Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 402/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1, art. 33, art. 36, art. 169, art. 207
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.R. na uchwałę A z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmian w statucie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 4 marca 2017 r., oznaczonym jako "wniosek o wszczęcie postępowania", A. R. (dalej w skrócie: "skarżący") domagał się stwierdzenia nieważności lub uchylenia § 19 ust. 4 i § 24a załącznika do uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A jako podjętych w nie statutowym składzie i naruszających obowiązujące prawo. W uzasadnieniu skargi skarżący poinformował, że w dniu 30 maja 2016 r. został wybrany przez Wydziałowe Kolegium Elektorów Wydziału [...] Politechniki A na Dziekana tego Wydziału, na kadencję 2016-2020, tj. od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r., a wcześniej w okresie od 1 września 2012 r. do 31 sierpnia 2016 r. był Prorektorem ds. Nauczania Politechniki A. Rektor Politechniki A w dniu 12 lipca 2016 r. udzielił skarżącemu płatnego urlopu dla podratowania zdrowia na okres od 10 sierpnia 2016 r. do 31 lipca 2017 r. W dalszej kolejności, pismem z dnia 1 października 2016 r., poinformował skarżącego, że nie powierza mu funkcji Dziekana Wydziału [...] Politechniki A. Zdaniem skarżącego, podjęcie w dniu [...] r. dwóch uchwał nr [...] i [...] Senatu Politechniki A nastąpiło wówczas, kiedy z Wydziału [...] w składzie Senatu nie było nauczycieli akademickich posiadających tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, przez co naruszony został art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2015 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 z późn. zm.). Mówi on, że skład senatu uczelni określa statut, który określa tryb wyboru i procentowy udział w składzie senatu przedstawicieli nauczycieli akademickich, doktorantów, studentów oraz pracowników niebędących nauczycielami akademickimi, z uwzględnieniem ust. 3, a więc udziału przedstawicieli studentów i doktorantów, który nie może być mniejszy niż 20%, a liczbę przedstawicieli studentów i doktorantów ustala się proporcjonalnie do liczebności obu tych grup w uczelni, z tym że studenci i doktoranci są reprezentowani co najmniej przez jednego przedstawiciela każdej z tych grup. Treść zakwestionowanego § 19 ust. 4 załącznika do uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A stanowi, iż: "Jeżeli rada podstawowej jednostki organizacyjnej nie może być zebrana na posiedzeniu, kompetencje rady, nie zastrzeżone do jej kompetencji w ustawie, może wykonywać senat A." (zdanie 1). Nadto, "Senat A może również upoważnić inny organ uczelni do realizacji tych kompetencji." (zdanie 2). Zdaniem skarżącego, przytoczona regulacja umożliwiła Senatowi bądź innemu upoważnionemu organowi wykonywanie kompetencji zastrzeżonych dla rady podstawowej jednostki organizacyjnej wynikających z art. 68 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 5 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1789). Dotyczy to zatem czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym i o nadanie tytułu profesora. W konsekwencji podjęcie uchwały nr [...] i [...] Senatu Politechniki A wskazuje na zaplanowane okresowe przejęcie przez Senat kompetencji Rady Wydziału [...], bowiem ten Wydział nie był w dniu [...] r. reprezentowany w składzie Senatu ani przez Dziekana, ani też przez Prodziekana ds. Nauki, ani też przez Prodziekana ds. Współpracy i Rozwoju. Nadto, skarżący nie otrzymał informacji w sprawie prawomocnych wyników wyborów władz dziekańskich Wydziału [...] na kadencję 2016-2020, tj. od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. Zakwestionowana treść § 24a załącznika do uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A stanowi, że: "Jeżeli osoba wybrana do pełnienia funkcji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej nie może objąć mandatu z powodu długotrwałej nieobecności przekraczającej 60 dni, i minął termin na przeprowadzenie wyborów, o którym mowa w pkt 7 Regulaminu wyborów, Uczelniana Komisja Wyborcza stwierdza wygaśnięcie mandatu danej osoby wybranej do pełnienia funkcji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej i jego zastępców, a rektor ogłasza konkurs, o którym mowa w art. 76 ust. 1 ustawy." (ust. 1), przy czym: "Zasady i tryb przeprowadzenia konkursu, o którym mowa w ust. 1 określa załącznik nr 4a statutu." (ust. 2), nadto: "Do czasu powołania kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej na podstawie konkursu, rektor może powołać osobę do pełnienia obowiązków kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub jego zastępcy." (ust. 3). Zdaniem skarżącego, cytowana regulacja jest w sprzeczności z art. 8, art. 11³, art. 18 ³ ͣ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1502) oraz art. 77 ust. 3a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a także wskazuje na blokowanie w drodze wyboru powierzonej mu już wcześniej funkcji Dziekana Wydziału [...] Politechniki A. Tymczasem, w przypadku wygaśnięcia mandatu powoływanego w drodze konkursu organu jednoosobowego (dziekana) i jego zastępcy (prodziekana), na ich miejsce mogą być powoływane nowe osoby tylko w drodze konkursu. Inne uregulowania w tym zakresie naruszają art. 76 ust. 1 i art. 77 ust. 3a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Uzasadniając wymóg posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu zakwestionowanych regulacji skarżący poinformował, że sprawa dotyczy go osobiście, otrzymał bowiem akt wyboru na funkcję Dziekana Wydziału [...] Politechniki A i nigdy ta funkcja nie została mu powierzona, podobnie jak innym nauczycielom akademickim funkcje Prodziekana ds. Nauki i Prodziekana ds. Współpracy i Rozwoju. W dniu [...] r. uchwałą nr [...] Komisja konkursowa ds. przeprowadzenia konkursu na funkcje Dziekana i Prodziekanów Wydziału [...] w głosowaniu tajnym pozytywnie zaopiniowała kandydaturę innego pracownika naukowego na stanowisko dziekana tego Wydziału na kadencję 2016-2020.

W odpowiedzi na skargę z dnia 12 kwietnia 2017 r., Rektor Politechniki A (dalej: "organ") wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, bowiem przedmiot zaskarżenia nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego oraz domagał się zasądzenia kosztów postępowania z uwagi na ustanowienie pełnomocnika do reprezentowania przed sądem i udzielenie mu szczególnego pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] r. z prawem do substytucji (k. 121 akt sądowoadministracyjnych).

Pismem z dnia 17 lipca 2017 r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania ze względu na brak interesu prawnego skarżącego do wniesienia skargi, bowiem w dniu 21 czerwca 2017 r. został zakończony jego stosunek pracy z Politechniką A (k. 160 akt sądowoadministracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w C. Wydział I Cywilny sygn. akt [...], odrzucił pozew skarżącego przeciwko Politechnice A o ustalenie nieistnienia prawa w formie wewnątrzuczelnianych uregulowań prawnych, natomiast Sąd Apelacyjny w K. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...], oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (WSA) postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 441/17 (k. 300 akt sądowoadministracyjnych), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), odrzucił skargę skarżącego w przedmiocie wygaszenia mandatu. W wyniku wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej i jej rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2529/17 (k. 304 akt sądowoadministracyjnych) oddalił skargę kasacyjną (orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (WSA) postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 333/17 (k. 171 akt sądowoadministracyjnych), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę skarżącego z dnia 4 marca 2017 r. (CBOS).

W toku postępowania organ (tak jak dotychczas - Rektor Politechniki A) ustanowił pełnomocnika do jego reprezentowania przed sądem i udzielił mu szczególnego pełnomocnictwa nr [...] z dnia [...] r. z prawem do substytucji (k. 201 akt sądowoadministracyjnych).

W wyniku wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej i jej rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2705/17 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 333/17 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (CBOS). W uzasadnieniu postanowienia NSA podał, że zgodnie z art. 58 § 4 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu swojej niewłaściwości, jeżeli wcześniej w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W tej samej sprawie orzekał uprzednio Sąd Okręgowy w C. sygn. akt [...] oraz Sąd Apelacyjny w K. sygn. akt [...], czego efektem było odrzucenie pozwu przez Sąd I instancji i utrzymanie w mocy tegoż postanowienia przez Sąd Apelacyjny w K. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie mógł odrzucić skargi uznając się za niewłaściwy w sprawie.

Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o dopuszczenie dowodu z treści uzasadnienia wyroków: Sądu Rejonowego Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] (k. 281-293 akt sądowoadministracyjnych) i Sądu Okręgowego w C. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. sygn. akt [...] (k. 259-280 akt sądowoadministracyjnych), na okoliczność wyrażonego w tych wyrokach poglądu prawnego odnośnie sprzeczności z prawem regulacji Statutu Politechniki A, wprowadzonych na mocy zakwestionowanych w skardze regulacji § 19 ust. 4 i § 24a załącznika do uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A jako podjętych w nie statutowym składzie i naruszających obowiązujące prawo. Sąd Rejonowy Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. w punkcie pierwszym wyroku (sygn. akt [...] z dnia [...] r.) ustalił, że skarżący pełnił w pozwanej Politechnice A funkcję dziekana Wydziału [...] w okresie 1 września 2016 r. do 21 czerwca 2017 r. W uzasadnieniu tego wyroku podano, że skarżący wniósł pozew o ustalenie istnienia stosunku pracy na stanowisku Dziekana Wydziału [...] Politechniki A, na kadencję 2016-2020. W ramach ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy wskazał, że wiosną 2016 r. na Wydziale [...] Politechniki A odbyły się wybory dziekana i skarżący został w nich wybrany, następnie w dniu 2 czerwca 2016 r. Wydziałowa Komisja Wyborcza Politechniki A sporządziła akt wyboru. W związku ze stanem zdrowia skarżącemu udzielono rocznego urlopu zdrowotnego. W dniu [...] r. Senat Politechniki A uchwałą nr [...] dokonał zmiany przepisów statutowych wprowadzając w § 24a Statutu regulację o wygaśnięciu mandatu dziekana w przypadku, gdy z powodu długotrwałej choroby nie może objąć mandatu. W takiej sytuacji rektor uczelni uprawniony został do ogłoszenia konkursu na to stanowisko. Na podstawie powyższej regulacji Uczelniana Komisja Wyborcza stwierdziła wygaśnięcie mandatu skarżącego.

Sąd Rejonowy podał, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeprowadziło na Politechnice A kontrolę. W ramach analizy przepisów Statutu uczelni uznano, że niektóre jego zapisy stanowią podstawę przyznania organom uczelni uprawnionych kompetencji lub wprowadzania nieprzewidzianych przez ustawodawcę ograniczeń. W zaleceniach pokontrolnych zakwestionowano, by objęcie funkcji dziekana wydziału mogło być uzależnione od wyników wyboru, ale także od dodatkowej czynności rektora w postaci powierzenia pełnienia funkcji. Zaznaczono, że objęcie funkcji dziekana zależy wyłącznie od wyników wyborów. Zdaniem Sądu Rejonowego, wobec niepewności co do pełnienia funkcji, powód miał interes prawny w domaganiu się ustalenia istnienia jego stosunku pracy, bowiem przepis § 24a wprowadzony do Statutu uczelni uchwałą z dnia [...] r. jest sprzeczny z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i wyklucza korzystanie przez osobę pełniącą funkcję dziekana wydziału z urlopu zdrowotnego przez okres dłuższy niż 60 dni. Przepis ten wprowadzono do Statutu dopiero w dniu [...] r. i zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz, nie może on mieć zastosowania do skarżącego, który był już dziekanem od dnia 1 września 2016 r. Przedstawione stanowisko Sądu Rejonowego podzielone zostało w całości przez sąd odwoławczy. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]. sygn. akt [...] wskazano dodatkowo, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt I PK 227/07, publ. Lex nr 508347), że sąd powszechny, przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy, ma możliwość oceny legalności przepisów statutów uczelni.

Pełnomocnik organu, działając w oparciu o szczególne pełnomocnictwo nr [...] z dnia [...] r. (k. 121 akt sądowoadministracyjnych) i szczególne pełnomocnictwo nr [...] z dnia [...] r. (k. 201 akt sądowoadministracyjnych) z prawem do substytucji, w piśmie z dnia 5 lutego 2018 r. podtrzymał dotychczas prezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko, powołując się dodatkowo na stanowisko zaprezentowane w postanowieniu WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 333/17 i postanowieniu NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2705/17 (CBOS). Konkludując, uznał za niezrozumiałe działanie skarżącego wobec uzyskanych przez niego wyroków sądów powszechnych, w których potwierdzono sprzeczność § 24a Statutu Politechniki A z regulacjami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Skarżący w piśmie z dnia 21 lutego 2018 r. (k. 310-311 akt sądowoadministracyjnych), w odpowiedzi na powyżej zaprezentowane stanowisko pełnomocnika organu zauważył, że postanowieniem NSA z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2705/17 uchylone zostało postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 333/17, z powołaniem na naruszenie art. 58 § 4 p.p.s.a. Z tego powodu uznał za błędne stanowisko organu, co do przesądzenia sprawy przed sądami powszechnymi, gdyż wydane dotychczas wyroki sądów powszechnych dotyczyły sprawy pracowniczej, a ustalenia zawarte w ich uzasadnieniach miały charakter uboczny i nie znalazły odzwierciedlenia w treści wspomnianych wyroków WSA i NSA.

W skierowanym w dniu 11 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach piśmie (k. 323 akt sądowoadministracyjnych), pełnomocnik organu podniósł, że uchwała Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A została podjęta przy wymaganym kworum, przez co dokonane w niej zmiany zostały prawidłowo wprowadzone do Statutu.

W dniu 24 kwietnia 2018 r., na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach, skarżący sprecyzował przedmiot skargi określając, że jest to § 24a wprowadzony w brzmieniu nadanym uchwałą Senatu Politechniki A z dnia [...] r., na mocy którego pozbawiono go przyznanej mu już wcześniej funkcji Dziekana Wydziału [...] Politechniki A.

Ponownie rozpatrując skargę z dnia 4 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (WSA), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił ją postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1231/17 (CBOS).

W wyniku wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej i jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt I OSK 3062/18 (CBOS) uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 1231/17. Zdaniem NSA, załączone na etapie postępowania orzeczenia sądów pracy, nie rozstrzygają merytorycznie sprawy, albowiem przedmiotem rozpoznania sprawy przez sądy pracy nie była kwestia ważności lub nieważności kwestionowanego postanowienia, czy też uchwały z dnia [...] r. wprowadzającej to postanowienie, tylko ustalenie stosunku zatrudnienia. Dodatkowo, zakwestionowanie po stronie skarżącego posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi powinno prowadzić do oddalenia skargi po przeprowadzeniu rozprawy, a nie do jej odrzucenia.

Pismem z dnia 14 lutego 2019 r. pełnomocnik organ wniósł o odrzucenie skargi bądź jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podał, że skarżący w dniu 21 grudnia 2016 r. złożył skargę do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Warszawie i również w niej domagał się stwierdzenia nieważności uchwały nr [...] Senatu Politechniki A z dnia [...] r. w sprawie zmian w jej Statucie. Poinformował, iż postanowieniem z dnia [...] r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uznał, iż sprawa skarżącego nie stanowi sprawy administracyjnej i nie dotyczy indywidulanej sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Pełnomocnik organ zauważył, że z tego powodu skarżący nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały, co skutkować powinno odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 p.p.s.a. Z ostrożności procesowej pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezprzedmiotowość, bowiem kwestionowana zmiana Statutu została wprowadzona prawidłowo i uzyskała pozytywną opinię związków zawodowych.

W dwóch pismach z dnia 27 maja 2019 r. i z dnia 5 czerwca 2019 r. organ wniósł o odroczenie terminu rozprawy z powodu urlopu okolicznościowego jego pełnomocnika (k. 445, 448 i 450 akt sądowoadministracyjnych).

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2019 r. skarżący potwierdził, że przedmiotem skargi jest wcześniej zacytowany § 24a Statutu Politechniki A, wprowadzony uchwałą Senatu z dnia [...] r., na mocy którego pozbawiono skarżącego przyznanej mu już wcześniej funkcji Dziekana Wydziału [...] Politechniki A, na kadencję 2016-2020. Przedłożył również kserokopię uchwały nr [...] Komisji konkursowej ds. przeprowadzenia konkursu na funkcję Dziekana i Prodziekanów Wydziału [...] z dnia [...] r., mocą której pozytywnie zaopiniowano na funkcję Dziekana Wydziału [...] Politechniki A inną kandydaturę. Odnosząc się do wniosku o odroczenie rozprawy skarżący poinformował, że organ obecnie zatrudnia 3 pełnomocników, w tym dwóch radców prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej, jak dotychczas: "p.p.s.a.") wynika, że sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności, przy czym art. 145 § 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Tak więc, może uwzględniając skargę stwierdzić naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla akt w całości albo w części. Dodatkowo, w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił uregulowania zawarte w § 24a załącznika do uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmian w Statucie Politechniki A (zacytowane na stronie 2 uzasadnienia). Zdaniem skarżącego, w wyniku ich wprowadzenia został pozbawiony funkcji Dziekana Wydziału [...] Politechniki Aj.

W ocenie składu orzekającego, zarówno w skardze z dnia 4 marca 2017 r., oznaczonej jako "wniosek o wszczęcie postępowania", jak i w później złożonych pismach, skarżący nie wykazał, iż posiada indywidualny interes prawny, który bezpośrednio dotyczy jego praw i obowiązków. Interesu takiego nie sposób wywieść z Komunikatu Uczelnianej Komisji Wyborczej nr [...] Politechniki A z dnia [...] r., w którym stwierdzono wygaśnięcie mandatu skarżącego (k. 40 akt sądowoadministracyjnych, tom I).

Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego określa przepis art. 50 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a ponadto prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnienie do wniesienia skargi może także wynikać z ustaw szczególnych (§ 2). Zatem ustawodawca przewidział wyjątek od wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. zasady ogólnej. Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004).

Zgodnie z doktryną i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest osoba mająca w tym interes prawny (uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 9/96 /ONSA 1997, Nr 3, poz. 102, s. 45-46), a więc osoba mająca interes prawny w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Polega zatem na istnieniu przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba niewątpliwie odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Niewątpliwie, szczególną cechą interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, a więc interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt IV SA 1132/00 oraz powołane w nim orzecznictwo i literatura, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna lub inny akt z zakresu administracji publicznej) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie danej normy prawa materialnego.

Analiza obowiązujących w dniu podjęcia uchwały Senatu Politechniki Az dnia [...] r. nr [...] przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2015 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 z późn. zm.) nie pozwala na przyjęcie wyjątku od ogólnej zasady dotyczącej legitymacji skargowej przewidzianej w art. 50 § 1 p.p.s.a. Z tego powodu skarżący nie posiada legitymacji do zaskarżenia uchwały Senatu Politechniki A z dnia [...] r. nr [...] w formie actio popularis. Tak więc, jak już akcentowano kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). W postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 424). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi spoczywa na stronie skarżącej, która musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem, polegający na tym, że narusza on interes prawny, który powinien być bezpośredni, konkretny i realny (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP z 2004r., nr 7, poz. 114 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 364/04, CBOS).

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, by poprzez podjęcie zaskarżonej w skardze regulacji nastąpiło naruszenie jego interesu prawnego, nie mógł zatem skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z powodu braku legitymacji skargowej. Argumenty skarżącego należy zakwalifikować jako twierdzenia dotyczące wyłącznie sfery faktów, czyli interesu faktycznego nie legitymizującego do wniesienia skargi. Z tego powodu Sąd nie miał podstaw do dokonania merytorycznej kontroli zaskarżonej regulacji, dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego skarżącego otwierałoby drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.

Zaznaczyć przyjdzie, że stosownie do obowiązujących w dacie [...] r. przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym ustawodawca w określonych przypadkach dopuścił możliwość sądowej kontroli działalności publicznych oraz niepublicznych szkół wyższych. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Wyliczenie to stanowi katalog zamknięty. W innych, nie wymienionych we wskazanych przepisach działaniach organów uczelni wyższej, stosuje się wyłącznie przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, które stanowią wyraz zasady autonomii uczelni wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Władzom szkół wyższych musi być pozostawiona sfera swobodnego decydowania o sprawach nauki i nauczania, z czym wiązać się też musi sfera swobodnego decydowania o sprawach organizacji wewnętrznej i składu władz, toku nauczania i weryfikowania wiedzy, przyjmowania i promowania studentów, a także określania niektórych ich praw i obowiązków, albowiem szkoły wyższe działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne. Z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania, w tym także trybu powoływania swoich organów wynika, że miały one charakter samorządny i korporacyjny. Z uwagi na prawnie gwarantowaną autonomię szkół wyższych, ich organy nie były organizacyjnie ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej. Natomiast minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawował nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowanych środków publicznych (art. 33 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Stosownie do ówczesnej treści art. 36 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdzał nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej - w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania tej uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służyła, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio. W dotychczasowych poglądach wyrażonych zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie, przyjmuje się, iż rozstrzygnięcie nadzorcze ministra, o którym mowa w powołanym wyżej art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi decyzję administracyjną, do której nie stosuje się jednak przepisów k.p.a., albowiem stanowi ona wyraz nadzoru prawnego, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności działania organów uczelni (por. m.in. P. Orzeszko /w:/ Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, pod red. prof. W. Sanetry i prof. M. Wierzbowskiego, WKP, 2013, komentarz do art. 36 tej ustawy). Uprawnienie ministra do podejmowania działań nadzorczych, w powyższym trybie, należy do jego wyłącznej kompetencji, a czynności nadzorcze zawsze podejmowane są z urzędu, nawet w przypadku sygnalizacji kierowanej do ministra przez różne podmioty. Oznacza to, że do kompetencji innych osób, organów i instytucji nie należy inicjowanie działań ministra w zakresie sprawowanego przez niego nadzoru nad uczelniami pod względem zgodności z przepisami prawa i statutem (por. A. Balicki /w:/ Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, pod red. prof. Magdaleny Pyter, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012). Warto zauważyć, że wyczerpująco w tym zakresie wypowiedział się również Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt III ZP 46/97 (OSNP z 1998 r., nr 13, poz. 384), w której uznał, iż: "Decyzja podejmowana na podstawie art. 31 ust. 2 i ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym ma wszelkie znamiona decyzji administracyjnej. Jest ona rozstrzygnięciem prawnym (w danym wypadku rozstrzygnięciem nadzorczym), podejmowanym na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego [...] przez organ administracji publicznej (przez Ministra Edukacji Narodowej lub innego właściwego ministra), wobec indywidualnie oznaczonego podmiotu prawnego (określonej uczelni), w konkretnej sprawie (dotyczy oceny prawnej konkretnej uchwały senatu uczelni lub decyzji rektora uczelni), która nie wynika ze stosunku nadrzędności lub podległości organizacyjnej organu podejmującego rozstrzygnięcie i adresata decyzji (uczelnia ma konstytucyjnie i ustawowo gwarantowaną autonomię względem Ministra Edukacji Narodowej lub innego właściwego ministra), ale równocześnie ma znamiona aktu prawnego, który w sposób autorytatywny kształtuje sytuację prawną adresata (rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Edukacji Narodowej lub innego właściwego ministra podjęte na podstawie art. 31 ust. 2 i ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym ma na celu uchylenie mocy wiążącej aktu prawnego, który był wyrazem aktu woli organu uczelni, jako autonomicznej jednostki organizacyjnej). Równocześnie nie ulega wątpliwości, że decyzja podejmowana na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym nie jest wydawana na zasadach i w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego." (cytat, a podobnie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 409/10, CBOS).

Nie ulega wątpliwości, iż wszczęcie przez ministra postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje z urzędu, co potwierdził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1579/10 (CBOS), w uzasadnieniu którego wyraźnie wskazał, że w przypadku złożenia do właściwego ministra żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w celu stwierdzenia nieważności uchwał organów kolegialnych uczelni lub decyzji rektora uczelni istnieją podstawy do wydania przez ministra decyzji o odmowie wszczęcia takiego postępowania, albowiem wniosek w tym zakresie jest niedopuszczalny zarówno z przyczyn podmiotowych (brak legitymacji po stronie wnioskodawcy), jak i przedmiotowych (żądanie nie dotyczy sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej). W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał we wskazanym powyżej wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1579/10, iż: "przepis art. 36 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie może być rozumiany w ten sposób, że stwarza niczym nieograniczone uprawnienie do żądania wszczęcia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego postępowania w stosunku do uchwał organów kolegialnych uczelni lub decyzji rektora uczelni, a obowiązkiem ministra, w następstwie złożonego wniosku, jest wszczęcie takiego postępowania. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/14 NSA wypowiedział się odnośnie kompetencji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, wynikających z art. 36 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do stwierdzenia nieważności każdej przekazanej mu uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora (innej, niż decyzja administracyjna), a nie tylko uchwał przekazywanych mu przez rektora uczelni w trybie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (CBOS). Wynika z tego, że jedynie akt nadzoru wydany w tym zakresie przez ministra podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. NSA potwierdził, że podjęcie przez ministra działań nadzorczych wobec przekazanej mu uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni, następuje tylko i wyłącznie z urzędu, co oczywiście nie oznacza, że pewne działania sygnalizacyjne (informujące ministra) nie mogą być podejmowane zarówno przez pracowników naukowych tej uczelni, jak i jej studentów, co nie przesądza w żaden sposób o ich legitymacji czynnej do zainicjowania takiego postępowania.

Skarżący zainicjował postępowanie nadzorcze przed złożeniem skargi do tut. Sądu (4 marca 2017 r.), na co wskazuje postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w Warszawie z dnia [...] r., nr [...], który działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] i [...] Senatu Politechniki A z dnia [...] r. (k. 433-434, tom III), bowiem sprawa skarżącego nie stanowi sprawy administracyjnej i nie dotyczy indywidulanej sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej.

Powoływane przez skarżącego powody dla których miałby mu przysługiwać przymiot strony postępowania nie mogły odnieść oczekiwanego skutku, bowiem nie odnoszą się one do kategorii interesu prawnego, lecz innego rodzaju interesów (por. wyrok NSA z dnia 14.01.2015 r. sygn. akt I OSK 1751/13 i wyrok NSA z dnia 26.02.2014 r. sygn. akt II GSK 1916/12, niepublikowane)". W postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym panuje zasada, iż to interes prawny determinuje katalog stron postępowania. Podnoszona w piśmiennictwie potrzeba dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym szerszego katalogu podmiotów nie została jak dotąd zrealizowana przez ustawodawcę, chociaż w pewnych kategoriach spraw dostrzec należy poszerzanie się pola różnych form partycypacji w postępowaniu administracyjnym (por. Z. Kmieciak, Problemy i wyzwania partycypacji w postępowaniu administracyjnym [w:] Z. Kmieciak (red.), Partycypacja w postępowaniu administracyjnym. W kierunku uspołecznienia interesu prawnego, Warszawa 2017, s. 32-34). Tego rodzaju konstrukcji ustawodawca nie wprowadził do tej pory w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Z tego powodu określenie katalogu stron postępowania dokonywane musi być na podstawie identyfikacji znajdującej umocowanie w normie prawnej interesu prawnego, o którym stanowi art. art. 50 § 1 p.p.s.a.

Podkreślić również należy, że skoro interes prawny do wniesienia skargi jest przesłanką materialnoprawną, to zakwestionowanie jego posiadania po stronie skarżącego skutkuje oddaleniem skargi po przeprowadzeniu rozprawy, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w postanowieniu z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt I OSK 3062/18 (CBOS).

Nie uwzględniając wniosku o odroczenie rozprawy Sąd nie pozbawił organu możliwości przedstawienia dodatkowych dowodów oraz nie uniemożliwił przedstawienia aktualnego stanowiska, bowiem wykonując zarządzenie Sądu z dnia 29 stycznia 2019 r. (k. 427 akt sądowoadministracyjnych, tom III), organ w piśmie z dnia 14 lutego 2019 r. w sposób jednoznaczny odniósł się do twierdzeń skarżącego (k. 429-432).

W piśmie z dnia 27 maja 2019 r. organ pierwszy raz złożył wniosek o odroczenie rozprawy, której wyznaczony na dzień 10 czerwca 2019 r. termin koliduje z urlopem okolicznościowym pełnomocnika organu, z powodu uroczystości zawarcia przez niego związku małżeńskiego (k. 445)

Kolejny wniosek organu z dnia 5 czerwca 2019 r. o odroczenie terminu rozprawy, z tej samej przyczyny, Sąd również oddalił (k. 450).

Podkreślenia wymaga, że w przypadku przeprowadzenia rozprawy, nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.). W myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu dopiero wtedy, gdy sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Podstawy do odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy z powodu nieobecności strony lub jej pełnomocnika może nastąpić tylko w przypadku, gdy nieobecność ta jest wynikiem nadzwyczajnego wydarzenia, albo jest wynikiem znanej sądowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć. Przez "nadzwyczajne wydarzenie" należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Ocena tych okoliczności należy do Sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 239-241). Natomiast "inną znaną sądowi przeszkodę", której nie można przezwyciężyć, nie jest ta, o której Sąd został powiadomiony przez organ. Z treści pism z dnia 27 maja i 5 czerwca 2019 r. nie wynika, że organ nie może jej przezwyciężyć i stawiennictwo na rozprawie innego pełnomocnika, czy też udzielenie substytucji jest niemożliwe. W ocenie Sądu, wskazana przez organ przyczyna odroczenia rozprawy nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia, co więcej organ nie wykazał, żeby przyczyna ta była niemożliwa do przezwyciężenia. We wspomnianych pismach nie podano bowiem jakiejkolwiek przyczyny, która wykluczałaby udzielnie pełnomocnictwa substytucyjnego innemu pełnomocnikowi, na co pozwalały udzielone przez organ szczególne pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądem o nr [...] z dnia 10 kwietnia 2017 r. (k. 121 akt sądowoadministracyjnych) oraz kolejne nr [...] z dnia 18 października 2017 r. (k. 201 akt sądowoadministracyjnych).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.