Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 51/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 i art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędziowie: NSA Małgorzata Masternak-Kubiak(spr.), del. WSA Piotr Broda, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na transport odpadów postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem datowanym 5 kwietnia 2018 r. Marszałek Województwa [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa a Prezydentem Miasta [...] przez wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego do rozpoznania wniosku M. P., zamieszkałego w[...] , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], w sprawie wydania zezwolenia na transport odpadów.

W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa wskazał, że w dniu 25 stycznia 2018 r. M. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą[...], złożył do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wydanie zezwolenia na transport odpadów, zgodnie z art 28 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.) - ustawa o odpadach z 2001 r., w związku z art. 233 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21) - ustawa o odpadach z 2012 r., oraz uiścił opłatę skarbową za wydanie zezwolenia na transport odpadów w wysokości 616 złotych.

Prezydent Miasta [...] pismem z dnia 7 lutego 2018 r. do Marszałka Województwa [...] ww. wniosek do rozpatrzenia zgodnie z właściwością wskazując, że dnia 24 stycznia 2018r. Minister Środowiska ogłosił, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (M.P. poz. 118), że datą utworzenia rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami jest dzień 24 stycznia 2018 r. Zgodnie natomiast z art. 233 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach od dnia wejścia w życie rejestru, czyli od dnia 24 stycznia 2018 r., transportujący odpadami nie są zobowiązani do uzyskania zezwolenia na transport odpadów, jak to miało miejsce przed dniem wejścia w życie rejestru. Jednocześnie zgodnie z art. 49 ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach transportujący odpady są zobowiązani do złożenia wniosku o wpis do rejestru do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu.

Marszałek Województwa [...] pismem z dnia 19 lutego 2018 r. poinformował M. P. o dacie utworzenia rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami oraz o obowiązku złożenia wniosku o wpis do tego rejestru. Jednocześnie skierował do M. P. pytanie, czy podtrzymuje żądanie uzyskania zezwolenia na transport odpadów, o którym mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, wyznaczając termin wynoszący 7 dni od daty doręczenia ww. pisma.

Do dnia 4 kwietnia 2018 r. Marszałek Województwa [...] nie otrzymał odpowiedzi od M. P. M. P. nie złożył także do ww. dnia wniosku o wpis do rejestru.

Z tych powodów, w ocenie Marszałka Województwa, wniosek M. P. dotyczy wydania zezwolenia na transport odpadów, ponieważ tak został zatytułowany i uzasadniony, została też uiszczona stosowna opłata od wydania zezwolenia. Inne przyjęcie skutkowałoby tym, że to organ w istocie zdecydowałby za autora wniosku, jaka jest wola wnioskodawcy. Dlatego organem właściwym do rozpoznania wniosku M. P. o wydanie zezwolenia na transport odpadów, zgodnie z art. 28 kwietnia 2001 r. o odpadach, w związku z art. 233 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, jest Prezydent Miasta [...].

W piśmie datowanym 23 maja 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Miasta [...] wniósł o wskazanie Marszałka Województwa [...] jako organ właściwy w sprawie. Z uzasadnienia pisma wynika, iż z uwagi na stan prawny od 24 stycznia 2018 r. brak jest właściwości Prezydenta w rozpoznawanej sprawie, a Marszałek Województwa kierując w dniu 19 lutego 2018 r. pismo informujące o dacie utworzenia rejestru oraz o obowiązku złożenia wniosku o wpis do rejestru - uznał się za właściwy w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej P.p.s.a.) z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych.

W przedmiotowej sprawie właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd administracyjny, albowiem, w okolicznościach sprawy, będące w sporze organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej (art. 17 pkt 1 K.p.a.). Organem wyższego stopnia w stosunku do Marszałka Województwa [...] jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (por. § 1 pkt 7 lit. f rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych – Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925), zaś w stosunku do Prezydenta Miasta [...] takim organem jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (§ 1 pkt 7 lit. c ww. rozporządzenia).

Spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów jednostek samorządu terytorialnego dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. Ze sporem negatywnym mamy do czynienia wówczas, gdy żaden z organów nie uznaje się za właściwy do załatwienia wniosku strony.

Należy podkreślić, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swojego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko strony.

Z akt sprawy wynika, że M. P., zamieszkały i prowadzący działalność gospodarczą w[...] , pismem z 25 stycznia 2018 r. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem "o wydanie zezwolenia na transport odpadów", powołał się na art. 28 ustawy o odpadach z 2001 r. w związku z art. 233 ust. 2 i 3 ustawy o odpadach z 2012 r.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r. prowadzenie zbierania odpadów oraz transport odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Dla przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych zezwolenie na zbieranie lub transport odpadów wydaje, w drodze decyzji, regionalny dyrektor ochrony środowiska - art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach z 2001 r., a dla pozostałych przedsięwzięć właściwym rzeczowo organem jest starosta - art. 28 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Właściwość miejscowa organu, który ma wydać zezwolenie na transport odpadów, została natomiast uregulowana w art. 28 ust. 3 pkt 2. Ustawodawca właściwość tę uzależnił od siedziby lub zamieszkania "transportującego odpady".

Zgodnie natomiast z art. 233 ust. 1 ustawy o odpadach z 2012 r. zezwolenia na transport odpadów wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na czas na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do czasu upływu terminu do złożenia wniosku o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, lub z dniem uzyskania wpisu do tego rejestru, w przypadku gdy wpis nastąpił w terminie wcześniejszym. Według natomiast art. 233 ust. 2 ww. ustawy do czasu utworzenia rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, transportujący odpady są obowiązani do uzyskania zezwolenia na transport odpadów lub wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 33 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 252, na podstawie przepisów dotychczasowych. Art. 233 ust. 3 ustawy o odpadach z 2012 r. stanowi natomiast, że do wydawania zezwoleń na transport odpadów do czasu utworzenia rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 252 (tj. ustawę o odpadach z 2001 r.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Prezydent Miasta[...] , w oparciu o art. 28 ustawy o odpadach z 2001 r. Na właściwość organu wskazuje analiza treści wniosku M. P., w której jednoznacznie określono żądanie wydania zezwolenia na transport odpadów, a także podstawę prawną, tj. art. 28 ustawy o odpadach z 2001 r. w zw. z art. 233 ust. 2 i ust. 3 ustawy o odpadach z 2012 r. Powyższej konstatacji nie zmienia okoliczność, że w dniu 24 stycznia 2018 r. Minister Środowiska ogłosił, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (M.P. poz. 118), że datą utworzenia rejestru podmiotów prowadzących produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami jest dzień 24 stycznia 2018 r., a zatem, że od tej daty, zgodnie z art. 233 ust. 2 ustawy o odpadach z 2012 r., transportujący odpadami nie są zobowiązani do uzyskania zezwolenia na transport odpadów, jak to miało miejsce przed dniem utworzenia rejestru. Jednocześnie zgodnie z art. 49 ust. 3 oraz art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy transportujący odpady są zobowiązani do złożenia wniosku o wpis do rejestru do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibą podmiotu. Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy, przedmiotem żądania M. P. jest wydanie zezwolenia na transport odpadów, do czego kompetencje posiada Starosta (Prezydent miasta na prawach powiatu), a nie wpis do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa.

Z powyższych względów, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.