem prawidłowe byłoby zaklasyfikowanie do tej pozycji środka, który służy do obrony przed atakującym zwierzęciem czy człowiekiem, co zresztą znajduje potwierdzenie w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, gdzie w tomie V na str. 2285 stwierdza się, że do podpozycji 9304 00 klasyfikuje się produkt o nazwie "P.", będący 100 % ... (...) powodujący silne pieczenie oczu i twarzy napastnika, uniemożliwiający jego działanie przez około 45 minut. Tymczasem zadaniem środka będącego przedmiotem sprawy jest wyłącznie odstraszanie i stosowany jest niezależnie od tego, czy jakiekolwiek zwierze (...) znajdzie się w zasięgu jego działania. Spełnia on zatem, na co wskazuje również Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, funkcje ochronne przed niepożądaną ingerencją zwierząt (...). Nie można zgodzić się jednak ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ochrona przed niepożądaną (również potencjalną jak wskazano wyżej) ingerencją czynników zewnętrznych jest równoznaczna z obroną przed atakiem zwierząt. Potrzeba zabezpieczenia (ochrony) terenu czy sprzętów przy użyciu importowanego towaru z całą pewnością nie jest równoznaczna z obroną przed atakiem ze strony napastnika, a więc z zastosowaniem przedmiotowego wyrobu w sytuacji bezpośredniej ingerencji o charakterze inwazyjnym. Pojęcie "ochrona" nie jest, zdaniem Sądu, tożsame z pojęciem "obrona", i tym samym wykracza poza zakres zastosowania pozycji 9304 taryfy celnej.

Istotne w sprawie jest także to, iż decyzja organów celnych wydana została w wyniku kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru.

W ocenie Sądu, jeżeli weryfikacja po zwolnieniu towaru dotyczy klasyfikacji taryfowej, organ celny powinien uwzględniać, czy i na ile zgłaszający mógł zastosować w zgłoszeniu celnym prawidłowy kod PCN, to znaczy, czy obowiązujące przepisy dotyczące klasyfikacji (tzn. regulacje zawarte bezpośrednio w Taryfie celnej, Wyjaśnienia do taryfy celnej, ewentualnie regulacje zawarte w innych przepisach), są na tyle precyzyjnie sformułowane, że umożliwiały zgłaszającemu, przy zachowaniu należytej staranności, prawidłowo zaklasyfikować towar.

W ocenie Sądu, w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia skarżący nie mógł w oparciu o przytoczoną wyżej treść przepisów taryfy celnej i Wyjaśnień do taryfy zaklasyfikować towaru do pozycji 9304, bowiem organ celny przypisał importowany towar do tej pozycji dokonując rozszerzającej wykładni zakresu jej zastosowania.

Dodatkowo należy zauważyć, iż Dyrektor Izby Celnej powołał się w swojej decyzji na wiążącą informację taryfową (BTI) ) nr ..., wydaną w dniu ... maja 2001 r. przez h. władze celne (k. ... akt wspólnych). W aktach sprawy brak jest tłumaczenia tego dokumentu. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej wyjaśnił, iż organ celny nie posiada tłumaczenia WIT, na który powołał się w swojej decyzji. Pomijając już fakt, że do dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej wiążące informacje taryfowe wydawane przez administracje celne państw członków Unii Europejskiej nie miały w Polsce mocy wiążącej to należy zauważyć, iż brak tłumaczenia uniemożliwia ocenę tego dokumentu, czy rzeczywiście środek, dla którego h. władze celne wydały przedmiotową wiążącą informację taryfową jest podobny do produktu, który jest przedmiotem niniejszej sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien rozważyć i dokonać oceny w zakresie wyżej wskazanym, z uwzględnieniem powołanych przepisów prawa materialnego określających zasady i przesłanki klasyfikacji taryfowej importowanego towaru, czy istnieją również inne, dotychczas nie badane, aspekty i warunki do dalszego prowadzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów merytorycznych skutkujących wadliwością rozstrzygnięć, dlatego opierając się na art. treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.