Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 470/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92a ust. 2, 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: Art. 7, 77  par. 1 i 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 470/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek, Sędziowie: WSA Janusz Bociąga, WSA Janusz Kasprzycki (spr.), , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2019 r., przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały Michała Przybycienia, sprawy ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez A. A. (dalej skarżący), decyzją z dnia 7 marca 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. póz. 2096, zwanej dalej w skrócie - "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. d oraz lit. 1, art. 7c, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn., Dz. U. z 2019 r. poz. 58, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 107172009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, ze zm. 4) oraz art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1-6, art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn., Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) oraz Ip. 15.1. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 200 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

W dniu 20 listopada 2018 r., na parkingu publicznym w M przy drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki MEGA o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował Z. S., obywatel Ukrainy, który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (rzepaku ozimego). Przewóz był wykonywany w imieniu przedsiębiorstwa Gospodarstwo [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N. Kierowca okazał między innymi prawo jazdy, dowody rejestracyjne oraz dokument przewozowy WZ. W trakcie kontroli stwierdzono, że ww. ciągnik samochodowy nie posiadał aktualnych badań okresowych (na podstawie wpisu w dowodzie rejestracyjnym stwierdzono, że termin następnego badania został wyznaczony na dzień 17 listopada 2018 r.j. W związku z tym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 20 listopada 2018 r.nr [...].

W związku z powyższymi ustaleniami organ pierwszej instancji - Warmińsko - Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] 2019 r. decyzję nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 200 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

W odwołaniu o tej decyzji skarżący podniósł, że organ naruszył art. 7 Konstytucji RP, ponieważ uzasadnienie wydanej decyzji nie ma oparcia w stanowionym prawie. Skarżący zarzucił organowi l instancji niesprawdzenie jak działa A Sp. z o.o. w N w przypadku jego nieobecności. Wyjaśnił jednocześnie, że w dniach od 25 października 2018 r. do dnia 8 listopada 2018 r. był za granicą, skąd wrócił w ciężkim stanie z zapaleniem płuc i przebywał w domu na zwolnieniu lekarskim w dniach 8 listopada 2018 r. do dnia 22 listopada 2018 r., wobec czego nie mógł popełnić wykroczenia, nie będąc w N. Okoliczność ta zdaniem skarżącego zwalnia go z odpowiedzialności za stan techniczny kontrolowanego pojazdu.

Skarżący zarzucił, że organ nie przesłuchał prezesa Zarządu Spółki A Sp. z o.o. w N, która posiada swój własny dział logistyki odpowiedzialny za nadzór nad taborem samochodowym i tam należy zdaniem skarżącego poszukać osoby odpowiedzialnej za stan techniczny pojazdu.

Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył

na wstępie treść znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawnych, wskazując, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności protokołu kontroli, okazanych dokumentów wynika, że w dniu 20 listopada 2018 r. na parkingu publicznym w M, przy drodze krajowej nr [...], przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z: pojazdu marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki MEGA o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował Z. S., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (rzepaku ozimego) na trasie B – N. Przewóz był wykonywany w imieniu przedsiębiorstwa [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N. Kierowca okazał m.in. prawo jazdy, dowody rejestracyjne, oraz dokument przewozowy WZ. Kontrolujący ustalili natomiast, że kontrolowany pojazd nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego. Poprzednie badanie utraciło ważność w dniu 17 listopada 2018 r.

Organ dokonał na podstawie Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego KREPTF, który jest publiczną i jawną bazą danych, ustaleń, że zarządzającym transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N jest skarżący, któremu został wydany w dniu 5 maja 2011 r. certyfikat kompetencji o nr [...]. Tym samym to skarżący był osobą odpowiedzialną za transport w Przedsiębiorstwie [...] "A" Sp. z o.o. siedzibą w N i tym samym za pojazd, który został poddany kontroli w dniu 20 listopada 2018 r. Jak ustalono w toku kontroli pojazd marki SCANIA o nr rej. [...] nie posiadał ważnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdolność do ruchu drogowego. Ostatni termin badania technicznego wpisany do dowodu rejestracyjnego wskazywał na dzień 17 listopad 2018 r. Kontrolowany pojazd poruszał się więc w chwili kontroli od 3 dni bez ważnego okresowego badania technicznego i stanowił pojazd, który w świetle prawa nie miał potwierdzenia sprawności, szczególnie pod kątem bezpieczeństwa osób nimi jadących i innych uczestników w ruchu.

Zasadnie zatem nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł.

W ocenie organu odwoławczego zebrane dowody w sprawie wskazują, że skarżący, który był i jest osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie był jednocześnie

odpowiedzialny za naruszenie z dnia kontroli i tym samym nie ma podstaw do wzywania Prezesa Zarządu Przedsiębiorstwa [...] "A" Sp. z o.o. siedzibą w N do zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie. Powinnością osoby zarządzającej jest takie zorganizowanie pracy pracownikom i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych w firmie, które pozwolą stwierdzić przed wyjazdem danego pojazdu w trasę, czy jest on sprawny technicznie i czy posiada ważne badania techniczne. Odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem nie jest oparta na zasadzie winy.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (niewszczynanie postępowania, umarzanie postępowania) ze względu na fakt, że do wskazanego wyżej naruszenia doszło w okolicznościach, które zarządzający powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Organ zaznaczył, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym powinna wykazać sama strona. Okoliczność, na którą powołuje się skarżący, a więc usprawiedliwiona nieobecność z uwagi na chorobę nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność administracyjną strony jako zarządzającego za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie

drogowym nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania się pracowników i które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy i osoby zarządzającej w firmie. Brak wpływu osoby zarządzającej na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Sam fakt, że w dniu kontroli drogowej osoba zarządzająca była poza miejscem kontroli i przebywała na zwolnieniu lekarskim nie daje podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący z racji pełnionej funkcji jako osoba zarządzająca transportem powinna w szczególny sposób zwrócić uwagę kierowców, by za każdym razem przed wyjazdem sprawdzali termin ważności prawa jazdy, okresowych badań pojazdów wpisanych w dowodach rejestracyjnych czy innych dokumentów. Brak stosowania jakichkolwiek rozwiązań przez osobą zarządzającą obciążą ją jako osobę odpowiedzialną.

W końcowym fragmencie uzasadnienia organ podniósł, że nie ma w zakresie wysokości nakładanych kar pieniężnych możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W skardze na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił organowi naruszenie:

-art. 7, 107 §3 k.p.a.,

- art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 4 pkt a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 7 Konstytucji RP.

Skarżący podniósł w szczególności, że organ naruszył przepisy postępowania, bo nie wezwał Prezesa Zarządu Spółki do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie. Twierdzi, że Przedsiębiorstwo [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N posiada swój dział logistyki, który to jest odpowiedzialny za nadzór nad taborem samochodowym. To ten dział jest więc odpowiedzialny za stan techniczny pojazdów i aktualne badania techniczne. Uważa, że organy nie przeprowadziły rzetelnego postępowania wyjaśniającego w stosunku do osoby odpowiedzialnej za naruszenia, a działają na podstawie prawa. Wynikająca z art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności obowiązuje przecież organy administracji publicznej. Takie działanie organów powoduje utratę zaufania do nich. W świetle nowego art. 7a k.p.a. wszędzie tam, gdzie przedmiotem postępowania jest nałożenia obowiązków na stronę, a pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te należy rozstrzygać na korzyść strony. Doszło więc, jego zdaniem do naruszenia przepisów postępowania - artykułów 7, 77 § 1, 80 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy poprzez niezebranie i nierozstrzygnięte całego materiału dowodowego oraz dokonanie wadliwej jego oceny. Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej. Z art. 92a pkt 2 ustawy wynika tymczasem, że odpowiedzialność mogą ponosić trzy różne podmioty. To nie skarżący decyduje o podziale obowiązków w Spółce, lecz Prezes Zarządu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. prokurator Prokuratury Rejonowej zgłosił swój udział w postępowaniu.

Na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2019 r. prokurator podniósł, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim powinno być uwzględnione przy wymierzaniu kary w tej sprawie i wniósł o uchylenie decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Sądu kontrolowane decyzje w świetle kryterium legalności odpowiadają bowiem prawu.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanych skargą decyzji stanowił art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn., Dz. U. z 2019 r. poz. 58, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z tym przepisem zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. W myśl jednak art. 92a ust. 4 ustawy suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3 000 zł.

Wykaz tych naruszeń, wysokości kar za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku l do rozporządzenia Komisji (UE)2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, jak stanowi art. 92a ust. 8 tej ustawy.

Według Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężna w wysokości 200 zł.

Zdaniem Sądu dokonane przez orzekające w niniejszej sprawy ustalenia naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym nie budzą wątpliwości.

Z protokołu kontroli pojazdu, przeprowadzonej w dniu 20 listopada 2018 r., na parkingu publicznym w M, przy drodze krajowej nr [...] wynika, że pojazd, którym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (rzepaku ozimego) w imieniu przedsiębiorstwa Gospodarstwo [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N, nie posiadał aktualnych badań okresowych. Na podstawie wpisu w dowodzie rejestracyjnym stwierdzono, bowiem że termin następnego badania został wyznaczony na dzień 17 listopada 2018 r.

W świetle art. 81 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1990), właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego (ust. 1). Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (ust. 2). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 3).

Stosownie natomiast do art. 81 ust 5 ww. ustawy, okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10.

W myśl art. 82 ww. ustawy, organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu (ust. 1). Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (ust. 2).

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ww. ustawy, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.

Stosownie do § 6a ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 18 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 841 ze zm.) podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dowód poddania pojazdu wymaganemu badaniu okresowemu, oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w § 6 ust. 10, jeżeli kierujący pojazdem posiada go przy sobie.

W świetle powyższych regulacji podzielić zatem należało stanowisko orzekających organów, że doszło w stanie faktycznym niniejszej sprawy do wykonania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Kontrolowany pojazd poruszał się więc w chwili kontroli od 3 dni bez ważnego okresowego badania technicznego i stanowił pojazd, który w świetle prawa nie miał potwierdzenia sprawności, szczególnie pod kątem bezpieczeństwa osób nimi jadących i innych uczestników w ruchu.

Wykonywanie zaś przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego, aktualnego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł (Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Nie ulega też wątpliwości, że przewidziana przepisami ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za tego rodzaju naruszenie, mogła być nałożona na skarżącego.

Stosownie bowiem do postanowień art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 z późn. zm.) zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną

- zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego

przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Stosownie do art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1071/2009 jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że:

a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy;

b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, q której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem;

c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów.

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz

d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.

Stosownie do art. 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia 1071/2009 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, aby zarządzający transportem wyznaczony zgodnie z ust. 1 nie mógł być dodatkowo wyznaczony zgodnie z ust. 2 lub, aby mógł być wyznaczony jedynie w odniesieniu do ograniczonej liczby przedsiębiorstw lub floty pojazdów mniejszej niż określona w ust. 2 lit. c (ust. 3) Przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem (ust. 4).

Organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego zwany dalej "KREPTD" jest publicznie dostępną i jawną bazą danych prowadzoną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego udostępnioną pod adresem: https://kreptd.gitd.gov.pl. Obowiązuje od dnia 30 listopada 2017 r. Został utworzony ustawą z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1935). Rejestr

składa się z trzech ewidencji:

1) przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu

przewoźnika drogowego;

2) poważnych naruszeń, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b

rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;

3) osób, które zostały uznane za niezdolne do kierowania operacjami

transportowymi przedsiębiorcy do czasu przywrócenia dobrej reputacji, zgodnie

żart. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.

Skoro na podstawie wpisów do tego rejestru organy ustaliły, że zarządzającym transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie Gospodarstwo [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N jest skarżący, któremu został wydany w dniu 5 maja 2011 r. certyfikat kompetencji o nr [...], to on rzeczywiście był podmiotem odpowiedzialnym za transport w tym przedsiębiorstwie.

Wyznaczenie bowiem osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego.

Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym.

Zgodzić się należało z orzekającymi organami, że od odpowiedzialności tej nie mógł się uwolnić skarżący.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art, 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli m.in:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Analiza powyższego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że przesłanką odstąpienia z nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów o transporcie drogowym jest sytuacja, gdy okoliczności i dowody wskazują, iż podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na ich powstanie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie mógł przewidzieć.

Użyte zatem przez ustawodawcę w art. 92c ustawy o transporcie drogowym sformułowanie "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia" stanowi powtórzenie dotychczasowego art. 92a ust. 4 ustawy. Natomiast element warunkowy - "naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć" stanowi treść dotychczasowego art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Należy zatem podkreślić, że dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest zaistnienie obydwu przesłanek łącznie.

Mając to na względzie zgodzić się w pełni należy z orzekającymi organami, że okoliczność, na którą powołał się skarżący w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej (przebywanie w dniach 25 października 2018 r. do 8 listopada 2011 r. za granicą oraz choroba - zapalenie płuc - w dniach 8 listopada 2018 r. do 22 listopada 2018 r.), a następnie powtórzona w skardze, mimo, iż co do zasady usprawiedliwiająca nieobecność, nie mogła wyłączyć odpowiedzialności administracyjnej skarżącego.

Trafnie organ odwoławczy podnosi, że w dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania pracowników i które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy i osoby zarządzającej. Zasadnie argumentował organ l instancji z kolei, że to powinnością osoby zarządzającej jest takie zorganizowanie pracy pracownikom i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych w firmie, które pozwolą stwierdzić przed wyjazdem danego pojazdu w trasę, czy jest on sprawny technicznie i czy posiada ważne badania techniczne. Takie rozwiązania organizacyjne sprawdziłyby się zapewne również w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności zarządzającego w firmie (takiej która miała miejsce w dniu kontroli), bowiem pozwoliłyby uniknąć naruszenia przepisów.

Istotnie skarżący jedynie zanegował swoją odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli naruszenie. Rację mają orzekające organy, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie obejmującym dzień przeprowadzenia kontroli, podczas której stwierdzono wykonywanie przewozu pojazdem bez wymaganych i aktualnych badań technicznych pojazdu, jest niewystarczające. Skarżący, będący profesjonalną osobą miał możliwość świadomego przewidywania tego rodzaju sytuacji oraz powinność takiego przewidywania ze względu na prowadzoną działalność. Zarządzający rzeczywiści musi mieć świadomość spoczywających na nim obowiązków i konsekwencji za ich niewywiązywanie się. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie niestety obciąża podmiot wykonujący przewozy i wyłącza możliwość zastosowania dobrodziejstwa art. 92c ust. 1 ustawy. Skarżący nie wykazał, że podjął takie rozwiązania organizacyjne, z których by wynikało, że podkreślał konieczność zwracania przez kierowców uwagi na kwestie związane z terminem ważności prawa jazdy, czy okresowych badań technicznych pojazdów wpisanych w dowodach rejestracyjnych, czy też innych dokumentów wymaganych przepisami prawa. Powinien ona nawet stworzyć swego rodzaju rejestr odpowiednich dat ważności praw jazdy kierowców oraz ważności okresowych badań technicznych floty pojazdów przedsiębiorstwa, w którym jest zarządzającym, bo po to wyznaczono go zarządzającym, by czuwał w ramach swoich obowiązków nad tego rodzaju kwestiami.

W żaden więc sposób nie można postawić orzekającym organom naruszenia przepisów postępowania - artykułów 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej w skrócie - "k.p.a.") poprzez nieustalenie wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności i niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego. Nie można też postawić organom zarzutu niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o transporcie drogowych, czy też innych, wskazanych przepisów prawa materialnego, ani też ich niewłaściwego zastosowania.

Skarżący nie mógł się zatem uwolnić od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, gdyż okoliczności upływu ważności okresowych badań technicznych pojazdów są do przewidzenia, co już wyłącza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa art. 92c ust. 1 ustawy, skoro wskazane w nim przesłanki muszą wystąpić łącznie. Nie chodzi tutaj zatem o kwestie niemożności podjęcia działań przez skarżącego w okresie kiedy był chory, a obejmującym datę kontroli - 20 listopada 2018 r. - przyjmując nawet, że chory na zapalenie płuc nie może wykonywać żadnych czynności, lecz o kwestię uprzedniego, przed tą datą podjęcia czynności organizacyjnych zapobiegających naruszeniom przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W odniesieniu do wysokości kary, zasadnie organy stwierdziły, że w świetle art. 92a ust. 4 i 8 w zw. z Ip. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy kara ta została określona w sposób sztywny i organ nie ma żadnej możliwości kształtowania jej wysokości. Regulacja art. 189d k.p.a. i 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie miały więc zastosowania w tej, sprawie. Zarówno wysokość kary została uregulowana odrębnie, jak odstąpienie od jej nałożenia, a reguła kolizyjna z art. 189 § 2 k.p.a. daję pierwszeństwo przepisom odrębnym - ustawy o transporcie drogowym. Organy nie miały więc żadnej możliwości miarkowania wysokości kary. Kary nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w ściśle określonej w załączniku nr 4 do ustawy sytuacji.

Wobec powyższego kontrolowane decyzje odpowiadają prawu, a skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku, zaś argumenty podniesione przez prokuratora nie zasługiwały na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.


ZDANIE ODRĘBNE

Z D A N I E O D R Ę B N E S Ę D Z I E G O W S A

B o ż e n n y B l i t e k

Moim zdaniem, skarga A. A. jest uzasadniona.

W sprawie niespornym jest, że kontrolowany w dniu 20 listopada 2018 r. przewóz drogowy wykonywany był przez przedsiębiorstwo Gospodarstwa [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N. Niespornym jest także to, że kierowca Z. S., obywatel Ukrainy okazał do kontroli dokumenty, z których wynikało, że pojazd – ciągnik samochodowy – nie posiadał aktualnych badań okresowych, a konkretnie na podstawie wpisu w dowodzie rejestracyjnym stwierdzono, że termin następnego badania został wyznaczony na dzień 17 listopada 2018 r., co oznacza, że termin ten 3 dni przed kontrolą upłynął. Niespornym w sprawie jest także to, że skarżący A. A. jest zarządzającym transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie - Gospodarstwie [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N i posiada wydany w dniu 5 maja 2011 r. certyfikat kompetencji o nr [...].

Zdanie odrębne dotyczy tego, że - moim zdaniem – A. A. w okolicznościach sprawy, które poniżej przytoczę, nie ponosi odpowiedzialności z ustawy o transporcie drogowym za niewątpliwie powstałe naruszenie tej ustawy polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnych badań technicznych. Istotne bowiem w sprawie są następujące okoliczności:

- po pierwsze: A. A. jest co prawda zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie - Gospodarstwie [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N, niemniej - wobec braku innych ustaleń - należy przyjąć, że jest pracownikiem przedsiębiorstwa Gospodarstwa [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w N zatrudnionym na umowę o pracę;

- według niekwestionowanych ani przez przedsiębiorcę, ani przez organy administracyjne oświadczeń skarżącego, przebywał on w dniach 25 października 2018 r. do 8 listopada 2018 r. za granicą, skąd powrócił 8 listopada 2018 r. z zapaleniem płuc i – co istotne – w dniach od 8 listopada 2018 r. do 22 listopada 2018 r., tj. w okresie upływu terminu badań technicznych pojazdu i kontroli pojazdu, przebywał na zwolnieniu lekarskim L4 – zgodnie z kserokopią dokumentu ZUS ZLA na k. 19 akt administracyjnych.

Moim zdaniem, z powyższych okoliczności wynika, że w sytuacji nieobecności obiektywnie usprawiedliwionej, związanej z udokumentowaną zwolnieniem lekarskim L4 chorobą, skarżący, będący zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie, nie może ponosić odpowiedzialności za naruszenia w tym okresie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017, poz. 2200 z późn. zm.), albowiem to rzeczą przedsiębiorcy – w tym wypadku Spółki z o.o. (zarządu, wspólników) jest kwestia takiej organizacji przedsiębiorstwa, aby na wypadek choroby zarządzającego transportem mogła zastąpić go inna osoba, również posiadająca stosowne uprawnienia.

Podkreślam, że za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca, kierowca oraz zarządzający transportem, albowiem przepisy art. 92 ust. 1 i ust. 2, art. 92a ust. 1 oraz art. 92a ust. 2 tej ustawy stanowią:

"Art. 92. 1. Kierujący wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze grzywny w wysokości do 2000 złotych."

"Art. 92a. 1. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.

2. Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym reguluje odpowiedzialność "kierującego" wykonującego przewóz z naruszeniem ustawy, którym jest kierowca, przy czym wykaz naruszeń wraz z wysokością grzywny za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 1 - zgodnie z art. 92 ust. 2 tej ustawy. Art. 92a ust. 1 reguluje odpowiedzialność "podmiotu" wykonującego przewóz z naruszeniem ustawy, którym jest przedsiębiorca, przy czym wykaz naruszeń wraz z wysokością kary pieniężnej za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 – zgodnie z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a art. 92a ust. 1 reguluje odpowiedzialność "zarządzającego transportem" (i innych, o których mowa w tym przepisie), przy czym wykaz naruszeń wraz z wysokością kary pieniężnej za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – zgodnie z art. 92a ust. 8 tej ustawy.

Moim zdaniem, w niniejszej sprawie należy mieć na względzie treść art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 z dnia 2009.11.14), który stanowi:

"1. Przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty."

Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 wynika więc, że to "przedsiębiorca" wykonujący zawód przewoźnika drogowego "wyznacza przynajmniej jedną osobę" - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która "w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza" operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa. Oznacza to więc wprost, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek zapewnienia rzeczywistego i ciągłego zarządu operacjami transportowymi przedsiębiorstwa i w sytuacji zatrudnienia jedynie jednego pracownika (ze stosownymi uprawnieniami), który ma prawo do urlopu, czy zwolnień lekarskich w przypadku choroby, przedsiębiorca musi liczyć się z konsekwencjami takiej sytuacji, jak np. zawieszeniem działalności, jej faktycznym niewykonywaniem w tym okresie czy urlopowanie w jednym czasie pracowników wykonujących transport drogowy – zarządzającego i kierowców.

Z powyższego, wyżej wskazanego art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) 1071/2009 wynika także, że nie można przyjąć, iż zarządzający przebywający na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby jest w stanie w sposób rzeczywisty zarządzać operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa.

Mając powyższe ustalenia i wskazane przepisy prawa na względzie uważam, że skarżący A. A., przebywający na zwolnieniu lekarskim w okresie od 8 listopada 2018 r. do 22 listopada 2018 r. nie może ponosić odpowiedzialności z ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tej ustawy przez przedsiębiorcę w okresie tego zwolnienia, polegające na wykonywaniu w dniu 20 listopada 2018 r. przewozu drogowego pojazdem, któremu ważność badań technicznych upłynęła w dniu 17 listopada 2018 r., a więc także w okresie zwolnienia lekarskiego zarządzającego transportem.

Kraków, dnia 28 sierpnia 2019 r.

S ę d z i a