Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 224/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 5, art. 247 § 1 pkt 3, pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6c ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi M. N. i Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] nr [...], decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta B. P. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. N. (podatnicy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2015 r.

Z akt sprawy oraz z dokumentów dołączonych na wezwanie Sądu wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Prezydent Miasta [...] ustalił podatnikom zobowiązanie w podatku od nieruchomości (dot. ul. [...]) za 2015 r.

w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych

z ewidencji gruntów. Do opodatkowania organ przyjął budynki mieszkalne

o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł, kwota [...]zł) oraz grunty pozostałe

o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł, kwota [...]zł).

Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wznowił postępowanie podatkowe zakończone powyższą decyzją ostateczną.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie wypisu z ewidencji gruntów

i budynków ustalono, że podatnicy posiadają działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, sklasyfikowaną jako tereny mieszkaniowe oraz działkę o powierzchni [...] m2 sklasyfikowaną jako grunty orne RIVa.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r.

i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie zostało dotknięte wadą z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem podatnicy na terenie miasta [...] posiadają grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, który podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Organ wskazał, że z uwagi na wymienione ustalenia wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 zostanie ustalony odrębną decyzją.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Prezydent Miasta [...] ustalił podatnikom wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. w kwocie [...]zł. Organ przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł, kwota [...]zł), pozostałe budynki o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł, kwota [...]zł), grunty pozostałe

o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł, kwota [...]zł), a do opodatkowania podatkiem rolnym – użytki rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowego (stawka [...] zł, kwota [...]zł).

W odwołaniu podatnicy zarzucili nieprawidłowe stanowisko organu, dotyczące wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów nieznanych organowi, które uzasadniałyby uchylenie poprzednio wydanych decyzji i wydanie nowych rozstrzygnięć. Zdaniem podatników organ podatkowy

w postępowaniu dotyczącym określenia wymiaru podatku od nieruchomości nie uwzględnił istotnych faktów dotyczących sposobu użytkowania budynków mających kluczowy wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania. Decyzje nie uwzględniały także kwot podatków opłacanych w latach 2012-2016. W uzasadnieniu nie zgodzili ze stanowiskiem, że budynek gospodarczy, który według organu był uprzednio zwolniony z podatku, bo był wykorzystywany w rolnictwie przy prowadzeniu gospodarstwa, obecnie z uwagi na zmianę przepisów z takiego zwolnienia korzystać nie może, bowiem w zakresie ich stanu posiadania budynków czy nieruchomości, nic się nie zmieniło od wielu lat. Ostatnią zmianą było nabycie [...] stycznia 2007 r. działki nr [...], a informacja ta była znana organowi podatkowemu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania podatników utrzymało

w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę opodatkowania w decyzji z [...] lutego 2015 r. wyeliminowanej z obrotu prawnego wskutek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] listopada 2016 r. stanowiły dane zawarte

w informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez M. N. w dniu [...] stycznia 2007 r. Podatniczka wykazała do opodatkowania grunty pozostałe o powierzchni [...] m2, położone przy ul. [...] w [...], budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 oraz budynki gospodarcze wykorzystywane do celów rolniczych jako zwolnione z opodatkowania. Działki nr [...] ([...] m2) oraz nr [...] ([...] m2) wykazano jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ podkreślił, że podatnicy zobowiązani byli do złożenia informacji w sprawie podatku rolnego dotyczącej działki nr [...] nabytej [...] stycznia 2007 r.

Z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2017 r. wynika, iż podatnicy są właścicielami działki nr [...] o pow. [...] ha sklasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe (B), na której znajdują się dwa budynki - pierwszy jednokondygnacyjny o pow. [...] m2 o funkcji mieszkalnej i drugi o pow. [...] m2 (jednokondygnacyjny

o funkcji: produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa) oraz działki nr [...]

o pow. [...] ha, gdzie grunty sklasyfikowane są jako orne klasy IVa. Budynek gospodarczy o pow. [...] m2, położony na gruntach mieszkaniowych (podatek od nieruchomości) nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem organu prawidłowo, stosownie danych z ewidencji gruntów i budynków opodatkowano znajdujące się w posiadaniu podatników grunty i budynki położone na terenie miasta [...].

W podstawie prawnej organ wymienił m. in. art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust.

1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6c ustawy o podatku rolnym, § 1 pkt 1 lit c oraz pkt 2 lit a i e uchwały Rady Miasta Biała Podlaska XXXI/288/13 z 8 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2013r., poz. 5363).

W skardze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zarzucili naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych, jednostronną ocenę materiału dowodowego i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podtrzymali stanowisko i argumentację zaprezentowaną wcześniej w odwołaniu. Negując podstawę do wznowienia postępowania podkreślili, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie zmieniły się od kilkunastu lat, były takie same od początku faktycznego posiadania i użytkowania przedmiotowych nieruchomości. Skarżący nie zmienili także sposobu użytkowania i przeznaczenia istniejącej na nieruchomościach zabudowy. Po otrzymaniu od organu pism wzywających do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego uznali, że wobec braku zmian w dotychczasowym sposobie użytkowania gruntów, ten obowiązek ich nie dotyczy. Końcowo podnieśli, iż po ich interwencjach i potwierdzeniu dotychczasowego sposoby korzystania z nieruchomości decyzją z [...] lutego 2019 r. Prezydent Miasta [...] ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. w wysokości sprzed obowiązywania skarżonych decyzji ([...] zł).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W aktach sądowych znajdują się przedłożone przez organ na wezwanie Sądu dwa wypisy z rejestru gruntów i budynków z dnia [...] września 2019 r. z których wynika, że podatnicy są właścicielami gruntów rolnych zabudowanych o pow. [...] ha (nr [...]), dwóch budynków znajdujących się na tej działce o pow. [...] m2 (mieszkalny) oraz [...] m2 (produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa) oraz gruntów ornych (RIVa) o pow. [...] ha (nr [...]). Do akt załączono także zawiadomienie z dnia [...] marca 2017 r. z którego wynika, że na działce nr [...]

o pow. [...] ha (B) stwierdzono zmianę użytku gruntowego na podstawie decyzji gleboznawczej z terenów zakwalifikowanych jako tereny mieszkaniowe na grunty rolne zabudowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W zasadzie kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym – jak o tym stanowi art. 134

§ 1 powołanej ustawy - granicami skargi. Orzekanie - w myśl jej art. 135 - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Jeżeli zaś stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględniając skargę sąd uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone

w odpowiednich przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia

z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w odpowiednich przepisach. Z powołanego wyżej art. 135 p.p.s.a. wynika, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zaskarżone decyzje w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, a nadto wcześniej wydane w trybie zwyczajnym oraz w trybie wznowienia postępowania decyzje w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za sporny okres dotknięte są wadami, powodującymi ich nieważność. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

W niniejszej sprawie znaczenie ma treść art. 247 § 1 pkt 3 oraz pkt 4 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Z uwagi na rażące naruszenie prawa wadą nieważności dotknięte są decyzje: w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2015 (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...]) oraz wydana we wznowionym postępowaniu decyzja o uchyleniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości i umarzająca postępowanie podatkowe (decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]).

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej możliwe jest w przypadku stwierdzenia kwalifikowanej wady prawnej tkwiącej w samej decyzji. Naruszenie prawa, skutkujące nieważnością zostało ograniczone do przypadków, gdy ma ono charakter rażącego. Za rażące naruszenie prawa uważa się uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 sierpnia 2017 r., I GSK 2098/15; z dnia 11 października 2016 r., I FSK 516/15 i z dnia 3 czerwca 2014 r., I FSK 957/13). Nie będzie zatem wadą tego rodzaju wybranie jednej z kilku możliwych wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, a nawet już sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nadaje się do zastosowania w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania pogłębionej wykładni prawa. O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić tylko w wypadku oczywistego uchybienia przepisowi, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawa z treścią podjętego przez organy rozstrzygnięcia, przy czym zastosowany do rozstrzygnięcia sprawy przepis prawa musi być rozumiany jednolicie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2017 r., I GSK 1203/15 oraz wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., II FSK 1179/12). Chodzi zatem o sytuację, w której w bezspornym stanie faktycznym norma prawa wyraźnie i jednoznacznie nakazuje organowi dane postępowanie albo danego działania zakazuje, a organ podejmuje działanie sprzeczne z nakazanym albo działa mimo wynikającego z takiej normy zakazu.

Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1256 ze zm., dalej: u.p.r.) osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio. W myśl art. 6c ust. 2 u.p.r. łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Wskazane w art. 6c ust. 1 przepisy art. 6a ust. 6a oraz ust. 10a u.p.r. dotyczą sytuacji, gdy wysokość zobowiązania podatkowego na dany rok podatkowy nie przekraczałaby, określonych na dzień 1 stycznia roku podatkowego, najniższych kosztów doręczenia w obrocie krajowym przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe oraz gdy kwota podatku nie przekracza 100 zł.

Brzmienie przepisu art. 6c ust. 1 u.p.r. jest zatem jasne i jednoznaczne. Obliguje on organ podatkowy do ustalenia w jednej decyzji wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości lub podatku leśnym zawsze wówczas, gdy na podatniku ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości, podatku leśnego albo tych obu ostatnich podatków jednocześnie. W takiej sytuacji ustalenie przez organ wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji jest konieczne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 maja 2018 r., I SA/Bk 1216/17), ponieważ z literalnego brzmienia przepisu art. 6c ust. 1 u.p.r. wynika, że organ podatkowy w sytuacji w nim opisanej nie ma wyboru i musi wydać jedną decyzję (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 września 2017 r., I SA/Kr 444/17). Należy dodać, że wymieniony w omawianym przepisie ust. 2 oraz odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 6a ust. 6a i ust. 10a u.p.r. w żaden sposób nie wpływają na obowiązek wydania decyzji o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego, ciążący na organach podatkowych.

Zaniechanie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 6c ust. 1 u.p.r. i wydanie odrębnych decyzji w zakresie poszczególnych podatków stanowi zatem działanie w sposób oczywisty sprzeczne z normą, wynikającą z tego przepisu. Jeśli zaistniały podstawy do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, a organ w odrębnych decyzjach ustala wysokość zobowiązania w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości lub podatku leśnym, wydane w ten sposób rozstrzygnięcia dotknięte są kwalifikowaną wadą w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Takie decyzje są zatem dotknięte wadą nieważności. W niniejszej sprawie oznacza to, że nieważna z mocy prawa jest decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], która wbrew wyraźnemu brzmieniu przepisów prawa ustalała wyłącznie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, a nie łączne zobowiązanie pieniężne, obejmujące podatek od nieruchomości oraz podatek rolny.

Wadą tego samego rodzaju obarczona jest decyzja, wydana we wznowionym postępowaniu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości - jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego. Wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo, wyłącznie w określonych trybach nadzwyczajnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2010 r., I FSK 1867/09).

Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99). Analiza przedłożonych akt podatkowych i przepisów prawa prowadzi do wniosku, że wskazana podstawa wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną nie zaistniała w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wszędzie zatem tam, gdzie dla wymiaru podatków istotne będą dane z tej ewidencji, takie jak np. powierzchnia nieruchomości czy klasyfikacja gruntu, organ podatkowy określając wysokość zobowiązania podatkowego nie może więc nie wziąć pod uwagę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Dane z tej ewidencji są dla niego dostępne, przy tym są jawne i organ posiada wiedzę o możliwości i jednocześnie obowiązku skorzystania z nich. Jak wyżej wskazano, czym innym jest faktyczne zapoznanie się przez organ z dowodem (w omawianym przypadku – z zapisem w ewidencji gruntów), a czym innym "wyjście na jaw" tego dowodu. Zapis w ewidencji gruntów "wychodzi na jaw" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w chwili, gdy zostaje do tej ewidencji wprowadzony. Zatem uzyskanie wiedzy przez organ podatkowy o treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków po wydaniu decyzji podatkowej nie może być uznane za wyjście na jaw nowych okoliczności nie znanych organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej., skoro organ miał obowiązek znać dane, zawarte w tej ewidencji i uwzględnić je w postępowaniu jurysdykcyjnym (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r., I SA/Sz 747/18 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r., VIII SA/Wa 832/14).

Jeśli organ podatkowy wydał decyzję w postępowaniu zwyczajnym bez zapoznania się z istniejącymi już zapisami w ewidencji gruntów to nie ma podstaw do wznowienia postępowania z tego względu, że sięgnął do tych zapisów dopiero później. W takiej sytuacji wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, byłoby bowiem rażącym naruszeniem prawa – zarówno art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jak i wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Decyzja, wydana w wyniku tak wznowionego postępowania dotknięta jest zatem wadą nieważności z mocy prawa. Oznaczało to konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]

Zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...]) oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji (Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]) są natomiast nieważne z tej przyczyny, że dotyczyły sprawy ostatecznie rozstrzygniętej inną decyzją.

W chwili wydania przez organy podatkowe obu instancji decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne skarżących w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości w obrocie prawnym pozostawała decyzja o uchyleniu decyzji, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego skarżących w podatku od nieruchomości oraz umarzająca postępowanie podatkowe w tym przedmiocie. Decyzja, ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne w swojej istocie zawiera w sobie rozstrzygnięcie o wysokości zobowiązania podatkowego w dwóch lub więcej podatkach – podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości lub podatku leśnym. Istnienie w obrocie prawnym decyzji, która ustala odrębnie wysokość zobowiązania podatkowego w którymkolwiek z tych podatków bądź w jakikolwiek inny sposób rozstrzyga o takim zobowiązaniu (w tym o nieistnieniu zobowiązania bądź stanowiącego jego źródło obowiązku podatkowego), zobowiązanie w tym zakresie nie może już być objęte łącznym zobowiązaniem pieniężnym. Tak właśnie wyglądała sytuacja w niniejszej sprawie, gdzie – w wyniku wznowienia postępowania i uchylenia decyzji dotychczasowej – doszło do umorzenia postępowania podatkowego w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. Dopóki decyzja taka pozostawała w obrocie prawnym, organ podatkowy nie mógł objąć zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości decyzją o łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Sprawa tego zobowiązania była już bowiem rozstrzygnięta uprzednio inną decyzją ostateczną. Objęcie nakazem płatniczym kwestii już ostatecznie rozstrzygniętej powoduje zatem, że taka decyzja jest nieważna z uwagi na treść art. 247 § 1 pkt 4 o.p.

W niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymane przez nią w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotknięte są tą właśnie wadą, co oznacza ich nieważność. Decyzje te ustalały bowiem łączne zobowiązanie pieniężne, obejmujące tak zobowiązanie w podatku rolnym, jak i zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Tymczasem w chwili ich wydania w obrocie prawnym pozostawała decyzja, umarzająca postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego tych samych osób w podatku od nieruchomości. Tego zobowiązania organy nie mogły zatem objąć nakazem płatniczym bez narażenia się na zarzut wydania decyzji w sprawie już uprzednio załatwionej ostatecznie, czyli decyzji nieważnej z mocy art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.) niezbędne było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich decyzji, dotkniętych wadą nieważności, a podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach tej samej sprawy podatkowej. W odniesieniu do skarżących prowadzone były postępowania: zwyczajne, zakończone wydaniem decyzji o ustaleniu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości; wznowione, zakończone uchyleniem tej decyzji i rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości, a wreszcie zwyczajne, zakończone wydaniem decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne. W każdym z tych postępowań wyłącznym albo przynajmniej częściowym przedmiotem rozstrzygnięcia była wysokość zobowiązania podatkowego skarżących w podatku od nieruchomości. Należało zatem uznać, że wszystkie te postępowania prowadzone były w granicach tej samej sprawy podatkowej w rozumieniu materialnym. Stwierdzenie nieważności wszystkich wadliwych decyzji, wydanych w sprawie w celu usunięcia naruszenia prawa było zatem niezbędne.

Wobec takiego rozstrzygnięcia odnoszenie się do zarzutów skargi było bezprzedmiotowe. Skarżący kwestionowali bowiem prawidłowość ustaleń faktycznych i żądali uchylenia wydanych rozstrzygnięć, tymczasem skutek w postaci stwierdzenia nieważności jest dalej idący od orzeczenia o uchyleniu decyzji. Stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zwalnia sąd administracyjny z konieczności odniesienia się do zarzutów skargi (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2016 r., II OSK 1416/14 oraz z dnia 15 września 2011 r., II GSK 777/10).

Wyeliminowanie z obrotu prawnego opisanych w sentencji wyroku aktów administracyjnych obliguje organy podatkowe do wydania w odniesieniu do spornego okresu kolejnych decyzji, które – jak wynika z powołanych wyżej przepisów u.p.r. – winny ustalać łączne zobowiązanie pieniężne skarżących.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a.