Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 517/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi A. J. i M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lipca 2009r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. J. i M. W. od decyzji Starosty z dnia 27 kwietnia 2009r. znak: [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2591/41 o powierzchni 0,2352ha, na podstawie art. 9a, art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zostały wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 listopada 2006r. sygn akt II SA/Ke 23/06, którym Sąd uchylił decyzję Wojewody z dnia 18 listopada 2005r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 9.09.2005r. znak: [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki 2591/43 o pow. 191m2, 2591/44 o pow. 190m2, 2591/45 o pow. 195m2, 2591/46 o pow. 229m2, 2591/47 o pow. 256m2, 2591/48 o pow. 259m2, 2591/49 o pow. 164m2, 2591/50 o pow. 140m2, 2591/61 o pow. 209m2, 2591/64 o pow. 30m2, 2591/66 o pow. 104m2, 2591/67 o pow. 124m2 – o łącznej powierzchni 2091m2 oraz orzekającej o odmowie zwrotu działki nr 2591/41 o pow. 2352m2 – w części dotyczącej odmowy zwrotu. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organy prowadząc ponownie postępowanie powinny dokładnie ustalić stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie złożenia wniosku o zwrot, w szczególności, czy były na niej zlokalizowane urządzenia, a jeśli tak to jakie i czy można je uznać za infrastrukturę osiedla.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda szczegółowo opisał przebieg postępowania będący konsekwencją złożonego przez Z. J. wniosku z dnia 14 kwietnia 2000r. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości o pow. 3500m2, z uwagi na to, że nie została ona zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podniesiono, iż decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia 13.06.1978r. znak: [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa od S. i S. J. nieruchomość oznaczoną nr 72/1 o pow. 9006m2, położoną w S. przy ul. P. z przeznaczeniem pod budowę domków jednorodzinnych spółdzielczych na osiedlu "W.". Decyzja ta została poprzedzona decyzją Urzędu Miejskiego w S. z dnia 29 kwietnia 1977r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pod osiedle domków jednorodzinnych "W.".

Po wyroku WSA w Kielcach sprawa dotycząca zwrotu nieruchomości oznaczonej nr 2591/41 o pow. 2352 m2 była kilkukrotnie przedmiotem rozstrzygnięć organów administracji I i II instancji. W toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana stron – w miejsce zmarłego Z. J. wstąpili jego spadkobiercy: żona A. J. i córka M. W. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 29.01.2008r. sygn. I Ns 1055/07.

Ostatecznie Starosta podejmując decyzję z dnia 27 kwietnia 2009r. znak: [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w S. przy ul. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2591/41 stwierdził, że wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona pod budowę osiedla domków jednorodzinnych, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonym uchwałą nr VII/30/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 20.06.1977r. oraz decyzją z dnia 29.04.1977r. znak: [...] Urzędu Miejskiego w Starachowicach o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pod osiedle domków jednorodzinnych W.

Decyzją z dnia 27.07.1998r Prezydent Miasta S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczące dróg na osiedlu "W.", zaś Starosta wydał w dniu 30.08.1999r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą dla Urzędu Miejskiego w S. pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej, deszczowej, sieci wodociągowej, energetycznej sieci zasilającej, ulic osiedlowych oraz oświetlenia ulicznego na terenie osiedla "W.". W oparciu o wskazane decyzje w pasie ulicy P. wybudowano: sieć energetyczną (1999r.), wodociągową (1999r.), gazową (2002r.) i kanalizacyjną (2000-2002). Działka nr 2591/41 już w 1999r. była wykorzystywana jako droga dojazdowa do powstałych posesji. W celu zabudowy domkami jednorodzinnymi na działkach sąsiednich o nr nr 2591/37, 2591/35, 2591/38, 2591/36 położonych przy ul. P. w S., w latach 1999-2000 zostały wydane decyzje o pozwoleniu na budowę.

W ocenie organu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że zagospodarowanie spornej działki nastąpiło w ramach infrastruktury osiedla mieszkaniowego, co uzasadnia odmowę zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Odwołanie od decyzji Starosty z dnia 27 kwietnia 2009r. wniosły A. J. i M. W. zarzucając organowi niewyjaśnienie stanu faktycznego i nienależytą ocenę materiału dowodowego. Odwołujące się podniosły, że organ nie określił stanu nieruchomości w dacie złożenia wniosku o zwrot oraz wadliwie przyjął, że zaprojektowana na przedmiotowej działce droga była związana z osiedlem domków jednorodzinnych.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Starosty Wojewoda przytoczył treść przepisów art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, że dla oceny zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części konieczne jest precyzyjne ustalenie celu, na jaki została nieruchomość nabyta przez Skarb Państwa, a następnie ustalenie, czy ta nieruchomość lub jej część stały się zbędne na ten cel, czy też nie, kierując się przy tym celem określonym w decyzji o lokalizacji inwestycji.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał ustalenia organu I instancji wskazujące, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot nieruchomość oznaczona nr 2591/41 została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę domków jednorodzinnych spółdzielczych na osiedlu "W.". Taki stan potwierdza zgromadzony w sprawie dostępny materiał dowodowy, w szczególności decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Miasta S. z dnia 13.06.1978r., decyzja z dnia 29.04.1977r. znak: [...] Urzędu Miejskiego w S. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu pod osiedle domków jednorodzinnych W. (bez załącznika graficznego, którego nie odnaleziono) z której wynika, że teren objęty tą decyzją w sąsiedztwie ulic: S., M., P. i 6-go. przeznaczony był pod budowę osiedla domków jednorodzinnych "W." – zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonym uchwałą nr VII/30/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 20.06.1977r. O takim przeznaczeniu świadczy również treść wniosku Zarządu Gospodarki Terenami w S. z dnia 13.04.1978r. znak: [...] o wywłaszczenie nieruchomości (k. nr 17 akt adm.) oraz oferta ZGT w Starachowicach z dnia 28.03.1978r. znak: [...] skierowana do S. i S. J. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości (k. nr 18).

Organ II instancji podał, że działka objęta wnioskiem stanowi w chwili obecnej nieurządzoną ulicę P., która zgodnie z uchwałą nr XX/211/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 25.05.1987r. (ogłoszoną w Dz.Urz. Województwa Kieleckiego Nr 12, poz. 149) zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich. Ulica ta stanowiąc jedyny ciąg komunikacyjny dla kilku działek bezpośrednio przy niej położonych (działki o nr: 2591/34, 2591/35, 2591/36, 2591/37, 2591/38 i 2591/63) pełni funkcję drogi publicznej, co najmniej od 1983r. a stan ten odzwierciedla będąca fragmentem kopia mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 22.11.1983r. za nr 73/83 (k. nr 176) jak też decyzje o pozwoleniu na budowę na wskazanych działkach (k. nr 425-437).

Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji opierając się na decyzjach o pozwoleniu na budowę oraz innych dokumentach z 1999r. dotyczących budów prowadzonych na sąsiednich działkach ustalił sposób zagospodarowania działki w dacie złożenia wniosku o zwrot wskazując, że w pasie tej działki w latach 1999-2000 wykonano sieć wodociągową, energetyczną, gazową i kanał sanitarny, które stanowią część infrastruktury osiedla mieszkaniowego W. Podkreślono, powołując się i przytaczając pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, iż osiedle mieszkaniowe stanowią nie tylko bloki mieszkalne lecz także niezbędna infrastruktura w postaci inwestycji i urządzeń służących mieszkańcom, w tym drogi publiczne i ciągi komunikacyjne, bez których osiedle funkcjonować nie może.

Organ odwoławczy odnosząc się do przesłanek wymienionych w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, stanowiących, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1 ust. 1 ), albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2 ust. 1) stwierdził, że już po 5 latach od dnia wywłaszczenia (1983r.) sporna działka została wykorzystana na cele publiczne, a jej wywłaszczenie było niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla mieszkaniowego. Skoro nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem jej przejęcia brak jest więc podstaw do jej zwrotu.

Skargę na decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 27.04.2009r. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. J. i M. W. domagając się ich uchylenia. Skarżące zarzuciły decyzji naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne zastosowanie tych przepisów oraz naruszenie przepisów procesowych art. 7, 8, 77 § 1 kpa.

Zdaniem autorek skargi, działka objęta wnioskiem o zwrot nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w której wskazano: "pod budowę domków jednorodzinnych-spółdzielczych na osiedlu W., natomiast z decyzji z dnia 29.04.1977r. wynika, że teren przeznaczony był pod budowę osiedla domków jednorodzinnych "W.", zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S., a więc bez sprecyzowania, że chodzi o domki "spółdzielcze". Nadto w dokumentach zgromadzonych w sprawie różnie określa się inwestycję tj. "W.", "W. III", "W. V".

Skarżące zarzuciły organowi wadliwe ustalenie, że na spornej działce w dacie złożenia wniosku o zwrot zlokalizowano urządzenia infrastruktury osiedla podnosząc, iż przeczą temu oględziny działki dokonane w dniach 25.08.2000r. i 1.07.2005r. oraz sporządzone z nich protokoły, z których wynika, że na działce "projektowane jest uzbrojenie terenu" oraz "projektowane zagospodarowanie terenu". W ocenie skarżących nie odniesienie się organu do tych dowodów stanowi naruszenie zasad procedury administracyjnej, a tym samym uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów art. 107 kpa.

Za gołosłowne uznano również ustalenia, że już od 2000r. ul. P. jest droga publiczną, a od 1983r. pełni ona funkcję komunikacyjną – stanowiąc fragment ulicy P. Podkreślono, iż dopiero od 22.05.2002r. kiedy Gmina S. nabyła działkę nr ewid. 2081 położoną przy ul. S. (będącą przedłużeniem ul. P.) możliwa była realizacja drogi nazwanej ulicą P. Nawet gdyby uznać zdaniem skarżących, że droga ta jest częścią infrastruktury osiedla, to i tak mając na względzie cel wywłaszczenia "przeznaczenie na budowę domków jednorodzinnych spółdzielczych", nie stanowi to spełnienia celu o którym mowa w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Nadto skarżące sugerują, że w 1983r. pod nazwą ulicy P. mogła występować inna droga niż ta, której dotyczy wniosek o zwrot, o czym świadczy różne określenie inwestycji tj. "W. V" (w decyzji z dnia 27.07.1998r) i "W." ( w decyzji z dnia 30.08.1999r.).

W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

O oddalenie tej skargi wniosła także Gmina podnosząc, że działka, o zwrot której ubiegał się Z. J., stanowi część

ul. P. i w dniu złożenia wniosku o jej zwrot była uzbrojona w urządzenia infrastruktury technicznej. Sam fakt nieurządzenia drogi (w granicach działki) nie uzasadnia zwrotu działki na której znajduje się droga, ponieważ zniwelowanie drogi, pokrycie jej asfaltem i wybudowanie chodnika jest tylko najbardziej widocznym etapem budowy drogi, jednakże nie tańszym od uzbrojenia terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że jeżeli dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, to będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Wyjaśnić należy, że przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego lub po wzruszeniu wyroku. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać zatem należy, że rozpatrując po raz drugi niniejszą sprawę organ odwoławczy był związany oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24.11.2006r sygn. akt II SA/Ke 23/06. W wyroku tym Sąd podzielił znajdujący oparcie w utrwalonych poglądach doktryny jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych, szkół, boisk osiedlowych, zieleni osiedlowej oraz urządzeń towarzyszących jak ciągi komunikacyjne, parkingi. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom (por. wyrok NSA z dnia 2.04.1999r. IV SA 467/97, wyrok z dnia 23.12.1999 IV SA 2140/97). W wytycznych odnoszących się do ponownego rozpoznania sprawy nakazano organom dokładne ustalenie, "jaki był stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dacie złożenia wniosku o jej zwrot, a w szczególności, czy były na niej zlokalizowane jakieś urządzenia, jeśli tak to jakie i czy można je uznać za infrastrukturę osiedla domków jednorodzinnych". Sąd bowiem wskazał, że samo istnienie w dacie złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę nie jest jednoznaczne z tym, że inwestycje, których decyzje te dotyczyły zostały faktycznie wykonane. W kontekście wyrażonego przez Sąd poglądu odnośnie pojęcia infrastruktury jako przesłanki uzasadniającej odmowę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na budowę osiedla mieszkaniowego, którym jak już wyżej wskazano Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, odmienne stanowisko skarżących, a mianowicie, że nawet budowa infrastruktury dotyczącej osiedla mieszkaniowego "W." nie uzasadnia spełnienia celu o którym mowa w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - nie znajduje akceptacji.

Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że w ocenie Sądu rozpoznającego pierwotnie sprawę nie budziła wątpliwości kwestia, że cel wywłaszczenia zawarty w decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 13.06.1978r. znak: [...] jakim było "przeznaczenie pod budowę domków jednorodzinnych spółdzielczych na osiedlu "W." jest tożsamy z celem określonym w decyzji poprzedzającej jej wydanie z dnia 29.04.1977r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego obejmującego teren pomiędzy ulicami: 6-., M., P. i S., zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S. pomimo, że ten plan przewidywał dla obszaru E 26 MN "projektowane osiedle zabudowy jednorodzinnej "W.". Sprecyzowanie formy własności budownictwa jednorodzinnego jako spółdzielczego nie powoduje sprzeczności celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej z ustaleniami planu stanowiącego podstawę wydania decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i nie uzasadnia przyjęcia, iż mamy do czynienia z innym celem publicznym.

Prawnie dopuszczalne jest również realizowanie inwestycji, szczególnie o znacznym rozmiarze, a do takich niewątpliwie zalicza się budowa domków jednorodzinnych – etapowo. Nadawanie poszczególnym etapom realizacji inwestycji kolejnych numerów, nie oznacza, iż mamy do czynienia z odrębnym przedsięwzięciem. Treść decyzji z dnia 29.04.1977r. potwierdza, że realizacja przedmiotowej inwestycji w założeniu była etapowa, co uzasadnia różne określanie w dokumentach dotyczących tej inwestycji tj. "W.", "W. III", "W. V", a więc w zależności od kolejnego etapu realizacji. Zatem podniesiony w skardze zarzut nie wyjaśnienia celu wywłaszczenia jest zarzutem chybionym.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego kwestionowanie ustaleń odnośnie działki nr 2591/41 na której zlokalizowana jest ul. P. - jako ciągu komunikacyjnego od 1983r. oraz jako drogi publicznej jest nieuzasadnione. Przebieg ulicy P. jak ustalił organ w oparciu o fragment mapy przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego w dniu 22.11.1983r. za nr 73/83 pozostaje niezmienny, aż od chwili obecnej. Poza sporem jest również okoliczność, że na podstawie uchwały nr XX/211/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 25.05.1987r. ogłoszonej w Dzienniku Urz.Woj.Kieleckiego Nr 12, poz. 149 ulica ta została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999r. drogami gminnymi. Drogi gminne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) są drogami publicznymi. Powyższe oznacza, że co najmniej od 1983r. istniał ciąg komunikacyjny pod nazwą ulicy P., a od 1987r. formalnie była to droga publiczna. W tej sytuacji twierdzenia skarżących, że dopiero od 2002r., kiedy zaistniały warunki do realizacji tej inwestycji można mówić o ulicy P. jako o drodze publicznej są bezpodstawne.

Za trafne należy uznać stanowisko Wojewody, że w dacie złożenia wniosku o zwrot działka nr 2591/41 położona przy ul. P. w S. była uzbrojona w urządzenia infrastruktury technicznej. Wprawdzie Wojewoda nie powołał wprost dokumentacji z odbioru sieci energetycznej, wodociągowej, gazowej i kanalizacji jednakże ze zgromadzonych w sprawie dokumentów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż: protokół z odbioru wodociągu został sporządzony w dniu 23.11.1999r., protokół odbioru zasilania elektroenergetycznego sporządzono w dniu 10.12.1999r., protokół końcowego odbioru robót budowy kanału sanitarnego sporządzono w dniu 20.10.2000r. -wszystkie dotyczące osiedla domków indywidualnych "W. V", protokół odbioru końcowego budowy kanału sanitarnego w nowoprojektowanej ul. P. został sporządzony w dniu 28.11.2002r. Wszystkie wymienione urządzenia zostały zaksięgowane jako środki trwałe kolejno w dniach: 15.12.1999r., 30.11.1999r., 29.12.2000r., 23.12.2002r. Potwierdzeniem istnienia infrastruktury są również przedłożone do akt decyzje o pozwoleniu na budowę budynków jednorodzinnych wraz z przyłączem energetycznym, dotyczące działek bezpośrednio sąsiadujących z działką objętą wnioskiem o zwrot, świadczące o tym, że działki te musiały posiadać dostęp do głównej sieci energetycznej, albowiem w przeciwnym razie właściciele musieliby zagwarantować, że powstanie stosowne uzbrojenie pozwalające na prawidłowe korzystanie z budynków mieszkalnych, a takich postanowień decyzje o pozwoleniu na budowę nie zawierają.

Rację mają skarżące twierdząc, iż organy nie ustosunkowały się do dowodów w postaci protokołów z oględzin na spornej działce przeprowadzonych 25.08.2000r. i 1.07.2005r. co uzasadnia zarzut naruszenia art. 107 kpa poprzez niewyjaśnienie dlaczego odmówiono wiarygodności tym dowodom. Jednakże ujawnione naruszenie przepisów postępowania skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji tylko w sytuacji, gdy stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Sąd stwierdziłby, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości pozwala na stwierdzenie, że w dacie złożenia wniosku o zwrot czyli w dniu 14 kwietnia 2000r. działka nr 2591/41 była zabudowana wskazanymi przez organ urządzeniami infrastruktury technicznej i oceny tej nie może zmienić lakoniczna treść protokołów na które powołują się skarżące, z których wynika, że część nieruchomości objętej zwrotem pozostawiono pod projektowaną drogę oraz, że działka 2591/41 stanowi nieurządzoną drogę. Brak urządzenia drogi poprzez wylanie asfaltu i położenie chodnika nie uzasadnia, jak słusznie podnosi Gmina będąca uczestnikiem postępowania, zwrotu działki na której znajduje się droga, ponieważ wykonanie takich robót budowlanych musi być poprzedzone uzbrojeniem terenu, a takie zostało wykonane.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd z którego wynika, iż decydujące znaczenie dla oceny zasadności zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ma okoliczność, czy nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, jeśli zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Badanie zatem jak twierdzą skarżące, czy do lipca 1985r. rozpoczęto realizację celu, czy też do lipca 1988r. cel ten zrealizowano w kontekście przesłanek uzasadniających zwrot nieruchomości ze względu na upływ czasu o których mowa w art. 137 ust. 1 ust. 2 nie ma znaczenia, wobec jednoznacznych ustaleń co do wykorzystania działki 2591/41 po pierwsze jako drogi na osiedlu mieszkaniowym, będącej także drogą gminną, jak również wybudowania pod powierzchnią działki urządzeń technicznych stanowiących infrastrukturę osiedla mieszkaniowego. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że "nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został, co prawda, zrealizowany, ale po upływie wskazanych ustawowo terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - w szczególności, gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywania zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego." (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 271/08, wyrok NSA z dnia 28 maja 2002 r. sygn. akt: I SA 2743/00).

Data złożenia wniosku o zwrot ma zatem istotne znaczenie dla oceny weryfikacji przesłanek z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Reasumując należy uznać, iż wszystkie wymienione i zrealizowane dotychczas inwestycje na nieruchomości wywłaszczonej odpowiadają zdaniem Sądu celowi, na jaki została wywłaszczona nieruchomość. W tej sytuacji, brak przesłanek określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniających przyjęcie zbędności wywłaszczonej nieruchomości stanowi podstawę do odmowy zwrotu, co przesądza, że zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Z podniesionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.