Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1883/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6103 Przekazanie  powiatom   mienia  Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 92 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998  r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi Gminy W. wykonującej zadania powiatu na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekazania mienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2008 r.,

nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o odmowie przekazania na rzecz Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu własności mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość położoną w W. o nieurządzonej księdze wieczystej, oznaczoną w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Prezydent Miasta W. wnioskiem z dnia 15 maja 2008 r. wystąpił

o przekazanie na rzecz Gminy W., wykonującej zadania jako miasto na prawach powiatu, własności powyżej opisanej nieruchomości w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). We wniosku wskazano, że nabycie przedmiotowej nieruchomości miało nastąpić na realizacje zadań własnych Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu, wynikających z art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Wojewoda [...] w toku postępowania ustalił, że objęta wnioskiem działka stanowi własność Skarbu Państwa i położona jest w pasie drogowym ulicy [...], której uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na obszarze Województwa [...] , nadano numer [...].

Wojewoda wskazał, że skoro miasto W. uzyskało status miasta na prawach powiatu, drogi powiatowe położone na terenie miasta W. stały się z mocy prawa własnością miasta na prawach powiatu – W. Z tych względów, organ nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż drogi powiatowe stanowią z moc prawa własność Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu.

W ocenie organu z art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, który stanowi, że miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie, nie wynika, że Gmina W. jest jednostką, na rzecz której następuje uregulowanie stanu prawnego w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W tej sytuacji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił przekazania na rzecz Gminy W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu własności mienia Skarbu Państwa opisanego powyżej.

Odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Skarbu Państwa wniosła Gmina W. wykonująca zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu reprezentowana przez Prezydenta Miasta W.

Minister Skarbu Państwa, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] października 2008 r., podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, uznając, że brak jest przesłanek do przekazania Gminie W. spornych nieruchomości w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina W. wykonująca zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu reprezentowana przez Prezydenta Miasta W. W skardze zarzucono naruszenie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. W ocenie strony skarżącej, przyznanie w drodze decyzji administracyjnej tytułu własności nieruchomości objętej wnioskiem może nastąpić wyłącznie na rzecz podmiotu posiadającego osobowość prawną, tj. Gminy W. Wykluczyć przy tym należy pogląd organów orzekających, że możliwe jest nabycie własności przez miasto na prawach powiatu, które będąc jednostką terytorialną w strukturze administracyjnej państwa, nie posiada osobowości prawnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

skargę należy uznać za uzasadnioną.

Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie tworzenia powiatów (Dz. U. Nr 103, poz. 652) powstał powiat [...] z siedzibą władz w W., równocześnie miasto W. uzyskało status miasta na prawach powiatu. Dla określenia tych powiatowych jednostek samorządu terytorialnego dość powszechnie używa się w języku prawniczym określeń odpowiednio "powiat ziemski" oraz "powiat grodzki". W literaturze przyjmuje się, że powiaty grodzkie stanowią szczególną kategorię gmin – miast na prawach powiatu. Są to gminy obciążone przez ustawodawcę zadaniami, które na obszarze innych gmin wykonuje powiat.

Przepis art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stanowi, że mienie Skarbu Państwa oraz mienie Skarbu Państwa będące we władaniu państwowych osób prawnych, inne niż określone w art. 60 ust. 1 i 4, a służące do wykonywania zadań powiatu może być przekazane powiatom, na wniosek zarządu powiatu, w drodze decyzji wojewody.

Z brzmienia tego przepisu nie wynika, aby dotyczył on wyłącznie powiatów ziemskich z wyłączeniem miast na prawach powiatu. Należy zatem uznać, że uregulowanie to wiąże przejęcie określonego mienia z zakresem kompetencji określonych w ustawach.

Zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie. Zadania powiatu określone są w art. 4 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy oraz w wielu innych ustawach i aktach normatywnych niższego stopnia, do których odsyła art. 4 ust. 3 tej ustawy.

W doktrynie zwraca się uwagę, że z przepisu art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym wydaje się wynikać przekonanie ustawodawcy o zrównaniu zadań miasta na prawach powiatu z zadaniami powiatu. W szczególności przyjęta metoda wskazuje, że miasto takie realizuje zarówno zadania określone ustawą o samorządzie gminnym (art. 6 i 7), jak i określone ustawą o samorządzie powiatowym (art. 4). Poza tym z samej treści art. 4 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym wynika, że ustawy mogą określać inne zadania powiatu. Przepis art. 92 wskazanej ustawy zawiera więc jedynie klauzulę generalną nakładającą na miasta na prawach powiatu obowiązek stosowania zasad tej ustawy przy wykonywaniu zadań powiatu ustalonych w obowiązującym ustawodawstwie, gdyż nie wyczerpują ich przepisy ustawy o samorządzie powiatowym. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że miasta na prawach powiatu w pierwszym rzędzie podlegają ustawodawstwu odnoszącemu się do samorządu gminnego, zaś przepisy ustawy o samorządzie powiatowym stosuje się do nich "odpowiednio" w takim zakresie, w jakim miasta te wykonują zadania powiatu. Kluczem jest tu przede wszystkim rodzaj zadania wykonywanego przez miasto na prawach powiatu. Jeśli jest to zadanie "gminne", stosuje się przepisy mające zastosowanie do gmin, jeśli zadanie ma charakter "powiatowy", zastosowanie mają przepisy odnoszące się do powiatów (komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie powiatowym, ABC, 2007, system informacji prawnej LEX).

Nie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostaje regulacja art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.), zgodnie z którą w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Do zarządcy drogi należy zaś nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i nieruchomości innych związanych z potrzebami zarządzania drogami i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości.

W rozpoznanej sprawie wniosek o przekazanie, w trybie art. 64 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, dotyczy stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w pasie drogowym drogi powiatowej na terenie W. Ze względu na to, że Miasto W., jako miasto na prawach powiatu, wykonuje zadania w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie powiatowym), Wojewoda winien rozważyć możliwość przejęcia przez powiat grodzki mienia służącego do wykonywania zadań wynikających z przepisów materialnego prawa administracyjnego.

Wszystkie te okoliczności powodują, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody odmawiające przekazania mienia Gminie W. wykonującej zadania powiatu jako miasto na prawach powiatu, wydane zostały z naruszeniem art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.