Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 667/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 667/12

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego [...], po rozpoznaniu sprawy dyscyplinarnej przeciwko A. K., obwinionemu o to, że: pełniąc służbę w Oddziale Celnym [...] w dniu 24 marca 2010 r. niewłaściwie przeprowadził kontrolę szczegółową samochodu osobowego marki Volkswagen Passat o numerze rej. [...], w którym w wyniku przeprowadzenia powtórnej kontroli celnej stwierdzono przemyt wyrobów akcyzowych w postaci papierosów oraz o to, że pełniąc służbę w Oddziale Celnym [...] w dniu 25/26 marca 2010 r. niewłaściwie wykonywał przydzielone obowiązki służbowe na stanowisku wagowym (wywóz), tj. o naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 166 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) - uznał go za winnego zarzucanych mu czynów i orzekł karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem.

Organ I instancji wskazał, że A. K. dokonując w dniu 24 marca 2010 r. kontroli szczegółowej samochodu osobowego, skierowanego do kontroli szczegółowej z adnotacją " podejrzenie przemytu papierosów wskazanie psa tylny zderzak" nie dokonywał demontażu żadnych elementów konstrukcji pojazdu, nie wnioskował o prześwietlenie pojazdu na RTG, nie zgłaszał także potrzeby pomocy innego funkcjonariusza. Kontrola trwała 3 minuty, obwiniony wpisał w systemie SWOC "wynik negatywny". Następnie w toku powtórnej kontroli celnej w/w pojazdu dokonanej bezpośrednio po kontroli A. K. ujawniono papierosy w ilości 180 paczek ( 3600 szt.), ukryte w miejscach wcześniej wskazanych przez psa służbowego. Z zeznań funkcjonariuszy przeprowadzających powtórną kontrolę wynika, że miejsca ukrycia papierosów nie były nietypowe i trudnodostępne. Zaznaczono, że Dyrektor Izby Celnej w decyzji nr [...] z [...].09.2009 r. określił czynności, jakie powinien wykonać funkcjonariusz w toku szczegółowej kontroli celnej. Ponadto w instrukcji stanowiskowej obowiązującej w Oddziale Celnym [...] od stycznia 2010 r. określono, że w trakcie dokonywania szczegółowej kontroli funkcjonariusz celny winien obligatoryjnie sprawdzić wnętrze środka przewozowego, wnętrze bagażnika, przestrzeń ładunkową, oraz inne elementy konstrukcyjne pojazdu. W ocenie organu I instancji kontrola przedmiotowego pojazdu została przeprowadzona nierzetelnie, bowiem A. K. był obowiązany skontrolować, przy użyciu odpowiedniego sprzętu elementy konstrukcyjne pojazdu, co do których można było przypuszczać, że mogły posłużyć do przemytu. Twierdzenie obwinionego, że nie dokonał demontażu elementów pojazdu ponieważ nie posiada w tym zakresie przeszkolenia nie może zostać uwzględnione, gdyż obwiniony przeprowadza kontrole szczegółowe od lipca 2004 r. zaś większość funkcjonariuszy nie posiada wykształcenia z zakresu mechaniki pojazdowej, a wiedzę i umiejętności nabywa pełniąc zawód funkcjonariusza celnego. Nie znalazły też potwierdzenia zarzuty A. K. co do niewłaściwego wyposażenia Budynku Kontroli Specjalnej (dalej BKS) w odpowiednie narzędzia, zwłaszcza, że wykrycie papierosów wymagało użycia prostych narzędzi tj. śrubokręta i klucza, a niektóre części można było zdemontować bez użycia narzędzi. Ponadto obwiniony nie skorzystał z możliwości pomocy innego funkcjonariusza, mimo, że miał taką możliwość. Zatem kontrola przeprowadzona przez obwinionego odbiegała od tej jaka powinna być wykonana w BKS-ie. Stwierdzono, że okoliczności naruszenia przez obwinionego obowiązku służbowego przez niedbałe i nierzetelne przeprowadzenie szczegółowej kontroli celnej zostały wykazane w materiale dowodowym w sposób nie budzący wątpliwości.

W odniesieniu do drugiego zarzutu dotyczącego niewłaściwego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku wagowym (wywóz) stwierdzono, że A. K. na zmianie nocnej z dnia 25 na 26 marca 2010 r. wykonywał obowiązki służbowe na stanowisku wagowym (wywóz). Z zapisów w książce służby oraz z wydruków z systemu TCS wynika, że A. K. dokonał ostatniego ważenia o godz. 6:43 i opuścił stanowisko wagowe przed godz. 7:00 bez wiedzy i zgody Kierownika Zmiany, odstępując od standardowej procedury zakończenia służby, polegającej na zdaniu służby Kierownikowi Zmiany, wbrew pisemnemu poleceniu Kierownika Oddziału Celnego z 9.12.2004 r., nr [...]. Ponadto Kierownik Zmiany P. D. z uwagi na dużą kolejkę pojazdów oczekujących przed stanowiskiem wagowym wydał obwinionemu ustne polecenie dokonywania ważenia pojazdów do zakończenia służby tj. do godz. 7:00. Oceniając wagę powyższego uchybienia stwierdzono, że ilość zważonych przez obwinionego pojazdów odbiegała od minimalnej ilości tj. 170 pojazdów, jaka powinna być zważona na przejściu [...]. Wielkość ta została określona na podstawie Koncepcji systemu wczesnego ostrzegania o zaistnieniu sytuacji nadzwyczajnej na granicy polsko-ukraińskiej z10.09.2009 r., opracowanej przez Pełnomocnika Szefa Służby Celnej. Ilość samochodów zważona przez A. K. znacznie odbiegała także od wielkości wykonanej na zmianie bezpośrednio ją poprzedzającej oraz następującej po niej (ponad 50 %). Wpis w książce służby sporządzony przez A. K. o wadliwym działaniu urządzenia został zweryfikowany przez Eksperta Celnego Oddziału Celnego [...] – A. K., który nie stwierdził żadnych błędów w działaniu urządzenia. Na podstawie zeznań świadków ustalono, że zaistniałe nieprawidłowości w działaniu urządzenia wagowego nie miały istotnego wpływu na przebieg procesu ważenia. Jako okoliczność łagodzącą przy ocenie czynu potraktowano fakt nierytmicznego odbioru pojazdów przez stronę ukraińską oraz fakt wydania przez obwinionego trzech decyzji wymiarowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. podniósł, że w toku postępowania pominięto fakt, na który wskazał w trakcie przesłuchania, dotyczący otrzymania od Kierownika Oddziału J. W. ustnego polecenia szybkiego odprawienia przedmiotowego pojazdu. Dowodem jest zapis z kamer dołączony do postępowania jako dowód, na którym wyraźnie widać, jak po rozmowie z J. W. odwołujący kończy kontrolę pojazdu, która z tego powodu trwała 3 minuty. Na tę okoliczność został także zgłoszony dowód z przesłuchania L. M., jednak wniosek ten został odrzucony. Ponadto przesłuchiwany w tej sprawie S. Z. nie został zapytany o fakt ewentualnego wydania polecenia przez J. W. W ocenie odwołującego należy poddać w wątpliwość słuszność uznania za wiarygodne wyjaśnień J. W., który zaprzeczył wydaniu takiego polecenia. Ponadto J. W. jest wskazywany w lokalnej prasie jako lider "grupy [...]", która w OC [...] dopuszcza się działalności korupcyjnej, był on też zamieszany w przemyt mięsa.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wykonywania obowiązków na stanowisku wagowym odwołujący podniósł, że żaden przepis lub polecenie nie narzuca funkcjonariuszowi dokonywania konkretnej ilości odpraw na stanowisku waga – wywóz, nie określa także czasu, w jakim czynności te powinny być wykonywane. Opuszczenie stanowiska pracy przed godz. 7.00 i przekazanie książki służby Kierownikowi Zmiany przez innego funkcjonariusza było podyktowane koniecznością skorzystania z toalety, bowiem na stanowisku waga-wywóz nie ma węzła sanitarnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji. Jednocześnie sprecyzował opis drugiego zarzutu postawionego obwinionemu stwierdzając, że niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych polegało na niezachowaniu ustalonych w Koncepcji systemu wczesnego ostrzegania o zaistnieniu sytuacji nadzwyczajnej na granicy polsko-ukraińskiej z dnia 10.09.2009 r., opracowanej przez Pełnomocnika Szefa Służby Celnej ustalonej normy, według której minimalna ilość opraw w ruchu towarowym na kierunku wywóz z Unii Europejskiej wynosiła 170 pojazdów, podczas gdy obwiniony zważył 69 pojazdów oraz bez zezwolenia opuścił stanowisko służbowe waga-wywóz.

W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –Kodeks postępowania karnego ( Dz. U. Nr 98, poz. 555 ze zm., określanej dalej jako k.p.k.) oraz art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.)

W uzasadnieniu stwierdzono, że wniosek obwinionego o zawiadomienie prokuratury o złożeniu fałszywych zeznań przez J. W. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Wniosek o przesłuchanie L. M. oddalono, gdyż jest on obywatelem Ukrainy i nie można więc przewidzieć czy i kiedy dowód ten będzie możliwy do przeprowadzenia. Wniosek o przesłuchanie S. Z. nie został uwzględniony, gdyż w/w był już przesłuchiwany, także na okoliczność wydania przez J. W. polecenia dokonania szybszej kontroli a odpowiedzi udzielane przez świadka były w tej materii przeczące. Uznając pozostałe wnioski odwołującego za zasadne wskazano, że z wyjaśnień udzielonych przez Zastępcę Kierownika Oddziału Celnego [...] wynika, że na podstawie Koncepcji systemu wczesnego ostrzegania o zaistnieniu sytuacji nadzwyczajnej na granicy polsko – ukraińskiej z dnia 10 września 2009 r. funkcjonariusz celny jest zobowiązany dokonać co najmniej 170 odpraw w trakcie jednej służby. Z wyjaśnień wynika także, że nie wydawano pleceń wewnętrznych co do czasu dokonywania pojedynczego ważenia, jednak czas ten wynosi średnio 2 minuty 30 sekund. W dalszej kolejności przedstawiono dostępny dla wszystkich funkcjonariuszy tryb zapoznania się z regulacjami w zakresie ilości dokonywanych odpraw i czasu pojedynczej odprawy. Organ II instancji wskazał następnie na treść pisma obwinionego, w którym ten wskazuje, że wobec innych funkcjonariuszy, którzy nie ujawnili w pierwotnej kontroli celnej przemytu nie wszczynano postępowania dyscyplinarnego lecz przeprowadzano rozmowy dyscyplinujące.

W ocenie organu II instancji, adnotacja w systemie SWOC wskazująca na uzasadnione podejrzenie przemytu papierosów w kontrolowanym pojeździe stanowi niepodważalny dowód, że kontrola samochodu dokonana przez obwinionego była przeprowadzona w sposób nierzetelny. Nie można też dać wiary wyjaśnieniom A. K., że nie wykrył przemytu, gdyż nie posiadał przeszkolenia z zakresu mechaniki samochodowej, ponieważ dokonuje on kontroli pojazdów od 14 lat. Organ II instancji stwierdził, że obwiniony mając świadomość braku odpowiednich umiejętności i nie zgłaszając tego faktu przełożonym powinien mieć na uwadze, że takie zachowanie może doprowadzić do narażenia Skarbu Państwa na straty oraz do niewłaściwego wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Ponadto z zasady kontrola w Budynku Kontroli Specjalnej dokonywana jest w miejscach trudno dostępnych, przy użyciu narzędzi specjalistycznych a kontrola dokonana przez obwinionego nie odbiegała nawet od kontroli wykonywanej na pasie.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku wagowym wskazano, że skoro obwiniony zważył 69 pojazdów a ostatniego ważenia dokonał o godz. 6:43, to nie można uwzględnić jego wyjaśnień, że nie zważył ustalonej ilości pojazdów ze względu na wadliwy sprzęt. Z zeznań świadków wynika, że nieprawidłowości w działaniu urządzenia wagowego ( tj. uszkodzenia jednej z kamer, oznaczania przez system wyników ważenia gwiazdkami sugerującymi nieprawidłowość przy ważeniu) nie miało istotnego wpływu na przebieg procesu ważenia.

Dyrektor Izby Celnej naprowadził, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby obwinionego, zanalizował oceny okresowe. Podczas pracy w Oddziale Celnym [...] w latach 2007 i 2008 obwiniony był oceniany na poziomie 5 i 6 zaś w pozostałych okresach służby obwiniony był oceniany na poziomie przeciętnym. Stwierdzono, że poczynione przez organ I instancji ustalenia należy uznać za kompletne i wyczerpujące. Nie budzi wątpliwości rażące naruszenie obowiązków podczas kontroli przedmiotowego pojazdu. Obwiniony świadomie zignorował zapis w systemie SWOC i tym samym nie dochował należytej staranności. Za udowodnione należy także uznać niedopełnienie obowiązków służbowych na stanowisku waga wywóz. W ocenie organu odwoławczego istotnym w tej sprawie jest także brak skruchy ze strony obwinionego, który stoi na stanowisku, że postąpił właściwie.

Organ uznał jednocześnie, że w niniejszej sprawie brak jest okoliczności, które mogłyby wpłynąć na obniżenie kary. Ponadto, podnoszone przez obwinionego zarzuty dotyczące nieprawidłowego działania Oddziału Celnego [...] nie podlegały rozpatrzeniu, gdyż te kwestie nie są związane z niniejszą sprawą. Prowadzone postępowanie dyscyplinarne nie nosi znamion szykany obwinionego za jego działalność w Związku Zawodowym Celnicy PL ani za zgłaszanie nieprawidłowości w działaniu jednostek organizacyjnych Izby Celnej [...] oraz za krytykę kadry kierowniczej.

W skardze na tę decyzję A. K., reprezentowany przez pełnomocnika - adwokat A. M., wniósł o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o uchylenie oraz uchylenie orzeczenia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W treści skargi podniesiono, że podstawowe znaczenie dla oceny zarzutu dotyczącego kontroli przedmiotowego samochodu ma kwestia wydania przez Kierownika Oddziału Celnego [...] J. W. ustnego polecenia przyspieszenia kontroli samochodu. Z treści nagrania zarejestrowanego na kamerze dozorowej wynika, że Kierownik Oddziału Celnego podszedł do obwinionego podczas dokonywania przez niego kontroli pojazdu. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że otrzymał wówczas polecenie aby " przyspieszyć ruchy". Przesłuchując S. Z. na okoliczność tej rozmowy, świadkowi nie zadano pytania czy słyszał teść rozmowy J. W. i A. K., nie poproszono o jej zrelacjonowanie. W zamian zadano sugerujące pytania o otrzymywanie poleceń od J. W., by przyspieszyć kontrole pojazdów oraz o naciski na innych funkcjonariuszy na szybsze odprawianie pojazdów. Wnioski skarżącego dotyczące przesłuchania S. Z. oraz L. M. zostały oddalone, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego w tym art. 170 § 1 k.p.k. i mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k.

Podniesiono, że skarżący nie miał możliwości dokonania bardziej szczegółowej kontroli pojazdu z powodu braku przeszkolenia z zakresu demontażu i mechaniki samochodów. Brak takiego przeszkolenia może być przyczyną uszkodzenia samochodu, które może doprowadzić do skierowania roszczenia przez stronę i wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niewłaściwego wykonywania obowiązków na stanowisku waga wywóz skarżący podniósł, że nie ustalono czy znał on treść Koncepcji wczesnego ostrzegania o zaistnieniu sytuacji nadzwyczajnej na granicy polsko-ukraińskiej, a także czy dokument był dostępny dla funkcjonariuszy. Nie zbadano, czy norma wynosząca 170 pojazdów była w Oddziale Celnym przestrzegana, zaś z treści zeznań J. W. wynika, że zarówno skarżący jak i inni funkcjonariusze podczas zmian ważyli znacznie mniejszą ilość pojazdów od wskazanej normy.

W dalszej kolejności skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenia dotyczące przebiegu zmiany będącej przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Z obliczeń tych wynika, że po odliczeniu czasu poświęconego na wydawanie decyzji, poszukiwanie kierowcy pojazdu, który zatarasował panel wagowy oraz na odpoczynek, na odprawę jednego samochodu przeznaczył 5 min. Zdaniem skarżącego trudno uznać taki czas za nadmiernie długi, przy założeniu, że w ciągu 12 godzin funkcjonariusz powinien odprawić 170 samochodów co daje 4 min. i 23 sek. na jeden pojazd. Nie ustalono, czy działanie skarżącego było działaniem zawinionym, a przy ocenie czynu pominięto kwestię przysługującej skarżącemu 30 min. przerwy w pracy. Nie uwzględniono, że opuszczenie stanowiska było wymuszone potrzebą fizjologiczną, nie zbadano także, jaka była praktyka przekazywania książki służby po zakończonej zmianie.

Skarżący podkreślił, że w toku postępowania naruszono zasadę postępowania określoną w art. 7 k.p.k., rażąco naruszono także prawa, jakie przysługiwały w toku postępowania. Organy I i II instancji nie uzasadniły należycie dlaczego skarżącemu została wymierzona kara nagany z ostrzeżeniem. W uzasadnieniach orzeczeń zdawkowo wskazano na negatywne skutki i następstwa nie precyzując, jakie negatywne następstwa wywołało działanie skarżącego, a także jakie zachowanie obwinionego po dokonaniu przewinienia dyscyplinarnego miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie. Ponadto nie można traktować działań skarżącego podejmowanych w toku postępowania dyscyplinarnego oraz wniosków zmierzających do wyjaśnienia nieprawidłowości występujących w Oddziale Celnym [...] za okoliczności mające wpływ na wymiar kary. Skarżący zauważył także, że wymierzona kara rażąco odbiega od kar wymierzanych innym funkcjonariuszom pracującym w tym samym oddziale za podobne czyny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku decyzji, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.

Decyzja ta dotyczy wymierzenia kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi celnemu.

W tego rodzaju sprawach, związanych z postępowaniem dyscyplinarnym zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola prawidłowości przeprowadzenia tego postępowania. Sąd bada czy postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159), a także czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych zawartym w art. 167 ust. 1 ww. ustawy.

Stosownie do treści art. 166 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności wymienionych w tym przepisie w pkt 1-10.

Orzeczeniem dyscyplinarnym Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2011 r., utrzymanym w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2012 r., A. K. uznano za winnego naruszenia obowiązków służbowych – niewłaściwego przeprowadzenia kontroli szczegółowej samochodu osobowego oraz niewłaściwego wykonywania przydzielonych obowiązków na stanowisku wagowym (wywóz) – określonych w art. 166 pkt 3 i 4 ustawy o Służbie Celnej i na podstawie art. 167 ust. 1 pkt 3 orzeczono karę dyscyplinarną nagany.

Organy obu instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego przyjęły, że skarżący, pełniąc służbę w Oddziale Celnym [...] w dniu 24 marca 2010 r. niewłaściwie przeprowadził kontrolę szczegółową samochodu osobowego marki Volkswagen Passat o numerze rej. [...], w którym w wyniku przeprowadzenia powtórnej kontroli celnej stwierdzono przemyt wyrobów akcyzowych w postaci papierosów, a także że pełniąc służbę w tym Oddziale w dniu 25/26 marca 2010 r. niewłaściwie wykonywał przydzielone obowiązki służbowe na stanowisku wagowym (wywóz).

Zasadnicze zarzuty skargi dotyczą sposobu prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności wadliwej oceny materiału dowodowego, konsekwencją czego było przypisanie skarżącemu ww. naruszeń obowiązków służbowych.

Zgodnie z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celnych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Przepisy te w ocenie Sądu nie zostały naruszone, a postępowanie dyscyplinarne przeprowadzono zgodnie z wymogami ustawy o Służbie Celnej oraz powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych. Wbrew zarzutom skargi sposób przeprowadzenia dowodów w sprawie, w szczególności przesłuchań świadków i ich ocena nie budzą zastrzeżeń Sądu.

Dowody te wskazują jednoznacznie na fakt ujawnienia w wyniku kontroli samochodu osobowego m-ki Volkswagen Passat nr rej. [...] ukrytych papierosów, po uprzednim wskazaniu miejsca przez psa. Wskazanie to było podstawą do skierowania pojazdu do kontroli szczegółowej, która przeprowadzał skarżący. Organy prawidłowo oceniły wersję skarżącego o braku fizycznej możliwości demontażu zderzaka samochodu – jako mało wiarygodną.

Zasadnie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ze większość funkcjonariuszy celnych nie posiada wykształcenia z zakresu mechaniki pojazdowej, a umiejętności w tym zakresie nabywa w trakcie pełnienia służby na stanowisku kontroli. Skarżący był funkcjonariuszem celnym od 14 lat, ponadto nie zgłaszał problemów z przeprowadzaniem kontroli.

W ocenie Sądu zebrane dowody pozwoliły też organom na postawienie A. K. drugiego z zarzutów –niewłaściwego wykonywania przydzielonych obowiązków służbowych na stanowisku wagowym (wywóz) w dniu 25/26 marca 2010 r., zwłaszcza w kontekście sposobu realizacji obowiązków służbowych przez innych funkcjonariuszy w zakresie "ważenia" pojazdów (szybkości i sprawności).

Przy ocenie tej nie sposób pominąć wskazań zawartych w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusz jest obowiązany rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania, a także specyfiki stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Celnej. Szczególny charakter statusu pracowniczego funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych, w tym służby celnej, omawiano wielokrotnie w orzecznictwie, zajmował się nim także Trybunał Konstytucyjny, akcentując konieczność poddania się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej (por. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19.10.2004 r., K 1/04, OTK-A 2004/9/93, z dnia 13.02.2007 r., K 46/05, OTK–A 2007/2/10).

Należy również podkreślić, że orzeczenia organów obu instancji zawierają prawem wymagane elementy, w szczególności wymienione w art. 178 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Ich uzasadnienia są obszerne, wyczerpujące i wbrew ocenie skarżącego wskazują na jakich dowodach organy się oparły, a którym odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera też ustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego złożonych w toku postępowania oraz wniosków dowodowych.

Przechodząc do kwestii nałożonej przez organ dyscyplinarny kary, Sąd stwierdza, iż nie może wnikać merytorycznie w jej wymiar, o ile zachowane zostały reguły zawarte w przepisach dotyczących prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy celnych.

Wymierzona skarżącemu kara nagany została wymieniona przez ustawodawcę w art. 167 ustawy o Służbie Celnej jako trzecia z kolei, licząc od najmniej dolegliwej.

Należy zwrócić uwagę, że wynikająca z tego przepisu gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jednakże ustawodawca nie określił jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każda z nich. Ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i wybór rodzaju kary należy do organów dyscyplinarnych i pozostaje w sferze ich uznania.

Zgodnie z art. 167 ust. 4 cyt. ustawy wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

W rozpoznawanej sprawie organy uzasadniły swój wybór w tym zakresie, nawiązując do wskazań zawartych w powołanym art. 167 ust. 4, a zatem ich ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i wybór rodzaju kary dyscyplinarnej są prawidłowe i pozbawione cech dowolności.

Wszystkie te okoliczności wskazują na brak wad i naruszeń praw, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Za tego rodzaju wadę, prowadzącą do eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego nie może być też uznana w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a. oczywista omyłka pisarska we wskazaniu daty orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] – zamiast prawidłowo [...] września 2011 r. – [...] września 2011 r.

Z wszystkich tych względów Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.