Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3125/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej~Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 44
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie: NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 220/17 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2017 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. kwotę 3 493 (trzy tysiące czterysta dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 220/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej zwana: "CBOSA").

1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła w dniu 30 grudnia 2015 r. korektę zeznania CIT-8 za 2009 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenia nadpłaty w tym podatku w kwocie 15.391 zł. Dokonana korekta wynikała ze zmiany kwalifikacji poszczególnych pozycji kosztów i przychodów i miała związek z wykładnią pojęcia gospodarki zasobów mieszkaniowych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej zwana: "u.p.d.o.p.") jaką zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach z dnia 23 września 2015 r. o sygn. akt I SA/Wr 1123/15 i I SA/Wr 1124/15, orzekając w sprawach ze skarg skarżącej na indywidualne interpretacje podatkowe, jakie wydano na skutek zapytań podatnika o prawidłowość przyporządkowania określonych przychodów i kosztów podatkowych do innego obszaru niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Decyzją z dnia 31 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił Spółdzielni stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. uznając, że przedstawiona w korekcie zeznania CIT-8 za 2009 r. oraz we wniosku o stwierdzenie nadpłaty kwalifikacja przychodów jest nieprawidłowa, a w konsekwencji, nieprawidłowe jest również rozliczenie kosztów ich uzyskania, wobec czego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

1.3 Decyzją z dnia 20 stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w u.p.d.o.p. brak jest definicji pojęcia gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Odwołując się do stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2010 r. o sygn. akt II FSK 353/09, gdzie Sąd dokonując wykładni tego pojęcia odwołał się do dyrektyw języka potocznego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w języku potocznym słowo "gospodarować" oznacza tyle, co "zarządzać czymś, kierować". W ocenie organu w złożonej korekcie zeznania CIT-8 za 2009 r. strona dokonała błędnej kwalifikacji przychodów i kosztów podatkowych, wadliwie przyporządkowując je do działalności opodatkowanej uznając, że objęte korektą koszty i przychody nie wykazują bezpośredniego związku z gospodarką zasobami mieszkaniowymi. Zdaniem organu odwoławczego zarówno koszty jakie strona poniosła w związku z wypłatą rent na rzecz osób, które uległy wypadkom w obrębie administrowanych przez nią zasobów mieszkaniowych (na placu zabaw, w windzie), jak i zapłacone odsetki i prowizje od kredytów zaciągniętych na termomodernizację lokali mieszkalnych oraz uiszczone tytułem dochodzenia zaległych opłat eksploatacyjnych lokali mieszkalnych koszty sądowe i komornicze stanowią efekt prowadzonej przez spółdzielnię gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a zatem kształtują dochód spółdzielni z tego tytułu. Za związane z gospodarką zasobami mieszkaniowymi ocenił również organ odnotowany przez podatnika przychód z tytułu zwrotu przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P." (jako podmiot wydzielony) części kosztów przeznaczonych na renty za uszczerbek na zdrowiu, a nadto, zwrócone przez mieszkańców zalegających z płatnościami czynszowymi koszty postępowań sądowych i komorniczych.

2.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wskazała na naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem rozszerzonych kryteriów kwalifikowania przychodów i kosztów podatkowych do obszaru gospodarki zasobami mieszkaniowymi w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.;

- naruszenie art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej zwana: "Ordynacja podatkowa") poprzez pominięcie okoliczności wskazujących na rozbieżności interpretacyjne przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

2.3. Uzasadniając Sąd I instancji wskazał, że kwestie sporne w sprawie sprowadzały się w istocie do wykładni użytego w treści art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. zwrotu "gospodarki zasobami mieszkaniowymi". WSA za prawidłowe uznał stanowisko zaprezentowane w sprawie przez organ podatkowy akcentujące, że przez gospodarkę zasobami mieszkaniowymi należy rozumieć całość działań odnoszących się do gospodarowania zasobem mieszkaniowym. W ocenie Sądu pojęcie "gospodarki zasobami mieszkaniowymi" należy rozumieć w sposób adekwatny do tego, jak to pojęcie należałoby rozumieć w języku potocznym. Mając na uwadze definicje słownikowe należało na potrzeby analizowanej sprawy uznać, że przez pojęcie gospodarki zasobami mieszkaniowymi sprawowanej przez spółdzielnię mieszkaniową trzeba rozumieć ogół działań (o charakterze faktycznym i prawnym) jakie spółdzielnia podejmuje w stosunku mienia o charakterze mieszkaniowym. Przez tego rodzaju aktywność spółdzielni należy rozumieć nie tylko czynności kojarzone z ogólnie pojętym administrowaniem, jak przykładowo – przyjmowanie czynszów, ale także, szeroko rozumiane czynności zarządcze. Przejawem tych ostatnich będą w szczególności działania podejmowane w celu dochodzenia zaległości czynszowych (także na drodze sądowej), zmierzające do pozyskania, a przez to i zapewnienia środków pieniężnych pozwalających na zachowanie substancji mieszkaniowej w stanie niepogorszonym, a także, działania podejmowane w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa w obrębie zasobów mieszkaniowych. Wszystkie wymienione czynności pozostają w bezpośrednim związku z gospodarką zasobami mieszkaniowymi skoro odnoszą się do tego zasobu, a jednocześnie wpisują się w zakres czynności do jakich uprawniona i zobowiązana jest spółdzielnia mieszkaniowa. Ponadto WSA uznał, że w pojęciu gospodarki zasobami mieszkaniowymi z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. muszą się zawierać zarówno otrzymane (należne) "aktywa" ze źródła jakim jest gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi, jak i "pasywa" w znaczeniu obciążeń wynikających ze sposobu gospodarowania zasobem mieszkaniowym. Dochód o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. jest wypadkową tych dwóch wartości i powstaje w sytuacji nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania. Za prawidłowe uznano stanowisko organu, który zakwestionował wyłączenie przez stronę skarżącą z działalności objętej zwolnieniem z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. wydatków odszkodowawczych spółdzielni (wypłaconych w formie rent za uszczerbek na zdrowiu doznany wskutek wypadku na terenie przez nią administrowanym), opłaconych przez nią kosztów sądowych (w tym także, zastępstwa procesowego) i komorniczych w związku z dochodzeniem zaległych płatności czynszowych, zapłaconych odsetek i prowizji od kredytów zaciągniętych na termomodernizację zasobów mieszkaniowych. Nie podzielono również stanowiska skarżącej w zakresie zaliczenia do działalności opodatkowanej przychodów uzyskanych w postaci częściowego zwrotu wydatków na zasądzone renty oraz pochodzących ze zwrócenia przez mieszkańców zalegających z płatnościami czynszowymi kosztów postępowań sądowych i komorniczych, zainicjowanych celem doprowadzenia do spłaty zadłużenia za korzystanie z lokali. Wymienione przychody, jak i obciążenia pozostawały zdaniem Sądu I instancji w niewątpliwym i bezpośrednim związku z wykonywaną przez spółdzielnię gospodarką zasobami mieszkaniowymi, a jako takie, powinny zostać uwzględnione przy wyliczeniu dochodu ze źródła, który przy zastrzeżeniu jego przeznaczenia na cele objęte preferencją podatkową, zgodnie z zamysłem ustawodawcy, korzystały ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.

3.1 Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik skarżącej, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej zwana: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że zapłacone przez stronę skarżącą odsetki i prowizje od kredytów zaciągniętych na termomodernizację budynków mieszkalnych wielorodzinnych, wydatki odszkodowawcze (wypłacone w formie rent, zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu doznany wskutek wypadku na terenie przez Spółdzielnię administrowanym), opłacone przez stronę skarżącą koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego oraz koszty komornicze w związku z dochodzeniem zaległych płatności czynszowych, pozostają odpowiednio jako obciążenia w niewątpliwym i bezpośrednim związku z wykonywaną przez skarżącą Spółdzielnię gospodarką zasobami mieszkaniowymi, wobec czego winny być traktowane jako korzystający ze zwolnienia podatkowego dochód, pochodzący z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

3.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4.1. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie cała argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu zasługuje na uwzględnienie.

4.2. Za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Przepis ten stanowi, że wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Istota sporu koncentruje się wokół możliwości przyporządkowania przez Spółdzielnię Mieszkaniową trzech kategorii przychodów i kosztów do określonego obszaru działalności gospodarczej, a w szczególności możliwości ich kwalifikowania do gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Są to: po pierwsze - koszty obsługi kredytów (prowizje i odsetki); po drugie - przychody i koszty związane ze sprawami sądowymi oraz koszty obsługi prawnej, koszty sądowe i koszty egzekucji; po trzecie - przychody i koszty związane z wypłaconymi przez Spółdzielnię Mieszkaniową rentami, zadośćuczynieniem oraz odszkodowaniami. Na wstępie rozważań podkreślenia wymaga, że zagadnienie to było już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do tych samych stron oraz w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, choć w ramach postępowania dotyczącego kontroli legalności wydanych na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej interpretacji indywidualnych (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 2018 r.: sygn. akt II FSK 129/16 oraz sygn. akt II FSK 130/16, publ. CBOSA). Argumentację zawartą w tych orzeczeniach skład orzekający w całości podtrzymuje również w niniejszej sprawie. Wskazane w analizowanym przepisie zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, gdyż podlegają mu dochody osiągnięte przez wskazane w nim podmioty i jednocześnie dochody te muszą pochodzić z określonego rodzaju działalności tego podmiotu, tj. z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i jednocześnie nie stanowić dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, a ponadto powinny zostać przeznaczone na wskazany przez ustawodawcę cel (na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych). Ponadto warunki te muszą być spełnione łącznie. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma interpretacja znaczenia dotyczącego wyrażenia ustawowego "gospodarka zasobami mieszkaniowymi", które nie zostało w ustawie podatkowej zdefiniowane. Należy przychylić się do stanowiska prezentowanego w przywołanych powyżej wyrokach, że "zasób mieszkaniowy" to zespół lokali mieszkalnych oraz innych pomieszczeń i urządzeń, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań w budynku mieszkalnym. Zaś "gospodarować" oznacza na gruncie znaczenia językowego "zarządzać czymś, kierować". Wobec tego przez "gospodarkę zasobami mieszkaniowymi" należy rozumieć zarządzanie zasobami mieszkaniowymi. W konsekwencji dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi to dochody związane z zarządzaniem lokalami mieszkaniowymi i tymi częściami i urządzeniami budynku, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z tych części budynku, jakie służą prawidłowemu korzystaniu z lokali mieszkalnych. Skoro analizowane zwolnienie odnosi się do normatywnego pojęcia dochodu, które oznacza nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 7 ust. 2 u.p.d.o.o.) to dochód o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. stanowią przychody uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem tych zasobów (eksploatacyjne, remontowe, administracyjne i inne) – spełniające przesłanki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.f. Tylko tak uzyskane dochody wolne są od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., pod warunkiem przeznaczenia ich na cele wymienione w tym przepisie, tj. na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Zasadnicze kwestie sporne w sprawie sprowadzają się jednakże do prawidłowości zakwalifikowania wskazanych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty przychodów Spółdzielni do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, bądź do przychodów z pozostałej (innej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi) działalności oraz odpowiednio kwalifikacji wskazanych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi bądź kosztów uzyskania przychodów z pozostałej działalności gospodarczej. Rozróżnienie to ma podstawowe znaczenie, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 u.p.d.o.p. przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku, jak również kosztów uzyskania tych przychodów. Wnioskując a contrario należy zatem przyjąć, że przy ustalania dochodu podlegającego opodatkowaniu w spółdzielniach mieszkaniowych należy uwzględnić te przychody i koszty, które związane są z działalnością gospodarczą inną niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

4.3. Przechodząc do pierwszej kategorii spornych wydatków należy rozstrzygnąć, czy koszty obsługi kredytów, tj. zapłacone odsetki i prowizje od kredytów zaciągniętych na termomodernizację zasobów mieszkaniowych mogą być rozliczone w ramach ustalania dochodu uzyskanego z gospodarki zasobami mieszkaniowymi Spółdzielni, czy też innej działalności gospodarczej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego do gospodarowania zasobami mieszkaniowymi nie można zaliczyć kosztów (czyli prowizji i odsetek) pozyskiwania środków finansowych w postaci kredytów, nawet jeżeli kredyty te mają być przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Czym innym jest bowiem koszt środków finansowych pozyskanych na zewnętrz, na realizację zadań związanych z gospodarowaniem zasobami mieszkaniowymi, czym innym zaś koszt poniesiony bezpośrednio na utrzymanie zasobu mieszkaniowego, gdyż tylko w tym drugim przypadku mamy do czynienia z kosztami, których poniesienie współkształtuje dochód zwolniony z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Analizowany przepis stanowi bowiem o środkach "w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów". Prowizje i odsetki są natomiast przeznaczone na cele związane z pozyskaniem środków finansowych, a okoliczność, że owe pozyskane środki finansowe będą przeznaczone na realizację celów związanych z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych niczego nie zmienia, albowiem pierwotna przyczyna ich poniesienia jest inna. Wobec tego prowizje i odsetki od kredytów bankowych zaciągniętych przez Spółdzielnię na realizacje zadań termomodernizacyjnych stanowią koszty uzyskania przychodów w ramach działalności innej aniżeli gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Nie można wobec tego w tej części rozpatrywanego zwolnienia postrzegać wyłącznie poprzez pryzmat celu, któremu służy termomodernizacja. Jak trafnie wskazano w przywołanym powyżej wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt II FSK 130/16, dodatkowym argumentem jest podatkowa kwalifikacja odsetek od lokat tworzonych na zabezpieczenie kredytów zaciąganych na prace termomodernizacyjne. Otóż odsetki od środków zdeponowanych na lokatach terminowych zawsze zaliczane są do kategorii przychodu uzyskanego z kapitałów pieniężnych. Kredyt bankowy jest odwrotnym od lokaty instrumentem finansowy, a skorzystanie z kredytu jest elementem zarządzania finansami jednostki i analogicznie jak w przypadku lokowania kapitału, pomimo pośredniego związku z gospodarką mieszkaniową, operacja ta zachowuje odrębny charakter.

4.4. Kolejna kategoria dotyczy przychodów i kosztów związanych ze sprawami sądowymi oraz kosztami obsługi prawnej, kosztami sądowymi i kosztami egzekucji. W tym zakresie nie można uznać jako prawidłowego stanowiska strony wnoszącej skargę kasacyjną, że wszystkie te przychody i koszty, niezależnie od rodzaju i charakteru należności, których dotyczą powinny być kwalifikowane jako dotyczące innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Podkreślenia wymaga, że zagadnienie to dotyczy przychodów i kosztów obsługi prawnej, kosztów sądowych i komorniczych ponoszonych przez Spółdzielnię w ramach działań zmierzających do odzyskania wierzytelności w zakresie należności czynszowych dotyczących lokali mieszkalnych, użytkowych i innych (np. dzierżawy gruntów). Należy w tym przypadku stwierdzić, że wówczas, kiedy uzyskane z tego tytułu przychody, jak również poniesione koszty dotyczą zasobów mieszkaniowych, to stanowią przychody podatkowe z gospodarki zasobami mieszkaniowymi oraz odpowiednio koszty ich uzyskania, a jeżeli związane są z gospodarowaniem lokalami użytkowymi lub innymi stanowią przychody i koszty ich uzyskania z innej działalności. W tych wszystkich przypadkach gdy opisane powyżej przychody i koszty dotyczą postępowań zmierzających do odzyskania wierzytelności w zakresie należności czynszowych dotyczących lokali mieszkalnych to będą stanowiły odpowiednio przychody i koszty uzyskania przychodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Nie ulega wątpliwości, że za przychody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi należy uznać opłaty wnoszone z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych przez mieszkańców (właścicieli lokali mieszkalnych, uprawnionych do spółdzielczych własnościowych i lokatorskich praw do lokali mieszkalnych), a więc są to czynsze z lokali mieszkalnych a także np. opłaty eksploatacyjne, w tym także na fundusz remontowy. Dotyczy to również tych należności ściągniętych przymusowo w drodze postępowania sądowego i następnie egzekucyjnego. Wobec tego wydatki na koszty obsługi prawnej, koszty sądowe oraz komornicze związane z postępowaniami, których przedmiotem jest dochodzenie i wyegzekwowanie roszczeń z tego tytułu stanowią koszty uzyskania przychodu z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Z kolei zwrócone przez dłużników koszty sądowe i komornicze stanowią przychód z tej działalności. Podzielić wobec tego należy zapatrywania wyrażone w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt II FSK 129/16, że do takich przychodów i kosztów nie będą należeć te, które odnoszą się do lokali użytkowych, gruntów oraz np. do terenów zielonych i placów zabaw jako niezwiązanych bezpośrednio z zarządzaniem (czyli gospodarowaniem) zasobami mieszkaniowymi.

4.5. Na uwzględnienie zasługuje zaś argumentacja skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej, że przychody i koszty związane z wypłaconymi rentami, zadośćuczynieniem oraz odszkodowaniami powinny zostać w świetle art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. zaliczone do działalności gospodarczej innej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Zarówno zwrot wypłaconych odszkodowań jak i koszty ich wypłaty związane są z należnościami mającymi swoją podstawę w przepisach prawa cywilnego. Należności te są wynikiem następstw wypadków poślizgnięcia się na chodniku bądź schodach prowadzących do nieruchomości oraz wypadków na placu zabaw i w windzie. Jak trafnie zauważył NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt II FSK 129/16, wydatków z tego tytułu nie sposób odnieść bezpośrednio do gospodarowania zasobem mieszkaniowym ponieważ są rezultatem odpowiedzialności przewidzianej w innych przepisach, w tym odpowiedzialności deliktowej wynikającej z art. 415 i następnych Kodeksu cywilnego. Czym innym jest wydatek poniesiony bezpośrednio na utrzymanie zasobu mieszkaniowego, a tylko taki można odnieść do uzyskanego dochodu o jakim mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., a czym innym wydatek wynikający z regulacji ustawowej, będący następstwem uchybień w zarządzaniu (winy) w prowadzonej działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami o zróżnicowanym charakterze. Zakres zarządzania przez Spółdzielnię nieruchomościami jest zdecydowanie szerszy niż zakres jej gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada budynki mieszkalne, w których są lokale zarówno mieszkalne jak i użytkowe, a ponadto wynajmuje i zarządza wielolokalowymi nieruchomościami oraz gruntami. Obligatoryjnie zarządza przy tym nieruchomościami stanowiącymi jej mienie oraz nabytym na podstawie ustawy mieniem jej członków, a fakultatywnie zarządza także nieruchomościami niestanowiącymi jej mienia lub mienia jej członków. W niekwestionowanym stanie faktycznym w żaden sposób poniesionych wydatków na rekompensatę szkód oraz przychodów z tego samego tytułu, powstałych w zarządzanych przez Spółdzielnię zasobach nie można przypisać do wydatków poniesionych na gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi. Tym samym należy uznać, że przychody te jak i wydatki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, wpływającymi na ustalenie dochodu o jakim stanowi w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.

4.6. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, gdyż dotyczyła wyłącznie wykładni prawa materialnego, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości, a także uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w myśl art. 200 oraz art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).