Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 597/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji i umorzono postępowanie w sprawie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 5f
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 11 pkt 1 lit. a art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 232 poz 1378
law: Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.
article: art. 93 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] r. nr [...] , 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec M. K. (zobowiązany), na podstawie tytułów wykonawczych oznaczonych numerami [...] oraz od [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) (wierzyciel), obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2004 do 02/2005, za okres od 04/2005 do 03/2008. Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] sierpnia 2018 r. (zawiadomienie nr [...]) doręczono zobowiązanemu w dniu [...] sierpnia 2018 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia-2018 r. zatytułowanym "skarga" zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, w których podniósł przedawnienie wszystkich należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne z dniem

1 stycznia 2017 r.

Organ egzekucyjny postanowieniem znak [...] z dnia [...] września 2018 r., uznał zarzut przedawnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Zdaniem organu egzekucyjnego, przedawnienie należności nastąpi w dniu

[...] lipca 2020 r., licząc według starych przepisów, tj. 10-letni okres przedawnienia bądź dnia [...] kwietnia 2023 r., licząc według nowych przepisów, tj. stosując 5-letni okres przedawnienia. Na długość terminu przedawnienia wpływ miała okoliczność zawieszenia terminu przedawnienia wskutek wszczęcia i prowadzenia postępowania

w przedmiocie określenia wysokości należności, tj. na okres od dnia [...] lutego 2012 r.

do dnia [...] czerwca 2018 r., tj. 2308 dni.

Zobowiązany złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wskazał, że w związku z brakiem skutecznego doręczenia mu korespondencji z ZUS, nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Podał, że ZUS posiadał jego aktualny adres zamieszkania, bowiem [...] sierpnia 2017 r., aktualny pracodawca zobowiązanego dokonał zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, wskazując adres zamieszkania na ul. [...] w S.. Następnie po zmianie miejsca zamieszkania [...] lipca 2018 r. pracodawca dokonał aktualizacji jego danych, wskazując adres przy ul. [...]

w S.. Zobowiązany wskazał również, że [...] czerwca 2018 r. osobiście zameldował się pod ww. adresem na pobyt stały. Dodatkowo zobowiązany podał,

że na prawidłowy adres, tj. ul. [...] w S. otrzymał z Zakładu dnia [...] lipca 2018 r. informacje o stanie konta ubezpieczonego.

Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...], [...] [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 936/18 uchylił zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu wskazując, że zażalenie z dnia

[...] września 2018 r. nie zostało podpisane, zaś powyższe uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wykonując prawomocny wyrok pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ odwoławczy wezwał zobowiązanego do podpisania przedmiotowego zażaleniu.

W dniu [...] czerwca 2019 r. zobowiązany przedłożył podpisane zażalenie.

Organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "K.p.a,", oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej "u.p.e.a,", w dniu [...] czerwca 2019 r. postanowienie nr [...],

w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy przywołał treść art. 34 § 1 u.p.e.a. i wskazał,

że w rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym i wierzycielem egzekwowanej należności był ZUS, zbędne było uruchomienie takiego trybu uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów a zarzuty ze skutkiem w postaci obowiązku merytorycznego rozpatrzenia ciąży na ZUS jako organie egzekucyjnym.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku, kiedy wierzycielem jest ZUS, organ odwoławczy nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela.

Organ odwoławczy wskazał, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie miała ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu

w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45 poz. 391, zwana dalej u.p.u. NFZ). Art. 33 ust 2 u.p.u NFZ przewidywał początkowo 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, został on jednak zmieniony przez art. 17 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264). Począwszy od 1 lipca 2004 r., otrzymał treść "należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych." Analogiczną treść ma obecnie obowiązujący od 1 października 2004 r. art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Wprawdzie zatem w chwili powstania należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne obowiązywał przepis wprowadzający pięcioletni termin przedawnienia tych należności (art. 33 ust. 2 u.p.u. NFZ), to jednak przed upływem tego terminu weszła w życie regulacja wprowadzająca dziesięcioletni termin ich przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 4 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r.

Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej "u.s.u.s." w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. (ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 18 grudnia 2002 r. - Dz.U. Nr 241, poz. 2074), należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia,

w którym stały się wymagalne.

Natomiast z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 lit. a ustawy

z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli

i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), dalej "ustawa z 2011 r.", zmieniającego treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s., skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Ponieważ bieg przedawnienia spornych należności składkowych (tj. od 02/2004 i kolejnych) rozpoczął się przed dniem

1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia kluczowe znaczenie miał art. 27 ustawy z 2011 r. regulujący zagadnienia intertemporalne. Zgodnie z ust. 1,

do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Zgodnie zaś z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z 2011 r., jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie

z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Organ odwoławczy podał, że najstarsza egzekwowana od zobowiązanego składka za 02/2004 powinna być opłacona do 10 marca 2004 r., tym samym według starych przepisów bieg terminu przedawnienia zakończyłby się z dniem 11 marca

2014 r., natomiast według nowych przepisów z dniem 1 stycznia 2017 r.

W niniejszej sprawie wierzyciel przyjął i organ odwoławczy był tym stanowiskiem związany, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. stanowiącym, że w przypadku wydania przez ZUS decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

ZUS podał, że zawiadomił zobowiązanego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zawiadomienie to zostało doręczone w sposób zastępczy w trybie art. 44 K.p.a. Wobec powyższego, zdaniem wierzyciela, od daty doręczenia zawiadomienia

o wszczęciu egzekucji na adres przy ul. [...] w S., tj. [...] lutego 2012 r. do dnia uprawomocnienia się decyzji, tj. do dnia [...] czerwca 2018 r. toczyło się postępowanie dotyczące wysokości nieopłaconych składek. Wobec tego, w ocenie wierzyciela, nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w myśl art. 24 ust 5f u.s.u.s. w dacie doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i trwało

aż do uprawomocnienia się decyzji. Tym samym bieg terminu przedawnienia został wydłużony o okres prowadzonego postępowania dotyczącego wysokości nieopłaconych składek.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. jedynie

w przypadku wydania przez ZUS decyzji ustalającej dotyczącej:

1) obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym,

2) podstawy wymiaru składek,

3) obowiązku opłacania składek na te ubezpieczenia,

bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew stanowisku wierzyciela, decyzja z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie miała wpływu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, gdyż nie stanowi żadnej z decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Tym samym w przekonaniu organu odwoławczego, bieg terminu przedawnienia nie uległ zawieszeniu, a co za tym idzie, obowiązek uiszczenia składek zdrowotnych za okres od lutego 2004 r. do marca 2008 r. uległ przedawnieniu. Organ odwoławczy wskazał, że mimo odmiennego poglądu od wierzyciela na kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia, był on związany poglądem wierzyciela i zobowiązany był uznać zarzut zobowiązanego z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadniony.

Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że w administracyjnym postępowaniu obowiązuje zasada szybkości postępowania, wedle której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a. w związku

z art. 123 u.s.u.s.). Zdaniem organu odwoławczego, naganne było długie procedowanie ZUS (trwające ponad 4 lata) w sprawie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ odwoławczy podał, że ZUS wszelką korespondencję kierował na adres zobowiązanego, wynikający z rejestru PESEL KEP tj. [...]

w S.. Zobowiązany, co prawda powołał się na odpowiednie dokumenty, potwierdzające jego adres przy ul. [...] w S., tj. zaświadczenie o zameldowaniu oraz dokument z Platformy Usług Elektronicznych dla Klientów ZUS, jednak takowych w niniejszym postępowaniu nie przedłożył. Dopiero pismo zobowiązanego inicjujące niniejsze postępowania wskazuje na inny adres.

Zobowiązany złożył skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił organowi naruszenie:

a) art. 44 K.p.a., przez uznanie, że doręczenie zastępcze zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] stycznia 2012 r. było skuteczne, podczas gdy należało uznać, że nie zostały spełnione przesłanki wyartykułowane w ww. przepisie, a tym samym, że stronie nie zostało skutecznie doręczone ww. zawiadomienie;

b) art. 77 § 1 K.p.a. w zw. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § K.p.a., przez niedokonanie wyczerpujących ustaleń odnośnie wszystkich kwestii wymaganych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności do ustalenia,

że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało wysłane na adres zameldowania skarżącego, a nie adres jego zamieszkania,

co było decydujące dla ustalenia kwestii skutecznego doręczenia rzeczonego wezwania, a tym samym uznania, że bieg terminu przedawniania roszczeń nie uległ zawieszeniu;

c) art. 138 § 2 i 2a. K.p.a. w zw. z art. 24 ust. 5f u.s.u.s., przez jego niezastosowanie, podczas gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

d) art. 24 ust. 5f u.s.u.s., przez uznanie, że doszło do zawieszenia postępowania wobec skarżącego, podczas gdy do takiego zawieszenia nie doszło, albowiem decyzja z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie określenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie stanowi decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 5f u.s.u.s., a tym samym zarzut przedawnienia roszczeń wywiedziony przez skarżącego należało uwzględnić.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w s k a z a ł, co następuje:

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,

a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący zgłosił zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9

i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa

w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione

– o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W miejscu tym należy wskazać, że Sąd, rozpoznając skargę, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów i bada czy prawidłowo uznano, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.

W pierwszej kolejności należało wyjaśnić kwestię przedawnienia płatności ww. składek.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1373), dalej "u.s.z.f.", osoby i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 80 ust. 2, art. 84,

art. 85 i art. 86, są obowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli do tych osób i jednostek nie stosuje się przepisów o ubezpieczeniu społecznym

- w terminie do 15. dnia następnego miesiąca.

Stosownie do art. 93 u.s.z.f., składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należności z tytułu odsetek za zwłokę nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Należności

z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (treść obecnie obowiązująca), należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek

i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.).

Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty (art. 24 ust. 5a u.s.u.s).

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego

(art. 24 ust. 5b u.s.u.s.).

Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu (art. 24 ust. 5c u.s.u.s.)

Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata (art. 24 ust.5e u.s.u.s.).

Stosownie do art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania przez ZUS decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Istotną kwestią jest zmiana przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s., wprowadzona przez art. 27 ustawy z 2011 r.

Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z 2011 r., do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11

(tj. u.s.u.s.), którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z 2011 r., jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

W tym względzie warto przytoczyć wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. o sygn. akt II FSK 3031/12, który dotyczył przepisów u.s.u.s, które zmienione zostały na podstawie przepisów ustawy z 2011 r. NSA stwierdził, że według zasady wynikającej

z art. 27 ust. 1 ustawy z 2011 r. do należności składkowych nieprzedawnionych do dnia 1 stycznia 2012 r. (wedle starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Przepis art. 27 ust. 2 ustawy z 2011 r. oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10-letniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Ustawodawca przyjął w tym względzie nakaz posługiwania się regułą kolizyjną lex benignior, zgodnie z którą należy stosować ustawę względniejszą w stosunku do biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, do zapłaty których zobowiązany jest określony podmiot. NSA wskazał też, że art. 27 ustawy z 2011 r. nie przewiduje zastosowania pięcioletniego okresu przedawnienia do nieprzedawnionych do dnia

1 stycznia 2012 r. należności składkowych, liczonego od daty ich wymagalności.

Z uwagi na brzmienie art. 27 ustawy z 2011 r. należy ustalić, który z terminów przedawnienia 5 czy 10-letni należy zastosować do dochodzonych składek.

Przy przyjęciu 5-letniego terminu przedawnienia wszystkie dochodzone należności przedawniłyby się zgodnie z art. 24 ust. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy

z 2011 r., licząc od dnia 1 stycznia 2012 r. z dniem 1 stycznia 2017 r.

Przy przyjęciu 10-letniego terminu przedawnienia składki według zestawienia z k.8 akt z dniem:

- za luty 2004 r.- 10 marca 2014 r.;

- za marzec 2004 r.- 13 kwietnia 2014 r.;

- za kwiecień 2004 r.- 10 maja 2014 r.;

- za maj 2004 r.- 11 czerwca 2014 r.;

- za czerwiec 2004 r.- 12 lipca 2014 r.;

- za lipiec 2004 r. – 10 sierpnia 2014 r.;

- za sierpień 2004 r. – 10 września 2014;

- za wrzesień 2004 r. – 11 października 2014 r.;

- za październik 2004 r.- 10 listopada 2014 r.;

- za listopad 2004 r. – 10 grudnia 2014 r.;

- za grudzień 2004 r.- 10 stycznia 2015 r.;

- za styczeń 2005 r.- 10 lutego 2015 r.;

- za luty 2005 r.- 10 marca 2015 r.;

- za kwiecień 2005 r.- 10 maja 2015 r.;

- za maj 2005 r. – 10 czerwca 2015 r.;

- za czerwiec 2005 r.- 11 lipca 2015 r.;

- za lipiec 2005 r. – 10 sierpnia 2015 r.;

- za sierpień 2005 r. – 12 września 2015 r.;

- za wrzesień 2005 r. – 10 października 2015 r.;

- za październik 2005 r.- 10 listopada 2015 r.;

- za listopad 2005 r. – 12 grudnia 2015 r.;

- za grudzień 2005 r.- 10 stycznia 2016 r.;

- za styczeń 2006 r. – 10 lutego 2016 r.;

- za luty 2006 r. – 10 marca 2016 r.;

- za marzec 2006 r. – 10 kwietnia 2016 r.;

- za kwiecień 2006 r. – 10 maja 2016 r.;

- za maj 2006 r. – 12 czerwca 2016 r.;

- za czerwiec 2006 r. – 10 lipca 2016 r.;

- za lipiec 2006 r. – 10 sierpnia 2016 r.;

- za sierpień 2006 r. – 11 września 2016 r.;

- za wrzesień 2006 r. – 10 października 2016 r.;

- za październik 2006 r. – 10 listopada 2016 r.;

- za listopad 2006 r. – 11 grudnia 2016 r.;

- za grudzień 2006 r. – 10 stycznia 2017 r.;

- za styczeń 2007 r. – 12 lutego 2017 r.;

- za luty 2007 r. – 12 marca 2017 r.;

- za marzec 2007 r. – 10 kwietnia 2017 r.;

- za kwiecień 2007 r. – 10 maja 2017 r.;

- za maj 2007 r. – 11 czerwca 2017 r.;

- za czerwiec 2007 r. – 10 lipca 2017 r.;

- za lipiec 2007 r. – 10 sierpnia 2017 r.;

- za sierpień 2007 r. – 10 września 2017 r.;

- za wrzesień 2007 r. – 10 października 2017 r.;

- za październik 2007 r. – 12 listopada 2017 r.;

- za listopad 2007 r. – 10 grudnia 2017 r.;

- za grudzień 2007 r. – 10 styczeń 2018 r.;

- za styczeń 2008 r. – 10 luty 2018 r.;

- za luty 2008 r.- 10 marca 2018 r.;

- za marzec 2008 r.- 10 kwietnia 2018 r.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z 2011 r., przyjmując regułę korzystniejszego przedawnienia, składki od lutego 2004 r. do lutego 2005 r. oraz od kwietnia 2005 r. do listopada 2006 r. przedawniłyby się przy zastosowaniu 10-letniego terminu przedawnienia. Co do pozostałych składek zastosowanie miałby termin 5-letni przedawnienia, tj. 1 stycznia 2017 r.

Konieczne jest więc ustalenie, czy w sprawie zaistniało zawieszenie lub przerwa biegu terminu przedawnienia płatności składek.

W sprawie nie miało miejsce zawieszenia terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5a u.s.u.s. ani przerwa terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5c u.s.u.s. płatności składek.

Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania przez ZUS decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia,

w którym decyzja stała się prawomocna.

Zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że bieg terminu przedawnienia płatności składek został zawieszony

z powodu wydania decyzji przez ZUS ustalającej podstawę wymiaru składek wobec skarżącego lub tez zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 24 ust. 5e u.s.u.s.- gdy bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

W aktach sprawy znajduje się decyzja wydana przez ZUS na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 32 u.s.u.s. z dnia [...] maja 2018 r., w której skarżącemu określono wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2004 r. do marca 2008 r. w kwocie [...]zł oraz odsetkami w wysokości [...] zł. Decyzja była poprzedzona zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za ww. okres, w którym wezwano skarżącego wyjaśnienia przyczyn nieopłacenia tych składek.

Jak wynikało z treści postanowienia organu I instancji, organ egzekucyjny uważa, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia płatności przedmiotowych składek w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. (data doręczenia zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2012 r.) do dnia [...] czerwca 2018 r. (data uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] maja 2018 r.).

Zdaniem Sądu, wskazana powyżej decyzja z dnia [...] maja 2018 r. nie należy

do decyzji, o których mowa w art. 24 ust. 5f u.s.u.s., wobec czego nie sposób uznać,

że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia płatności spornych składek.

Jak wynikało z akt, przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] lipca 2018 r., zaś w dniu [...] sierpnia 2018 r. zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Jedynie w czasie biegu przedawnienia do dochodzenia składek organ może wszcząć postępowanie związane z ich przymusowym ściągnięciem.

Stosownie do art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Na podstawie art. 8 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej powinien w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy w tym zakresie

i stosownie do treści art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. ustalenia poczynione

na podstawie zebranego materiału dowodowego zawrzeć w uzasadnieniu stanowiska wierzyciela (postanowienie).

Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny naruszył ww. przepisy postępowania oraz

art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy z 2011 r., a ich naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. postępowanie sądowe wolne było od kosztów sądowych.