Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 820/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par 11 ust. 1, par 13 ust. 1, par 20a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.
article: art 141 par 1, art 135, art 145 ust. 1 pkt 1lit b i c, art 151,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski (spr.) Sędziowie NSA Janusz Zajda del. NSA Piotr Piszczek Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "Q." Spółki z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Go 971/07 w sprawie ze skargi "Q." Spółki z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenie kwoty podatku od towarów i usług Oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Go 971/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "Q." Sp. z o.o. w Z., oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług.

Przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy Sąd I instancji podał, że jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] dokonano zgłoszenia towaru - tkaniny poliestrowej - pochodzącej z Chin (poz. 1) i Indonezji (poz. 2), którą objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 9%. Do dokumentu tego dołączono chińskie świadectwo pochodzenia wwożonego towaru z dnia 24 lutego 2004 r., oraz świadectwo pochodzenia z Indonezji z dnia 25 lutego 2004 r.

Organ celny przekazał powyższe dokumenty do weryfikacji organom wystawiającym świadectwa w trybie § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.).

Z akt sprawy wynika, że wniosek dotyczący świadectwa wystawionego w Indonezji został wysłany na adres: Direktur Fasilitasi Export dan Import Direktorat Jenderal Pedagangan, Jalan M.I.Ridwan Rais No 5, Jakarta, 10110 Indonesia (k-59, i k-60 akt adm.). W okresie 10 miesięcy od wysłania wniosku weryfikacyjnego polskie władze celne nie uzyskały odpowiedzi. Świadectwo pochodzenia z Chin zostało zweryfikowane przez chińskie władze celne i uznane za autentyczne.

W związku z nieotrzymaniem w określonym przepisami terminie odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny dotyczący świadectwa nr 06538/JKT/2004, decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Z. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i - powołując się na przepis ust. 10 pkt A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885) - na podstawie danych wynikających z faktury handlowej orzekł, że w stosunku do części towarów (objętych omawianym dokumentem) należy zastosować stawkę celną autonomiczną w wysokości 30% wartości celnej towaru.

Odnośnie towaru sprowadzonego z Chin, zgłoszonego w poz. 1 SAD organ przyjął, na podstawie kopii przelewów bankowych, z kwietnia i sierpnia 2005 r., że skarżąca faktycznie zapłaciła 29 956 USD, a nie jak zostało wskazane w zgłoszeniu celnym 18 756,48 USD. Wobec powyższego naliczono cło od kwoty faktycznie zapłaconej zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna.

Dyrektor Izby Celnej w R. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ wskazał, że w celu zastosowania stawki celnej konwencyjnej pochodzenie towarów mogło być udokumentowane jedynie świadectwem pochodzenia. W rozpoznawanej sprawie organy celne wysłały do Ministerstwa Handlu Republiki Indonezji świadectwo pochodzenia do organu je wystawiającego. Adres, na który wysłano wniosek weryfikacyjny wynikał z wzorów i adresów uzyskanych z ww. Ministerstwa za pośrednictwem Ministerstwa Finansów. Organ tym samym podniósł, że wniosek o weryfikację nie mógł zostać wysłany pod adres wskazany przez skarżącą w odwołaniu.

Dyrektor Izby Celnej podzielił również stanowisko organu I instancji odnośnie wartości transakcyjnej towaru sprowadzonego z Chin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę stwierdził, że świadectwo pochodzenia towaru sprowadzonego przez skarżącą było podstawą zastosowania stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Autentyczność świadectwa pochodzenia może zostać zweryfikowana przez organ je wystawiający na wniosek władz celnych. Zgodnie z § 20a ust. 1 rozporządzenia, importer ponosi niekorzystne konsekwencje nieudzielania odpowiedzi przez organ weryfikujący świadectwo, bez względu na powód, dla którego tej odpowiedzi nie udzielono.

WSA uznał, ze skarżąca nie podważyła staranności działania organów celnych przy wysyłaniu wniosku o weryfikacje świadectwa pochodzenia. Sąd nie zgodził się z twierdzeniami zawartymi w skardze, że wniosek ten został skierowany na niewłaściwy adres, gdyż skarżąca nie wyjaśniła, skąd dysponuje adresem jej zdaniem właściwym, oraz dlaczego adres wniosku jest niewłaściwy. Sąd stwierdził, że o wadliwości takiego adresu nie może świadczyć fakt, iż organ do którego skierowano wniosek nie udzielił odpowiedzi. Sąd podkreślił również, że z uzasadnienia decyzji jak i z odpowiedzi na skargę wynika jedynie, iż adres na który został wysłany wniosek weryfikacyjny wynika z wzorów i adresów uzyskanych z Ministerstwa Handlu Republiki Indonezji, przekazanych za pośrednictwem Ministerstwa Finansów. Zdaniem Sądu, o tym iż wniosek został przesłany na niewłaściwy adres nie świadczy również pismo, jakie otrzymała skarżąca z Ambasady RP w Dżakarcie, gdyż pismo to nie pochodzi od organu wystawiającego sporne świadectwo, a tylko ten organ, w świetle § 20a rozporządzenia, mógł stwierdzić jego autentyczność.

WSA nie podzielił również zarzutów skarżącej odnośnie ustalania przez organy celne wartości transakcyjnej towaru opisanego w poz. 1 zgłoszenia celnego. Sąd zgodził się z uzasadnieniem organów celnych, iż nadpłata kwoty 12 000 USD nie wynikała z omyłki pracownika skarżącej spółki.

W skardze kasacyjnej Q. - spółka z o.o. w Z. wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.) poprzez naruszenie przepisów:

1. art. 141 § 4, art. 135 i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i c/, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej jako p.u.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne i art. 262 Kodeksu celnego, poprzez:

- skierowanie przez organ celny świadectwa pochodzenia towaru nr 06538/JKT/2004 - w celu jego weryfikacji - na niewłaściwy adres organu wystawiającego przedmiotowe świadectwo, co skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania przez organy Indonezji wysłanego świadectwa i, w związku z powyższym, nieotrzymaniem przez organ celny odpowiedzi w tym zakresie;

- uznanie przez Sąd, iż zadeklarowana przez skarżącą, za dokumentem SAD nr OGL/110200/00/012176 z dnia 31 marca 2004 r., wartość towaru w kwocie 14 956,76 USD była wartością nieprawidłową, a konsekwencji, iż skarżąca uiściła cło oraz podatek VAT, dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym w nieprawidłowej wysokości, pomimo że takie ustalenia stoją w rażącej sprzeczności z przedłożoną przez skarżącą dokumentacją.

2. art. 141 § 4, art. 135 i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. b/ i c/, art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 144 Ordynacji podatkowej i w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz § 20a ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, poprzez brak w aktach postępowania celnego dowodu doręczenia pisma organu celnego zawierającego wniosek o weryfikację świadectwa pochodzenia nr 06538/JKT/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. do adresata - właściwego organu indonezyjskiego, wystawiającego przedmiotowe świadectwo - tzw. zwrotki, co skutkuje brakiem prawidłowego i prawnie skutecznego doręczenia pisma, a tym samym brakiem jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania przez organ, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia jest nieprawidłowe do potwierdzenia pochodzenia towaru, w rozumieniu § 20a ust. 2 rozporządzenia; ustalenie zatem przez Sąd błędnego stanu faktycznego w sprawie poprzez ustalenie, że wniosek organu celnego o weryfikację świadectwa pochodzenia został prawidłowo i skutecznie doręczony właściwemu organowi indonezyjskiemu i na właściwy adres;

3. art. 141 § 4, art. 135, art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. b/ i c/, art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w zw. z przepisem art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne oraz art. 262 Kodeksu celnego, poprzez brak wysłania przez organ celny wniosku o weryfikację przedmiotowego świadectwa pochodzenia na adres instytucji zagranicznej wskazany przez stronę w toku prowadzonego postępowania celnego, co skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania przez organy Indonezji wysłanego świadectwa i, w związku z powyższym, nieotrzymaniem przez organ celny odpowiedzi w tym zakresie.

II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez naruszenie przepisu art. 141 § 4, art. 135, art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a/ , art. 151 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z § 20a ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. i w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z przepisem art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne i art. 262 Kodeksu celnego, poprzez:

- skierowanie przez organ celny świadectwa pochodzenia towaru nr 06538/JKT/2004 - w celu jego weryfikacji - na niewłaściwy adres organu wystawiającego przedmiotowe świadectwo, co skutkowało brakiem merytorycznego rozpoznania przez organy Indonezji wysłanego świadectwa i, w związku z powyższym, nieotrzymaniem przez organ celny odpowiedzi w tym zakresie oraz ustaleniem, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia jest nieprawidłowe do potwierdzenia pochodzenia towaru;

- uznanie przez Sąd, iż zadeklarowana przez skarżącą, za dokumentem SAD nr OGL/110200/00/012176 z dnia 31 marca 2004 r., wartość towaru w kwocie 14 956,76 USD była wartością nieprawidłową, a konsekwencji, iż skarżąca uiściła cło oraz podatek VAT, dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, nieprawidłowej wysokości, pomimo że takie ustalenia stoją w rażącej sprzeczności z przedłożoną przez skarżącą dokumentacją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W skardze kasacyjnej skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 i 1 p.p.s.a. wskazała. na szereg przepisów, które – w jej ocenie – zostały naruszone zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji. Zarzuty w istocie dotyczą dwóch kwestii: postępowania organów celnych w przedmiocie weryfikacji świadectwa pochodzenia w związku z nieudzieleniem odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację przez organ wystawiający świadectwo oraz ustalenia rzeczywistej wartości transakcyjnej importowanego towaru. Zarzuty te są nieusprawiedliwione z następujących przyczyn.

Sąd I instancji zasadnie w niniejszej sprawie wywiódł, że warunkiem skorzystania przez skarżącą ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. W myśl § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. Rady Ministrów w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowanie świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) pochodzenie zaimportowanych przez skarżącą towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" winno być udokumentowane świadectwem pochodzenia i spełniać określone tymi przepisami warunki. Poddanie przedmiotowego świadectwa weryfikacji przez organ jego wystawienia w niniejszej sprawie było uzasadnione okolicznościami sprawy, zaś skutki nieudzielenia odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację ponosi importer, wyrażające się w tym, że dokument (poddany weryfikacji) uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia towaru (§ 20a ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Zarzut skarżącej, ze wniosek o weryfikację został skierowany na niewłaściwy adres jest bezpodstawny w świetle motywów zawartych w zaskarżonym wyroku na tle zebranego materiału dokumentacyjnego w sprawie. Wniosek o weryfikację skierowany był do instytucji potwierdzającej świadectwo pochodzenia, zgodnie z tym dokumentem i znajduje odzwierciedlenie w wykazie wzorów i adresów uzyskanych przez organ celny w Ministerstwie Handlu Republiki, przekazanych za pośrednictwem Ministerstwa Finansów. Skarżąca zaś nie wykazała (jak słusznie podniósł Sąd I instancji) aby adres, na który skierowano wniosek weryfikacyjny był adresem błędnym. Negatywne skutki nieudzielenia odpowiedzi w zakreślonym terminie nie mogą być dowolnie przerzucane na organ celny.

Bezpodstawny jest zarzut uznania przez Sąd, iż zadeklarowana przez skarżącą, za dokumentem SAD z dnia [...] marca 2004 r., wartość towaru w kwocie 14.956,76 USD była wartością nieprawidłową, a w konsekwencji, że skarżąca uiściła cło oraz podatek VAT dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, w nieprawidłowej wysokości. Zarzut ustaleń organów "w rażącej sprzeczności z przedłożoną dokumentacją" jest całkowicie dowolny. Sąd wskazał, że ustalenia organów celnych wynikają z zapłaconej kwoty wierzycielowi i w świetle okoliczności sprawy oraz ujawnionej dokumentacji finansowej Spółki, są one logiczne i trafne. Ocenie prawnej Sądu I instancji dotyczącej tych ustaleń nie można zarzucić przekroczenia zasady swobodnej oceny ustaleń organu, zaś argument strony o "pomyłce" pracownika Spółki w świetle zebranego materiału dowodowego nie jest przekonywujący.

Na marginesie tej sprawy dodać należy, że rozważana materia faktyczna i prawna sprawy nie jest w pełni tożsama ze sprawą rozpatrywaną przez NSA od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 września 2007 r. sygn. akt I SA/Go 51/07 ze skargi Q. sp. z o.o. w Z.

W powyżej ujawnionym stanie faktycznym i prawnym sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - że Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem nie naruszył przepisów art, 141 § 4, art. 135 i art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny, a także § 20a ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.