Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 454/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135, art. 200 i 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 124 § 1 i 2, art. 107 § 3w zw. z art. 126
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru 1. uchyla w całości: zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A sp. z o. o. (dalej: Spółka, strona, skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy, organ) z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik BP ARiMR, organ I instancji) z [...] czerwca 2018 r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru.

Z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, że w dniu 25 stycznia 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo Spółki (data stempla 23 stycznia

2018 r.) wraz ze zdjęciami czterech sztuk paszportów oraz zgłoszeniem bydła do rejestru w celu zarejestrowania zwierząt o numerach: [...]. Oryginalne paszporty w/w sztuk bydła strona otrzymała w dniu 29 stycznia 2018 r. i w tym dniu zorientowała się, że u jednej sztuki bydła na paszporcie są dwa różne numery w odniesieniu do zdjęć paszportów, które otrzymała (zwierzę numer: [...]), a oryginałów, które wpłynęły do niej pocztą (zwierzę numer: [...]). W związku z pomyłką w numerze rejestrowanego byka w dniu [...] stycznia 2018 r. Spółka złożyła nowe, poprawnie wypełnione zgłoszenie i tym samym przekroczyła termin 7 dni na rejestrację bydła określony w art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2017 r. poz. 546, dalej: Ustawa)

Dalej organ wskazał, że w dniu 23 maja 2018 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu (do dokonania zgłoszenia bydła do rejestru, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy. We wniosku podała, że w dniu [...] stycznia 2018 r. do siedziby w [...] przyjechało 78 byków zakupionych z Belgii. Podczas sprawdzania kolczyków bydła

w dniu [...] stycznia 2018 r. z paszportami oraz świadectwami zdrowia okazało się, że dostarczone paszporty i świadectwa zdrowia były błędnie wystawione. W dniu 23 stycznia 2018 r. wysłano zgłoszenia bydła do rejestru listem poleconym oraz podjęto wszelkie możliwe działania w celu pozyskania prawidłowych paszportów i świadectw zdrowia. Strona w dniu 29 stycznia 2018 r. otrzymała oryginalne paszporty, a w dniu 31 stycznia 2018 r. złożyła je w Biurze Powiatowym. W stosunku do byka nr [...] w dniu zgłoszenia tj. [...] stycznia 2018 r. strona nie miała świadomości posiadania błędnego paszportu (numer: [...]), a do opóźnienia rejestracji w/w byka doszło jedynie (na skutek zdarzeń nie możliwych do przewidzenia. Zarząd Spółki działał w przekonaniu, że dostarczając w dniu 31 stycznia 2018 r. zgłoszenie byka numer: [...] do rejestru kontynuuje proces rejestracji z [...] stycznia 2018 r. Organ wskazał, że strona dodatkowo we wniosku z [...] maja 2018 r. zgłosiła przypadek siły wyższej dotyczący braku dokonania zgłoszenia bydła do rejestru.

Kierownik BP ARiMR postanowieniem z [...] czerwca 2018r. odmówił stronie przywrócenia uchybionego terminu do dokonania zgłoszenia bydła do rejestru. W motywach wyjaśnił, że 7-dniowy termin na dokonanie zgłoszenia bydła do rejestru, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy jest terminem materialnoprawnym, a zatem nie podlega przywróceniu. Przepis ten określa termin prawa materialnego niepodlegający przywróceniu, zatem wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia bydła do rejestru jest bezzasadny. Organ I instancji stwierdził nadto, że Spółka nie zachowała również terminu do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu, który jego zdaniem minął jej w dniu 5 lutego 2018 r.

Następnie Dyrektor ARiMR wskazał, że w zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła organowi I instancji, że nieprawidłowo rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu, albowiem podkreślała, że wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zgłoszenie siły wyższej, a nie wniosku o przywrócenie terminu 7 dni do zgłoszenia zwierzęcia. Niemniej jednak, uznał stanowisko skarżącej za niezasadne, zaś działanie Kierownik BP ARiMR za prawidłowe, bowiem jak stwierdził, treść wniosku z [...] maja 2018 r. wskazuje na to, że intencją strony było złożenie wniosku o przywrócenie

7 - dniowego terminu do zgłoszenia zwierzęcia, a nie do złożenia wniosku

o przywrócenie terminu do zgłoszenia siły wyższej. W ocenie Dyrektora ARiMR termin

7 dniowy o którym mowa w 12 ust. 1 pkt. 1 Ustawy jest terminem materialnym, a zatem nie podlega przywróceniu. W szczególności przepisy Ustawy nie przewidują możliwości przywrócenia ww. terminu.

Następnie organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 58 K.p.a. przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego, której nie można stosować do przepisów prawa materialnego. Na potwierdzenie tej tezy powołał wyrok NSA z 24 października 1994 r. S.A./Ka 1230/94. Nadto wskazał, że strona nie zachowała również terminu do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 2 Kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem, przyjmując najkorzystniejszą dla Spółki interpretację, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 29 stycznia 2018 r., kiedy to uzyskała pocztą kurierską prawidłowe dokumenty dla danej sztuki bydła,

to 7-dniowy termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu 5 lutego 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 K.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego

w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia,

w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W terminie do 5 lutego 2018 r. skarżąca nie złożyła prośby

o przywrócenie terminu do dokonania zgłoszenia bydła do rejestru. Wniosek taki został złożony dopiero 23 maja 2018 r. Już samo uchybienie terminowi określonemu w art. 58 § 2 K.p.a. jest przesłanką do odmowy przywrócenia uchybionego terminu.

Dyrektor ARiMR odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących zamiaru zgłoszenia przez stronę przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, to należy wskazać, że pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do płatności lub liczbę zwierząt kwalifikujących się do płatności związanych do zwierząt rolnik powinien złożyć do Biura Powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowód/dowody potwierdzający/potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej. Mając na względzie powyższe organ wskazał, że nie można uznać, że strona zachowała termin 15 dni roboczych do zgłoszenia przypadku siły wyższej. Przyjmując, że przyczyna uchybienia terminu zgłoszenia zwierzęcia ustała w dniu 29 stycznia

2018 r., kiedy to strona uzyskała pocztą kurierską prawidłowe dokumenty dla danej sztuki bydła, to 15-dniowy termin na zgłoszenie przypadku siły wyższej upłynął w dniu 19 lutego 2018 r. Strona nie wniosła w tym terminie do Kierownika BP stosownego zgłoszenia.

W skardze na powyższe orzeczenie Spółka wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:1) art. 1 Ustawy

w zw. z celami i zakresem regulacji Rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. UE. L Nr 204, str. 1; dalej: Rozporządzenie), wynikających z preambuły do Rozporządzenia, do którego

w przypadku bydła odsyła Ustawa, poprzez ich nieuwzględnienie, a wobec powyższego niedokonanie analizy prawnej zagadnienia zgłaszania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności w oparciu o przepisy ww. aktów prawnych, z których nie wynika, jakoby strona miała obowiązek zgłoszenia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności

w jakimkolwiek terminie, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że termin na dokonanie tej czynności wynosił 15 dni roboczych, zaś skarżąca mu uchybiła; 2) art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy, poprzez przyjęcie, że wskazany tam 7-dniowy termin jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu w drodze wniosku strony, podczas gdy termin ten ma charakter proceduralny, albowiem dotyczy procedury zgłaszania zwierzęcia gospodarskiego (bydła) do rejestru zwierząt gospodarskich;

II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 K.p.a.,

art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez naruszenie wynikającego z ww. przepisów obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, czego konsekwencją jest błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na: - przyjęciu, że do zgłoszenia byka nr [...] doszło po raz pierwszy w [...] stycznia 2018 r., tj. z naruszeniem 7- dniowego terminu do dokonania jego zgłoszenia, liczonego od daty jego przemieszczenia, podczas gdy w rzeczywistości ów byk został zgłoszony w przepisanym terminie, tj. w dniu [...] stycznia 2018 r., ale pod błędnym numerem [...]; - pominięciu, że wniosek z [...] stycznia 2018 r. był w istocie korektą błędnych danych zwierzęcia zawartych we wniosku pierwotnym z [...] stycznia 2018 r.; - pominięciu, że złożenie ponownego wniosku z [...] stycznia 2018 r. nastąpiło wyłącznie na żądanie pracownika ARiMR, który wskazał na konieczność uprzedniego wykreślenia pierwotnego wniosku rejestracyjnego, a nadto wykreślenia dokonała osoba nieuprawniona przez skarżącą do dokonania takiej czynności; 2) art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez dokonanie błędnych, niesamodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie i przyjęcie za organem I instancji, że złożony przez skarżącą wniosek z [...] maja 2018 r. stanowił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru, podczas gdy w istocie był on wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia siły wyższej

i nadzwyczajnych okoliczności, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 58 k.p.a. i art. 59 K.p.a. oraz nierozpoznania istoty sprawy; 3) art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 124

§ 1 i 2 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. art. 126 K.p.a., poprzez naruszenie wyrażonej

w tych przepisach zasady przekonywania, polegające na wydaniu postanowienia niespełniającego wymagań wynikających z przepisów prawa, w tym niewystarczającym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy jego wydawaniu, przejawiające się w: - braku wykazania, jakimi dowodami kierował się organ rozpoznający sprawę, - bezrefleksyjnym powtórzeniu błędnych ustaleń faktycznych organu I instancji, - braku jakichkolwiek rozważań w przedmiocie możliwości zgłoszenia przez stronę siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności

w sytuacji zgłaszania bydła do rejestracji, - braku wskazania podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia w zakresie, w jakim organ II instancji przyjął, że zgłoszenie siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności może nastąpić wyłącznie w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub osoba przez niego upoważniona są w stanie dokonać takiej czynności, co doprowadziło do arbitralnego i niepopartego żadną analizą uznania przez organ II instancji, że skarżąca, po pierwsze, złożyła wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru, a po drugie, że nie dochowała terminu do zgłoszenia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, które to uznanie, jako dowolne, narusza art. 8 k.p.a., albowiem nie pogłębia zaufania strony do organów państwa; 4) art. 9 K.p.a. i wynikającego z tego przepisu obowiązku dbałości przez organy administracji publicznej o interes stron postępowania, poprzez całkowicie bezpodstawne pominięcie, że wniosek z [...] stycznia 2018 r. był w istocie korektą błędnych danych zwierzęcia, zawartych we wniosku pierwotnym z [...] stycznia 2018 r.,

a ponadto bezzasadne przyjęcie, że strona, po pierwsze, złożyła wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru, a po drugie, że nie dochowała terminu do zgłoszenia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności; 5) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 58 K.p.a., art. 59 K.p.a., art. 144 K.p.a., poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, jako prawidłowo odmawiającego stronie przywrócenia terminu do zgłoszenia bydła do rejestru, podczas gdy nie to było przedmiotem sprawy, a zatem zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny orzekając o uwzględnieniu bądź oddaleniu skargi, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1)

lit. a-c P.p.s.a), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzenia jego nieważności, bądź wydania z naruszeniem prawa, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego orzeczenia w oparciu o powyższe kryteria

i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym, stosownie do art. 134 P.p.s.a. zarzutami i wnioskami skargi Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają prawo w sposób uzasadniający ich eliminację z obrotu prawnego.

W kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności przyjętego przez organy stanowiska, w zakresie zdefiniowania żądania strony zawartego w piśmie z [...] maja 2018 r.

Organy uznały, że Spółka wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru.

Skarżąca, nie zgadzając się z tym stanowiskiem wskazywała, że złożyła wniosek

w przedmiocie stwierdzenia, że do opóźnienia zgłoszenia byka do rejestru doszło na skutek działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Jednocześnie w piśmie zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego właśnie wniosku (o stwierdzenie siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności), a nie do złożenia zgłoszenia bydła.

Zatem, rozstrzygnięcie co do zakresu żądania strony jest w tej sprawie kwestią priorytetową. To, jak organy zdefiniują przedmiot wniosku rzutuje bowiem bezpośrednio na dalszy tryb procedowania i ostatecznie - na rozstrzygnięcie istoty sprawy. Dlatego należy podkreślić, że co do zasady, w sytuacji wystąpienia podatnika do organu

z określonym wnioskiem, obowiązkiem organu jest przede wszystkim prawidłowe, jednoznaczne rozpoznanie treści jego żądania.

W ocenie WSA zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przekonuje, że postępowanie organów w tym zakresie budzi istotne zastrzeżenia, o czym poniżej.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane złożonym do organu I instancji w dniu 23 maja 2018 r. pismem skarżącej zatytułowanym: "WNIOSEK strony A Spółka z o. o. w przedmiocie stwierdzenia, że do opóźnienia złożenia wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. dot. zgłoszenia do rejestru byka o nr [...] do siedziby stada [...] doszło na skutek działania siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od wnioskodawcy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku." Wniosek skarżącej zawierał szczegółowe zreferowanie stanu faktycznego sprawy, obejmującego zdarzenia faktyczne, mające miejsce od momentu przywozu bydła z Belgii do Polski, w tym opis: wizyt strony w siedzibie organu związanych z zachowaniem procedury zgłoszenia bydła, czynności podejmowanych w celu pozyskania prawidłowych paszportów bydła od kontrahenta z Belgii, okoliczności i terminy dostarczenia tych dowodów do siedziby organu. W treści wniosku, w żadnym jego fragmencie nie wskazano w sposób wyraźny i wprost, że strona wnosi o przywrócenie terminu do zgłoszenia bydła do rejestru. Nie powołano się również w żadnej części tego pisma na art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy. Argumenty strony oscylowały wokół zdefiniowania zagadnienia siły wyższej i przekonywania, że sytuacja w której się znalazła kwalifikuje się pod przypadek siły wyższej. Dlatego, tym bardziej dziwi lakoniczne stwierdzenie zawarte w postanowieniu organu I instancji, że Zarząd Spółki "Dodatkowo we wniosku z dnia [...]-05-2018 zgłosił przypadek siły wyższej dotyczący braku dokonania zgłoszenia bydła do rejestru". Treść wniosku przeczy, by miało to miejsce jakby na marginesie – jak zdaje się sugerować organ I instancji. Co jednak najistotniejsze, mimo że Kierownik BP ARiMR powyższe argumenty strony dostrzegł, to w wydanym orzeczeniu nie odniósł się do nich w jakimkolwiek zakresie.

Zdaniem Sądu, nie sposób również rozszyfrować na jakiej podstawie organ odwoławczy, nie zgadzając się z argumentami zażalenia co do zakresu żądania Spółki stwierdził, że "Treść wniosku z dnia [...].05.2018 r. wskazuje bowiem na to, że intencją Strony było złożenie wniosku o przywrócenie 7 – dniowego terminu do zgłoszenia zwierzęcia a nie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia siły wyższej." Rzecz w tym, że zarówno tytuł pisma strony, jak i jego treść nie dawały podstaw do sformułowania takiego jednoznacznego stanowiska. Należy podkreślić, że właściwe zakreślenie ram żądania strony, nie powinno się opierać na arbitralnym domniemywaniu jej intencji, lecz winno być poprzedzone skrupulatną i obiektywną analizą wniosku [podkreślenie WSA]. Przy czym, jeżeli w przekonaniu organów żądanie strony obarczone było pewną dozą niejednoznaczności, to mając do dyspozycji odpowiednie instrumenty procesowe, powinny były dążyć do usunięcia jakichkolwiek w tym zakresie wątpliwości. Wyłącznie bowiem właściwa kwalifikacja treści żądania strony jest gwarantem zachowania odpowiedniego trybu procedowania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Przypomnieć należy, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie

z art. 80 K.p.a. ocena dowodów powinna być oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego.

Zdaniem WSA, przeprowadzona w świetle powyższych uwag kontrola dowodzi zasadności zarzutu co do dokonania przez organy błędnych ustaleń faktycznych

w sprawie poprzez przyjęcie, że złożone przez nią pismo z [...] maja 2018 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia bydła do rejestru, podczas gdy analiza jego treści [tytuł i powołane argumenty] przekonuje, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do zgłoszenia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Powyższe rzutowało na błędne zastosowanie art. 58 K.p.a. i art. 59 K.p.a. oraz nierozpoznania istoty sprawy.

Rację ma również skarżąca zarzucając organom naruszenie przepisów K.p.a. [art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 124 § 1 i 2 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw.

art. 126 K.p.a.] wyrażające się w braku wskazania podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia w zakresie, w jakim Dyrektor ARiMR przyjął, że zgłoszenie siły wyższej

i nadzwyczajnych okoliczności może nastąpić wyłącznie w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub osoba przez niego upoważniona są w stanie dokonać takiej czynności. Organ w ogóle nie wyjaśnił na podstawie jakich konkretnych aktów prawnych i w oparciu o jakie przepisy oparł to stanowisko.

Jednocześnie koniecznym jest podkreślenie, że jakiekolwiek w tym zakresie uzupełnienie argumentacji dopiero w odpowiedzi na skargę, jak miało to miejsce

w niniejszej sprawie, nie może stanowić konwalidacji powyższego uchybienia, albowiem nastąpiło ono już po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Zaznaczyć również trzeba, szczególnie w świetle art. 107 § 3 K.p.a. [w zw. z art. 126 K.p.a.], że z istoty samego uzasadnienia orzeczenia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi organ kierował się wydając dane orzeczenie, a więc powinno

w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia tej normy prawnej, ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie decyzji albo postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu

w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby

w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.

Zaskarżony akt, jak i postanowienie organu I instancji powyższych wymogów nie spełniają.

Ocena pozostałych zarzutów skargi, nie odnoszących się bezpośrednio do powyższego zakresu sporu – jest na obecnym etapie przedwczesna. Należy mieć bowiem na uwadze, że w punkcie wyjścia, dla rozstrzygnięcia istoty sprawy pozostawała prawidłowa kwalifikacja żądania strony zawartego we wniosku z [...] maja 2018 r. Przyjęte w tym zakresie stanowisko, bezpośrednio rzutuje na konieczność zastosowania - w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania - odpowiedniego trybu procedowania przewidzianego dla tego typu wniosków, jak też przepisów prawa

w ramach których, winien być oceniony całokształt okoliczności stanu faktycznego tej sprawy.

Na zakończenie Sąd, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, uznał za właściwe, uzupełnić rozważania o kilka uwag ogólnych, wiążących się z przedmiotem sporu, na które organy winny zważyć przy ponownym analizowaniu sprawy.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się na istnienie terminów materialnych prawa administracyjnego, do których nie mają zastosowania przepisy Rozdziału 10 K.p.a. regulujące instytucję przywrócenia terminu (tak np. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/WA 1803/04). Instytucja przywrócenia terminu (art. 58 K.p.a.) stwarza bowiem możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia, innymi słowy, ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych z uchybienia terminowi procesowemu,

a nie materialnemu (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Tom I, Zakamycze 2005, str. 571-572). Oceniając charakter określonych terminów, a w konsekwencji możliwość ich przywrócenia na podstawie art. 58 K.p.a. warto więc przypomnieć, że terminem materialnym jest okres

w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje wygaśnięcie tego rodzaju praw i obowiązków (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006, str. 327 czy M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 389). O charakterze terminu nie przesądza tylko okoliczność, w jakiej ustawie (materialnej czy procesowej) przepis ustanawiający dany termin się znajduje. Dla oznaczenia charakteru danego przepisu istotne znaczenia ma zawsze przedmiot i treść tego przepisu (zob. wyrok NSA z 24 listopada 1994 r. sygn. akt SA/Kr 1230/94, cyt. przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., str. 328). Jednocześnie warto zaznaczyć, że co do zasady jest możliwe przywrócenie terminu materialnoprawnego przez organ. Terminy materialnoprawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne (por. m.in. prawomocny WSA z Warszawy z 9 października z 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3175/16).

Podsumowując, mając na uwadze całokształt przedstawionych powyżej rozważań uznać należało, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je – organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku i uchylił zaskarżone postanowienie,

a z uwzględnieniem art. 135 tej ustawy uchylił także postanowienie organu I instancji, uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem opłaty sądowej od skargi, kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.

z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)