Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1474/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 85 ust.1, art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 2, art. 95 ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: par 3 ust .1
journal: Dz.U. 2002 nr 99 poz 897
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.
article: art. 184 , art. 141 par 4, art. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA: Jan Kacprzak Sędzia NSA: Ewa Dzbeńska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 10 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 249/07 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty czynszowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 249/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w B. z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Dyrektor Zakładu Karnego w B. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i 4 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 99, poz. 897), postanowił: 1. przyznać B. B. od dnia 1 października 2006 r. zwrot różnicy w opłatach czynszowych w wysokości [...] zł. Miesięcznie; 2. odmówić przyznania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych za okres od dnia 1 czerwca 2002 r. do dnia 30 września 2006 r.

Dyrektor Zakładu Karnego w B. mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt P/06, przyznał wyżej wymienione świadczenie od dnia złożenia wniosku na przyszłość oraz mając na uwadze datę wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego i uznając jego działanie z mocą od 14 września 2006 r. na przyszłość, odmówił wypłaty świadczenia dochodzonego przez skarżącą od dnia 1 czerwca 2002 r. do 30 września 2006 r.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. decyzją z dnia [...]., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...], w uzasadnieniu wskazując, że złożenie wniosku o wypłatę różnic czynszowych powoduje powstanie tego uprawnienia, przy czym § 3 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia nie stwarza możliwości funkcjonariuszowi do żądania zwrotu różnic w opłatach czynszowych za okres poprzedni.

Organ podkreślił, że w powołanym wyroku, Trybunał nie określił daty wejścia w życie orzeczenia wstecz, ani na przyszłość, dlatego należy przyjąć, że skutki jego powstają od dnia ogłoszenia, tj. od dnia 14 września 2006 r. Z tym więc dniem funkcjonariusz wynajmujący lokal mieszkalny w TBS najwcześniej mógł nabyć prawo do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w B. B. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt. P 6/06, w zakresie utraty mocy obowiązującej § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, jej zdaniem, obowiązuje wstecz, a tym samym nie można jej odmówić zwrotu różnic w opłatach czynszowych za okres 1 czerwca 2002 r. do 30 września 2006 r.

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 249/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w B. z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, wskazując, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt P 6/06 wskazał, iż § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, jest niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie określił terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji, należy przyjąć skuteczność tego orzeczenia ze skutkiem wstecz (ex tunc).

W związku z tym Sąd uznał, że § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych należy oceniać jako niezgodny z Konstytucją od początku obowiązywania wskazanego rozporządzenia.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nawet jeżeli przyjąć skuteczność ex nunc orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, to należy pamiętać, że Sąd może odstąpić od stosowania przepisu rozporządzenia sprzecznego z ustawą.

Sąd wskazał, że na podstawie art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Rozporządzenie uregulowało m.in. sprawy związane ze zwrotem różnicy w opłatach czynszowych funkcjonariuszom, którzy nie wynajmują lokalu w administracji Służby Więziennej. Przepis § 3 ust. rozporządzenia, a także § 3 ust. 3 określały łącznie krąg osób, którym przysługuje rozważane uprawnienie. Sąd podkreślił, że uprawnienie to przysługuje wyłącznie osobom, które zajmują lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, niebędący w administracji jednostki organizacyjnej Służby Więziennej. W związku z tym uznać należy, że osoby zajmujące lokale stanowiące własność m.in. osób fizycznych, towarzystw budownictwa społecznego, spółdzielni mieszkaniowych, innych niepaństwowych osób prawnych, nie mają prawa do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002, Nr 207, poz. 1761 ze zm.), nie reguluje bardziej precyzyjnie prawa do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Ustawodawca nie wskazuje expressis verbis kręgu podmiotów tego uprawnienia, ani przesłanek jego nabycia, nie wyjaśnia również pojęcia różnicy w opłatach czynszowych, ani nie określa jednoznacznie zasad jej ustalania. W ocenie Sądu, wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 95 tej ustawy prowadzi do wniosku, że podmiotem uprawnionym do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych są funkcjonariusze Służby Więziennej. W związku z tym, adresatem uprawnienia przyznanego przez ustawodawcę są funkcjonariusze, którzy są najemcami lokali mieszkalnych nienależących do Służby Więziennej i którzy uiszczają z tego tytułu czynsz wyższy od czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, ustawodawca nie wyraził woli, aby uprawnienie do ekonomicznego ekwiwalentu prawa do lokalu uzależnione było nie od ekonomicznych warunków, według których funkcjonariusz korzysta z innego lokalu, lecz od kryterium osoby właściciela tego innego lokalu. Zatem brak wyraźnie woli ustawodawcy w tym zakresie należy interpretować jako nieudzielenie upoważnienia do wprowadzenia takiego ograniczenia w rozporządzeniu. Kompetencji takiej nie można wywodzić z literalnego brzmienia upoważnienia, które dotyczy zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Sąd podkreślił, ze z brzmienia powołanej ustawy, a zwłaszcza art. 95, wynika, że zwrot różnicy opłat czynszowych stanowi regułę, natomiast wyłączenie tego uprawnienia stanowi wyjątek.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, z analizy przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. wynika, że uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych przysługiwało funkcjonariuszowi z mocy samego prawa (ex lege).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że mając na uwadze materialnoprawny charakter § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r., organ administracyjny wydając ponownie decyzję w sprawie, winien zastosować ww. przepis w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., uwzględniając stanowisko Sądu odnośnie obowiązywania § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę kasacyjną złożył Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie :

a) naruszenie art. 190 ust. 3 i ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z

dnia 2 kwietnia 1997 r. ( Dz. U. nr 78 poz. 483 z późn. zm. ) przez przyjęcie,

że następstwa utraty z dniem 14 września 2006 r. mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ( Dz. U. Nr 99 poz. 897 ) na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn akt P6/06, rozciągają się także wstecz;

b) naruszenie art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 1, art 89 ust. 1, art. 93 ust. 1 i art.92 ust.2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz.U. z 2002 Nr 207, poz. 1761 z póź. zm.), przez przyjęcie, że przepisy te przyznają funkcjonariuszom Służby Więziennej prawo do zwrotu różnic w opłatach czynszowych podczas, gdy z żadnego z tych przepisów prawo to nie wynika.

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik

postępowania tj.:

a) art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem stanowiska organu i przytoczonych w uzasadnieniu podstaw uzasadniających takie stanowisko w zakresie stosowania art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny nie znalazł podstaw do określenia wstecznych skutków orzeczenia.

Wskazano także, iż Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę regulacji art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w następstwie utraty z dniem 14 września 2006 r. mocy obowiązującej § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, prawomocne orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna nie traci mocy z chwilą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ale stanowi jedynie podstawę do wznowienia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w trybie i na zasadach określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Nie można więc przyjąć, że przepisu zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny nie było do czasu wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że uprawnienia, jak i obowiązki podmiotowe mogą wynikać tylko z aktów rangi ustawowej, a nie aktów wykonawczych do nich. Przepisy wykonawcze mogą te uprawnienia konkretyzować, ale nie je przyznawać lub je odbierać. Podniesiono, że na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2006 r. zmieniającego w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. nr 251 poz. 1858), z dniem 1 stycznia 2007r. uchylono w całości § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie prawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ( Dz. U. Nr 99 poz. 897 z późn. zm.) w opłatach czynszowych bo żaden przepis tego uprawnienia im nie przyznaje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie zaś do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak zarzut ten uznać należy za nietrafny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie warunki określone w powołanym wyżej przepisie art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dokonał bowiem kontroli skargi pod kontem zgodności z prawem legalności i odniósł się do zagadnień związanych ze skutkami prawnymi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt P 6/06 stwierdzającego niezgodność § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ( Dz. U. Nr 99, poz. 897) z art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 207 poz. 1761 ze zm.).

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że naruszenie to może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Wskazać w tym miejscu wypada, że w niniejszej sprawie istota problemu nie polega na kwestii skuteczności powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ex tunc (z mocą wsteczną, czyli od początku obowiązywania zakwestionowanego przepisu), czy też ex nunc (od momentu obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym zakwestionowany został przepis), lecz na interpretacji treści art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, w którym to artykule zawarta jest między innymi zasada zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

Stwierdzić należy, że wykładnia wskazanego wyżej przepisu wyprowadzona jest nie tylko z jego brzmienia, ale także z systemowej wykładni przepisów tej ustawy, a w szczególności art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej prowadzi bowiem do przyjęcia, iż podmiotami uprawnionymi do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych są funkcjonariusze, którzy wynajmują lokale mieszkalne nienależące do Służby Więziennej i uiszczają z tego tytułu czynsz wyższy od czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej.

Po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zwrot różnicy w opłatach czynszowych jest niezależny od kryterium statusu prawnego lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osobę uprawnioną. Skoro bowiem zasadą jest to, że funkcjonariusze Służby Więziennej mają uprawnienia do przydziału lokalu mieszkaniowego z zasobów Służby Więziennej za uprzywilejowanym czynszem to przepis art. 95 ust. 2 powołanej ustawy zawiera delegację do określenia między innymi zasady zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, sposobu obliczania tej różnicy oraz przypadki, w których zwrot ten nie przysługuje.

Powyższa zasada jest niewątpliwe oparta na założeniu, że funkcjonariuszowi wynajmującemu inny lokal mieszkalny, za który opłaca czynsz przewyższający wysokość czynszu należnego za najem lokalu mieszkalnego Służby Więziennej, należy się zwrot tej różnicy. Zatem uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych wynika wprost z ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż okoliczność, że Minister Sprawiedliwości nie wydał rozporządzenia zgodnego z upoważnieniem ustawowym, wobec czego brak jest przepisów wykonawczych nie może być przeszkodą do przyznawania uprawnienia do otrzymania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych w sytuacji, gdy takie uprawnienie wynika bezpośrednio z ustawy o Służbie Więziennej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan niekonstytucyjności przepisu, czy też, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, stan niezgodności przepisu niższej rangi z ustawą, istnieje od samego początku obowiązywania zakwestionowanego przepisu i właśnie ze względów konstytucyjnych nie powinien ujemnie oddziaływać na rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach. W celu wyeliminowania takich sytuacji, ustawodawca przewidział w art. 190 ust. 4 Konstytucji odpowiednie środki prawne umożliwiające usunięcie skutków takiego niezgodnego z konstytucją, lub ustawą albo umową międzynarodową, stanu wywołanego prawomocnym orzeczeniem sądowym, ostateczną decyzją administracyjną lub rozstrzygnięciem w innych sprawach wydanym na podstawie wadliwego aktu normatywnego.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że z zasady legalizmu określonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw kierują się przepisami prawa, co oznacza, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową podustawowych przepisów prawa, a tym bardziej do odmowy ich stosowania w odniesieniu do roszczeń dotyczących należności za okres poprzedzający datę utraty mocy obowiązującej przez ten przepis. Jednakże wniesienie skargi do sądu administracyjnego umożliwia usunięcie przez sąd wadliwej decyzji, jako opartej na przepisie aktu wykonawczego, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego uznany został za niezgodny z ustawą. Sąd może bowiem w oparciu o art. 190 ust. 4 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, odmówić stosowania przepisu aktu rangi podustawowej, jeśli przepis ten jest niezgodny z ustawą lub konstytucją. W takiej zaś sytuacji ocena prawna i wskazówki co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, o czym stanowi art. 153 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem, jak orzekł Trybunał Konstytucyjny, przepis § 3 ust 1 aktu wykonawczego jest niezgodny z art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, a zatem, choć przepis ten przestał obowiązywać to stan niezgodności z ustawą konkretnej normy aktu wykonawczego istnieje od wejścia niezgodnego przepisu w życie i od tej daty nie było podstaw do różnicowania prawa funkcjonariuszy Służby Więziennej do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych ze względu na to, do jakiego podmiotu należą wynajmowane przez nich lokale mieszkalne.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że również zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego, są niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.