Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 572/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2 zd. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 37;  art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. J. i J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 roku, nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako [...]WINB lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2016 roku, poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (DZ.U z 2016 roku, poz. 290 ze zm. dalej jako prawo budowlane z 1994 roku), po rozpatrzeniu odwołania J. i J. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej jako PINB), nr [...] roku, z dnia [...] marca 2017 roku, udzielającej B. J. pozwolenia

na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce

nr ew. [...], położonej w S. (bez dobudowanego w 2006 roku garażu)

– uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku prawo budowalne (DZ.U nr 38, poz. 229 ze zm. dalej jako prawo budowlane z 1974 roku) udzielił B. J. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...], położonej w S. (bez dobudowanego w 2006 roku garażu).

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

PINB w S. w [...] marca 2014 roku wszczął postępowanie w sprawie legalności budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...], położonej

w miejscowości S. należącej do B. J..

W toku postępowania wyjaśniającego właściciel budynku B. J. wskazał, iż obiekt został wybudowany ponad 30 lat temu i przedłożył decyzję z [...] sierpnia

1979 roku, znak [...] oraz projekt budowlany na budowę letniej kuchni

o wymiarach 4x8 m. Istniejący budynek, który został wybudowany posiada zdecydowanie większe parametry i jest użytkowany jako budynek mieszkalny. W roku 2010 działka na której został wzniesiony została podzielona i granica przebiega

po obrysie budynku B. J. od strony wschodniej i południowej.

Od strony wschodniej są wykonane trzy okna na parterze oraz dwa na poddaszu.

W piwnicy otwór okienny został zamurowany pustakami – luksferami. Od strony wschodniej i północnej na przybudówce wykonano dwa otwory z luksferów o wymiarach 4,5 x 6,0 m. Od tej samej strony wykonane jest orynnowanie i wody opadowe

są odprowadzane na stronę działki B. J.. Na obu przybudówkach

od strony wschodniej na długości około 1 m brak orynnowania. Również od strony wschodniej budynku wystaje na sąsiednią działkę J. i J. J. część okapu oraz dachu – 60 cm poza granicę działki.

B. J. w wykonaniu postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia

2014 roku złożył w dniu 28 sierpnia 2014 roku inwentaryzację przedmiotowego budynku, z której wynika, że poszczególne elementy budynku pozostają w dobrym stanie technicznym i są we właściwy sposób eksploatowane. Nie stwierdzono

w żadnym z elementów konstrukcyjnych obiektu widocznych rys, nadmiernych ugięć

lub innych oznak świadczących o przekroczeniu stanów granicznych użytkowania. Odprowadzenie wód opadowych odbywa się na teren własnej posesji inwestora. W dniu 29 lipca 2014 roku PINB przeprowadził rozprawę administracyjną podczas której B. J. oraz J. i J. J. przedstawili swoje stanowiska co do okresu w którym został wybudowany przez B. J. budynek mieszkalny.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku PINB udzielił B. J. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości S..

W toku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie PINB

w S. z dnia [...] maja 2015 roku, nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2016 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 740/16 oddalił skargę B. J. na decyzję z dnia [...] lipca 2015 roku.

Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadził w dniu 29 listopada 2016 roku rozprawę administracyjną celem ustalenia okresu wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego przez B. J.. Organ wskazał, że przesłuchani świadkowie – R. J., H. E., A. W., S. D. wskazywali, iż budowa tego budynku prowadzona była i została zakończona w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku.

Decyzją z dnia [...] marca 2017 roku, nr [...] PINB w S. wydał decyzję udzielającą zezwolenia B. J. na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] położonej w S. (bez dobudowanego garażu).

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli J. i J. J.. W uzasadnieniu odwołania zarzucili organowi błędne ustalenie stanu faktycznego odnośnie zawartych twierdzeń co do okresu, kiedy budynek mieszkalny B. J. został wybudowany. Wskazywali, iż przedmiotowa budowa odbywała się w trzech etapach. W pierwszym etapie w latach 1986 – 1990 wybudowano budynek o wymiarach 8 x 5 m. W drugim etapie nastąpiła rozbudowa budynku w kierunku ich budynku o wymiarach 3 x 8 m oraz dobudowa tarasu i klatki schodowej, a w latach 1995 -2000 oraz w trzecim etapie przebudowa pomieszczeń klatki schodowej oraz pomieszczeń wewnątrz budynku wraz z dobudową garażu – okres 2000 – 2006 roku.

Odwołujący wskazywali, iż zeznania świadków nie są prawdziwe, a nadto analiza pism składanych w toku postępowania przez B. J. i jego pełnomocnika pokazuje, że pozostają ze sobą w sprzeczności w zakresie okresu kiedy został wybudowany budynek. Materiał dowodowy w postaci zdjęć satelitarnych oraz zdjęć fotograficznych prowadzi do wniosków o etapowej budowie budynku mieszkalnego.

Odwołujący nie podzieli stanowiska PINB, iż przedmiotowy budynek spełniał warunki techniczne pozwalające na wyrażenie zgody na użytkowanie. Zwracali uwagę, że w przypadku samowoli budowlanej zgodność obiektu z warunkami technicznymi winna być oceniana na datę orzekania. Ich zdaniem budynek stanowi zagrożenie pożarowe dla ich zabudowań oraz narusza inne przepisy techniczne jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne( ściana w granicy posiada otwory okienne, okap budynku wychodzi na teren działki odwołujących). PINB bezpodstawnie przypisuje sobie prawo do interpretacji zgodnych oświadczeń woli, co do treści porozumienia zawartego w sprawie o zniesienie współwłasności, a takie uprawnienie miałby tylko sąd powszechny. Organ w tej sprawie jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy istniejący obiekt jest zgodny z warunkami techniczno – budowlanymi. Przedmiotowy budynek by spełniał warunki techniczne nie powinien posiadać otworów okiennych w ścianie znajdującej się w bezpośredniej granicy działki.

Organ odwoławczy uznał, iż analiza materiału dowodowego daje podstawy

do uznania, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w dacie przed [...] stycznia 1995 roku i do wybudowanego obiektu będą miały zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 roku. W tym zakresie w ocenie organu jako wiarygodne należy uznać zeznania świadków, dowód z dokumentu potwierdzającego zameldowanie E. J. w miejscowości S. [...] w dacie [...]stycznia 1982 roku. Kolejnym dowodem potwierdzającym wybudowanie obiektu przed 1 stycznia 1995 roku jest zdjęcie wykonane w 1995 roku, na którym widoczny jest sporny dom z otworami okiennymi na poziomie piętra, a z doświadczenia życiowego można przyjąć, iż zostało ono wykonane w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, o czym ma świadczyć ubiór dzieci oraz samochód widoczny na zdjęciu.

Organ odmówił wiarygodności twierdzeniom J. i J. J. z uwagi

na niespójne stanowiska, co dat wykonywania kolejnych etapów budowy. Nie uznał

za dowód w sprawie złożonych oświadczeń osób fizycznych.

Organ wskazał, że dokonana ocena materiału dowodowego nie nosi cech dowolności, jest logiczna i zgodna z zasadami współżycia społecznego. Ocena wiarygodności

i mocy przeprowadzonych dowodów wyraża istotę sądzenia w części ustalenia faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania organu powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia

się ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Ocena powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczającego granice dopuszczalnych wniosków

i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeśli z określonego materiału dowodowego organ wyprowadza logicznie poprawne wnioski i zgodne

z doświadczeniem życiowym, to taka ocena organu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów. Organ odnosząc się do kwestii okien we wschodniej ścianie przedmiotowego budynku mieszkalnego, które po podziale działki w 2010 roku znajdują się w granicy działki, wskazuje, iż znajdowały się one już tam w momencie podziału działki. B. J. w zawartej ugodzie w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Rejonowym w P. zobowiązał się do zamurowania lusksferami okien znajdujących w podpiwniczeniu budynku, co też wykonał. Organ wskazał również, że budynek mieszkalny spełnia wymogi § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku ponieważ ten akt prawny obowiązywał w dacie budowy budynku mieszkalnego przez B. J..

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska PINB, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia mógł być art. 59 ust.1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku, który jest przepisem karnym penalizującym wyszczególnione w nim naruszenia prawa budowlanego. Przepisem odnoszącym się do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu w świetle przepisów ustawy prawo budowlane z 1974 roku jest art. 42 ust.3 tej ustawy. Mimo wskazania błędnej podstawy prawnej nie mogło być podstawą do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż spowodowałoby w istocie wydanie decyzji tożsamej. Nadto organ wskazał, że decyzja kasacyjna nie może być podjęta w innych sytuacjach, niż te które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Organ wskazywał, że przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy jest sprawa w całości – zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej.

Organ odwołał się do art. 37 ust.1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku, który stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie

z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym

od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub;

- powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi

lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Analizując przeznaczenie terenu na którym został wniesiony budynek organ odwołał

się uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 roku, sygn. akt II OPS 2/13, gdzie wskazano, że przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

o których mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu

w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt, od daty jego budowy. [...]WINB zauważył, że przy analizie zgodności budowy z ładem przestrzennym – w przypadku braku aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego – należy inwestycję ocenić w świetle zasad ładu, który należy wyprowadzić z założeń studium uwarunkowań i warunków zagospodarowania danego terenu, charakterystyki zabudowań na terenach przyległych i przeznaczenia terenu w ostatnio obowiązującym planie. Przedmiotowy budynek został wybudowany na terenie przeznaczonym pod budownictwo zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S..

Odnosząc się do drugiej przesłanki z art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy prawo budowlane

z 1974 roku nakazującą rozbiórkę budynku gdy obiekt mógłby spowodować groźbę dla życia i zdrowia przebywających w nim ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, to B. J. przedstawił w dniu [...]lipca 2014 roku inwentaryzację budynku mieszkalnego z której wynika, że stan techniczny budynku jest dobry. W sytuacji stwierdzenia braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ winien wydać pozwolenie na użytkowanie na podstawie art.42 ust.3 ustawy prawo budowlane z 1974 roku.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli J. i J. J..

Zaskarżonej decyzji zarzucali:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewzględnie odwołania mimo naruszenia przepisów art. 7 i 8 k.p.a., bowiem wydanie decyzji uwzględniało tylko interes jednej strony postępowania oraz art. 77 i art. 78 k.p.a. – naruszenie zasady praworządności i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady równości stron wobec prawa i słusznego interesu skarżących oraz poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej

w następstwie błędnego przyjęcia okresu budowy, sztuczne dzielenie obiektu na różne części, a w konsekwencji brak dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego oraz dostatecznego rozważenia materiału dowodowego;

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepotraktowanie złożonych przed organem pisemnych oświadczeń W. Z., H. T. i W. W. jako wniosków o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków składających oświadczenia, na okoliczności wskazane w oświadczeniach, tj. terminu wybudowania budynku mieszkalnego przez B. J.;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie ustalenia, niewynikającego z protokołu oględzin, że odległość pomiędzy spornym budynkiem, a budynkiem mieszkalnym skarżących wynosi 9 m;

- naruszenie art. 79 k.p.a. poprzez przesłuchanie świadka L. T. z naruszeniem praw strony do obecności przy przesłuchaniu, a ponowny wniosek o przesłuchanie tegoż świadka nie został uwzględniony;

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że wody opadowe

z przedmiotowego budynku są odprowadzane jedynie na nieruchomość B. J.;

- naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie znacznej części czynności dowodowych, a w szczególności rozprawy administracyjnej tendencyjnie z naruszeniem obowiązujących zasad kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie czynnego udziału w tej rozprawie i zadawania pytań świadkom, a także przesłuchanie świadków bez udziału stron;

- naruszenie art. 7, art. 8, art.12, art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez braku przeprowadzenia wymaganego postępowania wyjaśniającego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz pominięcie w treści uzasadnienia okoliczności mających wpływ na decyzję, w szczególności nie przyjęcie oświadczeń złożonych przez skarżących;

- naruszenie art. 42 ust.3 ustawy prawo budowlane z 1974 roku poprzez przyjęcie,

że przedmiotowy budynek został zrealizowany przed 1 stycznia 1995 roku i spełnia warunki zdatności do użytkowania i nie narusza warunków technicznych oraz niezastosowanie przepisów z daty budowy obiektu tj. przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 roku;

- nieprawidłowe zastosowanie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (DZ.U nr 17, poz. 62 dalej jako rozporządzenie

z 1980 roku), a w szczególności jego § 12 oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie ustaleń faktycznych dotyczących zlokalizowania oraz typu nieruchomości J. i J. J. oraz błędne ustalenie, że samowola budowlana powstała pod rządami przepisów ustawy prawo budowalne z 1974 roku.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazywali, iż postępowanie dowodowe

w sprawie nie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie. Nie został dopuszczony dowód z zeznań świadków – osób które złożyły oświadczenia na okoliczność daty powstania spornego budynku. Nie zostały poddane wnikliwej ocenie dowody złożone przez skarżących, w szczególności dokumenty dotyczące okresu budowy przedmiotowego budynku, jego wyglądu, wymiarów, konstrukcji. Organ oparł się tylko na dowodach zaprezentowanych przez uczestnika postępowania B. J.. Wskazywał, iż dokonana ocena dowodów nosi znamiona dowolności, nie wskazuje dlaczego dowody zaprezentowane przez skarżących nie zasługują na wiarę. Poza oceną organu pozostawał fakt, iż stanowisko uczestnika i jego pełnomocnika prezentowane w toku postępowania, w wielu pismach pozostawały w sprzeczności. Niezrozumiałym jest wskazywanie, iż dowód z dokumentu zameldowania E. J. pod adresem S. [...] miał potwierdzać, iż od 1982 roku zamieszkiwała w spornym budynku, skoro jest adres budynku w którym mieszkali teściowie, a sporny budynek ma adres S. [...]. Podnosili,

że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone

z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i zostały naruszone ich prawa jako strony postępowania. Skarżący nie zgadzali się z organem,

iż przedmiotowy budynek spełnia warunki techniczne i nadaje się do użytkowania. Takie stanowisko jest błędne bowiem takie stwierdzenie należy odnosić do legalnie wybudowanych obiektów, a w przypadku samowoli budowlanej zgodność z warunkami technicznymi rozstrzygamy na datę wydawania decyzji – obecnie obowiązującymi.

Wskazywali, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego

– art. 42 ustawy prawo budowlane z 1974 roku, ponieważ budynek mieszkalny B. J. powstał w okresie obowiązywania ustawy prawo budowlane z 1994 roku i przepisy ten ustawy winny mieć w sprawie zastosowanie. Naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. polega na nie zawarciu w zaskarżonej decyzji precyzyjnego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwia pełną i spójną wykładnię otrzymanych wyjaśnień. Naruszenie art. 6, art. 7, art.8 i art.11 k.p.a. polega na błędnych ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że samowola powstała pod rządami ustawy prawo budowlane z 1974 roku.

Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy i co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi w zakresie ustalenia okresu kiedy został wybudowany budynek mieszkalny B. J.. Tylko niewadliwe ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę do oceny prawidłowości wykładni i zastosowania przepisu prawa materialnego. Poza sporem pozostaje ustalenie, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Budynek mieszkalny który powstał na działce nr ew. [...] nie mógł zostać wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę letniej kuchni z dnia [...] sierpnia 1978 roku, nr [...] oraz projektu budowlanego letniej kuchni o wymiarach 4x8 m. Został wybudowany jako budynek mieszkalny całoroczny, o zupełnie innych parametrach i przeznaczeniu. Oś sporu pomiędzy inwestorem B. J., a skarżącymi J. i J. J. prowadza się do ustalenia, kiedy ten obiekt został wybudowany i czy spełnia parametry techniczne, które pozwalają aby był użytkowany.

Kwestia ta ma istotne znacznie w kontekście uregulowania przepisu art. 103 ust.1 i 2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku. W myśl art. 103 ust.1 tej ustawy

do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust.2. Przywołany ust.2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z analizy materiału dowodowego wynika, że mamy do czynienia z kolizją norm prawnych ustawy prawo budowlane z 1974 roku i z 1994 roku. Ustalenie, iż budynek mieszkalny został wybudowany przez B. J. przed 1 stycznia 1995 roku jest ustaleniem swobodnym, wynikającym z realizacji obowiązku organu z art. 7 i ar. 77 § 1 k.p.a. i wytycznych wiążących organ zawartych w wyroku z dnia 25 maja 2016 roku, o sygn. akt VIII SA/Wa 740/15 oraz dokonaną oceną zebranego materiału na podstawie art. 80 k.p.a. Należy uznać, iż organ podjął wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Nie sposób żądać od organów gromadzenia i poszukiwania dowodów w nieskończoność, zwłaszcza, iż w sytuacji samowoli budowlanej brak dokumentów urzędowych, oraz fakt, iż od daty prowadzenia robót budowlanych minął znaczny okres. W tej sytuacji zrozumiałym wydaje się, iż podstawowymi dowodami w sprawie w przedmiocie okresu budowy domu jednorodzinnego okazały się dowody z zeznań świadków, którzy mieli wiedzę o okresie kiedy obiekt był wznoszony ponieważ zamieszkiwali w tej miejscowości w tym okresie. Byli przesłuchani podczas rozprawy administracyjnej.

Twierdzenia skarżących, iż przedmiotowa budowa była prowadzona etapami i trwała bez mała przez kilkanaście lat pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków

i zasadami doświadczenia życiowego. Nie przedstawili oni argumentów, które dyskwalifikowałyby treść zeznań świadków zgodnie twierdzących, iż budowa była prowadzona w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Zasada z art. 77 § 1 k.p.a.

nie zwalniała skarżących z obowiązku dostarczenia takich materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżących.

Twierdzenia, iż nie został zebrany cały materiał dowodowy, ponieważ nie zostały przesłuchane w charakterze świadków osoby, które złożyły pisemne oświadczenia. Strona takiego wniosku w tym zakresie nie złożyła. Należy wskazać, że oświadczenia osoby trzeciej stanowi dokument prywatny, którego formalna moc dowodowa wyraża się tym, że zawarte w nim oświadczenie pochodzą od osoby, która złożyła podpis

na dokumencie. Formalna moc dowodowa nie przesądza natomiast o tzw. mocy materialnej dokumentu tj. prawdziwości oświadczenia, bowiem dokument prywatny

nie jest dowodem rzeczywistego stan rzeczy. Dokument taki nie może zastępować dowodu z zeznań świadków, chociażby z tego względu, że toku przesłuchania świadka, strona, jak i organ mogą zadawać pytania, a tym samym może dojść do ujawnienia mających w sprawie znaczenie okoliczności (wyrok WSA w Szczecinie z 5 lipca 2017 roku, sygn. akt II SA/Sz 530/17, Lex nr 2326325). Skoro organ w sposób dostateczny ustalił okres budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, to na tę okoliczność

nie musiał prowadzić dodatkowego postępowania dowodowego, zwłaszcza,

że skarżący wniosków dowodowych w tym zakresie nie zaoferowali a osoby składające oświadczenia nie zamieszkiwały na terenie S..

Uchybienie co do niepowiadomienia skarżących o terminie przesłuchania świadka Tokarskiego nie miało istotnego znaczenia dla wyniku sprawy, ponieważ zeznawał on o okolicznościach stanu budynku na datę sporządzania opinii, co w kwestii terminu budowy domu nie miało znaczenia. Podnoszone zarzuty, iż ocena materiału dowodowego jest dowolna i narusza dyspozycję przepisu art. 80 k.p.a. z tego względu, że organ dał wiarę B. J. i zgłoszonym przez niego świadkom, a odmówił wiary wyjaśnieniom skarżących, dokumentom przez nich złożonych nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczo istotą orzekania w sytuacji gdy strony przedstawiają i oferują różny materiał dowodowy jest jego ocena w całokształcie, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego. Prezentowane przez skarżących dokumenty – między innymi w postaci zdjęć lotniczych nie są na tyle precyzyjne aby pozwalały wyciągnąć jednoznaczne wnioski w przedmiocie ustalenia okresu budowy.

Należy przyjąć, iż z normy art. 103 ust.2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku wynika, iż do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 roku nie stosuje się przepisu art. 48 ust.1 tej ustawy. Rozbiórka ,,starej‘’ samowoli budowlanej podlega rozpoznaniu na podstawie art. 37 ustawy prawo budowlane

z 1974 roku. Legalizacja ,,starej‘’ samowoli budowlanej następuje w związku z tym

na podstawie art. 40 i art. 42 ustawy prawo budowlane z 1974 roku w sytuacji gdy

nie zachodzą przesłanki do rozbiórki obiektu budowlanego.

Zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku Obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu

na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany

lub jego część:

- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub

- powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo

dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych

lub użytkowych dla otoczenia.

Zdaniem Sądu dokonane ustalenia i ocena prawna organu administracji publicznej w zakresie braku podstaw do rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku przez B. J. w świetle uregulowań art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974 roku zasługuje na aprobatę. Organ trafnie podniósł, że decydujące znaczenie ma przeznaczenie terenu z chwili obecnej, wydawania decyzji. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 roku, sygn. akt II OPS 2/13 gdzie NSA orzekł, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowalne z 1974 roku są przepisy obowiązuje w dacie orzekania przez organ administracji publicznej. Co do planistycznego przeznaczenia działki nr [...], organ wskazał iż leży w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W tym terenie funkcjonuje zabudowa mieszkalna jednorodzinna, chociażby sąsiednia posesja skarżących. Odnośnie przesłanki powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych to organ odwołał się do inwentaryzacji przedmiotowego budynku sporządzonej przez rzeczoznawcę M. K. określający stan techniczny budynku jako dobry. Odnosząc się do zarzutu, iż budynek nie spełnia wymagań technicznych i bezpodstawne przyjęcie, iż kwestie te należy rozpatrywać w świetle przepisów rozporządzenia z 1980 roku, a nie obecnie obowiązujących przepisów w tym zakresie, to Sąd prezentuje pogląd, iż w przypadku legalizacji obiektu wybudowanego przed 1995 rokiem, to przedstawione w art. 103 ust.2 ustawy prawo budowlane z 1994 roku wyrażenie ,,przepisy dotychczasowe‘’ odnosi się również do przepisów wykonawczych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1980/16). Zdaniem Sądu art. 103 ust.2 zd.2 wyżej powołanej ustawy nie upoważnia organów nadzoru budowlanego, ani sądów administracyjnych

do uznania, iż należy w sprawie samowoli budowalnej sprzed 1 stycznia 1995 roku

– z jednej strony stosować przepisy ustawy prawo budowalne ówcześnie obowiązujące, a przepisy wykonawcze wydane do ustawy prawo budowlane obecnie obowiązujące. Nadto należy zauważyć, iż kwestie związane z lokalizacją budynku mieszkalnego

w ,,ostrej granicy‘’ i problemów z tym związanych (okna, odprowadzanie wody

z budynku) wyniknęły z warunków ugody zawartej w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości o nr ew. [...] zawartej pomiędzy J. i B. J. w dniu 7 września 2010 roku, w sprawie [...]. Skarżący zawierając ugodę o tej treści nie mogą teraz odwoływać się naruszeń warunków technicznych obecnie obowiązujących w sami na taką lokalizację wyrazili zgodę.

W tej sytuacji należy zgodzić się z organem, iż nie wystąpiły przesłanki do jego rozbiórki na podstawie art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974 roku.

Zgodnie z art. 42 ust.3 ustawy prawo budowlane z 1974 roku podstawą

do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Pojęcie ,,zdatności‘’ musi być interpretowane szeroko, zarówno jako spełnianie warunków technicznych wybudowanego obiektu,

jak i nie naruszanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej.

Opinia rzeczoznawcy M. K. stanowi dowód tego, iż budynek w obecnym stanie technicznym nadaje się do użytkowania i spełnia warunki techniczne do jego eksploatacji. Faktycznie budynek jest użytkowany przez okres około 30 lat. Odnośnie warunków technicznych, to należy je odnosić do lokalizacji działki według jej stanu z daty budowy, ponieważ ugoda z 2010 roku, w ramach podziału działki całkowicie warunki zmieniła. Ta zmiana nie może to mieć wpływu na możliwość legalizacji samowoli budowlanej poprzez udzielenie pozwolenia użytkowanie obiektu.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy nieprawidłowo sformułował treść swojej decyzji, jako decyzji reformatoryjnej, w sytuacji gdy organ podzielił treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a jedynie nie zgodził się ze wskazaną podstawą prawną.

Nie zachodziła podstawa do sformułowania decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i orzeczeniu co do istoty, a o utrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji i wskazaniu innego przepisu jako podstawy prawnej decyzji. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie mogło stanowić podstawy do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.

Z tych też względów Sąd biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji.