Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 88/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 art. 27 par. 1 pkt 1 pkt 9 - 10 art. 27 par. 3 art. 33 pkt 4 pkt 9-10
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1125/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] wydane w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Z.B. Przedmiotem zaskarżenia były rozstrzygnięcia organów wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], obejmującego zaległość z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania w S. w wysokości [...].

W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany wniósł zarzuty, wskazując na naruszenie przepisów art. 15 § 1, art. 27 § 1 pkt 1, 9, 10, art. 27 § 3, art. 33 pkt 4, 9 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." oraz na naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 35, art. 61, art. 75 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a." Zobowiązany podniósł zarzuty: nieistnienia zobowiązania, błędu co do osoby zobowiązanego, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy, braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W uzasadnieniu zarzutów Z.B. podniósł, że upomnienie z dnia 10 października 2008 r. zostało wysłane przez Wydział Księgowości Urzędu Miejskiego w S. i - jego zdaniem - jest to czynność nieskuteczna oraz nieprawidłowa, gdyż upomnienie nie zostało wysłane przez wierzyciela, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. Ponadto, wskazał, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., gdyż brak jest pouczenia o prawie do wniesienia zarzutów oraz pkt 10 u.p.e.a., ponieważ po zapisie słowa: "egzekucji" nie zawarto słowa: "administracyjnej". Odnośnie do zarzutu prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny, w ocenie zobowiązanego, jedynym właściwym organem do pobierania opłat winien być Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S., a nie Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej. Według niego, w takiej sytuacji nie wiadomo, kto jest wierzycielem, a sytuacja braku prawidłowego określenia wierzyciela stanowi przyczynę nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty. W zakresie postępowania dowodowego, Z.B. zakwestionował konieczność udowodnienia przez właściciela, kto był użytkownikiem pojazdu wskazanego w upomnieniu. Obowiązek udowadniania danego faktu i wskazania osoby korzystającej z drogi w strefie płatnego parkowania leży - jego zdaniem - po stronie organu, który z tego faktu chce uzyskać określone skutki prawne. Według strony, wykazanie parkowania spoczywa na zarządcy drogi lub zarządzie. W związku z zarzutem nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności, Z.B. wskazał, że miejsca wymienione w kierowanych do niego zawiadomieniach o nieopłaconym postoju (ul. [...]) w zdecydowanej swej długości nie są zaliczane do strefy płatnego parkowania. Zaprzeczył wszystkim datom i ulicom wskazanym w zawiadomieniach, powołując się na to, że w zawiadomieniach brak jest jakiegokolwiek odnośnika identyfikacji miejsc na wyżej wymienionych ulicach, świadczących o tym, że pojazd był parkowany bez opłaty w strefie płatnego parkowania, podczas gdy treść uchwały Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2005 r. nr XIII/269/03 precyzyjnie określa części tych ulic, które należą do strefy płatnego parkowania. Zdaniem strony, brak podania identyfikacji tego miejsca, na danej ulicy w S., automatycznie pozbawia wiarygodności stwierdzenia parkowania pojazdu w takim miejscu. Zobowiązany zakwestionował wiarygodność zawiadomień wystawianych przez pracowników strefy płatnego parkowania oraz sposób dostarczenia zawiadomień poprzez włożenie ich za wycieraczkę, żądając udokumentowania faktu zdjęciem lub zapisem video. Dodał także, że brak wiarygodności pracowników strefy płatnego parkowania opiera na nieposiadaniu przez nich dostatecznej wiedzy z zakresu prawa miejscowego, ustawy o drogach publicznych i ustawy o ruchu drogowym.

Prezydent Miasta S. w dniu [...] wydał postanowienie o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Z.B., Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Z.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] i umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1125/09 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta S.

Na wstępie w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że - ze względu na regulacje wynikające z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." - zarzuty i wywody skargi odnoszące się do uchwał Rady Miasta Szczecina., które to akty prawne stanowiły podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, jako wykraczające poza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, pozostały poza kontrolą Sądu. Sąd wskazał, że przepisy przewidują odrębny tryb zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów normatywnych organów jednostek samorządu terytorialnego.

Następnie, ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego właściwości organów w zakresie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego i trybu egzekucji należności pieniężnych, Sąd nie stwierdził uchybień, w szczególności Sąd nie przychylił się do zarzutu skarżącego naruszenia przepisu art. 27 u.p.e.a i podzielił w tym zakresie w całej rozciągłości stanowisko organu.

Sąd stwierdził jednak, że analiza pisma zawierającego zgłoszone przez Z.B. zarzuty do postępowania egzekucyjnego oraz treści jego zażalenia, dokonana w kontekście uzasadnień postanowień organów egzekucyjnych rozstrzygających w sprawie, dowiodła iż zażalenie nie zostało rozpatrzone zgodnie z prawem. Po pierwsze, Sąd uznał, że nie został dostatecznie wyjaśniony zarzut nieistnienia obowiązku, gdyż organy nie ustosunkowały się do argumentacji skarżącego odnośnie do zawiadomień o nieopłaconym postoju samochodu na ulicach, które nie są w całości objęte strefą płatnego parkowania. W przekonaniu strony, z zawiadomień tych nie wynika bowiem, w jakiej części ulicy pojazd był zaparkowany, przy jakim numerze budynku, co uniemożliwia wiarygodną identyfikację miejsca parkowania pojazdu. Za niewystarczające Sąd uznał zatem powołanie się przez Kolegium na argument, że: "inspektorzy SPP działają na obszarze strefy wyznaczonej znakami oraz uchwałą, a na zaświadczeniach o nieopłaconym postoju zaznaczono, iż dotyczą one ulic tylko w tym zakresie w jakim przebiegają one przez obszar SPP". Sąd zajął stanowisko, że z zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania nie wynika a priori, że faktycznie pojazd znajdował się w tej strefie. Nie zbadano w ilu przypadkach przypisanego skarżącemu nieopłaconego parkowania dotyczyło to ulic, które tylko pewnymi odcinkami należą do SPP w S., mimo że z załączników do uchwały nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina wynika, które ulice odcinkami należą do tej strefy. Nie został również wyjaśniony zarzut dotyczący tych zawiadomień o nieopłaceniu postoju samochodu skarżącego w strefie płatnego parkowania, które zawierają adnotację, że nie zostały doręczone, gdyż kierowca odjechał. W tej sytuacji, zarzut że nie wykazano, iż przyczyną wystawienia zawiadomienia był postój, a nie zatrzymanie pojazdu w ogóle, jest uzasadniony.

Za chybione natomiast Sąd uznał wywody skargi kwestionujące stanowisko organów orzekających w sprawie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Sąd wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłaty za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa i że nie prowadzi się postępowania administracyjnego, i nie rozstrzyga się o nim w drodze decyzji administracyjnej. W konsekwencji, organ egzekucyjny nie prowadzi w tym zakresie ustaleń co do osoby kierującej pojazdem, gdyż nie jest do tego uprawniony. Jeśli zobowiązany zgłasza zarzut, np. błędu co do osoby zobowiązanego, winien wskazać dowód potwierdzający, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu (podobnie: wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08).

Według Sądu, częściowo uzasadnione okazały się natomiast zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego rozpatrzenia zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Sąd nie dopatrzył się podstaw do podzielenia wywodów skargi, co do braku kompetencji Prezydenta Miasta S. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jednakże stwierdził, że organ egzekucyjny, rozpatrując zarzut, nie wykazał, chociażby poprzez wskazanie odpowiedniego aktu, czy osoba wystawiająca tytuł wykonawczy z upoważnienia Prezydenta Miasta S. posiadała w dacie jego wystawienia takie upoważnienie. Z tego również powodu Sąd uwzględnił zarzut skargi wskazujący na nierozpatrzenia zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Sąd wskazał, że choć organy ustosunkowały się do tego zarzutu, to jednak nie wykazały, że osoba, która podpisała z upoważnienia Prezydenta Miasta S. upomnienie, w dacie jego wystawienia, upoważnieniem takim dysponowała.

Prezydent Miasta S. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], w którym uznał zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione.

Odnośnie do zarzutu nieistnienia obowiązku, organ wyjaśnił, że postój pojazdu [...] nr rej. [...], będącego własnością Z.B., został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania poprzez umieszczenie za szybą zawiadomień. Zawiadomienia te dotyczą postojów na różnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, są drukami ścisłego zarachowania, co wyklucza ewentualną pomyłkę, bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego. Inspektorzy przechodzą stosowne szkolenia, znają obowiązujące przepisy dotyczące wykonywanych obowiązków i są kontrolowani w trakcie wykonywania zadań. Brak biletu opłacającego postój za szybą samochodu w czasie kontroli jest zatem wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że opłata nie została wniesiona. Organ ten wyjaśnił także, że kontrolerzy stwierdzili 21 przypadków nieopłaconych postojów pojazdu stanowiącego własność zobowiązanego w okresie od 26 lipca 2004 r. do 5 lipca 2007 r. W 3 przypadkach kontrolerzy na zawiadomieniu umieścili adnotację: "kierowca odjechał". Organ wskazał, że sytuacja taka ma miejsce, gdy kontroler stwierdzając nieopłacony postój wypisuje zawiadomienie (po minimum 2 minutach niezbędnych do dokładnego sprawdzenia czy w samochodzie nie ma ważnego biletu, a w przypadku abonamentu, sprawdzenia jego ważności), a przed zakończeniem jego wypisywania zjawia się kierujący pojazdem i, chcąc uniknąć opłaty dodatkowej, odjeżdża, twierdząc później, że nie otrzymał zawiadomienia. Jak wskazał dalej organ, na zawiadomieniach z dnia 5 lipca 2005 r. i 15 lipca 2005 r. widnieje adnotacja: "kierowca odmówił przyjęcia zawiadomienia", co oznacza, że postój miał miejsce, nie był opłacony, a kierujący pojazdem był tego świadomy i nie zrobił nic w kwestii wyjaśnienia sprawy. Następnie, organ wskazał, że o parkowaniu w strefie płatnego parkowania świadczyć mogą również adnotacje na zawiadomieniach:

- z dnia 15 lutego 2006 - bilet 1 zł z dnia 23 VII, godz. 10:10 - co oznacza, że w pojeździe znajdował się nieaktualny bilet, a samochód parkował na al. [...],

- z dnia 28 kwietnia 2006 - bilet [...] (podklejony) do sprawdzenia w biurze SPP,

- z dnia 19 września 2006 - bilet [...], kilkakrotnie kasowany,

- z dnia 15 lipca 2007 - bilet [...], skreślony na godzinie 12:40 - stwierdzono o 11:50, a więc w czasie kontroli bilet nie opłacał postoju o11:50.

Organ wskazał także, że pięć z nieopłaconych postojów miało miejsce na ulicach, które tylko w części znajdują się w strefie płatnego parkowania (postój z dnia 28 kwietnia 2005 na ul. [...], postój z dnia 6 lipca 2005 r. na ul. [...], z dnia 12 września 2005 r. na ul. [...], z dnia 9 stycznia 2006 r. na ul. [...] i postój z dnia 5 lipca 2007 r. na al. [...]). Kontrola na takich ulicach odbywa się według określonych procedur, a granice strefy wyznaczają znaki drogowe D-44 i D-45. Szesnaście nieopłaconych postojów miało miejsce na ulicach, które w całości należą do obszaru strefy. W ocenie organu, zarzut braku na zawiadomieniu numeru posesji wynika z chęci uniknięcia wniesienia opłaty. Organ wskazał, że zobowiązany otrzymując zawiadomienie o nieopłaconym postoju ma prawo na bieżąco wyjaśnić zaistniałą sytuację, a w żadnym z 21 przypadków nieopłaconych postojów, tak się nie stało. Wobec tego, organ egzekucyjny uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Następnie, w związku z zarzutem błędu co do osoby zobowiązanej, organ stwierdził że Z.B. był właścicielem pojazdu [...] nr rej. [...] w okresie objętym tytułem wykonawczym [...] i jako dłużnik winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama z właścicielem pojazdu. Zobowiązany nie wskazał osoby (osób) korzystającej z ww. pojazdu w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu nr Up. [...] z dnia 10 października 2008 r., co uniemożliwiło organowi ustalenie innej osoby korzystającej z pojazdu, a w konsekwencji - wystawiono tytuł wykonawczy na właściciela pojazdu.

Ustosunkowując się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ wyjaśnił, że wierzyciel - Prezydent Miasta S. przesłał zobowiązanemu upomnienie nr [...] z dnia 10 października 2008 r., zawierające m.in. wyszczególnienie ulic, na których dokonywano parkowania, a które uznano za doręczone w dniu 28 października 2008 r., zgodnie z art. 42 k.p.a.

Odnosząc się dalej do kwestii nadania przesyłki poleconej zawierającej ww. upomnienie przez Wydział Księgowości Urzędu Miasta S., organ wyjaśnił, że zgodnie z § 3 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miasta S.: "Urząd jest jednostką budżetową i organizacyjną Miasta, przy pomocy której Prezydent wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej, wynikające z zadań własnych Miasta, zadań zleconych z mocy ustaw lub przejętych przez Miasto w wyniku porozumień z organami administracji rządowej i samorządowej." Jak podkreślił organ, należy wyraźnie rozgraniczyć Prezydenta Miasta S. jako organ będący wierzycielem, z którego to upoważnienia zostało podpisane upomnienie nr [...] z dnia 10 października 2008 r., od Urzędu Miasta będącego jednostką obsługującą organ, m.in. wysyłającą korespondencję. Upomnienie to zostało podpisane przez H.M. posiadającą upoważnienie Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] do dokonywania czynności wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sprawach wszczynania postępowań egzekucyjnych oraz podpisywania tytułów wykonawczych należności strefy płatnego parkowania w S., a w szczególności do: wystawiania pisemnych upomnień, zawierających wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz wystawiania tytułów wykonawczych, którego to kopię upoważniania dołączono do aktach sprawy. Wobec tego, według organu, zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny wyjaśniono, że podstawą prawną dla Prezydenta Miasta S. do prowadzenia egzekucji administracyjnej jest art. 19 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że: "właściwy organ gminy o statusie miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ". Prezydent Miasta jest jedynym organem właściwym do przeprowadzenia egzekucji na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych, jak i opłaty dodatkowej, i nie ma żadnych argumentów na to, aby uznano za organ właściwy w tej sprawie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ww. tytuł wykonawczy został wystawiony przez H.M. która dysponowała upoważnieniem Prezydenta Miasta S. (ww. upoważnienie Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 5 września 2005 r.), co czyni ten zarzut nieuzasadnionym.

Co do zarzutu niespełniania wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., organ podkreślił, że przepis art. 27 § 1 pkt 10 tej ustawy stanowi, iż tytuł wykonawczy zawiera klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Bezsporne jest, że w części G tytułu wykonawczego klauzula ta została zawarta i, że tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony został na druku urzędowym, zgodnie ze wzorem ustalonym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z obowiązującym wzorem, w rubryce G tytułu wykonawczego, zostało zawarte pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z informacją co może być podstawą zarzutu. Według organu, pominięcie w pouczeniu zwrotu: "do organu egzekucyjnego" nie stanowiło dla zobowiązanego przeszkody, gdyż skorzystał on z przysługującego mu prawa i pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r., tj. z zachowaniem terminu, wniósł zarzuty do organu egzekucyjnego.

Odnosząc się do kwestii braku dowodu doręczenia upomnienia, organ stwierdził, że zobowiązany w dniu 20 kwietnia 2009 r. otrzymał odpis ww. tytułu wykonawczego, w którym w rubrykach 48 i 49 wskazano kwotę należności kosztów upomnienia oraz datę doręczenia upomnienia, natomiast dowód doręczenia upomnienia, zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a., został dołączony do tytułu wykonawczego.

W konkluzji rozstrzygnięcia organ, nawiązując do treści art. 13 ustawy o drogach publicznych, wskazał że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa, a brak jej uiszczenia stanowi przesłankę do jej dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej.

Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. Z.B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zażalenie na ww. postanowienie, w którym podtrzymał dotychczasowe zarzuty wraz z argumentacją wyrażoną w piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r. stanowiącym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Dodatkowo, w ich uzupełnieniu, nawiązując do ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2010 r., podniósł, że organ nie zastosował się do wskazań i zaleceń w nim zawartych. W ramach zarzutu nieistnienia obowiązku, nie wyjaśniono kwestii zawiadomień wystawionych z adnotacją: "że kierowca odjechał", które - w jego ocenie - nie wskazują, czy przyczyną ich wystawienia był postój, czy tylko zatrzymanie pojazdu, jak również nie ustosunkowano się do zarzutu braku wskazania w zawiadomieniach konkretnego numeru budynku, przy którym pojazd był zaparkowany na tych ulicach gdzie obowiązuje tylko częściowo strefa płatnego parkowania. Z.B. zakwestionował również wystawienie zawiadomień o postoju na ulicy [...], wyjaśniając że cześć pasa drogowego należy do wspólnoty mieszkaniowej (na wysokości posesji o numerach 27, 28, 29, 30), którego współwłaścicielem jest jego teść, a zatem zatrzymanie na tym obszarze pojazdu nie mogło wiązać się z obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie w tej strefie. A, ponieważ w załączniku do uchwały Rady Miasta Szczecin nr XII/269/03 brak jest mapy sytuacyjnej strefy płatnego parkowania, dyskredytuje to jakiekolwiek pobieranie opłat na terenie Miasta. Jednocześnie, Z.B. wniósł o przeprowadzenie w związku z tym postępowań wyjaśniających mającego na celu zbadanie zasadności wystawionych zawiadomień.

Ponadto, Z.B. wskazał na naruszenie przepisów art. 136 i art. 144 k.p.a. poprzez niezbadanie, czy osoba podpisująca upomnienie – H.M., jak i wystawiająca tytuł wykonawczy, w dacie podpisania była pracownikiem Urzędu Miasta, czy też pracownikiem Zakładu Budżetowego na stanowisku Kierownika Biura SPP. Według niego, pomimo konkretnych wskazań w tym zakresie Sądu, organ zaleceń tych nie wykonał. Zwrócił również uwagę na okoliczność, że w zawiadomieniach o numerach: [...] nie umieszczono adnotacji o braku opłaty, pomimo że na innych takowe są. Zakwestionował także okoliczność wskazania w zaskarżonym postanowieniu daty 15 lipca 2007 r. jako dnia, w którym nie opłacono postoju, podnosząc że takowa nie została wymieniona w upomnieniu.

W obszernym uzasadnieniu stanowiska Z.B. zarzucił także bezprawność pobierania opłat przez Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej, który nie jest zarządem drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a któremu Rada Miasta w uchwale nr XX/365/04 powierzyła obsługę zadań związanych z prowadzeniem strefy płatnego parkowania.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S.

Uzasadniając swoje postanowienie, Kolegium wskazało że ponieważ zobowiązany powielił w całości swoje wcześniejsze zarzuty zgłaszane w postępowaniu egzekucyjnym, Kolegium - na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - związane jest stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1125/09, którego treść uzasadnienia szczegółowo przytoczył.

Następnie, Kolegium wskazało, że Prezydent Miasta S., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, rozpatrzył zarzuty wniesione przez Z.B. w kwestii: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. A, ponieważ Sąd w wyroku stwierdził, że nie podziela zarzutów zobowiązanego dotyczących naruszenia art. 27 u.p.e.a. i błędu co do osoby zobowiązanego, Kolegium postanowiło nie odnosić się do nich, uznając że zagadnienie to zostało w sposób pełny i precyzyjny rozpoznane przez Sąd.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku, w ślad za organem I instancji, Kolegium przywołało argumentację, że pięć z nieopłaconych postojów miało miejsce na ulicach, które tylko w części znajdują się w strefie płatnego parkowania (postoje: na ul. [...]). Kontrola na takich ulicach odbywa się według określonych procedur, natomiast granice strefy wyznaczają znaki drogowe D-44 i D-45. Następnie, powołując się na definicję zatrzymania i postoju pojazdu przewidzianą w prawie o ruchu drogowym, Kolegium zgodziło się z uzasadnieniem, że w stosunku do 3 wystawionych zawiadomień o nieopłaconym postoju, na których umieszczono adnotację: "kierowca odjechał", kontroler stwierdza nieopłacony postój wypisując zawiadomienie minimum po 2 minutach niezbędnych do dokładnego sprawdzenia, czy w samochodzie nie ma ważnego biletu, albo w przypadku abonamentu sprawdzenia jego ważności, a przed zakończeniem jego wypisywania zjawia się kierujący pojazdem, który chcąc uniknąć opłaty dodatkowej odjeżdża przed zakończeniem wypisywania zawiadomienia.

Ustosunkowując się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, Kolegium podkreśliło, że Sąd nie dopatrzył się podstaw podzielenia wywodów skargi co do braku kompetencji Prezydenta Miasta S. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zobowiązał organ egzekucyjny do wskazania odpowiedniego aktu, czy osoba wystawiająca z upoważnienia Prezydenta Miasta S. tytuł wykonawczy, miała w dacie jego wystawienia stosowne upoważnienie. Dalej, Kolegium wskazało, że Sąd uznał, iż tego rodzaju wykazanie nie wymaga żadnego postępowania wyjaśniającego, skoro dotyczy dołączenia do akt kopii odpowiedniego zarządzenia Prezydenta Miasta S., a więc czynności wykonanej w ramach wewnętrznego funkcjonowania organu. W związku z tym, wykonując zalecenia Sądu, organ I instancji dołączył do akt postępowania upoważnienie z dnia [...] nr [...], podpisane przez Prezydenta Miasta S., z treści którego wynika, że Prezydent upoważnił H.M., między innymi do dokonywania czynności wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawach wszczynania postępowań egzekucyjnych oraz podpisywania tytułów wykonawczych należności strefy płatnego parkowania w S., a w szczególności do wystawiania pisemnych upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wystawiania tytułów wykonawczych. Jednocześnie, Prezydent Miasta S. upoważnił wskazaną wyżej osobę do stosowania w zakresie objętym tym upoważnieniem pieczęci popisowej: "Z up. Prezydenta Miasta". Wobec tego, Kolegium uznało, że również w zakresie dwóch opisanych wyżej zarzutów zgłoszonych przez Z.B. zarzuty są nieuzasadnione.

W konkluzji postanowienia Kolegium zajęło stanowisko, że zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada obowiązującemu prawu, poparte jest należycie uzasadnionym stanowiskiem organu I instancji, wewnętrznie spójne, logiczne i konsekwentne, a także nie zawiera żadnych elementów, które nakazywałyby jego uchylenie bądź zmianę.

W skardze na powyższe postanowienie, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Z.B. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zarzucając zaskarżonym postanowieniom rażące naruszenie przepisów art. 7 i 136 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi Z.B. wskazał, że organy - nie stosując się do zaleceń zawartych w ww. wyroku Sądu - nie odniosły się do jego argumentacji dotyczącej wadliwości wystawionych zawiadomień poprzez brak adnotacji: brak biletu, brak opłaty, nieprawidłowej identyfikacji miejsc parkowania na ulicach nieobjętych pełnym zakresem strefy płatnego parkowania.

Skarżący zarzucił także organom nieuzasadnione twierdzenie, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju jest wypisywane przez inspektora po 2 minutach w sytuacji, gdy z żadnego przepisu prawa taki obowiązek (uprawnienie) nie wynika.

Ponadto, skarżący - ponawiając zarzut z zażalenia - podniósł, że nie wyjaśniono kwestii, czy H.M. powinna mieć upoważnienie, czy pełnomocnictwo do wystawiania upomnień i tytułów wykonawczych, zarzucając, że nie była pracownikiem Urzędu Miasta, lecz kierownikiem Biura Strefy Płatnego Parkowania, a więc pracownikiem jednostki budżetowej o własnej samodzielnej osobowości prawnej, z której to jednostki pobiera wynagrodzenia, dlatego też nie miała prawa wystawiać upomnień oraz tytułów wykonawczych. Wystawione zaś przez nią tytuły wykonawcze, z naruszeniem przepisów art. 27 § 3 i art. 15 u.p.e.a. w zw. z art. 18 k.p.a., są nieważne.

Ponadto, skarżący powtórzył wszystkie dotychczasowe zarzuty podnoszone w toku postępowania przed organami wraz z argumentacją w nich przywołaną.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem sądowej kontroli są rozstrzygnięcia organów, które zostały wydane w administracyjnym postępowaniu w związku z wniesionymi przez skarżącego zarzutami egzekucyjnymi. Zaskarżone postanowienia wydane zostały w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wydanego w dniu 23 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1125/09, uchylającego poprzednie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] i Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...]. Wyrok ten spowodował, że Prezydent Miasta S. zobowiązany był rozpoznać zarzuty od nowa, będąc - na podstawie art. 153 p.p.s.a. - związanym stanowiskiem Sądu i oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, a także zaleceniami w nim wskazanymi co dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Przypomnieć jedynie należy, że w wyroku tym Sąd jednoznacznie zajął stanowisko w kwestii uznania za prawidłową ocenę organów co do bezzasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.), prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.) uznając, że argumentacja strony co obowiązku prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w kwestii ustalenia osoby korzystającej z pojazdu oraz co do braku podstaw prawnych do wystawiania tytułów wykonawczych przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S., w zakresie należności pieniężnych, jaką jest dochodzona w trybie egzekucyjnym opłata dodatkowa za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, jest nieuzasadniona. Sąd również wskazał, że zarzuty strony dotyczące aktów prawa miejscowego, tj. uchwały stanowiącej podstawę prawną do pobierania ww. należności, nie może być przedmiotem oceny Sądu, gdyż odmienny jest jej tryb zaskarżenia.

W tym miejscu wskazać należy także, że powoływana przez skarżącego zarówno w zarzutach, zażaleniu jak i przedmiotowej skardze uchwała Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2005 r. nr XIII/269/03 była przedmiotem oceny Sądu, który w prawomocnym wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 400/09 stwierdził nieważność w zakresie, w jakim dotyczy pobierania opłat za parkowanie na [...]. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, Sąd - dokonując analizy stanu prawnego oraz treści załącznika do tej uchwały - stwierdził, że skoro Plac [...] w S. nie był drogą publiczną od dnia 12 czerwca 1997 r., zaś organ stanowiący Gminy S., jakim jest Rada Miasta, nie skorzystał z kompetencji zaliczenia Placu [...] do kategorii dróg gminnych ani powiatowych, to w tej części nieuprawnione było pobieranie opłat za postój w strefie płatnego parkowania. W pozostałym zaś zakresie, zarzuty skarżącego m.in. co do braku załącznika w postaci mapy z której wynikałyby, jakie ulice zostały objęte strefą, zostały oddalone. Z tej to przyczyny skład orzekający w sprawie uznał, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące tej uchwały są nieuzasadnione.

Wobec tego, że ww. kwestie zostały w sposób wystarczający wyjaśnione, a ponadto, z tej przyczyny, że - zgodnie z przepisem art. 170 p.p.s.a. - orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, według składu orzekającego w obecnym składzie, nie budzi wątpliwości bezzasadność zarzutów skarżącego w zakresie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy, zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. (brak stosownego pouczenia o możliwości wniesienia zarzutu i dopisku w części G tytułu wykonawczego). Rozstrzygnięcia organów obu instancji są w tym zakresie prawidłowe, które skład orzekający w sprawie podziela, nie dostrzegając potrzeby powtarzania zgodnego z prawem stanowiska organów.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia [...], według składu orzekającego w sprawie, należy przyznać rację skarżącemu, że zalecenia Sądu wynikające z wyroku z dnia 23 lutego 2010 r. nie zostały wykonane przez organy i, że tym samym, nie rozstrzygnięte pozostały zarzuty wskazane w art. 33 pkt 1, 7 i 10 u.p.e.a.

W ww. wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że nie zostały w pełni rozpatrzone zarzuty skarżącego co do: nieistnienia obowiązku, w zakresie w jakim nie wyjaśniono kwestii postoju na ulicach w tej ich części, która nie należała do strefy, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., gdyż organ nie wykazał, że pracownik organu posiadał stosowne upoważnienia wierzyciela - Prezydenta Miasta S. do ich sporządzenia.

Skarżący, zarzut nieistnienia obowiązku oparł na twierdzeniu, że - zgodnie z załącznikiem do uchwały Rady Miasta Szczecina nr XII/269/03 - tylko cześć ulic: [...] należy do strefy płatnego parkowania. Według skarżącego, skoro na zawiadomieniach brak jest adnotacji pozwalającej na ustalenie dokładnego miejsca postoju pojazdu (numeru posesji, budynku), to organ nie wykazał, że postój ten w rzeczywistości miał miejsce.

Wobec tak skonkretyzowanego zarzutu, w ocenie składu orzekającego w sprawie, bez wątpienia argumentacja organów w tym zakresie nie jest wystarczająca i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią ww. załącznika do uchwały, w pkt 17 wskazano, że strefa płatnego parkowania znajduje się na ulicy [...] od ul. [...] do ul. [...] oraz od ul. [...] do pl. [...], następnie w pkt 25 załącznika wskazano, że strefa ta dotyczy odcinka na ul. [...] od pl. [...] do al. [...], a w przypadku al. [...] od pl. [...] do ul. [...] (pkt 29). Co do ulicy [...] - strefa ta odnosi się do odcinka od wiaduktu do pętli autobusowej przy [...] (pkt 78 załącznika). W pkt 86 załącznika podano zaś, że strefa ta na ulicy [...] dotyczy odcinka od ul. [...] do ul. [...].

Za niewystarczające uznać należało wskazanie organów, że strefa płatnego parkowania została oznaczona znakami D-44 i D-55, gdyż - po pierwsze, z treści uchwały nie wynika, aby znaki te w sposób szczególny identyfikowały strefy na poszczególnych, wymienionych ulicach, a ponadto, jak - słusznie zauważył skarżący - skoro na innych drukach zawiadomień umieszczano adnotację: "kierowca odjechał, odmówił przyjęcia zawiadomienia, brak opłaty, brak biletu", to rolą organu w takiej sytuacji było wykazanie, że postój rzeczywiście w strefie miał miejsce, a nie poza jej obszarem. Wykluczeniem ewentualnej, choćby niezamierzonej omyłki inspektora SPP, niewątpliwie byłoby wskazanie numeru posesji, wykonanie zdjęcia fotograficznego, co - jak wskazuje obecna praktyka - dokonywane jest przez te osoby bez znacznych nakładów i wysiłku.

Ponadto, umknęło uwadze Kolegium również to, że skarżący w zażaleniu uzupełnił argumentację swojego zarzutu o zakwestionowanie zawiadomień wystawionych w związku z postojem na ulicy [...], wyjaśniając, że cześć pasa drogowego należy do wspólnoty mieszkaniowej (na wysokości posesji: 27, 28, 29 i 30), którego współwłaścicielem jest jego teść, a zatem zatrzymanie na tym obszarze pojazdu, nie mogło wiązać się z obowiązkiem uiszczenia opłaty za parkowanie w tej strefie. Strona zakwestionowała również wskazanie w zaskarżonym postanowieniu daty: 15 lipca 2007 r., jako dnia w którym nie opłacono postoju, podnosząc, że takowa nie została wymieniona w upomnieniu. Okoliczności te niewątpliwe mieściły się w granicach zarzutu z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowiły jedynie jego uzupełnienie w ramach zażalenia.

Wobec tego, że organy obu instancji nie zajęły ww. zakresie stanowiska w sprawie, a tylko wskazały, że zawiadomienia dotyczą postojów na różnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, są drukami ścisłego zarachowania, co wyklucza ewentualną pomyłkę, bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego, należało uznać, że w sposób niewystarczający został rozpoznany zarzut skarżącego nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Także, według składu orzekającego w sprawie, organy obu instancji nie dostrzegły, że dołączone do akt administracyjnych upoważnienie nr [...], wydane dla H.M., podpisane zostało przez Prezydenta Miasta S. w dacie 5 września 2005 r. W rozpoznawanej zaś sprawie upomnienie wystawiono w dniu 10 października 2008 r., a tytuł wykonawczy w dniu 6 stycznia 2009 r., a więc odległość czasowa pomiędzy tymi datami nie jest nawet zbliżona. A, w ww. wyroku z dnia 23 lutego 2009 r., Sąd wyraźnie stwierdził, cyt.: "Sąd wprawdzie nie dopatrzył się podstaw do podzielenia wywodów skargi, co do braku kompetencji Prezydenta Miasta S. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż opierają się one na błędnym założeniu, że Prezydent Miasta nie może wyznaczyć jednostek pomocniczych oraz upoważnić określonych osób do prowadzenia w jego imieniu i na jego rzecz czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jednakże stwierdził, że organ egzekucyjny rozpatrując zarzut nie wykazał, chociażby poprzez wskazanie odpowiedniego aktu, czy osoba wystawiająca z upoważnienia Prezydenta Miasta S. posiadała w dacie wystawionego tytułu wykonawczego takie upoważnienie". Również z tego samego powodu, Sąd uwzględnił zarzut skargi wskazujący na nierozpatrzenie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia. Sąd stwierdził wprawdzie, że: "co do tego zarzutu organy ustosunkowały się, ale sposób rozpatrzenia zarzutu należałoby uznać za zgodny z prawem gdyby organ egzekucyjny wykazał, że osoba, która podpisała z upoważnienia Prezydenta Miasta upomnienie, w dacie upomnienia upoważnieniem takim dysponowała".

Skład orzekający w sprawie do tego poglądu przychyla się i stwierdza, że z zaskarżonych postanowień nie wynika, aby organy jednoznacznie stwierdziły, iż w datach wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego, H.M. takie upoważnienie posiadała, a dołączony do akt sprawy dokument, tych wątpliwości nie rozstrzyga.

Ponadto, skoro skarżący w zażaleniu rozszerzył argumentację tego zarzutu wskazując, że H.M. powinna mieć upoważnienie lub pełnomocnictwo do wystawiania upomnień i tytułów wykonawczych, i zarzucając, że nie była ona w datach wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego pracownikiem Urzędu Miasta, lecz kierownikiem Biura Strefy Płatnego Parkowania, a więc pracownikiem jednostki budżetowej o własnej samodzielnej osobowości prawnej, z której to jednostki pobiera wynagrodzenia, dlatego też nie miała prawa wystawiać upomnień oraz tytułów wykonawczych, zaś wystawione przez nią upomnienie i tytuł wykonawczy wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 27 § 3 i art. 15 u.p.e.a. w zw. z art. 18 k.p.a. i z tej przyczyny są nieważne, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w zaskarżonym postanowieniu zobowiązane było się do tej argumentacji odnieść, czego nie uczyniło. A wyjaśnienie tej kwestii jest tak samo istotne, jak ustalenie, czy w dacie wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego H.M. dysponowała ważnym upoważnieniem Prezydenta Miasta S.

Końcowo, odnosząc się do argumentacji prezentowanej przez skarżącego na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. co do kwestii przedawnienia należności za 2004 i 2005 r., należy uznać, że skoro organ egzekucyjny - Prezydent Miasta S. w złączonych przez skarżącego do akt sądowych postanowieniach z dnia [...] oraz z dnia [...] (pomyłkowo wskazano w nim rok 2010, zamiast 2011) umorzył postępowanie egzekucyjne obejmujące należności za lata 2004 i 2005, to w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że organ dochodzi nieprawidłowo należności przedawnionych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało uznać, że niedostatecznie rozpatrzone zostały zarzuty skarżącego oparte na podstawie przepisów art. 33 pkt 1, pkt 7 i pkt 9 u.p.e.a., i że uchybiono przepisom art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz przepisom art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu organy odniosły się w sposób wyczerpujący do zarzutów skarżącego określonych w art. 33 pkt 1, 7 i 10 u.p.e.a., w tym także, aby wyjaśniły kwestię objęcia zaskarżonymi postanowieniami nieopłaconego postoju w dniu 15 lipca 2007 r., który to postój nie został wymieniony w upomnieniu.

O uchyleniu zaskarżonych postanowień orzeczono na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie ujęte w pkt 2. sentencji oparte zostało na podstawie art. 152 tej ustawy, a o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.