Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1234/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 i 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Baryga, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1454/13 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1454/13 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu działki, uchylił zaskarżoną decyzję.

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.

Starosta Krakowski decyzją dnia [...] października 2012 r. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...]. Organ na podstawie poczynionych przez siebie ustaleń stwierdził, że ww. nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z tym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz.651 ze. zm., dalej: u.g.n.).

Odwołanie od ww. decyzji złożył M. N. w imieniu własnym, jak również K. W., D. W., E. W., M. S., J. N., B. S. i J. N. oraz A. S., działającego w imieniu własnym jak również w imieniu R. W. i A. S. Wniósł w nim: o uchylenie w całości decyzji Starosty Krakowskiego z dnia [...] października 2012 r. oraz o orzeczenie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o zwrocie ww. działki na rzecz wnioskodawców. W treści odwołania zarzucono naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 u.g.n., gdyż w zaskarżonej decyzji nie wykazano, że na ww. działce rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia przed upływem 7 lat od daty uprawomocnienia się decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...] kwietnia 1951 r. i tak samo nie wykazano, że przed upływem 10 lat od tej daty powyższy cel został zrealizowany.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] września 2013 r., na podstawie art. 9a u.g.n. oraz art. 138 § 2 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. N. działającego w imieniu własnym jak również osób wymienionych wyżej oraz A. S., działającego w imieniu własnym i wymienionych wyżej osób, od decyzji Starosty Krakowskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ wskazał, że przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, przy czym dla ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, iż jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana w danej sprawie.

Organ wskazał, że podstawową kwestią zwrotu nieruchomości jest określenie celu jej wywłaszczenia i następnie jego ocena w kontekście zbędności w rozumieniu u.g.n. Jednak ze względu na fakt, że cel wywłaszczenia w decyzji często jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007). Starosta Krakowski w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że parcela l. kat. 655/1 b. gm. kat. Bieńczyce (z podziału której powstała m.in. wnioskowana do zwrotu część działki nr [...]), została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 1951 r., wydanym na podstawie art. 23 i 24 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Organ odwoławczy podkreślił, że do akt sprawy pozyskał orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] kwietnia 1951 r., z klauzulą ostateczności, zgodnie z którą to orzeczenie stało się prawomocne z dniem 30 grudnia 1957 r. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia został wskazany w decyzji w sposób ogólny, organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, aby go doprecyzować. Ostatecznie Starosta Krakowski stwierdził, że akta archiwalne dotyczące przedmiotowego wywłaszczenia zachowały się niekompletne, a z treści zawartych w nich dokumentów nie da się jednoznacznie ustalić konkretnego celu wywłaszczeniowego. Do akt sprawy pozyskano natomiast "Plan generalny - aktualizacja Miasto Nowa Huta z daty 31 października 1956 r.", opracowany na podstawie założeń programowych miasta Nowa Huta, z analizy którego oraz z porównania aktualnej mapy ewidencyjnej z ww. planem wynika, że na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu zaprojektowano boisko sportowe i w związku z tym organ I instancji ustalił tę inwestycję jako doprecyzowany cel wywłaszczenia.

Organ II instancji wskazał, że ww. plan generalny nie został dołączony do akt sprawy, a następnie zajął się analizą dalszego materiału dowodowego, m.in. pismem Budowlanego Klubu Sportowego "Wanda" z dnia 18 października 2000 r., z którego wynika, iż działka nr [...] (z której w wyniku podziałów powstała działka nr [...]) jest we władaniu klubu od 1951 r. oraz, że klub poniósł od tej daty znaczne nakłady finansowe budując parking, boisko piłkarskie oraz wyrównując teren. Natomiast w piśmie z dnia 14 marca 2001 r. uściślono, że boisko treningowe na przedmiotowej działce, z którego korzystają zawodnicy klubu oraz dzieci i młodzież okolicznych szkół i osiedli klub zbudował ze środków własnych w roku 1962.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przesłuchał również świadków, posiadających wiedzę na okoliczność realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z przesłuchania F. W. po wywłaszczeniu na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się doły i dzikie wysypisko śmieci, dopiero w 60-tych latach zaczęto uprawiać sport. Z kolei A. P. zeznał, że boisko powstało w 1963 r., natomiast po wywłaszczeniu na przedmiotowej nieruchomości były doły z wapnem i dzikie wysypisko śmieci.

Zwrócono też uwagę, że do akt sprawy dołączone zostało zdjęcie lotnicze wykonane dnia 1 czerwca 1961 r. na podstawie analizy którego organ I instancji ustalił, iż zawnioskowana do zwrotu część działki nr [...], w granicach parceli l. kat. 655/1 w roku 1961 była już zagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem przedmiotowy fragment stanowił wyraźnie część urządzonego, trawiastego boiska z zaznaczonymi liniami bocznymi, bramkami itp.

Wojewoda Małopolski uznał, że o ile zebrany materiał dowodowy wskazuje z wysokim prawdopodobieństwem na to, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany w przeciągu 10 lat od dnia kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, to w żadnym razie organ I instancji nawet nie uprawdopodobnił, iż realizacja budowy boiska rozpoczęła się przed upływem 7 lat od kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Uznał bowiem, że o rozpoczęciu realizacji we wskazanym powyżej okresie celu wywłaszczeniowego nie mogą świadczyć takie ustalenia organu I instancji jak informacje zawarte na oficjalnej stronie internetowej KS Wanda Kraków (dawniej: Budowlany Klub Sportowy Wanda Nowa Huta www.wandalcrakow.dbv.pl): "Początki działalności klubu to 1922 rok, ale oficjalna data powstania to rok 1949", w oparciu o które w ocenie organu I instancji możliwe jest, iż po dacie wybudowania tzw. stadionu głównego tj. po roku 1957 teren położony w jego bliskim sąsiedztwie, objęty niniejszą decyzją został przeznaczony na boisko treningowe, a także fakt, iż w roku 1958 (7 lat po wywłaszczeniu) stadion główny Budowlanego Klubu Sportowego Wanda był już zrealizowany, a zgodnie z informacją zawartą w piśmie z dnia 19 października 2009 r., nr 399/09 Klubu Sportowego "Wanda": "po wybudowaniu boiska głównego ww. działka została przeznaczona na boisko boczne treningowe". Dlatego organ odwoławczy wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien przeprowadzić rozszerzone postępowanie wyjaśniające, aby w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzić, czy rozpoczęto, czy też nie realizację celu wywłaszczenia w terminie 7 lat od dnia, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Zauważył również, że organ I instancji powinien ewentualnie pozyskać do akt sprawy bardziej czytelny egzemplarz zdjęcia lotniczego z 1961 r. oraz zdjęcia lotnicze wykonane z okresu wcześniejszego, które mogłyby posłużyć do ustalenia stanu zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości w wymaganym okresie czasu. W konkluzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta Krakowski naruszył art. 7, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. i przywołał jednocześnie orzecznictwo NSA wskazujące na obowiązek organu administracji publicznej podjęcia wszystkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia danego stanu faktycznego, aby móc wydać decyzje o przekonującej treści. Wojewoda wskazał, że wadliwość zaskarżonej decyzji, jak również fakt, iż wydanie powtórnego, tym razem prawidłowego rozstrzygnięcia musi być poprzedzone przeprowadzeniem znacznego postępowania wyjaśniającego, powoduje obowiązek uchylenia decyzji Starosty Krakowskiego z dnia [...] października 2012 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Podkreślił również, że przeprowadzenie ww. czynności dowodowych przez organ odwoławczy, ze względu na ich zakres oraz charakter, nie jest możliwe, gdyż naruszałoby to zawartą w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

W skardze do WSA w Krakowie Gmina Miejska Kraków zarzuciła Wojewodzie Małopolskiemu naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za nieudowodnioną okoliczność zrealizowania celu wywłaszczenia, podczas gdy z całości materiału dowodowego przeprowadzonego przed organem I instancji wynika, iż cel wywłaszczenia tj. budowa Miasta Nowa Huta Kombinatu Nowa Huta-budowa boiska sportowego został zrealizowany w 1961 r., a więc w okresie 4 lat od dnia, kiedy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne.

Uczestnicy postępowania A.S. i A.S. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem uchylił decyzję organu odwoławczego.

Sąd I instancji wyjaśnił, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożony w kontrolowanym postępowaniu organy zasadnie rozpatrywały na podstawie przepisów u.g.n. Stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ustępu trzeciego tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Powołana wyżej regulacja oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Sąd I instancji uznał, że Wojewoda trafnie podniósł w zaskarżonej decyzji dla ustalenia, iż wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, iż jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana w danej sprawie. Organ odwoławczy nie zakwestionował, że ustalenia poczynione przez organ I instancji pozwalają na przyjęcie, że cel wywłaszczenia - boisko sportowe zostało zrealizowane w okresie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Niezrozumiałe jest więc uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu zbadania, czy zachodzi druga z alternatywnych przesłanek zwrotu z art. 137 u.g.n. W ocenie Sądu I instancji zarzuty Wojewody wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art.137 u.g.n. przez organ I instancji nie były zasadne. Starosta prowadząc postępowanie administracyjne wykorzystał wszystkie dostępne środki dowodowe (istniejącą dokumentację geodezyjną, mapy i zdjęcia lotnicze oraz dokonał oględzin terenu i przesłuchał świadków), zaś zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem Sądu I instancji, dawał podstawy do orzeczenia w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Jeżeli organ odwoławczy uznał za celowe uzupełnienie materiału dowodowego mógł to uczynić w ramach postępowania odwoławczego.

Sąd I instancji nie uznał, aby wskazane przez organ II instancji braki w kompletności materiału dowodowego były na tyle poważne, by nie mogły być usunięte przez organ II instancji. Przypomniał, że w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy organ odwoławczy dostrzeże braki dotyczące materiału dowodowego sprawy, podstawowym działaniem jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 K.p.a. Dopiero w sytuacji, gdy takie postępowanie nie umożliwi temu organowi prawidłowego załatwienia sprawy, organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 K.p.a. wykazując, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 K.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Oceniając w przedmiotowej sprawie wskazane przez organ II instancji braki w materiale dowodowym Sąd I instancji stwierdził, że zastrzeżenia organu co do "czytelności" zdjęcia lotniczego, czy braku w aktach administracyjnych dokumentu planu generalnego (pomimo, że na 445-446 a.a. znajduje się jego część) mogły zostać wyjaśnione w trybie art.136 K.p.a. Również w postępowaniu odwoławczym organ ze względu na znaczenie tego dowodu dla rozstrzygnięcia sprawy (wbrew bowiem zarzutom skargi na zdjęciu jest widoczne boisko sportowe wraz z jego liniami i bramkami) powinien wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czy data 1 czerwca 1961 r. znajdująca się na odwrocie zdjęcia lotniczego (k. 447/2 akt adm.) jest datą jego wykonania. I chociaż Wojewoda podaje z jednej strony, że decyzja stała się prawomocna w 1957 r. (ze względu na takie odczytanie daty na klauzuli), a z drugiej wskazuje na okres grudzień 1951 - grudzień1961 r., to niewątpliwie zrealizowanie boiska w 1961 r. świadczyłoby, że w trakcie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten został zrealizowany. Dlatego istotne jest wyjaśnienie daty wykonania powyższego zdjęcia lotniczego. Rozpoznając merytorycznie sprawę organ mógł i powinien uzupełnić także rozważania organu I instancji co do zwróconych działek sąsiednich w stosunku do nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z zaleceniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 15 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2240/02.

Biorąc powyższe pod uwagę, WSA uznał, że nie zachodziły podstawy do skorzystania przez organ odwoławczy z art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, rozwiązanie z art. 136 K.p.a. ma pierwszeństwo przed tym z art. 138 § 2 zd. 1 K.p.a.

Skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku złożył Wojewoda Małopolski, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne przyjęcie, iż organ administracji publicznej II instancji naruszył przepis art. 138 § 2 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy zdaniem Sądu powinien we własnym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w sytuacji gdy zostały przez niego dostrzeżone braki dotyczące materiału dowodowego.

Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów procesu, wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania nie wyjaśniając istotnych okoliczności z punktu widzenia przedmiotu sprawy. W sytuacji, gdy zasadniczo materiał wymagany do zakończenia sprawy administracyjnej został w sprawie zgromadzony, zaś kwestią sporną jest w istocie ocena tego materiału i wynikających z niego wniosków, brak jest podstaw do wydania decyzji kasacyjnej określonej art. 138 § 2 K.p.a. Podjęcie takiej decyzji prowadzi do przedłużania postępowania.

Przepis art. 138 § 2 K.p.a. daje zatem organowi odwoławczemu możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, jeżeli postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem procedury na tyle istotnym, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest niedopuszczalne z uwagi na brak ustaleń dotyczących istoty sprawy. Natomiast jeśli organ odwoławczy uzna, że zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego w niewielkim tylko zakresie, na przykład wyjaśnienia kwestii budzącej pewne wątpliwości organu, powinien dokonać czynności niezbędnych do zakończenia sprawy sam, lub też ewentualnie skorzystać z możliwości zlecenia w danym zakresie podjęcia czynności wyjaśniającej organowi pierwszej instancji, stosownie do art. 136 K.p.a.

Nie może również stanowić przesłanki do wydania orzeczenia kasacyjnego konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (również w trybie art. 136 K.p.a.). Kodeks przewiduje dwie formy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji może przeprowadzić je we własnym zakresie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji. Powierzenie organowi I instancji wykonania czynności na podstawie art. 136 K.p.a. nie oznacza jednak zmiany właściwości instancyjnej, a organ II instancji zachowuje pełną kontrolę zarówno formalną jak i materialną nad wykonaniem powierzonych konkretnych czynności dowodowych.

Zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy w sprawie wymaga zatem uprzedniego przeprowadzenia oceny czy stan faktyczny w sprawie determinowany przepisami prawa jest dostatecznie wyjaśniony. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest w każdym przypadku uzależnione od stanu rozpoznania sprawy, który to stan determinują przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w danym przypadku. W rozpoznawanej sprawie ocena prawna w zakresie przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jak i stanu wyjaśnienia sprawy, dokonana przez Sąd I instancji, nie zostały zakwestionowane w zarzutach skargi kasacyjnej. W świetle tych okoliczności stanowisko Sądu I instancji o dopuszczalności zastosowania na etapie postępowania odwoławczego art. 136 K.p.a. należało uznać za prawidłowe.

Z tych względów orzeczono na podstawie art. 184 P.p.s.a.