Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1145/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4, art. 6 pkt 14, art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 3, art. 11 ust. 2, art. 36, art. 38 ust. 1, art. 39 , art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1, ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skarg J. Ł. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2014 r. nr [ ] z dnia 6 maja 2014 r. nr [ ] z dnia 6 maja 2014 r. nr [ ] z dnia 6 maja 2014 r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego z dnia 6 maja 2014 r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku okresowego skargi oddala


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 listopada 2014r.

W dniu [...] 2014r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzje:

1. nr [...], którą odmówił przyznania J. Ł. zasiłku celowego,

2. nr [...], którą odmówił przyznania J. Ł. zasiłku celowego na zakup leków i leczenie,

3. nr [...], którą odmówił przyznania J. Ł. zasiłku celowego na ogrzewanie w okresie zimowym 2013/2014,

4. nr [...], którą odmówił przyznania J. Ł. zasiłku celowego w formie biletu kredytowego na przejazd z miejsca zamieszkania, tj. G do K w dniu 27 marca 2014r. w celu uczestnictwa jako strona w postępowaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,

5. nr [...], którą odmówił przyznania J. Ł. zasiłku okresowego.

Jako powód odmowy przyznania zasiłków, o których mowa w pkt 1, 2, 3 i 5 organ I instancji wskazał niewyrażenie przez J. Ł. zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz brak jego współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ I instancji stwierdził, że w dniu 5 marca 2014r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania J. Ł. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak pomimo obecności w domu, jak również pouczenia o skutkach odmowy przeprowadzenia wywiadu, tj. negatywnego załatwienia wniosku i wydaniu decyzji odmawiającej przyznania świadczenia wnioskodawca nie zgodził się na jego przeprowadzenie. Organ I instancji wyjaśnił, że wywiad środowiskowy jest nieodzownym elementem postępowania prowadzącego do wydania decyzji przyznającej świadczenia z pomocy społecznej, mającym umożliwić pracownikowi socjalnemu ustalenie całokształtu sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Organ I instancji zaznaczył, iż J. Ł. od wielu lat jest klientem Ośrodka Pomocy Społecznej, dlatego też znana jest sytuacja jego rodziny. Organ I instancji stwierdził, iż z uzyskanego w toku postępowania aktu notarialnego oraz Zawiadomienia Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych Dz. Kw. [...] z dnia 23 sierpnia 2004r. wynika, że J. Ł. ma wraz z matką ustanowioną dożywotnią nieodpłatną służebność mieszkania w całym budynku mieszkalnym będącym częścią składową działki [...]. Za błędne organ I instancji uznał utożsamianie przez J. Ł. prowadzenia gospodarstwa domowego z pojęciem gospodarstwa jako składnika majątku. Zdaniem organu, prowadzenie gospodarstwa domowego polega na wspólnym zamieszkiwaniu i gospodarowaniu, a nie na tym, kto jest właścicielem gospodarstwa rozumianego jako majątek. Organ I instancji wskazał, że sześcioosobowa rodzina brata J. Ł. – J. mieszka w oddzielnie wybudowanym domu nr 312 w G i tam prowadzi własne gospodarstwo domowe. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji uznał, że J. Ł. stanowi wraz z matką dwuosobową rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, gdyż wspólnie mieszkają i gospodarują w budynku nr 82 w G.

Ponadto na podstawie zebranych dokumentów organ I instancji ustalił, że źródłem utrzymania rodziny J. Ł. jest renta matki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 920,85 zł. Natomiast kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny wyliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi 912,00 zł, a zatem dochód rodziny wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium w związku z czym nie kwalifikuje się on do otrzymania zasiłków celowych i okresowego. Organ I instancji nie znalazł również podstaw do przyznania J. Ł. specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Organ I instancji podniósł również, że Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje ograniczonymi środkami pieniężnymi na pomoc społeczną i zmuszony jest do racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami, mając na uwadze zarówno potrzeby wnioskodawcy jak i potrzeby innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.

Burmistrz Miasta i Gminy stwierdził, że sytuacja materialno-bytowa rodziny J. Ł. jest trudna, a posiadany dochód nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb, jednak zdaniem organu, w takim przypadku należałoby oczekiwać, że wnioskodawca dołoży wszelkich starań do uzyskania jakiejkolwiek pomocy ze strony powołanych do tego organów. W ocenie organu I instancji, zachowanie J. Ł. oraz uporczywe niewyrażanie przez niego zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest efektem jego świadomego działania oraz jednoznacznie wskazuje na brak jego woli współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.

Dodatkowo w uzasadnieniu decyzji nr [...] organ I instancji stwierdził, że zostały podjęte wszelkie działania w celu wyjaśnienia problemu przemocy występującej w rodzinie J. Ł. Ośrodek wszczął procedurę Niebieskiej Karty i powiadomił Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, a ponadto J. Ł. był zapraszany w celu rozeznania zgłaszanego przez niego problemu, jednakże na te spotkania nie przychodził. Organ I instancji zaznaczył, że w związku z kolejnymi zgłoszeniami dotyczącymi występowania przemocy w rodzinie, ponownie zostało skierowane pismo do Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie o podjęcie czynności związanych z rozeznaniem tego problemu. Niemniej jednak w ocenie organu I instancji, rozwiązanie tego problemu nie wymaga nakładów finansowych z pomocy społecznej, a jedynie chęci współpracy ze strony J. Ł.

Uzasadniając z kolei odmowę przyznania J. Ł. zasiłku celowego w formie biletu kredytowego organ I instancji wskazał, że środki z pomocy społecznej należy przeznaczać przede wszystkim na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin żyjących w niedostatku. Zdaniem organu I instancji, pokrycie kosztów niekoniecznego wyjazdu J. Ł. do K, prowadziłoby do pomniejszenia tych środków, ze szkodą dla oczekujących na pomoc. Skoro bowiem Sąd jedynie zawiadomił wnioskodawcę o rozprawie zaznaczając, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe, a ewentualna nieobecność nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, to oznacza to, zdaniem organu, że Sąd ma dostateczny materiał, aby rozpoznać sprawę bez udziału J. Ł.

Od powyższych decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J. Ł. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, że w dniu 21 i 28 września 2012r. organ dokonał szeregu przestępstw z art. 240, 247 i 270 Kodeksu karnego oraz art. 6, 7, 10, 11, 77, 80, 107 i 217 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczył, że organ fałszywie zinterpretował akt notarialny i zawiadomienie Sądu Rejonowego – Wydziału Ksiąg Wieczystych Kw. [...] z dnia 23 sierpnia 2004r. Odwołujący się oświadczył, że nigdy nie był w żadnym związku ze swoją matką i nigdy nie prowadził gospodarstwa domowego. Dodał, że nie interesuje go majątek brata, a służebność mieszkania u brata ustanowiono na jego rzecz i na rzecz matki, a nie wspólnie. Odwołujący się zarzucił, że nie zebrano zaświadczeń o dochodach i wydatkach, o które wnioskował i nie wydano decyzji o przeprowadzeniu wywiadu przez Burmistrza, Prokuratora i pracownika socjalnego z innej Gminy.

W dniu 6 maja 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267), art. 2 ust. 1, art. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 36 pkt 2 lit. b, art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i art. 107 ust. 1 i ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r. poz. 182 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012r. poz. 823), wydało decyzje:

1. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014r. nr [...],

2. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014r. nr [...],

3. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014r. nr [...],

4. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014r. nr [...],

5. nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014r. nr [...].

W uzasadnieniach swoich decyzji Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji uznając, że J. Ł. razem z matką stanowią dwuosobową rodzinę, której dochód odpowiada kwocie 912,00 zł, a więc przekracza kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny, wyliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Podobnie jak organ I instancji Kolegium uznało, że pogląd J. Ł., który utożsamia prowadzenie gospodarstwa domowego z pojęciem gospodarstwa jako składnika majątku jest błędny, gdyż prowadzenie gospodarstwa domowego polega na wspólnym zamieszkiwaniu i gospodarowaniu, a nie na tym, kto jest właścicielem gospodarstwa rozumianego jako majątek. Kolegium stwierdziło zatem, iż J. Ł. prowadzi gospodarstwo domowe razem z matką, zamieszkując w budynku nr 82 w G. Natomiast sześcioosobowa rodzina jego brata J. mieszka w oddzielnym budynku nr 312 w G i tam prowadzi własne gospodarstwo domowe.

Kolegium podzieliło opinię organu I instancji, że sytuacja materialno-bytowa dwuosobowej rodziny J. Ł. jest trudna, a posiadany dochód nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb tej rodziny. Mimo to odwołujący się nie podejmuje żadnych starań mających na celu poprawę tej sytuacji lecz oczekuje na to, że OPS będzie spełniał wszystkie jego żądania oraz przejmie na siebie ciężar jego utrzymania. Kolegium podkreśliło, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nakładają na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej, obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a uniemożliwienie przez J. Ł. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, wskazuje jednoznacznie na brak takiego współdziałania. Zdaniem Kolegium, ubiegając się o pomoc społeczną, J. Ł. powinien umożliwić przeprowadzenie u niego rodzinnego wywiadu środowiskowego i czynnie w nim uczestniczyć, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i majątkowej rodziny. Taki obowiązek wynika z przepisów normujących pomoc społeczną i dlatego J. Ł. nie może być traktowany wyjątkowo, gdyż prawo stosuje się w równej mierze w stosunku do wszystkich osób i rodzin ubiegających się o pomoc. Kolegium podkreśliło, że dopóki w rodzinie J. Ł. nie zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy i na żądanie pracownika socjalnego, nie zostanie przez niego złożone oświadczenie o dochodach i stanie majątkowym, dotąd z tego powodu będzie istniała podstawa do odmowy przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej.

Dodatkowo w decyzji nr [...] Kolegium wskazało, że organ I instancji podjął działania w celu rozwiązania zgłaszanego przez J. Ł. problemu przemocy w jego rodzinie poprzez wszczęcie procedury Niebieskiej Karty oraz powiadomienie Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, jednak odwołujący się nie wyraził chęci współpracy w celu wyjaśnienia, czy rzeczywiście ma miejsce przemoc w rodzinie i ewentualne ustalenie osoby w rodzinie, która to zagrożenie stwarza.

Z kolei w uzasadnieniu decyzji nr [...] Kolegium powtórzyło za organem I instancji, że przyznanie J. Ł. zasiłku celowego w formie biletu kredytowego nie było zasadne, gdyż stawiennictwo odwołującego się na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie nie było obowiązkowe.

W skargach na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. Ł. wniósł o ich uchylenie. Skarżący zarzucił, że organy fałszywie zinterpretował akt notarialny i zawiadomienie Sądu Rejonowego – Wydziału Ksiąg Wieczystych Kw. [...] z dnia 23 sierpnia 2004r. Nie zebrały również zaświadczeń o dochodach i wydatkach jego ośmioosobowej rodziny. Skarżący stwierdził, że nie ma nic wspólnego z matką, a decyzje organów I i II instancji naruszają jego godność, są fałszywe i zmanipulowane.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach i wniosło o oddalenie skarg, gdyż są one bezzasadne. Odnosząc się do zarzutów skarg Kolegium stwierdziło, że nie jest prawdą, że rodzina skarżącego liczy osiem osób. Skarżący mieszka bowiem i gospodaruje wspólnie z matką w budynku nr 82 w G, stanowiąc dwuosobową rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast sześcioosobowa rodzina brata skarżącego – J. mieszka w oddzielnym nowo wybudowanym budynku nr 312 w G i tam prowadzi własne gospodarstwo domowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.

Na wstępie należy podkreślić, że w świetle przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013r. poz. 182 z późn. zm., zwana dalej u.p.s.), celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Przepisy te wyrażają zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Wynika z niej zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna.

Ustawa o pomocy społecznej, określając uprawnienia osób do otrzymania świadczeń pomocowych, jednocześnie wskazuje okoliczności stanowiące podstawę odmowy przyznania świadczeń przez organy pomocowe. I tak, w art. 4 nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Spełnienie przewidzianego w art. 4 obowiązku współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej ma o tyle doniosłość prawną, że w myśl przepisu art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych lub prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Z powyższych regulacji wynika, że celem pomocy społecznej nie jest obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb, lecz tylko tych, które zaliczyć można do niezbędnych dla życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto krąg uprawnionych został ograniczony do tych osób, które chcą współdziałać z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Ustawa o pomocy społecznej wskazuje przykładowo okoliczności, które mogą stanowić podstawę udzielenia pomocy społecznej, wymieniając m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwałą lub ciężką chorobę (art. 7 u.p.s.).

Zarazem przepisy ustawy (art. 36 u.p.s.) określają zamknięty katalog świadczeń pomocy społecznej o charakterze pieniężnym i niepieniężnym. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, a także 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Jednakże samo spełnienie tego warunku nie przesądza o powstaniu prawa do korzystania z określonego rodzaju świadczenia pomocy pieniężnej, gdyż ustawa o pomocy społecznej w odniesieniu do tych rodzajów, konstruuje dodatkowe przesłanki.

W myśl art. 38 ust. 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Z kolei istotą zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.p.s. jest to, że służy on zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej, której przykłady zostały wymienione w ust. 2 tego przepisu.

Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe ze swoją matką, a na ich dochód składa się renta rodzinna z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 920,85 zł, którą otrzymuje matka skarżącego. Skarżący wraz z matką tworzą rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., zgodnie z którym za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 912 zł. Dochód rodziny skarżącego wynosi 920,85 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia pieniężnego.

Niezasadny jest argument skarżącego, że w skład jego rodziny wchodzi również jego brat wraz z żoną i dziećmi. Jak to już zostało wyżej wskazane za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący z matką mieszkają w budynku nr 82 w G, zaś jego brat mieszka w budynku nr 312 w G i tam prowadzi własne, odrębne od skarżącego gospodarstwo domowe. Należy wyjaśnić, że prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego oznacza wykonywanie wspólnie czynności życia domowego, polegających m.in. na korzystaniu z pomieszczeń domowych, sprzętu tam się znajdującego, utrzymywaniu czystości, robieniu zakupów, przyrządzaniu i spożywaniu posiłków, gospodarowaniu pieniędzmi itp. Takich działań nie prowadzi skarżący ze swoim bratem i jego rodziną. Słusznie zatem organy administracyjne ustaliły, iż skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu organy administracyjne prawidłowo uznały również, iż skarżący nie współpracuje z pracownikami socjalnymi. Z art. 106 ust. 4 u.p.s. wynika, że decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z kolei art. 107 ust. 1 stanowi, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Należy również wskazać na treść ust. 4 art. 107 u.p.s., zgodnie z którym w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Rodzinny wywiad środowiskowy jest przeprowadzany przez pracownika socjalnego, który może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia (art. 107 ust. 5 u.p.s.). Jak wynika z akt sprawy w dniu 5 marca 2014r. pracownik socjalny udał się do domu skarżącego celem przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o przyznanie świadczeń pieniężnych, jednak skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Z akt sprawy wynika również, że skarżący nie podejmuje żadnych działań celem poprawienia swojej sytuacji życiowej, ograniczając się jedynie do składania nowych wniosków o przyznanie pomocy finansowej. Prezentowana przez skarżącego postawa w pełni uzasadnia odmowę przyznania mu pomocy finansowej. Pomoc społeczna ma bowiem na celu jedynie umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a nie wyręczanie ich w rozwiązywaniu ich problemów.

W ocenie Sądu, organy administracyjne podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego. Jak to już zostało wyżej wskazane istotą zasiłku celowego (który może przybrać formę biletu kredytowanego) jest to, że służy on zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niezbędnej pomocy bytowej", a więc jego interpretacja została pozostawiona organowi rozstrzygającemu dany przypadek. Skarżący domagał się przyznania mu biletu kredytowanego na przejazd z miejsca zamieszkania do K celem wzięcia udziału w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Należy jednak zauważyć, że stawiennictwo skarżącego w Sądzie nie było obowiązkowe. Niestawiennictwo strony w Sądzie nie tamuje postępowania sądowego. Sąd dysponując aktami administracyjnymi jest w stanie rozpoznać sprawę mimo nieobecności którejś ze stron, tym bardziej, że mają one możliwość przedstawienia swojego stanowiska w pismach procesowych.

Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organy przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wszechstronnie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny tego materiału. Wydane w tych sprawach decyzje w sposób szczegółowy przedstawiają ustalenia stanu faktycznego, wskazując treść przepisów, które miały zastosowanie w sprawach oraz prawidłowo interpretując ich treść.

Skargi J. Ł. nie mogły więc być uwzględnione, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.