Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2018/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2018/04

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę W., z mocy prawa, własność nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt I SA 1055/02 uchylił (zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2002 r., nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd stanął na stanowisku, iż Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wyjaśniła dostatecznie okoliczności, na podstawie których doszła do przekonania, iż skarżącemu nie przysługuje do przedmiotowej nieruchomości tytuł prawnorzeczowy, a także nie przysługuje mu legitymacja strony postępowania.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ponownie rozpatrując sprawę doszła do przekonania, iż nie jest możliwe przypisanie skarżącemu tytułu prawnorzeczowego w postaci prawa zarządu lub użytkowania do przedmiotowej nieruchomości, a także ustalenia, iż przysługuje mu legitymacja strony w niniejszym postępowaniu.

Przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1926 r., o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" w art. 4 ustalało, z natury rzeczy, dyrektywę ogólną dotyczącą objęcia w zarząd i użytkowanie mienia nieruchomego. Do konkretnego ustalenia zarządu czy użytkowania niezbędne było, w ocenie Komisji, precyzyjne oznaczenie przejmowanej w zarząd nieruchomości w dodatkowym akcie określającym jego powierzchnię oraz określenie z rejestru gruntów. Takiego dokumentu w sprawie niniejszej brak również z tego względu, iż rozporządzenia Prezydenta z dnia 24 września 1926 r. nie mogło dotyczyć przedmiotowej nieruchomości, położonej w owym czasie poza granicami Rzeczypospolitej.

W tym stanie rzeczy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, iż skarżącemu nie przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości eliminujący komunalizację z mocy prawa.

Komisja podkreśliła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca 2004 r. w analogicznej sprawie sygn. akt I SA 2979/02 dał wyraz poglądowi, iż P. w dniu 27 maja 1990 r. nie przysługiwało prawo zarządu, bądź inny tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, która była jedynie w użytkowaniu strony skarżącej i, jak Sąd stwierdził, "w takim stanie sprawy, w świetle materiału dokumentacyjnego prawidłowo przyjęto, że zachodziły przesłanki do wydania decyzji deklaratoryjnej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Ponadto Komisja stwierdziła, iż postępowanie komunalizacyjne toczy się przy udziale Skarbu Państwa i właściwej gminy i dotyczy jedynie przeniesienia własności mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. Zatem skarżącym P. nie przysługuje legitymacja strony w sprawie niniejszej.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2004 r. w analogicznej sprawie, sygn. akt I SA 2461/02 wyraził pogląd, iż (...) "w procesie komunalizacji stroną postępowania jest Skarb Państwa i właściwa gmina, a inny podmiot tylko wtedy, gdy legitymuje się tytułem własności gruntu (...). Dopuszczenie zatem do udziału w postępowaniu w rozpatrywanej sprawie P. SA było wadliwe. Skoro brak jest odpowiednich dokumentów potwierdzających tytuł prawny tej Spółki w odniesieniu do spornej działki" (...) Sąd powołał się przy tym na wcześniejsze orzeczenie Naczelnego Sąd Administracyjnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 1994 r., I SA 979/93 i z dnia 10 września 1996 r., I SA 561/95).

W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej P. SA wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i wskazanie powinności organu administracji I stopnia umorzenia postępowania komunalizacyjnego. Skarżący zarzuca naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji oraz art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych względów niż w niej podniesiono.

Należy przede wszystkim podkreślić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2004 r., sygn. akt I SA 1055/02, na który powołuje się Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w zaskarżonej decyzji, nie dotyczy nieruchomości, której komunalizacja jest przedmiotem badania w niniejszej sprawie. Mianowicie wyrok ten dotyczy nieruchomości położonej w J. o pow. [...] ha i odnosi się do decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], która tym wyrokiem również została uchylona.

Natomiast w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości, położonej w W. o pow. [...] ha i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] także wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ale wydając wyrok z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt I SA 1056/02, którym uchylił poprzednią decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], a którą to decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa umorzyła postępowanie odwoławcze powołując się na stanowisko, że P. SA nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 2004 r. Sąd powołując się na ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w posiadaniu P. od 1945 r. i stanowi część linii kolejowej wraz z infrastrukturą przynależną drodze kolejowej oraz na uregulowanie zawarte w art. 4 ust. 1 zd. 1 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" wyraził pogląd, że P. SA posiada tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości, a dokonane przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ustalenie, że nie przysługuje tej Spółce legitymacja do wniesienia odwołania ze względu na brak interesu prawnego, Sąd uznał za błędne.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, pomijając ocenę prawną wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 9 marca 2004 r., dokonał ponownie własnej oceny i ponownie przyjął, że P. SA nie posiada tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowej nieruchomości, a także nie przysługuje mu legitymacja strony w niniejszym postępowaniu. Tym samym organ odwoławczy wdał się w niedopuszczalną polemikę z wiążącymi ocenami prawnymi zawartymi w prawomocnym wyroku Sądu, a zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem powołanego przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co uzasadnia uchylenie tej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpozna merytorycznie odwołanie P. SA od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. mając na uwadze wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2004 r., z której wynika, że odwołująca się P. SA ma legitymację do wniesienia tego odwołania oraz, że posiada tytuł prawnorzeczowy do przedmiotowej nieruchomości.

Natomiast za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącego żądające umorzenia postępowania komunalizacyjnego z powołaniem się na art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720). Postępowanie komunalizacyjne w niniejszej sprawie prowadzone jest w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Przepis art. 5 ustawy z dnia 28 maja 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji (...) nie dotyczy mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Takiej wykładni tych przepisów dokonał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03 (Dz. U. Nr 69, poz. 625).

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.