Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1098/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2022r.nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), po ponownym rozpoznaniu odwołania D. W. od decyzji Burmistrza Ś. z [...] września 2021r. ([...]) odmówiło umorzenia zadłużenia alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę J. W. wynoszącego [...] zł (od sierpnia 2013r. do lutego 2019r.).

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.

D. W. (dalej "Skarżący") pismem z [...] kwietnia 2021r. zwrócił się do Burmistrza Ś. o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki J. W. za okres od [...] sierpnia 2013r. do [...] lutego 2019r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami.

Decyzją z [...] września 2021r. Burmistrz Ś., działając na podstawie art. 8b, art. 25 i art. 30 ustawy z dnia [...] września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 877 ze zm. - dalej "u.p.o.u.a.") oraz art. 104 k.p.a. nie uwzględnił powyższego wniosku i odmówił Skarżącemu umorzenia zadłużenia alimentacyjnego powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynoszącego na dzień [...] września 2021r. kwotę [...](tj. [...] zł wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz [...] zł odsetek ustawowych za opóźnienie).

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z [...] listopada 2011r. sygn. akt [...] zasądzono od Skarżącego alimenty na rzecz córki J. W. w kwocie po [...] zł miesięcznie. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z [...] maja 2013r., sygn. akt [...] alimenty na rzecz małoletniej J. W., obciążające Skarżącego, zostały podwyższone do kwoty [...]zł miesięcznie. Ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Ś. z [...] marca 2019r. sygn. akt [...] Skarżący zobowiązał się do łożenia w miejsce alimentów w kwocie [...]zł miesięcznie alimenty na rzecz J. W. w kwocie po [...] zł miesięcznie, poczynając od [...] marca 2019r. Organ ustalił nadto, że Skarżący jest osobą rozwiedzioną, na utrzymaniu ma dwójkę dzieci, 21 letniego syna J. i 19 letnią córką A. , które wspólnie z nim zamieszkują. Dalej organ wskazał, że Skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej ma 42 lata i nie jest osobą niepełnosprawną ani przewlekle chorą. Z wykształcenia Skarżący jest mechanikiem samochodowym oraz posiada prawo jazdy kat. A, B, BE, B1, C, CE, C1, C1E, f, k, p. Obecnie Skarżący podlega ubezpieczeniu społecznemu jako domownik rolnika, pomaga bratu w prowadzeniu 10 ha gospodarstwa rolnego. Przeciętny dochód wynosi ok. [...] zł. Dalej organ stwierdził, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek do potraktowania sytuacji Skarżącego jako wyjątkowej i umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu w szczególności istotny jest fakt, że obecne dochody Skarżącego są niskie jednak strona jest w wieku pełnej aktywności zawodowej, a z zawodu jest mechanikiem samochodowym oraz posiada prawo jazdy ww. kategorii. Okoliczności te, w ocenie organu, pozwalają przyjąć, że Skarżący nie powinien mieć problemu ze znalezieniem pracy zarobkowej. Z dokumentacji niniejszej sprawy nie wynika zaś, aby legitymował się on jakimkolwiek stopniem niepełnosprawności czy też dotknięty był takimi schorzeniami, które niejako automatycznie eliminowałby lub ograniczały możliwość znalezienia pracy. Organ podkreślił zatem, że w sprawie nie występują czynniki ograniczające możliwości potencjalnego zatrudnienia jako pracownika zgodnie z takimi kwalifikacjami jakie posiada. Organ podkreślił również, że dzieci Skarżącego są już pełnoletnie, nie są niepełnosprawne ani przewlekle chore, a więc nie wymagają takiej opieki która ograniczałaby możliwości podjęcia przez niego pracy. Organ wskazał m.in. również, że zadłużenie wobec funduszu alimentacyjnego istnieje od sierpnia 2013r. i Skarżący nie dokonał jakiejkolwiek spłaty. Pomimo, iż obecna sytuacja życiowa czy też dochodowa nie jest zbyt dobra organ uznał, uwzględniając aspekt społeczny, że sytuacja nie jest na tyle zła i nieodwracalna, aby można było zastosować najbardziej uprzywilejowaną formę ulgi w spłacie należności w postaci umorzenia. Ponadto umorzenie przedmiotowych należności prowadziłoby do przerzucenia obowiązku utrzymania dzieci dłużnika na wszystkich podatników, a zatem sprzeciwia się temu interes społeczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie Skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją z [...] listopada 2021r. uchyliło w całości powyższą decyzję Burmistrza Ś. (pkt 1) i odmówiło umorzenia zadłużenia alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę J. W. wynoszącego [...] zł (pkt 2) oraz umorzyło odsetki ustawowe w wysokości [...] zł (pkt 3).

Na skutek skargi wywiedzionej przez D. W. od powyższej decyzji SKO Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] kwietnia 2022r. sygn. akt II SA/Bd 109/22 uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji, wskazując na niezrealizowanie przez organ obowiązku prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.) oraz przeprowadzenie postępowania z naruszeniem reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tutejszy WSA ww. wyrokiem sformułował zalecenia dla SKO, podkreślając konieczność szczegółowego przeanalizowania i opisania sytuacji dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej Skarżącego wraz z ustaleniem rokowań na przyszłość. W szczególności organ odwoławczy został zobowiązany do zestawienia wartości posiadanego przez Skarżącego majątku oraz wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów z niezbędnymi kosztami utrzymania jego i osób pozostających na jego utrzymaniu w celu ustalenia możliwości spłacenia istniejącego zadłużenia bez popadnięcia w ubóstwo.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO, pismem z [...] sierpnia 2022r. wezwało Skarżącego do wskazania: wartości posiadanego majątku, kwoty miesięcznych wydatków (z opisem), aktualnej sytuacji dochodowej i zdrowotnej, a także wezwał do wyjaśnienia, czy Skarżący aktualnie poszukuje pracy zarobkowej.

W odpowiedzi Skarżący przedstawił: zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z [...] sierpnia 2022r. o niekorzystaniu ze środków pomocowych, zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez córkę A. W. w roku szkolnym 2022/2023 w Policealnym Studium Zawodowym w Ś., zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. o niedeklarowaniu dochodów opodatkowanych za lata 2011 – 2021 oraz o osiągnięciu przez Skarżącego w 2011r dochodu w kwocie [...]zł (PIT 11) – niewykazanego przez Skarżącego w zeznaniu podatkowym, zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] października 2015r. jako domownik rolnika, zaświadczenie o niefigurowaniu w ewidencji podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Skarżący złożył również oświadczenie o swojej sytuacji majątkowej i zdrowotnej. Wskazał, że jest współwłaścicielem dwóch pojazdów samochodowych marki [...] wartości [...] zł (rocznik [...]) oraz marki [...] wartości [...] zł (rok produkcji [...]), poza tym nie posiada innego majątku ruchomego i nieruchomości. Opisując ponoszone wydatki, Skarżący wskazał, że zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jego rodziny, przy czym korzysta z lokalu nieodpłatnie, jednak ponosi koszty utrzymania lokalu – tj. czynsz w kwocie [...] miesięcznie oraz opłatę za energię elektryczną w kwocie [...] miesięcznie. Wskazał on też na: dopłaty do ogrzewania ponoszone raz w roku w kwocie [...]– [...] zł, koszty zakupu żywności – ok. [...] zł miesięcznie (koszty wydatkowane na dzieci, koszty zakupu ubrań – [...] zł, koszty zakupu paliwa – [...] zł, koszty zakupu leków – [...] – [...] zł. Skarżący wskazał również, że posiłki jada głównie u rodziców, w latach 2008 – 2011 chorował na nerwicę, a od trzech lat ma problemy kardiologiczne i od dwóch lat jest pacjentem poradni kardiologicznej. Wyjaśnił nadto, że w przeszłości nie podejmował zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad dziećmi, obecnie pracuje zaś w gospodarstwie rolnym, która to praca pomaga "wyciszyć chorobę". W ww. piśmie oświadczył nadto, że nie może z uwagi na stany lękowe wykonywać pracy kierowcy (wyraził przy tym przekonanie, że z pewnością nie otrzymałby orzeczenia o zdolności do pracy jako kierowca zawodowy), a z uwagi na świadczoną pomoc w prowadzeniu przez brata gospodarstwa rolnego nie poszukuje on aktualnie innej pracy zarobkowej. Wskazując na wysokość dochodów miesięcznych oświadczył, że wynoszą one ok. [...] zł.

Uzupełniwszy materiał dowodowy o wyżej opisane dowody SKO wydało opisaną na wstępie decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i w dalszej części powołał się na brzmienie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. i wskazał, że opisane przez Skarżącego wydatki przekraczają osiągany przez niego dochód o ok. [...] zł miesięcznie. SKO stwierdziło, że tak opisana sytuacja materialna Skarżącego pozwalała na częściowe umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie daje jednak podstaw do uwzględnienia wniosku w całości. W ocenie SKO Skarżący jest osobą zdrową, a obecna jego sytuacja zdrowotna i dochodowa pozwoli na wywiązanie się z ciążącego obowiązku w przyszłości. Organ wskazał tu na możliwość zmniejszenia wydatków na zakup odzieży i paliwa (deklarowanych w kwocie [...]zł miesięcznie). W konsekwencji organ uznał, że sytuacja rodzinna i materialna Skarżącego nie wyróżnia go spośród innych dłużników alimentacyjnych i dlatego brak jest podstaw do zastosowania najdalej idącej ulgi (umorzenia w całości należności), zwłaszcza, że Skarżący może skorzystać z odroczenia płatności lub rozłożenia jej na dogodne raty.

W skardze do Sądu D. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w związku z zebraniem i rozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego na przestrzeni 2013- 2019,

- naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, w szczególności nierówne traktowanie stron postępowania oraz tym, że organ administracji publicznej nie zgromadził i nie rozpatrzył zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, lakonicznie odnosząc się do wniosków i zarzutów Skarżących, a skupił się wyłącznie na dowodach, które zdaniem organu świadczą na niekorzyść Skarżącego,

- naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie obywateli przez organy administracji publicznej, w szczególności nierówne traktowanie stron postępowania,

- art. 231 § 1 k.k. poprzez niedopełnienie obowiązku służbowego wynikającego z zaprzestania wnikliwego i szczegółowego sprawdzenia faktów w toku postępowania oraz uwzględnienia szczególnej sytuacji Skarżącego, którego to zaniechanie spowodowało szkodę na kwotę [...]zł.

W uzasadnieniu Skarżący szczegółowo opisał w jaki sposób doszło do powstania zadłużenia. W ocenie strony wydając decyzję o przyznaniu i wypłacie świadczenia alimentacyjnego z Funduszu Alimentacyjnego w roku 2013 organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a. oraz art. 19 u.p.o.u.a., poprzez działanie, które można uznać za szkodliwe dla Skarżącego. Dalej Skarżący sformułował szereg zarzutów dotyczących ww. decyzji z 2013r. Skarżący zarzucił organowi pominięcie informacji przedstawianych w kolejnych wywiadach alimentacyjnych o zmianie jego sytuacji rodzinnej i konieczności ponoszenia kosztów utrzymania trójki dzieci (w tym dwójki z nim zamieszkujących), a przede wszystkim zlekceważenie postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. (sprawa II K 758/18), umarzającego postępowanie karne prowadzone z oskarżenia o przestępstwo niealimentacji, w którym to Sąd uznał, iż jego działanie polegające na niepłaceniu alimentów nie jest podyktowane naganną motywacją, lecz przekonaniem, że postępuje on słusznie. Skarżący podkreślił, że od momentu zamieszkiwania z nim dwójki dzieci (czyli od roku 2013), ponosił on pełne koszty ich utrzymania, natomiast jego była żona tylko jednego dziecka. Jednocześnie matka dzieci korzystała z pomocy socjalnej oraz społecznej w formie pieniężnej, pobierając świadczenia na niemieszkające z nią dzieci. Środków tych nie przekazywała Skarżącemu, do czego przyznaje się zeznając pod przysięgą przed Sądem. W przekonaniu Skarżącego to zaniechania organów doprowadziły do narastania jego zadłużenia, mimo zamieszkania dzieci u niego organ nie zaprzestał wypłat z funduszu alimentacyjnego. Obecnie zaś w odczuciu Skarżącego jest on traktowany jako przestępca, podczas gdy nienależnie pobrane świadczenia ze środków publicznych przez jego byłą żonę nie spotkało się z negatywną oceną.

Skarżący uznał, że odmowa umorzenia obciążających go należności w powyższym kontekście stanowi o naruszeniu zasady równego traktowania oraz nie budzi zaufania obywateli do organów państwa.

Odnosząc się zaś do argumentów zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Skarżący wyraził przekonanie, że nie żyje ponad stan. Podkreślił, że zaspokaja jedynie potrzeby egzystencjalne – w tym dzieci pełnoletnich, które nie są całkowicie samodzielne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem z 20 grudnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu z 16 listopada 2022r. i informacji o możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Rozprawy takiej nie można było jednak przeprowadzić z uwagi na fakt, że strony postępowania nie potwierdziły zgodnie posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie - co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ w sposób prawidłowy, zgodnie z kodeksową zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 art. 80 k.p.a.), co pozwalało na zastosowanie wobec strony norm prawa materialnego w sposób określony w treści zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sprawa była już przedmiotem oceny przez tut. Sąd, który wyrokiem z 5 kwietnia 2022r. (sygn.. akt II SA/Bd 109/22) uchylił punkt 2 decyzji SKO wydanej [...] listopada 2021r. – tj. w zakresie odmowy umorzenia zadłużenia alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. W. w kwocie [...]zł.

Należy zatem wskazać na art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy). Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem przede wszystkim do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (vide:. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, dostępny na stronie internetowej:www.orzezcenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA). Przy tym, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący a uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Nadto, zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zarzuty Skarżącego odnoszą się przede wszystkim do pominięcia ustaleń faktycznych w zakresie jego rzeczywistej sytuacji w latach 2013-2019 oraz do pominięcia okoliczności związanych z funkcjonowaniem w obrocie prawnym aż do 2019r. decyzji z 2013r. przyznającej jego byłej żonie prawa do wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego mimo zaistnienia zmian w jej sytuacji rodzinnej (tu Sąd wskazuje, że decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego M. W. na rzecz J. W. została uchylona z mocą od [...] marca 2019r. na podstawie decyzji Burmistrza Ś. z [...] kwietnia 2019r., nr [...] - z uwagi na umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela – k. 107 akt adm. organu I instancji).

Tymczasem w powołanym wyroku Sąd stwierdził konieczność dokonania ustaleń co do sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i dochodowej Skarżącego celem ustalenia możliwości spłaty zadłużenia z uwzględnieniem ponoszonych przez niego miesięcznych wydatków na utrzymanie (własne oraz dzieci) oraz wysokości uzyskiwanych dochodów. Obowiązkiem organu było dokonanie ponownej oceny sytuacji Skarżącego – aktualnej oraz z uwzględnieniem jego potencjalnych możliwość w przyszłości.

Ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie z wytycznymi Sądu, SKO uzupełniło w sprawie materiał dowodowy we wskazanym zakresie. Organ wyjaśnił kwestię wysokości i źródeł dochodów Skarżącego. Ustalił także wysokość wydatków ponoszonych i deklarowanych przez Skarżącego. Zgromadzono też dowody potwierdzające, że Skarżący podlega ubezpieczeniom społecznym jako domownik rolnika, w latach 2011-2021 nie deklarował on dochodów podlegających opodatkowaniu, nie prowadzi działalności pozarolniczej.

W ocenie Sądu tak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez organ odwoławczy w świetle art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Należy podkreślić też, że decyzja wydawana na podstawie cytowanego przepisu podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając decyzję o charakterze uznaniowym, organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu oraz normami etycznymi. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Z kolei, sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada zatem, czy decyzja organu nie jest arbitralna (dowolna) lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Kontrolując decyzję uznaniową, sąd nie jest natomiast uprawniony do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa (vide: wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., I OSK 2861/19, dostępny jw. - w bazie CBOSA).

Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wskazuje kryteria brane pod uwagę przez organ (sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy), ale uwzględnienie wniosku pozostawia do uznania organu, zobowiązanego do uwzględnienia zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego. Swoboda decyzyjna co do wyboru sposobu rozstrzygnięcia wyraża się w możliwości odmowy przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy istnieją okoliczności wskazujące na złą sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Uznanie administracyjne nie pozwala bowiem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (vide. wyroki NSA z 25 marca 2009 r., I OSK 1535/08 i z 13 kwietnia 2018 r., I OSK 2443/17 – dostępne jw.).

W judykaturze przyjmuje się, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców. Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (vide: wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16- dostępny jw.).

Z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wynika również, że dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, co do zasady, że każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo zatem uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też nieuzyskiwanie dochodów, nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Zła sytuacja jest bowiem cechą większości zobowiązanych, za których fundusz alimentacyjny wypłacał należności i umarzanie należności z tej tylko przyczyny czyniłoby praktycznie martwą regulację o obowiązku zwrotu organowi równowartości wypłaconych z funduszu świadczeń. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych, na co zasadnie wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie (vide: wyrok NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1015/20; por. też wyrok z 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2669/17 – dostępne jw.).

Ponadto art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. powinien być interpretowany w sposób ścisły. Wymaga bowiem podkreślenia, że zobowiązany ponosi pełną odpowiedzialność za zaistniałe zaległości powstałe z tytułu wypłaconych przez Państwo zastępczo na rzecz jego dzieci alimentów i spoczywa na nim obowiązek pełnego zaangażowania i podjęcia starań w kierunku spłaty tych zaległości wraz z odsetkami. Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. Należy też mieć na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy w przypadku rodziców w stosunku do dzieci, mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w wyjątkowych sytuacjach (vide: wyrok NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1015/20 – dostępny jw.). Dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (vide: wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. I OSK 9/19; z 28 czerwca 2017 r., I OSK 2471/15 – dostępny jw.). Zatem ocena, czy przy podejmowaniu decyzji doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem jednostki.

Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że SKO prawidłowo przyjęło, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że Skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych na rzecz jego córki J. świadczeń z funduszu alimentacyjnego (należności głównej).

Jak ustaliły organy obu instancji, Skarżący jest rozwiedziony i zgodnie z wyrokiem rozwodowym został on zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz córki J., która zamieszkała - i co istotne nadal zamieszkuje - wraz z matką. Od [...] października 2012r. do [...] lutego 2019r. wysokość alimentów na rzecz J. W. obciążające Skarżącego wynosiła [...] zł miesięcznie. Od [...] marca 2019r. Skarżący zobowiązał się dobrowolnie płacić alimenty na córkę J. w kwocie [...]zł miesięcznie. Wbrew przekonaniu Skarżącego w latach 2013- 2019r. ciążył (nadal ciąży) obowiązek alimentowania córki J., która zamieszkuje wraz z matką. Skarżący nie kwestionuje także, że prowadzona przeciwko niemu egzekucja świadczeń alimentacyjnych była w tym okresie bezskuteczna. Podnoszone zatem przez Skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowości przy wydawaniu decyzji z 2013r. nie mogą odnieść oczekiwanego skutku – wobec istnienia do końca lutego 2019r. w obrocie prawnym decyzji przyznającej na rzecz J. W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dotychczas nie stwierdzono też nieważności decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie stwierdzono także w formie decyzji, że przyznane na rzecz J. W. świadczenia były nienależne wypłacone.

Z materiału dowodowego wynika, że źródłem utrzymania Skarżącego jest praca w gospodarstwie rolnym (w charakterze domownika rolnika) oraz podejmowane sporadycznie "prace dorywcze". Z tego tytułu Skarżący osiąga dochód w kwocie deklarowanej wynoszącej ok. [...] zł miesięcznie. Mimo, że opisane wydatki miesięczne obciążające Skarżącego przekraczają kwotę ww. dochodów SKO uznało, że nie zachodzi w sprawie wyjątkowa sytuacja pozwalająca na zastosowanie najdalej idącej ulgi w spłacie zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego.

W ocenie Sądu tak dokonana ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa i mieści się w granicach uznania administracyjnego

Skarżący z uwagi na wiek (43 lat) i posiadane kwalifikacje zawodowe (mechanik samochodowy) jest osobą z perspektywami do podjęcia pracy poza rolnictwem, która pozwoliłaby na osiąganie wyższych dochodów niż uzyskiwanych z racji świadczenia pomocy bratu w prowadzeniu 10 hektarowego gospodarstwa rolnego. Skarżący upatruje własne ograniczenia w podjęciu aktywności zawodowej poza rolnictwem w złym stanie zdrowia (nerwica, problemy z układem krążenia). Należy jednak podkreślić, że okoliczności tej Skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego. Nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej. Skarżący nie ujawnił również, by legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Co więcej w wywiadzie alimentacyjnym z [...] września 2021r. (k. 78 akt adm. organu I instancji) wskazywał na brak problemów zdrowotnych. Podnoszone zatem aktualnie (w odwołaniu i w skardze) twierdzenia o ograniczeniach zdrowotnych są co najmniej gołosłowne. Jeżeli nawet Skarżący pozostaje pod stałą opieką lekarską (czego nie wykazał dotychczas stosownymi dowodami) to okoliczność ta nie może być oceniana jako przeszkoda w realizowaniu zobowiązań alimentacyjnych, gdyż wiele osób, w tym legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności, podejmuje zatrudnienie, zaś dla potencjalnego pracodawcy ta okoliczność może stanowić nawet zachętę do zatrudnienia z uwagi na przysługujące ulgi. Prawidłowo zatem SKO stwierdziło, że Skarżący może podejmować próby aktywności zawodowej i zatrudnienia poza rolnictwem. W ocenie Sądu nie ma przeszkód, aby poza pracą w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika rolnika Skarżący podjął pracę zawodową choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z informacji przedstawianych przez Skarżącego gospodarstwo rolne brata nastawione jest na produkcję roślinną (oświadczenie z [...] września 2021r. – k. 75 akt adm. organu I instancji), a zatem praca w takim gospodarstwie zwyczajowo ma charakter sezonowy – co powinno skłonić Skarżącego do poszukiwania dodatkowych źródeł zarobkowania celem spłaty chociażby części zadłużenia alimentacyjnego.

Odnośnie sytuacji materialnej Skarżącego należy dodatkowo zauważyć, że ujawnione przez niego źródła dochodów różniły się na przestrzeni postępowania. W wywiadach alimentacyjnych z [...] stycznia 2014r., [...] września 2016r. i [...] września 2021r. (akta adm. organu I instancji) Skarżący oświadczał, że pracuje w gospodarstwie rolnym, nie wykazywał jednak osiągania dochodów z tego tytułu. W rubryce "przeciętny miesięczny dochód – źródło i wysokość" wskazywał jedynie na osiąganie dochodów z prac dorywczych w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. W skardze zaś skierowanej do tut. Sądu podkreślał, że pracuje w rolnictwie osiągając dochody na tym samym poziomie, co wcześniej deklarowanej w odniesieniu do prac "prac dorywczych" – tj. ok. [...] zł. Według przedstawianych informacji jego miesięczne wydatki przekraczają deklarowane dochody. Skarżący, mimo wezwania organu, nie wyjaśnił źródeł zarobkowania pozwalających na wydatkowanie na bieżące utrzymanie większych kwot niż wielkość dochodów. Przy czym Skarżący nie wskazywał też, aby posiadał jakiekolwiek zadłużenia (zobowiązania finansowe inne niż alimenty). W ocenie Sądu można zatem wnioskować, że Skarżący nie przedstawił w sposób wiarygodny swojej sytuacji materialnej, nie ujawnił rzeczywistych źródeł dochodu, a także ich wartości.

Nadto warto zauważyć, że z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym Skarżący został objęty ubezpieczeniem społecznym rolników dopiero od 2015r., a z informacji organów skarbowych wynika, że już od 2011r. Skarżący nie wykazuje dochodów podlegających opodatkowaniu – co pozwala przyjąć, że od wielu lat Skarżący nie podejmuje aktywności zawodowej zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, poza rolnictwem podejmuje co najwyżej prace tzw. "na czarno" bez zgłoszenia okoliczności podejmowania pracy zarobkowej właściwym organom podatkowym i emerytalno-rentowym.

Skarżący argumentował również, że o jego trudnej sytuacji świadczy wysokość wydatków. Skarżący podał, że za: energię elektryczną płaci [...] zł miesięcznie, ponosi koszty dostawy energii elektrycznej, ogrzewania, zakupu: odzieży, żywności oraz paliwa samochodowego. Biorąc pod uwagę te okoliczności należy stwierdzić, że nie świadczą one o nadzwyczajnych obciążeniach finansowych Skarżącego, które powstały w wyniku nadzwyczajnych zdarzeń, czy też z przyczyn od niego niezależnych. Co więcej Skarżący nie ponosi kosztów korzystania z lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje. Według oświadczenia zamieszkuje on bowiem w lokalu udostępnionym jemu bezpłatnie przez "wujostwo" oraz korzysta z pomocy rodziców w formie dostarczanych jemu posiłków.

Skarżący akcentuje również konieczność zapewnienia utrzymania dzieciom wspólnie z nim zamieszkującym. Nie wykazał on jednak w jakiej wysokości obciążają go koszty zaspokajania potrzeb dzieci. Podnieść też trzeba, że syn oraz córka A. są już osobami pełnoletnimi. Z dowodów zaprezentowanych przez Skarżącego nie wynika, aby dzieci wymagały zwiększonych wydatków np. z uwagi na konieczność zapewnienia specjalistycznej opieki lekarskiej. Co prawda zgodnie z art. 133 § 1 k.r.i.o. obowiązek alimentowania dzieci nie jest ustawowo ograniczony jakimkolwiek terminem i jedynie uzyskanie samodzielności przez dzieci zwalnia rodzica z obowiązku dostarczania im środków utrzymania – to jednak ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (oświadczenie Skarżącego zawarte w odwołaniu – w piśmie z [...] października 2021r.) wynika, że co najmniej syn podejmuje już zatrudnienie. Oznacza to, że powoływanie się przez Skarżącego na obowiązek alimentowania syna jest wątpliwy i nie może skutecznie prowadzić do uwzględnienia zarzutów skargi.

Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę nie pominął więc aktualnej sytuacji materialnej i zdrowotnej Skarżącego i uwzględnił podawane przez niego: stan zdrowia, sposób zarobkowania, wydatki, a także wiek, kwalifikacje zawodowe i posiadany majątek. Prawidłowo też wywiódł, że Skarżący jest zdolny do zatrudnienia poza rolnictwem. Skarżący ma 43 lata, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikają obiektywne przyczyny niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej na ogólnym rynku pracy. Przywołane przez organ okoliczności wskazują na zasadność stanowiska, że nie można wykluczyć, że Skarżący będzie miał w przyszłości możliwość spłacenia długu alimentacyjnego. Uwzględniając te wszystkie okoliczności SKO doszło do prawidłowego wniosku, że sytuacja Skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zastosowanie instytucji umorzenia należności alimentacyjnych w całości. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna bezwarunkowo nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Co ważniejsze - taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu.

Tymczasem Skarżący od 2011r. nie wykazuje osiągania dochodów podlegających opodatkowaniu, nie jest aktywny zawodowo na ogólnym rynku pracy z własnego wyboru. Istnieje względem Skarżącego potencjalna możliwość podjęcia pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi. Sama okoliczność, że w przeszłości praca w rolnictwie pozwalała jemu "na wyciszenie" i była wyborem z uwagi na problemy rodzinne (proces rozwodowy, starania o zmianę miejsca zamieszkania córki A.), nie oznacza że w dłuższej perspektywie czasowej Skarżący nie podejmie aktywności zarobkowej. Nadto to po stronie Skarżącego powinna zaktualizować się chęć poszukiwania pracy i uzyskiwania wynagrodzenia, gdyż aktualnie utrzymuje się on jedynie (jak wyjaśnił) z pracy w charakterze domownika rolnika. Osiągnięcie wyższych dochodów z tytułu legalnie podejmowanej pracy zdecydowanie poprawi ogólną sytuację majątkową Skarżącego, a co istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania mogłoby doprowadzić do spłaty zaległych należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, chociażby w niewielkich kwotach. Skarżący przez wiele lat nie regulował kwot zadłużenia, a w wywiadach alimentacyjnych jako powód takiej sytuacji wskazywał jedynie na "konieczność zapewnienia utrzymania dzieciom, które z nim zamieszkały". Skarżący nie powoływał się zatem na obiektywne trudności, czy przeszkody w realizacji zobowiązań alimentacyjnych wobec córki J., zamieszkującej wraz z jego byłą żoną. Aktualne zaś okoliczności wskazują, że przy wykorzystaniu swoich potencjalnych możliwości zarobkowych Skarżący może poprawić swą sytuację i niewielkie kwoty przeznaczać na spłatę swojego zadłużenia.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy, czemu w sposób wystarczający dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odmawiając Skarżącemu umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (należność główna). Sąd nie stwierdził tym samym naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a.), czy też naruszenia art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Organ nie przekroczył także granic uznania administracyjnego, wszechstronnie rozważając okoliczności sprawy. Podkreślenia także wymaga, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla prawa Skarżącego do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto, na wniosek Skarżącego organ może też odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach.

Powyższej oceny nie zmieniają podniesione w skardze okoliczności, to jest fakt, że umorzono wobec niego postępowanie karne. Orzeczenie o umorzeniu postępowania karnego w związku z uchylaniem się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki J. nie oznacza jego uchylenia. Dopóki zatem nie ma w sprawie prawomocnego orzeczenia o uchyleniu obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej córki trwa on nadal, tak jak i wszelkie związane z nim zobowiązania – w tym obowiązek zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Subiektywne zaś odczucie Skarżącego o nierównym traktowaniu wynikającym z nierównego obciążania rodziców kosztami utrzymania dzieci z uwagi na przesłanki określone w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie mogą podważać legalności zaskarżonej decyzji. Skarżący oczekuje dokonania przez Sąd odmiennej niż organ administracji oceny, czy w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaistniały przesłanki dla umorzenia przypadających od niego należności z uwagi także na zasady słuszności i współżycia społecznego - co jest niedopuszczalne w przypadku dokonywania przez sąd administracyjny kontroli decyzji organu, której rozstrzygnięcie ustawodawca pozostawił uznaniu tegoż organu. Sąd administracyjny kontroluje bowiem decyzje organów administracji jedynie pod kątem ich zgodności z prawem (legalności), a nie celowości, bądź racjonalności, co oznacza, iż nie może wkraczać w materie zastrzeżone przez prawodawcę dla uznania organu. Już na marginesie Sąd wyjaśnia, że tym bardziej nie dopatrzył się w działaniach pracowników organu znamion popełnienia przestępstwa nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego (art. 231 § 1 k.k.). Jeżeli zaś w przekonaniu Skarżącego odniósł on szkodę wskutek działań określonego pracownika organu to może on podjąć stosowne kroki przed właściwymi organami ścigania.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.