Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 545/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skarg M.P. Przedsiębiorstwo "S." w C. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2013 r. nr: [...];[...];[...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2012 r. o numerach: [...] cofające zezwolenia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2008 nr [...];[...];[...]; 2. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej M.P. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

IV SA/Po 545/13

Uzasadnienie

I

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].10.2012r. nr [...] na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t. Dz.U. z 2007r., Nr 70, poz.473, zwanej dalej również u.w.t. lub ustawą) cofnął wydane M.P. PUH "S." zezwolenie Prezydenta Miasta P. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie pod adresem [...] P. [...][...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31.03.2012r. pracownik placówki handlowej skarżącej A.K. sprzedała alkohol (1 butelkę piwa "W.") osobie nietrzeźwej u której stwierdzono zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 1,16 promila. Fakt ten stwierdzili funkcjonariusze policji, którzy wylegitymowali wychodzącego ze sklepu chwiejnym krokiem W.S. Przyznał on, że wcześniej spożywał alkohol i wskazał ekspedientkę, która sprzedała alkohol. Zeznania funkcjonariuszy były spójne i wiarygodne. Sprzedawczyni przyznała, że sprzedała w/w piwo, jednak nie zauważyła by był on pod wpływem alkoholu. Organ w konfrontacji z zeznaniami funkcjonariuszy policji nie dał wiary zeznaniom sprzedawczyni. Ponadto wskazał, że w sytuacji, gdy kupujący miał 1,16 promila zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, to mało prawdopodobnym jest, by sprzedawczyni nie dostrzegła nietrzeźwości klienta.

Dalej organ wskazał, że ustawodawca na sprzedawców alkoholu nałożył szczególne rygory i zakazy wymagając szczególnej staranności w ich przestrzeganiu. W ocenie organu na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zaistniała przesłanka do cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż w tej placówce napojów alkoholowych.

II

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].10.2012r. nr [...] na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t. Dz.U. z 2007r., Nr 70, poz.473) cofnął wydane M.P. PUH "S" zezwolenie Prezydenta Miasta P. Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie pod adresem [...] P. [...][...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31.03.2012r. pracownik placówki handlowej skarżącej A.K. sprzedała alkohol (1 butelkę piwa "W") osobie nietrzeźwej u której stwierdzono zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 1,16 promila. Fakt ten stwierdzili funkcjonariusze policji, którzy wylegitymowali wychodzącego ze sklepu chwiejnym krokiem W.S. Przyznał on, że wcześniej spożywał alkohol i wskazał ekspedientkę, która sprzedała alkohol. Zeznania funkcjonariuszy były spójne i wiarygodne. Sprzedawczyni przyznała, że sprzedała w/w piwo, jednak nie zauważyła by był on pod wpływem alkoholu. Organ w konfrontacji z zeznaniami funkcjonariuszy policji nie dał wiary zeznaniom sprzedawczyni. Ponadto wskazał, że w sytuacji, gdy kupujący miał 1,16 promila zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, to mało prawdopodobnym jest, by sprzedawczyni nie dostrzegła nietrzeźwości klienta.

Dalej organ wskazał, że ustawodawca na sprzedawców alkoholu nałożył szczególne rygory i zakazy wymagając szczególnej staranności w ich przestrzeganiu. W ocenie organu na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zaistniała przesłanka do cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż w tej placówce napojów alkoholowych.

III

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].10.2012r. nr [...] na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t. Dz.U. z 2007r., Nr 70, poz.473) cofnął wydane M.P. PUH "S." zezwolenie Prezydenta Miasta P. Nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie pod adresem [...] P. [...][...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 31.03.2012r. pracownik placówki handlowej skarżącej A.K. sprzedała alkohol (1 butelkę piwa "W") osobie nietrzeźwej u której stwierdzono zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 1,16 promila. Fakt ten stwierdzili funkcjonariusze policji, którzy wylegitymowali wychodzącego ze sklepu chwiejnym krokiem W.S. Przyznał on, że wcześniej spożywał alkohol i wskazał ekspedientkę, która sprzedała alkohol. Zeznania funkcjonariuszy były spójne i wiarygodne. Sprzedawczyni przyznała, że sprzedała w/w piwo, jednak nie zauważyła by był on pod wpływem alkoholu. Organ w konfrontacji z zeznaniami funkcjonariuszy policji nie dał wiary zeznaniom sprzedawczyni. Ponadto wskazał, że w sytuacji, gdy kupujący miał 1,16 promila zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, to mało prawdopodobnym jest, by sprzedawczyni nie dostrzegła nietrzeźwości klienta.

Dalej organ wskazał, że ustawodawca na sprzedawców alkoholu nałożył szczególne rygory i zakazy wymagając szczególnej staranności w ich przestrzeganiu. W ocenie organu na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zaistniała przesłanka do cofnięcia skarżącej zezwolenia na sprzedaż w tej placówce napojów alkoholowych.

W ustawowym terminie odwołania od powyższych decyzji wniosła M.P. wnosząc o ich uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy względnie o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżąca m.in. zarzuciła:

1/ naruszenie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisów tej ustawy,

2/ art.6 Kpa poprzez działanie wbrew przepisom prawa,

3/ art.7 Kpa poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, nieuwzględnienie ustaleń poczynionych w postępowaniu prowadzonym przez Komisariat Policji P. Północ l.dz. [...], jednoczesne przesłuchanie w charakterze świadków obydwu funkcjonariuszy policji,

4/ art.75 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań właścicielki sklepu i ekspedientki,

5/ art.77 Kpa poprzez nierozpatrzenie materiału zgromadzonego w postępowaniu prowadzonym przez Komisariat Policji P. Północ l.dz. [...],

6/ art.80 Kpa poprzez naruszenie zasady oceniania sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego poprzez ograniczenie postępowania do notatki policyjnej i zeznań dwóch funkcjonariuszy oraz nieprzeprowadzenie pozostałych dowodów,

7/ art.86 poprzez zaniechanie przesłuchania strony,

8/ art.89 i 90 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej i nie wezwanie na rozprawę stron i świadków.

W jednobrzmiącym uzasadnieniu swych odwołań skarżąca podniosła, że przyjęto, iż jednorazowe zdarzenie uprawnia do odebrania przedmiotowych zezwoleń. Stanowisko to jest sprzeczne z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa. Przyjmuje się, ze musi wystąpić co najmniej kilkukrotne naruszenie zasady obrotu napojami alkoholowymi. Na potwierdzenie powyższego skarżąca wskazała liczne orzeczenia i publikacje. Dalej wskazała, że w notatce policyjnej na podstawie której wydano zaskarżone decyzje wskazano również adres sklepu przy ul. P. [...] w P. Skarżąca wprawdzie w tym miejscu prowadzi działalność gospodarczą, ale w postaci punktu LOTTO. Organ I instancji nie wyjaśnił tej wątpliwości. Nie przeprowadził też dowodu z zeznań ekspedientki i kupującego piwo klienta. Organ Instancji w ogóle nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego bezkrytycznie ograniczając się do wniosku policji. Według art.15 ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. Istotne jest więc nie to, czy klient jest nietrzeźwy, lecz to, czy jego zachowanie na to wskazuje. Dalej skarżąca wskazała, że w aktach sprawy brak jest atestu użytego w sprawie alkomatu przenośnego. W zaistniałej sytuacji klienta należało także zbadać na stacjonarnym alkomacie. Z akt wynika, że policjanci wiedzieli, że w sklepie jest monitoring, lecz go nie zabezpieczyli w celu stwierdzenia zachowania klienta. Pisemne wyjaśnienia skarżącej powinny były zmobilizować organ do przeprowadzenia wnikliwego postępowania. Organ I instancji nie przeprowadził żadnych czynności sprawdzających, a w szczególności nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Prezydent przed wydaniem zaskarżonych decyzji nie uzyskał opinii Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Skoro opinia taka jest niezbędna dla wydania zezwolenia, to taka sama procedura powinna obowiązywać przy jego cofnięciu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...].03.2013r. nr [...],[...] i [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje.

W jednobrzmiących uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że w myśl art.18 ust.10 pkt 1 lit.a u.w.t. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się m.in. w przypadku sprzedaży i podawania alkoholu osobom nietrzeźwym. Zarzut, że niedopuszczono strony do udziału w sprawie jest niezasadny, gdyż w aktach znajdują się jej wyjaśnienia pisemne. Ponadto jej pełnomocnik przeglądał akta sprawy i mógł zgłosić stosowne wnioski i uwagi, czego nie uczynił. Kolegium przyjęło, że zeznania funkcjonariuszy policji były wiarygodne, gdyż jako funkcjonariusze publiczni obiektywnie wykonywali swoje obowiązki i nie mieli interesu, by składać fałszywe zeznania. Umorzenie postępowania przygotowawczego w sprawie sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej jest bez znaczenia, gdyż Kolegium orzeka na podstawie Kpa i ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a policja na podstawie przepisów karnych. W niniejszej sprawie ustalono, że osoba, która kupiła alkohol w sklepie skarżącej była nietrzeźwa. Tym samym naruszono przepis art. 18 ust.10 pkt 1 lit.a u.w.t.

Skargi na powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].03.2013r. nr [...], nr [...] i nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie wniosła M.P.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji jako naruszających prawo.

Skarżąca m.in. zarzuciła:

1/ naruszenie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisów tej ustawy,

2/ art.7 Kpa poprzez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

3/ art.8 Kpa poprzez pominięcie zasady, iż organy administracji państwowej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

4/ art.77 Kpa poprzez naruszenie obowiązku polegającego na wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Komisariat Policji P. Północ l.dz. [...],

5/ art.78 § 1 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z materiału zgromadzonego w postępowaniu prowadzonym przez Komisariat Policji P. Północ l.dz. [...], w sytuacji gdy przedmiotem tego dowodu jest okoliczność mająca kluczowe znaczenie dla sprawy,

6/ art.107 § 3 Kpa, poprzez lakoniczne i sztampowe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonych decyzji,

8/ art.11 Ppsa poprzez pominięcie zasady, że orzeczenie w sprawie karnej wiąże sąd administracyjny.

W uzasadnieniu jednobrzmiących skarg skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy nie uwzględnił żadnego z zarzutów zawartych w odwołaniach. Nie odniósł się do wskazanych stanowisk doktryny, nie przeprowadził żadnego wnioskowanego dowodu, nie podjął żadnych czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Skarżąca podniosła, że uzasadnienia decyzji organu odwoławczego są sztampowe i lakoniczne, a także zawierają błędy (np. wskazuje się, że klient kupił wódkę "W", a nie piwo "W") Treść uzasadnień zaskarżonych decyzji wskazuje, że organ odwoławczy w ogóle nie zapoznał się uzasadnieniami odwołań skarżącej. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do wskazywanych przez skarżącą w jej odwołaniach błędów popełnionych przez policję i organ I instancji. Nie uwzględniono zarzutu, że policjantów przesłuchiwano razem, a nie osobno, że w zgłoszeniu policji mylnie wskazano adres nie sklepu skarżącej w którym doszło do przedmiotowej sprzedaży, lecz prowadzonego przez nią punktu Lotto, że nie sprawdzono atestu alkomatu użytego do zbadania W. S., a także że nie zabezpieczono monitoringu ze sklepu. Takie działanie narusza w ocenie skarżącej narusza art.77 Kpa.

Dalej skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego z wnioskowanych dowodów, w szczególności z akt Komisariatu Policji P. Północ l.dz. [...] i nie zobowiązał Prezydenta do uzupełnienia materiału dowodowego. Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego jednorazową sprzedaż piwa uważa za sprzedawanie naruszając tym samym normę zawartą w art.107 § 3 Kpa. Dalej skarżąca zarzuciła, iż Kolegium nie odniosło się do kwestii zachowania się klienta - tj. czy wskazywało ono na spożycie alkoholu, czy też nie - i nie przeprowadzono żadnych dowodów na tą okoliczność. Pominięto więc to, że istotna jest nie ilość alkoholu spożytego przez klienta, lecz to czy jego zachowanie wskazywało na spożycie alkoholu. Ponadto skarżąca zarzuciła, że kontrole patroli punktów sprzedaży alkoholu są dodatkowym zajęciem policjantów zleconym przez Urząd Miejski. Policjanci musząc wykazać się wynikami kontrolują przy użyciu alkomatu wychodzących klientów i w razie pozytywnego wyniku wszczynają postępowanie nawet jeżeli zachowanie klienta nie wskazuje na spożycie alkoholu. Policjanci nie wzywają na miejsce właściciela sklepu, co uniemożliwia zabezpieczenie monitoringu. Postępowanie przygotowawcze się umarza, lecz jednocześnie wszczyna się postępowanie o cofnięcie zezwoleń na handel alkoholem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Postanowieniem z dnia 11.06.2013r. połączono obejmujące powyższe skargi sprawy o sygn. IV SA/Po 545/13, IV SA/Po 546/13 i IV SA/Po 547/13, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i dalej prowadzono pod sygn. IV SA/Po 545/13.

Pismem z dnia 08.07.2013r. skarżąca podtrzymała swe stanowisko i rozszerzyła jego argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi okazały się zasadne.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu były trzy decyzje Kolegium z dnia [...].03.2013 r. utrzymujące w mocy decyzje Prezydenta Miasta P. cofające skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do, 4,5% alkoholu oraz piwa, na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5 % do 18 % i na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie pod adresem [...] P. [...][...].

Powyższe postępowania zainicjowane zostały wnioskiem Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...].06.2012 r. z uwagi na sprzedaż piwa osobie nietrzeźwej w prowadzonym przez skarżącą sklepie w dniu 31.03.2012 r.

Materialnoprawną podstawą zapadłych rozstrzygnięć były postanowienia ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości, która już w preambule uznaje życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu. Potwierdzeniem dążenia do osiągnięcia tego celu są liczne szczegółowe uregulowania analizowanego aktu prawnego, dotyczące zasad sprzedaży napojów alkoholowych oraz przeciwdziałania alkoholizmowi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1982 r., zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. O tym kiedy dana osoba znajduje się w stanie nietrzeźwości stanowi art. 46 ust. 3 ustawy z 1982 r. Przepis ten stanowi, iż stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:

1) stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo

2) obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

Z analizowanego przepisu art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t. wynika więc, że istotne jest ustalenie, czy kupująca osoba jest w stanie nietrzeźwości, a także czy jej zachowanie na to wskazuje. Omawiana norma zakazuje bowiem sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jedynie osobom, których zachowanie wskazuje na to, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, a nie w stanie po spożyciu alkoholu. Przyjmuje się, co zresztą jest zgodne z doświadczeniem życiowym, że w praktyce ocena, czy zachowanie kupującego wskazuje na stan nietrzeźwości, czy też jedynie na stan po spożyciu alkoholu może być trudna. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że alkohol jest różnie tolerowany przez poszczególne osoby. Sprzedawca zaś nie ma instrumentu (odmiennie od możliwości legitymowania w razie podejrzenia sprzedaży alkoholu osobom do lat 18) obiektywnej weryfikacji poziomu alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu. Zgodzić się należy z poglądem, że w praktyce sprzedawcy napojów alkoholowych nie dysponują urządzeniami technicznymi i możliwościami, aby bezspornie ustalić, iż u potencjalnego nabywcy występuje stan nietrzeźwości. Dla odmowy dokonania sprzedaży lub podania napoju alkoholowego wystarczy przekonanie, że kupujący znajduje się w stanie nietrzeźwości. Za takim przekonaniem mogą przemawiać zewnętrzne znamiona zachowania kupującego. Istotne jest więc doświadczenie życiowe sprzedawcy. (vide: Robert Sawuła, "Wychowanie w trzeźwości i przeciwdziałanie alkoholizmowi", Rzeszów 2003, s.185) Dlatego też do oceny, czy został naruszony omawiany zakaz, najrozsądniej wydaje się przyjąć tzw. miarę przeciętnego obywatela. W przypadku zarzutu, że dana osoba złamała zakaz sprzedaży alkoholu osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwym, należy rozważyć, czy człowiek posiadający przeciętną wiedzę i doświadczenie życiowe mógł, obserwując zachowanie kupującego dojść do przekonania, że jego zachowanie wskazuje, że znajduje się on w stanie nietrzeźwym. (patrz; Grażyna Zalas, komentarz do art.15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości w programie LEX)

Stosownie do art. 18 ust. 10 pkt 1 lit.a analizowanej ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania tych napojów osobom nietrzeźwym.

Zezwolenie oznacza dopuszczenie przedsiębiorcy do wykonywania określonej działalności gospodarczej, po uprzednim stwierdzeniu, że przedsiębiorca spełnia określone prawem warunki wykonywania tej działalności. Uznając cofnięcie zezwolenia za rodzaj sankcji stanowiącej konsekwencję naruszenia ustawowych warunków sprzedaży napojów alkoholowych, należy interpretować przepisy prawne dotyczące stosowania tej sankcji w sposób zapewniający osiągnięcie wszystkich jej celów, a więc nie tylko spowodowanie dolegliwości dla naruszającego prawo, ale również ochronę (w tym ochronę prewencyjną) wartości i dóbr, w które godziło naruszanie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Z tego względu w orzecznictwie sądowym przyjęto, że w razie nieprzestrzegania określonych w ustawie z 1982 r. warunków sprzedaży napojów alkoholowych, objętych zezwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo (art. 18 ust. 3 pkt 1), organ zezwalający cofa wszystkie zezwolenia udzielone temu samemu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu (uchwała NSA z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 2/07, ONSAiWSA 2008/1/3)

Naruszenie zakazu o którym stanowi art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1982 r. ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że nie jest on uzależniony od stopnia zawinienia podmiotu, któremu udzielone zostało zezwolenie, czy też ekspedienta. Zakaz ten należy jednak pojmować również w ten sposób, że konieczne jest także uwzględnienie zachowania się osoby, której sprzedawany jest napój alkoholowy - chodzi o takie zachowanie, które stwarza realne możliwości oceny, że osoba kupująca napój alkoholowy jest w stanie nietrzeźwości. Takie rozumienie tego zakazu stwarza realne możliwości jego przestrzegania przez przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych i ich pracowników (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 270/06, LEXnr 287957).

W rozpatrywanym przypadku wykładni art. 18 ust. 10 pkt 1 lit.a u.w.t. należało dokonać łącznie z analizą treści art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t. (patrz także wyrok WSA w Opolu z dnia 17.03.2011r., sygn. II SA/Op 708/10, LEX nr 897735) Wykładnia gramatyczna, jak i celowościowa, tych przepisów prowadzi do wniosku, iż istniały przesłanki do cofnięcia przedmiotowych zezwoleń w razie sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej, której zachowanie wskazywało, że znajduje się ona w stanie nietrzeźwości.

Tak więc zadaniem organów obu instancji w niniejszej sprawie było ustalenie, czy nastąpiła sprzedaż osobie, której zachowanie wskazywało, że znajduje się ona w stanie nietrzeźwości. W razie pozytywnego ustalenia w tym zakresie niewątpliwie istniały przesłanki do cofnięcia przedmiotowych zezwoleń. A contrario, należało uznać, iż nie zostały naruszone zasady obrotu napojami alkoholowymi jeżeli zachowanie osoby, której sprzedano alkohol nie wskazywało, iż znajduje się ona w stanie nietrzeźwym.

Skarżąca w swych odwołaniach od decyzji organu I instancji sformułowała pogląd, że wykładnia celowościowa, logiczna, a także gramatyczna art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a u.w.t. (w przeszłości także art.18 ust.6 pkt 1 u.w.t. o analogicznej treści) prowadzi do wniosku, że tak dotkliwa sankcja jaką jest cofnięcie zezwolenia za jednorazową sprzedaż alkoholu z naruszeniem zasad obrotu napojami alkoholowymi byłaby nieadekwatna i niewspółmierna do czynu. Na poparcie powołała orzecznictwo sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 07.07.1998r. o sygn. SA 714/98, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.05.2006r. o sygn. VI SA/Wa 371/06, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22.03.205r. o sygn. II SA/Bd 1157/04, a także poglądy doktryny. (patrz artykuł Sławomira Dudzika w artykule "Prawne konsekwencje naruszenia ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych" opublikowany w "Samorządzie Terytorialnym Nr 3 z 2007r., poz.62). Dla porządku należy wskazać, że analogiczny pogląd wyraziły Iwona Skrzydło – Niżnik i Grażyna Zalas w komentarzu z 2002r. do art.15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości w programie LEX)

Należy jednak wskazać, że jest to pogląd występujący w przeszłości i już nieaktualny. Obecnie od dłuższego już czasu prezentowany jest w orzecznictwie sądowym dominujący pogląd, że analiza treści art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a oraz art. 43 ust. 1 ustawy z 1982 r. uzasadnia stwierdzenie, że przepisy te mają zastosowanie w wypadku jednorazowego naruszenia jednego z zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Z treści art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy z 1982 r. nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że o naruszeniu zasad sprzedaży napojów alkoholowych można mówić wtedy, gdy nastąpiło kilka zdarzeń (co najmniej 2), stanowiących zakazaną sprzedaż napojów alkoholowych (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 270/06, LEX nr 287957, wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt II GSK 198/05, LEX nr 191898, wyrok NSA z 01.09.2011r., sygn. II GSK 843/10, LEX nr 966218, wyrok NSA z dnia 19.04.2011r., sygn. II GSK 436/10, LEX nr 1081509, wyrok NSA z 17.08.2011r., II GSK 769/11, LEX nr 1068862, wyrok NSA z dnia 14.05.2009r., sygn. II GSK 923/08, wyrok NSA z dnia 07.12.2010r., sygn. II GSK 971/09, LEX nr 746373, wyrok NSA z dnia 07.12.2010r., sygn. II GSK 972/09, LEX nr 7484274, wyrok NSA z dnia 11.05.2011r., II GSK 547/10, LEX nr 862790, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23.11.2010r., sygn. II SA/Ol 876/10, LEX nr 754090, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.03.2010r. o sygn. VI SA/Wa 22/10, LEX nr 607014, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24.11.2009r., sygn. II SA/Bd 410/09, LEX nr 589050, wyrok WSA w Krakowie o sygn,. III SA/Kr 870/08, LEX nr 519802, WSA w Warszawie VI SA/Wa 1319/08, LEX nr 519793, wyrok NSA z dnia 03.07.2008r. o sygn. II GSK 219/08, LEX nr 557077, wyrok NSA z dnia 11.12.2007r., sygn. II GSK 102/07, LEX nr 456789).

Powyższy pogląd jest obecnie dominujący i - pomimo pewnych wątpliwości wynikających z wykładni celowościowej związanych z hipotetycznymi próbami np. wyeliminowania konkurencji poprzez celowe próby zakupu alkoholu przez osoby nietrzeźwe i zawiadamianiem o takich zdarzeniach policji – Sąd orzekający w niniejszym składzie go podziela. Niewątpliwie z treści art.18 ust.10 pkt 1 lit.a oraz z treści art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t. nie można wywieść wniosku, że do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu konieczne jest wielokrotne złamanie zakazu sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym. Wprawdzie Sąd widzi możliwość i ryzyko podejmowania przez inne podmioty w oparciu o taką interpretację prób celowych działań zmierzających do wyeliminowania danego punktu sprzedaży alkoholu, jednakże wydaje się, że takie przypadki – jeśli występują – mają charakter jednostkowy, a nie masowy. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że obowiązkiem osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych jest takie jej zorganizowanie, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków i zasad sprzedaży napojów alkoholowych. (tak w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 29.11.2012r. o sygn. II GSK 1812/11, LEX nr 1291822 oraz w wyroku NSA z dnia 29.11.2012r., sygn. II GSK 1790/11, LEX nr 1291814) Innymi słowy w razie zaistnienia wątpliwości co do tego, czy potencjalny klient jest w stanie nietrzeźwości sprzedawca kierując się ostrożnością może i powinien odmówić sprzedaży alkoholu i w ten sposób uniknąć ryzyka cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Mając jednak na uwadze powyższe, a także uwzględniając konsekwencje społeczno – ekonomiczne ewentualnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu (utrata źródła dochodu przez właściciela sklepu i ewentualnych jego pracowników), organy administracji powinny ze szczególną wnikliwością i rzetelnością prowadzić postępowanie dowodowe zmierzając do obiektywnego i dokładnego ustalenia stanu faktycznego, by na jakiego podstawie wydać prawidłową decyzję zgodną z przepisami prawa.

Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 Kpa ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 Kpa nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do reguł wskazanych w art. 107 § 3 Kodeksu. Uzasadnienie stanowi bowiem integralny składnik decyzji, którego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozycyjną część decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., Sygn. akt I SA/Kr 856/98, Lex 43041). Powinno więc zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Właśnie w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. To zdecydowanie uzasadnienie jest elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 Kodeksu, tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zasadzie tej nie odpowiadać będzie takie postępowanie, w którym występują sprzeczne interesy stron, a organy prowadzące postępowanie bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy.

Tak więc uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.

Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że decyzje organu I i II instancji nie spełniły przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Decyzje organów obydwu instancji nie zawierały bowiem uzasadnień odpowiadających w pełni wymogom cytowanego wyżej przepisu - art. 107 § 3 kpa. Były one bardzo lakoniczne i ogólnikowe. Należy podzielić zarzut skarżącej, że miały one charakter sztampowy.

Jednobrzmiące uzasadnienia decyzji organu I instancji w istocie rzeczy stanowiły bezrefleksyjne powtórzenie i streszczenie wniosku o cofnięcie przedmiotowych zezwoleń. Prezydent nie powołał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia istotnego dla sprawy art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t. i w ogóle nie odniósł się do kwestii zachowania klienta W. S. w sklepie w kontekście treści tego przepisu. Jedynie ogólnikowo wyjaśnił, że sprzedawczyni nie mogła nie dostrzec stanu nietrzeźwości klienta zważywszy, że zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu u w/w wyniosła 0,55 mg. W ocenie Sądu orzekającego niedostatki uzasadnień decyzji organu I instancji w dużej mierze wynikły z braków postępowania dowodowego, o czym poniżej.

Organ II instancji w swych jednobrzmiących uzasadnieniach (pomijając mało istotną dla sprawy pomyłkę dotyczącą błędnego określenia zakupionego alkoholu jako wódkę – a nie piwo – "W.") w zasadzie nie ustosunkował się i nie ocenił w należyty sposób zarzutów zawartych w odwołaniach M.P., co jest podstawowym zadaniem organu odwoławczego. Kolegium, oprócz opisu sprawy, w istocie rzeczy jedynie wskazało, że dało wiarę zeznaniom funkcjonariuszy policji i stwierdziło, że umorzenie postępowania przygotowawczego nie ma żadnego znaczenia dla sprawy. Nie odniosło się natomiast do szczegółowych zarzutów M.P., w tym obejmujących kwestie dotyczące interpretacji prawa. Podobnie jak organ I instancji Kolegium w podstawie prawnej nie wskazało normy art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t.

W ocenie Sądu orzekającego niespełnienie przez uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wymogów określonych w art.107 § 3 Kpa jest w dużym stopniu skutkiem słabości, a właściwie braku jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie. Należy zgodzić się ze skarżącą, iż organy administracji bezkrytycznie i bezrefleksyjnie przyjęły dowody wskazane przez policję i nie dostrzegły licznych braków w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez funkcjonariuszy policji. Mając to na uwadze organ I instancji powinien był przeprowadzić wnikliwe i rzetelne postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy zachowanie W.S. w przedmiotowym sklepie dawało podstawy do przyjęcia przez sprzedawczynię, że potencjalny klient znajduje się w stanie nietrzeźwości. Jednak Prezydent – pomimo możliwości przeprowadzenia w tym celu licznych dowodów - nie podjął żadnych działań i nie przeprowadził żadnych dowodów w celu prawidłowego i należytego ustalenia stanu faktycznego. I to pomimo licznych i oczywistych wątpliwości wynikających z analizy akt administracyjnych. Organ odwoławczy natomiast w ogóle nie zauważył, iż organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego i w istocie rzeczy nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, co powinno skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i przekazaniem ich do ponownego rozpatrzenia.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że stan nietrzeźwości osoby, której sprzedano napój alkoholowy, został zauważony przez funkcjonariuszy policji, którzy dnia 31.03.2012 r. w trakcie wykonywanych czynności służbowych zauważyli mężczyznę, który chwiejnym krokiem wyszedł ze sklepu spożywczo – monopolowego "S." i trzymał w ręce butelkę piwa "W." o poj.0,5 l. Policjanci wylegitymowali w/w mężczyznę i przeprowadzili badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu z wynikiem 0,55 mg.

Organy administracji w ogóle nie zwróciły uwagi na fakt, że przedmiotowe zdarzenie miało miejsce w dniu 31.03.2012r., a notatka urzędowa sporządzona przez policjantów, którzy rzekomo stwierdzili złamanie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości sporządzona została dopiero w dniu 05.06.2012r., a więc po upływie ponad 2 miesięcy od zdarzenia. Zgodnie z przyjętą pragmatyką notatki urzędowe sporządza się niezwłocznie po zdarzeniu na okoliczność którego je się sporządza. W tym przypadku z niewyjaśnionych przyczyn odstąpiono od tej zasady. Tak samo niezrozumiałym jest dlaczego dopiero po tak długim upływie czasu policja złożyła wniosek o cofnięcie przedmiotowych zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Zasadą jest przecież, że w razie ewentualnego naruszenia prawa niezwłocznie wszczyna się postępowanie w sprawie. Organy administracji nawet nie próbowały wyjaśnić tej kwestii. A tymczasem powinny były ustalić z jakich przyczyn wystąpiło wspomniane opóźnienie oraz jaki wpływ ma ono na wynik sprawy.

Organy administracji nie próbowały także wyjaśnić dlaczego Policja nie zabezpieczyła istniejącego w sklepie "S." monitoringu z chwili istotnego dla sprawy zakupu. Skoro monitoring taki istniał logicznym i racjonalnym działaniem byłoby zapoznanie się z jego treścią i jej ocena. Byłby to dowód niezwykle istotny mając na uwadze, że zgodnie z art.15 ust.1 pkt 1 u.w.t. istotne było zachowanie W. S. w sklepie. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że po zapoznaniu się z nagraniem monitoringu, organ mógłby prawidłowo ocenić, czy zachowanie W. S. było tego rodzaju, że sprzedawczyni powinna była mieć przekonanie, iż znajduje się on w stanie nietrzeźwym. Co więcej, organy administracji także nie próbowały w ramach własnego postępowania dowodowego przeprowadzić dowodu z tegoż monitoringu. Jest to postępowanie całkowicie niezrozumiałe, gdyż nie można przecież wykluczyć, że zapis monitoringu nadal istniał w toku postępowania administracyjnego, a być może nadal istnieje.

Kolejnym uchybieniem organu I instancji nie dostrzeżonym przez organ odwoławczy było ograniczenie dowodów osobowych jedynie do zeznań policjantów, którzy ustalili, że w sklepie "S." dokonano sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej.

Sąd podziela pogląd, że zeznania policjantów jako funkcjonariuszy publicznych co do zasady zasługują na wiarygodność. Jednakże od każdej zasady istnieją wyjątki i zeznania w każdym przypadku organ winien oceniać indywidualnie. W tym konkretnym przypadku wątpliwości co do wiarygodności zeznań tychże funkcjonariuszy budził fakt, że notatkę urzędową nadającą bieg sprawie sporządzili oni po upływie ponad 2 miesięcy od zdarzenia, a przesłuchani w charakterze świadków byli po upływie ponad 4 miesięcy. Z doświadczenia życiowego, a także zawodowego składu orzekającego wynika, że taka odległość czasowa może doprowadzić do złożenia nieprecyzyjnych bądź omyłkowych zeznań. Przy czym Sąd nie ma tu na myśli działania w złej wierze. Podkreślić jednak należy, że funkcjonariusze policji są z reguły osobami będącymi świadkami licznych zdarzeń w relatywnie krótkich przedziałach czasowych. Z wezwania świadka B.R. wynika, że w okresie od 16.01.2012r. do 15.05.2012r. miał on być świadkiem 17 zdarzeń analogicznych jak w niniejszej sprawie. Niewątpliwie był on – podobnie jak zapewne i E.K. – świadkiem wielu innych zdarzeń. Uwzględniając zawodność ludzkiej pamięci funkcjonariusze policji jako świadkowie mieli prawo źle pamiętać poszczególne zdarzenia albo wręcz mylić poszczególne zdarzenia. W tym zakresie wątpliwą i niepewną pomocą była notatka urzędowa, której przecież także nie sporządzono bezpośrednio po zdarzeniu. W jej treści, jak słusznie wskazała skarżąca, błędnie wskazano, iż sprzedaży alkoholu osobie nietrzeźwej dokonano P. przy ul. P. [...]. Fakt ten tylko podkreśla wcześniej przedstawione wątpliwości Sądu dotyczące dokładności i wiarygodności tejże notatki z uwagi na jej opóźnione sporządzenie. Treść zeznań tych świadków jest bardzo lakoniczna. Jak wynika z listy pytań organ nie usiłował za pomocą szczegółowych pytań ustalić na ile wiarygodne są zeznania w/w świadków. Z niezrozumiałych przyczyn organ I instancji dopuścił się także kardynalnego błędu podczas przesłuchania w/w świadków. Jak wynika z protokołu przesłuchania świadków K. i R. przesłuchano razem, co jest niedopuszczalną praktyką uniemożliwiającą ewentualną wzajemną weryfikację zeznań świadków. Świadkowie nie wyjaśnili dlaczego nie doprowadzili do konfrontacji klienta, który kupił piwo "W." ze sprzedawczynią, a także dlaczego nie zabezpieczyli monitoringu. Nie wiadomo skąd znali oni personalia sprzedawczyni, skoro nie doszło do wspomnianej konfrontacji.

Zgodnie z zasadami prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu obiektywne, pełne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego – a także mając na uwadze powyższe wątpliwości dotyczące zeznań świadków K. i R. – organ powinien był przesłuchać w charakterze świadków sprzedawczynię A.K. oraz nabywcę piwa W.S. A także w charakterze strony M.P. Nie przesłuchanie w/w osób doprowadziło do niedopuszczalnej sytuacji, gdy nie przeprowadzono w całości dowodów drugiej strony. Tym samym organ naruszył zasadę równego traktowania stron postępowania, a także pozbawił się możliwości uzyskania pełnego obrazu sytuacji. A w konsekwencji nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe.

Organy w dużej mierze opierały się na wyniku badania alkomatem nabywcy piwa i z tego wyniku wyciągały daleko idące wnioski. Pomijając nieweryfikowalny już z uwagi na upływ czasu zarzut skarżącej dotyczący atestu w/w alkomatu Sąd chce podkreślić, iż podziela pogląd, że konieczne jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że alkohol został sprzedany osobie, której zachowanie wskazywało na to, iż znajduje się w stanie nietrzeźwości. Proste wskazanie na dowód w postaci wyniku badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzone u nabywcy alkoholu nie jest wystarczające do przyjęcia, że zostały spełnione warunki do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie art.18 ust.10 pkt 1 lit.a u.w.t. Wynik badania jest bowiem jedynie jednym z dowodów podlegających ocenie zgodnie z regułami określonymi w art.80 Kpa. (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 02.08.2006r., sygn. VI SA/Wa 880/06, LEX nr 276577)

Reasumując ten watek organy nie oceniły w ogóle, w jakim stopniu sprzedawczyni z punktu widzenia przekroczenia granicy stanu nietrzeźwości przez W.S. miała realną możliwość ocenienia zachowania kupującego jako wskazującego na bycie w stanie nietrzeźwości i przestrzegania ustanowionego zakazu.

Kolejnym uchybieniem dotyczącym postępowania dowodowego było nieprzeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego przez Komisariat Policji P. Północ l.dz. [...] umorzonego przed wszczęciem. Wprawdzie Sąd administracyjny nie podziela poglądu strony skarżącej, że wynik postępowania przygotowawczego jest wiążący dla organu administracji. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera takiej normy. Na etapie postępowania sądowego obowiązuje art.11 Ppsa stanowiący, że sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Niewątpliwie w omawianym przypadku nie zapadł prawomocny wyrok skazujący. Nie można więc przyjąć związania organu administracji w tym zakresie. Jednakże należy zgodzić się ze skarżącą, że przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach l.dz. [...] może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie rozważyły bowiem w ogóle motywów umorzenia postępowania karnego w niniejszej sprawie i wpływu ustaleń poczynionych w postępowaniu przygotowawczym na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącej jakoby cofnięcie przedmiotowych zezwoleń na sprzedaż alkoholu z powodu nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartymi w ustawie o wychowaniu w trzeźwości wymagało zasięgnięcia opinii właściwej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Wprawdzie taki pogląd wyraziły Iwona Skrzydło – Niżnik i Grażyna Zalas w komentarzu z 2002r. do art.18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości w programie LEX, jednakże szerzej go nie uargumentowały. Sąd orzekający – jak już wspomniano - nie podziela tego poglądu. Po pierwsze dlatego, że art.18 ust.10 u.w.t. stanowiący o cofnięciu zezwolenia nie nakłada takiego obowiązku, Po drugie dlatego, że art.18 ust.3 a u.w.t. stanowi jedynie, że organ zezwalający wydaje zezwolenia po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Tym samym sam ustawodawca ograniczył rolę wspomnianej komisji do opiniowania w zakresie lokalizacji punktu sprzedaży. W przypadku cofnięcia zezwolenia nie występuje oczywiście problem lokalizacji punktu sprzedaży. Tym samym wykładnia gramatyczna wspomnianych przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu opinia komisji nie jest wymagana. Ponadto uwzględniając wykładnię celowościową podkreślić należy, że rolą tejże komisji jest opiniowanie lokalizacji punktu sprzedaży. W razie zaś cofnięcia zezwolenia kwestia lokalizacji punktu sprzedaży nie jest istotna. Komisja zaś nie posiada kompetencji do oceny przesłanek nie związanych z lokalizacją, lecz z naruszeniem zasad obrotu napojami alkoholowymi.

Reasumując Sąd orzekający stwierdził naruszenie przez organy administracji zasad określonych w art.7,8,11, 75 § 1,77 § 1,80 i 107 § 3 Kpa. Skarżąca zasadnie zauważyła, że to na organach administracji publicznej z mocy art. 7 oraz 77 §1 kpa spoczywał obowiązek dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny zgodnie z art.80 Kpa, a także jego opisania w uzasadnieniu wydanych decyzji, jak stanowi o tym art. 107 §3 kpa. Organy powinny przy tym skorzystać ze wszystkich dostępnych środków dowodowych, nie opierając się jedynie na zeznaniach funkcjonariuszy policji, które zapewne w znacznej mierze odczytane zostało z notatnika urzędowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) uchylił wszystkie zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje SKO w P. oraz poprzedzające je decyzję Prezydenta Miasta P.

Ponownie rozpoznając niniejsze sprawy organ I instancji mając na uwadze powyższe rozważania powinien w dokładny sposób ustalić stan faktyczny przeprowadzając dowód z akt postępowania prowadzonego przez Komisariat Policji P. Północ pod nr l.dz. [...] i ustalić, dlaczego w opisanym powyżej postanowieniu odmówiono wszczęcia dochodzenia, rozważając ewentualny wpływ tego postanowienia na prowadzone postępowania. Ponadto organ I instancji powinien przeprowadzić dowód z zeznań w charakterze świadków sprzedawczyni AK., a także w razie możliwości nabywcy piwa W.S. zam. we W w celu ustalenia, czy zachowanie nabywcy mogło wywołać u sprzedawczyni przekonanie, czy nabywca znajduje się w stanie nietrzeźwym. W charakterze strony należy przesłuchać M.P. w celu ustalenia przebiegu zdarzeń, działań jakie wykonała w celu uniemożliwienia sprzedawania alkoholu osobom będącym w stanie nietrzeźwym, a także czy wówczas zamontowany był czynny monitoring sklepu oraz czy nadal dostępne jest nagranie z monitoringu, na którym zarejestrowano kupno piwa w dniu 31.03.2012r. przez W. S. W razie istnienia takiego nagrania organ winien przeprowadzić z niego dowód. Nadto organ ponownie powinien oddzielnie ponownie przesłuchać funkcjonariuszy policji E.K. oraz B.R. w celu ustalenia z jakich przyczyn sporządzili notatkę służbową dotyczącą zdarzenia z dnia 31.03.2012r. dopiero w dniu 05.06.2012r. Po przeprowadzeniu powyższych dowodów i ich analizie organ powinien ustalić stan faktyczny w sprawie i w oparciu o przepisy ustawy wydać decyzje odnosząc się w dokładny sposób do zajętego w sprawie stanowiska odnośnie stanu faktycznego sprawy przez skarżącą.

W pkt 2 wyroku Sąd działając na podstawie art. 152 Ppsa określił, że decyzje opisane w pkt 1 wyroku nie mogą zostać wykonane.

W pkt 3 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 Ppsa orzeczono o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem uiszczonych wpisów sądowych, a także koszty zastępstwa procesowego.