Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1547/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 2, art. 6 ust. 1, 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2013r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. nr 169, poz. 1418 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. S. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. [...] odmawiającą potwierdzenia T. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i A. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w P. i W. D., pow. [...], dawnym województwie [...].

Organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 1990 r. A. R. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w B. z wnioskiem o przyznanie rekompensaty za ww. mienie. Spadkobiercy wnioskodawczyni – T. S. i J. R. złożyli w dniu 9 grudnia 2008 r. ponowny wniosek w tej sprawie.

Mocą postanowienia Sądu Rejonowego w B. z [...] maja 1975 r., spadek po A. R. nabyli: żona A. R. w 1/4 części, dzieci: B. R., J. R. i T. S. w 3/16 części, oraz wnuki: R. R., J. R. i A. R. w części 1/16 każdy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1996 r. Sąd stwierdził nabycie spadku po A. R. w całości przez jej syna, J. R., zaś postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., spadek po J. R. w częściach równych nabyli J. T. R.

A. R. i R. R. złożyli przed Wójtem Gminy B. oświadczenia, wskazujące T. S. jako osobę uprawnioną do rekompensaty. Oświadczenie tej samej treści złożył J. R. przed notariuszem i B. R., T. R. i J. R. - na podstawie oświadczeń złożonych w Urzędzie Gminy B.

Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w E. z dnia [...] stycznia 1991 r., sygn. akt [...], ustalono pozostawienie nieruchomości w związku z wojną z 1939 r. przez A. i A. R. w P. w dawnym województwie [...], jak i fakt, że ww. posiadali w P. gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Przed wyjazdem do Polski w 1959r. sprzedali dom i budynek gospodarski, a ziemia przeszła na własność kołchozu. Okoliczności te Sąd ustalił na podstawie zeznań dwojga świadków mieszkających przed wojną w sąsiedztwie A. R. Wobec zniszczenia akt po terminie ich przechowywania, organ nie mógł zapoznać się ze zgromadzonymi w toku tego postępowania dowodami.

Strona dołączyła do wniosku umowę kupna - sprzedaży z dnia [...] lutego 1929 r., o nabyciu przez A. R. i F. J. [...] z majątku ziemskiego W. D. Umowa pochodzi z księgi hip. nr [...] majątku W. D.

Przedstawiono również karty repatriacyjne. Zgodnie z kartą nr [...] A. R. przybyła do Polski [...] października 1959 r. Karta repatriacyjna nr [...] potwierdza przybycie A. R. w dniu [...] listopada 1959 r. Dołączono także karty repatriacyjne J. R. i B. R.

Nadto, przedstawiono zeznania świadków K. M. i J. K., złożone 14 listopada 2011 r., pod rygorem odpowiedzialności karnej w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w [...]. Świadkowie zeznali, że A. i A. R. byli właścicielami ziemi w P. i nie rozporządzili tym mieniem, chociaż kołchoz je przywłaszczył i użytkował, jak i nie utracili własności nieruchomości w W. D.

Zgodnie z oświadczeniem T. S. z dnia 24 listopada 2011 r. rodzina R. starała się o wyjazd do Polski już od 1947 r. Wnioskodawczyni wskazała także sposób traktowania jej bliskich przez władze radzieckie.

Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z 17 października 2012 r. poinformował, że nie odnaleziono dokumentów dotyczących represji (bądź ich braku) wobec p.p. R. i przekazał jedynie wykaz repatriantów z 1959 r., na którym widnieje nazwisko ww. W piśmie wskazano także na możliwość poszukiwania dokumentów w Archiwum Akt Nowych, a także w archiwum państwowym właściwym wg siedziby PUR, w którym odbyła się pierwsza rejestracja przybyłych do kraju poprzedników prawnych.

Ustalono, że T. S. posiada obywatelstwo polskie, nie realizowała prawa do rekompensaty oraz poprzednie miejsca zamieszkania właścicieli mienia.

Minister Skarbu Państwa podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, że warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty jest m.in. ustalenie tytułu własności do nieruchomości na czas ich pozostawienia (art. 2 zd. pierwsze). Potwierdzanie prawa do rekompensaty osobom, które spełniły wszystkie pozostałe wymogi, ale przed opuszczeniem byłego terytorium RP utraciły tytuł prawny, czy to w wyniku cywilnoprawnego rozporządzenia, czy niezależnie od działań ówczesnych władz Państwa Polskiego, byłoby nieuzasadnione. Pozostawić nieruchomość może tylko i wyłącznie jej właściciel. Na potwierdzenie ww. stanowiska organ powoła orzecznictwo.

Minister wskazał, że strony repatriowały się na podstawie umowy z dnia 25 marca 1957 r. w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej. Dodał, że jest związany wyrokiem sądu powszechnego (art. 365 § 1 k.p.c.).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...]. z dnia [...] stycznia 1991 r. poprzednicy prawni T. S. posiadali w P. gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Sąd ustalił ponadto, że przed repatriacją sprzedali dom i budynek gospodarski, a ziemia przeszła na własność kołchozu. W dacie opuszczania pp. R. nie byli już właścicielami nieruchomości w P.

Nie została więc spełniona przesłanka pozostawienia mienia, w rozumieniu art. 2 cyt. ustawy. Nie ma przy tym znaczenia dobrowolny lub przymusowy charakter pozbawienia prawa własności. Organ powołał wyrok z dnia 2 grudnia 2011 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie (sygn. akt I SA/Wa 1357/11) wskazał, że sam fakt włączenia mienia do kołchozu wyklucza potwierdzenie prawa do rekompensaty. Podobnie przyjął Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że naturalnym warunkiem dla powstania (...) uprawnień było przysługiwanie zabużanom praw własności lub innych praw majątkowych (...) w odniesieniu do mienia pozostawianego poza powojennymi granicami Polski. Istnienie tego wymogu mieści się immanentnie w pojęciu "pozostawienia mienia". W tym kontekście trudno uznać składniki mienia objęte nacjonalizacją lub komunalizacją przed momentem repatriacji za "nieruchomości pozostawione (wyrok TK z 15 grudnia 2004 r., sygn. akt K 2/04, OTK-A 2004/11/117).

W przypadku nacjonalizacji mienia przez ZSRR, jego opuszczeniem w związku z repatriacją, nie można mówić o pozostawieniu tego mienia. Przesłanka pozostawienia mienia nie zostaje spełniona, jeśli doszło do jego sprzedaży przed opuszczeniem.

Zdaniem Ministra, skoro ustawodawca podał dowody, jakie należy złożyć, aby ubiegać się o prawo do rekompensaty, strona winna udokumentować, że była właścicielem nieruchomości na Kresach Wschodnich i opuściła je w okolicznościach określonych w art. 6 ust. 1 pkt. 1, ust. 4 pkt. 1-3 i ust. 5 cyt. ustawy. Organ wojewódzki zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. również poszukiwał z urzędu kolejnych dokumentów.

Minister podkreślił, że cyt. ustawa ma także zastosowanie do repatriacji, których nie dotyczy art. 1 ust. 1 i ust. 1a, o ile spełnione są przesłanki z art. 1 ust. 2. Repatriowanie osób w trybie umowy z dnia 25 marca 1957 r. między rządami PRL i ZSRR w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 222) mogło się mieścić w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Organ powołując orzecznictwo wskazał, że art. 1 ust. 2 ustawy nie precyzuje terminu "zmuszanie" zatem przymus opuszczenia terytorium byłej Rzeczypospolitej Polskiej, może mieć różny charakter (bezpośredni, ekonomiczny, obawy o własne lub najbliższych zdrowie i życie itp.) i musi pozostawać w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wojną rozpoczętą w 1939 r. Przymusowe opuszczenie Kresów powinno być następstwem działań wojennych i zdarzeń im towarzyszących (deportacji, aresztowań, zsyłek na Syberię, czy poborów do wojska. Należy więc odróżnić zdarzenia będące bezpośrednimi skutkami wojny (art. 1 ustawy), od zdarzeń pośrednich, takich jak prześladowania władz radzieckich, czy pogorszenie warunków życiowych na skutek włączenia gospodarstwa rolnego do kołchozu.

W ocenie organu podniesione w odwołaniu pogorszenie warunków życiowych poprzez przejęcie przez władze radzieckie ziemi, panujący głód i biedę, nie pozostawało w bezpośrednim związku z wojną z 1939 r., lecz wynikało z polityki państwa totalitarnego. Taki przypadek nie jest objęty art. 1 ust. 2 cyt. ustawy.

Nadto, dokument z 1929 r. nie może stanowić głównego dowodu potwierdzającego pozostawienie nieruchomości 30 lat później, gdyż w tym okresie nastąpiły zmiany społeczno-gospodarcze na dawnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w stosunkach własnościowych. Zasada bezpośredniości w postępowaniu dowodowym nakazuje ustalanie okoliczności faktycznych przede wszystkim na podstawie dowodów z okresu bezpośrednio poprzedzającego opuszczenie Kresów Wschodnich. Istotny jest fakt, że również współwłaścicielka pozostawionego mienia nie starała się o potwierdzenie jego pozostawienia przed sądem powszechnym, tak jak w stosunku do nieruchomości w P.

Organ uznał oświadczenia strony i świadków za niewystarczające, bowiem nie uwzględniają, iż kolektywizacja rolnictwa i nacjonalizacja mienia, w tym zasobów naturalnych, była prowadzona powszechnie za pomocą środków prawnych i administracyjnych, a nie samowolnej działalności kołchozów.

Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał zatem uznać za udowodnione podnoszonych przez stronę okoliczności.

Skargę na powyższą decyzję złożyła T. S., wskazując że do akt dołączono dowody własności i zeznania dwóch świadków stwierdzających, że do czasu wyjazdu do Polski w 1959r. A. i A. R. byli właścicielami tych nieruchomości. Świadkowie również stwierdzili, iż kołchoz samowolnie zabrał i korzysta z ziemi należącej do wyżej wymienionych, prowadząc tam działalność rolniczą. Nie interesował się natomiast jeziorami. Samowolne zabranie i korzystanie nie pozbawiło rodziców prawa własności, a tylko pozbawiło możliwości korzystania z tych dóbr.

Skarżąca podniosła, że godnie z cyt. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w E. A. i A. R. "pozostawili na terenach niewchodzących obecnie w skład państwa Polskiego we wsi P., w dawnym województwie [...], w związku z rozpoczętą w 1939r. II Wojną Światową [...] ha ziemi". Sąd podał, że ziemie pozostawili. Natomiast Minister twierdzi, że nie można pozostawić nieruchomości, której się nie jest właścicielem - pozostawili, bo byli właścicielami.

Nie zgodziła się z twierdzeniem, że ziemia przeszła na własność kołochozu, gdyż rodzice ziemi i jezior nie sprzedali, nie darowali ani nikomu nie przekazali. Stan prawny nie został zmieniony. Rodzice nadal byli właścicielami, których pozbawiono jedynie możliwości korzystania z własności - niezależnie od tego w jaki sposób zrobiły to władze sowieckie z ludźmi pozbawionymi prawa człowieka w tym okresie.

Zdaniem skarżącej – wbrew twierdzeniom Ministra - akt kupna-sprzedaży z 1929r. jest najbardziej wiarygodnym dokumentem w sprawie. Ambasada RP [...] również nadesłała kopię aktu kupna- sprzedaży z dn. [...].02.1929r. oraz dokumentu z dn. [...].02.1935r. z księgi hipotecznej nr [...] dot. majątku W. D.

Skarżąca stwierdziła, że A. R. nie musiała występować do sądu powszechnego o potwierdzenie pozostawienia mienia, gdyż zachował się dowód własności [...] (akt kupna-sprzedaży z dn. [...].02.1929r.). Podkreśliła, że pozostawione nieruchomości nieznacjonalizowano, gdyż nacjonalizacja obejmowała tylko przedsiębiorstwa i gałęzie przemysłu, natomiast kołchozy (tzw. Spółdzielcze Gospodarstwa Rolne oparte na społecznej własności) zabierały ziemie, niezależnie od tego, co stało się z ich właścicielami (czy zostali wywiezieni na Sybir, osadzeni w więzieniu, zamordowani przez NKWD, czy pozostali na miejscu, ale byli zniewoleni i nic nie mieli do powiedzenia). Z pewnością w tym przypadku nie można mówić o sprzedaży, darowaniu lub przekazaniu mienia, a tym samym utraty prawa do własności.

Za błędne skarżąca uznała twierdzenie Ministra, że "ustawodawca wprowadzając do ustawy przesłankę innych okoliczności związanych z wojną i nie wymieniając przykładowo lub enumeratywnie takich okoliczności uznał, iż spełniają wymogi art. 1 ust.2 ww. ustawy, okoliczności, które zmusiły do opuszczenia byłego terytorium PR oraz które mają związek z wojną z 1939r., a więc będące jej bezpośrednim następstwem". Jak mogło dojść do spełnienia bezpośredniego następstwa, kiedy władze radzieckie nie dawały zgody na wyjazd ? Podała, że w 1947r. rodzice złożyli dokumenty z wnioskiem o zezwolenie na wyjazd do Polski, a dopiero po 12 latach oczekiwania otrzymali zgodę.

Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że opuszczenie nie nastąpiło z powodu "innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939r.", o których mowa w art. 1 ust. 2. Wskazała, że Sąd Wojewódzki w ww. wyroku ustalił, że "A. i A. R. pozostawili na terenach niewchodzących obecnie w skład państwa Polskiego we wsi P., w dawnym województwie [...], w związku z rozpoczętą II Wojną Światową w 1939r. [...] ha ziemi". Repatriacja była więc związana wyłącznie z wojną rozpoczętą w 1939r., a nie nastąpiła zaraz po jej zakończeniu wobec brak zgody na wyjazd władz sowieckich Ten brak zgody, był w rzeczywistości nieznanym zamiarem władz co do naszej rodziny. Strach o życie, o aresztowania, przed nocnymi wywózkami, gdy uzbrojone NKWD niejednokrotnie zabierało ojca na nocne przesłuchania. Nie było wiadomo, czy ojciec wróci, czy rodzina zostanie zesłana na Sybir. Skarżąca podniosła, że jeszcze w 1952 r. miały miejsce nocne wywózki na Sybir. Ojciec skarżącej ciągle starał się o zgodę na wyjazd. Podała, że urzędnik podpowiedział jej ojcu, aby czekał w spokoju na zezwolenie, bo inaczej "może pojechać do białych niedźwiedzi, a nie do Polski". Takie zagrożenie życia było przymusem do opuszczenia tego terytorium, tj. na skutek okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939r. W takim zagrożeniu rodzina skarżącej żyła 12 lat, tak jak na Syberii. Repatriacja nie miała zatem charakteru ekonomicznego. Nikt nie obiecywał ani nie zapewniał żadnej pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa.

W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] maja 2013r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. odmawiającą potwierdzenia T. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i A. R. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w P. i W. D., pow. [...], dawnym województwie [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Przypomnieć zatem trzeba, że w art. 1 ww. ustawy ustawodawca określił zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie czterech umów wymienionych w ust. 1. W ustępie 1a cyt. ustawy wskazano natomiast, że prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczpospolitą Polską z Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. Stosownie do ust. 2 cytowanego artykułu, przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Artykuł 2 ustawy wskazuje zaś, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim; zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1, posiada obywatelstwo polskie.

Z woli ustawodawcy niespełnienie choćby jednego z wymogów określonych w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przesłanka "zmuszenia" do opuszczenia byłego terytorium RP, o której mowa w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy może mieć zróżnicowany charakter, wymaga zatem każdorazowo dokonania zindywidualizowanej oceny sytuacji, w jakiej znajdował się po wojnie wnioskujący o przyznanie rekompensaty właściciel nieruchomości. W każdym jednak przypadku przymus ten musi pozostawać w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym z wojną rozpoczętą w 1939 r. W konsekwencji nie wszystkie repatriacje obywateli polskich po zakończeniu II Wojny Światowej można zaliczyć do tych, o których mowa w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy.

Nadto, ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. na wnioskodawcę w pierwszej kolejności nakłada obowiązek udokumentowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa do rekompensaty za pomocą szczególnych środków dowodowych, zobowiązując do dołączenia do wniosku dowodów, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, w tym w przede wszystkim dowodów potwierdzających pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z powodów wymienionych w art. 1, rodzaju i powierzchni pozostawionej nieruchomości. W art. 6 ust. 4 ustawa wskazuje, że dowodami takimi mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia, 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białorusi, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw, 4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.

W przypadku braku dokumentów wymienionych w art. 6 ust. 4 cyt. ustawy, zgodnie z ust. 5 tego przepisu – dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087) – właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Z akt sprawy wynika, że poprzednicy prawni skarżącej opuścili byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na podstawie umowy z dnia 25 marca 1957r. w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej - odpowiednio w październiku i listopadzie 1956 r. Na fakt ten wskazują karty repatriacyjne: nr [...] A. R. oraz nr [...] A. R.

Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza jednak, że rodzina skarżącej opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w innych okolicznościach związanych z wojną rozpoczętą w 1939r. w warunkach przymusu. Takich dowodów, poza oświadczeniem z dnia 24 lutego 2011r., skarżąca nie przedstawiła. Również w samym oświadczeniu - złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - skarżąca powoływała się jedynie ogólnie na zniewolenie, prześladowania, zsyłki na "Sybir", bicie i zabijanie, więzienie bez procesu, złe warunki bytowe Polaków pozostałych na Kresach Wschodnich. Nie podała jednak, że takie działania były podejmowane w stosunku do A. i A. R., czy innych członków rodziny.

Natomiast w zeznaniach złożonych w Ambasadzie Rzeczpospolitej Polskiej w [...] J. K. i M. K. powoływali się jedynie na okoliczności związane z prawem własności rodziców skarżącej do pozostawionych na Kresach gruntów i [...].

Podobnie postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy wskazywanych przez skarżącą represji nie potwierdziło. Instytut Pamięci Narodowej – Główna Komisja Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu informacji dotyczących stosowania prześladowań wobec A. i A. R. i innych w materiałach prowadzonych przez Oddziałowe Komisje Ścigania Zbrodni p-ko Narodowi Polskiemu nie odnalazł.

W konsekwencji nie można było podzielić stanowiska skarżącej, że A. i A. R. opuścili nieruchomości położone w miejscowościach P. i W. D. działając pod przymusem zawiązanym bezpośrednio z rozpoczętą w 1939r. wojną. Przymus opuszczenia nieruchomości nie wynikał bezpośrednio z podjętych działań wojennych, lecz był pośrednim następstwem powojennych decyzji władz rosyjskich związanych z kolektywizacją, a także prześladowaniami i dyskryminacją Polaków, którzy pozostali w swoich dotychczasowych miejscach zamieszkania. Przymus ten nie miał jednak, zdaniem sądu, cech "adekwatności" w stosunku do okoliczności związanych z wybuchem II Wojny Światowej.

Z podanych przyczyn Sąd podzielił stanowisko organów, że wykazane w sprawie okoliczności faktyczne, tj: brak bezpośredniego i adekwatnego przymusu opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.- uzasadniają odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez poprzedników prawnych skarżącej opisanych nieruchomości.

Skoro regulacja ustawowa – jak już wyżej wspomniano - wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek określonych w art. 1 i art. 2 ww. aktu, a jedna z nich nie została spełniona, to bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostawała kwestia, czy poprzednicy prawni skarżącej byli w dacie repatriacji właścicielami opuszczonych nieruchomości.

Niemniej nie sposób pominąć, iż odnośnie nieruchomości pozostawionej w P. skarżąca przedłożyła dokument, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, to jest wyżej powołany prawomocny wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...]. Wyrokiem tym zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego – byli związani. W tej sytuacji niedopuszczalna była jakakolwiek polemika ze stanowiskiem Sądu, który orzekł, iż A. i A. R. pozostawili na terenach niewchodzących obecnie w skład państwa Polskiego we wsi P. (..) w związku z rozpoczętą w 1939r. II Wojną Światową [...] ha ziemi.

Wbrew jednak stanowisku skarżącej z orzeczenia przez Sąd Wojewódzki, że pozostawienie [...] ha ziemi nastąpiło w związku z rozpoczętą w 1939r. II Wojną Światową nie sposób wywieść, iż nastąpiło ono w warunkach przymusu, o jakim mowa w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy.

W związku z powyższym już tylko na marginesie wskazać trzeba, że w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 11/13, LEX nr 1404014 Naczelny Sąd Administracyjnego stwierdził, iż włączenie do kołchozu lub nacjonalizacja z innych przyczyn nieruchomości, których dotyczy art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (...), samo przez się nie wyklucza prawa do rekompensaty, określonego w art. 2 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały Sąd podkreślił, że "ponieważ wykładnia, uzależniająca przyznanie prawa do rekompensaty zabużańskiej od legitymowania się tytułem własności do nieruchomości w chwili opuszczenia Kresów, prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej przedwojennych właścicieli nieruchomości zabużańskich - w zakresie praw majątkowych - a zróżnicowanie to ma charakter arbitralny, gdyż nie jest powiązane z celem ustawy i jest następstwem sytuacji czysto przypadkowych, wykładnia ta nie może być stosowana przez sądy i organy działające w państwie prawa. Prawo do rekompensaty winno zatem wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II Wojny Światowej jego własność, a który to majątek, w związku z wojną, obywatel polski zmuszony był opuścić. W tych warunkach, wymaganie by przedwojenny właściciel nieruchomości położonej na Kresach, w celu otrzymania rekompensaty legitymował się w stosunku do niej tytułem własności, w dacie repatriacji, stanowi, niczym nieuzasadnioną, nadinterpretację przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej".

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.