Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 980/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NS A Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Sylwester Marciniak (spr.) NSA Gabriela Gorzan Protokolant: sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi na decyzję z dnia [...] w przedmiocie 11 maja 2004 r. A S.A. w Z.G. Izby Skarbowej nr [...] podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oddała skargę /-/G. Gorzan /-/ S. Marciniak /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

W 2000 r. w przedsiębiorstwie "A" S.A. z siedzibą w Z.G. została przeprowadzona kontrola podatkowa przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług w 1999 r. oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r, a także prawidłowości wywiązywania się z obowiązków płatnika składek na ubezpieczenie społeczne w 1999 r. oraz za okres od [...] 2000 r. do [...] 2000 r. Protokół z przeprowadzonej został sporządzony i podpisany przez kontrolowanego i Inspektora Kontroli Skarbowej w dniu [...] 2000 r.

Na skutek przeprowadzonej kontroli podatkowej organ podatkowy wydał w dniu [...] decyzję nr [...] (k. 207-223) na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a, art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1c, pkt 12 i pkt 22, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 106, poz. 482 z późn. zm.), art. 24 ust. 2 pkt 1, art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. nr 54, poz. 572 z późn. zm.), art. 21§1 i §3, art. 47§3, art. 52§1 pkt 1, art. 53§1, §4 i §5 pkt 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 z późn. zm.), Obwieszczeń Ministra Finansów w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M.P. z 2000 r, nr 8, poz. 173, nr 26, poz. 543), §7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r., w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 162, poz. 1124 z późn. zm.), w której określił zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] zł oraz odsetki od tej zaległości obliczone na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że skarżąca spółka zawyżyła przychód o kwotę [...] zł i koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł. W ocenie Inspektora Kontroli Skarbowej do przychodów bezpodstawnie zostały zarachowane dodatnie różnice kursowe na kwotę [...]zł oraz przyznane odszkodowania za zgłoszone szkody w kwocie [...]zł. Do kosztów uzyskania przychodów skarżąca spółka bezpodstawnie zaliczyła natomiast wydatki inwestycyjne poniesione na:

- nieruchomość położoną w S.K. na kwotę [...] zł,

- amortyzację obiektów stanowiących nieruchomość w S.K. w kwocie [...] zł,

- zapłacone odsetki oraz prowizję przygotowawczą od kredytu dewizowego w kwocie [...]zł,

- ujemne różnice kursowe od dokonywanych spłat rat kredytu dewizowego w kwocie [...] zł,

- wydatki nie mające związku z przychodem 1999 r. w kwocie [...]zł,

- wydatki z tytułu wad dostarczonych towarów (mebli) oraz kar za niedopełnienie warunków wynikających z zawartych umów w kwocie [...] zł.

Od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji skarżąca spółka wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz naruszenie zasad postępowania podatkowego poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.

W związku z wniesionym odwołaniem skarżącej spółki Izba Skarbowa , po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutów podniesionych przez skarżącą spółkę w odwołaniu, wydała w dniu [...] decyzję nr [...]na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a, art. 15 ust. 1 i ust. 6, art. 16 ust. 1 pkt 1c, pkt 12 i pkt 22, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i art. 21§3, art. 51§1, art. 53§1 i §4, art. 207 oraz art. 233§1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w której utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy drugiej instancji podniósł, że zasadnicze zagadnienie sporne sprowadza się do kwalifikacji prawnej wydatków poniesionych przez skarżącą spółkę dotyczących nieruchomości w S. K . Zdaniem skarżącej spółki wydatki te należy uznać za wydatki remontowe, natomiast w ocenie organu podatkowego powinny być one zakwalifikowane do wydatków inwestycyjnych. Izba Skarbowa podniosła, że z materiału dowodowego wynika, że nabyte w 1998 r. przez skarżącą spółkę obiekty (grunt będący w wieczystym użytkowaniu oraz kompleks budynków i budowli) nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem nie spełniały wymogu kompletności i zdatności do użytku, nadającego jej status środka trwałego. Wydatki poniesione przez spółkę nie były zatem wydatkami remontowymi w zakresie środka trwałego i nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, należy je natomiast uznać za nakłady inwestycyjne powiększające wartość środka trwałego w świetle art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W opinii organu podatkowego istotną cechą nadania pracom budowlanym charakteru remontu, jest fakt, że remont następuje w toku eksploatacji przez podatnika środka trwałego i jest wynikiem tej eksploatacji. Izba Skarbowa podniosła również, że bezzasadne są pozostałe zarzuty strony podniesione, w szczególności w przedmiocie błędnej kwalifikacji wydatków stanowiących odpisy amortyzacyjne od budynków i budowli składających się na nieruchomość w S.K. oraz błędnej kwalifikacji wydatków obejmujących odsetki z tytułu kredytu na sfinansowanie zakupu i remontu nieruchomości w S. K. i prowizji przygotowawczej w związku z kredytem przeznaczonym na zakup bazy handlowo-transportowej.

Od decyzji organu podatkowego drugiej instancji skarżąca spółka wniosła w dniu [...] marca 2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu , w której domagała się uchylenia w całości decyzji Izby Skarbowej i orzeczenia o kosztach postępowania zgodnie z art. 55 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie zarówno przepisów materialnego, jak i procesowego prawa podatkowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że organ podatkowy, przy wydawaniu decyzji, dopuścił się nadinterpretacji przepisów prawa, co skutkowało dla podatnika niekorzystnym zakwalifikowaniem poczynionych przez niego wydatków jako wydatków inwestycyjnych podczas, gdy w opinii podatnika wydatki te powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W ocenie skarżącej spółki taki sposób kwalifikacji jest konsekwencją zlekceważenia przez organ podatkowy prawa podmiotu gospodarczego do określenia we własnym zakresie przydatności do użytkowania danego obiektu, a tym samym zaliczenia tego obiektu do środków trwałych. Zdaniem skarżącej spółki nietrafna jest ocena organu podatkowego, że obiekty nabyte przez podatnika były niekompletne i niezdatne do użytku, a więc nie mogły być zaliczone do środków trwałych na podstawie §2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy drugiej instancji uznał zarzuty podniesione w skardze przez podatnika za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonał prawidłowej kwalifikacji spornego wydatku, uznając go za nakłady inwestycyjne poniesione przez podatnika na zakupioną nieruchomość w S.K . Izba Skarbowa wskazała na fakt, że w momencie przyjęcia tej nieruchomości do ewidencji środków trwałych, składające się na nią budynki i budowle (k. 224-231 i 447-455) nie były kompletne i zdatne do użytku i wobec tego nie mogły zostać za środki trwałe w rozumieniu §2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Organ podatkowy podniósł, że dowodem potwierdzającym brak kompletności i zdatności do użytku jest również uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji Wójta Gminy z dnia [...] (k. 127) w sprawie umorzenia i zaniechania poboru podatku od nieruchomości w S. K . Z jej treści wynika bowiem, że obiekt w chwili jego zakupu był zdewastowany, jak zresztą sam podatnik określił, składając wniosek o ulgę. Ponadto organ podatkowy podniósł, że niezasadny jest zarzut pełnomocnika, że organ podatkowy przekroczył swoje kompetencje przez próbę określenia przydatności do użytku zakupionego obiektu, ponieważ organ podatkowy oparł swoje ustalenia na dokumentach, z których wynika, że w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych powstał obiekt o nowych parametrach technicznych, umożliwiający prowadzenie działalności gospodarczej. Organ podatkowy za bezzasadne uznał także zarzuty skarżącej spółki dotyczące błędnej kwalifikacji wydatków stanowiących odpisy amortyzacyjne od budynków i budowli nie spełniających wymogu kompletności i zdatności do użytku, wydatków związanych z obsługą kredytową oraz geodezyjno-prawną spornego obiektu. Izba Skarbowa uznała również za chybione zarzuty podatnika w przedmiocie naruszenia regulacji prawnych wyrażających zasady postępowania podatkowego. Organ podatkowy podkreślił w szczególności, że rozpatrzył sprawę w oparciu o analizę wszelkich materiałów, które mogły mieć znaczenie z punktu widzenia przedmiotowej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wniesiona przez skarżącą spółkę jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja organu podatkowego odpowiada przepisom prawa materialnego i nie narusza zasad postępowania podatkowego.

Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

W analizowanej sporne kwestie sprowadzają się do dwóch zasadniczych zagadnień. Po pierwsze do kwalifikacji prawnej wydatków poniesionych przez skarżącą spółkę w zakresie obiektów znajdujących się w S. K., a po drugie do oceny prawidłowości prowadzonego przez organy podatkowe postępowania podatkowego.

W świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego zasadna jest kwalifikacja wydatków poniesionych przez skarżącą spółkę na kwotę [...] zł dokonana przez organ podatkowy. Organy podatkowe uznały, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, że wydatki powyższe stanowią nakłady inwestycyjne na zakupioną nieruchomość w S.K. i zwiększają wartość początkową środka trwałego. Kwalifikacja dokonana przez organ podatkowy wynika z faktu, że obiekty znajdujące się na nieruchomości położonej w S. K. nie spełniały przesłanek uzasadniających zaliczenie ich do środków trwałych. Zgodnie z §2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych za środki trwałe uznaje się, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania m.in. nieruchomości (grunty, budowle i budynki, w tym także lokale będące odrębną własnością) o przewidywalnym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze.

W analizowanej sprawie sporne jest czy obiekty nabyte przez podatnika w dniu przyjęcia do używania były kompletne i zdatne do użytku oraz czy były wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego przez organy podatkowe, nie ulega wątpliwości, że obiekty nabyte przez podatnika w momencie ich przyjęcia do używania nie były kompletne i zdatne do użytku. Świadczy o tym w szczególności opis poszczególnych obiektów wraz infrastrukturą, z którego wynika zły stan techniczny obiektów, które posiadają zdewastowaną instalację c.o., wodnokanalizacyjną, brak stolarki, podłóg i posadzek, uszkodzone tynki, ogólne zawilgocenie (k. 69). Dowodem potwierdzającym brak kompletności jest również decyzja Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie umorzenia i zaniechania poboru podatku od nieruchomości w S. K. (k. 127), z której wynika, że sam podatnik, wnosząc o umorzenie podatku od nieruchomości, stwierdził, że obiekt w chwili jego nabycia był zdewastowany. W świetle powyższego, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, nie można uznać że zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zaliczenie opisywanych obiektów do środków trwałych.

Ponadto z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika, że skarżąca spółka nie wykorzystywała nabytych obiektów na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Zasadna jest ocena organów podatkowych, zgodnie z którą warunki i stan techniczny budynków nie pozwalały na prowadzenie działalności stałej działalności gospodarczej. Nie zmienia tego również fakt garażowania na terenie obiektu samochodów, gdyż w świetle zebranych dowodów poniesione przez skarżącą spółkę wydatki nie dotyczyły utrzymania dróg i placów, które, w ocenie samego podatnika, były w dobrym stanie.

Bezzasadny jest ponadto zarzut pełnomocnika skarżącej spółki dotyczący błędnej kwalifikacji kwoty [...] zł, która stanowi odpisy amortyzacyjne od budynków i budowli nie spełniających wymogu kompletności i zdatności do użytku. Z ustaleń dokonanych powyżej wynika, że obiekty położone w S.K. nie spełniały warunków pozwalających na zaliczenie ich do środków trwałych w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, ponieważ w momencie przyjęcia ich do używania nie były kompletne i zdatne do użytku, a także nie były wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W konsekwencji, brak możliwości zaliczenia opisywanych obiektów do środków trwałych pozbawia podatnika możliwości dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów uzyskania przychodu na podstawie powołanego powyżej rozporządzenia.

Zasadne jest również stanowisko organu podatkowego dotyczące wydatków poniesionych przez skarżącą spółkę na spłatę odsetek od kredytu inwestycyjnego dzielonego przez WBK S.A. [...] Oddział w Z. G. na podstawie umowy z dnia [...]1998 r. (k. 162-163) oraz prowizji przygotowawczej zapłaconej w związku z umową z dnia 4 listopada 1998 r. (k. 163-165). Wydatki, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, z powodu nie zaliczenia do środków trwałych obiektów położonych w S.K . Wydatki te zwiększają jedynie wartość początkową środka trwałego.

Organ podatkowy dokonał także prawidłowej oceny prawnej wydatku poniesionego w związku z usługą polegającą na sporządzeniu dokumentacji geodezyjno-prawnej dotyczącej podziału nieruchomości wraz z rozgraniczeniem od strony lasów państwowych oraz na sporządzeniu mapy sytuacyjno-wysokościowej dla trzech działek. Trafna jest ocena Izby Skarbowej, że pomiędzy tymi wydatkami a kreowanym przez skarżącą spółkę przychodem nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu podatkowego, że trudno jest powiązać analizowane wydatki z celem określonym dla potrzeb podatkowych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Przyjęcie odmiennego stanowiska stworzyłoby dogodną dla podatnika sytuację, w której niemal do kosztów uzyskania przychodów można by zaliczyć niemal każdy wydatek, bez oceny jego zasadności w świetle powołanej powyżej ustawy.

Bezzasadne są również zarzuty skarżącej spółki dotyczące naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki organ podatkowy, dokonując oceny materiałów dowodowych, nie przekroczył swoich kompetencji. Organ podatkowy nie starał się bowiem zastąpić opinii biegłego, lecz dokonał oceny całości materiału dowodowego na podstawie art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy mógł zatem, ustosunkowując się do materiału wnioskowanego przez skarżącą spółkę, odmówić wiarygodności konkretnym dowodom.

Należy również podkreślić, że organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe zapewniły stronie możliwość czynnego udziału, o czym świadczy fakt, że skarżąca spółka wielokrotnie składała wnioski dowodowe w trakcie postępowania. Organ podatkowy umożliwił także skarżącej spółce zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wyznaczył na podstawie postanowienia z dnia [...] nr [...] (k. 517) termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

/-/G. Gorzan /-/S. Marciniak /-/J. Ruszyński