Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1374/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Kolejnictwo
Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 1  pkt 1 i 3 oraz  art. 55
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.
article: art. 26  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Grażyna Malinowska -Wasik Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. Zakład Linii Kolejowych w B. na decyzję (..) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w T. z dnia [...]października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania pasów przeciwpożarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1374/11

Uzasadnienie

Decyzją z [...] 2011 r. [...] Komendant PPSP w B. na podstawie art. 26, ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kpa i § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.) nakazał [... ]S.A. [...] w B. wykonanie do [...] 2012 r. pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej nr [...] na szlaku B. – J. (kilometraż 57,930 - 58,210 prawa strona szlaku; 57,940 - 58,355 lewa strona szlaku), wskazując, że stwierdzona podczas czynności kontrolno rozpoznawczych nieprawidłowość ma negatywny wpływ na prowadzenie ruchu kolejowego w bezpieczny sposób.

W odwołaniu [...] S.A., wniosła o uchylenie ww. decyzji zarzucając naruszenie:

- § 38 ust. 2 ww. rozporządzenia z 7 czerwca 2010 r. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż podmiotem obowiązanym do odnowienia pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych jest zarządca linii kolejowej w wypadku, gdy żaden przepis prawa nie nakłada na niego tego obowiązku a jednocześnie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach oraz art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązek ten nakładają na właściciela lasu;

- art. 55 ust. 1 ww. ustawy z dnia 28 marca 2003 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż stanowi on podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w wypadku, gdy przewiduje on jedynie prawo zarządcy w tym zakresie;

- art. 17 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy z dnia 28 marca 2003 r. poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż przewiduje on obowiązek zarządcy linii kolejowej mineralizacji pasów przeciwpożarowych położonych na terenach leśnych w wypadku, gdy stanowi on jedynie normę generalną i odnosi się jedynie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową;

- art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, iż do ochrony przeciwpożarowej lasów obowiązani są właściciele lasów;

- art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania, iż odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na terenie leśnym spoczywa na faktycznie władającym terenem leśnym (właścicielu lasu).

Komendant Wojewódzki PSP decyzją z [...] [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ww. ustawy z dnia 28 marca 2003 r., art. 26 ust. 1 i art. 27 ww. ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r., art. 4 ust. 1a, zdanie 2 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r., § 38 pkt 2 ww. rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając jej zgodność z przepisami prawa. Wg organu analiza art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 ww. ustawy z 28 marca 2003 r. prowadzi do wniosku, iż podmiotem obowiązanym do wykonania pasów jest zarządca linii kolejowej a uszczegółowienia obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych przy liniach kolejowych dokonano w rozporządzeniu Min. Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, tj w akcie wydanym przez organ administracji rządowej właściwy dla działu transport, co potwierdza słuszność stanowiska organu I instancji. Potwierdzeniem intencji prawodawcy, co do nałożenia na zarządcę linii kolejowej tego obowiązku jest fakt, że w § 38 ust. 2 znalazło się odwołanie do ustawy o transporcie kolejowym.

W skardze [...] S.A. wniosły o uchylenie ww. decyzji z [...] 2011 r. powtarzając zarzuty z odwołania. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 55 ust. 3 ww. ustawy z dnia 28 marca 2003 r. oraz art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art. 80 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż art. 55 ust. 3 w/w ustawy stanowi podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w wypadku, gdy organ administracji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło przed/po wybudowaniu linii kolejowej, w wypadku, gdy w rzeczywistości linia kolejowa została wybudowana dużo wcześniej niż nastąpiło nasadzenie drzew i art. 55 ust. 3 w/w ustawy w ogóle nie ma zastosowania w sprawie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać legalność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie może natomiast rozpoznając sprawę kierować się jakimikolwiek kryterium poza kryterium wskazanym w powyższych przepisach.

Stosownie zaś do treści przepisów art. 133 § 1 oraz 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok na postawie akt sprawy po zamknięciu rozprawy i rozstrzyga w graniach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględniania skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należało, więc zbadać - wyłącznie w oparciu o wskazane kryterium zgodność zaskarżonej decyzji przede wszystkim z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] 2011 r. przeprowadzone zostały czynności kontrolno-rozpoznawcze na terenie Nadleśnictwa [...] -Leśnictwo [...], terenów leśnych przy liniach kolejowych [...] B., linia kolejowa nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono brak pasów przeciwpożarowych (mineralizacji) wzdłuż linii kolejowych na odcinkach realizacji przedmiotowego obowiązku - linii [...] B. - J.

Ustalono także, na jakich kilometrach i metrach, po której stronie toru należy wykonać pas przeciwpożarowy, jak też, jak wymaga tego przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej organ nakładając obowiązek usunięcia stwierdzonych uchybień, jednocześnie ustalił termin, w którym należy wykonać pasy przeciwpożarowe.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.

Zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru uregulowane zostało w ustawie ww. z 24 września 1991 ochronie ppoż. Zgodnie z art. 2 pkt 1 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o zapobieżeniu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia - rozumie się przez to:

a) zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomościom i ruchomościom,

b) tworzenie warunków organizacyjnych i formalnoprawnych zapewniających ochronę ludzi i mienia, a także przeciwdziałających powstawaniu lub minimalizujących skutki pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Przepis art. 3 tej ustawy stanowi natomiast, że osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem.

W ustawie o ochronie ppoż. uregulowana została odpowiedzialność za realizację obowiązków przeciwpożarowych.

W jej art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 9, zawarta została delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, z uwzględnieniem sposobów zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów. W oparciu o powyższą podstawę w rozporządzeniu w sprawie ochrony ppoż. określone zostały sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Cały Rozdział 9 tego aktu poświęcony został "Zabezpieczeniu przeciwpożarowemu lasów".

Zgodnie z § 38 ust. 1 w/w rozporządzenia z 7 czerwca 2010 r. lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu, oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Trafnie, więc organ powołał wskazane powyżej przepisy, stanowiące podstawę nałożenia obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych.

Spór dotyczył natomiast ustalenia właściwych podmiotów do wykonania tychże pasów.

Strony postępowania przedstawiały normy prawne znajdujące się w różnych przytoczonych już wyżej aktach prawnych, przedstawiając przeciwstawne sobie stanowiska. Organ wywodził, że z art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 55 u.t.k oraz § 38 pkt 2 w/w rozporządzenia, wynikają normy zobowiązujące skarżącą do wykonania pasów przeciwpożarowych. Strona skarżąca zaś w oparciu o przepisy art. 4 ust. 1 i 1 lit. a ustawy o ochronie ppoż. oraz na art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach, twierdziła, że odpowiedzialność za ochronę przeciwpożarowa na terenie leśnym, spoczywa na właścicielu lasu.

Materię dotyczącą ochrony przeciwpożarowej ustawodawca uregulował w kilku aktach prawnych. Nie można traktować ich jako zbioru luźnych, z sobą niepowiązanych przepisów, z których można przytaczać jedynie niektóre z nich, bez zwrócenia uwagi na ich rolę w systemie regulacji danego zagadnienia, oraz na to czy stanowią normy o charakterze ogólnym, czy też szczególnym, a także wreszcie, czy mają rangę norm ustawowych, czy też o charakterze podstawowym.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z czteroma ustawami, tj. ustawą z 28 września 1991 r. o lasach, ustawą 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ustawą z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawą z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, a ponadto z rozporządzeniem z 6 czerwca 2010 r. sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Wskazane trzy ustawy, tj. ustawia o lasach, ustawa o Państwowej Straży Pożarnej oraz ustawa o ochronie przeciwpożarowej, zawierają ogólne normy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, które dotyczą ogólnych i typowych obowiązków właścicieli terenu, ich zarządców, użytkowników, faktycznie nim władających, wreszcie właścicieli lasów. Zawarte w ustawie o PSP i ustawie o ochronie ppoż., normy dotyczą kompetencji do nakładania określonych obowiązków przeciwpożarowych (ustawa o PSP) oraz ogólnych, przeciwpożarowych obowiązków właścicieli, zarządców i użytkowników terenów, konkretyzując, że w razie braku szczegółowej umowy, odpowiedzialność za realizację ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym terenem (art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Natomiast prawem zawierającym normy ogólne w stosunku do omawianego zagadnienia, jest ustawa o lasach. Generalnie określono w niej, że właściciele lasów są obowiązani do pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej (art. 13 ust. 1 pkt 3). W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym, obowiązkiem stosowania normy ochrony przeciwpożarowej oraz obowiązkiem ochrony środowiska obciążono przewoźników kolejowych, czyli inny podmiot niż właścicieli terenu, jego użytkowników, władających nim i właścicieli lasów. Przepis ten, wskazuje wyraźnie na źródło zagrożenia przeciwpożarowego, którym jest ruch kolejowy, na co słusznie zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji. Dlatego w sytuacji objęcia danego terenu leśnego reżimem prawnym ustawy o lasach i ustawy o ochronie przeciwpożarowej z jednej strony, oraz reżimem ustawy o transporcie kolejowym z drugiej strony, należy uznać, że te szczególne zagrożenia, jakimi są niebezpieczeństwa powstania pożarów, skutkiem ruchu kolejowego, winny być usuwane przez przewoźników kolejowych, zgodnie z regulacją ustawy z 28 marca 1991 r. o transporcie kolejowym. Natomiast inne zagrożenia pożarowe o charakterze ogólnym, winny być usuwane przez właścicieli, zarządców, użytkowników lub faktycznie władających terenem, zgodnie z regulacjami zawartymi w przywoływanych ustawach o lasach i ochronie przeciwpożarowej. Usunięcie zagrożeń pożarowych związanych z ruchem pociągów, wymaga właśnie wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej, co winno obciążać zarządców, przewoźników kolejowych i użytkowników bocznic kolejowych, zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z 28 marca 1991 r. o transporcie kolejowym. Użytego w tym przepisie pojęcia "ochrony przeciwpożarowej", nie można, bowiem ograniczać li tylko do ochrony przeciwpożarowej taboru kolejowego tj. jedynie lokomotywy wraz z wagonami. Ustawodawca nie zawęził obowiązków wskazanych wyżej podmiotów jedynie do obiektów ściśle kolejowych, skoro w w/w przepisie obok ochrony przeciwpożarowej, wymienia też ochronę środowiska.

Tak też rozumiejąc wskazane ww. nałożone ustawą o transporcie kolejowym obowiązki, orzecznictwo przesądziło, że obowiązek wykonywania pasów przeciwpożarowych obciąża zarządców, przewoźników kolejowych i użytkowników bocznic kolejowych. Dlatego też właśnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 20 października 2011 r., w sprawie II SA/Go 647/11, a za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 6 grudnia 2011 r., w sprawie IV SA/Po 988/11, słusznie podkreśliły, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma okoliczność, że postępowanie toczy się w związku z zagrożeniem pożarowym, jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy, a nie odwrotnie.

Nadto należy zdaniem Sądu zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca potwierdził ewidentnie obowiązek ciążący na przewoźnikach kolejowych, w mającym charakter szczególny przepisie art. 55 wskazanej ustawy o transporcie kolejowym. Stanowi on, że zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem, m.in. urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe (art. 55 ust. 1 pkt 3), przy czym, jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli gruntów (art. 55 ust. 3).

Należy także zauważyć, że zawarte w tym przepisie uprawnienie do wejścia na teren leśny (zalesiony), celem wykonania pasów przeciwpożarowych, wynika z ciążącego na zarządcy kolejowym obowiązku wykonywania tych pasów, na terenach cudzych (przepis stanowi o gruntach "sąsiadujących" z linia kolejową), a ponadto, w tych tylko miejscach, gdzie roślinność jest w zbyt bliskiej odległości od torów kolejowych. Zarządca nie musi, bowiem, rzecz jasna, wykonywać ich w miejscach gdzie brak jest roślinności na cudzych, sąsiadujących z linia kolejową terenach, więc gdzie ochrona przeciwpożarowa tego nie wymaga i nie musi tym samym naruszać prawa własności. Odpowiednio, więc do takich tylko sytuacji, które kwalifikują dany fragment terenu do utworzenia pasów przeciwpożarowych, ustawodawca wyposażył zarządcę w odpowiednie uprawnienia interwencji na cudzych, zalesionych gruntach. Dlatego też ustawodawca użył zwrotu "ma prawo". Jest to, więc regulacja dająca uprawnienie zarządcy kolejowemu podjęcia interwencji na cudzych, sąsiednich terenach, poprzez urządzenie pasów przeciwpożarowych, gdzie zbliżenie roślinności do torów kolejowych tego wymaga, oparte jednak na obowiązku ochrony przeciwpożarowej, wynikającym z art. 17 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym.

Chybiona jest, więc interpretacja tego przepisu dokonana przez stronę skarżącą, upatrującą w nim taką regulację, że zarządca ma prawo, a nie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Pomijając już przytoczone powyżej wywody, dla których ustawodawca użył sformułowania "ma prawo", a mianowicie, że po pierwsze, chodzi o wejście na cudze grunty, więc naruszenie prawa własności, a po wtóre, nie na każdym odcinku przebiegu linii kolejowej potrzeba wejścia na cudzy grunt i urządzenia na nim pasów przeciwpożarowych będzie konieczna z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego, to ponadto trzeba zwrócić uwagę, że nie można przypisać ustawodawcy wprowadzenia nieracjonalnej regulacji, która miałaby polegać na wyposażeniu konkretnego podmiotu jedynie w prawo ochrony przeciwpożarowej. Żadna regulacja prawna dotycząca ochrony przeciwpożarowej w żadnym przepisie nie wprowadza konstrukcji uprawnienia do podejmowania takiej ochrony, lecz zawsze jej obowiązek. Interpretacja tego przepisu przez stronę skarżąca pozostaje zdaniem Sądu w oczywistej sprzeczności z całą regulacją systemową. Trudno, bowiem wyobrazić sobie sytuację, że ustawodawca wskazałby podmiot, który ma tylko prawo do urządzania pasów przeciwpożarowych, nie wskazując podmiotu obowiązanego do tego. Ponadto wreszcie logiczną konsekwencją uprawnienia zarządcy do wejścia na cudzy grunt celem ingerencji w postaci urządzenia pasów przeciwpożarowych (o ile jest to konieczne) jest uprawnienie właściciela gruntu do domagania się odszkodowania za tą ingerencję.

Wskazany błąd interpretacyjny skarżącej, polega na nie dostrzeżeniu, że uprawnienie do wejścia na cudzy grunt ("sąsiadujące z linia kolejową grunty"), celem urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wynika z określonego w art. 17 w/w ustawy obowiązku zarządców i przewoźników kolejowych podejmowania ochrony przeciwpożarowej, związanej z ruchem kolejowym.

Trzeba również zauważyć, że "sąsiadujące z linią kolejową grunty" (art. 55 ust. 1 w/w ustawy), na których odbywa się urządzanie pasów przeciwpożarowych, nie wchodzą do definicji pojęcia "linii kolejowej", określonego w art. 4 pkt 2 w/w ustawy. Obejmuje ona, co prawda "przyległe pasy gruntu", ale zgodnie z art. 4 pkt 3 tej ustawy, są to pasy gruntu wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Chodzi, więc nie o bezpieczeństwo przeciwpożarowe, lecz o węższe pojęcie bezpieczeństwa, dotyczącego samego ruchu kolejowego, co dotyczy, więc pasa gruntu, na którym mogą istnieć pewne przeszkody, które mogą np. zagrażać fizycznym zetknięciem się z pociągiem lub zasłaniać widoczność potrzebną do bezpiecznego ruchu kolejowego. Takie rozumienie zresztą pojęcia "przyległego pasa gruntu wzdłuż linii kolejowych", koresponduje z przepisem art. 55 ust. 1 w/w ustawy, który urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych sytuuje na "sąsiednich z linią kolejową gruntach". Oznacza to, że tym samym pojęciem nie może być "linia kolejowa", która obejmuje swą definicją przyległy do niej i biegnący wzdłuż niej pas gruntu (art. 4 pkt 2 w/w ustawy), a zarazem "sąsiednie z linią kolejową grunty" (art. 55 ust. 1 w/w ustawy).

Co się tyczy regulacji zawartej w ust. 3 art. 55 tej ustawy, to a contrario, należy stwierdzić, że przepis ten zawiera regułę, że w przypadku, kiedy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło przed wybudowaniem linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają zarządcę kolejowego. Jest to więc zasada, od której wyjątek wprowadził w/w przepis.

Powyższy przepis potwierdza, więc tylko obowiązek podmiotów wskazanych w przepisie art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym (zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych) do wykonywania pasów przeciwpożarowych. Gdyby na powyższych podmiotach nie ciążył taki obowiązek, ustawa nie zawierałaby omawianego przepisu.

Ponadto funkcja przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej związanej z ruchem kolejowym, który niesie wysokie potencjalne ryzyko pożaru, musi zmierzać do tego by ochrona ta była efektywna, tak w zakresie możliwości jej zastosowania, jak i kontrolowania, a to z kolei wymaga by odpowiedzialność za wykonanie pasów przeciwpożarowych spoczywała na jednym, dającym się łatwo ustalić podmiocie, a nie na wielu różnorodnych podmiotach, którymi byliby, w przeciwnym wypadku, właściciele, zarządcy czy użytkownicy poszczególnych gruntów, położonych wzdłuż linii kolejowej (o różnych adresach bądź siedzibach), od których wyegzekwowanie obowiązku mogłoby być długotrwałe i przez to mniej efektywne.

W ocenie Sądu bezzasadne są wywody skarżącej w przedmiocie twierdzenia, że ustawodawca uchylając rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U z 2006 r., Nr 80, poz. 563), które obowiązywało do końca czerwca 2010 r. i jednocześnie nie wprowadzając do nowego rozporządzenia w sprawie ochrony ppoż. zapisów o obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez właścicieli linii kolejowych, wyraźnie wyraził tym samym swą wolę uchylenia tego obowiązku i nałożenia go na właścicieli lasów.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, nie określa podmiotów właściwych i zobowiązanych do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Nie wynika to jednak z przyczyn, które wskazuje strona skarżąca, lecz z tego powodu, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, został umocowany do określenia sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, co nie oznacza wyraźnego umocowania do wskazywania podmiotów odpowiedzialnych za realizację ochrony przeciwpożarowej. Ewentualne nawet ich wskazanie, musiałoby być zgodne z obowiązującymi regulacjami ustawowymi, dlatego też w sytuacji określenia podmiotów odpowiedzialnych za omawianą ochronę w sposób odmienny, niż przyjęto to w ustawie o transporcie kolejowym, brak byłoby możliwości stosowania takiej niezgodnej z w/w ustawą regulacji.

Odnosząc się do wywodów skarżącej, że organ administracji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność, w jakim okresie dokonano nasadzeń drzew lub krzewów, powodujących potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, w kontekście ustalenia podmiotów, które winny ponieść koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów, to w ocenie Sądu, ustalenia takie wykraczałyby poza przedmiot postępowania. Zagadnienie ponoszenia powyższych kosztów wykracza poza kompetencje organów administracji, albowiem stanowi zagadnienie cywilnoprawne.

Reasumując należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się, aby organ - Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, wydając zaskarżoną decyzję naruszył wskazane w niej przepisy. Nie naruszył także jakichkolwiek innych przepisów obowiązującego w dniu wydania wskazanej decyzji prawa i dlatego wobec braku przesłanek wskazanych w przywołanych przepisach art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 151 ustawy Sąd oddalił skargę.

G. Malinowska -Wasik G. Saniewski W. Jarzembski