Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 563/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40b ust. 1 pkt 3, art. 12b ust.5, art. 40 ust. 8, art. 40a ust.2 pkt 2a, art. 40d ust.1 i 2
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: par. 1, par4, par 5
journal: Dz.U. 1995 nr 25 poz 133
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.
article: par. 21 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1183
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu  geodezyjnego i kartograficznego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za uwierzytelnienie dokumentów geodezyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

Uzasadnienie

W dniu [...] stycznia 2015 r. J. P. złożył do Starosty [...] wniosek o uwierzytelnienie dokumentów opracowanych przez niego, jako wykonawcę prac geodezyjnych, oznaczonych identyfikatorem zgłoszenia nr [...]

Starosta B. w dniu [...] stycznia 2015 r. sporządził dokument obliczenia opłaty nr [...] odnoszący się do powyższej dokumentacji, ustalając wysokość należnej opłaty w kwocie [...]zł tj. za 1 oryginał (50 zł) oraz za 4 kopie po [...] zł.

W związku z tym dniu [...] sierpnia 2015 r. do Starosty [...], J. P., będący wspólnikiem Biura Geodezyjnego spółki cywilnej A. M. i J. P., wniósł o ustalenie opłaty za uwierzytelnienie mapy do celów projektowych dla działki nr [...] położonej w [...]

Jego zdaniem, opłata została pobrana nienależnie, gdyż w świetle art. 12b ust.5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązującego przed nowelizacją, przyjęcie materiałów do zasobu właściwy organ potwierdza wpisem do ewidencji materiałów zasobu, a także opatrzeniem dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca pracy realizuje prace geodezyjną odpowiednimi klauzulami urzędowymi. Czynności te, organ w takiej sytuacji powinien dokonać z urzędu. Tymczasem Starosta B. odmówił opatrzenia klauzulami dokumentów przeznaczonych dla ich zleceniodawcy z urzędu, twierdząc, że dla tego celu niezbędne jest złożenie odrębnego wniosku o ich uwierzytelnienie.

J. P. zwrócił ponadto uwagę, że naliczając opłatę za uwierzytelnienie dokumentów co do zgodności z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust.1a i 1b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne lub z dokumentami przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego organ zgodności tej nie wykonał. Opłata została pobrana za opatrzenie dokumentów pieczątką, z której wynika, że dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego, co nie ma nic wspólnego ze zbadaniem zgodności.

Zdaniem wnioskodawcy wadliwe jest także obliczenie należnej opłaty. Organ obliczył kwotę [...]zł za jeden uwierzytelniony dokument oraz za 4 jego kopie, podczas, gdy do uwierzytelnienia zostały przedłożone 5 kopii dokumentu. Nie złożono natomiast dokumentu pierwotnego, a jedynie jego reprodukcję. Opłata powinna wynieść zatem [...] złotych z uwzględnieniem współczynnika k = 0,5 za uwierzytelnienie 5 kopii po [...] złotych za każdy z nich.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Starosta B. ustalił dla wspólników spółki cywilnej opłatę za uwierzytelnienie dokumentów opracowaną przez wykonawcę robót geodezyjnych w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, że po pozytywnej weryfikacji wniosku z dnia [...] stycznia 2015 r. o uwierzytelnienie dokumentów, w dniu [...] stycznia 2015 r. zostały włączone do zasobu, a materiały zostały opatrzone klauzulami zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 914), za co naliczona została stosowna opłata utrwalona w Dokumencie Obliczenia Opłaty DOO [...] i przedstawiona w tabeli stanowiącej treść decyzji. Starosta stwierdził, że mapa do celów projektowych jako dokument sporządzony do celów budownictwa, stanowi dokumentację sporządzoną na potrzeby postępowań administracyjnych lub sądowych oraz czynności cywilnoprawnych, a więc w konsekwencji jest przedmiotem uwierzytelniania. Zatem na podstawie wyraźnego wskazania w § 21 ust.3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1183) mapy do celów projektowych opatruje się klauzulą, której wzór określa załącznik nr 5 do rozporządzenia i w sytuacji złożenia ich do państwowego zasobu geodezyjnego organ prowadzący zasób, stosownie do regulacji wynikającej z brzmienia art. 40b ust.1 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dokonał ustalenia należności z tego tytułu. Odnośnie wysokości naliczonej opłaty organ administracji stwierdził, że ustalił ją na podstawie tabeli nr 16 lp. 3 i 4 załącznika do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zdaniem Starosty, opłatę za uwierzytelnienie dokumentów ustala się w wysokości 50 zł za pierwszy egzemplarz uwierzytelnionego dokumentu oraz 5 zł za każdy kolejny tego samego dokumentu (kopię). Ust. 16 załącznika określa wzory, które powinny być stosowane m.in. do tabeli 16 lp. 1-5, jednakże czytane łącznie z ust. 3-7 załącznika, z których wynika, że współczynnik K i CL stosuje się tylko w przypadku udostępniania Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego.

Starosta zaznaczył ponadto, że w przypadku przedłożenia przez wykonawcę kilku identycznych egzemplarzy dokumentów, nie ma możliwości dokonania innej kwalifikacji, jak przyjęcie, że co najmniej jeden z tych dokumentów stanowi "dokument uwierzytelniany (oryginał)", natomiast pozostałe stanowią kopię uwierzytelnianego dokumentu.

Po rozpoznaniu odwołania J. P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wykonawca pracy zawiadamia organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego zostały zgłoszone prace geodezyjne lub prace kartograficzne, o zakończeniu tych prac, przekazując zbiory nowych, zmodyfikowanych lub zweryfikowanych danych, które należą do zakresu informacyjnego baz danych, prowadzonych na podstawie ustawy przez ten organ oraz dokumenty wymagane przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub ich uwierzytelnione kopie.

Z kolei stosownie do art. 12b ust. 5 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej potwierdza ich przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu, a także uwierzytelnia dokumenty opracowane na podstawie wykonanych prac geodezyjnych lub prac kartograficznych na potrzeby postępowań administracyjnych, postępowań sądowych lub czynności cywilnoprawnych, jeżeli w sprawie tego uwierzytelnienia złożony został wniosek. Uwierzytelnienie polega na potwierdzeniu zgodności dokumentu z danymi zawartymi w bazach prowadzonych przez starostę lub z dokumentacją przekazaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w sposób i w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 12d ust. 2 ustawy. Warunkiem uwierzytelnienia składanych dokumentów jest zatem złożenie stosownego wniosku, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane.

Organ II instancji wskazał, że jednocześnie zgodnie z art. 40 b ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ prowadzący zasób geodezyjny i kartograficzny ma obowiązek pobierać opłaty za uwierzytelnianie dokumentów opracowanych przez wykonawcę prac geodezyjnych lub kartograficznych, co do zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1 b ustawy lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Również z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2014 r., poz.914) wynika - zdaniem organu odwoławczego - obowiązek pobierania opłaty za uwierzytelnienie dokumentów.

Odnosząc się do zarzucanego we wniosku, jak i odwołaniu braku faktycznego przeprowadzenia czynności uwierzytelnienia dokumentów organ odwoławczy podkreślił, że uwierzytelnienie polega na potwierdzeniu zgodności dokumentu z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1b ustawy, lub z dokumentacją przekazaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w sposób i w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 12d ust. 2 ustawy. Opatrzenie zweryfikowanych dokumentów odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w art. 12b ust. 5 ustawy stanowi uwierzytelnienie tych dokumentów. Świadczy o tym zawarte w art. 12b ustawy i w § 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania odesłanie do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183). Przewiduje on dwa wzory klauzul: tj. wzór klauzuli, którą opatruje się kopie materiału zasobu, w tym kopie dokumentów, które wchodzą w skład operatów technicznych wpisanych do ewidencji materiałów zasobów o treści: "poświadcza się zgodność niniejszej kopii z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego" oraz wzór klauzuli, którą opatruje się dokumenty będące rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych oraz wysokościowych o treści: "poświadcza się, że niniejszy dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego". W świetle powyższego - zdaniem organu odwoławczego - nieuzasadniony jest zarzut, że organ nie dokonał w istocie uwierzytelnienia przygotowanych i przedstawionych przez skarżącego dokumentów.

Organ administracji nie zgodził się także z zarzutem wadliwego ustalenia wysokości opłaty, wskazując że kwota ta wynika z Tabeli nr [...] załącznika do ustawy określającego wysokość stawek podstawowych w odniesieniu do odpowiednich jednostek rozliczeniowych, wysokość współczynników korygujących oraz zasady ustalania tych współczynników, a także szczegółowe zasady obliczania wysokości opłaty. Według tabeli nr [...] Lp. 3 tego załącznika, stawka podstawowa za uwierzytelniony dokument wynosi [...] zł, natomiast stawkę za kopię uwierzytelnianego dokumentu, zgodnie z Lp. 4, określa się w wysokości [...] zł za kopię uwierzytelnianego dokumentu. Nie ma możliwości zastosowania innych stawek. Współczynnik K=0,5 nie ma natomiast zastosowania do obliczenia wysokości opłaty za uwierzytelnienie. Z treści załącznika wynika, iż zakres stosowania współczynników korygujących dotyczy wyłącznie sytuacji udostępniania materiałów zasobu. Uwierzytelnianie dokumentów opracowanych przez wykonawcę pracy geodezyjnej lub prac kartograficznych, co do zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1 b ustawy lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 40 b ust. 1 pkt 3 ustawy) jest natomiast czynnością materialno-techniczną i nie jest udostępnieniem materiału z zasobu. To wykonawca sam dostarcza produkt do uwierzytelnienia. W tej sytuacji to, że w dokumencie obliczenia opłaty sformułowano w kolumnie "Nazwa materiału/nazwa usługi/nazwa czynności" zapis niezgodnie z treścią art. 40b ust. 1 pkt 3 ustawy, nie miało wpływu na wysokość opłaty.

W ocenie organu odwoławczego prawidłowo również przyjęto, że do uwierzytelnienia przedłożono 1 dokument i 4 jego kopie. Kopia to dokładne odtworzenie oryginału dokumentu, zarówno jego treści jak i układu graficznego. W związku z tym należy przyjąć, że w efekcie prac geodezyjnych wytworzony został dokument - mapa do celów projektowych, natomiast pozostałe w tym przypadku trzy mapy powstały w wyniku reprodukcji dokumentu pierwotnego i stanowią one kopie dokumentu pierwotnego. Żaden przepis prawa nie daje podstaw do przyjęcia, że zleceniodawca otrzymuje wyłącznie kopię.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, J. P. zarzucił, że organ powinien rozpatrzyć wniosek na podstawie art. 12b ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, tj. dniu [...] stycznia 2015 r., a nie w dacie wydania decyzji, zwłaszcza że organ dokonał naliczenia opłaty już w dniu [...] stycznia 2015 r., a więc przed zmianą tego przepisu wprowadzoną w lipcu 2015 r.

Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżący dowodził, że wspomniany przepis zobowiązywał organy do potwierdzenia z urzędu, a nie na wniosek, faktu przyjęcia zbiorów danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz opatrzenia dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych realizuje prace geodezyjne odpowiednimi klauzulami. W konsekwencji wykonawcy prac geodezyjnych w takich okolicznościach nie byli zobowiązani do składania wniosku o uwierzytelnienie przygotowanych dokumentów klauzulami urzędowymi, ani ponoszenia opłaty od takiego wniosku.

Według skarżącego organ nie udowodnił, że faktycznie dokonał uwierzytelnienia dokumentów. Czynność uwierzytelnienia nie sprowadza się bowiem do przybicia pieczątki, ale do zbadania zgodności uwierzytelnianego dokumentu z danymi zawartymi w bazach danych. Pieczątka znajdująca się na dokumentach skarżącego takiego badania nie potwierdza. Poświadcza ona jedynie, że dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z powyższego, zdaniem skarżącego, wynika że starosta w istocie nie dokonał czynności uwierzytelnienia zgodnie z wnioskiem, a opłata została naliczona nienależnie.

Skarżący wskazał na przepisy dwóch rozporządzeń, które - jego zdaniem - nie są ze sobą spójne w zakresie uwierzytelniania dokumentów geodezyjnych.

W świetle § 21 ust.3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokumenty będące rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych oraz wysokościowych, a w szczególności mapy do celów prawnych, mapy do celów projektowych oraz mapy zawierające wyniki geodezyjnej inwentaryzacji obiektów budowlanych, których kopie są częścią składową operatów technicznych wpisanych do ewidencji materiałów zasobu, opatruje się klauzulą, której wzór określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. Nie ma w tym przepisie, ani w całym rozporządzeniu słowa na temat uwierzytelnienia. Ponadto art. 12b ust. 5 ustawy w ówczesnym brzemieniu (styczeń 2015 r.) wskazuje na to rozporządzenie jako źródło klauzul przystawianych na dokumentach dla zleceniodawcy. W ustawie, ani w rozporządzeniu nr 1 nie ma zapisu dotyczącego płatności za opatrywanie klauzulami map do celów projektowych.

Z kolei § 2 ust. 1 drugiego rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych stanowi, że dokumenty opracowane przez wykonawców prac geodezyjnych lub prac kartograficznych na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych podlegają uwierzytelnieniu poprzez opatrzenie tych dokumentów odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym przepisie nie ma jednak zapisu dotyczącego delegacji, co do wydania przepisów na temat odpowiednich klauzul urzędowych stosowanych przy uwierzytelnianiu. Nie odnosi się do jakichkolwiek klauzul stosowanych na wynikowych dokumentach geodezyjnych, oprócz tych, które są przyjmowane do zasobu, które nie podlegają uwierzytelnianiu.

Mając na uwadze powyższe przepisy, skarżący zarzucił, że skoro organ jedynie poświadczył pieczęcią, że przedstawiony przez skarżącego dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, to faktycznie skarżący nie zapłacił za zbadanie zgodności z danymi zawartymi w bazach danych lub z dokumentacją przekazaną do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Poświadczenie takie jest natomiast konsekwencją pozytywnej weryfikacji określonej w art. 12 b ust. 1- 5 ustawy, która nie podlega opłacie, co nie jest tożsame z badaniem zgodności dokumentu z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b ustawy, za którą należą się opłaty.

Zdaniem skarżącego organ nie wskazał również daty uwierzytelnienia tj. daty zbadania zgodności dokumentu z danymi zawartymi w bazach danych, lecz wyłącznie datę przyjęcia operatu technicznego do zasobu. Brak ten potwierdza wątpliwości co do tego czy takie zbadanie miało miejsce, a więc czy faktycznie dokonano uwierzytelnienia.

Skarżący zarzucił również, że niewłaściwie określono jednostkę rozliczeniową, gdyż błędnie uznano, że egzemplarze mapy, które przekazał do uwierzytelnienia, to są wszystkie egzemplarze jakie wykonał, a przynajmniej, że wśród nich jest ten jeden "dokument pierwotny - oryginał" mapy. Założenie to jest błędne, ponieważ do wniosku o uwierzytelnienie wcale nie musiał przekazywać wszystkich egzemplarzy, a ponadto wcale nie musiał przekazywać jakiegoś "dokumentu pierwotnego".

Niewłaściwe określono również współczynniki korygujące opłatę. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że stosowanie współczynnika korygującego K=0,5 dotyczy wyłącznie sytuacji udostępnienia materiałów zasobu, a nie czynności uwierzytelnienia dokumentów przedstawionej w tabeli nr 16 Ip. 3 i 4 załącznika do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Art. 40d ust. 1 ustawy przewiduje, że opłata za udostępnianie materiałów zasobu oraz za wykonanie czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1 (czyli m. in. uwierzytelnienie dokumentów) jest iloczynem odpowiednich stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących lub sumą takich iloczynów. Z powyższego przepisu wynika, że również na cenę uwierzytelniania mają wpływ współczynniki korygujące. Taki właśnie iloczyn stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących przewidują wzory w ust. 16 załącznika do ustawy do obliczenia opłaty za uwierzytelnienie dokumentów (tabela nr 16 Ip. 3 i 4). Współczynnik K natomiast stosuje się w m. in. przypadku udostępniania materiałów zasobu wykonawcom prac geodezyjnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia. W takim przypadku współczynnik K równy jest wartości 0,5. Z uwagi na fakt, iż firma skarżącego jest wykonawcą prac geodezyjnych podlegających obowiązkowi zgłoszenia we wzorze przy obliczaniu wysokości opłaty za uwierzytelnienie dokumentów powinien być zastosowany współczynnik K=0,5.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż rację ma skarżący wytykając organowi odwoławczemu posługiwanie się znowelizowaną treścią art. 12b ust.5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wprowadzoną ustawą z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U z 2015r. poz. 831 ) z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 2015 r. Wynika to stąd, że dokumentację techniczną wraz z mapami wynikowymi z wykonania prac geodezyjnych, w tym wypadku mapy dla celów projektowych skarżący złożył do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w B. wraz z wnioskiem w dniu [...] stycznia 2015 r.

Mimo to rozstrzygnięcie jest prawidłowe, argumentacja organu odpowiada bowiem w istocie rozumieniu wspomnianego przepisu przed nowelizacją. Przepis ten stanowił wówczas, że przyjęcie zbioru danych lub innych materiałów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej potwierdza wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu, a także opatrzeniem dokumentów przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych lub kartograficznych realizuje prace geodezyjne lub prace kartograficzne, odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy.

W orzecznictwie sądowym nie ma jednolitego stanowiska co do tego, czy nadawanie klauzul wskazanych w tym przepisie w dacie złożenia dokumentacji, następuje z urzędu, czy tylko po złożeniu wniosku przez wykonawcę prac. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 785/15 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) uznał, że wspomniany przepis nie daje podstaw do wywiedzenia dwóch sposobów opatrywania dokumentów odpowiednimi klauzulami na wniosek i z urzędu. Sąd zwrócił uwagę, że szczegółowy tryb uwierzytelniania dokumentów reguluje w sposób wyłączny rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 914). W świetle § 4 rozporządzenia jedynym trybem uwierzytelnienia jest uwierzytelnienie na wniosek. To wykonawca prac geodezyjnych decydował bowiem o tym, które dokumenty mają być oklauzulowane, a które nie. Sąd zaznaczył przy tym, że właśnie z powodu błędnej interpretacji omawianego przepisu, ustawą z dnia 15 maja 2015 r. dokonano jego nowelizacji, co miało doprowadzić do doprowadzić do spójności z treścią art. 12d ust. 2, art. 40b ust.1 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisami załącznika do ustawy, zawartymi w Tabeli nr 16 w wierszach o lp. 3 i 4. Powyższe stanowisko ustawodawcy dodatkowo potwierdza, że nigdy nie było zamiarem ustawodawcy wprowadzenie trybu uwierzytelnienia dokumentów z urzędu.

Odmienne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyroku z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1693/15 (opubl. w CBOSA). W ocenie Sądu z przepisu tego wynikało wyraźnie, iż na przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbioru danych lub innych materiałów składały się dwie równoczesne, dokonywane z urzędu, czynności właściwego organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej - jedna to wpis do ewidencji, a druga opatrzenie dokumentów, przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego prace zostały wykonane, odpowiednimi klauzulami urzędowymi. Wobec powyższego nie ma potrzeby sięgania do wspomnianego już rozporządzenia wykonawczego z 2014 r., ale do wydanego na podstawie art. 40 ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, do którego odsyła art. 12b ust.5, rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 25 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1183), zawierającego w załącznikach wzory klauzul, którymi zaopatruje się materiały wpisane do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wynika z tego, że tryb wnioskowy nie był jedynym trybem uwierzytelniania dokumentów.

Z kolei w wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15 (opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny uznał - i do tego poglądu skłania się także sąd rozpoznający niniejszą sprawę - że uwierzytelnienie dokumentów i prac geodezyjnych następowało z urzędu, co było zasadą działania właściwych organów, za wyjątkiem jednak uwierzytelniania dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych. W opinii sądu takie stanowisko znajduje oparcie przede wszystkim w sformułowaniu przepisu delegacyjnego. Art. 12b ust. 5 ustawy nie stanowi kompletnej podstawy, na gruncie której należy przeprowadzić ocenę woli ustawodawcy. W świetle art. 12d ust. 2 ustawy uprawniona jest zatem konkluzja, że w zakresie objętych nim materiałów organ winien działać na wniosek. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2676/15 (opubl. w CBOSA). W ocenie NSA z faktu, że art. 12b ust. 5 ustawy nie wskazuje, iż opatrzenie klauzulami urzędowymi następuje na wniosek wykonawcy prac geodezyjnych, nie można wywodzić normy, według której opatrzenie dokumentów geodezyjnych odpowiednimi klauzulami następuje bez wniosku geodety, czyli z urzędu. Sąd zauważył, że w kontekście systemowego uregulowania w prawie geodezyjnym zagadnienia opatrywania dokumentów klauzulami urzędowymi, przepis art. 12b ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w brzmieniu do 1 lipca 2015 r. nie może być odczytywany w oderwaniu od przepisów normujących tryb uwierzytelniania dokumentów. Jedynym aktem prawnym, normującym szczegółowy tryb uwierzytelniania dokumentów było obowiązujące nadal rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych, wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 12 d ust.2 ustawy. W świetle § 4 rozporządzenia, jedynym trybem uwierzytelniania dokumentów przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej jest uwierzytelnienie na wniosek. Nawiązując do wcześniejszego wyroku z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 785/15, Naczelny Sąd Administracyjny ponownie stwierdził, że to wykonawca prac geodezyjnych decydował o tym, które dokumenty mają być klauzulowane, a które nie. W realiach rozpatrywanej sprawy nie było uzasadnionych podstaw do zarzucenia organom, że nie było potrzeby składania przez skarżącego wniosku o uwierzytelnienie mapy dla celów projektowych. Z przepisu art. 2 pkt 1 lit a) ustawy wynika, że pracami geodezyjnymi są m. in. prace projektowe i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, grawimetrycznych, magnetycznych oraz astronomicznych w związku z realizacją zadań określonych w ustawie, opracowaniem dokumentacji geodezyjnej dotyczącej nieruchomości na potrzeby postępowań administracyjnych lub sądowych oraz czynności cywilnoprawnych, wykonywaniem opracowań geodezyjno - kartograficznych oraz czynności geodezyjnych na potrzeby budownictwa.

Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2131/15 (opubl. w CBOSA) nie ma podstaw do twierdzenia, aby wspomniane czynności miałyby by być traktowane jako oddzielne kategorie, skoro te same opracowania geodezyjne mogą służyć różnym celom. Przeznaczone dla budownictwa mogą być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym lub sądowym. Mogą również służyć czynnościom cywilnoprawnym, jeżeli nie zostały wykonane na własny użytek wykonawcy, na jego własne potrzeby budowlane, lecz na potrzeby budowlane innego podmiotu, w ramach zawartej z nim umowy cywilnoprawnej (czyli zarazem na potrzeby czynności cywilnoprawnej). W tym wypadku skarżący, jak sam przyznał, wykonał mapę na zlecenie w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i po uwierzytelnieniu miał ją wydać zleceniodawcy. Nie ma zatem powodów do przyjęcia, że prace geodezyjne wykonane i przedstawione do uwierzytelnienia przez skarżącego nie mieszczą się w pojęciu prac wykonywanych na potrzeby czynności cywilnoprawnej i tym samym nie są objęte obowiązkiem ich uwierzytelnienia. Warto ponadto zauważyć, że stosownie do § 1, § 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz.U. Nr 25, poz. 133) mapa do celów projektowych stanowi opracowanie kartograficzne wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę tj. postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, prowadzonego w trybie ustawy Prawo budowlane. Stanowi więc dokument, powstały w wyniku modyfikacji lub weryfikacji zbiorów danych lub materiałów udostępnionych z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w wyniku zgłoszenia pracy geodezyjnej lub pracy kartograficznej oraz opracowania wyników pomiarów własnych wykonanych przez wykonawcę prac geodezyjnych, a następnie przekazanych do zasobu. Skoro jest wykorzystywana dla celów postępowania administracyjnego, także z tego powodu jej uwierzytelnienie powinno następować na wniosek geodety.

Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że w istocie organy nie dokonały uwierzytelnienia złożonej mapy do celów projektowych. Wspomniany przepis art. 12b ust. 5 ustawy w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r. ogólnie stanowił o dokumentach "przeznaczonych dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych lub prac kartograficznych realizuje prace" oraz o opatrywaniu dokumentów "odpowiednimi klauzulami urzędowymi, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie 40 ust. 8 ustawy". Z kolei, na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wydane zostało rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183). W jego § 21 ust. 3 mowa jest m. in. o mapach do celów projektowych, opatrywanych klauzulą, której wzór określa zał. nr 5 do rozporządzenia. Zaś jego ust. 4 stanowi, że klauzule, o których mowa w ust. 3 mogą mieć postać pieczęci albo nadruku umieszczanych w sposób zapewniający uwierzytelnienie materiału zasobu, a w przypadku materiałów zasobu w postaci dokumentów elektronicznych - zestawu danych, zgodnych z odpowiednim schematem XML, logicznie powiązanych z tymi dokumentami w taki sposób, że jakakolwiek późniejsza zmiana tych dokumentów jest rozpoznawalna. Należy zatem przyjąć, że opatrzenie zweryfikowanych dokumentów odpowiednimi klauzulami urzędowymi stanowi uwierzytelnienie tych dokumentów w rozumieniu art. 12 d ust. 2 ustawy. Świadczy o tym odesłanie do tych samych przepisów wykonawczych, zawarte w art. 12 b ust. 5 ustawy przed nowelizacją i w § 2 pkt 1 wydanego na podstawie art. 12 d ust. 2 ustawy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 8 lipca 2014 r. w sprawie sposobu i trybu uwierzytelniania przez organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej dokumentów na potrzeby postępowań administracyjnych, sądowych lub czynności cywilnoprawnych, czyli rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ten akt prawny przewiduje dwa wzory klauzul: tj. wzór klauzuli, którą opatruje się kopie materiału zasobu, w tym kopie dokumentów, które wchodzą w skład operatów technicznych wpisanych do ewidencji materiałów zasobów o treści: "poświadcza się zgodność niniejszej kopii z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego" (załącznik nr 4) oraz wzór klauzuli, którą opatruje się dokumenty będące rezultatem geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych oraz wysokościowych o treści: "poświadcza się, że niniejszy dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego" (załącznik nr 5). Organ poświadczył, że dokument został opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultaty zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co potwierdził skarżący w odwołaniu.

Nieuzasadniony jest zarzut braku uwzględnienia współczynnika k = 0,5 przy obliczeniu opłaty. Stosownie do art. 40b ust.1 pkt. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierają opłaty za uwierzytelnianie dokumentów opracowanych przez wykonawców prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, co do zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1b, lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Według art. 40d ust. 1 ustawy opłata za udostępnienie materiałów zasobu oraz za wykonanie czynności, o których mowa w art. 40 b ust.1 jest iloczynem odpowiednich stawek podatkowych, liczby jednostek rozliczeniowych oraz współczynników korygujących lub sumą takich iloczynów. Natomiast zgodnie z art. 40d ust. 2 ustawy wysokość stawek podstawowych w odniesieniu do odpowiednich jednostek rozliczeniowych, wysokość czynników korygujących oraz zasady ustalania tych współczynników, a także szczegółowe zasady obliczania wysokości opłaty określa załącznik do uchwały. Stosownie do ust. 1 załącznika stawki podstawowe, zwane dalej "Sp", oraz jednostki rozliczeniowe stosowane przy ustalaniu opłat z tytułu udostępniania materiałów zasobu oraz za czynności, o których mowa w art. 40b ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 6, określają tabele nr 1-16. Ust. 3 pkt 1 załącznika w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że przy ustalaniu wysokości opłat stosuje się współczynniki korygujące K w wysokości 0,5% w przypadku udostępnienia materiałów zasobu wykonawcom prac geodezyjnych lub kartograficznych podlegających obowiązkowi zgłoszenia, danych rejestru cen i wartości nieruchomości rzeczoznawcom majątkowym w celu wykonania przez nich wyceny nieruchomości, materiałów zasobu w postaci nieelektronicznej na cele i podmiotom, o których mowa w art. 40 a ust. 2 pkt 2 (a) oraz 0,8% w przypadku udostępnienia materiałów zasobu w celu przeprowadzenia szkolenia w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (b). Z przepisu tego jasno zatem wynika, że chodzi tu o udostępnienie materiałów, nie zaś ich złożenie do zasobu.

Trzeba także zauważyć, że w tabeli 16 poz. 3 i 4 dotyczących opłaty za uwierzytelnianie dokumentów opracowanych przez wykonawcę prac geodezyjnych lub prac kartograficznych co do zgodności tych dokumentów z danymi zawartymi w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a oraz 1b lub z dokumentacją przekazaną przez tego wykonawcę do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opłatę 50 złotych pobiera się za uwierzytelniany dokument i 5 złotych za kopie uwierzytelnianego dokumentu. Wydaje się oczywiste, że w każdym przypadku jeden ze składanych dokumentów uważa się za pierwotny, a każde następne za jego kopie. Rzeczą składającego dokumenty jest wskazanie, który z nich ma być uwierzytelniany, a które są jego kopią. Przekonanie powyższe wzmacnia zmiana przywołanego zapisu wprowadzona przez art. 3 pkt 10 lit.g) ustawy z dnia 29 czerwca 2016 r o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (D.Z.U z 2016 r. poz. 903) obowiązujący od dnia 1 lipca 2016 r., gdzie zamiast dokumentu uwierzytelnianego i jego kopii wprowadzono zapis "pierwszy egzemplarz uwierzytelnianego dokumentu" i "kolejne egzemplarze uwierzytelnianego dokumentu". Trzeba podkreślić, że także w tej tabeli nie ma żadnego odniesienia do zastosowania współczynnika korygującego K.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 718) skargę należało oddalić.