Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 150/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art 2 ust 1, art 1 ust 1, art 4 ust 1 pkt 1, ust 3, art 6 ust 1, art 13 ust 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Wójta Gminy L. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy L. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] września 2015 r., 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Wójtowi Gminy L. grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), 4. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Wójta Gminy L. na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 603,20 zł (słownie: sześćset trzy złote i 20/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2015 r. do Wójta Gminy L. został skierowany, za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", następujących informacji:

"1) ile krzyży i ile symboli innych religii niż chrześcijańskie wisi na ścianach Państwa urzędu oraz podległych jednostek organizacyjnych lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej?

2) czy, a jeśli tak, to w jaki sposób zapewniacie Państwo, że na ścianach Państwa urzędu oraz podległych jednostek organizacyjnych lub którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej:

a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób wyznania innego niż chrześcijańskie w szczególności muzułmańskiego, bądź osób o poglądach ateistycznych lub agnostycznych?

b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do osób wyznania innego niż chrześcijańskie, w szczególności muzułmańskiego, bądź osób o poglądach ateistycznych lub agnostycznych?

c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności, których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem świętej wojny, czy innego zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości?

d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do godła lub flagi Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych?

e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych?

f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych?

g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejszą czcią niż godło i flaga państwowe?

3) czy w odniesieniu do ścian pomieszczeń publicznych, którymi Państwo na co dzień dysponujecie na jakiejkolwiek podstawie prawnej obowiązują jakiekolwiek wewnętrzne akty prawne, których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie to, czy mają miejsce w waszej jednostce organizacyjnej prace legislacyjne mające na celu wdrożenie tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnymi zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów i związków wyznaniowych, a jeśli tak, to wnoszę również o podanie, czego one konkretnie dotyczą, które osoby są odpowiedzialne za prace nad projektami, jaki jest zakres przedmiotowy tych projektów, jakie są założenia i ustalenia do tych projektów, jaki jest ich tekst, jaki jest ewentualny czas niezbędny do zakończenia prac nad nimi?".

We wniosku wskazano, iż odpowiedź należy przesłać na adres poczty elektronicznej: [...].

Pismem z dnia 11 lutego 2016 r. D. Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku,

2) uznanie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w umiarkowanej wysokości;

3) ewentualne wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. organowi obowiązanemu grzywny, jeśli organ nie przekaże Sądowi niniejszej skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy w terminie 15 dni od otrzymania niniejszej skargi;

4) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w łącznej kwocie 1.564 złote i 20 groszy, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych w wysokości trzykrotności stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) - 1440 zł, wpisu od skargi - 100 zł, opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa - 17 zł, kosztów korespondencji pocztowej - 4,20 zł, opłat bankowych za wykonane przelewy - 2 x 1,50 zł opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi.

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu [...] września 2015 r. przy użyciu poczty elektronicznej skarżący z adresu [...] złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej [...]. Adres poczty elektronicznej, na który został wysłany wniosek znajduje się na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu. Wniosek dotyczył informacji publicznej dotyczącej usytuowania symboliki religijnej w budynkach samorządowych Gminy L.. Wniosek został wyświetlony na komputerze odbiorcy w dniu [...] września 2015 r. o godz. [...].

Skarżący wskazał, iż wójt gminy - jako organ władzy publicznej - jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast informacja o symbolach religijnych w budynkach administracji samorządowej stanowi informację publiczną. Informacja ta dotyczy bowiem zasad (założeń) związanych z funkcjonowaniem podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej. To zaś wypełnia przesłankę o jakiej stanowi art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.

Następnie skarżący zaznaczył, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej może zostać złożony anonimowo i o ile dotyczy on informacji publicznej będącej w posiadaniu podmiotu obowiązanego, a nie wchodzą w grę przesłanki do wydania odmownej decyzji administracyjnej z art. 16 u.d.i.p., podmiot obowiązany winien udzielić informacji w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem nawet, jeśli ten jest anonimowy. Na poparcie swego stanowiska skarżący przytoczył obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, a także liczne poglądy doktryny.

Skarżący wskazał, iż istotnym dla skuteczności złożenia wniosku wyrażonego w postaci elektronicznej jest jego wprowadzenie do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby adresat mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 2 Kodeksu cywilnego per analogiam). Nie jest natomiast istotne to, czy i kiedy adresat zapoznał się z jego treścią. Wystarczające jest, że wniosek dotarł do niego w sposób stwarzający mu realną możliwość zapoznania się z żądaniem wnioskodawcy.

Skarżący podkreślił, iż to adresata obciążają negatywne konsekwencje niezapoznania się z otrzymaną drogą elektroniczną informacją. Co do zasady dowód wprowadzenia wniosku do środka komunikacji elektronicznej pociąga za sobą domniemanie faktyczne, że adresat mógł zapoznać się z jego treścią, zaś ciężar dowodu, że adresat z uzasadnionych względów nie mógł zapoznać się z oświadczeniem spoczywa na odbiorcy wiadomości. Przy czym obowiązek zapewnienia drożności samego urządzenia, które służy do obsługi elektronicznego kanału komunikacji, właściwej konfiguracji skrzynki pocztowej, a także jej regularnego opróżniania obciąża odbiorcę, a nie nadawcę wiadomości. Dowodem doręczenia wiadomości pocztą elektroniczną jest "potwierdzenie transmisji danych". W praktyce takim dokumentem może być wydrukowane ze skrzynki pocztowej nadawcy automatyczne potwierdzenie wyświetlenia wiadomości w programie pocztowym adresata.

Skarżący wskazał następnie, iż realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej polega bądź na czynności materialno-technicznej udzielenia żądanej informacji, bądź też na wystosowaniu do strony wnioskującej pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie ma ona przymiotu informacji publicznej, że nie dysponuje tą informacją, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź też że nie jest podmiotem, od którego można jej żądać, a nadto, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Natomiast w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji, organ zobligowany jest do wydania decyzji (art. 16 u.d.i.p.). Konieczność wydania decyzji odmownej powstaje m.in. wówczas, gdy nie zostaną spełnione przesłanki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tzn. w sytuacji, gdy nie zostanie wykazane, że informacja przetworzona jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Wydanie decyzji odmownej pozwala na wdrożenie kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, podczas której sąd ocenia prawidłowość zakwalifikowania informacji jako informacji przetworzonej oraz wykazania braku istnienia przesłanki szczególnego interesu publicznego.

Dalej skarżący wskazał, iż zaniechanie prawidłowej realizacji wniosku informacyjnego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej czyni uzasadnionym zarzut bezczynności organu. Przy czym o bezczynności noszącej znamiona rażącego naruszenia prawa można mówić, gdy do naruszenia treści obowiązku prawnego dochodzi w sposób wyraźny, ewidentny, bezdyskusyjny, gdy bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy, ale przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być również pozbawione racjonalnego uzasadnienia.

Końcowo skarżący zaznaczył, iż postępowanie zainicjowane niniejszą skargą leży w interesie publicznym, gdyż pozytywnie oddziałuje na podniesienie standardów funkcjonowania organu i oddziaływać będzie prewencyjnie wobec ewentualnych, przyszłych aktów zaniechania ujawnienia informacji o sprawach publicznych nieopublikowanych w BIP.

W odpowiedzi na skargę datowaną na dzień 29 lutego 2016 r. Wójt Gminy L. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Dodatkowo wskazał, iż pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżącemu udzielono odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2015 r. Pismo to zostało przesłane również za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Wymienionym pismem organ poinformował skarżącego, że:

1) w Urzędzie Gminy L. wisi jeden krzyż na ścianie w sali konferencyjnej Urzędu; został on powieszony w I kadencji samorządu przez radnych,

2) nie odnotowano to tej pory żadnego protestu przeciw miejscu powieszenia krzyża,

3) przedmiotowy krzyż nie jest umieszczony na tej samej ścianie co godło państwowe,

4) nie obowiązują w tej sprawie żadne wewnętrzne akty prawne,

5) w Gminie L. mieszka wiele osób różnych narodowości i różnych wyznań; nigdy nie doszło do nieporozumień czy konfliktów na tle narodowościowym czy wyznaniowym, wprost przeciwnie - Gmina od wielu lat realizuje projekty współfinansowane ze środków unijnych związane z wielokulturowością, tj.: "[...]" 2007- 2008, "[...]" 2013 - 2014, "[...]" 2014 - 2015.

Pismem procesowym z dnia 4 maja 2016 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, mając na względzie opóźnione udzielenie przez organ wnioskowanej informacji publicznej, co jest równoznaczne z uznaniem skargi, zmodyfikował skargę w ten sposób, że:

1) w miejsce wniosku zawartego w pkt 1 petitum skargi wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku,

2) w miejsce wniosku zawartego w pkt 4 petitum skargi wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania:

a) w przypadku wyznaczenia rozprawy i rozpoznania sprawy w trybie zwykłym w łącznej kwocie 1.083 złote i 20 groszy, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych w wysokości trzykrotności stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (960 zł, która to kwota stanowi wysokość kosztów obciążających skarżącego), wpisu od skargi - 100 zł, opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa - 17 zł, kosztów korespondencji pocztowej - 4,20 zł, opłat bankowych za wykonane przelewy - 2 x 1,50 zł opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi, a w przypadku stawiennictwa pełnomocnika skarżącego na rozprawie dodatkowo kosztów tego stawiennictwa według załączonego na rozprawie spisu kosztów,

b) w przypadku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w łącznej kwocie 603 złote i 20 groszy, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych w wysokości stawki minimalnej (480 zł) określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wpisu od skargi - 100 zł, opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa - 17 zł, kosztów korespondencji pocztowej - 4,20 zł, opłat bankowych za wykonane przelewy - 2 x 1,50 zł opłaty skarbowej oraz wpisu od skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdzają dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej polega na zaniechaniu realizacji wniosku informacyjnego zgodnie z przepisami ww. ustawy, w szczególności na niepodjęciu stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia żądanej informacji, bądź na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy L. polegająca na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie ulega więc wątpliwości, że Wójt Gminy L. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 3 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.

W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, informacja objęta wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. posiada walor informacji publicznej. Wiedza o sprawach publicznych obejmuje bowiem swym zakresem także informacje na temat działań organu administracji publicznej podejmowanych w przedmiocie umieszczania symboli religijnych na terenie pomieszczeń publicznych pozostających w zarządzie organu.

Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, art. 6 ust. 1 u.d.i.p. należy interpretować przez pryzmat tych regulacji Konstytucji RP, które nakładają na władze publiczne obowiązek zachowania bezstronności m.in. w sprawach przekonań religijnych i światopoglądowych. O tym obowiązku stanowi art. 25 ust. 2 ustawy zasadniczej. Zagadnienie umieszczania symbolu krzyża w miejscach publicznych wiąże się bezpośrednio z realizowaniem przez władze samorządu terytorialnego gwarancji państwa świeckiego. Sposób zachowania się władz samorządowych może wpływać na postrzeganie przez społeczeństwo neutralności państwa wobec symboli religijnych (por. wyrok Wielkiej Izby ETPC w sprawie Lautsi przeciwko Włochom skarga nr 30814/06 z dnia 18 marca 2011 r.). Obywatel ma prawo do wiedzy o tym, w jaki sposób organy samorządu terytorialnego traktują sprawy religijne i światopoglądowe i czy we właściwy sposób szanują symbolikę nie tylko religijną ale także o wymiarze ogólnospołecznym - kulturowym, historycznym (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 45/13, publ. j.w.).

Żądanie informacji na temat: ilości symboli religijnych w pomieszczeniach publicznych będących w dyspozycji organu, sposobu zapewnienia przez organ określonego przez skarżącego umiejscowienia symboli religijnych na terenie tych pomieszczeń dotyczy już podjętych, jak i podejmowanych aktualnie działań organu w tym zakresie. To samo odnosi się do żądania udostępnienia informacji w zakresie obowiązujących wewnętrznych regulacji, a także prowadzonych przez organ prac związanych z opracowaniem wewnętrznych regulacji dotyczących zasad umieszczania symboli religijnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że żądana informacja dotyczy sfery faktów z zakresu publicznoprawnej działalności organu i mieści się w zakresie art, 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Skoro w niniejszej sprawie spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony zgodnie z przepisami tej ustawy.

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Zatem milcząc względem przedmiotowego wniosku z dnia [...] września 2015 r., Wójt Gminy L. - w dacie wniesienia skargi do Sądu - pozostawał w bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Bezczynność ta ustała jednak wobec udostępnianiu żądanej informacji pismem z dnia [...] lutego 2015 r., tj. w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi na bezczynność (art. 54 § 3 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł zobowiązać Wójta Gminy L. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W odnośnym zakresie postępowanie stało się więc bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, bezczynność Wójta Gminy L. w załatwieniu ww. wniosku informacyjnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j.w.). Z powyższego wynika, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności znajduje zastosowanie w sytuacjach oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, zaistniała w niniejszej sprawie.

Przedmiotowy wniosek informacyjny wpłynął do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] września 2015 r., co wynika z załączonego do skargi potwierdzenia dla wiadomości e-mail wysłanej z adresu [...] w tej samej dacie. Realizacja wniosku nastąpiła dopiero po upływie ponad pięciu miesięcy, w następstwie wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność organu w dniu 12 lutego 2015 r. Organ zatem, pomimo obowiązku udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie podjął żadnej czynności w sprawie. Co więcej, organ w żaden sposób nie wyjaśnił zaniechania realizacji obowiązku informacyjnego, nie wskazał też jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić usprawiedliwienie tegoż zaniechania. Nie uczynił tego ani w piśmie skierowanym do skarżącego w dniu [...] lutego 2015 r., ani w odpowiedzi na skargę, w której przyznał i potwierdził jedynie, że złożenie wniosku przez skarżącego nastąpiło za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] września 2015 r., zaś odpowiedzi na ten wniosek udzielono pismem z dnia [...] lutego 2016 r. przesłanym również za pośrednictwem poczty elektronicznej. Taka nieusprawiedliwiona zwłoka w realizacji wniosku musi w ocenie Sądu skutkować uznaniem, iż bezczynność organu miała postać kwalifikowaną.

Nie bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje fakt, iż podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej był organ administracji publicznej sensu stricto, zobligowany do wypełniania konstytucyjnej zasady jawności życia publicznego. Nie można przyjąć, iż organ nie posiadał wiedzy na temat obowiązków i sankcji wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym mógł zachowywać pozycję bierną wobec wniosku skarżącego przez okres ponad pięciu miesięcy. Tym bardziej, że - co do zasady - organy gminy korzystają z pomocy profesjonalnej obsługi prawnej.

W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, iż istnieją podstawy do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna przewidziana w ww. przepisie pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną oraz prewencyjną. W niniejszej sprawie grzywna ta realizuje wskazane wyżej funkcje i jest adekwatna do rozmiaru uchybień organu. Wymierzona w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § pkt 3 p.p.s.a. - jak w pkt 4 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804), na które to składają się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), oraz pozostałe koszty związane z wysyłaniem korespondencji (6,20 zł).