Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 102/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska(spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. I. Sp. z o. o. w [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. I. Sp. z o. o. w Warszawie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r., nr [....], po zapoznaniu się z wnioskiem spółki [...][...] sp. z o. o. przeciwko Prezydentowi m[...] o ustalenie, że odmowa dokonania aktualizacji opłaty rocznej oraz stawki procentowej dotyczącej działek nr [...] i [...] położonych w [...] przy ul. [...][....] jest nieuzasadniona, na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości.

Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że do Prezydenta m [...] wpłynął wniosek spółki o zmianę stawki opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] położonych w [...] przy ul. [...][...] z 1% na 0,3%. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał brak możliwości zabudowy w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady m [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Do wniosku dołączono operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2014 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Prezydent m [...] pismem z dnia [....] lipca 2017 r. nr [...] odmówił dokonania aktualizacji opłaty rocznej, wskazując, że spółka nie udowodniła, aby zaistniały przesłanki do aktualizacji opłaty rocznej. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Prezydent przesłał dokumenty i stwierdził, że spółka po raz trzeci występuje z wnioskami w sprawie aktualizacji stawki i wysokości opłaty rocznej i obie sprawy zostały już rozstrzygnięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniami o sygn. akt [...] i [...], od których spółka wniosła sprzeciwy do sądu powszechnego. W dniu [...] lipca 2018 r. pełnomocnik spółki wystąpił o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty wskazujące na brak możliwości zabudowania nieruchomości i prowadzenia działalności gospodarczej, co jego zdaniem uzasadnia zmianę wysokości stawki.

Rozpatrując złożony wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 ust. 7 (winno być art. 79 ust. 7) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w postępowaniu przed Kolegium stosuje się odpowiednio tylko niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem jest bezprzedmiotowe, bowiem sprawa aktualizacji stawki opłaty rocznej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości oraz wysokości tej opłaty była rozpatrywana przez kolegium na skutek wniosku spółki z dnia [...] grudnia 2014 r. Obie sprawy zostały już rozstrzygnięte przez Kolegium orzeczeniami z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] i [...], w których Samorządowe Kolegium Odwoławcze oddaliło wnioski spółki z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczące aktualizacji opłaty i wysokości stawki tej opłaty. Orzeczenia te dotyczyły tego samego stanu faktycznego, bowiem dotyczyły aktualizacji opłaty i wysokości stawki tej opłaty w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wnioskodawca wniósł od tych orzeczeń sprzeciwy do sądu powszechnego. Sprawy są w toku i nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone. W tej sytuacji do czasu ich zakończenia rozpatrywanie kolejnego wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej i wysokości stawki opłaty rocznej tej samej nieruchomości jest bezprzedmiotowe. W tym stanie niezbędne stało się umorzenie na podstawie art. 105 kpa wskutek bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Równocześnie organ pouczył wnioskującą spółkę, że zgodnie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami strona niezadowolona z niniejszego orzeczenia może wnieść od niego sprzeciw w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Wniesienie sprzeciwu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje utratę mocy niniejszego orzeczenia.

Na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła spółka [...][....]. W uzasadnieniu skarżąca spółka wyjaśniła, odwołując się do orzecznictwa sądowego, że jej zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwym do rozpatrzenia złożonej skargi. Zdaniem skarżącej spółki kwestią formalną do rozstrzygnięcia na wstępie jest zakres zaskarżonego orzeczenia. Sentencja orzeczenia zawiera sformułowanie, że dotyczy ona wniosku o ustalenie, że odmowa dokonania aktualizacji opłaty rocznej i stawki procentowej jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia znajdują się argumenty odnoszące się zarówno do kwestii aktualizacji opłaty rocznej, jak i zmiany stawki procentowej, jednocześnie skarżąca spółka nie otrzymała żadnego orzeczenia dotyczącego sprawy [...], dotyczącej również opłaty rocznej. W związku z tym powstaje pytanie, jaki ostatecznie jest zakres zaskarżonego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przy zakresie określonym w sposób niejasny orzeczenie powinno zostać uchylone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało prawa umorzenia postępowania w związku z jego bezprzedmiotowością z tego powodu, że toczy się - wszczęta wcześniej sprawa dotycząca innego okresu opłaty rocznej i stawki procentowej - albowiem pomiędzy ówczesnym postępowaniem i obecnym nie ma tożsamości czasowej i przedmiotowej. Wniosek w ramach pierwszego postępowania dotyczył końcówki 2014 r., zaś wniosek w obecnym postępowaniu dotyczy okresu od grudnia 2016 r. Sprawa wniesiona w 2016 r. dotyczy zatem zupełnie innego stanu faktycznego, a zatem rozpoznanie jej nie jest bezprzedmiotowe. W opisie stanu faktycznego sprawy brakuje informacji, że pełnomocnik skarżącej spółki złożył operat szacunkowy, z którego wynikała zmiana wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co powinno skutkować zmianą wartości opłaty od użytkowania wieczystego i było przesłanką dokonania aktualizacji tej opłaty. Wniosek w sprawie objętej zaskarżonym orzeczeniem dzielą dwa lata od wcześniejszego wniosku. Sprzeciw od pierwszych orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpoznawany obecnie przez sąd powszechny może nie zostać rozpoznany merytorycznie, postępowanie może zostać zawieszone (co się zresztą już stało), powództwo może zostać umorzone lub cofnięte. W takiej sytuacji - w razie przyjęcia argumentacji organu wnioskodawca pozbawiony zostaje całkowicie prawa do aktualizacji opłaty rocznej i zmiany stawki procentowej za 2016 r. i to pomimo że zachodzą ku temu oczywiste powody i dowody. Organowi umknął też fakt, że sąd powszechny rozpoznający sprzeciw złożony w sprawach [...] i [...] odnosi się do stanu faktycznego dotyczącego konkretnego momentu w czasie – [...] grudnia 2014 r. W tej sytuacji Sąd ów nie bada, czy do zmiany wartości nieruchomości czy do okoliczności uzasadniających zmianę stawki procentowej opłaty rocznej doszło w 2015 i 2016 r. Strona postępowania uprawniona jest do szybkiego i sprawnego działania organów administracji - nawet w tak szczególnym postępowaniu, jak postępowanie dotyczące użytkowania wieczystego, stawki procentowej i opłaty rocznej. Wobec faktu złożenia pismem z dnia [...] lipca 2018 r. nowych dowodów w sprawie postępowanie nie jest obecnie bezprzedmiotowe i powinno być kontynuowane.

W tej sytuacji skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i obciążenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze kosztami postępowania według norm przepisanych - w tym kosztami ustanowienia w nim pełnomocnika skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia tej skargi. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego zgodnie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który jest równoznaczny z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Wniesienie sprzeciwu w terminie powoduje utratę mocy orzeczenia Kolegium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Na wstępie wyjaśnić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] października 2019 r. wydało 2 orzeczenia o tym samym numerze ([...]). Jedno orzeczenie dotyczyło umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania wieczystego, a drugie dotyczyło sprawy zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości z 1% na 0,3%. Skarga w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania wieczystego opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania wieczystego została przez Sąd zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 65/20. Skarga w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania została zarejestrowana przez Sąd pod sygn. akt I SA/Wa 102/20.

Niniejsza sprawa dotyczy zatem orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającego postępowanie w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu prawa użytkowania.

Zasady i tryb postępowania w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oraz określenia wysokości opłat za użytkowanie wieczyste regulują m.in. przepisy art. 72-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.). Wynika z nich, że kwestię opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od ceny nieruchomości gruntowej określonej zgodnie z art. 67 powołanej ustawy. Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest zróżnicowana i uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana. Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. Z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej użytkownik wieczysty może wystąpić m.in. w przypadku, gdy proponowana zmiana jest zgodna z przeznaczeniem nieruchomości ustalonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku, o którym mowa, właściwy organ przedstawia pisemne stanowisko w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu ustalonego na podstawie zgodnego oświadczenia stron albo orzeczenia sądu. Nowa stawka opłaty obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym została ustalona.

Na podstawie przepisów przejściowych art. 221 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przepisy art. 72 ust. 3 stosuje się odpowiednio do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem nieruchomości, dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone w wysokości powyżej 3%. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonują właściwe organy, stosując tryb postępowania określony w art. 78-81 powołanej ustawy. W przypadku odmowy zmiany wysokości stawki procentowej użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. W przypadku nierozpatrzenia żądania w terminie 30 dni użytkownik wieczysty może, w terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania, skierować sprawę do kolegium. Przepisy art. 77-80 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 80 ust. 1, od orzeczenia kolegium organ lub użytkownik wieczysty może wnieść sprzeciw do sądu powszechnego. Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.

Z przedstawionych regulacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyciągnęło wniosek, że wszelkie sprawy dotyczące wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, w tym i zmiany wysokości stawki procentowej podlegają kognicji sądu powszechnego, co oznacza, że droga sądowoadministracyjna jest niedopuszczalna.

Z taką oceną Sąd orzekający nie może się zgodzić. Sąd rozpoznał skargę skarżącej Spółki, mimo że jej przedmiotem jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w trybie przepisów art. 77-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie orzeczenia wydane przez organ w oparciu o te przepisy podlegają co do zasady zaskarżeniu w drodze sprzeciwu do sądu powszechnego, jednak zgodnie z ugruntowanym już w orzecznictwie sądowym poglądem, w przypadku gdy orzeczenia te nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty (poprzez oddalenie wniosku lub ustalenie nowej wysokości opłaty lub nowej wysokości stawki procentowej), podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 876/07, LEX nr 413615, z dnia 11 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1141/06, LEX nr 299413, z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1008/09, z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1570/10). Wskazać przy tym trzeba na brzmienie art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że rozstrzygnięcia tego organu wydane na podstawie tych przepisów podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Z przepisów art. 77-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika, że sprzeciw do sądu powszechnego, przewidziany w art. 80 ust. 1 tej ustawy, służy od merytorycznego orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego. Orzeczenie to organ ten wydaje na skutek rozpatrzenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej, w sytuacji gdy nie doszło do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Obowiązek polubownego załatwienia nakłada art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero, gdy do tego nie doszło, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Wówczas od tego orzeczenia odwołanie nie przysługuje (art. 73 ust. 3 zdanie drugie), ale przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego. Oznacza to, że takie orzeczenie kolegium jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty, tzn. co do zasadności dokonanego przez organ wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to postępowanie główne, kończące się załatwieniem sprawy co do meritum. Jednakże w trakcie tego postępowania, kończącego się wydaniem merytorycznego orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych (wpadkowych, incydentalnych) zakończonych rozstrzygnięciami co do różnych kwestii procesowych. Odpowiednie stosowanie tylko niektórych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, nie oznacza, w ocenie Sądu, aby inne niż te, o których mowa w art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegały kognicji sądu powszechnego czy też nie podlegały zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżone orzeczenie kończy w sposób niemerytoryczny rozpoznanie złożonego wniosku, wydane bowiem zostało na podstawie art. 105 § 1 kpa. Artykuł 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje, aby od takiego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego służył sprzeciw do sądu powszechnego, służy on bowiem od orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3, którym orzeczenie o umorzeniu postępowania nie jest. Zdaniem Sądu na takie właśnie orzeczenie służy skarga do sądu administracyjnego, jest ono bowiem aktem, w którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o umorzeniu postępowania jest bowiem orzeczeniem formalnie kończącym postępowanie w rozumieniu powołanego przepisu. W tej sytuacji Sąd uznał, że wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odrzucenie skargi jest bezzasadny.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpatrzenia złożonej skargi Sąd orzekający zwraca uwagę, że zostało ono wydane na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przepis art. 105 § 1 kpa, na który powołał się organ, wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (A. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, Wydanie 7, str. 485). Umorzenie postępowania następuje w szczególności, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie występują bowiem wszystkie konieczne elementy materialnego stosunku prawnego sprawy o zmianę wysokości stawki procentowej opłaty za użytkowanie wieczyste. W sprawie tej występuje bowiem podmiot, skarżąca Spółka będąca użytkownikiem wieczystym, która niewątpliwie nie rezygnuje z rozpoznania złożonego wniosku. Istnieje także strona przedmiotowa, czyli prawo użytkowania wieczystego skarżącej spółki w gruncie objętym wnioskiem o zamianę wysokości stawki procentowej, podstawa prawna rozpatrzenia sprawy, żądanie zawarte we wniosku o ustalenie zasadności zmiany wysokości stawki procentowej opłaty za użytkowanie wieczyste. Wobec tego w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było rozpatrzyć wniosek skarżącej Spółki złożony w dniu [...] grudnia 2016 r. co do istoty, poprzez ocenę zasadności wniosku, czyli poprzez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2020 r. Dz. U. poz. 65 ze zm.). Orzeczenie wydane na podstawie tego przepisu będzie natomiast podlegało zaskarżeniu sprzeciwem do sądu powszechnego. Orzeczenie tego rodzaju nie ma charakteru decyzji administracyjnej, ponieważ jest wydawane w sprawie cywilnej rozpatrywanej poza postępowaniem administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 306/06, opubl. CBOSA). Orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako kończące postępowanie przed organem administracji publicznej powinno rodzajowo ze swojej istoty umożliwiać stronie przeniesienie sporu co do opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przed sąd powszechny, jako że sprawa ta ma w istocie charakter cywilnoprawny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 889/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 472/06).

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało przepis art. 105 § 1 kpa w związku z art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Wydane w niniejszej sprawie orzeczenie (formalne) kończące postępowanie przed organem administracji publicznej zamyka bowiem skarżącej Spółce możliwość wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego, chociaż w istocie sprawa zmiany wysokości stawki procentowej opłaty za użytkowanie wieczyste nie została ostatecznie, merytorycznie rozstrzygnięta.

Rozpatrując niniejszą skargę, Sąd wziął pod uwagę, że (co Sądowi wiadome jest z urzędu) sądy cywilne odrzucają pozwy (sprzeciwy) złożone w sprawach tego typu zakończonych niemerytorycznym orzeczeniem. Jak wyjaśnił Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt VI ACa 326/13 "Powyższy tryb postępowania, prowadzący do skutecznego zainicjowania postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, aktualny jest jednak wyłącznie wówczas, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało jedno z dopuszczalnych w tym trybie orzeczeń, to jest orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, a więc gdy rozpoznało ten wniosek merytorycznie. Sąd powszechny nie jest natomiast właściwy w przypadku wydania przez SKO orzeczenia o charakterze formalnym, to jest umarzającego postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości (art. 105 k.p.a.)". W ocenie Sądu, w takiej sytuacji odrzucenie skargi przez sąd administracyjny prowadziłoby do pozbawienia strony skarżącej prawa do sądu, które jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniach z dnia 25 stycznia 1995 r. (sygn. akt W 14/94, OTK z 1995 r. Nr 1 poz. 19) oraz z dnia 10 lipca 2000 r. (sygn. akt SK 12/99, OTK z 2000 r. Nr 5 poz. 143), oznacza materialną, rzeczywistą możliwość poszukiwania ochrony sądowej w każdej sprawie, a nie tylko formalną dostępność drogi sądowej w ogóle.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu, ponownie rozpozna wniosek złożony w dniu [...] grudnia 2016 r. i zakończy wszczęte tym wnioskiem postępowanie jednym z merytorycznych rozstrzygnięć wynikających z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) orzekł jak w sentencji.