Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 838/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 18, art. 59 § 1, § 2, art. 71 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: Art. 28
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego E. ji z siedzibą w N. S. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...], wystawionego przez M. K.. Uzasadniając umorzenie postępowania egzekucyjnego organ I instancji opisał podjęte przez siebie czynności egzekucyjne. I tak, w dniu 14 marca 2017 r. doręczono Spółce odpis tytułu wykonawczego (doręczenie zastępcze, pierwsze awizo dnia 28 lutego 2017 r.). Z kolei w dniu 21 lutego 2017 r. podjęto próbę zajęcia rachunku bankowego w [...] [...] S.A. - brak rachunku. Natomiast w dniach 22 września 2017 r. i 28 grudnia 2018 r. sporządzono notatki służbowe z czynności dokonanych pod adresem N. S., ul. [...] (adres siedziby Spółki zgłoszony do KRS), z których wynika, iż pod wskazanym adresem mieszczą się opuszczone budynki i brak znamion prowadzenia działalności gospodarczej.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ, w oparciu o dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, uzyskał również informacje, iż na Spółkę zarejestrowane jest ponad 40 pojazdów i przyczep ciężarowych. Organ egzekucyjny nie ustalił jednak miejsca położenia tych pojazdów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. wyjaśnił, że pismem z dnia 10 października 2017 r. zwrócono się do likwidatora Spółki M. K. z zapytaniem o majątek Spółki oraz miejsca parkowania pojazdów. Pismem z dnia 26 października 2017 r. ww. poinformowała, że z uwagi na stosunkowo krótki okres od czasu powołania jej na funkcję likwidatora, nie posiada na chwilę obecną wiedzy na temat majątku Spółki oraz nie jest w stanie wskazać czy w wykazie środków trwałych Spółki znajdują się wskazane przez organ egzekucyjny pojazdy. Z kolei pismem z dnia 15 listopada 2018 r. M. K. poinformowała, iż zrezygnowała z funkcji likwidatora w Spółce E.

Organ I instancji wskazał również, że z analizy składanych przez Spółkę deklaracji VAT-7K wynika, iż od 2017 r. nie deklaruje ona sprzedaży, jak również nabyć. Ponadto pismem z dnia 17 lutego 2017 r. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, iż Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Co więcej, również w dniu 16 listopada 2018 r. oraz 1 kwietnia 2019 r. z Serwisu Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości dla Ministerstwa Finansów uzyskano informację, iż Spółka nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

W dniach 16 stycznia 2018 r., 2 października 2018 r., 3 grudnia 2018 r. oraz 28 grudnia 2018 r. organ egzekucyjny dokonał sprawdzenia Spółki w J. uzyskując informacje, że za okres grudzień 2017 r. i sierpień-grudzień 2018 r. nie występuje.

Organ I instancji wskazał, że dnia 16 lutego 2017 r., 18 lipca 2018 r. oraz 3 października 2018 r. wysłano zapytania o posiadane rachunki bankowe do systemu "O. " zrzeszającego kilkanaście banków. Z uzyskanych informacji wynika, że Spółka posiada rachunki bankowe w A. S.A., [...] S.A. oraz [...] S.A., jednak zostały one zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz innych wierzycieli - na rachunkach brak środków, zbieg egzekucji. Organ dodał, że również dokonana w dniach 31 stycznia 2017 r., 27 lipca 2017 r., 16 października 2018 r., 28 grudnia 2018 r. oraz 27 marca 2019 r. analiza danych zawartych w systemach informatycznych organu (sporządzono wydruk z aplikacji Analizator) w celu ustalenia majątku Spółki, do którego można skierować egzekucję nie pozwoliła ustalić istnienia takiego majątku. Mając zatem na względzie to, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku, z którego można by było prowadzić skuteczną egzekucję, organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. M. K. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona w przepisie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie MWINB zaniechanie przez organ egzekucyjny dokładnego zbadania zaistnienia przesłanki braku po stronie zobowiązanego środków przewyższających wydatki egzekucyjne pozwalającej organowi egzekucyjnemu umorzyć postępowanie egzekucyjne czyni wydane przez ten organ rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania zupełnie dowolnym i implikuje konieczność jego uchylenia.

Wnoszący zażalenie organ nadzoru budowlanego podniósł, że z postanowienia organu I instancji wynika, że na Spółkę E. zarejestrowanych jest 44 pojazdy (samochody oraz przyczepy), z czego samochód Iveco Eurocargo z 2003r. miał badanie techniczne ważne do 24 stycznia 2019 r., a samochód Fiat Seicento z 2001 r. miał ważne badanie techniczne do 5 grudnia 2018 r. Organowi egzekucyjnemu nie udało się jednak ustalić miejsca położenia zarejestrowanych na rzecz zobowiązanej pojazdów.

MWINB stwierdził również, że okoliczność złożenia przez M. K. rezygnacji z funkcji likwidatora Spółki nie została dotąd ujawniona w KRS. Jednak zdaniem wnoszącego zażalenie organu, okoliczność ta nie czyni pozyskania informacji o stanie majątkowym zobowiązanej Spółki niemożliwym. Rezygnacja dotychczasowego likwidatora nie oznacza bowiem zakończenia likwidacji Spółki w trybie przepisów Kodeksu spółek handlowych. A jeżeli tak, to niewykluczone, że powołany zostanie kolejny likwidator. Jeżeli jednak to nie nastąpi organ egzekucyjny ma możliwość wystąpienia o przekazanie informacji o majątku zobowiązanej Spółki do jej jedynego ujawnionego w KRS wspólnika - T. G.. MWINB wskazał, że w przypadku bezskuteczności działań celem uzyskania informacji od likwidatora, oraz jedynego wspólnika zobowiązanej Spółki, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego istnieje również możliwość zwrócenia się, w trybie art. 71 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do sądu z wnioskiem o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku. Wnoszący zażalenie organ stwierdził, że wprawdzie uprawnienie to przysługuje co do zasady również wierzycielowi, jednak biorąc pod uwagę fakt, że w przedmiotowej sprawie wszczęta już została egzekucja administracyjna, celowym wydaje się, by ww. uprawnienie realizował organ egzekucyjny, który w ramach ustawowego obowiązku prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobligowany jest wszechstronnie ustalić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy egzekucyjnej. W opinii MWINB, ww. obowiązek nie może być na tym etapie przenoszony na wierzyciela. W związku z powyższym wnoszący zażalenie uważa, że na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego, tj. przed skorzystaniem przez organ egzekucyjny ze wszystkich możliwości ustalenia składników majątkowych zobowiązanej Spółki, umorzenie tego postępowania było przedwczesne.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w związku z art. 18, art. 17 oraz art. 23 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. z dnia 1 kwietnia 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji wskazał, że przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie był fakt bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie niemożność uzyskania w jego wyniku kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdził, że organ egzekucyjny podejmował próby poszukiwania majątku zobowiązanej Spółki, z którego byłoby możliwe prowadzenie egzekucji. Egzekucja prowadzona z rachunków bankowych nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów, gdyż zajęcia rachunków bankowych były nieskuteczne, a czynności w terenie pod adresem siedziby Spółki nie udało się dokonać, gdyż nie prowadzi ona działalności pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. Ponadto organ egzekucyjny ustalił, że na Spółkę zarejestrowanych jest kilkadziesiąt pojazdów, jednak od 2017 r. nie udało się ustalić miejsca parkowania tych pojazdów, pomimo kilkakrotnych pism kierowanych do likwidatora spółki. W ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny podejmował zatem próby ustalenia położenia składników majątkowych Spółki.

Odnosząc się do zarzutu, że organ egzekucyjny w przypadku powołania kolejnego likwidatora powinien ponownie wystąpić o informację dotyczącą położenia składników majątkowych Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone w nieskończoność, gdyż narażałoby to organ egzekucyjny na zarzut przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu II instancji, z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż organ egzekucyjny dopełnił ciążącego na nim obowiązku dołożenia niezbędnych starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, wykazując, iż nie można ustalić miejsca przechowywania pojazdów, a zobowiązana Spółka nie posiada innego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. zasadnie podjął decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego może zwrócić się w trybie art. 71 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji do sądu z wnioskiem o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, że z takim wnioskiem do sądu może zwrócić się również wierzyciel, nawet po umorzeniu postępowania egzekucyjnego jako bezskutecznego. A w przypadku ujawnienia majątku przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych wierzyciel może ponownie wystąpić z wnioskiem o wszczęcie egzekucji.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. postępowanie prowadzone przez organ egzekucyjny było wystarczające do stwierdzenia, że w opisanej sprawie wystąpiła bezskuteczność egzekucji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S., a w związku z tym uzasadnione było umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie zgodził się M. K. i pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. wniósł na nie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w K. skargę, domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący organ nadzoru budowlanego zarzucił naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, tj. art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2018 r. poz. 1314 ze zm.) w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niezasadne i bezkrytyczne zaakceptowanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. stanowiska organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S., wyrażonego w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2019 r. nr [...], jakoby w toku prowadzonej przez ten organ egzekucji należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...], wystawionym przez M. K., nie było możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, gdy tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie ustalił wszystkich składników majątkowych zobowiązanej Spółki. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła te same argumenty co w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, a które jej zdaniem przemawiają za uznaniem, że umorzenie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko w niniejszej sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela oraz 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z kolei zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone również w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przepis ten posługuje się konstrukcją uznania administracyjnego, co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką określoną w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Rozstrzygnięcie o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. musi być zatem poprzedzone przeprowadzeniem przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego, spełniającego wymagania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. we właściwym kierunku. Organ powinien w pierwszej kolejności ustalić stan majątkowy zobowiązanego, a następnie dokonać oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2373/11; ten, jak i pozostałe poniżej wymienione wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego (zob. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 2239/11 oraz z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1622/16, CBOSA).

Z tych też względów przyjmuje się, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Kalkulacja taka powinna być załączona do akt postępowania a jej brak jest prowadzi do uchylenia skarżonego postanowienia (por. P. Przybysz, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, teza 15 i n. do art. 59).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 169/10 stwierdził, że umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 169/10 podkreślił, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 u.p.e.a., zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, gdyż tylko takie postępowanie pozwala na podjęcie zgodnego z prawem postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy egzekucyjne nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w prawidłowy sposób i tym samym nie wykazały zaistnienia przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. ustalił, że Spółka E. posiada rachunki bankowe w [...] jednak zostały one zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz innych wierzycieli, - na rachunkach brak jest środków i nastąpił co do nich zbieg egzekucji.

Ponadto Spółka ta nie prowadzi działalności gospodarczej i nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych, prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Z akt sprawy wynika również, że na Spółkę zarejestrowane jest ponad 40 pojazdów i przyczep ciężarowych. Organ egzekucyjny nie ustalił jednak miejsca położenia tych pojazdów. Swoje działania w tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. ograniczył jedynie do wymiany pism z likwidatorem Spółki M. K., która pismem z dnia 26 października 2017 r. poinformowała, że z uwagi na stosunkowo krótki okres od czasu powołania jej na funkcję likwidatora, nie posiada na chwilę obecną wiedzy na temat majątku Spółki oraz nie jest w stanie wskazać czy w wykazie środków trwałych Spółki znajdują się wskazane przez organ egzekucyjny pojazdy. Z kolei pismem z dnia 15 listopada 2018 r. M. K. poinformowała, iż zrezygnowała z funkcji likwidatora w Spółce E.

W ocenie Sądu, powyższe działania organu egzekucyjnego były daleko niewystarczające. Z treści kontrolowanych postanowień, ani też z lektury akt sprawy nie wynika czy, a jeśli tak to jakie organ egzekucyjny podejmował czynności w kierunku ustalenia miejsca położenia przedmiotowych pojazdów. Wystosowanie w tym zakresie stosownego zapytania do likwidatora Spółki jest czynnością dalece niewystarczającą. W szczególności organ egzekucyjny powinien w tym zakresie podjąć czynności poszukiwawcze, które winny być utrwalone w aktach sprawy.

W aktach spraw brak jest protokołów, notatek sporządzonych na okoliczność prób ustalenia aktualnego miejsca zaparkowania wskazanych pojazdów. Brak również dowodów by organ egzekucyjny występował o informacje do innych organów takich jak np. Inspekcja Transportu Drogowego czy też Policja, a które to informacje mogłyby jeśli nie bezpośrednio to pośrednio doprowadzić do ujawnienia miejsca ich aktualnego położenia. Wskazane informacje mogłyby bowiem pozwolić zweryfikować po pierwsze czy pojazdy te nie były przedmiotem kontroli drogowej, nie została zgłoszona ich kradzież oraz czy też ewentualnie nie są one wykorzystywane w prowadzeniu działalności gospodarczej przez podmioty trzecie.

Kolejną nie sprawdzoną przez organy kwestią było to, czy M. K. złożyła skutecznie oświadczenie o rezygnacji z funkcji likwidatora wobec Spółki E. . W aktach sprawy poza pisemną informacją pochodzącą od likwidatora, iż rezygnacja taka została złożona, brak jest jednak oświadczenia o rezygnacji M. K. z przedmiotowej funkcji, a ze znajdującego się w nich wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień: 28 grudnia 2018 r.) wynika, że M. K. widnieje w nim jako likwidator Spółki. Również w Krajowym Rejestrze Sądowym (dostępnym na stronie [...]) M. K. nadal figuruje jako likwidator Spółki E.

Podkreślić należy, że aby złożona przez likwidatora spółki rezygnacja była skuteczna konieczne jest spełnienie określonych wytycznych, które opisał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt III CZP 84/15. Należy też zauważyć, że sama rezygnacja likwidatora zobowiązanej Spółki nie czyni pozyskania informacji o stanie majątkowym spółki niemożliwym. Prowadzona w oparciu o przepisy Kodeksu spółek handlowych likwidacja zobowiązanej Spółki nie została bowiem zakończona i możliwe jest, że wypadku skutecznej rezygnacji z funkcji likwidatora zostanie powołany kolejny likwidator. Okoliczność tę organ egzekucyjny powinien ustalić. Należy zaznaczyć, iż w przypadku braku jego powołania w sprawie może zajść konieczność ustanowienia dla Spółki kuratora, o którym mowa w art. 42 Kodeksu cywilnego.

Sąd podziela również stanowisko strony skarżącej, że organ egzekucyjny powinien był zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanej Spółce wyjawienie majątku. Możliwość taką daje organowi art. 71 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli egzekucja administracyjna należności pieniężnych staje się bezskuteczna, organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Z treści tego przepisu wynika co prawda, że wystąpienie do sądu o wyjawienie majątku jest uprawnieniem organu, a nie obowiązkiem, jednak w sytuacji, gdy organ posiada informację o majątku zobowiązanego, ale nie jest w stanie ustalić jego położenia, powinien skorzystać z możliwości jaką daje mu art. 71 § 1 u.p.e.a.

Z takim wnioskiem może wystąpić również wierzyciel, jednak orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela argumenty strony skarżącej, że skoro w niniejszej sprawie toczy się już postępowanie egzekucyjne, to właśnie organ je prowadzący powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o nakazanie Spółce wyjawienia majątku. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, a zatem organ egzekucyjny powinien skorzystać z każdego ustawowo dopuszczalnego środka by ten cel osiągnąć. Takim środkiem jest właśnie m.in. instytucja wystąpienia do sądu z wnioskiem o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku, opisana w art. 71 § 1 u.p.e.a.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienia podlegają uchyleniu także z tego powodu, że zobowiązana Spółka [...], bez swojej winy, została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych postanowienie organu I instancji zostało wysłane m.in. ww. Spółce. Brak jest jednak w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru potwierdzającego, że Spółka postanowienie to otrzymała. Brak również informacji, że Spółce doręczono zażalenie M. K. na postanowienie organu I instancji. Z kolei jak wynika ze znajdującego się na końcu postanowienia organu II instancji rozdzielnika, postanowienie to w ogóle nie zostało przesłane zobowiązanej Spółce. Nie mogła ona zatem zapoznać się ze stanowiskiem organu II instancji, a w konsekwencji skorzystać z możliwości wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego. Doszło zatem do naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (mającego zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a.), zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z uwagi na fakt, że niniejsze postępowanie dotyczyło egzekucji prowadzonej z majątku Spółki E. , stwierdzić należy, że miała ona interes prawny by uczestniczyć w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Jednak na skutek działań organów egzekucyjnych tego prawa ww. Spółka została pozbawiona.

W związku z powyższym Sąd uznał, że prowadzący w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne organ nie podjął wszystkich niezbędnych kroków w celu ustalenia miejsca położenia majątku zobowiązanej Spółki, a następnie ustalenia jego wartości jak i możliwości egzekucji. Nie jest zatem możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że egzekucja okazała się bezskuteczna. Powyższe uchybienia powodują, zdaniem Sądu, konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, gdyż wydane postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były przedwczesne. Organy egzekucyjne winny również zapewnić wszystkim stronom możliwość uczestniczenia w ponownie prowadzonym postępowaniu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. b p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I wyroku.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł.