Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1242/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 196 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Maciej Dybowski del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 169/12 w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Rektora Politechniki Krakowskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyjęcia na I rok studiów III stopnia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 169/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę P. T. na decyzję Rektora Politechniki Krakowskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie przyjęcia skarżącego na I rok studiów III stopnia.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym.

Komisja Rekrutacyjna Wydziału [...] Politechniki Krakowskiej - działając na podstawie art. 196 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1364 ze zm.) (obecnie tekst jednolity tej ustawy opubl. został w Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm. - uw. NSA) - decyzją z dnia [...] września 2011 r. przyjęła P. T. na l rok studiów III stopnia prowadzonych w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki Techniczne i dyscyplinie [...], w roku akademickim 2011/12. Komisja wskazała, że zgodnie z zasadami określonymi w uchwale Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie zasad przyjęć na l rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12 podstawą przyjęcia na l rok studiów III stopnia prowadzonych w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki Techniczne i dyscyplinie [...] w roku akademickim 2011/12, były wyniki postępowania rekrutacyjnego uwzględniającego wynik egzaminu wstępnego i wynik rozmowy kwalifikacyjnej. W postępowaniu kwalifikacyjnym, którego wyniki odnotowano w protokole nr [...] Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, P. T. uzyskał pozytywną ocenę kwalifikującą do przyjęcia na studia w wybranej przez niego dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej.

W odwołaniu P. T. podniósł, że komisja rekrutacyjna nie uwzględniła współczynników pozwalających na ustalenie jednolitej skali wag ocen kandydatów z różnych uczelni. Komisja nie przyznała mu też punktów z tytułu "pełnione funkcje w zakładzie pracy", pomimo brania przez niego udziału w grancie Unii Europejskiej, uprzednich studiów doktoranckich oraz prowadzenia zajęć ze studentami.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...] Rektor Politechniki Krakowskiej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy na podstawie art. 196 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 3 ust. 2 uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie zasad przyjęć na l rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12.

Organ odwoławczy wskazał, że nie stwierdził naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia a zgodnie z treścią art. 196 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 3 uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. Dodał, że podstawą odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia. Kandydat ubiegający się o przyjęcie na Wydział [...] mógł zostać przyjęty na l rok studiów na podstawie postępowania kwalifikacyjnego, którego elementami były: średnia ocen z toku studiów oraz punkty przyznane na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej. Średnia ocen z toku studiów została obliczona w skali 2-5 i według takiej samej skali zostali ocenieni wszyscy kandydaci. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej skarżący otrzymał maksymalny wynik 5 pkt, pomimo, że prowadzenie zajęć na UJ [...] oraz Uniwersytecie [...] nie spełnia kryterium "pełnionych funkcji w zakładzie pracy". Średnia ocen ze studiów wyniosła 4,07 pkt, a więc średnia arytmetyczna średniej ze studiów i oceny z rozmowy kwalifikacyjnej uwzględniona na liście rankingowej wyniosła 4,54 pkt.

W skardze na powyższą decyzję P. T. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo wskazał, że nie jest jasne, czy średnia arytmetyczna nie powinna być liczona jako średnia z poszczególnych punktów rozmowy kwalifikacyjnej i z oceny za studia. W takim przypadku średnia skarżącego byłaby wyższa.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki Krakowskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 169/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że zasady rekrutacji na studia III stopnia na Politechnice Krakowskiej reguluje uchwała Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie zasad przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do tej uchwały "o przyjęciu na stacjonarne studia III stopnia na Wydziale [...] decyduje miejsce na liście rankingowej ustalane na podstawie sumy średniej ocen z toku studiów oraz punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5". Wynikające z ustawy i uchwały Senatu warunki (przesłanki) przyjęcia na studia doktoranckie mają charakter materialnoprawny, gdyż ich spełnienie lub niespełnienie stanowi podstawę decyzji w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na te studia. Zdaniem Sądu trafnie zatem Rektor Politechniki Krakowskiej zauważył, że kandydat ubiegający się o przyjęcie na Wydział [...] mógł zostać przyjęty na l rok studiów na podstawie postępowania kwalifikacyjnego, którego elementami były: średnia ocen z toku studiów oraz punkty przyznane na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej.

Następnie Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu kwalifikacyjnym, którego wyniki odnotowano w protokole nr [...] Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, skarżący uzyskał pozytywną ocenę kwalifikującą do przyjęcia na studia w wybranej przez niego dziedzinie nauki i dyscyplinie naukowej. Jak wynika z protokołu średnia ocen z toku studiów skarżącego wyniosła 4,07 pkt. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej skarżący otrzymał maksymalny wynik 5 pkt. Zatem średnia arytmetyczna średniej ze studiów i oceny z rozmowy kwalifikacyjnej uwzględniona na liście rankingowej wyniosła 4,54 pkt. W konsekwencji - w ocenie Sądu - Komisja Rekrutacyjna zasadnie Wydziału [...] Politechniki Krakowskiej decyzją z dnia [...] września 2011 r., przyjęła P. T. na l rok studiów III stopnia prowadzonych w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki Techniczne i dyscyplinie [...], w roku akademickim 2011/12, a Rektor Politechniki Krakowskiej zaskarżoną decyzją utrzymał tą decyzję w mocy.

W konkluzji Sąd wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy nie naruszyły przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć.

W skardze kasacyjnej P. T. zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest § 1 uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z 28 maja 2010 r. nr 43/d/05/2010 w zw. z § 1 ust. 4 Załącznika do tej uchwały - "Zasady przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12", w zw. z kryteriami kwalifikacyjnymi w zakresie dotyczącym kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia III stopnia przewidziane do uruchomienia w roku akademickim 2011/12 na Wydziale [...] - poprzez błędną wykładnię, która polegała na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że miejsce na liście rankingowej ustalane jest na podstawie średniej arytmetycznej uzyskanej ze średniej ocen z toku studiów i punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5, podczas gdy z treści kryteriów kwalifikacyjnych wynika, iż miejsce na liście rankingowej ustalone jest na podstawie sumy 1) średniej ocen z toku studiów i 2) punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5.

Ponadto P. T. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. ustawy opubl. w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - uw. NSA), poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia prawa materialnego przez Rektora Politechniki Krakowskiej oraz Wydziałową Komisję Kwalifikacyjną.

Wskazując na powyższe zarzuty uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł też o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej P. T. wyjaśnił, że został przyjęty na 1 rok studiów stacjonarnych III stopnia, uzyskując zgodnie z protokołem [...] Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej wynik 4,54 pkt. Na wynik ten składa się:

1. Średnia ocen z toku studiów - 4,07

2. Średnia z elementów rozmowy kwalifikacyjnej - 5,0 pkt

Średnia arytmetyczna z tych dwóch elementów to, po zaokrągleniu, 4,54 pkt.

Zdaniem skarżącego postępowanie Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, a zatem sposób liczenia ilości uzyskanych przez skarżącego punktów, decydujący o miejscu na liście rankingowej, nie odpowiada normie zawartej w kryteriach kwalifikacyjnych w zakresie dotyczącym kandydatów na stacjonarne i niestacjonarne studia III stopnia przewidziane do uruchomienia w roku akademickim 2011/12 na Wydziale [...], zawartych w załączniku nr 2 do "Zasad przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12". Zdaniem P. T. z kryteriów kwalifikacyjnych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż średnia z ocen z toku studiów oraz punkty przyznane na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5 podlegają zsumowaniu. A zatem, prawidłowo ustalony wynik uzyskany przez skarżącego winien wynosić 4,07 + 5,0 = 9,07. Skarżący dodał, że żaden przepis uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. nr 43/d/05/2010, a w szczególności żaden z załączników do uchwały, nie daje podstawy do przyjęcia, iż z uzyskanego wyniku należało uzyskać średnią arytmetyczną (wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku). P. T. dodał też, iż określenie "w skali 0 - 5" dotyczy jedynie drugiego z elementów składających się na łączną ilość punktów (tj. punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej), co wynika ze sposobu redakcji tego kryterium (od myślnika, w jednej linijce).

Zatem w ocenie skarżącego Rektor Politechniki Krakowskiej podtrzymał zaskarżoną decyzję wbrew brzmieniu kryteriów kwalifikacyjnych. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie uwzględnił skargi, przyjmując wykładnię zgodną z dokonaną przez Komisję i Rektora Politechniki Krakowskiej. P. T. wskazał, że na taki sposób rozumienia kryteriów kwalifikacyjnych przez Sąd mogło mieć wpływ nie uwzględnienie sposobu ich zredagowania. Brak uwzględnienia warstwy redakcyjnej kryteriów kwalifikacyjnych (wskazanie od myślnika dwóch elementów, które składają się na sumę punktów, zawarcie określenia "w skali 0-5" jedynie przy drugim z elementów) zmienia bowiem całkowicie sens ich treści.

W dalszej części skargi kasacyjnej P. T. wyjaśnił motywy swojego działania. Wskazał, że pomimo iż decyzja z dnia [...] września 2011 r. jest dla niego co do zasady korzystna (został przyjęty na 1 rok studiów III stopnia), to jednak ilość zdobytych przez skarżącego punktów ma istotne znaczenie dla ustalenia miejsca na liście rankingowej. Miejsce to ma bezpośrednie przełożenie na wysokość stypendium. Z tej przyczyny w interesie skarżącego leży uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim ustala ona w uzasadnieniu błędną liczbę uzyskanych przez skarżącego punktów.

Niezależnie od powyższego skarżący dodał też, że zapis kryteriów kwalifikacyjnych w zakresie elementu, jakim jest liczba "punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0 - 5" nie jest jednoznaczny i budzi również wątpliwości interpretacyjne. W toku rozmowy kwalifikacyjnej skarżący otrzymał bowiem łączną liczbę 20 pkt, przyznawanych w skali od 0 do 5. Nie jest jednoznaczne, czy określenie "w skali 0 - 5" dotyczy poszczególnych elementów rozmowy kwalifikacyjnej, czy też łącznej oceny, zwłaszcza, że kryteria kwalifikacyjne w zakresie rozmowy kwalifikacyjnej nie przewidują uzyskiwania średniej z punktów uzyskanych z poszczególnych elementów rozmowy kwalifikacyjnej. Zdaniem P. T. wydaje się dopuszczalne przyjęcie interpretacji, iż określenie to dotyczy poszczególnych elementów, a zatem w konsekwencji prowadziłoby to do uznania, iż skarżący uzyskał 4,07 + (4*5,0) = 24,07 punktów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej P. T. dotyczy naruszenia § 1 uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r., nr 43/d/05/2010 w zw. z § 1 ust. 4 Załącznika do tej uchwały (Zasady przyjęć na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2011/12). Zdaniem skarżącego przepisy te naruszono poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że na liście rankingowej miejsce kandydata ustalane jest na podstawie "średniej arytmetycznej" uzyskanej ze średniej ocen z toku studiów i punków przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5, podczas gdy z treści kryteriów kwalifikacyjnych zawartych w uchwale Senatu wynika, iż miejsce na liście rankingowej ustalone jest na podstawie "sumy" 1) średniej ocen z toku studiów i 2) punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wyjaśnia, że w związku z powyższym punktacja, jaka została mu przyznana, nie powinna wynosić 4,54 ale 9,07 pkt.

Przed rozpoznaniem powyższego zarzutu podkreślić należy, że nie odnosi się on do obowiązującego prawa, ale regulacji wewnętrznych Senatu Politechniki Krakowskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował jednak o rozpoznaniu tego zarzutu, gdyż z kontekstu sprawy nie budzi wątpliwości, iż w istocie chodzi o "naruszenie warunku rekrutacji" określonego art. 196 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.).

Powyższy zarzut skarżącego jest trafny w odniesieniu do tego, w jaki sposób należało rozumieć kryteria obliczania punktacji kandydata, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Trzeba się zgodzić ze skarżącym, że w uchwale Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r., w odniesieniu do kryteriów przyjęć na Wydział [...] (studia stacjonarne) miejsce na liście rankingowej ustala się na podstawie "sumy" 1) średniej ocen z toku studiów i 2) punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5, a nie na podstawie "średniej arytmetycznej" tych dwóch składników. Jednak należy zauważyć, że zgodnie z wyjaśnieniami Rektora Politechniki Krakowskiej zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (które nie zostały podważone przez Sąd pierwszej instancji ani skarżącego) według takiej samej skali oceniani byli wszyscy kandydaci. Oznacza to, że to czy lista rankingowa ustalana była według "sumy" 1) średniej ocen z toku studiów i 2) punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5 czy "średniej arytmetycznej", nie wpływało to na miejsce kandydata na tej liście. W istocie bowiem relacja końcowych wyników poszczególnych kandydatów względem siebie nie zmienia się (w przypadku "średniej arytmetycznej" końcowy wynik dzielony jest tylko dodatkowo przez 2).

Zaznaczenia też wymaga, że autor skargi kasacyjnej nie podnosi i nie wyjaśnia, czy i w jaki sposób ustalenie listy rankingowej według "sumy" a nie "średniej arytmetycznej" czynników branych pod uwagę przy ocenie kandydata wpłynęłoby na treść zaskarżonej decyzji. W szczególności P. T. nie podnosi w skardze kasacyjnej, że inny sposób liczenia punktacji kandydatów spowodowałby, że decyzja o przyjęciu go na studia miałaby inną treść (a w konsekwencji, że zachodziła potrzeba uchylenia jej przez sąd administracyjny).

W tym miejscu podkreślić należy, że zaskarżona w sprawie decyzja nie określa konkretnego miejsca rankingowego, a jedynie stwierdza, że P. T. "przyjmuje się na I rok studiów III stopnia prowadzonych w roku akademickim 2011/12 w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki Techniczne i dyscyplinie [...]".

Podsumowując powyższe, jakkolwiek trafnie wskazuje skarżący, że kryteria kwalifikacyjne zostały przez organy jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo odczytane, to naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy - dotyczącej przecież przyjęcia skarżącego na studia, na które został zresztą przyjęty.

Motywując przyczyny zaskarżenia decyzji Rektora Politechniki Krakowskiej P. T. wskazał w skardze kasacyjnej, że miejsce rankingowe zależne od punktów uzyskanych w toku kwalifikacji na studia ma znaczenie dla ustalenia wysokości przyznawanego stypendium. To jednak - co trzeba podkreślić - nie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy przyjęcia na studia, a nie przyznania stypendium oraz jego wysokości (zarzuty dotyczące kryteriów przyznania i wysokości stypendium skarżący może podnosić w postępowaniu, które dotyczyć będzie jego przyznania).

Odnosząc się do ostatniego zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze skarżącym, co do tego, że warunek rekrutacji określający, iż miejsce na liście rankingowej zależy od "sumy: - średniej ocen z toku studiów i - punktów przyznanych na podstawie rozmowy kwalifikacyjnej w skali 0-5", należy rozumieć w ten sposób, że jest to suma "średniej oceny z toku studiów" i wszystkich poszczególnych ocen z pytań rozmowy kwalifikacyjnej. Z uchwały Senatu Politechniki Krakowskiej z dnia 28 maja 2010 r. nr 43/d/05/2010 wyraźnie wynika, że do oceny kandydata brane są pod uwagę dwa składniki (redakcyjnie oddzielone myślnikami).

Skoro zaskarżony wyrok odpowiadał prawu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną.