Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 64/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 396 ust. 1 pkt 7 i 8, art. 409
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. na decyzję B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję C. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]; II. zasądza od B. na rzecz strony skarżącej A. kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 64/20

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w R. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w R. z [...] grudnia 2019 r. nr [...] o odmowie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z[...] września 2019 r. PZDW w R. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w P. o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rowu przydrożnego w ciągu drogi wojewódzkiej nr 884 P. - D. - B. - P. na odcinku B. – U. w km 37+984 - 53+593 oraz B. – D. w km 61+290 - 62+675, udzielonego decyzją Starosty R. z [...] grudnia 2009 r. nr [...].

Pismem z [...] września 2019 r. - wystosowanym na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 414 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., dalej: u.P.w.) - wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie wniosku m.in. w zakresie, czy wody opadowe i roztopowe odprowadzane do odbiorników ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym nie będą wywierać niekorzystnego wpływu na ustalenia określone w dokumentach o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 7 i nie będą naruszać wymagań o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8, a także do uaktualnienia operatu wodnoprawnego zgodnie z art. 409 obowiązującego Prawa wodnego.

W udzielonej [...] października 2019 r. odpowiedzi oświadczył, iż wody opadowe i roztopowe odprowadzane do odbiorników ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym nie będą wywierać niekorzystnego wpływu na ustalenia określone w dokumentach o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 7 i nie będą naruszać wymagań o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8. Odnosząc się natomiast do kwestii uaktualnienia operatu wodnoprawnego wskazał, że przepisy u.P.w. określając jednoznacznie wymagania dotyczące wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, nie zobowiązują wnioskodawcy do uaktualnienia operatu wodnoprawnego do wymogów z art. 409 u.P.w.; w związku z tym organ nie posiada uprawnienia do ustalania obowiązków które nie wynikają z przepisów prawa.

Decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w P. PGW WP – działając na podstawie art. 49 i art. 104 K.p.a. oraz art. 397 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 414 ust. 2 i 6 u.P.w. - odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty R. z [...] grudnia 2009 r. w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych.

W uzasadnieniu podał, że spełnione zostały warunki formalne do rozpatrzenia wniosku, tj. został on złożony z zachowaniem 90-dniowego terminu przed upływem okresu na jaki pozwolenie zostało wydane (tj. [...] września 2019 r., przy ustalonym okresie ważności pozwolenia wodnoprawnego do [...] grudnia 2019 r.) oraz zostało do niego dołączone wymagane przepisami u.P.w. oświadczenie o aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym stanowiącym podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego okres obowiązywania upływa.

W wyniku analizy materiału dowodowego stwierdzono jednakże, że załączony do wniosku operat wodnoprawny, sporządzony pod rządami poprzednio obowiązującej u.P.w. z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.) nie spełnia wymogów ustalonych dla operatu wodnoprawnego w treści art. 409 aktualnie obowiązującej u.P.w., który w sposób znaczący rozszerzył niezbędną zawartość tego opracowania w stosunku do art. 132 u.P.w. z 2001 r.

Ponadto w świetle przepisów aktualnie obowiązującej u.P.w., warunkiem wydania pozwolenia wodnoprawnego jest stwierdzenie, że nie narusza ustaleń dokumentów o których mowa w jej art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz spełnia wymagania o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu. Istotne jest przy tym, że dokumenty te podlegają aktualizacji co pewien okres czasu, w związku z czym konieczne jest wykazanie, że w zakresie objętym dotychczas obowiązującym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. W ocenie organu I instancji, oświadczenie o aktualności danych zawartych w treści operatu wodnoprawnego nie jest wystarczające w sytuacji, gdy operat sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy jest niekompletny w świetle obecnie obowiązującej, nawet jeżeli zawarte w nim informacje dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe.

W odwołaniu od decyzji z [...] listopada 2019 r. PZDW w R. wnosząc o jej uchylenie wywiódł, że ustawodawca wprowadzając instytucję ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego określił wymagania formalne dotyczące wniosku o jego udzielenie. Nie jest wymagane dostosowanie operatu wodnoprawnego do aktualnie obowiązujących przepisów, a jedynie złożenie oświadczenia, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność, które należy odnieść do stanu faktycznego inwestycji. Organ I instancji nie ustalił i nie wykazał, aby jakiekolwiek okoliczności dotyczące urządzeń wodnych objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym uległy zmianie lub były nieprawidłowe. Nie wykazał ponadto, aby naruszały ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1 – 6 u.P.w.

Wskazaną na wstępie decyzją z 9 grudnia 2020 r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 14 ust. 4 i art. 414 ust. 2 u.P.w. - Dyrektor RZGW w R. PGW WP utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym wydanie wnioskowanego pozwolenia wymaga jednak m.in. udowodnienia, że dołączony do wniosku operat sporządzony pod rządami uprzedniej u.P.w. spełnia obecne wymogi ustalone dla operatu wodnoprawnego oraz że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 u.P.w. z 2017 r. W tym drugim przypadku konieczne jest wykazanie w toku postępowania, że wskazany w przedłużanym pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz spełnia wymagania o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8. Z tych względów należało dokonać oceny, czy wody opadowe i roztopowe odprowadzane do ziemi ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia dla JCWP (jednolite części wód powierzchniowych) i JCWPd (jednolite części wód podziemnych) przedstawione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o warunkach zabudowy i o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Opisany w pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie może ponadto naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.

W obecnym stanie prawnym podmiot wnioskujący o przedłużenie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego powinien zatem posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści obowiązujących przepisów u.P.w. z 2017 r. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy o których mowa w art. 409 tej ustawy, zaś norma zawarta w jej art. 414 ust. 3 umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Należy mieć na uwadze, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. Oświadczenie o którym mowa w art. 414 ust. 3 u.P.w. z 2017 r. znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej u.P.w. jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego, zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów oraz wymagań o których mowa w art. 396 ust. 1 u.P.w. z 2017 r. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność, nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 u.P.w. z 2017 r.

Operat wodnoprawny przedstawiony przez wnioskodawcę opracowany został w 2009 r. i nie spełnia wszystkich wymagań wyznaczonych obecnie przepisem art. 409 u.P.w. Brak jest w nim ustaleń o których mowa w art. 396 u.P.w., zatem nie można na jego podstawie ocenić, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać wytycznych zawartych w ust. 1 pkt 1-8 tego artykułu. Zasadnie zatem organ I instancji odmówił przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Na powyższą decyzję Dyrektora RZGW w R. PGW WP z [...] grudnia 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyło Województwo [...] - PZDW w R., wnioskując o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy:

a) art. 8 w zw. z art. 10 K.p.a. w zw. z art. 414 pkt 4 u.P.w. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji uznania przez organ, że przedłożony operat jest niekompletny, co spowodowało brak czynnego udziału strony w postępowaniu, uniemożliwiając uzupełnienie ewentualnych braków i wyjaśnienia wątpliwości co do braku aktualności informacji zawartych w operacie,

b) art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez:

- brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności przyjęcie za nieaktualne informacje zawarte w operacie wodnoprawnym oraz brak wyjaśnienia przez organ sposobu zakwalifikowania korzystania z wód jako szczególnego korzystania z wód czy usług wodnych;

- niewykazanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni opisane w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentów z zakresu ochrony środowiska, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych;

- przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009 r. nie są aktualne, w sytuacji kiedy organ I instancji nie ustalił jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku ich aktualności lub nieprawidłowości w zakresie korzystania z urządzeń wodnych, czego konsekwencją było utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji,

c) art. 138 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia decyzji organu I instancji w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego,

d) art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I instancji, bez zbadania prawidłowości merytorycznej decyzji,

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

a) art. 414 ust. 2-4 u.P.w. poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów dotyczących treści operatu wodnoprawnego, operat wodnoprawny sporządzony pod rządami u.P.w. z 2001 r. nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego,

b) art. 414 ust. 3 u.P.w. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie złożonego oświadczenia o zachowaniu aktualności informacji zawartych w przedstawionym operacie wodnoprawnym, mimo braku obowiązku spełnienia przez ten operat wymagań z art. 409 u.P.w.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w świetle art. 414 ust. 3 u.P.w. z 2017 r. warunkiem przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego jest złożenie wniosku wraz z operatem na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczeniem że informacje w nim zawarte są aktualne, które należy odnieść do stanu faktycznego inwestycji, tzn. zrealizowania jej zgodnie z pozwoleniem lub zmiany warunków gospodarowania wodami.

W sposobie odprowadzania wód nie doszło do zmiany, zaś organ nie ustalił i nie wykazał, aby jakiekolwiek okoliczności dotyczące urządzeń wodnych objętych wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym uległy zmianie lub były nieprawidłowe oraz by operat naruszał ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 u.P.w. z 2017 r.

Dopiero takie ustalenie stanowiłoby podstawę do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie, bowiem czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp. od zmiany przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny.

Organ nie wykazał, że opisane w pozwoleniu wodnoprawnym wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych i jednolitej części wód podziemnych przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, co doprowadziło do bezpodstawnego uznania, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Stosując wskazane wyżej kryteria kontroli Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą wynikającą z art. 414 ust. 1 pkt 1 u.P.w. jest, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane.

Stosownie jednak do ust. 2 tego artykułu, pozwolenia wodnoprawne o których mowa w art. 389 pkt 1-3 /tj. na: 1) usługi wodne, 2) szczególne korzystanie z wód, 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej/ nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Zgodnie zaś z ust. 3, do wniosku o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność /bez zaznaczenia dla sprawy pozostaje, że w aktualnym stanie prawnym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się w pojęciu usług wodnych a w czasie obowiązywania u.P.w. z 2001 r. - pod rządami której wydano pozwolenie wodnoprawne objęte wnioskiem o przedłużenie - kwalifikowane było jako szczególne korzystanie z wód, skoro obydwie regulacje wymagają dla odprowadzania tych wód pozwolenia wodnoprawnego/.

Jeżeli wniosek o którym mowa w ust. 2 jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni (ust. 4); w przypadku braku uzupełnienia o którym mowa w ust. 4 w wyznaczonym terminie, wniosek o którym mowa w ust. 2 pozostawia się bez rozpatrzenia (ust. 5).

Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości co do tego, że stronie skarżącej na mocy decyzji Starosty R. z [...] grudnia 2009 r. nr [...] udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne w zakresie odprowadzenia do rowu przydrożnego w ciągu drogi wojewódzkiej nr 884 P. – D. – B. – D. na odcinku B. – U. w km 37+984 - 53+593 oraz B. – D. w km 61+290 - 62+675 wód opadowych i roztopowych pochodzących z odwodnienia tego odcinka drogi.

W sprawie nie jest także kwestionowane, że wnioskiem z 6 września 2019 r. strona skarżąca na podstawie art. 414 ust. 2 i 3 u.P.w. z 20 lipca 2017 r. wystąpiła o ustalenie kolejnego 20-letniego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w zakresie odprowadzania wód opadowo – roztopowych w opisanej wyżej lokalizacji, do którego dołączony został operat wodnoprawny z października 2009 r. (w oparciu o który [...] grudnia 2009 r. została wydana decyzja Starosty) oraz oświadczenie z [...] września 2019 r., iż informacje zawarte w jego treści zachowały aktualność zgodnie z art. 414 ust. 3 powołanej ustawy.

W kontekście powyższego orzekające w sprawie organy administracji zasadnie uznały więc o spełnieniu przez wnioskodawcę wynikających z art. 414 ust. 3 u.P.w. warunków formalnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego.

W myśl art. 414 ust. 6 u.P.w., w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym o którym mowa w ust. 3 nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.

Stosownie natomiast do ust. 7 tego artykułu, w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym o którym mowa w ust. 3 są aktualne lub nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustala, w drodze decyzji, kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, nie dłuższy niż 20 lat (...).

W stanie faktycznym sprawy jej istota sprowadza się zatem do oceny stanowiska, czy na podstawie przytoczonych regulacji art. 414 u.P.w. możliwe jest – jak twierdzą orzekające w sprawie organy - przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie w sytuacji, gdy operat w oparciu o który zostało ono wydane - sporządzony na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej u.P.w. z 2001 r. – jest nadal aktualny co do zawartych w nim informacji, a przy tym spełnia wymogi (jest kompletny) w świetle obecnie obowiązującej u.P.w.

W ocenie Sądu stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Mimo że w przepisach u.P.w. z 2017 r. brak jest przepisów regulujących wprost taką sytuację, należy zauważyć, że wg jej art. 545 ust. 7, pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej u.P.w. z 2001 r. zachowały moc. Ustawodawca nie nałożył przy tym na podmioty legitymujące się takimi pozwoleniami obowiązku dostosowania ich do aktualnego stanu prawnego. Zestawienie art. 545 ust. 7 z art. 414 ust. 2 u.P.w. z 2017 r. - przy uwzględnieniu faktu, ze pozwolenia wodnoprawne w poprzednim reżimie prawnym wydawane były nawet na okresy 20-letnie – prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie u.P.w. z 2001 r.

W tym względzie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w świetle przedstawionych uregulowań, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp.), a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny; por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2019 r. II SA/Kr 1541/18 - LEX nr 2641557, WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2019 r. IV SA/Wa 173/19, WSA w Rzeszowie z 2 kwietnia 2020 r. II SA/Rz 63/20 i z 8 lipca 2020 r. II SA/Rz 329/20.

Skoro zatem treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym odnosi się wyłącznie do okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia, nie do zaakceptowania jest stanowisko organów, że oświadczenie wnioskodawcy jest niewystarczające tylko z tego powodu, że operat wodnoprawny sporządzony był na podstawie poprzednio obowiązującej u.P.w. i jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, "nawet jeżeli zawarte w nim treści (...) są nadal prawdziwe". Tego rodzaju stwierdzenia nie znajdują żadnego oparcia w przepisach obecnie obowiązującej ustawy, gdyż z żadnego z nich nie wynika, że strona składając wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 u.P.w. musiała wykazać okoliczności, których operat sporządzony pod rządami ustawy u.P.w. z 2001 r. nie obejmował, a które są wymagane wg przepisów aktualnie obowiązujących.

Także w treści przytoczonego wyżej art. 414 ust. 6 u.P.w. z 2017 r. mowa jest o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym oraz o zaistnieniu okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1 jako podstawach do odmowy przedłużenia przez organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych okresu obowiązywania operatu, nie zaś o jego niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów formie.

Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie uchylonej u.P.w. z 2001 r. (zarówno tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, jak i tych, co do których istnieje możliwość ubiegania się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania) do wymogów wynikających z przepisów u.P.w. z 2017 r., dałby temu wyraz w stosownym przepisie.

Brak takiego przepisu wskazuje, że zamiarem ustawodawcy nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 u.P.w. z 2017 r. okresu obowiązywania dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych. Czyni to stanowisko organów co do odmowy ustalenia dla wnioskodawcy kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia prawnego co najmniej przedwczesnym i wskazuje na konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie, czy sposób korzystania z wód przez wnioskodawcę nie zostanie zmieniony.

W tym zakresie należy zwrócić uwagę, że z mocy art. 14 ust. 2 u.P.w. z 2017 r., do postępowania przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami (w tym m.in. organami orzekającymi w niniejszej sprawie) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji wywiązania się przez podmiot ubiegający się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z wynikającego z art. 414 ust. 2 i 3 obowiązku złożenia w odpowiednim terminie stosownego wniosku wraz z wymaganymi załącznikami (operatem na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczeniem o aktualności zawartych w nim informacji), to na organach administracji ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego) mającego na celu ustalenie, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia bądź ustalenia kolejnego okresu jego obowiązywania (art. 414 ust. 6 i 7).

Podkreślić należy, że art. 414 ust. 6 w sposób wyraźny określa sytuacje, w których organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych odmawia przedłużenia okresu obowiązywania wydanego pozwolenia wodnoprawnego, tj. gdy informacje zawarte w operacie wodnoprawnym o którym mowa w ust. 3 nie są aktualne lub zachodzą okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1 (projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8).

W kontekście powyższego, przesłanki odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego nie można upatrywać w niekompletności operatu wodnoprawnego, tj. niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów jego formie związanej z rozszerzonymi wymaganiami co do jego treści (art. 409) względem przewidzianych dla tego dokumentu w art. 132 u.P.w. z 2001 r.; w okolicznościach sprawy dot. to zwłaszcza wywodzonego przez organy braku możliwości oceny na podstawie informacji zawartych w operacie oraz oświadczenia wnioskodawcy, czy planowany sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz spełnia wymogi o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu, co wg organów związane jest to z tym, że dokumenty te podlegają aktualizacji co jakiś czas (np. plany gospodarowania wodami dorzeczy co najmniej raz na 6 lat), w związku z czym konieczne jest wykazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie.

Stosownie zatem do art. 414 ust. 6 u.P.w. z 2017 r., zbadanie aktualności informacji zawartych w przedłożonym przez stronę wnioskującą operacie wodnoprawnym oraz dokonanie niezbędnych ustaleń co do spełnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności obciąża prowadzący postępowanie organ i powinno nastąpić w toku postępowania administracyjnego. Organ ten, jako wyspecjalizowany z zakresu prawa wodnego, powinien więc ustalić treść dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, a następnie zbadać w oparciu o istniejący już operat wodnoprawny, czy w sprzeczności z nimi nie pozostaje sposób korzystania z wód, co do którego został złożony wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego.

Brak jest przy tym przepisu, który pozwalałby przerzucić ten obowiązek na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, a tym bardziej żądać od niej informacji (danych) które wprawdzie powinien zawierać operat wodnoprawny sporządzany na podstawie przepisów u.P.w. z 2017 r., a które jednak nie były przewidziane dla tego dokumentu przez ustawę ją poprzedzającą z 2001 r.

Co istotne, organy nie są związane oświadczeniem wnioskodawcy, iż dane zawarte w przedłożonym wraz z wnioskiem operacie nie uległy zmianie. W tym kontekście należy chociażby zwrócić uwagę na treść ust. 4 tego artykułu, który w przypadku niekompletności wniosku o którym mowa w ust. 2, pozwala organowi właściwemu w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wezwanie wnioskodawcy do jego uzupełnienia w terminie 14 dni.

Zdaniem Sądu brak jest przeszkód, aby na podstawie tego przepisu nie można było wezwać wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych (pomocniczych) informacji umożliwiających organom należącą do ich kompetencji (w zakresie wynikającym z art. 414 ust. 6) weryfikację informacji zawartych w operacie na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne pod kątem ich aktualności oraz zgodności z wymogami wynikającymi z art. 399 ust. 1 u.P.w. z 2017 r. Niedostosowanie formy tego dokumentu (operatu) do obecnych wymogów przewidzianych przepisami u.P.w. z 2017 r. nie jest jednak tożsame z nieaktualnością zawartych w nim informacji i/lub stwierdzeniem, że kontynuacja dotychczasowego sposobu korzystania z wód będzie naruszała ustalenia dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 oraz wymagania o których mowa w ust. 1 pkt 8 tego artykułu, a tylko te przesłanki zostały przewidziane w art. 414 ust. 6 jako podstawa do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Dopiero zatem gdy postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia zmian w sposobie odprowadzania wód (wskazując na nieaktualność danych zawartych w operacie wodnoprawnym) bądź potwierdziłoby naruszenie wymogów o jakich mowa w art. 396 ust. 1, organy uprawnione byłyby do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia. Zaistnienie tych okoliczności nie zostało jednak w sprawie w żaden sposób stwierdzone ani nawet uprawdopodobnione.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie organy administracji - mimo że w ogóle nie poddały weryfikacji informacji zawartych w operacie wodnoprawnym z 2009 r. - błędnie wywiodły zaistnienie przewidzianych przepisem art. 414 ust. 6 u.P.w. z 2017 r. przesłanek do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, utożsamiając brak aktualności zawartych w tym operacie danych z jego niekompletnością, tj. niedostosowaniem jego zawartości (treści) do wymogów wynikających z aktualnie obowiązujących przepisów. Tym samym w sposób całkowicie nieuzasadniony przerzuciły ciężar prowadzenia postępowania dowodowego na stronę skarżącą, bezpodstawnie wskazując przy tym na konieczność sporządzenia nowego operatu wodnoprawnego (zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów i wymagań o których mowa w art. 396 ust. 1 u.P.w. z 2017 r.) oraz złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Przemawia to za uznaniem zasadności zarzutów skargi naruszenia przez organy przy rozpatrywaniu sprawy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania w postaci art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a., skutkując co najmniej przedwczesnością uznania o zaistnieniu przesłanek uzasadniających odmowę przedłużenia okresu obowiązywania wydanego pozwolenia wodnoprawnego, co stanowi równocześnie o naruszeniu prawa materialnego w postaci art. 414 ust. 6 u.P.w. z 2017 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania - obejmujących opłacony od skargi wpis (300 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) – orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy celem merytorycznego rozpatrzenia sprawy ustalą w odniesieniu do stanu faktycznego dla którego opracowano dotychczasowy operat wodnoprawny, czy informacje w nim zawarte pozostają we wskazanym wyżej znaczeniu aktualne oraz zbadają spełnienie okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1, w zależności od czego wydadzą stosowne rozstrzygnięcie.