Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 636/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3, art. 8, art. 39, art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...]zł z przeznaczeniem na pokrycie części kosztów zakupu leków i leczenia – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 9, art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm. – dalej jako "u.p.s."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

We wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. T. G. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie pomocy finansowej na zakup leków. Do wniosku strona załączyła kopie przypisanych jej recept, a także fakturę z dnia [...] stycznia 2018 r. za już zakupione lekarstwa. Powyższą prośbę wnioskodawczyni ponowiła następnie w pismach: z dnia [...] lutego 2018 r. i z dnia

[...] lutego 2018 r., załączając kolejne recepty na leki. Łączny koszt zakupu wszystkich leków objętych przedstawionymi receptami oraz fakturą opiewał na kwotę [...]zł.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik F. N. 3 MOPR

w L. – działając z upoważnienia Prezydenta Miasta L. – decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. przyznał T. G. specjalny zasiłek celowy za styczeń 2018 r. w kwocie [...]zł na pokrycie w części kosztów zakupu leków i leczenia, w tym kwotę [...]zł za leki zakupione w dniu [...] stycznia 2018 r.

Organ I instancji wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, iż strona jest osobą samotnie gospodarującą. W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku uzyskała dochód z tytułu emerytury w kwocie [...]zł, pomniejszony

o kwotę potrąceń administracyjno-sądowych, a także dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł. Łączny dochód wnioskodawczyni wyniósł zatem [...] zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, ustalone na kwotę [...]zł. Mimo tego organ I instancji, mając na uwadze sytuację życiowa strony, uznał za zasadne przyznanie jej specjalnego zasiłku celowego na pokrycie w części kosztów zakupu leków i leczenia. Kwotę przyznanego świadczenia organ ustalił uwzględniając własne możliwości finansowe.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji T. G. zarzuciła błąd

w ustaleniach faktycznych dotyczących wysokości osiąganego przez nią dochodu. Strona podniosła, że nigdy nie była rolnikiem i nie uzyskuje żadnego dochodu

z posiadanego gospodarstwa rolnego, a tym samym nie rozumie, dlaczego dochód

z gospodarstwa został uwzględniony przez organ I instancji. Odwołująca podkreśliła, że nie może sprzedać gospodarstwa rolnego, ponieważ "mieszka tam jej ubezwłasnowolniony syn", który "jest zameldowany na pobyt stały". Jej zły stan zdrowia powoduje jednocześnie, że nie może ona podjąć pracy w gospodarstwie rolnym, ani tez żadnej innej pracy fizycznej. Podsumowując strona wniosła o wnikliwe przeanalizowanie jej sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz uchylenie decyzji organu

I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy szczegółowo przytoczył poczynione w toku postępowania ustalenia, wskazując w tym zakresie, że w dniu [...] lutego 2018 r. przeprowadzony został rodzinny wywiad środowiskowy, który wykazał, że od czasu poprzedniego wywiadu środowiskowego z dnia [...] grudnia 2017 r. sytuacja wnioskodawczyni nie uległa zmianie. T. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka na stancji w jednorodzinnym domu, zajmując jeden pokój z dostępem do kuchni i łazienki. Źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie [...]zł. Z powodu prowadzonej egzekucji stronie nie otrzymuje jednak tego świadczenia w pełnej wysokości, lecz w kwocie [...]zł. T. G. jest właścicielką gospodarstwa rolnego na terenie gminy S. o powierzchni 8,2525 ha fizycznych, co stanowi 4,5046 ha przeliczeniowych. Wysokość dochodu z tego gospodarstwa, ustalona zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s., wynosi [...] zł. (4,5046 ha x [...] zł). Miesięczny dochód strony łącznie opiewa zatem na kwotę [...]zł. Strona pozostaje pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów z powodu licznych schorzeń (ortopedycznych, kardiologicznych, pulmonologicznych, dermatologicznych, alergologicznych, neurologicznych, gastrologicznych, laryngologicznych

i chirurgicznych). Wraz z wnioskiem przedstawiła skierowania do poradni leczenia osteoporozy, chirurgicznej, neurologicznej i otolaryngologicznej a także kopie recept na łączną kwotę [...]zł, a także fakturę z dnia [...] stycznia 2018 r. Do stałych wydatków strony należą: opłata za stancję - [...] zł, opłata za wywóz śmieci - [...] zł, opłata za energię elektryczną - [...] zł, a także koszty związane

z zakupem leków i leczeniem.

Wobec powyższych ustaleń Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że uzyskiwany przez T. G. dochód przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ([...],00 zł), co oznacza, że strona nie spełnia warunku uzyskania nieodpłatnej pomocy w formie zasiłku celowego, na podstawie art. 39 u.p.s. Kolegium podzieliło jednak również stanowisko organu I instancji

w zakresie uznania za zasadne przyznania stronie – wobec przekroczenia kryterium dochodowego – pomocy na podstawie art. 41 u.p.s. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób bardzo szczegółowy przeanalizował wydatki związane z kosztami leczenia, udokumentowane kopiami recept, a przyzna pomoc w kwocie [...]zł w znacznej mierze pokryła koszt zakupu leków i leczenia, w tym uwzględnione zostały wydatki związane z realizacją recepty w dniu [...] stycznia 2018 r. na kwotę [...]zł. Jednocześnie – jak podkreśliło Kolegium - organ pierwszej instancji wyjaśnił, że ustalając wysokość przyznanej pomocy uwzględnił również własne możliwości finansowe.

Odnosząc się do wysokość przyznanego świadczenia organ II instancji zwrócił uwagę, że zarówno zasiłek celowy, jak specjalny zasiłek celowy, nie jest świadczeniem obligatoryjnym. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się

o zasiłek nie zobowiązuje organu do ponoszenia w całości wszelkich kosztów utrzymania takiej osoby. Świadczenia tego rodzaju nie mogą stanowić podstawowego źródła utrzymania służącego do zaspokojenia choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb, gdyż przeczy temu istota i charakter świadczeń należnych

w ramach pomocy społecznej. Organ nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy zdrowotna była najtrudniejsza.

Kolegium za bezpodstawny uznało zarzut strony kwestionujący zasadność uwzględnienia, przy ustalaniu jej sytuacji dochodowej, dochodu z gospodarstwa rolnego. Organ II instancji wyjaśnił, że przepis art. 8 ust. 9 u.p.s. określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Przepis ten dla celów udzielenia świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje apriorycznie, że

z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 288 zł. Nie przewiduje on jakichkolwiek wyjątków od przyjętej w nim zasady. Oznacza to, że

z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (organ powołał się w tym kontekście na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 724/09 i z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1292/09).

Końcowo Kolegium przyznało rację twierdzeniu, że organ pomocy społecznej musi brać pod uwagę konieczność zaspokojenia w pierwszej kolejności podstawowych potrzeb bytowych osób, które nie posiadają jakichkolwiek dochodów, co przy niedostatecznej ilości środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej także nie zawsze jest możliwe. Ośrodki pomocy społecznej muszą w sposób racjonalny gospodarować swoimi środkami, a z uwagi na ograniczone środki zobowiązane są do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb w odniesieniu do ogólnej liczby ubiegających się pomoc. Odnosząc tę kwestie do okoliczności niniejszej sprawy Kolegium podkreśliło, ze odrębnymi decyzjami T. G. przyznano także stronie pomoc na zakup posiłku lub żywności w styczniu 2018 r.

i marcu 2018 r. w kwotach po [...] zł, a następnie odstąpiono w całości od żądania zwrotu wydatków na te świadczenia. W ocenie Kolegium nie można zatem zarzucić organowi I instancji bezczynności i bierności w rozwiązywaniu problemów strony

w zaspakajaniu potrzeb.

T. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w L. skargę na opisaną wyżej decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W treści skargi skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów naruszenia prawa ani wniosków procesowych. Podniosła jedynie, że zaskarżona decyzja jest dla niej niezrozumiała, zaś powołane w niej wyroki NSA nie dotyczą jej sytuacji. Ponadto skarżąca wytknęła członkom Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak zrozumienia dla jej trudnej sytuacji życiowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega trybie określonym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów (bądź ich braku) i ich podstawy prawnej powołanej przez skarżącego.

Rozpoznając skargę w ramach powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2018 r., nie naruszają bowiem prawa.

Wyjaśnić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być natomiast odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających

z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się

w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.).

Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie powyższego świadczenia uwarunkowane jest jednak zachowaniem kryterium dochodowego, które w czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji w przypadku osoby samotnie gospodarującej – stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit "a" rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058 obwiązujące do dnia 30 września 2018 r.) - wynosiło 634,00 zł.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że dochód skarżącej, będącej – co pozostaje poza sporem – osobą samotnie gospodarującą, przekracza ww. kryterium dochodowe. W świetle przepisów u.p.s. nie można bowiem uznać, że na dochód skarżącej składa się wyłącznie kwota [...]zł, wypłacana jej z tytułu emerytury w wysokości [...] zł po odjęciu potrąceń komorniczych. Przede wszystkim nie sposób pominąć faktu, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego na terenie gminy S., którego powierzchnia wynosi [...] ha fizycznych, stanowiących równowartości [...] ha przeliczeniowych. Okoliczność ta musiała zostać uwzględniona przy ustalaniu wysokości dochodów skarżącej, albowiem zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia (obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji) przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny

w wysokości 288 zł. Podkreślenia przy tym wymaga, że zawarta w art. 8 ust. 9 u.p.s. regulacja dotycząca sposobu obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego ma charakter bezwzględnie wiążący zarówno dla organów administracji jak i dla sądów. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego w innej wysokości niż określona w art. 8 ust. 9 u.p.s., nawet jeśli faktyczny dochód z tego tytułu nie jest uzyskiwany. W konsekwencji dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej nie ma znaczenia, jakie rzeczywiste dochody osiągane są z gospodarstwa rolnego, ani czy grunt jest w ogóle uprawiany. Decydujący jest tytuł własności lub posiadania gruntu oraz jego zaklasyfikowanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również na możliwość sprzedaży lub dzierżawienia osobie trzeciej gospodarstwa, którego strona nie uprawia, bądź które z jakichkolwiek przyczyn nie przynosi dochodów (por. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1154/11; z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09; z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 724/09; z dnia 7 grudnia 2009 r., I OSK 724/09; z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 928/10 - wszystkie dostępne w CBOSA). Dodatkowo należy zauważyć, że przepis art. 8 ust. 9 u.p.s. był też przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt K 18/05 (Dz. U. Nr 82, poz. 503), orzekł o jego zgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

W związku z powyższym zarzutu skarżącej kwestionującego zasadność uwzględnienia przy ustaleniu jej dochodu "fikcyjnego" dochodu z gospodarstwa rolnego, należy uznać za całkowicie pozbawione racji.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną pozostaje, że skarżąca jest właścicielem wspomnianego wyżej gospodarstwa rolnego

o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, to tym samym nie sposób podważyć prawidłowości ustalenia, że na dochód skarżącej składa się dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł), ustalony w sposób ryczałtowy - zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 9 u.p.s. ([...] ha przeliczeniowych x 288 zł). Całkowity dochód strony wynosi natomiast [...] zł, obejmując również emeryturę w kwocie [...]zł. Dochód ten niewątpliwie zatem przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (654,00 zł), co pozbawia skarżącą uprawnienia do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s. Nie sposób jednocześnie nie zauważyć, że ww. kryterium dochodowe skarżąca przekroczyłaby również, gdyby za jej jedyny dochód uznać emeryturę. Okoliczność, iż świadczenie to wypłacane jest stronie w kwocie pomniejszonej o [...] zł z tytułu potrąceń komorniczych pozostaje bowiem bez znaczenia w świetle art. 8 ust. 3 u.p.s., z którego wynika, że wyłącznie potrącenia komornicze wynikające ze zobowiązań alimentacyjnych na rzecz innych osób mogą być uwzględnione przy ustalaniu dochodu na potrzeby postępowania z zakresu pomocy społecznej. Tymczasem – jak wynika z akt sprawy – potrącenia z emerytury skarżącej wynikają

z zaległości podatkowych.

Wobec braku możliwości przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s., organy zasadnie rozważyły zasadność przyznania jej na zgłoszoną potrzebę specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Tego rodzaju świadczenia nie dotyczy bowiem zastrzeżenie

w postaci ustawowego kryterium dochodowego.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s. zależy jednak od uznania organu, który nie będąc związany ścisłymi kryteriami przyznania tego świadczenia ustala, czy w danej sprawie ma miejsce "szczególnie uzasadniony przypadek". W konsekwencji również wysokość przyznanego w tym trybie świadczenia ustalana jest w ramach uznania administracyjnego, zaś art. 41 pkt 1 u.p.s. określa jedynie górną granicę wysokości takiej pomocy (jako równowartość odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny). Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wymogi te zostały spełnione. Poczynione przez organy obu instancji ustalenia co do sytuacji bytowej, materialnej

i zdrowotnej skarżącej znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W świetle tego materiału nie budzi natomiast wątpliwości, że skarżąca – jak już wyżej wskazano – jest osobą osiągającą stały dochód w wysokości przekraczającej ustawowe kryterium dochodowe, a nadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego,

z którego – w razie poczynienia odpowiednich starań – mogłaby pozyskać dodatkowe środki finansowe (jeżeli nie poprzez samodzielne prowadzenie tego gospodarstwa, to np. poprzez jego dzierżawę bądź sprzedaż). Nadto – pomimo posiadania dochodu przekraczającego kryterium dochodowe – skarżąca sporadycznie otrzymuje wsparcie ze źródeł pomocy społecznej, jak choćby – poza przedmiotowym specjalnym zasiłkiem celowym – pomoc na zakup posiłku lub żywności, którą otrzymała w styczniu i w marcu 2018 r. w kwotach po [...] zł miesięcznie.

Przytoczone wyżej okoliczności, zdaniem Sądu, stanowią wystarczające uzasadnienie zapadłego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości przyznanego świadczenia. Argumentację tę dodatkowo uzupełnia słusznie przywołana w treści wydanych decyzji okoliczność, iż środki, którymi dysponuje MOPR w L., są ograniczone i muszą być rozdysponowywane w sposób racjonalny – zmierzający do udzielenia pomocy jak największej liczbie potrzebujących. Oczywistym jest, że przyznana skarżącej kwota (170,00 zł) nie zaspokaja w całości jej potrzeb związanych z zakupem leków i leczeniem. Należy jednak raz jeszcze podkreślić, że w świetle przepisów u.p.s. pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i może być przyznana na pokrycie jedynie części kosztów zgłoszonych potrzeb, co wydaje się uzasadnione zwłaszcza w przypadku osoby, która – tak jak skarżąca – otrzymuje stałe dochody, a nadto posiada majątek, który mogłaby spieniężyć dla poprawy swojej sytuacji finansowej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, osoby i rodziny powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując w pierwszej kolejności własne środki, możliwości

i uprawnienia. Dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączenia się instytucji państwa. Pomoc społeczna ma jednak każdorazowo charakter uzupełniający, a jej zakres uzależniony jest od możliwości organu administracyjnego i osobistej aktywności zainteresowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008 r., I OSK 887/07, LEX nr 499747).

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego organy nie naruszyły zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji spełniają także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy prawidłowo też zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.