Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 416/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 5, art. 151 §1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: .), art. 33 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2016r. nr [...] działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 33 ust. 4 pkt. 1, art. 33 ust. 4 ca, art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 645 ze zm. - dalej ustawa), za zgodą strony, uchylił decyzje:

1. z dnia [...] marca 2016. nr [...] o przyznaniu prawa do stypendium od dnia 1 marca 2016 r. w okresie odbywania stażu,

2. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o utracie prawa do stypendium z dniem 1 września 2016 r. z powodu zakończenia stażu,

3. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2016 r. z powodu podjęcia pracy,

oraz orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 13 sierpnia 2015 r. z powodu podjęcia pracy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pozyskany przez PUP raport ZUS U1 wykazał, że Pani B. W. w okresie od dnia 13 sierpnia 2015 r. do dnia 23 sierpnia 2015 r. świadczyła pracę i nie poinformował o tym fakcie Urzędu.

B. W. kwestionując powyższą decyzję wniosła odwołanie, w którym wskazała, że podjęła pracę w dniu 13 sierpnia 2015 r. w firmie A. w Agencji Pracy Tymczasowej i po pierwszym dniu zrezygnowała z pracy nie mając wówczas podpisanej umowy o pracę. Wnosząca odwołanie wskazała, iż o fakcie podjęcia pracy nie poinformowała PUP w O. W. nieświadomie. B. W. podkreśliła, iż pracowała tylko jeden dzień i otrzymała wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto. Do odwołania odwołująca załączyła zaświadczenie o zarobkach z dnia 19 października 2016 r. i korektę wynagrodzeń z firmy A. P. sp. z o.o.

Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że oświadczenie stanowiące podstawę wydanej decyzji nie zawierało podstawy prawnej na jakiej Strona wyraża zgodę na uchylenie decyzji, jak również brak jest pisemnego pouczenia o konsekwencjach prawnych wyrażenia tego typu zgody.

Starosta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniami z dnia [...] stycznia 2017 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2016 r. z powodu podjęcia pracy, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2016 r. orzekającej o utracie prawa do stypendium z dniem [...] września 2016 r. z powodu zakończenia stażu oraz wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji orzekającej o przyznaniu prawa do stypendium od dnia [...] marca 2016 r.

Po wznowieniu postępowania Starosta [...] decyzją dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 145 §1 pkt 5, art. 151 §1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o przyznaniu prawa do stypendium od dnia [...] marca 2016 r. w okresie odbywania stażu, z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o utracie prawa do stypendium z dniem [...] września 2016 r. z powodu zakończenia stażu, z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2016 r. z powodu podjęcia pracy, oraz orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2015 r. z powodu podjęcia pracy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie pozyskanych informacji ustalono, że B. W. w okresie od dnia 13 sierpnia 2015 r. do dnia 23 sierpnia 2015 r. świadczyła pracę i nie poinformowała o tym fakcie Urzędu. Potwierdza to przedłożona w trakcie postępowania administracyjnego umowa o pracę z A. P. Sp. z o.o. Agencja Pracy Tymczasowej. dalej organ I instancji wskazał, że ujawnienie nowych okoliczności mających wpływ na status bezrobotnego, a nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji uzasadnia

B. W. kwestionując powyższą decyzję wniosła odwołanie, podnosząc argumenty jak w odwołaniu od wcześniejszej decyzji z dnia [...] października 2016r..

Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2017r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał treść art. 141 §1, art. 151 §1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z art, 33 ust 4 pkt 1 ustawy, starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Sformułowanie "pozbawia" wskazuje, że organ administracji nie ma w takim przypadku możliwości wydania decyzji uznaniowej. Niepozostawanie w zatrudnieniu jest bezwzględnym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej, wobec czego, w sytuacji podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na przykład w oparciu o umowę zlecenie, organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania decyzji pozbawiającej Stronę statusu osoby bezrobotnej. Wobec powyższego, Starosta [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ostatecznych decyzji orzekających o utracie statusu osoby bezrobotnej, jak również przyznania i utraty stypendium stażowego w oparciu o przesłankę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. PUP w O. W. powziął bowiem informację o podjęciu przez B. W. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę tymczasową w okresie od dnia 13 sierpnia 2015r. do 23 sierpnia 2015 r. Powyższe potwierdza dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, tj. umowa o pracę oraz zaświadczenie z firmy A. P. sp. z .o.o. z dnia 19 października 2016 r. Wobec powyższego, odwołująca nie miała prawa do posiadania statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 sierpnia 2015 r., ponieważ od tego dnia rozpoczęła wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracy tymczasowej i była z tego tytułu ubezpieczona społecznie. Organ II instancji wskazał, że prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej, dlatego też zdaniem organu odwoławczego, orzekając w postępowaniu wznowieniowym w kwestii stypendium, należy oprzeć takie rozstrzygnięcie o decyzję stwierdzającą utratę statusu osoby bezrobotnej. Pierwotną przyczyną uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium jest bowiem utrata statusu osoby bezrobotnej.

Organ II instancji stwierdził, że analiza akt sprawy wykazała, iż B. W. w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna, tj. w dniu 2 stycznia 2015 r. potwierdziła, że została pouczona o obowiązku zawiadomienia PUP w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaistnienia innych okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Ponadto, Zainteresowana została poinformowana, że statusu osoby bezrobotnej ma osoba, która jest zatrudniona tzn. nie wykonuje pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Pouczenia o powyższej treści znajdowały się na Karcie Rejestracyjnej Bezrobotnego i druku "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy.

B. W. kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powtarzając argumentację z odwołania. Skarżąca podniosła również, iż od 2 stycznia 2015r. do 28 lutego 2016r. pozostawała bez prawa do zasiłku a staż znalazła sama. Jej jedynym błędem było nie poinformowanie urzędu o podjęciu pracy, za która osiągnęła [...] zł. brutto dochodu. Za ten jeden błąd musi zatem oddać [...] zł., na którą to kwotę zapracowała przez 6 miesięcy. Skarżąca wskazała również na swą złą sytuację finansową w związku z faktem, że obecnie jest osobą bezrobotną pozostająca na utrzymaniu rodziców uzyskujących minimalną pensję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna..

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. . Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Na wstępie stwierdzić należy, że przedmiotowe decyzje wydane zostały w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Granice postępowania wznowieniowego wyznacza zatem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w pkt 1-8 art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Stosownie do art. 151 § 1 k.p.a., w zależności od stwierdzenia przez organ istnienia lub nie podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a., postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (pkt 1) bądź uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowej rozstrzygającej o istocie sprawy (pkt 2), ewentualnie decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (§ 2 art. 151 k.p.a.). Ponadto, zgodnie z art. 149 k.p.a., wszczęcie z urzędu trybu wznowieniowego wymaga wydania przez właściwy organ postanowienia (§ 1), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji dochował wymogu formalnego związanego z prawidłowym wszczęciem omawianego postępowania, gdyż postanowieniami z dnia [...] stycznia 2017 r. wznowił z urzędu postępowania w sprawie opisanych wcześniej decyzji ostatecznych z dnia [...] marca 2016r. i [...] września 2016r. Organ ten uznał bowiem, że ujawnienie - dopiero po wydaniu decyzji w sprawie przyznania stypendium - faktu pozostawania skarżącej w zatrudnieniu w okresie od dnia 13 sierpnia 2015 r. do dnia 23 sierpnia 2015 r.stanowiło przesłankę uzasadniającą wznowienie przedmiotowego postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., czyli nową istotną okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję. Ponadto organ dochował wymogu z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ uchylając ww. decyzje rozstrzygnął jednocześnie o istocie sprawy.

Orzekając w trybie wznowienia postępowania administracyjnego Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 sierpnia 2015r. oraz o uchyleniu decyzji o przyznaniu stypendium w okresie odbywania stażu, o utracie prawa do stypendium z powodu zakończenia odbywania stażu oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2016 r. z powodu podjęcia pracy.

Organ obu instancji wskazały, że podjęcie przez skarżącą pracy w okresie od dnia 13 sierpnia 2015r. do 23 sierpnia 2015r. na podstawie umowy o pracę tymczasową spowodowało, że przestała ona spełniać warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy uprawniające do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. W związku z tym utraciła również prawo do korzystania z oferowanych przez organy zatrudnienia usług rynku pracy, takich jak staż i wynikających z niego uprawnień, w tym prawa do stypendium.

W tym miejscu należy wskazać, że godnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, za osobę bezrobotną uznaje się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, I oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...). Na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy, starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę (art. 53 ust. 6 ustawy). Nie ulega zatem wątpliwości, że do odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium może być skierowana tylko osoba bezrobotna. Zatem utrata statusu osoby bezrobotnej oznacza utratę wszelkich związanych z tym świadczeń, oraz możliwości korzystania z instytucji przewidzianych w ustawie jako środki wspierania i aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, w tym odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium.

Przeszkodą w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej jest między innymi pozostawanie w zatrudnieniu, a także wykonywanie innej pracy zarobkowej. Jako okoliczność faktyczną, która spowodowała utratę przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 13 sierpnia 2015r. organy obu instancji uznały fakt podjęcia przez skarżącą w tym dniu pracy zarobkowej. Swoje ustalenia organy oparły na przedłożonej przez skarżącą w dniu 18 października 2016r. umowy o pracę tymczasową z firmą A. P. sp. z o.o. w okresie 13 sierpień 2015 – 23 sierpnia 2015 oraz kopie PIT 11. Z przedłożonego w trakcie postępowania administracyjnego zaświadczenia o zarobkach wynika, że skarżąca była zatrudniona na stanowisku operatora maszyn i urządzeń montażowych. Ponadto organy uwzględniły raport [...] (k.44 akt) z ZUS Oddział w O. W. , zgodnie z którym skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w okresie 13 sierpnia 2015 – 23 sierpnia 2015r. W konsekwencji została wydana decyzja o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 13 sierpnia 2015 r. oraz o uchyleniu decyzji o przyznaniu stypendium w okresie odbywania stażu, o utracie prawa do stypendium z powodu zakończenia odbywania stażu.

Stanowiska organów i skutków powyższych rozstrzygnięć w części dotyczącej uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium w okresie odbywania stażu, oraz o utracie prawa do stypendium z powodu zakończenia odbywania stażu, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie sposób jednak zaakceptować w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy sprawy. W trakcie całego postępowania administracyjnego, w tym w składanych odwołaniach od wydanych w sprawie decyzji organu I instancji, jak i w przedmiotowej skardze skarżąca wyjaśniała, że nie neguje zawarcia umowy z A. P. sp. z .o.o. Z przedstawionych dokumentów wynika jednak, że była to umowa faktycznie jednodniowa, za którą otrzymała wynagrodzenie [...] zł. brutto. Kwestią sporną w sprawie pozostaje zatem, czy faktycznie z dniem 13 sierpnia 2015 r. zostały spełnione przesłanki powodujące, w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, utratę przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz utratę przez nią prawa do przyznanego jej stypendium w związku z odbywaniem stażu.

Z ustawowej definicji bezrobotnego wynika, że aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego co uznawane jest w ustawie jako zatrudnienie, lub inna praca zarobkowa skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje przede wszystkim na to, że skarżąca świadczyła na podstawie znajdującej się w aktach sprawy umowy o pracę tymczasową (vide. k. 47 akt) pracę przez jeden dzień. Należy zatem ocenić czy wykonywanie usług w ramach przedstawionej umowy, a co za tym idzie pracy zarobkowej w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, w której skarżąca wykonywała pracę jedynie przez jeden dzień, winno prowadzić do utraty przez nią statusu osoby bezrobotnej i utraty dodatku stażowego. Każda z tych kwestii winna być przy tym rozważana oddzielenie.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wątpliwości budzi sposób pouczenia o obowiązkach bezrobotnego w sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. Z pkt 8 rozdziału IV informacji o obowiązkach osoby bezrobotnej z dnia 2 stycznia 2015 r. (k. 5 -6 akt adm.) wynika, że skarżąca była zobowiązana w terminie 7 dniu do poinformowania urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego (skarżąca nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych – vide dec. z dnia 2.01.2015r. k. 9 akt). Z pouczenia przedstawionego jej zaś w dniu 18 lutego 2016 r. informacji o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej kierowanej do odbycia stażu, nie wynika jednak aby skarżącą poinformowano, co należy do jej obowiązków. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że skarżącą skierowano na staż od dnia 1 marca 2016 do 31 sierpnia .2016r. tj. ponad rok po przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i prawie 7 miesięcy po faktycznym wykonaniu przez nią prac na rzecz A. P. Sp. z o.o. Organ kierujący skarżącą do odbycia stażu nie zaktualizował jednak pouczenia udzielonego skarżącej w dacie uzyskania statusu osoby bezrobotnej, tj. nie podał kompletnej informacji o całokształcie praw i obowiązków bezrobotnego w związku z przyznaniem mu nowego świadczenia w postaci stypendium stażowego. Powyższych pouczeń nie sposób uznać za należyte, wystarczające do przyjęcia, że skarżąca była właściwie poinformowana o obowiązkach związanych ze statusem bezrobotnego kierowanego na staż oraz o prawnych konsekwencjach niedopełnienia tych obowiązków.

Jest to istotne uchybienie, ponieważ od uznania skarżącej za osobę bezrobotną do skierowania na staż i przyznania stypendium upłynęło ponad rok. Trudno wymagać od osoby bezrobotnej, aby zapoznając się z informacją wręczoną wraz ze skierowaniem do odbycia stażu, miała na względzie treść bardzo obszernego pouczenia otrzymanego wcześniej w związku z uznaniem jej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku i następnie na tej podstawie miała orientację co do ciążących na niej obowiązków.

Osoba kierowana do odbycia stażu powinna zatem otrzymać nowe pouczenie o swoich prawach i obowiązkach w pełnym zakresie, obejmującym wszystkie przepisy normujące jej sytuację prawną, zwłaszcza odnośnie do tych obowiązków, których zaniedbanie skutkuje tak poważną sankcją, jak obowiązek zwrotu świadczenia jako nienależnie pobranego.

Tymczasem z utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, że warunkiem zastosowania sankcji w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze pouczenie jej o przesłankach warunkujących utratę tego statusu. należy w tym miejscu przywołać stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2015 r. sygn. IV SA/Po 1359/14 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie CBOSA), że bezrobotny może być pozbawiony statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, tylko wówczas, jeżeli miał, a co najmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można by w danym przypadku odeń wymagać: powinien mieć, świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym jemu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem skutkują utratą statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 1483/11, dostępny CBOSA). Zatem okoliczności niniejszej sprawy nie mogą być interpretowane na niekorzyść skarżącej, skoro organ w dniu kierowania jej na staż nie pouczył jej w sposób wyczerpujący o zdarzeniach skutkujących utratą statusu bezrobotnego.

Z wyjaśnień skarżącej wynika, że faktycznie praca wykonywana była przez nią na próbę i z tych przyczyn pozostawała w przekonaniu, że nie ma obowiązku zgłoszenia tego faktu w urzędzie pracy. Stanowisko organów skutkujące pozbawieniem skarżącej stypendium stażowego w stanie faktycznym sprawy wynika zatem z niedostatecznej analizy treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy w powiązaniu z okolicznościami stanu faktycznego. Brak rozważenia rzeczywistej treści regulacji dotyczącej istoty przesłanek decydujących o pozbawieniu statusu bezrobotnego w odniesieniu do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy spowodował błędną interpretację tego przepisu. W konsekwencji powyższego uchybienia w ocenie Sądu organy naruszyły przepisy art. 33 ust. 4 i art. 53 ust. 6 ustawy. Jak wynika z ich treści dają one podstawę do pozbawienia bezrobotnego jego statusu oraz odmowy przyznania stypendium wyłącznie w sytuacji niespełniania przez osobę warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organy nie oceniły jednak czy faktycznie kilkugodzinne wykonywanie czynności na podstawie podpisanej umowy stanowi, iż pozostawała ona w zatrudnieniu. Poza tym organy nie rozważyły, czy zastosowana w tej sprawie sankcja w postaci utraty prawa do stypendium, z tytułu odbywania stażu nie narusza konstytucyjnych zasad subsydiarności i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Organy nie rozważyły bowiem czy zastosowana sankcja polegająca na pozbawieniu skarżącej stypendium stażowego za okres wsteczny wynoszący 6 miesięcy statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy tylko przez 1 dzień, wykonywała czynności na podstawie umowy o pracę tymczasową i uzyskała dochód wynoszący [...] zł, jest adekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że istnieje zasadnicza różnica między świadczeniem pracy na podstawie umowy o pracę, czyli pozostawaniem w stosunku pracy, zakładającym ciągłość tego stosunku, a faktycznym jego wykonywaniem w wymiarze jednodniowym. Każda umowa o pracę przewiduje bowiem jakąś ciągłość czasową. Również znajdująca się w aktach sprawy umowa o pracę tymczasową (k. 47 akt adm.) zakładała, iż praca na jej podstawie będzie wykonywana w okresie 13 sierpnia 2015 do 23 sierpnia 2015r, za która otrzyma wynagrodzenie w kwocie [...]zł stawki miesięcznej. Organ powinien zatem zbadać, czy faktyczne wykonywanie pracy przez jeden dzień mieści się w zakresie zawartej umowy o pracę i pozwala na uznanie, iż skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy konsekwencje pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej, a w szczególności uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium są bardzo dotkliwe. Uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium i odmowa przyznania tego stypendium z datą wsteczną oznacza bowiem, że skarżąca miałaby obowiązek zwrotu pobranego za okres 6 miesięcy stypendium tylko i wyłącznie z powodu jednodniowego wykonywania pracy, za którą otrzymała wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto. Nie sposób nie zauważyć rażącej dysproporcji między stwierdzonym uchybieniem (niepowiadomieniem organu o wykonaniu pracy) a sankcjami z tego tytułu. Sytuacja taka stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także z zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), oraz z zasadą proporcjonalności polegającej na proporcjonalnej reakcji Państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Nie jest też zgodna z celem ustawy, jakim jest m.in. łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych.

Z wyżej wskazanych przyczyn w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie decyzje organów I i II instancji winny podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Oznacza to, że rozpoznając ponownie sprawę organy powinny mieć na uwadze znaczenie pojęcia bezrobotnego i świadczenia pracy na podstawie podpisanej umowy i tak rozumiane pojęcie odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Nadto organy powinny ustalić, czy skarżąca spełniała przesłankę zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, której istnienia nie rozważały. Badając istnienie tej przesłanki organy powinny brać pod uwagę rzeczywiste obciążenie skarżącej obowiązkami wynikającymi z zawartej umowy o pracę tymczasową oraz czy umowa ta w rzeczywistości nie została faktycznie rozwiązana po negatywnym wyniku próby wykonywania przez skarżącą obowiązków z niej wynikających. Dopiero tak przeprowadzone postępowania będą mogły stanowić podstawę do wydania zgodnej z prawem decyzji.

W tym miejscu wskazać należy, iż o ile w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można zakwestionować prawa organu do wydania decyzji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, o tyle możliwe jest uznanie – ze względów wskazanych wyżej – że nie ma podstaw do pozbawienia skarżącej stypendium pobranego za okres odbytego stażu. Postępowanie w sprawie stypendium jest bowiem postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Badanie przyczyny wznowienia doprowadzić może zatem (w przeciwieństwie do postępowania dotyczącego statusu osoby bezrobotnej) do wniosku, że nie było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 151 k.p.a. i orzeczenia w ty zakresie co do istoty sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.