Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 306/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 84 ust. 1-5a w zw. z art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi "G" Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew lub krzewów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 26 czerwca 2014 r. znak: [...] orzekł o pozostawieniu inwestorowi: "G" sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. do uiszczenia należność w kwocie: 49.056,52 zł naliczonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] za usunięcie 68 szt. drzew, kolidujących z inwestycją pn. "Budynek mieszkalny wielorodzinny z garażami w przyziemiu wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.kan., c.o., gazową, n.n. z ul. R." - 1 etap inwestycji pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami w przyziemiu na działce nr [...] obr. [...] wraz z infrastrukturą wjazdem na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. R. w K.", ponieważ nie zrealizowano nałożonego przedmiotową decyzją warunku nasadzenia 68 szt. drzew na terenie dz. nr [...] obr. [...] przy ul. K. oraz dz. nr [...] obr. [...] przy ul. R. w terminie do 15 grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na wniosek inwestora tj. "G" sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. została wydana decyzja Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...], która pozwalała inwestorowi na usunięcie 68 szt. drzew oraz 26,5 m2 krzewów, kolidujących z planowaną inwestycją z terenu dz. nr [...] obr. [...]. W zamian miał on w terminie do dnia 15 grudnia 2012 r. nasadzić na terenie dz. nr [...] obr. [...] przy ul. K. oraz dz. nr [...] obr. [...] przy ul. R. 68 szt. drzew i 26 szt. krzewów. W decyzji została ustalona opłata w kwocie 55 124,76 zł za usunięcie drzew i krzewów, a termin jej uiszczenia odroczono na okres 3 lat od dnia wydania pozwolenia.

Spółka wystąpiła z wnioskiem z dnia 25 października 2012 r. o zmianę miejsca nasadzeń zastępczych na ul. T. - dz. nr [...] obr. [...], jednak wniosek ten został załatwiony odmownie decyzją z dnia 20 lutego 2013 r., która to, po rozpatrzeniu sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stała się ostateczna dnia 11 czerwca 2013 r.

W toku postępowania ustalono, że strona dokonała nasadzeń 68 szt. drzew w innej lokalizacji - przy ul. T.. Jednakże z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] wynikał obowiązek wykonania nasadzeń w innym miejscu, który nie został wykonany. Z tego też względu nałożono karę na podstawie art. 84 ustawy o ochronie przyrody.

Od decyzji tej odwołanie wniosła "G" sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K.. W późniejszej wymianie korespondencji w/w Spółka wykazała, iż jest następcą prawnym spółki "G" sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. (adresata decyzji), a zatem była uprawniona do skutecznego wniesienia odwołania. W odwołaniu wskazuje, że nie było możliwości posadowienia nowych drzew na działkach wskazanych uprzednio w decyzji. Wystąpiono o zmianę miejsca nasadzeń i tam drzewa zostały nasadzone. W związku z tym strona zrekompensowała ubytek w środowisku. W odwołaniu podniesiono, że dla środowiska nie ma znaczenia, gdzie drzewa zostają posadzone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 26 stycznia 2014 r. [...] - działając na podstawie art. 84 ust. 1-4 i 5a w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm., zwana dalej ustawą) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwany dalej k.p.a.); utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w postępowaniu mającym za przedmiot pozostawienie do uiszczenia opłaty nałożonej w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów bada się jedynie, czy warunek nałożony decyzją został wypełniony. Spełnienie bowiem warunku powoduje, że opłata za udzielenie zezwolenia zostaje umorzona. Nie wywiązanie się z warunku powoduje natomiast pozostawienie opłaty do uiszczenia. Obecnie w sprawie pozostawało zatem do zbadania, czy odwołujący wykonał spoczywający na nim obowiązek i czy dokonał tego w terminie. To też było przedmiotem postępowania przez organem I instancji.

Jak wynika z protokołów oględzin z dnia 28 sierpnia 2013 r. i 23 kwietnia 2014 r. na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. K. oraz dz. nr [...] obr. [...] przy ul. R. dokonano nasadzeń krzewów oraz na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. K. kilku drzew. Natomiast pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. strona poinformowała o nasadzeniu 68 szt. drzew przy ul. T. W związku z tym Kolegium uznało za udowodnione niezrealizowanie przez stronę wskazanego w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] warunku.

Organ II instancji stanął na stanowisku, że wobec niezrealizowania obowiązku nasadzeń wynikającego z decyzji administracyjnej (nasadzenia na innej działce nie stanowią realizacji obowiązku, którego spełnienie warunkuje umorzenie opłaty za wycięcie drzew) zasadne było orzeczenie o pozostawieniu określonej kwoty do zapłaty. Z uwagi na powyższe Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, weryfikując przy tym, czy kwota naliczona w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] została określona we właściwej wysokości. Weryfikacja ta przebiegła pozytywnie, gdyż suma kwot naliczonej opłaty za krzewy to 6.068,24 zł (dowód: decyzja Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...]; karta 127 akt sprawy), a kwota naliczona decyzją Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] to 55.124,76 zł, co po odjęciu opłaty za krzewy daje 49.056,52 zł, czyli daje to kwotę orzeczoną kontrolowaną decyzją.

Kolegium zwróciło uwagę, że w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] i jednocześnie zobowiązującej do dokonania nasadzeń został wskazany termin dokonania tych nasadzeń do dnia 15 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r. sygn. akt [...] stwierdziło, że zastrzeżenie tegoż terminu było nieważne. Zatem, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych decyzja o zezwoleniu na wycięcie drzew zostaje skonsumowana z momentem wycięcia drzew i z tą chwilą powstaje obowiązek dokonania nowych nasadzeń przez wnioskodawcę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 29 lipca 2009 r., sygn. II SA/Po 42/09). Dlatego też nasadzeń należało dokonać razem z usunięciem drzew lub też bezpośrednio po tej czynności, gdyż tak był ukształtowany obowiązek beneficjenta zezwolenia.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "G" Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w K., zarzucając jej naruszenie:

- art. 84 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich błędną wykładnię a polegającą na przyjęciu, że nasadzenie drzew w innym miejscu niż wskazane w decyzji nie jest podstawą do umorzenia należności

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie dokonała nasadzeń

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że organ wskazał termin na dokonanie nowych nasadzeń.

Na podstawie tych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 26.06.2014 r. oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wprawdzie skarżący przyjął obowiązek nasadzenia nowych roślin na działce nr [...] i na działce przy ul. K. na nowej inwestycji (działka [...]). Po wybudowaniu bloków okazało się jednak, że miejsca jest tak mało, że nasadzenie było niemożliwe. Skarżący wystąpił o zmianę nasadzeń - na ul T. i tam też te drzewa zostały nasadzone - okoliczność ta jest poza sporem i wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W myśl art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami.

Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat. Bezsporne w sprawie jest, że nasadzone drzewa i krzewy zachowały żywotność.

Zdaniem strony skarżącej istotne jest, czy w wyniku nasadzenia został zrekompensowany uszczerbek w środowisku - z pewnością tak, ponieważ skarżąca nasadziła tyle drzew o ile wnioskował Prezydent Miasta. Dla środowiska i jego walorów nie ma znaczenia czy te drzewa zostały nasadzone w miejscu wskazanym w decyzji czy na działce obok. Żaden przepis ustawy o ochronie przyrody takiego warunku nie stawia.

Po drugie istotne jest, że warunek stawiany w decyzji nie mógł zostać zrealizowany, gdyż nie było miejsca, aby te drzewa nasadzić. Tej okoliczności organ nie wziął pod uwagę.

Poza tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22.12.2014 o znaku [...] stwierdziło częściową nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16.03.2010 r. o znaku [...] w części w której określono termin usunięcia drzew (do dnia 31.12.2010 r.) oraz w zakresie terminu nasadzeń zastępczych (został w decyzji ustalony do dnia 15.12.2012 r.).

Brak określenia terminu takich nasadzeń w decyzji pierwotne powoduje, że organ pierwszej instancji a więc Prezydent Miasta winien wyznaczyć stronie termin na zrealizowanie tego obowiązku. Termin ten winien być wyznaczony po stwierdzeniu ostateczności decyzji w której zezwolono na wycięcie drzew.

W realiach niniejszej sprawy, organ ten nie wskazał terminu do kiedy te nasadzenia winny być zrealizowane (termin z decyzji z dnia 16.03.2010 r. został uznany za nieważny przez SKO) a zatem z ostrożności należy wskazać, że skarżący ma nadal otwarty termin na dokonanie tych nasadzeń co winno skutkować uznaniem niniejszej skargi za zasadną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody ( t.j. Dz. U. z 2013 r poz. 627 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić (...) po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W myśl ust. 3 tego przepisu wydanie takiego zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Z kolei art. 84 ust. 1 ustawy przewiduje obowiązek ponoszenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów, a ust. 3 art. 84 stanowi, że opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz termin ich usunięcia, przesadzenia lub posadzenia innych drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu.

Dla niniejszej sprawy kluczowe są regulacje zawarte w art. 84 ust. 4 - 5a ustawy o ochronie przyrody. W ust. 4 wprowadzono zasadę, że organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami. Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania i pobierania opłat (ust. 5), natomiast jeżeli nie zachowały żywotności w okresie do 3 lat od dnia przesadzenia lub posadzenia, posiadacz nieruchomości jest obowiązany niezwłocznie do uiszczenia opłaty za usunięcia drzew.

Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości ani zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego.

W decyzji w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów z działki nr [...] przy ul. R. Prezydent Miasta skorzystał z możliwości, jaką dają powołane wyżej przepisy i wydał zezwolenie pod warunkiem zastąpienia usuniętych drzew innymi drzewami i krzewami. W decyzji tej jednoznacznie określono gdzie ma nastąpić lokalizacja nowych nasadzeń: na działce nr [...] przy ul. K. i działce nr [...] przy ul R..

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje również fakt, że strona skarżąca tego obowiązku nie wykonała, a zasadzenia wykonała w innym miejscu - przy ul. T..

Zarzuty strony skarżącej koncentrują się na dwóch kwestiach: po pierwsze - że nasadzenie w innym miejscu niż wskazano w decyzji powinno być podstawą do umorzenia należności, a po drugie - że po stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] w części określającej termin usunięcia drzew oraz termin dokonania nasadzeń powoduje, że organ administracji nie wskazał terminu dokonania nasadzeń, a więc termin ten jest nadal otwarty.

Odnosząc się do pierwszej kwestii należy wskazać, że organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów ma kompetencję do określenia miejsca dokonania nasadzeń zastępczych - co wynika z art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 września 2013 r., sygn. II SA/Kr 767/13 (LEX nr 1462081) stwierdzając: "nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organ administracyjny miał możliwość wskazywania miejsca nasadzeń zastępczych, podczas gdy zdaniem Skarżącej ma prawo wskazywać wyłącznie miejsce przesadzenia krzewów. Takiej wykładni art. 83 ust. 3 Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podziela gdyż - jak słusznie wskazał organ II Instancji - prowadziłaby ona do całkowitego wypaczenia zasad ochrony przyrody, które realizować ma ustawa. Nasadzenia zastępcze, czy też obowiązek przesadzenia usuwanych drzew lub krzewów ma na celu możliwie najlepszą kompensatę strat w lokalnych zasobach przyrodniczych a nie tylko w zasobach przyrodniczych jako takich. Gdyby nawet jednak przyjąć interpretację wskazywaną przez Skarżącą, to kwestionowanie tego postanowienia decyzji Prezydenta Miasta K. z 2009 r. o zezwoleniu na usunięcie krzewów jest w niniejszej sprawie niemożliwe. Jest to ostateczna decyzja administracyjna, korzystająca z domniemania prawidłowości a wzruszenie jej mogłoby nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych".

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowisko to w pełni podziela. Wykonanie nasadzeń w innym miejscu (przy ul. T. ) wbrew obowiązkowi wynikającemu z decyzji nie jest jej prawidłowym wykonaniem i podstawą do umorzenia należności. W świetle art. 84 ustawy o ochronie przyrody nie mają żadnego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącą, że nasadzenie było niemożliwe ze względu na brak miejsca w związku z nową inwestycją. Strona była świadoma treści decyzji z dnia 16 marca 2010 r. i warunków z niej wynikających, a w szczególności faktu, że niezrealizowanie nasadzeń w zakresie i w miejscu określonym w tej decyzji będzie prowadziło do konieczności uiszczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Ponadto decyzja odmawiająca zmiany decyzji z dnia 16 marca 2010 r. w zakresie miejsca nasadzeń jest ostateczna, a wniosek strony o wznowienie postępowania w tej sprawie został załatwiony odmownie. W chwili obecnej brak jest podstaw do kwestionowania obowiązku nasadzeń w takim zakresie, w jakim wynika z pierwotnej decyzji Prezydenta Miasta z 16 marca 2010 r.

Nie można również zgodzić się z zarzutami skargi że "dla środowiska i jego walorów nie ma znaczenia czy drzewa zostały nasadzone w miejscu wskazanym w decyzji czy obok". Takie stanowisko jest przejawem braku poszanowania zasad ochrony przyrody i sprzeczne z celami ustawy. Ochrona przyrody ma bowiem na celu zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie zasobów, tworów i składników przyrody. Nasadzenie zastępcze bądź przesadzenie usuwanych drzew lub krzewów ma za zadanie jak najlepszą kompensatę strat w konkretnych lokalnych zasobach przyrodniczych, a nie w tych zasobach w ogólności.

Co do kwestii terminu wykonania obowiązku nasadzeń należy wyjaśnić, że bezzasadny jest zarzut strony skarżącej że ma nadal otwarty termin na dokonanie nasadzeń. W pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 marca 2010 r. znak: [...] odroczono termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów do dnia 16 marca 2013 r. – to jest 3 lata od dnia wydania decyzji (art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody), a w związku z tym orzeczenie o pozostającej do uiszczenia należności jest prawidłowe, bowiem jest to konsekwencja upływu terminu odroczenia i kontroli czy obowiązek został wykonany.

Jak wynika z powyższego zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd dokonał również z urzędu kontroli zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem w zakresie nieobjętym zarzutami i nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów postępowania.

Dlatego też skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.