Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 456/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 1 ART. 80 UST. 3,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności  jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia  bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1, art. 1 ust. 2, 1,
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacjii Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (organ) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] z [..]. o ustaleniu R.k. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 w wysokości 10.991, 83 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że S.k. złożyła wniosek

o przyznanie płatności na rok 2014. W przedmiotowym wniosku zadeklarowała

do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 9,59 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębie L., w gminie B. Wnioskowała ponadto o przyznanie płatności do krów. Decyzją z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał S.k. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Płatności zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawczyni 10 lutego 2015 r.

S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r. - czyli przed doręczeniem decyzji z [...]co potwierdza skrócony akt zgonu, przedłożony przez W.K.-.k. w dniu 6 lutego 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w K.. Organ wskazał, że W.K.-.k. otrzymała informację dotyczącą zasad i warunków umożliwiających przejęcie płatności przyznanych zmarłemu producentowi rolnemu.

W.K.-.k. wnioskiem złożonym w dniu 10 czerwca 2015 r. wystąpiła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku śmierci rolnika (wniosek transferowy). Do wniosku dołączyła kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku złożonego w dniu 2 czerwca 2015 r. w Sądzie Rejonowym w K., oświadczenia R.k., J. K. oraz K. R. o wyrażeniu zgody na wstąpienie W.K.-.k. do postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na miejsce spadkodawczyni i przyznanie jej płatności. W.K.-.k. złożyła również oświadczenie, w którym poinformowała, że pobrała z rachunku bankowego S.k. przyznane jej płatności. Postępowanie wszczęte na wniosek W.K.-.k. w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku śmierci rolnika, zostało przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. zawieszone z urzędu, do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w K. wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. W dniu 4 listopada 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęła kopia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt. VII Ns 556/15 z którego wynika, że jedynym spadkobiercą po zmarłej S.k. jest jej syn R.k..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z 27 listopada

2015 r. odmówił W.K.-.k. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 wskazując, że wnioskodawczym na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. nie jest uprawniona do przejęcia płatności po zmarłej S.k.. Decyzja został utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z [..] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 228/16, oddalił skargę W.K.-.k. oraz odrzucił skargę R.k..

Bank Spółdzielczy D. – G. Oddział w B. na zapytanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. poinformował organ, że płatności za 2014 r. przelane przez ARiMR na konto S.k. zostały pobrane przez R.k..

Po wszczęciu postępowania, decyzją Nr [...] z [..] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. ustalił R.k. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 r. w wysokości 10991,83 zł.

Organ wskazał, że wypłacone R.k. środki publiczne za rok 2014 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pochodzą ze środków

z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

(Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa o Agencji. Przepis ten nakłada na organy ARiMR obowiązek ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy K.p.a., ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), dalej jako ustawa z 26 stycznia 2007 r. wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65).

Organ wyjaśnił, że przedmiotem sprawy było ustalenie, czy R.k. pobrał nienależne płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014. Okolicznością bezsporną jest, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją [...] z dnia [...] r. przyznał S.k. na jej wniosek na rok 2014 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 10.991,83 zł. Przedmiotową płatność stanowiła kwota jednolitej płatności obszarowej w wysokości 8707.68 zł, płatności do krów w wysokości 1780.27 zł i płatności do owoców miękkich w wysokości 503.88 zł. Ponadto został przyznany zwrot dyscypliny finansowej w kwocie 56.34 zł. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 21 stycznia 2015 r. przez pełnoletniego domownika. Płatność przyznana ww. decyzją została przekazana na wskazany rachunek bankowy w dniu 10 lutego 2015 r S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r.

Odwołując się treści art. 110 K.p.a., organ podniósł, że decyzja z 16 stycznia 2015 r. nie została doręczona skutecznie stronie ze względu na jej śmierć, co oznacza, że organ jest nią związany. Środki przekazane na podstawie ww. decyzji w dniu 10 lutego 2015 r. na rachunek bankowy zmarłej S.k. należy uznać za płatności wypłacone bez podstawy prawnej, a zatem nienależne. Osoba podejmująca wypłacone w ten sposób środki jest nieuprawniona do ich pobrania, w związku z tym w pełni uzasadnione jest dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Organ wyjaśnił, że w art. 22 ustawy z 26 stycznia 2007 r. został przewidziany tryb wstąpienia spadkodawcy do postępowania w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej. W dniu śmierci S.k., zgodnie z treścią przepisów art. 924 i 925 KC nastąpiło otwarcie spadku i spadkobiercy nabyli spadek. W tej sytuacji siedmiomiesięczny termin, o którym stanowi art. 22 ust. 2 ustawy

z dnia 26 stycznia 2007 r., na wstąpienie spadkobiercy zmarłej do toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania płatności na rok 2014 biegł od 13 grudnia 2014 r. do 13 lipca 2015 r. Wniosek transferowy został złożony w dniu 10 czerwca 2015 r. przez W.K.-.k., ze wskazaniem siebie jako spadkobiercy po zmarłej S.k.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 września 2015 spadek po S.k. w całości nabył R.k. i to on mógł wstąpić do toczącego się postępowania administracyjnego w ww. terminie. Termin, o którym stanowi art. 22 ust. 2. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że z jego upływem strona utraciła uprawnienie do złożenia wniosku. W odróżnieniu od terminów prawa procesowego, nie podlega on przywróceniu na podstawie przepisów K.p.a . Prawidłowość postępowania w sprawie była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. (sygn. akt I SA/Ke 228/16) oddalił skargę W.K.-.k. oraz odrzucił skargę R.k..

Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust 1 a ustawy o Agencji decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest wydawana również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Z informacji zawartej w piśmie Banku Spółdzielczego D.-G. Oddział w Bielinach z dnia 13 września 2016 r., wynika, że R.k. pobrał ze wskazanego rachunku bankowego należącego do S.k. kwotę 2531,76 w dniu 5 lutego 2015 r., zaś kwotę 10991,83 w dniu 3 marca 2015 r.

Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki zwalniające od zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., normuje odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej jednolitej płatności obszarowej, w przypadku, gdy kwota płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.). Kurs euro ogłoszony przez Europejski Bank Centralny na dzień 30 września 2014 r. wynosił 4,1776 zł. Zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według ww. kursu euro wynosi 417,76 zł. Uzasadnione jest zatem odstąpienie od ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 56,34 zł, która to kwota nie przekracza równowartości 100 euro przeliczonej na złote wg. kursu 4,1776 zł. Natomiast kwota nienależnie pobranej przez stronę jednolitej płatności obszarowej w wysokości 8707,68 zł, płatności do krów w wysokości 1780,27 zł i płatności do owoców miękkich w wysokości 503,88 zł na rok 2014 przekraczają równowartość 100 euro. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ odwołał się do unormowania art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 w którym jako zasadę przewidziano czteroletni okres przedawnienia od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, określonej w art. 1 ust. 1. Datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w wymienionym przepisie, jest powzięcie informacji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o zgonie beneficjenta, co miało miejsce w dniu 6 lutego 2015 r. Zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr 0238-00000080021/17 z dnia 4 maja 2017 r. doręczono R.k. w dniu 11 maja 2017 r. - przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że beneficjent S.k. zmarła przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności na rok 2014. Organ przy wydaniu decyzji z dnia 16 stycznia 2015 r. nie popełnił pomyłki, gdyż informację o śmierci beneficjenta podjął dopiero w dniu 6 lutego 2015 r.

Odnosząc się do zarzutów strony w przedmiocie niewłaściwego procedowania organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty do zwrotu za rok 2014 stanowi postępowanie odrębne od postępowania w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku śmierci rolnika. W konsekwencji strona nie może skutecznie podnosić argumentów przeciwko decyzji o przyznaniu płatności w przypadku śmierci rolnika w niniejszym postępowaniu. Wyjaśnienia strony nie mają wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Argumenty te nie odnoszą się do podstaw prawnych, w oparciu o które rozstrzygnięto przedmiotową sprawę i nie mogą stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Powyższe kwestie były rozpatrywane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który wyrokiem z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 228/16 oddalił skargę oraz odrzucił skargę R.k..

W przypadku otrzymania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Znajduje to oparcie w art. 3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego Rozporządzenia (WE) Nr 1122/2009 oraz (UE) Nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnie pobranych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady Nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1234/2007 (Dz. Urz. L Nr 280 z 13.10.2012, str, 1). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji w rozpatrywanej sprawie znalazły zastosowanie przepisy dotyczące odsetek za zwłokę dla zaległości podatkowych.

Na powyższą decyzję R.k. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego i uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że przedmiotowej decyzji zarzuca liczne błędy w ustaleniach faktycznych wynikające z wprowadzenia go w błąd przez urzędnika państwowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(jt. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.

utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. o ustaleniu R.k. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 w wysokości 10.991, 83 zł.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. S.k. na rok 2014 złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (jednolitej płatności obszarowej, płatności do krów, płatność do owoców miękkich) Decyzją z 16 stycznia 2016 r., uwzględniając żądanie organ przyznał S.k. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej kwocie 10991,83 zł tj. jednolitą płatność obszarową w wysokości 8707,68 zł, płatność do krów - 1780,27 płatność do owoców miękkich – 503,88 zł Ponadto przyznano S.k. kwotę 56,34 z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Odbiór decyzji przesłanej na adres beneficjenta został potwierdzony w dniu 21 stycznia 2015 r. Płatność została przekazana na rachunek bankowy 10 lutego 2015 r.

S.k. zmarła w dniu 13 grudnia 2014 r. o czym organ został powiadomiony w dniu 6 lutego 2015 r. Bezspornym jest, że środki w wysokości 10991,83 zł znajdujące się na koncie S.k. zostały pobrane przez R.k. w dniu 3 marca 2015 r..

Zgodnie z poglądami judykatury jak i doktryny decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Oznacza powyższe, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem ona do obrotu prawnego. Zmarły nie staje się, co oczywiste, beneficjentem płatności, a przekazana przez organ kwota pieniężna nie jest płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Należy zatem podzielić stanowisko organu, że wobec śmierci S.k. przed wydaniem decyzji przyznającej płatność, ziściły się przesłanki prawne do uznania, że skarżący dysponował opisanymi środkami publicznymi – bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Nie zaistniał bowiem stosunek publicznoprawny skonkretyzowany indywidualnym aktem administracyjnym w postaci decyzji administracyjnej, z którego wynikałoby prawo tak S.k. jak i skarżącego do otrzymania płatności. Decyzja uznana za nieistniejącą nie może być źródłem praw. Doszło zatem do wydatkowania środków publicznych bez podstawy prawnej na rzecz podmiotu, który nie był stroną postępowania w sprawie przyznania płatności. Trafnie organ uznał przekazane środki publiczne na rachunek bankowy na podstawie decyzji nieistniejącej za kwotę nienależnie pobraną podlegającą zwrotowi stosownie do art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W niniejszej sprawie pobranie nienależnego świadczenia wynika z braku obowiązku organów do wypłaty środków pomocowych z uwagi na brak podstawy prawnej. Wydanie decyzji o przyznaniu płatności jak i dokonanie wypłaty środków nastąpiło już po śmierci wnioskodawcy w sytuacji, gdy skarżący R.k., nie spełnił warunków wynikających z art. 22 ustawy z 26 stycznia 2007 r. Jako jedyny spadkobierca testamentowy w terminie 7 miesięcy nie złożył wniosku transferowego i nie wstąpił w miejsce zmarłego beneficjenta do postępowania zainicjowanego wnioskiem S.k. o przyznanie płatności. Wniosek taki złożony został przez W.K.-.k., z tym, że nie będąc spadkobiercą S.k. nie mogła ona otrzymać pomocy finansowej w miejsce zmarłego rolnika. Skarga na decyzje organu odmawiającą W.K.-.k. przyznania płatności została oddalona wyrokiem WSA w K. z 31 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 228/17.

Wprowadzony od 2 kwietnia 2014 r. ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepis art. 29 ust. 1a, pozwala na zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszym przypadku, skoro do nienależnego pobrania środków doszło 3 marca 2015 r. Na marginesie należy zauważyć, że ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów o charakterze intertemporalnym i przepis art. 29 ust 1a jako norma kompetencyjna, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa ma zastosowanie począwszy od 2 kwietnia 2014 r., również w stosunku do przypadków, gdy do pobrania nienależnych środków doszło przed tą datą. Przedmiotem sprawy dotyczącej ustalenia nienależnych płatności nie jest bowiem regulowanie stosunków prawnych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, ale ustalenie, czy pobrana przez podmiot kwota płatności, może być uznana za nienależnie pobraną.

Zdaniem Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że w sprawie nie mogą mieć zastosowania regulacje wspólnotowe, przewidujące możliwość zwolnienia beneficjenta nienależnych płatności z obowiązku zwrotu uzyskanego wsparcia, określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, wynikające z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r., oraz art. 40 ustawy z 26 stycznia 2007 r. (z wyłączeniem kwoty 56,34 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej).

Zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia przesłanek:-płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, - błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Podkreślić należy, że w treści art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 prawodawca unijny posłużył się zwrotami niedookreślonymi takimi jak "pomyłka organu", czy też błąd, który "nie mógł zostać wykryty przez rolnika". Rozporządzenie nie definiuje pojęcia pomyłki organu, z tym, że w judykaturze utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "pomyłki organu" należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności. Pomyłka organu może zaistnieć zarówno wówczas, gdy np. na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych jak i wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności." (tak NSA w wyrokach z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 584/14, z 11 października 2013 r., sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1861/12 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie wskazany przepis nie może mieć zastosowania, ponieważ płatność w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2014 r. nie nastąpiła w wyniku pomyłki organu. Wydając decyzję z 16 stycznia 2015 r. w przedmiocie przyznania płatności wsparcia bezpośredniego doręczaną na adres S.k. w dniu 21 stycznia 2015 r. organ nie posiadał wiedzy o jej śmierci Nawet jeżeli uznać, że realizując płatność organ posiadał wiedzę o śmierci i rozpatrywać samą wypłatę w kategorii pomyłki organu, to należy zauważyć, że przepis art. 80 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr1122/2009 wymaga do wyłączenia obowiązku zwrotu spełnienia drugiej przesłanki - by błąd w zwykłych okolicznościach nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Bezspornie w dacie otrzymania decyzji i pobrania środków skarżący posiadał wiedzę o śmierci S.k.. Oznacza to, że przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności nie zostały spełnione.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95. Przepis art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95 przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Organ powziął wiadomość o zgonie beneficjenta 6 lutego 2015 r. a tym samym, powziął wiadomość, że doszło do nieprawidłowości wynikającej z wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana w dniu 4 maja 2017 r. i doręczona R.k. w dniu 11 maja 2017 r. – a zatem przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95.

Sąd podziela też stanowisko organu, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z wyłączeniem płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., przewiduje możliwość odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranej jednolitej płatności obszarowej, w przypadku, gdy kwota płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.). Kurs euro ogłoszony przez Europejski Bank Centralny na dzień 30 września 2014 r. wynosił 4,1776 zł., równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według ww. kursu euro wynosi 417,76 zł. Kwota pobranych płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 56,34 zł, nie przekracza równowartości kwoty 100 euro przeliczonej na złote wg. kursu 4,1776 zł., zachodzi zatem przesłanka odstąpienia od przyjęcia jej jako kwoty nienależnie pobranej płatności. Wypłacone kwoty pozostałych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014: jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i płatność do owoców miękkich przekraczają równowartość 100 euro, co oznacza, że w odniesieniu do tych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy.

Należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Postępowanie w niniejszej sprawie ma odrębny charakter od postępowania przedmiocie przyznania pomocy finansowej w przypadku śmierci rolnika. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie mogą być zatem okoliczności związane ze złożonym wnioskiem transferowym przez W.K.-.k., lecz jedynie czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość ich dochodzenia

W związku z powyższym należy stwierdzić, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.