Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 66/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1, § 2, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie załatwienia sprawy dotyczącej legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. sumy pieniężne w kwotach po 1.000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego z nich; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 196,95 ((sto dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.B.


UZASADNIENIE

U. Z. i S. M. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 7 lutego 2017 roku w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowej posadowionej na działkach nr ewid. 340/43 i 643 w obrębie nr [...] miasta B., przy ul. A nr 2.

Autorzy skargi wnieśli o:

1. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego;

2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi grzywny mając na względzie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości nie mniejszej niż 3.000 zł;

5. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości nie mniejszej niż 3.000 zł;

6. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi jej autorzy podkreślili, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem U. Z. z dnia 7 lutego 2017 roku, które wpłynęło do organu w dniu kolejnym. Po wezwaniu skarżącej do wykazania interesu prawnego w sprawie, organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. Wskutek wniesionego przez skarżącą zażalenia, postanowienie to zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...]. Następnie, organ pismem z dnia 29 maja 2017 roku poinformował skarżącą, że postępowanie nie może być rozpatrzone w terminie określonym w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające i zostanie rozpatrzone w terminie 30 dni od daty zgromadzenia całości materiału dowodowego. Organ nie wskazał żadnego choćby przybliżonego terminu załatwienia sprawy.

Po kolejnym miesiącu bezczynności, organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] ponownie odmówił wszczęcia postępowania przyjmując, że zakres wskazany we wniosku skarżącej został rozpoznany w innym postępowaniu, dotyczącym przyłączy do pawilonów handlowych. Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił ww. postanowienie.

Pismem z dnia 8 września 2017 roku organ powiadomił skarżącą, że przedmiot jej wniosku został rozdzielony, zatem sieć wodociągowa i sieć kanalizacyjna zostaną rozpoznane w dwóch odrębnych postępowaniach.

Po kolejnym miesiącu bezczynności, w dniu [...] organ postanowieniem nr [...] nałożył na Zakład Wodociągów i Kanalizacji w B. (dalej jako: "gestor sieci") obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej sieci wodociągowej. Organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...], nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego na ww. postanowienie. Jak następnie podnieśli skarżący, organ powiatowy nigdy nie wyegzekwował wykonania postanowienia, pomimo upływu zakreślonego w nim terminu. Za to po upływie kolejnych 4 miesięcy bezczynności, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił ww. postanowienie z dnia [...], nr [...].

Po upływie kolejnego okresu bezczynności, organ wezwaniem z dnia 2 lutego 2018 roku zobowiązał gestora sieci do złożenia pisemnych wyjaśnień w terminie 14 dni tj. o przesłanie protokołów potwierdzających stan techniczny i przydatność do użytkowania sieci wodociągowej. W dniu 6 lutego 2018 roku skarżąca złożyła wniosek dowodowy, aby organ pozyskał dokumenty poświadczające prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez właściciela sieci. Ten wniosek organ rozpatrywał przez miesiąc i postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił jego uwzględnienia.

W dniu 19 lutego 2018 roku organ zawiadomił strony w trybie art. 36 K.p.a., że sprawa nie może być załatwiona w terminie wskazanym w art. 35 K.p.a. z uwagi na konieczność pozyskania dodatkowego materiału dowodowego i zostanie rozpatrzona w terminie 30 dni od daty jego zgromadzenia. Także tym razem organ nie wskazał choćby przybliżonego terminu załatwienia sprawy, wyznaczając w sposób bezprawny okres 30 dni od daty zgromadzenia materiału dowodowego.

Kolejnym pismem z dnia 19 lutego 2018 roku organ zażądał od gestora sieci przedłożenia protokołu okresowej kontroli wodociągu, w terminie 7 dni. Pismem z dnia 27 lutego 2018 roku gestor sieci oświadczył, że nie jest właścicielem wodociągu na działce nr ewid. 643/1 przy ul. A 2, zatem nie będąc zobowiązanym nie dokonuje przeglądów wodociągu.

Pismem z dnia 7 marca 2018 roku organ zawiadomił strony, w trybie art.10 K.p.a., o możliwości zapoznania się w ciągu 3 dni z aktami postępowania. Jeszcze przed doręczeniem stronom tego zawiadomienia, organ wydał kolejne postanowienie w sprawie w dniu [...], nr [...] nakładając ponownie na gestora sieci obowiązek wykonania, w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego sieci wodociągowej.

Tymczasem, jak wskazali skarżący, organ przynajmniej od czerwca 2017 roku jest w posiadaniu decyzji, na podstawie której zrealizowana została sieć będąca przedmiotem postępowania, wiedząc że projektowany wodociąg miał być wybudowany na zupełnie innej działce niż działka skarżących, a mimo to nie jest w stanie stwierdzić, że wodociąg został wybudowany z odstępstwami istotnymi od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Takie działanie przyczyniło się do kolejnego dwumiesięcznego opóźnienia w załatwieniu sprawy, bowiem organ oczekiwał na wykonanie czegoś, co w sprawie nie ma żadnego znaczenia, bowiem postępowanie nie jest prowadzone w sprawie stanu technicznego wodociągu.

W ocenie skarżących, opisany tok postępowania wskazuje, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły podejmując czynności, które nie zmierzały do załatwienia sprawy, a wręcz przeciwnie – ukierunkowane były na jego przedłużenie.

W dniu 15 marca 2018 roku skarżący – na podstawie art. 37 K.p.a. – złożyli zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania, po czym w dniu następnym wywiedli skargę w tym przedmiocie.

Wniosek o wymierzenie organowi grzywny – zdaniem autorów skargi – uzasadnia lekceważące zachowanie organu w stosunku do ustawowego obowiązku załatwienia sprawy administracyjnej, a także ze względu na pozbawienie obywatela uprawnienia do załatwienia jego sprawy, jakie daje mu Konstytucja.

W ocenie skarżących, na uwzględnienie zasługuje także wniosek o przyznanie na ich rzecz sum pieniężnych w wysokości, która choć w niewielkim zakresie zrekompensuje im negatywne przeżycia psychiczne, fundowane im przez organ państwa przez ponad rok od złożenia wniosku, a wynikające z pozbawienia ich uprawnień konstytucyjnych do załatwienia ich sprawy administracyjnej przez organ państwa. Kwot które zrekompensują ich codzienne życie w stresie, że ich sprawa administracyjna nie była tak długo wszczynana, a następnie prowadzona jest bez żadnego efektu, z okresami nieuzasadnionych przerw i wyczekiwań na pozornie zarządzane przez organ obowiązki.

Ustawodawca nie określa wprawdzie jaki okres trwania postępowania należy uznać za przewlekły, ale nie jest do wyobrażenia, aby organ nie potrafił załatwić prostej sprawy administracyjnej przez okres ponad roku. Dodatkową traumą dla skarżących było w tej sprawie wydanie postanowień o odmowie wszczęcia postępowania z uzasadnieniem, że sprawa została rozstrzygnięta w innym postępowaniu, czy też z uzasadnieniem, że skarżący jako właściciele nieruchomości, na której wodociąg został wybudowany nie są stroną postępowania. Jeżeli organ administracji państwa opiera się w postępowaniu na kłamstwie, które jest organowi komunikowane zaraz po wydaniu orzeczenia i organ nie naprawia swojego błędu, tkwiąc w kłamstwie aż do uchylenia orzeczenia przez organ odwoławczy, to utrata zaufania do takiego organu jest bezdyskusyjna. Stanu tego nie niweczy notoryczne usprawiedliwianie się organu, że takie działanie spowodowane jest brakiem urzędników.

Skarżący nie zostali nigdy pozbawieni praw publicznych, z których mają pełne prawo korzystać, w tym także prawo do załatwienia swoich spraw przez organy publiczne.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie.

Opisując tok czynności w postępowaniu organ wyjaśnił, iż w dniu 7 lutego 2017 roku U. Z. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej, posadowionych na działkach nr ewid. 643 i 340/43 w obrębie [...] miasta B , przy ul. A nr 2. Legalność i prawidłowość wybudowania i użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej objęta jest odrębnym postępowaniem.

Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], która stała się ostateczna z dniem 30 listopada 2016 roku, zatwierdził m.in. podział nieruchomości nr ewid. 643 i 340/43. W wyniku podziału działki nr ewid. 643 powstała działka nr ewid. 643/1, której współwłaścicielami jest S. M. i U. Z. W wyniku podziału działki nr ewid. 340/43 powstała między innymi działka nr ewid. 340/49, której wnioskodawcy nie są właścicielami. Zatem wniosek U. Z. z dnia 7 lutego 2017 roku został złożony na nieistniejące działki oraz nie jest ona właścicielką działki nr ewid. 340/49 (przed podziałem nr ewid. 340/43), a postępowanie dotyczy jedynie działki nr ewid. 643/1. Organ powziął taką informację po otrzymaniu pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 12 października 2017 roku.

Organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, ale organ odwoławczy uchylił w całości to postanowienie i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia.

Przy pismach z dnia 29 maja 2017 roku organ wystąpił do organu administracji architektoniczno – budowlanej, Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B., Archiwum Państwowego w P. oraz do gestora sieci o wypożyczenie dokumentów związanych pozwoleniem na budowę sieci. Przy piśmie z dnia 12 czerwca 2017 roku Urząd Miasta B. poinformował, iż w archiwum zakładowym odnaleziono decyzję w sprawie pozwolenia na budowę przyłącza wodno – kanalizacyjnego do pawilonów zlokalizowanych przy ul. B – A (decyzja z dnia [...]).

Organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w części dotyczącej legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowej. Organ odwoławczy w toku kontroli instancyjnej uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia.

W związku z tym oraz po analizie zgromadzonych dokumentów organ stwierdził, że sieć wodociągowa stanowi samowolę budowlaną powstałą pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, dlatego postanowieniem z dnia [...], nr [...] nałożył na gestora sieci obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej sieci wodociągowej, w terminie do dnia 29 września 2017 roku. Gestor sieci nie wykonał ww. ekspertyzy, informując iż nie jest dzierżawcą, ani właścicielem sieci.

Następnie przy piśmie z dnia 26 stycznia 2018 roku organ ponownie zwrócił się do Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta B. o przekazanie kserokopii pozwolenia na budowę z dnia 14 listopada 1991 roku wraz z dokumentacją techniczną i posiadanymi załącznikami.

Tymczasem organ postanowieniem z dnia [...], nr [...] uchylił własne postanowienie z dnia [...], nr [...], dotyczące nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy sieci, ze względu na fakt że na inwestycję wydane zostało pozwolenie na budowę.

Przy piśmie z dnia 31 stycznia 2018 roku Urząd Miasta B. przekazał dokumenty, tj.: wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z dnia 11 listopada 1991 roku, decyzję Urzędu Rejonowego w B. z dnia 14 listopada 1991 roku, protokół nr 1 z dnia [...], plan realizacyjny, projekt techniczny kanalizacji sanitarnej oraz wodociągu dla pawilonów handlowo – usługowych, zlokalizowanych w B., os. [...] – Rondo – ul. A.

W wyniku ponownej analizy ww. dokumentów organ ustalił, iż sieć wodociągowa została wybudowana na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...]. Zmiany trasy sieci dokonano w związku z kolizją z kanalizacją telefoniczną. Z dokumentów uzyskanych od gestora sieci wynika, iż zmianę trasy sieci wykonano w oparciu o aneks do projektu technicznego sieci wodociągowej do pawilonów i która to zmiana została uzgodniona przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji protokołem nr 1 z dnia [...]. Na tej podstawie organ ocenił, iż sieć wodociągowa została wybudowana na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę ze zmianą zatwierdzoną aneksem do projektu technicznego. Dokonano odbioru sieci protokołem z przeglądu technicznego końcowego z dnia [...] oraz protokołem odbioru robót końcowym z dnia [...] bez konieczności wykonania robót poprawkowych.

Ponieważ nie jest dopuszczalne prowadzenie w ramach tego samego postępowania zarówno legalności i prawidłowości wybudowania, jak i stanu technicznego tego samego obiektu, gdyż każde z tych postępowań prowadzone jest z uwzględnieniem innych norm materialnoprawnych, postępowanie zostało rozdzielone. W sprawie stanu technicznego sieci wodociągowej na działce nr ewid. 634/1 organ wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] nakładające na gestora sieci obowiązek sporządzenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego sieci wodociągowej, w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku. Na to postanowienie S. M. w dniu 15 marca 2018 roku wniósł zażalenie.

Postępowanie w sprawie prawidłowości i legalności wybudowania sieci wodociągowej zostało umorzone decyzją z dnia [...], nr [...]. W dniu 20 marca 2018 roku S. M. złożył odwołanie od tej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania, organ wskazał, że nie prowadzi sprawy przewlekle, bowiem w czasie od otrzymania wniosku do dnia przekazania skargi, zbierał materiał dowodowy oraz wydawał postanowienia i decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność – w związku z treścią art. 16 ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935) – środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.).

W stanie faktycznym sprawy skarżący złożyli, pismem z dnia 15 marca 2018 roku, zażalenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Organ drugiej instancji w dniu [...] wydał postanowienie w wyniku rozpoznania ww. zażalenia odmawiając wyznaczenia organowi dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Wcześniej jednak, bowiem w dniu 16 marca 2018 roku, skarżący skierowali, za pośrednictwem organu, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowej posadowionej na działkach nr ewid. 340/43 i 643, obręb [...] miasto B., przy ul. A 2. Mimo iż skarga została wniesiona przed rozpoznaniem zażalenia należy uznać, że skarga jest formalnie dopuszczalna. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest skierowanego środka, o którym stanowi art. 37 K.p.a. Warunkiem wniesienia skargi nie jest to czy takowy środek zostanie rozpoznany, bądź w jaki sposób zostanie rozpoznany, czy jaki da efekt.

Przystępując do rozważań merytorycznych wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią – w związku z treścią art. 16 ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935) – organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Lektura akt administracyjnych pozwala odnotować, że postępowanie w sprawie został zainicjowane wnioskiem skarżącej datowanym na dzień 7 lutego 2017 roku, który wpłynął do organu w dniu kolejnym, czyli dnia 8 lutego 2017 roku. Pierwszą czynnością, jaką wykonał organ w sprawie, było wezwanie skarżącej do wykazania interesu prawnego, po czym organ postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania. Organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] uchylił ww. postanowienie. W dniu 29 maja 2017 roku organ skierował do stron zawiadomienie w trybie art. 36 K.p.a., a postanowieniem wydanym dopiero w dniu [...] ponownie odmówił wszczęcia postępowania. Także i to postanowienie zostało uchylone w toku kontroli instancyjnej (postanowienie z dnia [...]). Po czym w dniu 12 września 2017 roku organ nałożył na gestora sieci obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego sieci wodociągowej. Postanowienie to organ w późniejszym czasie uchylił (postanowienie z dnia [...]). W dniu 19 lutego 2018 roku organ skierował do stron postępowania zawiadomienie, o którym mowa w art. 36 K.p.a., a w dniu 7 marca 2018 roku zawiadomienie w trybie art. 10 K.p.a. Po czym w dniu 16 marca 2018 roku organ wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie prawidłowości i legalności wybudowania sieci wodociągowej. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania S. M., decyzją z dnia [...] uchylił w całości ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]. Po czym, organ ponownie decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył postępowanie w sprawie prawidłowości i legalności wybudowania przyłącza wodociągowego.

Oceniając opisany tok czynności podejmowanych w sprawie niewątpliwie należy uznać zasadność skargi stwierdzając, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły i to przewlekły w stopniu rażąco naruszającym prawo. W toku podejmowanych przez organ czynności dostrzec można kilkutygodniowe przerwy, w których – jak wynika z akt – organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Przykładowo organ w dniu 29 maja 2017 roku organ skierował do stron zawiadomienie w trybie art. 36 K.p.a., a postanowieniem wydanym dopiero w dniu [...] odmówił wszczęcia postępowania. Ponadto, po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, organ nie podjął żadnej merytorycznej czynności w sprawie, jedynie skierował do stron zawiadomienie w trybie art. 36 K.p.a., po czym ponownie odmówił wszczęcia postępowania. Podobnie, po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji o umorzeniu postepowania (z dnia [...]), organ ponownie (decyzją z dnia [...]) umorzył postępowanie. Z dokumentów załączonych do akt nie wynika by organ w tym czasie podejmował jakąkolwiek merytoryczną czynność w sprawie.

Z tych powodów Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ – co już sygnalizowano wcześniej – choć zakończył postępowanie, to mimo to podejmowane przez niego czynności były pozorne i w znacznych odstępach czasu, bez należytej koncentracji, która powinna charakteryzować merytoryczne sprawnie prowadzone postępowanie administracyjne.

Z opisanych powodów – zdaniem Sądu – skarga była usprawiedliwiona. W sprawie odnotować należy, że w dniu [...] organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania, zatem z tym dniem postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności w dniu orzekania przez Sąd okazało się bezprzedmiotowe. Działając zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie, czemu dał wyraz w punkcie pierwszym wyroku.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Ustalając wysokość nałożonej grzywny w kwocie określonej w rozstrzygnięciu, Sąd ocenił okres czasu po dniu 8 lutego 2017 roku, do dnia orzekania uznając, że grzywna w tej kwocie jest adekwatna do stopnia naruszenia prawa.

Uznawszy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i wobec tego, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, iż zasługuje na uwzględnienie także wniosek skargi o przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. i ocenił, że kwota określona w rozstrzygnięciu będzie w tym zakresie odpowiednia. Niewątpliwie Sąd podziela argumenty wskazane przez autorów skargi, niemniej nawet w tej sytuacji składowi orzekającemu nie może z pola widzenia umykać ilość i wysokość każdej poszczególnej grzywny i sum pieniężnych, do których zapłaty zobowiązany jest organ. Z treści powołanego przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz skarżących sum pieniężnych ma charakter fakultatywny, przepis wszak stanowi, iż "Sąd może przyznać". Wobec tego działając w ramach takiego uprawnienia i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim długoterminową i bierną postawę organu, ale i ilość spraw zawisłych przed Sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, Sąd przyznał na rzecz skarżących kwoty określone w rozstrzygnięciu, jako sumy pieniężne, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Jeżeli skarżący szacują wartość doznanej przez siebie straty (w wyniku bezczynności organu, oczekiwania na załatwienie sprawy) na wyższym poziomie niż przyznania suma pieniężna, mogą dochodzić swoich praw występując ze stosownym powództwem przed sądem powszechnym. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. nie ma na celu wyrównania pełnej szkody, czy doznanego uszczerbku.

Konkludując, Sąd w punkcie pierwszym wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy orzekając w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. W punkcie drugim stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czyniąc za podstawę tego rozstrzygnięcia przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. Natomiast o wymierzeniu organowi grzywny Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie czwartym wyroku Sąd przyznał skarżących sumę pieniężną na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących od organu administracji Sąd postanowił w punkcie piątym wyroku przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

M.K.