Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 777/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 4, 5
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187 § 1.
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016r. sprawy ze skarg spółki A na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 i 2012 rok oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi decyzjami z dnia "[...]", wymienionymi w sentencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" i "[...]" w sprawie wymiaru Spółce A. podatku od nieruchomości odpowiednio na 2011r. i 2012 r.

Z motywów decyzji oraz akt podatkowych wynika następujący stan spraw :

Decyzjami z dnia "[...]" Prezydent Miasta "[...]" (z upoważnienia którego działała Kierownik Referatu Podatków i Opłat w Departamencie Skarbnika Miasta Urzędu Miejskiego) określił Spółce A. (dalej powoływana jako "skarżąca", "podatnik", "spółka") wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 172.098,00 zł i za 2012 w kwocie 165.260 zł.

W odwołaniach od tych decyzji podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Podatnik zakwestionował stanowisko

organu podatkowego pierwszej instancji co do rozumienia pojęcia "względy techniczne", zarzucając mu (m.in.) błędną interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U z 2014r. poz. 849) zwanej dalej w skrócie " u.p.o.l.".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami z dnia 13.07.2015 r. wyznaczyło podatnikowi termin do zgłaszania nowych dowodów i wniosków dowodowych (nie zgłaszanych dotychczas w pierwszoinstancyjnym postępowaniu podatkowym). Intencją Kolegium było zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W wyznaczonym terminie podatnik nie zgłosił nowych dowodów ani wniosków dowodowych, a także nie skorzystał z uprawnienia procesowego, o którym mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozpoznając sprawę na wskutek wniesionych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że:

1. Podatnik w pierwotnej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r.

dokonał "samoopodatkowania" na łączną kwotę 175.496,00 zł, wykazując jako przedmioty opodatkowania: grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 6.972,00 m2; grunty pozostałe o powierzchni 9.384,00 m2; budynki mieszkalne o powierzchni 1.952,56 m2; budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 8.587,72 m2; budynki pozostałe o powierzchni 379,75 m2; budowle o wartości 243.378,00 zł. W wyniku korekty deklaracji - w okresie od sierpnia do grudnia 2011 r. zmniejszeniu uległa

powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą ("z" 6972,00 m2 "na" 5291,00 m2) oraz powierzchnia budynków związanych z działalnością gospodarczą ("z" 8.587,72 m2 "na" 8.098,52 m2). Tym samym wysokość zobowiązania podatkowego na 2011 r. wyniosła 173.102,00 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił przedłożone przez podatnika w roku 2011 korekty deklaracji, nie wszczynał postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego na 2011 rok.

2. Podatnik w pierwotnej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 r. dokonał "samoopodatkowania" na kwotę łączną 174.394 zł. W stosunku do roku poprzedniego zmniejszeniu uległa powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do 5.291 m2 i powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do 8.099,52 m2. Dokonaną korektą z dnia 18.12.2012 r. podatnik pomniejszył powierzchnię tzw. gruntów pozostałych z 9.384 m2 na 6.704 m2 za okres od 1.02.2012 r.

Podobnie jak za 2011 tak i za 2012 organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił przedłożone przez podatnika w roku 2012 korekty deklaracji.

Następnie pismem z dnia 5.01.2015 r. podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2014. We wniosku wskazał na fakt niesłusznego opodatkowania obiektu o nazwie "Wiata NR" zlokalizowanego na terenie Miasta "[...]", o powierzchni 62 m2, wartości amortyzacyjnej 7.817,04 zł, jako budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy obiekt ten stanowi budowlę. Podniósł ponadto fakt nieprawidłowego opodatkowania obiektu o nazwie "Budynek byłego schroniska DS", zlokalizowanego przy ul. L. 1 w "[...]", jako budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy obiekt ten nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych i powinien być opodatkowany stawką dla budynków pozostałych.

Mając na uwadze wniosek strony organ podatkowy I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok i za 2012.

Organ podatkowy I instancji uwzględnił część korekty - dotyczącą "niesłusznego" samoopodatkowania przez podatnika obiektu o nazwie "Wiata NR". Uwzględnienie to oznaczało zmniejszenie opodatkowanej powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej poprzez' "odjęcie" powierzchni 62,00 m2. Nadto zwiększył wartość budowli z kwoty 243.378,00 zł na kwotę 251.195,04 zł (zwiększenie o kwotę 7.817,04 zł).

Organ nie uwzględnił (zmienionej korektą deklaracji) stawki podatkowej za "Budynek byłego schroniska DS" zlokalizowanego przy ul. L. 1 "[...]" (tj. opodatkowania 101 m2 powierzchni według stawki 6,74 zł za 1 m2 jak za budynki pozostałe, a nie według stawki 18,72 zł za 1 m2 - jak za budynki związane z działalnością gospodarczą).

W obu decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie uwzględniając wyliczeń podatnika z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w stosunku do "Budynku byłego schroniska DS." wskazało, że pierwotnie budynek ten został "samoopodatkowany" przez podatnika według stawki jak za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Następnie zarówno w korekcie deklaracji z dnia 16 grudnia 2014 r. jak i we wniosku o nadpłatę podatnik wskazał, że budynek ten winien być opodatkowany według stawki podatkowej jak budynki pozostałe. Stanowisko swoje podatnik wywiódł z przepisów art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Kierując się treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy Kolegium stwierdziło, że pojęcie "względy techniczne" jest pojęciem niedookreślonym przez ustawodawcę, co powoduje spore rozbieżności oraz trudności w orzecznictwie organów podatkowych (a nawet rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym). W tej sprawie Kolegium stanęło na takim stanowisku, że wyłączenie konkretnej nieruchomości z zakresu opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej wiąże się z korzystniejszą dla podatnika stawką opodatkowania, zatem ciężar dowodu wykazania, że w sprawie występują względy techniczne uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności spoczywa przede wszystkim na podatniku, gdyż wywodzi on z tej okoliczności skutki prawne. Przy czym organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność ta nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia stanu faktycznego. Jednakże w jego opinii w przedmiotowej sprawie trudność w przeprowadzeniu postępowania dowodowego (w którym mógłby zostać ustalony np. stan techniczny budynku) wynika z tego, że podatnik "stwierdził" niewłaściwe "samoopodatkowanie" budynku na rok podatkowy 2011 i 2012 - dopiero kiedy wystąpił z wnioskiem o nadpłatę tj. 5.01.2015 r. Na skutek upływu czasu, zadaniem organu odwoławczego powstał problem ze środkami dowodowymi, które mogłyby na moment rozpoznawania wniosku podatnika (2015 rok) ustalić "względy techniczne" istniejące w 2011 czy też 2012 roku.

W takim stanie rzeczy Kolegium oparło się jedynie na dowodach przedłożonych przez podatnika; tj. potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii protokołów z okresowej (rocznej) kontroli ogólnobudowlanej obiektu budowlanego, przeprowadzonych w dniu 14 marca 2011 r. i odpowiednio w dniu 29 marca 2012r. Organ odwoławczy wskazał, że dokonujący kontroli i oceny inspektor nadzoru opisał stan elementów obiektu, dokonał oceny (w skali i kryteriach oceny elementów obiektu budowlanego), określając stan obiektu jako "niepokojący", wykazując uszkodzenia, których nienaprawienie spowoduje skrócenie okresu bezpiecznej eksploatacji. Ponadto Kolegium stwierdziło, że z protokołów wynikało, że "obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem w obecnym stanie technicznym".

Na tej podstawie organ II instancji przyjął, że "budynek byłego schroniska DS" mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych zarówno w roku 2011 jak i 2012. To, że w roku podatkowym 2011 (ani w roku następnym) podatnik nie dokonał zalecanych napraw i uzupełnień (m.in. pojedynczych spękań ścian konstrukcji nośnej, ubytków spoinowania i pęknięć ścian z cegły, pojedynczych ubytków dachówki, stolarki drzwi i okien) było uzależnione od woli podatnika (związane być może było z "rachunkiem ekonomicznym", opłacalnością) – w co jednak organ odwoławczy nie wnikał. Podkreślił, że niewykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z woli podatnika i podejmowanych przez niego (suwerennie) decyzji dotyczących napraw i remontów - nie świadczy o występowaniu przesłanki braku możliwości wykorzystywania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I. Podzielając w tym zakresie opinię organu I instancji Kolegium stwierdziło ponadto, że granicę istnienia "względów technicznych" upatruje w takim stanie faktycznym, z którego wynika niemożność prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę (właściciela obiektu budowlanego) i niemożność wykorzystywania go przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą (np. o innym charakterze) - wynikającą z takiego stanu technicznego obiektu budowlanego, że nie może być on wykorzystywany do prowadzenia działalności nawet po realizacji prac remontowych (których efektem nie jest powstanie nowego budynku bądź znaczne jego odtworzenie). Inaczej "mówiąc" organ odwoławczy uznał, że przesłanka "względów technicznych" występuje wówczas gdy pod względem technicznym obiekt budowlany nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystywania w celach gospodarczych (np. zagraża zawaleniem, posiada "zakaz" dalszej eksploatacji, stwarza realne, stwierdzone przez odpowiednie służby zagrożenie dla użytkowników). Przesłanka "względów technicznych" powinna być traktowana jako wyjątek od regulacji zawartej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., i tym samym winna być interpretowana ściśle, a nie rozszerzająco.

Na zakończenie organ II instancji podkreślił, że problemy związane z rozumieniem pojęcia "względy techniczne" ustaną w roku 2016, gdyż na mocy art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1045) ustawodawca znowelizował treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez wyeliminowanie niezdefiniowanego pojęcia "względy techniczne".

Mając na uwadze powyższe Kolegium zauważyło, że pomimo, iż przepisy ustawy podatkowej, wchodzące w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., nie mają zastosowania do uprzednich lat podatkowych (tu: do roku 2011 i2012 ) jednakże mogą wskazywać na dążenie ustawodawcy do "uporządkowania" stanu prawnego (m.in. w zakresie kwestii rodzących kontrowersje interpretacyjne).

Reasumując Kolegium uznało, że na podstawie zebranego materiału dowodowego (z zastrzeżeniem realnego braku możliwości jego rozszerzenia w roku 2015 w stosunku do stanu faktycznego z roku podatkowego 2011 i 2012) brak było podstaw do stwierdzenia, iż stan techniczny przedmiotowego budynku wskazywał w roku 2011 i 2012 na wyłączenie możliwości jego wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tym samym nie stwierdziło naruszenia art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.- poprzez opodatkowanie budynku nazwanego "Budynek byłego schroniska DS" stawką jak za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie stawką dla "budynków pozostałych".

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika- doradcę podatkowego, wniosła o ich uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. poprzez uznanie, że "Budynek byłego schroniska DS." powinien być opodatkowany stawką dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy obiekt ten nie był i nie mógł być wykorzystywany przez Spółkę do prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2011-2012, ze względów technicznych i w konsekwencji powinien być opodatkowany stawką dla "budynków pozostałych".

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu II instancji Spółka stwierdziła, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie sposób wywieść, że przez tzw. "względy techniczne" należy rozumieć stan "z którego wynika niemożliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niemożliwość wykorzystania go przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą (np. o innym charakterze) – wynikająca z takiego stanu technicznego obiektu budowlanego, że nie może być on wykorzystywany do prowadzenia działalności nawet po realizacji prac remontowych(...)". W ocenie skarżącej przepisy u.p.o.l. nie zawierają formuły pozwalającej precyzyjnie ustalić moment, w którym przedmiot opodatkowania traci atrybut związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Kwestia wystąpienia w danych okolicznościach "względów technicznych" wymaga wykazania wszelkich usterek danego obiektu pod kątem, które w okresie ich trwania wyłączają związek tej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej. I tak do takich usterek z pewnością należą: uszkodzenia i uwypuklenia dachu, uszkodzenia konstrukcji nośnej, brak instalacji elektrycznej oraz sanitarnej, ogólna dewastacja. Skarżąca uznała, że bez wątpienia "Budynek byłego schroniska DS" nie byłby w stanie zapewnić przebywającemu w nim personelowi niezbędnego minimum bytowego. Skarżąca wskazała, że fakt niewykorzystywania spornego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej pozostaje w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym ze stanem technicznym nieruchomości.

Podkreśliła, że w sytuacji gdy u.p.o.l. nie definiuje pojęcia "względy techniczne" to uzależnienie skutków podatkowych od podjęcia w zasadzie nieograniczonych przejawów aktywności gospodarczej przez przedsiębiorców jest niezasadne.

Nadto zdaniem strony z literalnego brzmienia spornego artykułu wynika, że względy techniczne uzasadniające brak możliwości korzystania z danego przedmiotu opodatkowania muszą dotyczyć konkretnie "tej" działalności, która jest przedmiotem aktywności danego przedsiębiorcy, a nie wbrew temu co twierdzi Kolegium, jakiejkolwiek działalności gospodarczej prowadzonej przez dowolny inny podmiot.

W konsekwencji w opinii skarżącej, ponieważ "Budynek byłego schroniska DS." nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych, Spółka powinna opodatkować obiekt stawką właściwą dla budynków pozostałych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawach.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol 777/15 i I SA/Ol 778/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalej prowadzić je pod sygn. akt I SA/Ol 777/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 133 § 1 i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sąd administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem rozstrzyga na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a sąd może uchylić zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka kwestionuje stanowisko organów podatkowych odnośnie opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2011 i 2012 rok "Budynku byłego schroniska DS." położonego w "[...]" przy ul. L. 1 według stawek właściwych dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem skarżącej sporny budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Organy podatkowe kwestionując stanowisko prezentowane przez skarżącą Spółkę wyraziły odmienny pogląd uznając, że fakt konieczności wykonania prac remontowych w budynku stanowiącym własność strony nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma zatem ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oraz czy taka sytuacja zachodzi w przypadku nieruchomości, będącej we władaniu skarżącej.

W ocenie Sądu materiał dowodowy sprawy dał podstawy do wniosków sformułowanych w decyzjach organów obu instancji.

Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w myśl art. 3 ustawy podatnikami są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Art. 4 u.p.o.l stanowi o podstawie opodatkowania, natomiast art. 5 u.p.o.l określa stawki podatkowe, ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania przedmiotów opodatkowania. Najwyższe stawki podatkowe stosuje się do opodatkowania gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. definiuje pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (.... ), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, iż o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy. Z tego względu w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że analizowany przepis nie uzależnia opodatkowania nieruchomości od sposobu jej wykorzystywania przez podatnika (wyroki NSA z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1888/07, Lex nr 495385, wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07, Lex 528078, wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, Lex 478297).

W orzecznictwie pojawił się jednak także pogląd, że z treści tego przepisu można wywieść bardziej indywidualne podejście do oceny związku przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą, mianowicie z uwzględnieniem rodzaju tej działalności.

W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2092/11, II FSK 2470/12, II FSK 3212/12 wyrażone zostało stanowisko, że związek przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą należy rozpatrywać w kontekście przesłanki względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine. Zdaniem NSA opodatkowanie gruntu (a także budynku, jak należy przyjąć) jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga ustalenia, że nie zachodzi negatywna przesłanka względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie go do konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę będącego podatnikiem podatku od nieruchomości, a nie jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej.

Należy przyznać rację stronie skarżącej, że pojęcie "względów technicznych" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Sądy administracyjne niejednokrotnie w swym orzecznictwie analizowały to pojęcie.

Powszechne jest stanowisko, zajęte także przez SKO w zaskarżonej decyzji, że przez względy techniczne należy rozumieć trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej (p. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2128/09, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz liczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, np.: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 659/10, Lex nr 747050, w Gdańsku z dnia 10 września 2009 r. I SA/Gd 137/09, Lex nr 525706). Niemniej i w tym zakresie pojawiają się także bardziej "liberalne" poglądy taki jak przywołany przez skarżącą z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.09.2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 702/14. Jednakże tego poglądu tut. Sąd nie podziela z powodów przedstawionych poniżej.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wykładnia terminu "względy techniczne" prowadzi do wniosku, iż chodzi tu o obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Taki charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikuje go w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej. Nieprzeprowadzenie remontu w budynku nie oznacza więc pozbawienia tego budynku związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo czasowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2014 r., o sygn. akt II FSK 2221/12, LEX nr 1572457).

Podkreślić przy tym należy, co już zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, że nowelizując na rok 2016 na mocy art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r. poz. 1045) art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawodawca wyeliminował niezdefiniowane pojęcie "względy techniczne" czym przysłużył się niewątpliwie do ujednolicenia orzecznictwa podatkowego i wyeliminowania niepotrzebnych niejasności. Przy czym stwierdzić należy, że dokonując ww. nowelizacji ustawodawca zarazem usankcjonował wypracowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych przyjmującą, że przez tzw. "względy techniczne" należy rozumieć, jak już wyjaśniono to wyżej, trwałe, obiektywne przeszkody uniemożliwiające w sposób stały korzystanie z nieruchomości. Od 2016 r. do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się m.in. tych, w stosunku do których została wydana ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że tak rozumiane "względy techniczne" w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Organy podatkowe nie kwestionowały, że stan budynku wymagał przeprowadzenia remontu i modernizacji, jednak prawidłowo wywiodły, że fakt ten nie powodował niemożliwości wykorzystania spornego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej, co upoważniłoby skarżącą do zastosowania obniżonej stawki opodatkowania. Przy czym w zakresie poczynienia tego ustalenia organy podatkowe rozważyły wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania czy zachodzi tak rozumiana przesłanka, wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd uznał za zasadne stanowisko organów podatkowych, iż na etapie prowadzenia postępowania podatkowego z wniosku strony z dnia 5.01.2015 r. zachodziły obiektywne trudności dowodowe w zakresie możliwości oceny przesłanki wyłączenia spornego budynku z opodatkowania wg. stawki właściwej dla związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej z uwagi na tzw. "względy techniczne" z uwagi na znaczny upływ czasu. W tym zakresie zatem organ odwoławczy prawidłowo posiłkował się znajdującymi się w aktach protokołami z okresowej kontroli ogólnobudowlanej obiektu budowlanego, przeprowadzonej w dniu 14 marca 2011 r. i podobnej przeprowadzonej w dniu 29.03.2012r. Z protokołów za poszczególne lata wynika, że "Budynek byłego schroniska DS." wymagał napraw i uzupełnień m.in. pojedynczych spękań ścian konstrukcji nośnej, ubytków spoinowania i pęknięć ścian z cegły, pojedynczych ubytków dachówki, stolarki drzwi i okien jednakże nie powodowało to niemożliwości wykorzystania budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. W tej sytuacji niewykorzystywanie budynku do prowadzonej działalności gospodarczej wyłącznie z woli podatnika nie może być utożsamiane z niemożliwością wykorzystywania jego do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podjęły działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r. organ odwoławczy zobowiązał stronę do przestawienia m.in. dowodów i wniosków niezgłoszonych dotychczas w podatkowym postępowaniu pierwszoinstancyjnym potwierdzających, że sporny budynek nie był i nie mógł być w latach 2011-2012 wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W wystosowanym do strony piśmie wskazał, że istotny dla sprawy jest m.in. aktualny stan budynku np. budynek "podlegający rozbiórce", objęty zakazem użytkowania. Na tak wystosowane zapytanie skarżąca nie przedstawiła żadnych wyjaśnień, nie przedstawiła też żadnych dowodów mogących potwierdzić stan techniczny uniemożliwiający wykorzystanie go w spornym okresie do prowadzenia działalności gospodarczej. Z uwagi zaś na znaczny upływ czasu ewentualne powołanie przez organ biegłego z zakresu budownictwa w celu wyjaśnienia stanu technicznego budynku, pod kątem możliwości wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą w latach 2011 i 2012, byłoby działaniem niecelowym, generującym znaczne koszty a obarczonym wysokim ryzykiem niemożliwości wydania takiej opinii. W ocenie Sądu organ odwoławczy w tak zaistniałym stanie zgromadził wystarczający materiał dowodowy pozwalający na dokonanie ustaleń w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 i 2012 rok, w tym w zakresie stawki podatku, jaką należało zastosować w odniesieniu do "Budynku byłego schroniska DS." Z przedstawionych przez stronę protokołów z kontroli ogólnobudowlanej obiektu budowlanego wynikało bowiem, że sporny "obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem w obecnym stanie technicznym", a jedynie nie przeprowadzenie napraw może skutkować w przyszłości skróceniem okresu bezpiecznej eksploatacji budynku.

Reasumując należy stwierdzić, że nieuzasadnione są zarzuty skarg dotyczące naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l..

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.