Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 867/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 4  pkt 22 lit.a, h, art. 92a ust. 1-6, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 Art. 15
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 Art. 34
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. sp.k. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 maja 2015 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013. poz. 267. Ze zm., zwanej dalej :"K.p.a"), art. 4 pkt 22 lit. a. lit. h., art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92 b, art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985, P.0008 - 0021 ze zm., art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2014 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej na" [...] A" Spółka jawna (sp.j.) B. N., Z. N., w miejscowości S w gminie J - obecnie : "A " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Sp. z o. o.) Spółka komandytowa (Sp. k.) - (dalej: strona skarżąca) - w wysokości 5.000 zł.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 9 lipca 2014 r., w miejscowości R, Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową ciągnika samochodowego marki Renault o numerze rejestracyjnym [...] wraz ż naczepą marki Krone o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował M. K. T., wykonujący w chwili kontroli międzynarodowy transport drogowy rzeczy z W do D w Niemczech, w imieniu i na rzecz strony skarżącej.

Na skutek kontroli i w wyniku analizy danych zapisanych na karcie kierowcy, jak również danych zapisanych w pamięci urządzenia kontrolno - pomiarowego ujawniono i stwierdzono naruszenia w postaci: nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Jednocześnie w toku przeprowadzonych czynności ustalono ponadto, iż kierowca zakłócał pracę impulsatora poprzez przyłożenie do niego magnesu, co miało wpływ na pracę urządzenia.

Na podstawie powyższego stanu faktycznego w dniu [...] 2014 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...], którą nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, uznając, że stwierdzone naruszenie spełnia przesłanki określone w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji nie odniesienie się do wyjaśnień strony wskazującej, że stwierdzone naruszenie było następstwem samowolnej zmiany trasy przejazdu przez kierowcę w celu załatwienia swoich prywatnych spraw. Przedsiębiorca do odwołania załączył kserokopie oświadczenia podpisanego przez kierowcę zgodnie z którym kierowca ten samowolnie zmienił trasę przejazdu w dniu 09.07.2014 r. nie informując o tym pracodawcy oraz kserokopie regulaminu pracy i oświadczeń o obowiązku przestrzegania norm czasu pracy. Zdaniem strony skarżącej kierowca podczas przesłuchania odmiennie zeznawał w celu uniknięcia utraty pracy. Strona skarżąca podniosła, że trasa przejazdu była zorganizowana w sposób prawidłowy i za stwierdzone naruszenie odpowiedzialność ponosi kierowca. Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż do stwierdzonego naruszenia doszło w skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia przez przedsiębiorcę.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji. Przywołując treść przepisów wymienionych na wstępie niniejszego uzasadnienia, organ ustosunkował się do stwierdzonego naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, opisanego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzono, że analiza materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności danych cyfrowych odczytanych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, protokołu przesłuchania świadka, protokołu kontroli, wskazuje, że kierowca M. T. w dniu kontroli tj. 09.07.2014 r., nie rejestrował wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w wymagany przepisami sposób, a ponadto ujawnienie magnesu założonego przy skrzyni biegów wpływało na zakłócenia prawidłowego działania urządzenia, co przekładało się na zafałszowanie danych pracy tachografu i nie rejestrowanie danych na karcie kierowcy. Organ podkreślił, że z ustaleń kontrolujących wynika, że kierowca ten stosował magnes także podczas załadunku i rozładunku pojazdu. Nieprawidłowość w rejestracji czasu pracy kierowcy wyjaśnił sam kierowca, który przyznał się do wykonania jazdy z podłączonym magnesem do tachografu i przyznał, że już wcześniej zdarzało mu się przykładać magnes. Jak zeznał kierowca, w dniu kontroli przyłożył magnes do impulsatora w celu bezpiecznego zjechania na parking z drogocennym ładunkiem.

Po analizie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że organ l instancji dokonał poprawnych ustaleń w zakresie przedmiotowego naruszenia i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom złożonym przez stronę skarżącą w treści odwołania, jakoby nie miała ona wpływu na powstałe naruszenia, oraz że powstały one z wyłącznej winy kierowcy. Stwierdzono jednocześnie, że w badanej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym albowiem strona skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W ocenie organu odwoławczego skarżąca spółka nie zapewniła też właściwej organizacji i nadzoru pracy. Stwierdzono też, że w sprawie brak jest możliwości zastosowania przesłanek egzoneracyjnych o jakich mowa w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do oświadczenia kierowcy złożonego przez niego w dniu 17 lipca 2014 r. - na które powoływała się strona skarżąca jako okoliczność wyłączająca jej odpowiedzialność - organ nie uznał je za wiarygodne. Organ zwrócił uwagę, że oświadczenie to zostało sporządzone po upływie 7 dniu od dnia kontroli. Organ uznał, że kierowca pisząc to oświadczenie działał pod presją przedsiębiorcy, dlatego napisał tak aby jak najmniej obciążyć za stwierdzone naruszenie swojego pracodawcę. Organ II instancji wskazał również, że nawet gdyby przyjąć oświadczenie kierowcy M. T. z dnia 17.07.2014 r. za wiarygodne to i tak za naruszenie tego kierowcy podczas wykonywania przewozu w imieniu przedsiębiorcy odpowiedzialność ponosi ten przedsiębiorca ponieważ to on był faktycznym wykonawcą transportu. Okoliczność, że kierowca samowolnie zmienił trasę przewozu i zakłócał pracę tachografu, nie stanowi okoliczności o której mowa w art. 92c u.t.d. Gdyby tak było przedsiębiorca zawsze mógł by powołać się na fakt, że to kierowca samowolnie nie stosował się do jego poleceń. Organ dał jedocześnie wiarę zeznaniom ww. świadka złożonym w dniu przeprowadzonej kontroli.

Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucono:

1/ naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj. naruszenie:

art. 10 § 1 w z w. z 79 oraz 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu polegającemu na uniemożliwieniu zadawania pytań świadkowi M. T. mimo tego, iż w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przesłuchania tegoż świadka;

art. 7, 76 § 1, 77 i 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu wiarygodności oświadczenia złożonego przez M. T. z dnia 17.07.2014 r. podczas gdy zeznania te w ocenie strony skarżącej są spójne i logiczne oraz na niewyczerpującym zgromadzeniu jak również zbadaniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienia powstałych zbieżności w twierdzeniach kierowcy M. T. i oparciu się w swym rozstrzygnięciu wyłącznie na zeznaniach tegoż kierowcy złożonych pod nieobecność skarżącego;

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:

- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo tego, iż zachodziły oczywiste zesłanki do nienakładania na skarżącego kary pieniężnej bądź też do niewszczynania ewentualnie umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W tej kwestii podkreślono, że kierowca został przeszkolony w zakresie obsługi tachografu cyfrowego i analogowego i zobowiązał się do przestrzegania istniejących zasad.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że wiele pojazdów w firmie ma zamontowany nadajnik GPS pozwalający na kontrolowanie przebiegu trasy, nie wiedział jednocześnie czy kontrolowany samochód miał zamontowany taki nadajnik. Dodał też, że użycie przez kierowcę magnesu raczej nie wpływa na pracę GPS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., Nr 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.) - zwana dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Badając zaskarżoną decyzję tak określonych granicach Sąd stwierdza, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Sąd podkreśla, że zagadnienie badane w niniejszej sprawie było już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie min. w wyrokach z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1365/13, z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 215/14 czy też z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1791/12, z dnia 13 listopada 2014 r, sygn. akt III SA/Kr 1133/14. Z uwagi na zbieżność stanu faktycznego i prawnego ww. spraw ze sprawą będącą przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, orzekający w sprawie Sąd podzielił stanowisko zawarte w przywołanych wyżej wyrokach i uznał je za własne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4 pkt 22 lit. a i h, art. 92a ust. 1-6, art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985, P.0008-0021 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/ 2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przepisy te zostały przez orzekające w sprawie organy zastosowane prawidłowo.

Kontrola przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy została uregulowana w przepisach rozdziałów 9 i 10 ustawy o transporcie drogowym, natomiast podstawą nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania transportu drogowego są przepisy art. 92 i nast. tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie "Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie". Zgodnie z treścią art. 4 pkt. 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów ustaw, rozporządzeń Rady (EWG), Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a także obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Kontrole podmiotów wykonujących przewozy drogowe prowadzone na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym mają więc na celu między innymi ustalenie, czy podmioty takie przestrzegają przepisy regulujące czas pracy kierowców zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r. poz. 1155), oraz obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. Przestrzegania tych właśnie przepisów dotyczyła kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie. Wyniki przeprowadzonej kontroli stały się podstawą do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej.

Strona skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w odniesieniu do stwierdzonej nieprawidłowości oraz poprzez niezastosowanie art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 , pomimo wystąpienia okoliczności w nich przewidzianych. Strona skarżąca nie kwestionowała przy tym ustaleń faktycznych w zakresie istnienia wykazanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego naruszenia, odpowiadającego Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym oraz wysokości nałożonej kary pieniężnej. Z treści skargi wynika zatem, że strona skarżąca w zasadniczej mierze zakwestionowała przypisanie jej odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów.

Strona skarżąca zauważyła, że o wyłączeniu jej odpowiedzialności za powstałe uchybienia decyduje treść art. 92b ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do

prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców

przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych

odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady

(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady

(EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie

urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących

międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca

1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników

wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o

którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu

drogowego.

W takiej sytuacji, za naruszenie ww. przepisów, karze grzywny na zasadach określonych w art. 92 ustawy o transporcie drogowym, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Strona skarżąca powoływała się również na treść art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca jest zatem zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć.

Analiza treści przywołanych powyżej przepisów art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym prowadzi do wniosku, że nakładają one na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Nietrafne jest zatem twierdzenie strony skarżącej, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógłby przewidzieć" powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku jaki został określony w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Treść przepisów art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie może być interpretowana w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m.in. w art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (wyrok NSA z 2 czerwca 2009r., II GSK 989/08 http:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków, kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takim przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu. Prawodawca przykładowo jedynie wymienił takie obowiązki jak wydawanie odpowiednich poleceń kierowcy i przeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania przepisów. W zależności od powyższych czynników przedsiębiorca ma obowiązek wynikający z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 takiej organizacji prowadzonej działalności, aby nie dochodziło do naruszeń.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.

W przepisach art. 92 b oraz 92 c ustawy o transporcie drogowym chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92 b ust. 1 oraz art. 92c ust.1. Rzeczą tylko i wyłącznie wynikającą z uznania przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących z nim. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot - o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Jeżeli nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, to należy zastosować środki dodatkowe.

Zwolnienie z odpowiedzialności przewoźnika może mieć miejsce, gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Obydwa wymienione przepisy mają charakter wyjątkowy i podlegają interpretacji ścisłej. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. że organizując przewóz uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców, przeciwdziałając naruszeniom prawa. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy. Na stronie skarżącej spoczywał zatem w niniejszej sprawie ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności organizując przewóz i nie miała wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musiałby istnieć realnie. Pogląd taki jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. w wyrokach NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 936/09, z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt II GSK 4/09, z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 140/10, z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt II GSK 93/09, z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 976/09, a dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 258/10 oraz z dnia 6 czerwca 2011 r, sygn. akt II GSK 404/10 - wszystkie wyroki dostępne na http//www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy trafnie oceniły, że strona skarżąca nie wykazała aby zaistniały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje, że strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zaistniałe naruszenie na mocy cyt. wyż przepisów.

W ocenie Sądu zachowanie kierowcy sprowadzające się do użycia magnesu zakłócającego pracę tachografu nie należy do zdarzeń o charakterze nieoczekiwanym i nadzwyczajnym. Przedsiębiorca, jest bowiem odpowiedzialny za zachowania, które wynikają z niewłaściwego doboru kadry lub braku wdrożenia właściwych mechanizmów organizacji i kontroli pracy. Potwierdzenie stanowiska Sądu w tym zakresie wynika z oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r., który stwierdził, że w firmie strony skarżącej stosowany jest system GPS dla monitorowania przebiegu wykonywanych transportów. Taka sama informacja widnieje na stronie internetowej skarżącej spółki, gdzie podano: "Gwarantujemy bezpieczeństwo, wysoki standard i terminowość dostaw powierzonego towaru (system GPS)" (www.[...]). Z powyższego wynika, że strona skarżąca dysponuje właściwym narzędziem do kontrolowania kierowców podczas wykonywanych przewozów, a zatem pozbawiona jest podstaw argumentacja skargi, że zachowanie kontrolowanego kierowcy nie było dla spółki do przewidzenia. Powyższe wskazuje również na brak należytej kontroli i nadzoru pracy kierowców przez przedsiębiorcę mimo posiadanych możliwości w tym zakresie. W tym kontekście Sąd stwierdza, że dla zachowania właściwej dyscypliny i porządku pracy nie wystarczające okazały się regularne szkolenia, na które powołuje się strona skarżąca, zapoznanie pracownika z obowiązującymi normami oraz kontrola urządzeń zainstalowanych w pojazdach.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ jakichkolwiek zasad oceny dowodów, przy uznaniu oświadczenia kierowcy z dnia 17.07.2014 r. za niewiarygodne. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił podstawy swojego stanowiska, a Sąd nie dopatrzył się dowolności oceny organu. Zdaniem Sądu, organ miał też podstawy do uwzględnienia zeznań kontrolowanego kierowcy, złożonych w charakterze świadka w dniu przeprowadzonej kontroli. Organ słusznie podkreślił, że zostały one złożone bezpośrednio po zdarzeniu, bez kontaktu z pracodawcą, a także pod odpowiedzialnością karną, co wskazuje na ich wiarygodność.

Podkreślić należy, że użycie magnesu przez kierowcę, może świadczyć o tym, że Spółka nie zapewniła prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego poprzez uzależnianie wynagrodzenia kierowcy od przejechanych kilometrów.

Posługiwanie się magnesem przez kierowców stanowi typowe zachowanie i trudno przypuszczać aby kierowca z własnej woli bez wiedzy i woli pracodawcy, z narażeniem zdrowia i ewentualnych sankcji ze strony pracodawcy oraz funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego naruszał przepisy ustawy o transporcie drogowym, (wyroki NSA z dnia 30 lipca 2015 r. sygn. akt II GSK 1581/14 oraz z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 112/13 - http//orzeczenia.nsa.gov.pl)

W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania nie zaistniały również naruszenia zasad postępowania zarzucane w skardze. Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria wynikające z zasad postępowania administracyjnego i umożliwia dokonanie sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu. Sąd nie stwierdził naruszenia zarzucanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który Sąd przyjmuje jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie ma uzasadnionych podstaw do zarzucenia organom naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałyby niewłaściwą oceną dowodów. Odmienna od oczekiwań strony ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie oznacza jeszcze, że zaskarżona decyzja jest wadliwa.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień ze strony organów obu instancji w braku ponownego przesłuchania świadka M. T. Organ dysponował zeznaniami złożonymi w toku postępowania oraz oświadczeniem świadka z dnia 17 lipca 2014 r. Obydwa te dowody poddał ocenie, czemu wyraz dał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia "art. 10 § 1w zw. z 79 oraz 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu polegającemu na uniemożliwieniu zadawania pytań świadkowi M. T. mimo tego, iż w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z przesłuchania tegoż świadka", nie wskazała jakie konkretnie okoliczności, mające wpływ na wynik sprawy wymagały wyjaśnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, a kara pieniężna za stwierdzone naruszenie została wymierzona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Organy podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.