Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1108/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi E.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 30 czerwca 2021 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Organ egzekucyjny - Naczelnik T. Urzędu Skarbowego w G. wszczął wobec E. W. postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela - Burmistrza Gminy Ż., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 lipca 2020 r. nr [...], obejmującego należność z tytułu nieuiszczonej opłaty planistycznej w wysokości należności głównej 284.348,20 zł.

Pismem z dnia 27 lipca 2020 r., sprecyzowanym pismem z dnia 6 października 2020 r., E. W. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia na podstawie w/w tytułu wykonawczego postępowania. Jako podstawę wniesionych zarzutów zobowiązany wskazał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 2 pkt 2 4 u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), wygaśnięcia obowiązku w całości (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.) oraz braku jego wymagalności (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.).

Postanowieniem nr [...] z dnia 21 października 2020 r. wierzyciel - Burmistrz Gminy Ż.- oddalił wniesione przez stronę zarzuty. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które w dniu 16 lutego 2021 r. wydało w tym przedmiocie postanowienie nr [...].

W dniu 29 października 2020 r. do Naczelnika T. Urzędu Skarbowego w G. wpłynął wniosek E. W. z dnia 27 października 2020 r. o umorzenie prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. postępowanie egzekucyjnego.

Strona w złożonym wniosku podniosła, że:

- obowiązek nie jest wymagalny, wygasł, nie istnieje,

- egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego, a także bezpośrednio z przepisu prawa,

- egzekucja administracyjna oraz zastosowane środki egzekucyjne są niedopuszczalne,

- zobowiązanemu nie doręczono upomnienia,

- niespełnione są w tytule wykonawczym wymogi określone w art. 27 u.p.e.a..

W uzasadnieniu zobowiązany podniósł, że w treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. wskazano nieprawidłowo decyzję Burmistrza Gminy Ż., zamiast decyzji ostatecznej, wskazano również nieprawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku, a także błędną wysokość zaległości i odsetek. Według E. W., przy ustalaniu odsetek nie uwzględniono okresów przerw. Brak jest również podstawy prawnej prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego, decyzja organu pierwszej instancji nie podlegała wykonaniu na skutek wniesionego odwołania, a co do zasadności naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości trwa spór - na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 590/19). W złożonym wniosku podniesiono również, że wszczęcie postępowania nie zostało poprzedzone prawidłowym upomnieniem. Ponadto, zdaniem strony, jeżeli obowiązek w ogóle powstał, to nie jest wymagalny na skutek przedawnienia opłaty.

E. W. wyraził również wątpliwość co do zastosowania przez organ egzekucyjny przepisów u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2019 r..

W dniu 6 maja 2021 r. Naczelnik T. Urzędu Skarbowego w G. wydał postanowienie nr [...], którym umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z wniosku z dnia 27 października 2020 r. w części dotyczącej żądania opartego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a..

Jednocześnie, w tym samym dniu, organ egzekucyjny wydał postanowienie nr [...], którym odmówił umorzenia prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a..

Oba postanowienia doręczono stronie w dniu 20 maja 2021 r.. Na oba postanowienia E. W. złożył zażalenia.

W zażaleniu z dnia 25 maja 2021 r. wniesionym na postanowienie nr [...], E. W. zarzucił Naczelnikowi T. Urzędu Skarbowego w G. naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r.. W złożonym zażaleniu podniesione zostały argumenty tożsame z podniesionymi we wniosku z dnia 27 października 2020 r..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wydał w dniu 30 czerwca 2021 r. postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika T. Urzędu Skarbowego w G. z dnia 6 maja 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego z wniosku z dnia 27 października 2020 r., w części dotyczącej żądania opartego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a..

W uzasadnieniu odniesiono się do kwestii stanu prawnego obowiązującego w rozpatrywanej sprawie. W dniu 30 lipca 2020 r. nastąpiła nowelizacja u.p.e.a., która nadała nowe brzmienie m.in. artykułowi 59 ustawy. Tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony w dniu 29 lipca 2020 r., czyli w momencie kiedy obowiązywała jeszcze u.p.e.a. w starym brzmieniu. Wątpliwości w tym zakresie rozwiewa art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przywołanego przepisu wynika, że przepisy u.p.e.a. w starym brzmieniu mają zastosowanie jedynie do postępowań egzekucyjnych, które zostały wszczęte i nie zostały zakończone do dnia 30 lipca 2020 r..

Organ uznał, że zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnika T. Urzędu Skarbowego w G., że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], nastąpiło w dniu 31 lipca 2020 r.. W przypadku bowiem, gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) zdarzeniem wyznaczającym moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest doręczenie wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej i tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, co obecnie wynika wprost z art. 26 § 3a u.p.e.a. Burmistrz Gminy Ż. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w dniu 29 lipca 2020 r., natomiast jego doręczenie organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi T. Urzędu Skarbowego w G. - nastąpiło w dniu 31 lipca 2020 r.. Tym samym, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw nie będzie miał w rozpatrywanej sprawie zastosowania, a co za tym idzie - sprawa będzie w całości rozpatrywana na gruncie przepisów znowelizowanej u.p.e.a..

Odnosząc się do odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., czyli w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy, Dyrektor Izby wskazał, że w pełni podziela argumentację organu pierwszej instancji w tym zakresie, zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Dokonana przez organ egzekucyjny oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. analiza treści tytułu wykonawczego z dnia 29 lipca 2020 r. nr [...] nie wykazała, aby dokument ten nie spełniał wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a.. Wbrew stanowisku strony, w/w tytuł wykonawczy wskazuje prawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku. W części E Dane dotyczące należności pieniężnych wskazuje: rodzaj należności pieniężnej - opłata planistyczna, podstawę prawną obowiązku - orzeczenie, identyfikację podstawy prawnej obowiązku - decyzja nr [...], datę wydania orzeczenia - 25 marca 2019 r.. Przy czym, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji - dla prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego nie ma znaczenia, że w tytule wskazano decyzję nieostateczną Burmistrza Gminy Ż. Wskazano także, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. zawiera podstawę prawną prowadzenia postępowania egzekucyjnego - jest to art. 2 u.p.e.a., wskazany w części E tytułu.

Natomiast podnoszona kwestia wskazania w tytule wykonawczym błędnej wysokości zaległości i odsetek, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, nie może przedmiotem oceny w ramach badania przesłanki niespełniania w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.. Kwestia ta była już przedmiotem oceny przez wierzyciela przy ocenie wniesionych zarzutów. W ocenie organu, doręczony tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. zawierał wszystkie elementy wymagane ustawą, przy czym, zauważyć należy, że pomimo braku prawidłowych pouczeń na samym druku tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny doręczył prawidłowe pouczenia jako załącznik do niego.

Biorąc pod uwagę powyższe, należało uznać za prawidłowe rozstrzygniecie Naczelnika T. Urzędu Skarbowego w G. zaprezentowane w postanowieniu z dnia 6 maja 2021 r. nr [...], którym organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a..

Pismem z dnia 19 lipca 2021 r. E. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...], wnosząc o jego uchylenie. W ocenie strony, organ naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd wskazuje, że dokonuje kontroli legalności wydanych rozstrzygnięć w oparciu o przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.1438 z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści art. 29 ustawy zmieniającej z dnia 11 września 2019 r. ustawa ta wchodzi w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Zatem zmieniona ustawa egzekucyjna weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r., co oznacza w niniejszej sprawie konieczność jej zastosowania.

Jak stanowi przepis art. 27 § 1 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2206);

2) wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji zależności pieniężnej -także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania lub siedziby;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu;

9a) pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;

13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1 a;

14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej § 1 pkt 8 lit. g.

W ocenie Sądu, dokonana przez organ egzekucyjny oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. analiza treści tytułu wykonawczego z dnia 29 lipca 2020 r. nr [...] nie wykazała, aby dokument ten nie spełniał wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a..

Wbrew stanowisku skarżącego, w/w tytuł wykonawczy wskazuje prawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku. W części E Dane dotyczące należności pieniężnych wskazuje: rodzaj należności pieniężnej - opłata planistyczna, podstawę prawną obowiązku - orzeczenie, identyfikację podstawy prawnej obowiązku - decyzja nr [...] , datę wydania orzeczenia - 25 marca 2019 r..

Wskazać należy, że dla prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego nie ma znaczenia, że w tytule wskazano decyzję nieostateczną Burmistrza Gminy Ż., gdyż powołanie w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji decyzji nieostatecznej w sytuacji, gdy decyzja ostateczna nakłada na adresata decyzji taki sam obowiązek, jaki nałożony był decyzją organu pierwszej instancji, utrzymaną w mocy tą pierwszą decyzją, pozostaje bez wpływu na kształt obowiązku ciążącego na adresacie decyzji obu instancji.

Także wbrew twierdzeniom strony, tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. zawiera również podstawę prawną prowadzenia postępowania egzekucyjnego - jest to art. 2 u.p.e.a., wskazany w części E tytułu.

W ocenie Sądu, powołanie tego przepisu bez wskazania jego konkretnej jednostki redakcyjnej (punktu) nie stanowi takiej wadliwości tytułu wykonawczego, która skutkowałaby koniecznością zwrotu tego tytułu wierzycielowi przez organ egzekucyjny. Zatem egzekucja na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego była dopuszczalna, tym bardziej, iż wskazano w nim podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, tj., decyzję z mocy której na zobowiązanym ciążył egzekwowany obowiązek.

Natomiast podnoszona kwestia wskazania w tytule wykonawczym błędnej wysokości zaległości i odsetek, jak słusznie zauważył organ, nie może być przedmiotem oceny w ramach badania przesłanki niespełniania w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.. Kwestia ta była już przedmiotem oceny przez wierzyciela przy ocenie wniesionych przez skarżącego zarzutów. Wskazać należy, że zasadny jest pogląd organu, że pomimo że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego może być wniesione przez zobowiązanego w dowolnym czasie w toku postępowania egzekucyjnego, to jednak zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów z art. 33 u.p.e.a. żądać umorzenia postępowania, powołując się na okoliczności, które mógł wnosić wyłącznie w zarzutach albo które podniósł w zarzutach, ale zarzuty nie zostały uwzględnione.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja.

Odmienny pogląd naruszałby zasadę niekonkurencyjności środków prawnych w ramach u.p.e.a., gdyż umożliwiłoby to sformułowanie tego samego zarzutu w oparciu o odmienną podstawę.

Reasumując, Sąd uznał, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. zawierał wszystkie elementy wymagane ustawą, przy czym, zauważyć należy, że pomimo braku prawidłowych pouczeń na samym druku tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny doręczył stronie prawidłowe pouczenia w formie załącznika .

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Z tego powodu skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.