Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2463/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. G. – H. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2021 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. G.-H. i K.H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...], zatwierdzającej dla inwestorów E. i P. S. projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. L. w L., zezwalającej na wznowienie robót budowlanych według zatwierdzonego projektu budowlanego i nakładającej na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...]kwietnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowalne (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] [...]nałożył na inwestorów E. i P. S. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, usytuowanego na działce nr [...]przy ul. L.w L. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. ten sam organ udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie tego budynku.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. J. i K. H. złożyli wniosek o wznowienie tego postępowania, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ wznowił postępowanie w sprawie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2015 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie oraz umorzył postępowanie prowadzone na podstawie ustawy z dnia [...]października 1974 r. - Prawo budowalne (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tę decyzję.

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, usytuowanego na działce nr ew. [...]obr. [...] przy ul. L. w L., zrealizowanego bez pozwolenia na budowę.

W dniu [...] stycznia 2019 r. na działce nr ew. [...] przeprowadzono czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że w południowo – zachodnim narożniku działki tej zlokalizowany jest obiekt budowalny, jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, przykryty dachem jednospadowym. Roboty budowlane zostały zakończone ok. 2000-2003 r. W dniu kontroli pomieszczenia w budynku nie były użytkowane, brak było umeblowania. Obecny podczas kontroli P. S. oświadczył, że część pomieszczeń w budynku mieszkalnym było czasowo wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Od 2018 r. inwestor wynajął na potrzeby działalności firmy pomieszczenia w innym budynku.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. PINB [...][...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku oraz nałożył na inwestorów – E. i P. S. obowiązek dostarczenia dokumentów: zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy L. o zgodności budowy z planem miejscowym, 4 egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowy budynek powstał po 1997 r., zatem zastosowanie w sprawie znajdują przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) regulujące tryb legalizacji samowoli budowlanej.

W dniach [...] i [...]maja 2019 r. inwestorzy przedłożyli w powiatowym inspektoracie dokumenty legalizacyjne. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. oraz wezwaniem z dnia [...]października 2019 r. i z dnia [...] listopada 2019 r. PINB [...] [...] nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia tej dokumentacji. W dniu [...]grudnia 2019 r. inwestorzy uzupełnili dokumentację.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. organ powiatowy poinformował strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. PINB [...][...] ustalił dla inwestorów E. i P. S. wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 50 000 zł z tytułu samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. L. w L.. Postanowienie to zostało doręczone inwestorom [...]stycznia 2020 r. W dniu[...] lutego 2020 r. inwestorzy złożyli wniosek do rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty, który organ I instancji przekazał do Wojewody [...]zawiadomieniem z dnia [...]lutego 2020 r.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r., po rozpoznaniu zażalenia J.i K.H., [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia [...]października 2020 r., VII SA/Wa 921/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J.G. – H.na postanowienie organu II instancji. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego wyroku, iż (...) w tej części wszczętego przez organ nadzoru budowlanego postępowania legalizacyjnego, która kończy się wydaniem postanowienia o opłacie legalizacyjnej, organ bada wyłącznie przesłanki ustalenia jej wysokości, a więc stosuje art. 49 ust. 2 w zw. z art. art. 59f ust. 1 Pr. bud. (...) Dopiero w decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne organ będzie więc brał pod uwagę m. in. zgłaszane przez skarżącą zarzuty i wówczas rozważy, czy podnoszona przez nią kwestia naruszenia jej praw, rozpatrywana w kontekście art. 5 ust. 9 Pr. bud. w zw. z § 12 Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 17 pkt. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego L. Centrum stanowi nieposzanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów skarżącej. Wyrok stał się prawomocny od dnia 20 lutego 2021 r. Kopia wyroku została przekazana organowi I instancji w dniu 10 maja 2021 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojewoda [...]i umorzył postępowanie w przedmiocie rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty, ponieważ inwestorzy w dniach [...], [...], i [...]marca 2020 r. dokonali wpłat w łącznej wysokości 50 000 zł na poczet opłaty legalizacyjnej. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. [...]Urząd Wojewódzki w W. poinformował PINB o uiszczeniu opłaty legalizacyjnej przez inwestorów.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. PINB [...] [...] zatwierdził dla inwestorów E. i P. S. projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb [...], przy ul. L. w L., zezwolił na wznowienie robót budowlanych według zatwierdzonego projektu budowlanego i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożyli w ustawowym terminie J. G.-H. i K.H..

Zaskarżoną decyzją [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja PINB [...] [...] z dnia [...] lipca 2021 r. została wydana na podstawie art. 49 ust. 4 ustawy Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, tzn. do dnia 18 września 2020 r.), który stanowi, że w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję: 1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót; 2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Ponadto z art. 49 ust. 5 Prawa budowlanego wynika, że w decyzji, o której mowa w ust. 4 nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Organ wskazał, iż - jak wynika z akt sprawy - obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś budowę zakończono po dniu 1 stycznia 1995 r., a zatem w sprawie prawidłowo zastosowano procedurę legalizacyjną, o której mowa w art 48 Prawa budowlanego. Na powyższe wskazano już we wcześniejszych rozstrzygnięciach organu, m.in. decyzji Nr [...] z dnia [...]listopada 2018 r., postanowieniu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz postanowieniu Nr [...] z dnia [...]marca 2020 r.

Organ wyjaśnił, że Legalizacja samowoli budowlanej w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego składa się z kilku etapów. W omawianej sprawie zostało wydane postanowienie Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nakładające na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, utrzymane w mocy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych przez organ nadzoru budowlanego traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (jeśli prace nie zostały zakończone). Wywiązanie się z obowiązku nałożenia dokumentów kończy pierwszy etap legalizacji. Kolejnym etapem jest nałożenie opłaty legalizacyjnej, która w omawianej sprawie została uiszczona, zaś prawidłowość jej ustalenia, poprzedzona analizą dokumentacji w świetle art. 48 ust. 2 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu jw.), została zbadana na etapie postępowania zażaleniowego zakończonego postanowieniem [...]Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, jest zobowiązany zbadać: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W rozpatrywanym przypadku inwestorzy przedłożyli dokumentację określoną postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. oraz uiścili opłatę legalizacyjną nałożoną postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Analiza akt niniejszej sprawy wykazała, że zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 2 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. usytuowanie omawianego budynku nie narusza obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, a przedstawiony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, został opracowany, sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane (arch. J. W. (nr upr. St [...]), arch. bud. E. M.(nr upr. [...] Sk-ce) oraz tech. K.J. (upr. bud. Nr [...] Sk-ce). Zgodnie z w/w projektem obszar oddziaływania obiektu na działce nr ew. [...] w miejscowości Łomianki zamyka się w granicach tej działki, nie wprowadza związanych z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, nie zwiększa oddziaływania obiektu i nie ogranicza zainwestowania (wybudowania nowego obiektu) na sąsiednich działkach. Zachowane są warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego - nie występuje zagrożenie pożarowe. Zgodnie z oświadczeniem projektantów obiekt, zlokalizowany na działce nr [...], został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z tego tytułu osoby uprawnione ponoszą odpowiedzialność zawodową.

W ocenie organu odwoławczego, projekt zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego L. Centrum, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia[...] listopada 2010 r., zgodnie z którym działka nr ew. [...], obręb [...], przy ul. L. w L. zlokalizowana jest na obszarze oznaczonym symbolem [...], tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej intensywnej. Jako funkcje towarzyszące wskazuje się usługi podstawowe nieuciążliwe i drobną wytwórczość w formie wbudowanej w zabudowę mieszkaniową. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] czerwca 2019 r. budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem (legalizacja), usytuowanego na działce nr ew. [...], położonej w L. w granicy z działkami nr ew. [...], [...], [...] przy ul. L. , jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu. Zgodnie z § 17 pkt 2 w/w planu na tym obszarze dopuszcza się usytuowanie budynków, ścianą zewnętrzną bez otworów, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów określonych w przepisach szczególnych i odrębnych, a także po wykazaniu w trybie administracyjnym, że takie usytuowanie nie narusza interesu osób trzecich. Z przepisu tego wynika więc, że plan dopuszcza na wskazanym terenie sytuowanie budynków ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy działki, a zatem w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lokalizacji obiektu nie można uznać za sprzeczną z przepisami.

Po uiszczeniu w terminie opłaty legalizacyjnej (co potwierdza pismo MUW z dnia [...] maja 2021 r.) organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jeśli budowa nie została zakończona. Decyzja ta w przypadkach legalizacji samowoli budowlanej traktowana jest jako wydane "pozwolenie na budowę". W decyzji takiej nakłada się również obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zatem prawidłowo organ powiatowy wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r.

Odnosząc się do zarzutu zaniechania samodzielnego i bezstronnego zbadania kwestii zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz bezkrytycznego oparcia się na twierdzeniach osób z uprawnieniami, organ podkreślił, iż uprawnienia kontrolne organu nadzoru budowlanego zostały ograniczone do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, natomiast sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki. W tym zakresie organ wojewódzki dokonał samodzielnej oceny, nie stwierdzając naruszeń. Natomiast za szczegółowe rozwiązania projektowe odpowiada osoba sporządzająca projekt, zaś organ powiatowy czy też wojewódzki nie może dokonywać oceny szerszej niż w zakresie określonym w/w przepisami.

[...] ponownie wyjaśnił, że możliwość usytuowania budynku w granicy przewidują przepisy zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z ust. 2 w/w paragrafu: "Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. dopuszcza się w odległości 1.5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Zgodnie z § 17 pkt 2 planu obowiązującego na tym obszarze, dopuszcza się usytuowanie budynków, ścianą zewnętrzną bez otworów, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów określonych w przepisach szczególnych i odrębnych, a także po wykazaniu w trybie administracyjnym, że takie usytuowanie nie narusza interesu osób trzecich. Skoro przepisy planistyczne dopuszczają na wskazanym terenie sytuowanie budynków ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy działki, to obiekt spełnia wymóg wynikający z § 12 ust. 2 w/w rozporządzenia. Natomiast odnośnie zarzutów w zakresie zacieniania roślinności działki, organ wskazał, że zgodność inwestycji z warunkami techniczno-budowlanymi nie obejmuje weryfikowania tego typu jej oddziaływania. Prowadząc postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego organy nie biorą pod uwagę występujących między stronami sporów międzysąsiedzkich, jak też nie mogą opierać decyzji na niedookreślonym pojęciu "praw sąsiedzkich", czy też rozstrzygać w oparciu o przepisy prawa cywilnego.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła J.G.-Ha., zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia:

- art. 49e pkt 5 w zw. z art. 49d ust. 2 w zw. z art. 59g ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w warunkach nieuregulowania opłaty legalizacyjnej w wymaganym przepisami i postanowieniu o wymiarze opłaty legalizacyjnej terminie, co powinno skutkować wydaniem nakazu rozbiórki samowoli,

- art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, warunkujące możliwość posadowienia samowoli w ostrej granicy działki, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, wbrew dyspozycji wskazanego przepisu rozporządzenia, że obszar oddziaływania samowoli zamyka się w granicach nieruchomości, na której wzniesiono samowolę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że samowola jest odpowiednio usytuowana na działce budowlanej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że samowola zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów skarżących jako właścicieli nieruchomości, w ostrej granicy której posadowiona jest samowola, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie dokonania samodzielnej oceny zgodności samowoli z obowiązującymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz poprzez ignorowanie lub wybiórcze i zdawkowe odnoszenie się do podnoszonych w toku postępowania licznych okoliczności oraz dowodów wykazujących na tę niezgodność, przy jednoczesnym prowadzeniu postępowania w sposób nieuzasadniony faworyzujący inwestora.

W skardze wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że samowola, będąca przedmiotem skarżonej decyzji powstawała w latach 2001-2003, później była jeszcze rozbudowywana o garaż. Od początku budynek był wykorzystywany wyłącznie w celu prowadzenia uciążliwego zakładu szwalniczego i drukarskiego. Ten stan rzeczy nie uległ zmianie do dzisiaj, pomimo pozorowanego przez inwestora nadania samowoli funkcji mieszkaniowych. Poza hałasem, samowola emitowała spaliny pochodzące ze spalania resztek materiałów tekstylnych i wyziewy z wentylacji kierowane bezpośrednio na nieruchomość skarżącej. Uciążliwości narastały do tego stopnia, że latem 2017 r. skarżąca z mężem zainterweniowali m.in. w organach ochrony środowiska. W toku czynności kontrolnych organy ochrony środowiska stwierdziły szereg poważnych uchybień, które potwierdzały ich obserwacje. Przy okazji weryfikowania prowadzonej działalności przemysłowej, skarżąca z mężem dowiedzieli się, że w 2015 r. samowola została zalegalizowana jako budynek mieszkalny. Na ich wniosek postępowanie legalizacyjne zostało wznowione i pierwotna decyzja legalizacyjna została uchylona i wszczęto nowe postępowanie legalizacyjne w oparciu o właściwe przepisy praw budowlanego.

W skardze podniesiono, że termin na wniesienie opłaty legalizacyjnej upłynął dla inwestorów 7 dni od momentu otrzymania przez nich ostatecznego w administracyjnym toku instancji postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Terminu do wniesienia wspomnianej opłaty nie można liczyć od chwili zakończenia postępowania sądowego w sprawie tej należności. Inwestorzy nie zaskarżyli postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r., co oznacza, że godzili się na wysokość opłaty legalizacyjnej i na termin jej uiszczenia. Ponadto wniesienie skargi do sądu nie skutkuje wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, wobec czego postanowienie z dnia [...]marca 2020 r. podlegało wykonaniu. Termin do wniesienia opłaty legalizacyjnej upłynął zatem w marcu/kwietniu 2020 r. Opłata natomiast została uiszczona po tym terminie, w związku z czym organ I instancji obowiązany był wydać nakaz rozbiórki samowoli.

Skarżąca wskazała, że art. 49 ust 1 ustawy Prawo budowlanego nakazuje organom nadzoru budowlanego zbadanie zgodności istnienia samowoli z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie, organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia samodzielnego i bezstronnego zbadania tej kwestii, a ponadto całkowicie zignorowały zapis planu, zgodnie z którym budowa w ostrej granicy działek możliwa jest wyłącznie, gdy w trybie administracyjnym wykazane zostanie, że usytuowanie budowli "nie narusza interesu osób trzecich". Organy oparły się bezkrytycznie na zaświadczeniu Burmistrza L. oraz na wnioskach zawartych w opłaconym przez inwestora projekcie budowlanym. Projekt ów zawiera twierdzenia w sposób rażący sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym i przepisami prawa, a sam fakt, że projekt został wykonany przez osoby z uprawnieniami nie zwalnia organów z krytycznej analizy wniosków zawartych w jakichkolwiek projektach budowlanych. Organy z góry założyły, że wnioski wynikające z projektu są prawidłowe i w istocie nie doszło do wykazania w trybie administracyjnym przez organ, że usytuowanie samowoli nie narusza interesu osób trzecich. Takiego postępowania nie przeprowadził także Burmistrz L. W trakcie postępowania obszernie i rzeczowo skarżąca wykazała oczywiste i rażące naruszenie jej interesów, co sprawia że niemożliwe jest przyjęcie, że samowola jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto kwestia jakiejkolwiek budowy nie może być, zgodnie z najnowszym orzecznictwem NSA (wyrok z 7 czerwca 2019 r. II OSK 1883/17), analizowana przez organy wyłącznie w świetle przepisów techniczno-budowlanych, lecz także na gruncie prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Ten wątek został zupełnie pomięty przez organy nadzoru budowlanego, a ma on istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżąca podniosła, że samowola istotnie ogranicza możliwość zagospodarowania i dalszej zabudowy jej działki. Legalizacja samowoli doprowadzi do nieuzasadnionego faworyzowania inwestora przez sam fakt, że jako pierwszy wzniósł budowlę w ostrej granicy. Niezabudowana część jej nieruchomości powinna pozwalać skarżącej na wzniesienie zgodnie z prawem jeszcze budowli. Skarżąca podkreśliła również, że naprawy i konserwacja budynku inwestorów od strony jej działki nie będą mogły się odbywać bez fizycznego wejścia na jej działkę, na co nie wyrażała i nie wyraża zgody. Skarżąca zwróciła też uwagę, że powierzchnia i ukształtowanie działki, na której wzniesiono samowolę sprawia, że jej posadowienie w ostrej granicy nieruchomości narusza jej interes, gdyż działka inwestora jest duża i foremna, a zachowanie prawem przewidzianych odległości od granic działek, przy utrzymaniu bryły samowoli w niezmienionym kształcie, nie stanowiło żadnego problemu, istnienie samowoli oznacza w istocie, że inwestor w sposób nieuprawniony korzysta z części jej działki, zapewniając sobie dodatkową niezabudowaną powierzchnię od strony południowej tj. od ul. L., do której przylega działka z samowolą. Nie bez znaczenia jest również fakt, że w okolicy ulicy L. i [...]w ogóle nie powstają budowy w ostrych granicach działek. Skarżąca podniosła ponadto, że wysokość samowoli oraz jej posadowienie sprawiają, że do znacznej części działki skarżącej nie dochodzi światło słoneczne. W związku z tym nasadzenia po jej stronie są albo niemożliwe, albo istotnie utrudnione. Od momentu powstania samowoli na jej działce w obszarze wzdłuż samowoli obumarła dorodna roślinność.

Organy administracji zgodziły się na przyznanie skarżącej statusu strony w postępowaniu legalizacyjnym samowoli, zatem przyznały, że jest właścicielką nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu, dlatego zaskakujące jest teraz to, że pomimo przedstawiania licznych argumentów, bezkrytycznie przyjmują wnioski projektantów, jakoby obszar oddziaływania samowoli nie wykraczał poza granice działki, na której wzniesiona została samowola.

W konsekwencji powyższych uchybień organy naruszyły także przepisy art. 5 ust. 1 pkt 8 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącej, samowola nie jest odpowiednio usytuowana na działce budowlanej oraz nie zapewnia poszanowania jej uzasadnionych interesów jako właściciela nieruchomości. Dla przykładu w uzasadnieniu postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z jednej strony organ przyznaje, że z przekazanych przez skarżącą dowodów wynika, że do 2002 r. w miejscu istnienia samowoli nie istniały jakiekolwiek zabudowania, by za chwilę stwierdzić, że ze zdjęcia lotniczego z 1997 r. wynika, że w tym miejscu istniała jakaś zabudowa. Przy dokonywaniu tej oceny organ zupełnie zignorował rodzinne zdjęcia fotograficzne z lata 1998 r. bezsprzecznie wykazujące, że w miejscu, gdzie obecnie jest samowola nie istniała jakiekolwiek, choćby prowizoryczna budowla. Działka inwestora była w tym miejscu porośnięta wyłącznie roślinnością. Wniosek organów, jakoby zdjęcie lotnicze z 1997 r. wykazywało, że w miejscu samowoli istniała wówczas jakaś zabudowa też jest nieprawidłowy, ponieważ ze zdjęcia lotniczego wcale to nie wynika. W dalszej części organ wskazuje, że w toku oględzin przeprowadzonych 22 stycznia 2019 r. na nieruchomości inwestora ustalił, że w miejscu samowoli istniał wcześniej budynek drewniany, a ustalenie to oparł na oświadczeniu syna inwestora.

Organ nadzoru budowlanego w sprawie legalizacji tej samowoli w 2015 r. w ogóle nie pomyślał o rozszerzeniu kręgu stron postępowania ponad samego inwestora. W wyniku wznowienia postępowania grono stron liczy sobie teraz kilkanaście osób. Jak to możliwe, że tak w wiele osób zostało pominiętych przez organ w 2015 r. Skarżąca wskazała, że we wniosku wznowieniowym wskazywali z mężem na dwie oczywiste przesłanki wznowieniowe tj. (i) na fakt niebrania przez nich bez naszej winy udziału w postępowaniu legalizacyjnym, pomimo tego, że w sposób oczywisty powinny nam w tym postępowaniu przy sługiwać prawa strony oraz (ii) na fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przyczyn niejasnych, organ w ogóle przemilczał drugą przesłankę wznowieniową. W ocenie skarżącej, wydana decyzja oraz brak należytego odniesienia się do naruszania przez dalsze istnienie samowoli jej prawem chronionych interesów wpisuje się nierówne traktowanie jej jako strony postępowania realizujące z góry powzięty zamiar zalegalizowania samowoli mimo wszystko.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022, poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...][...] z dnia [...] lipca 2021 r. zatwierdzającą dla inwestorów E. i P.S. projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb [...]przy ul. L. w L., zezwalającą na wznowienie robót budowlanych według zatwierdzonego projektu budowlanego i nakładającą na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ I instancji wskazał art. 48 ust. 5 oraz art. 49 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.). W związku z tym, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte przed dniem 19 września 2020 r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 10 grudnia 2018 r.), zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), zastosowanie w tej sprawie miały przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie wskazanej nowelizacji. Stan prawny przyjęty przez organy jest więc prawidłowy. Organ I instancji uznał, że w sprawie tej zaistniała możliwość legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wydał postanowienie z dnia 11 lutego 2019 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku oraz nakładające na inwestorów – E. i P. S. obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. [...]utrzymał w mocy to postanowienie. W dniach [...] i [...] maja 2019 r. inwestorzy przedłożyli w powiatowym inspektoracie dokumenty legalizacyjne, a w dniu [...] grudnia 2019 r. – na wezwanie organu - uzupełnili dokumentację projektową. Zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W związku z powyższym, organ I instancji, działając na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, ustalił postanowieniem z dnia[...] stycznia 2020 r. dla inwestorów wysokość opłaty legalizacyjnej na kwotę 50 000 zł z tytułu samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] pouczając, że opłatę należy uiścić w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Postanowienie to zostało doręczone inwestorom [...] stycznia 2020 r. W dniu [...] lutego 2020 r. inwestorzy złożyli wniosek do rozłożenie opłaty legalizacyjnej na raty, który organ I instancji przekazał do Wojewody [...] zawiadomieniem z dnia [...]lutego 2020 r. Zgodnie z art. 49 ust. 3 Prawa budowalnego decyzję o nakazie rozbiórki wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. W myśl tego ostatniego przepisu, złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (m.in. o rozłożenie płatności na raty), powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Z akt sprawy wynika ponadto, że postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r., po rozpoznaniu zażalenia J.i K. H., [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o ustaleniu opłaty legalizacyjnej z dnia [...] stycznia 2020 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2020 r., VII SA/Wa 921/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. G.- H. na postanowienie organu II instancji. Jednocześnie z decyzji Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2020 r. wynika, że organ ten umorzył postępowanie w przedmiocie rozłożenia opłaty legalizacyjnej na raty, ponieważ inwestorzy w dniach [...], [...], i [...] marca 2020 r. dokonali wpłat w łącznej wysokości 50 000 zł na poczet opłaty legalizacyjnej. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. [...] Urząd Wojewódzki w Warszawie poinformował PINB o uiszczeniu opłaty legalizacyjnej przez inwestorów. Nie jest w związku z tym trafny zarzut skargi, że inwestorzy uiścili opłatę legalizacyjną po terminie, co powinno było skutkować wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Pomimo złożonego wniosku o rozłożenie opłaty na raty, inwestorzy uiścili tę opłatę w ciągu 7 dni od kiedy postanowienie w tym przedmiocie stało się ostateczne. Ponadto w sformułowanym w tym zakresie zarzucie skargi, tj. zarzucie naruszenia art. 49e pkt 5 w zw. z art. 49d ust. 2 w zw. z art. 59g ust. 2 Prawa budowlanego powołano przepisy ustawy w brzmieniu po nowelizacji, które nie miały w sprawie zastosowania, gdyż – jak już wskazano – w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2020 r.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Jak wskazuje treść uzasadnienia decyzji organów obu instancji wydanych w tej sprawie, organy dokonały oceny zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym oraz oceny spełnienia przesłanek z art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że zostały spełnione przesłanki z art. 48 ust. 2 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. usytuowanie omawianego budynku nie narusza obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, a przedstawiony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, został opracowany, sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane (arch. J. W. (nr upr. St [...]), arch. bud. E. M.(nr upr. [...] Sk-ce) oraz tech. K. J. (upr. bud. Nr [...] Sk-ce).

Główny zarzut skargi dotyczy naruszenia przez organ art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, warunkujące możliwość posadowienia samowoli w ostrej granicy działki. Zgodnie z § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy), dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Z przedłożonego przez inwestorów zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2019 r. Burmistrza L. wynika, że działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym w uchwale Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] [...]" symbolem [...] Przeznaczenie podstawowe tego terenu, to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna intensywna w układzie wolnostojącym i bliźniaczym, a jako funkcje towarzyszące wskazuje się usługi podstawowe nieuciążliwe i drobną wytwórczość w formie wbudowanej w zabudowę mieszkaniową. Zgodnie z tym zaświadczeniem, budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem (legalizacja), usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w L. w granicy z działkami nr ew. [...] [...][...], [...] przy ul. L., jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu.

W myśl § 17 pkt 2 planu na terenie[...] dopuszcza się usytuowanie budynków, ścianą zewnętrzną bez otworów, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów określonych w przepisach szczególnych i odrębnych, a także po wykazaniu w trybie administracyjnym, że takie usytuowanie nie narusza interesu osób trzecich. Z przepisu tego wynika więc, że plan dopuszcza na wskazanym terenie sytuowanie budynków ścianą bez otworów bezpośrednio przy granicy działki, a zatem - w świetle § 12 ust. 2 rozporządzenia - lokalizacja obiektu w granicy działki jest zgodna z prawem, "pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów określonych w przepisach szczególnych i odrębnych, a także po wykazaniu w trybie administracyjnym, że takie usytuowanie nie narusza interesu osób trzecich". W ocenie Sądu, organy orzekające w tej sprawie prawidłowo uznały, że wskazana przesłanka została spełniona. Organ II instancji wskazał w szczególności, że - zgodnie z projektem budowlanym - polegająca legalizacji budowa budynku nie wprowadza związanych z tym obiektem ograniczeń w zagospodarowaniu terenu działki sąsiedniej i nie ogranicza zainwestowania (wybudowania nowego obiektu) na sąsiednich działkach. Twierdzenia skarżącej, że legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej uniemożliwi jej w przyszłości zabudowę jej działki nie jest poparte żadnymi konkretnymi argumentami, zwłaszcza w kontekście oświadczenia projektanta i twierdzeń organów nadzoru budowlanego w tym zakresie. Organ podkreślił przede wszystkim, że zachowane są warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego i nie występuje zagrożenie pożarowe. W związku z powyższym zarzut skargi naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Sąd uznał za nieuzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organy § 12 ust. 5 rozporządzenia w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że obszar oddziaływania samowoli zamyka się w granicach nieruchomości, na której wzniesiono samowolę, wskazać należy, iż zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia usytuowanie budynku na działce budowlanej, w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Rację ma skarżąca, że skoro powołany przepis wprost wskazuje, iż w przypadku posadowienia budynku w granicy działek, nieruchomość sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania tego obiektu, zatem stwierdzenie zawarte w projekcie budowlanym, że obszar oddziaływania przedmiotowego budynku zamyka się w granicach nieruchomości inwestora jest z tym przepisem sprzeczne. Natomiast podkreślić należy, iż fakt, iż nieruchomość sąsiednia znajduje się w obszarze potencjalnego oddziaływania obiektu budowlanego nie oznacza, że dany obiekt nie może być zalegalizowany, jeżeli jego budowa nie narusza prawa miejscowego oraz przepisów szczególnych, w tym techniczno-budowlanych. Oznacza to, że oddziaływanie danego obiektu budowlanego na nieruchomość sąsiednią może występować, co jest oczywiste w przypadku budowy w granicy działki i stanowi to podstawę do uznania właścicieli nieruchomości sąsiedniej za strony postępowania, lecz może to być oddziaływanie w granicach prawa, umożliwiające legalizację danego obiektu budowlanego. W tej sprawie organy nie dopatrzyły się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do uznania, że przedmiotowy budynek narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane. Skarżąca również nie wskazała na takie konkretne naruszenia, w związku z tym zarzut ten nie mógł prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Organ słusznie podkreślił przy tym, iż uprawnienia kontrolne organu nadzoru budowlanego zostały ograniczone do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, natomiast sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki. W tym zakresie organ odwoławczy dokonał samodzielnej oceny, nie stwierdzając naruszeń. Natomiast za szczegółowe rozwiązania projektowe odpowiada osoba sporządzająca projekt, zaś organ powiatowy czy też wojewódzki nie może dokonywać oceny szerszej niż w zakresie określonym przepisami. Sąd podziela to stanowisko organu.

W skardze podniesiono ponadto zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że samowola jest odpowiednio usytuowana na działce budowlanej oraz lokalizacja tego budynku zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów skarżącej jako właścicielki nieruchomości sąsiedniej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowalnego, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej (pkt 8) oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 9). W doktrynie wskazuje się, że o odpowiednim usytuowaniu obiektu budowlanego na działce budowlanej stanowią zarówno przepisy techniczne, jak i dotyczące planowania przestrzennego. Przepisem o charakterze ogólnym, który reguluje odległości sytuowania budynku na działce budowlanej względem działek sąsiednich, jest § 12 r.w.t.b. Sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystyka obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów mogą zostać określone zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 8 u.p.z.p. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. III, Lex/el). Jeżeli w przedmiotowej sprawie plan miejscowy dopuszcza budowę w granicy działki budowlanej, to nie można zarzucić inwestorowi naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez skorzystanie z takiej możliwości i nieoddalenie zabudowy od granicy działki sąsiedniej. Natomiast pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą zatem znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (m.in. wyroki NSA z dnia 14 marca 2006 r., II OSK 643/05, oraz z dnia 24 czerwca 2010 r., II OSK 960/09). Skarżąca, oprócz zarzutu dotyczącego braku możliwości zabudowy jej nieruchomości w przyszłości (co zostało omówione powyżej), wskazała na kwestie dotyczące zacieniania roślinności na działce skarżącej oraz kwestie dotyczące konieczności wejścia na teren jej nieruchomości celem dokonywania napraw i konserwacji budynku inwestorów. Zdaniem Sądu, organ trafnie wskazał, że badanie zgodności inwestycji z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie obejmuje weryfikowania oddziaływania na roślinność na nieruchomości sąsiedniej, spory w tym zakresie mogą być rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej. Natomiast w przypadku konieczności wejścia na teren sąsiedni w celu dokonania napraw budynku bez zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej przewidziany jest odrębny tryb administracyjnoprawny uregulowany w art. 47 Prawa budowlanego. Sama potencjalna możliwość wejścia na teren działki sąsiedniej w celu wykonania napraw budynku nie świadczy o naruszeniu interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej. Naruszenie interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej wynikać musi z konkretnych, wynikających z przepisów prawa ograniczeń w zabudowie lub zagospodarowaniu jego nieruchomości, a nie z okoliczności faktycznych dotyczących konieczności czasowego udostępnienia inwestorowi nieruchomości w celu wykonania napraw budynku. W związku z powyższym, Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, nie mogły również prowadzić do zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez wybiórcze i zdawkowe odnoszenie się do podnoszonych w toku postępowania licznych okoliczności oraz dowodów wykazujących na tę niezgodność. Skarżąca zarzuciła organom dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sposobu użytkowania spornego budynku. Z twierdzeń skarżącej wynika, że nie jest to budynek mieszkalny, lecz inwestorzy prowadzą tam uciążliwą działalność gospodarczą - zakład szwalniczy i drukarski. Zauważyć jednak należy, iż – zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. – sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organy administracji i znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby stan faktyczny w zakresie przeznaczenia spornego budynku był taki, jak wskazuje skarżąca. W dniu [...] stycznia 2019 r. na działce nr ew. [...]organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że w południowo – zachodnim narożniku działki nr [...]zlokalizowany jest obiekt budowalny, jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, przykryty dachem jednospadowym. Roboty budowlane zostały zakończone ok. 2000-2003 r. W dniu kontroli pomieszczenia w budynku nie były użytkowane, brak było umeblowania. Obecny podczas kontroli P. S. oświadczył, że część pomieszczeń w budynku mieszkalnym było czasowo wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Od 2018 r. inwestor wynajął na potrzeby działalności firmy pomieszczenia w innym budynku. Dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu kontroli wskazuje, że w budynku tym znajdują się nieumeblowane pomieszczenia przystosowane do zamieszkania. Twierdzenia skarżącej w zakresie dotyczącym przeznaczenia spornego budynku na cele działalności gospodarczej nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Dodać należy, iż inwestor na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę (lub decyzji wydanej na podstawie art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego) jest obowiązany użytkować obiekt budowalny zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w tej decyzji. W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia istnieje podstawa do wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 71a Prawa budowalnego. Naruszenie warunków decyzji legalizującej budowę w zakresie sposobu użytkowania budynku będzie stanowiło ewentualnie podstawę do wszczęcia postępowania przez organ nadzoru budowlanego.

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących błędnych ustaleń faktycznych w zakresie daty powstania przedmiotowej samowoli budowlanej, wskazać należy, iż organy ustaliły, że przedmiotowy budynek powstał w latach 2000-2003, a daty te wynikają z twierdzeń zarówno inwestora, jak i skarżącej. Jest to wystarczające ustalenie dla przyjęcia stanu prawnego, według którego mogła być zalegalizowana sporna samowola budowlana (przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane). Kwestia dotycząca tego, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu legalizacyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] maja 2015 r. o pozwoleniu na użytkowanie nie ma znaczenia w tej sprawie, gdyż postępowanie to zostało wznowione na wniosek skarżącej, a skarżąca miała w pełni zapewnioną możliwość brania udziału w postępowaniu legalizacyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją i aktywnie korzystała z przysługujących jej uprawnień procesowych.

Reasumując, Sąd uznał, że organy obu instancji w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, prawidłowo zastosowały prawo materialne (art. 49 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego), zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).