Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1728/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] odmawiającą nieodpłatnego przekazania na rzecz Gminy [...] prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy [...] wystąpił do Wojewody [...] o przekazanie na własność Gminy [...] w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U Nr 32, poz. 191, ze zm.) nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...].

Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie przekazania wnioskowanej nieruchomości Gminie [...]. Z uwagi na zaistniałe w postępowaniu zagadnienie wstępne Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. zawiesił postępowanie do czasu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Okoliczność ta została rozstrzygnięta decyzjami Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającymi, że działka nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W związku z powyższym Skarb Państwa na dzień komunalizacji nie był jej właścicielem. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewoda [...] odmówił przekazania na własność Gminy [...] przedmiotowej nieruchomości.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Gmina [...] wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego w kwestii ustalenia, czy w dacie 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa nabytą przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. lub wezwanie wnioskodawcy w trybie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1985 r. prawa własności nieruchomości objętej postępowaniem w drodze zasiedzenia.

W odwołaniu Gmina zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1 - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez błąd w subsumcji i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie przez organ administracji, że nie zachodzą przesłanki o których mowa w tym przepisie, a w szczególności, że wniosek o przekazanie na rzecz Gminy [...] prawa własności działki nr [...] nie dotyczy mienia państwowego,

- art. 172 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 30 września 1990 r. poprzez błąd w subsumcji i niezastosowanie, oraz

2 - przepisów postępowania, które miało istotny wypływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności przez nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawcy oraz poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i w konsekwencji:

a) zaniechanie ustalenia, czy w dacie 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życia ustawy komunalizacyjnej, działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa nabytą przez zasiedzenie,

b) błędne ustalenie, że w: dacie 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życia ustawy komunalizacyjnej, działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa nabytej przez zasiedzenie,

- art. 8 i 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 9 kpa poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezastosowanie i zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, w ustalonym bowiem przez organ administracji stanie faktycznym oraz prawnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wydania decyzji niezbędne jest potwierdzenie, że na dzień 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życia ustawy komunalizacyjnej, działka nr [...] stanowiła własności Skarbu Państwa nabytą przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r.,

- art. 100 § 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezastosowanie i zaniechanie wezwania wnioskodawcy do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa własności działki nr [...] z dniem 1 stycznia 1985 r., po uprzednim zawieszeniu z urzędu niniejszego postępowania.

W ocenie odwołującej się Gminy Skarb Państwa posiadał nieruchomość objętą wnioskiem nieprzerwanie jako posiadacz samoistny bezsprzecznie w okresie od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 30 września 1990 r., a zatem nabył jej własność najpóźniej z upływem dwudziestu lat, licząc od dnia 1 stycznia 1965 r., kiedy to weszła w życie instytucja zasiedzenia, tj. z dniem 1 stycznia 1985 r.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Wojewody [...] stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 5 ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust 4 jest decyzją konstytutywną - przekazanie mienia na jej podstawie następuje z dniem, w którym decyzja ta staje się prawomocna. Z uwagi na powyższe nieruchomość objęta wnioskiem o przyznanie gminie prawa własności na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy musiała stanowić własność Skarbu Państwa zarówno w dniu ustawowej komunalizacji, jak i w dniu uprawomocnienia się decyzji komunalizacyjnej. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie zgodził się ze stwierdzeniem odwołującej się Gminy, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa w posiadanie samoistne na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.). Fakt ten potwierdzają wydane przez Wojewodę ostateczne decyzje z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzające, że działka nr [...] stanowiąca kompleks dworsko-pałacowy wraz z parkiem nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Oznacza to, że działka nr [...] w dniu uprawomocnienia się niniejszej decyzji nie będzie stanowić własności Skarbu Państwa. Wobec powyższego zgłaszane przez odwołującego się żądania zawieszenia postępowania komunalizacyjnego oraz wezwania wnioskodawcy do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia jest na potrzeby rozstrzygnięcia postępowania komunalizacyjnego nieuzasadnione. Istotne dla prawidłowości wydania niniejszej decyzji przesłanki zostały rozstrzygnięte - Skarb Państwa nie był i nie jest obecnie właścicielem działki nr [...]. Na potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska organ II instancji przywołał fragmenty wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r. (sygn. akt I OSK 408/08).

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca Gmina zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie:

I - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191, ze zm.) poprzez błąd w subsumcji i niewłaściwe zastosowanie poprzez błędne przyjęcie przez organ administracji, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie, a w szczególności, że wniosek o przekazanie na rzecz Gminy prawa własności działki nr [...] nie dotyczy mienia państwowego,

- art. 172 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 30 września 1990 r. poprzez błąd w subsumcji i niezastosowanie oraz błędne przyjęcie, że stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny,

- art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1007, ze zm.) poprzez niezastosowanie i zignorowanie tego przepisu oraz bezpodstawne przyjęcie, że Skarb Państwa nie był i nie jest właścicielem spornej nieruchomości, podczas gdy prawo własności przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa,

II – przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w związku z art. 140 kpa oraz art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawcy oraz poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie, że sporna działka nie została objęta w posiadanie samoistne przez Skarb Państwa w 1945 roku, błędne ustalenie, że działka nr [...] nie została przejęta na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu PKWN z 6 września 1944 r., błędne przyjęcie, że wniosek o przekazanie na rzecz Gminy prawa własności spornej nieruchomości nie dotyczy mienia państwowego, zaniechanie ustalenia, czy w dacie 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życia ustawy komunalizacyjnej działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa nabytą przez zasiedzenie, błędne ustalenie, że nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa nabytej przez zasiedzenie i że Skarb Państwa nie był i nie jest jej właścicielem, podczas gdy prawo własności przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej [...] wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa,

- art. 6 kpa w związku z art. 15 oraz art. 140 kpa i art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez naruszenie zasady praworządności oraz niezastosowanie i zignorowanie przepisu art. 3 ust. 1 i art. 5 tej ustawy,

- art. 8 i 11 kpa w związku z art. 140 oraz art. 15 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

- art. 9 w związku z art. 140 oraz art. 15 kpa poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 140 oraz art. 15 kpa poprzez niezastosowanie i zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny,

- art. 100 § 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 oraz w związku z art. 140 i art. 15 kpa poprzez niezastosowanie i zaniechanie wezwania wnioskodawcy lub Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomość,

- art. 107 § 1 pkt 3 kpa poprzez zaniechania oznaczenia w zaskarżonej decyzji stron postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Gmina przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej Gminy kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych są przekształcenia własnościowe, zachodzące pomiędzy Skarbem Państwa a gminami w odniesieniu do mienia ogólnonarodowego (państwowego), mające na celu uwłaszczenie gmin. Art. 5 ust. 4 tej ustawy stanowi, że gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które również powołuje się organ II instancji, tak sformułowany przepis wskazuje, że pozytywną przesłanką, umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie (lecz nie zobowiązującą organu do jego przekazania), jest związanie tego mienia z realizacją zadań gminy. Gminie może być zatem (ale nie musi) przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe, które jest obecnie bezpośrednio związane z realizowanym przez nią konkretnym zadaniem. Przy tym związek ten musi istnieć co najmniej już w chwili wystąpienia z wnioskiem o komunalizację. Przywołany przepis nie obejmuje bowiem swoim zakresem mienia mającego pośredni wpływ na realizację tych zadań lub mogącego być użytym na ten cel w przyszłości, na co powołuje się strona skarżąca w niniejszej sprawie. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy nie jest decyzją stwierdzającą nabycie z mocy prawa określonej nieruchomości, gdyż jest to decyzja konstytutywna, a nadto mająca charakter uznaniowy. Ustawodawca pozostawił uznaniu organu orzekającego ocenę zasadności przekazania gminie mienia, jeśli ustalony został jego związek z realizacją jej zadań, pod warunkiem, że wydana decyzja zostanie należycie uzasadniona.

Z analizy akt wynika, że organy prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 4 powołanej ustawy. Jak wyjaśnił to organ I instancji, na mocy ostatecznych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz dnia [...] kwietnia 2016 r. zostało stwierdzone, że objęta wnioskiem Gminy działka nr [...] nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.). Oznacza to, że ani na dzień komunalizacji (27 maja 1990 r.), ani na dzień rozpatrywania złożonego wniosku Skarb Państwa nie był jej właścicielem. Z literalnego i niebudzącego wątpliwości rozumienia przepisu art. 5 ust. 4 powołanej ustawy jednoznacznie wynika, że gminie, na jej wniosek, może być przekazane jedynie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Skoro sporna działka na dzień wejścia w życie przepisów o komunalizacji oraz obecnie stanowiła własność prywatną, to nie może ona zostać skomunalizowana w trybie art. 5 ust. 4.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 114/06, LEX nr 230639), zgodnie z którym, niezależnie od trybu komunalizacji przyjętego w sprawie, nabyciu przez gminę nieruchomości zarówno na podstawie art. 5 ust. 1, jak i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych podlegają jedynie te nieruchomości, które w dniu 27 maja 1990 r. stanowiły mienie Skarbu Państwa. Wynika to z funkcji i charakteru zarówno samego przepisu, jak i zawierającej go ustawy, który to przepis nie powinien być stosowany do mienia, niebędącego w dniu wejścia w życie ustawy mieniem ogólnonarodowym (państwowym).

Równocześnie, ze względu na postawione w skardze zarzuty, zwrócić należy uwagę, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 lutego 2002 r. (sygn. akt II CKN 1186/99) uznał, że państwo, wykonując władztwo nad rzeczą wynikające z jego publicznych funkcji, nie jest posiadaczem w rozumieniu prawa cywilnego. Prowadzi to do wniosku, że objęcie przez państwo w posiadanie nieruchomości w ramach imperium nie może prowadzić do zasiedzenia. Na konieczność rozróżnienia władztwa publicznego (imperium) i właścicielskiego (dominium) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę również w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 września 1993 r.(sygn. akt III CZP 72/93), w której sformułował pogląd, zgodnie z którym do okresu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa nie zalicza się okresu władania przez organy państwowe lub państwowe osoby prawne, wykonywanego w ramach uprawnień państwa jako podmiotu prawa publicznego, mimo istnienia tytułu własności uznanego następnie za nieistniejący. Stanowisko to, jako kształtujące linię orzecznictwa Sądu Najwyższego było przywoływane także w innych orzeczeniach Sądu Najwyższego (np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2002 r. sygn. akt II CKN 1186/99, w której Sąd wyraźnie wskazał, że państwo, wykonując władztwo nad rzeczą wynikające z jego publicznych funkcji, nie jest posiadaczem w rozumieniu prawa cywilnego). Prowadzi to do wniosku, że objęcie w posiadanie nieruchomości w ramach imperium nie może prowadzić do zasiedzenia. Zwrócić również należy uwagę na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2003 r., sygn. akt V CK 13/03, w którym Sąd ten stwierdził, że bieg zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości objętej w posiadanie samoistne w wyniku wadliwego wykonania dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82, ze zm.) nie rozpoczynał się dopóty, dopóki właściciele nieruchomości nie mogli efektywnie dochodzić na drodze prawnej jej zwrotu. Podobny pogląd Sąd ten wyraził w postanowieniu z dnia 13 stycznia 2004 r., sygn. akt V CK 131/04. Co prawda w dniu 26 października 2007 r. pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w uchwale nr III CZP 30/07 przyjął zasadę prawną, że władanie cudzą nieruchomością przez Skarb Państwa, uzyskane w ramach sprawowania władztwa publicznego, może być posiadaniem samoistnym prowadzącym do zasiedzenia. Jednakże Sąd ten uznał równocześnie, że przed 1989 r. mogły mieć miejsce przypadki, w których obywatele byli faktycznie pozbawieni możliwości realizacji prawa do sądu z przyczyn politycznych, co można uznać za stan siły wyższej, powodujący zawieszenie biegu zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa (sygn. akt OSNC 2008/5/43).

W ocenie Sądu orzekającego przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego wskazuje, że skarżąca Gmina pozostaje w błędnym przekonaniu co do możliwości zasiedzenia przez Skarb Państwa nieruchomości stanowiącej zespół pałacowo-parkowy, który nigdy nie został w sensie prawnym przejęty ma cele reformy rolnej, co jednoznacznie potwierdzają ostateczne decyzje Wojewody o niepodpadaniu przedmiotowej nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stanowisko takie zajął także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II CSK 498/12.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że orzekanie o zasiedzeniu prawa własności nieruchomości stanowi wyłączną kompetencję właściwego sądu powszechnego, jednakże w rozpatrywanej sprawie brak jest w aktach sprawy informacji, z których wynikałoby, że odpowiednie postępowanie przed sądem powszechnym toczy się lub toczyło. Co prawda samo zasiedzenie własności nieruchomości następuje z mocy prawa, jednakże do jego potwierdzenia przez sąd konieczny jest wniosek zainteresowanego. Do czasu złożenia takiego wniosku trudno w rozpatrywanej sprawie mówić o zagadnieniu wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jako że ewentualne zasiedzenie spornej nieruchomości przez Skarb Państwa pozostaje w sferze spekulacji.

W rozpatrywanej sprawie wydanie decyzji o odmowie komunalizacji spornej nieruchomości zostało poprzedzone zbadaniem w przewidzianym prawem trybie, czy sporna nieruchomość podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, które to przepisy wskazane były jako podstawa nabycia własności przez Skarb Państwa. Ostateczne decyzje Wojewody wyjaśniające tę kwestię umożliwiły organom orzekającym w sprawie komunalizacji ustalenie sytuacji prawnej spornej nieruchomości w stopniu wystarczającym do wydanie rozstrzygnięcia o odmowie komunalizacji.

Podsumowując Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zostało przeprowadzone wnikliwie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (w tym przywołanych w skardze przepisów art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych) oraz z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego (w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przywołanych w złożonej skardze, m.in. art. 6-9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 kpa). Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organy przedstawiły swoje stanowisko w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć, które dostatecznie odzwierciedlają rację decyzyjną i wyjaśniają tok rozumowania organów, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Organy w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć prawidłowo wskazały również fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.