Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 205/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1,  art. 200,   art. 205 par. 2 I 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 63 par. 1,  art. 134,  art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33,  art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Małgorzata Fita, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Z. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2009r., Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej "k.p.a." w związku z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej "u.p.e.a" oraz w związku z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. nr 11, poz. 74 ze zm.) w związku z zarzutami z dnia 28 stycznia 2009r. wniesionymi przez pełnomocnika Z. K. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia 26.08.2003r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż w dniu 26 sierpnia 2003r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wszczął postępowanie egzekucyjne ze świadczenia rentowego Z. K. wobec zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne własne za okres VIII - X 1993r., V 1994 oraz za zatrudnionych pracowników za okres XII 1992, I 1993, IX 1993, XII 1993r. - II 1994r. na podstawie ww tytułów wykonawczych.

Z akt sprawy wynika, iż pismami z dnia 2 sierpnia 2006r., Z. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwrot niesłusznie potrąconych kwot z renty w latach 2003 i 2006, mimo ich przedawnienia w 2002r. oraz o wycofanie tytułu egzekucyjnego od Komornika Sądowego i zaprzestanie potrącania z renty jakichkolwiek kwot na rzecz ZUS (k. 14, 15 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 15 września 2006r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział poinformował Z. K., iż należności z tytułu nieopłaconych składek za okres 12/92 w kwocie 64, 40 zł, 01/93 w kwocie 211,20 zł, 09/93 w kwocie 37 zł, 12/93 w kwocie 170, 60 zł, 01/94 w kwocie 196 zł, 02/94 w kwocie 6,50 – na ubezpieczenie społeczne za pracowników oraz za okres 08/93 w kwocie 49,50 zł, 09/93 w kwocie 98, 40 zł, 10/93 w kwocie 98, 40 zł, 05/94 w kwocie 25, 70 zł na ubezpieczenie własne, zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym. Od dnia 10 marca 2006r., łączna egzekucja sądowa i administracyjna prowadzona jest przez Komornika Rewiru I Sądu Rejonowego (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 6 lutego 2006r., sygn. akt [...], k. 13 akt administracyjnych). Należności w kwocie 274, 60 zł za okres 12/92 i 01/93 zostały odpisane, a wpłaty dokonane w wyniku prowadzonej egzekucji zostały zaliczone na poczet zaległości z tytułu nieopłaconych składek za miesiąc 09/93, koszty egzekucyjne w kwocie 10,10 zł, na odsetki w kwocie 159 zł i składki w kwocie 32 zł. Na dzień 15 września 2006r., zadłużenie na koncie pracowniczym opiewało na kwotę 2.133,12 zł, należności te nie uległy przedawnieniu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego zapoczątkowane odebraniem upomnienia w dniu 3 lipca 2003r., skutecznie zawiesiło 10 – letni bieg terminu przedawnienia określony w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) (k. 16 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2008r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Z. K. z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Pismem z dnia 28 stycznia 2009r. (data pisma) pełnomocnik Z. K. radca prawny K. B. wniósł zarzuty na prowadzone postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od

[...] do [...] zarzucając niespełnienie wymogu określonego w

art. 27 § 1 pkt. 3 i 6 u.p.e.a oraz wygaśnięcie obowiązku na skutek przedawnienia w myśl art. 59 § 1 pkt. 9 Ordynacji Podatkowej.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na fakt, iż powyższe pismo zostało złożone w Inspektoracie ZUS w dniu 29 stycznia 2009r. Dlatego uznano, iż zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały wniesione z uchybieniem terminu tj. po upływie 7 dni od daty doręczenia tytułów wykonawczych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Z. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia względnie jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 124 § 1 i 2, art. 134 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a polegające na nieuwzględnieniu wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego i zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji doręczono skarżącemu w dniu 1 czerwca 2006r. Podstawę egzekucji stanowiły tytuły wykonawcze z dnia 26 sierpnia 2003r. W dniu 7 czerwca 2006r. - a więc w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji skarżący złożył skargę na czynności komornika, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania na skutek przedawnienia. Swój sprzeciw kontynuował składając w tym samym przedmiocie pisma do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 sierpnia 2006r. Treść skargi i pism nie pozostawia żadnych wątpliwości, że Z. K. zarzucał, iż prowadzenie egzekucji jest bezprawne w znaczeniu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Forma pism czy też ich zatytułowanie nie wpływa na kwalifikację pisma, skoro oczywista jest treść zarzutu i żądania w nim zawarta. Pismo pełnomocnika z dnia 28 stycznia 2009r. nawiązywało do wymienionych zarzutów skarżącego wniesionych w dniu 7 czerwca 2006r. i w dniu 2 sierpnia 2006r.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. skarżący oświadczył, iż nigdy nie otrzymał tytułów wykonawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy ( art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) dalej "p.p.s.a.".

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2009r., Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w związku z zarzutami z dnia 28 stycznia 2009r. wniesionymi przez pełnomocnika Z. K. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia 26.08.2003r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art.134 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skierowany jest do organu odwoławczego i ma zastosowanie jedynie w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione po terminie lub jest niedopuszczalne. Należy wskazać, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie są środkiem odwoławczym, wszczynają bowiem postępowanie umożliwiające dłużnikowi ochronę własnych interesów przed niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Skoro wiec zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie są odwołaniem a organ egzekucyjny, który wydał zaskarżone postanowienie nie jest organem odwoławczym, to stwierdzić należy, iż w sprawie nie mógł mieć zastosowanie art. 134 k.p.a. Żaden przepis k.p.a. ani u.p.e.a nie przewiduje wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, stąd stwierdzić należy, iż rozstrzygniecie to zostało wydane bez podstawy prawnej. Zatem stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdy zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności, za bezprzedmiotowe uznać należy odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi.

Na marginesie Sąd stwierdza, że z dołączonych akt administracyjnych nie wynika kiedy i czy w ogóle stronie zostały doręczone wskazane tytuły wykonawcze. Ustalenie daty doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych jest o tyle istotne, iż pozwoli ustalić datę, od której należy liczyć 7 dniowy termin, w ciągu którego należało złożyć zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Nadto w dniu 2 sierpnia 2006r. skarżący złożył do organu egzekucyjnego dwa pisma, w których domagał się zaprzestania egzekucji z uwagi na przedawnienie należności. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określają formy, w jakiej zarzuty mają być złożone, należy więc przyjąć, iż powinny spełniać minimalne warunki formalne określone w art. 63 § 1 k.p.a. Wniesione w postępowaniu egzekucyjnym pisma zobowiązanego zawierające argumenty mające na celu wykazanie, iż egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna lub wskazujące na naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego, czyli odpowiadające treści art. 33 u.p.e.a. podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny, który w sprawie zarzutów wydaje postanowienie na podstawie art. 34 u.p.e.a.

W pismach, o których mowa wyżej skarżący wskazał organ, do którego je kieruje, osobę od której pochodzą, jej adres oraz okoliczności, które mogą stanowić zarzut określony w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Uznać więc należy, iż pisma, o których mowa wyżej są w istocie zarzutami. Z akt sprawy egzekucyjnej nie wynika, aby organ egzekucyjny rozpatrzył te zarzuty i wydał rozstrzygnięcie w formie prawem przewidzianej. Sposób rozstrzygnięcia będzie uzależniony od ustalenia, czy skarżący otrzymał tytuły egzekucyjne, a jeżeli tak, to w jakim terminie.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.- orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i 205 § 2 i 3 ppsa.