Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 860/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,8,9,75,77 § 1, 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 200
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art 38 ust  2
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz 74
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o., od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. wydanej na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774) o odmowie stwierdzenia nabycia przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynku do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obecnie cz. dz.nr [...]), o pow. 387 m2 , obr. [...], opisanej w [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

5 sierpnia 2015 r. [...] Sp. z oo. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obecnie cz.dz. nr [...]), o pow. 387 m2 z obr. [...], opisanej w [...].

Decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2016 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmówiono stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu przez [...] Sp. z oo. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawową przesłanką uwłaszczenia w tym trybie jest wykazanie się, przez podmiot ubiegający, tytułem prawnym zarządu gruntu w dacie 5 grudnia 1990 r. Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] (obecnie cz. dz. nr [...]) obciążona była w dacie 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu, czy użytkowania. Organ wyliczył przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, wśród których nie ma decyzji o ustanowieniu zarządu, ani decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością czy też dokumentów dowodzących wnoszenia opłat z tego tytułu.

Prezydent podkreślił, że mimo wezwania z dnia 22 września 2015r., Spółka nie przedłożyła dokumentu dotyczącego władania gruntem w formie prawem przewidzianej tj.: decyzji o zarządzie przedmiotową nieruchomością. Prezydent dodał, że wykonywane przez poprzednika prawnego Spółki faktyczne władztwo nad gruntem, czyli "posiadanie", to nie to samo, co oparte na formalnym tytule prawnym władanie gruntem - zarząd, które w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione.

W niezwykle obszernym odwołaniu pełnomocniczka skarżącej wskazała, że wnioskiem z dnia 31 września 1991 r. [...] (poprzednik prawny Spółki) wystąpiło w trybie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, (Dz. U. Nr 79, poz. 464) o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa, użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu 21) o powierzchni 387 m2 ("Nieruchomość"), wraz ze stwierdzeniem własności budynków i innych urządzeń na niej posadowionych. Skarżąca podniosła, że w dniu 5 grudnia 1990 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1990, nr 79, poz. 464), która dokonała uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych. Wszystkie nieruchomości będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie państwowych osób prawnych, stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego tych podmiotów. Jednocześnie wszelkie budynki, inne urządzenia i lokale posadowione na ww. nieruchomościach przechodziły na własność przedsiębiorstwa państwowego - odpłatnie lub nieodpłatnie, w zależności od tego, czy zostały wybudowane ze środków własnych danego podmiotu. Nabycie praw musiało jednak zostać stwierdzone decyzją właściwego organu administracji publicznej (decyzja deklaratoryjna). Skarżąca omówiła przepisy zarówno ustawy, jak i wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Powołując się na § 4 ust. 1 pkt 9 Rozporządzenia, skarżąca wskazała, że podstawą do uwłaszczenia spółki jest protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 30 czerwca 1976 r., który w jej ocenie potwierdzał fakt przekazania nieruchomości w zarząd poprzednikowi prawnemu spółki.

Rozpoznając odwołanie organ podniósł, że:

• Zgodnie z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości:

1) Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Uprawnienia państwowych gospodarstw rolnych do będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w ich zarządzie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa reguluje odrębna ustawa.

2) Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych.

3) Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w ust. 1, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, o których mowa w ust. 2, stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W decyzji tej określa się również warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego. W decyzji ustala się także kwotę należną za nabycie własności, o której mowa w ust. 2, oraz sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 9. Ustawa ta weszła w życie z dniem 5 grudnia 1990 r.

[...] Sp. z o.o. wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie ww. przepisu złożyła 5 sierpnia 2015 r., domagając się stwierdzenia, że grunt nieruchomości powyższej pozostawał w zarządzie jej poprzednika a prawnego, co uzasadnia uwłaszczenie.

Na twierdzenie to, zdaniem organu odwoławczego, brak jest dowodów.

Pełnomocnik Spółki twierdząc, że grunt pozostawał w zarządzie poprzednika prawnego Spółki, jako dowód powołuje:

• pozwolenie na budowę z 1959 r., w którym nie ma mowy o prawie inwestora do gruntu; Rozporządzenie Prezydenta - wydano na podstawie art. 333 i 334:

Art. 333. Dla uzyskania pozwolenia na wykonanie niżej wymienionych robót konieczne jest przedstawienie przez budującego właściwej władzy projektu (planu) do zatwierdzenia:

a) na wzniesienie nowych budynków stałych i tymczasowych, tudzież na nadbudowę ich i powiększenie, z wyjątkiem budynków, podanych niżej w pkt a) i d) art. 334 i w pkt a) i c) art. 335,

Art. 334. Przedstawienie projektu (planu) nie jest wymagane dla uzyskania pozwolenia na wykonanie niżej wymienionych robót:

1) na wzniesienie nowych parterowych budynków mieszkalnych i gospodarskich, na ich powiększenie oraz na przeróbkę parterowych budynków gospodarskich na mieszkalne w miejscowościach wiejskich poza obszarem województw: poznańskiego i pomorskiego, oraz protokół zdawczo - odbiorczy z 1976 r., w którym także nie ma mowy o prawie do gruntu, tylko o budynku i jego zawartości

• wniosek swojego poprzednika prawnego, złożony 28 października 1991 r.

Tymczasem poprzednik prawny [...] Sp. z o.o., który złożył wniosek w dniu 28 października 1991 r. , powołał się na art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości; przepis ten obowiązywał od dnia 20 lipca 1988 , z tym, że do dnia ogłoszenia tekstu jednolitego ustawy w dniu 28 lutego 1991 r. (Dz. U. Nr 30 poz. 127) przepis nosił numer 87 ust. 2. Przepis ten brzmiał:

Posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie następuje na podstawie decyzji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządów gmin w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gmin, wydanych bez konieczności uprzedniego złożenia wniosków o przekazanie, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi i ustalonymi w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach realizacyjnych.

Wniosek z 28 października 1991 r. dotyczył przekazania gruntu w użytkowanie wieczyste, a nie stwierdzenia nabycia tego prawa z mocy prawa w drodze uwłaszczenia.

Zdaniem organu wniosek ten potwierdza, że poprzednicy prawni [...] Sp. z o.o. nie legitymowali się prawem zarządu nieruchomością; gdyby prawem tym dysponowali, wniosek złożony 28 października 1991 r. nie wskazywałby jako podstawy art. 80 ust. 2 ustawy (prawo słabsze, przepis uznaniowy – organ może przyznać prawo) tylko art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (prawo silniejsze, przepis o charakterze deklaratoryjnym)

Zatem zdaniem organu żadne bezpośrednie dowody nie wskazują, iż poprzednicy prawni Spółki [...] legitymowali się prawem, które pozwala na wydanie decyzji na podstawie art. 200 ugn; dowody pośrednie, w szczególności treść wniosku z 28 października 1991 r. przemawia natomiast za stwierdzeniem, iż prawo takie nigdy poprzednikom Spółki nie przysługiwało.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o., zarzucając jej naruszenie:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez uznanie, że:

1) protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 30 czerwca 1976 r. ("Protokół zdawczo-odbiorczy") zawarty pomiędzy [...] w [...] ("[...]") a [...] - Oddziałem [...] ("[...]") nie spełnia warunków do zakwalifikowania go jako protokół przekazania nieruchomości w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) ("Rozporządzenie"), podczas gdy wynika to w sposób oczywisty z jego treści;

2) fakt złożenia przez [...] wniosku w dniu 28 października 1991 r. o przekazaniu mu gruntu w użytkowanie wieczyste, nie zaś o stwierdzenie jego nabycia z mocy prawa w drodze uwłaszczenia, potwierdza brak legitymowania się przez [...] prawem zarządu nieruchomością położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) o powierzchni 387 m2 ("Nieruchomość") na dzień 5 grudnia 1990 r., podczas gdy okoliczność ta jest irrelewantna z punktu widzenia zasadności roszczenia Spółki w niniejszej sprawie, a działanie SKO stanowiło wyjście poza zakres granic dopuszczalnej oceny materiału dowodowego, co w następstwie doprowadziło do uznania, że [...] nie wykazało posiadania prawa zarządu Nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. i doprowadziło do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości;

art. 7, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, a także wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności przez:

3) brak odniesienia się przez SKO do treści decyzji nr [...] z dnia [...] września 1969 r. o sposobie wykorzystania terenu o lokalizacji szczegółowej ("Decyzja o lokalizacji szczegółowej");

4) brak odniesienia się przez organy obu instancji do faktu złożenia przez przedstawicieli [...] - Zarządcę K. Ż. oraz Zastępcę Dyrektora ds. Ekonomiczno-Finansowych/Główną Księgową B. K. oświadczenia z dnia 4 lipca 2008 r., które potwierdzało fakt przekazania Nieruchomości w zarząd poprzednikowi prawnemu [...] oraz pobudowania posadowionego na niej budynku ze środków własnych [...];

5) brak odniesienia się organów obu instancji do faktu sporządzenia kosztorysu remontowo-inwentaryzacyjnego z dnia 29 maja 1981 r. oraz wykazu środków trwałych z dnia 1 stycznia 1991 r.;

6) brak podjęcia przez organy obu instancji z urzędu działań zmierzających do pozyskania dokumentów pozwalających na uwłaszczenie Nieruchomości na rzecz [...],

co w następstwie doprowadziło do uznania, że [...] nie wykazało prawa zarządu Nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r., jak również nieustalenia, że Budynek został nabyty przez [...] od [...] ze środków własnych;

7) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w zaskarżonej Decyzji do argumentacji prezentowanej przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jedynie poprzez przytoczenie brzmienia przepisów prawa, bez ustosunkowania się do poszczególnych twierdzeń Spółki, ca prowadziło także do naruszenia wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania oraj zasady zaufania określonej w art. 8 k.p.a.;

8) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) ("Konstytucja") poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności poprzez brak odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez Spółkę w ramach postępowania odwoławczego, a w to miejsce jedynie powtórzenie stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji;

9) art. 7, 8 oraz 9 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, objawiające się brakiem wezwania przez organy obu instancji Spółki do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do treści jej żądania, skutkujące arbitralnym uznaniem przez organy obu instancji, że niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości na rzecz Spółki, a nie [...], co doprowadziło do wydania błędnej decyzji, która nie uwzględniała rzeczywistej woli strony wszczynającej to postępowanie;

oraz

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) ("u.g.n.") w zw. z § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 Rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż fakt posiadania Nieruchomości w zarządzie według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. może zostać wykazany jedynie przez przedłożenie decyzji o przekazaniu tejże nieruchomości w zarząd, podczas gdy § 4 ust. 1 Rozporządzenia wprost wskazuje katalog dokumentów, na podstawie których organ może stwierdzić przedmiotowe prawo, co doprowadziło do uznania, iż Spółka nie wykazała przesłanki koniecznej do uwłaszczenia nieruchomości przez [...].

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zobowiązanie SKO do wydania w terminie 30 dni decyzji o stwierdzeniu nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wraz ze stwierdzeniem własności posadowionego na niej pawilonu handlowego o powierzchni 185 m2 ("Budynek"); ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2016 r.,

W obszernym uzasadnieniu rozwinięto zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodając, że bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący "samodzielnego niepozyskania dowodów mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy przez organy obu instancji", ponieważ organy nie są w stanie pozyskać dowodów, które nie istnieją, a organy wiąże wyłącznie wyrok sądu wydany w danej sprawie, a polemika z wyrokami wydanymi w innych sprawach byłaby niezgodna z prawem i wniósł o jej oddalenie. Organ zwrócił również uwagę, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 200 ugn o stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie.

Dowodami na istnienie prawa zarządu do nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obecnie cz. dz. nr [...]) o powierzchni 387 m2, było zdaniem skarżącej pozwolenie na budowę z 1959 r., w którym nie ma mowy o prawie inwestora do gruntu, protokół zdawczo-odbiorczy z 1976 r., z którego również nie wynika prawo do gruntu (dotyczy bowiem wyłącznie przekazania budynku wraz z wyposażeniem) oraz wniosek poprzednika prawnego złożony w dniu 28 października 1991 r., który dotyczył przekazania spornego gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że powoływanie się poprzednika prawnego skarżącej na powyższy przepis prawa świadczy o tym, że nie legitymował on się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości wybierając "słabsze", uznaniowe prawo od prawa "silniejszego" o charakterze deklaratoryjnym jakim jest art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła też decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu sporną nieruchomością czy też innych dokumentów świadczących o umorzeniu opłat z tego tytułu.

W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów obydwu instancji, że strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo - odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo, a następnie spółkę z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy – tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie prawa zarządu do gruntu w ściśle określony sposób.

Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być:

1) decyzja o oddaniu w zarząd,

2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi,

3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok NSA z 28 kwietnia 2010 r. I OSK 929/09.)

"W postępowaniu uwłaszczeniowym (jak słusznie zauważa skarżąca), rola organu administracji nie sprowadza się tylko do arbitralnego decydowania o takiej czy innej wartości przedstawionego przez stronę środka dowodowego. Jak wynika z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz z wydanego na jego podstawie rozporządzenia, istotą postępowania wyjaśniającego w postępowaniu uwłaszczeniowym jest "stwierdzanie" prawa zarządu, co zakłada czynną rolę organu, który może wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego, jeśli uzna za niedostateczny materiał przedstawiony przez stronę, może także przeprowadzić dowód z urzędu. Wymaga tego przede wszystkim zasada wyjaśniania prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a) oraz wynikający z niej obowiązek wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.)". Skarżąca wezwana w dniu 22 września 2015 r. do przedstawienia innych dowodów na istnienie prawa zarządu takich dowodów nie przedstawiła.

Organ prowadząc postępowanie administracyjne także nie odnalazł dowodów, które potwierdziłyby prawo zarządu do spornej nieruchomości skarżącej spółki lub jej poprzednika prawnego, uznając słusznie, że ich nie ma.

Nie są zasadne, zdaniem sądu, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a poprzez zaniechanie dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu organy administracji przeprowadziły rzetelnie postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy istniała decyzja ustanawiająca prawo zarządu i zwracały się o to także do Strony skarżącej. Nie ma więc w kontrolowanej sprawie podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zaskarżona decyzja została także w sposób prawidłowy uzasadniona.

Zgodnie natomiast z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - jeżeli nie zachowały się dokumenty, potwierdzające dotychczasowe prawo zarządu, stwierdzenia tego prawa można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zdaniem sądu, w trybie tego przepisu można jedynie dowodzić istnienia prawa zarządu wtedy, gdy przesądzone zostanie uprzednio, że prawo zarządu nieruchomością było ustanowione, lecz nie zachowały się dokumenty stwierdzające tę okoliczność. W sytuacji natomiast ustalenia przez organ, iż prawo zarządu do spornej działki ustanowione nie było, dowodzenie istnienia tego prawa poprzez przesłuchanie świadków i stron byłoby formą obchodzenia przepisu § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wymagającego przedłożenia enumeratywnie wymienionych w tym przepisie dokumentów.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę nie dopatrzył się też naruszenia przez organy powołanych przez skarżącą spółkę art. 15 w zw. z art. 78 i art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu organy administracji dokonały też prawidłowej wykładni art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.)

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.