Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 39/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wyznaczono organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 4 i 5 f
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację linii kablowej w pasie drogi powiatowej postanawia: wyznaczyć Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy B. poprzez wskazanie Wójta Gminy B. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku A. sp. z o. o. z siedzibą w Ł. o wydanie zezwolenia na lokalizację linii kablowej w istniejącej kanalizacji teletechnicznej oraz lokalizację telekomunikacyjnych linii kablowych doziemnych w pasie drogowym drogi powiatowej w m. P., działka nr [...], [...] oraz część działki nr [...] (poza obszarem skrzyżowania drogi powiatowej nr 1164E z autostradą Al, tj. poza wyspą rozdzielającą kierunki ruchu).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że A. sp. z o. o. z siedzibą w Ł.(dalej także jako Spółka) [...] sierpnia 2019 roku złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na lokalizację linii kablowej w istniejącej kanalizacji teletechnicznej oraz lokalizację telekomunikacyjnych linii kablowych doziemnych w pasie drogowym drogi powiatowej w m. P., działka nr [...], [...] oraz część działki nr [...], dalej także jako wniosek. Jednym z załączników do wniosku była decyzja lokalizacyjna z [...] sierpnia 2019 roku wydana przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że zezwolenie na lokalizację linii kablowej w istniejącej kanalizacji teletechnicznej oraz lokalizację telekomunikacyjnych linii kablowych doziemnych w pasie drogowym drogi powiatowej powinien wydać zarządca drogi, tj. zarząd powiatu. W ocenie GDDKiA, wniosek Spółki dotyczy wydania zezwolenia na lokalizację linii kablowej w istniejącej kanalizacji teletechnicznej oraz lokalizację telekomunikacyjnych linii kablowych doziemnych w pasie drogowym drogi powiatowej, której zarządcą zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 3 w zw. z przepisem art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm., dalej: u.o.d.p.) jest Wójt Gminy B. Przedmiotowe działki zostały pozyskane w związku z budową autostrady i stanowią własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie GDDKiA, co jest bezsporne w sprawie. Podkreślono, że sam fakt posiadania tytułu prawnego do gruntu zajętego pod drogę w postaci trwałego zarządu nie musi oznaczać, że zarządcą tej drogi jest ta jednostka. Czynnikiem przesądzającym o tym, kto jest zarządcą drogi, jest bowiem kategoria, do której droga została zaliczona. Działki te nie stanowią więc pasa drogowego autostrady, a Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie pełni wobec nich funkcji zarządcy. Skoro zarządzanie drogą w drodze porozumienia przekazano Wójtowi Gminy B., to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku złożonego w sprawie.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy B. wniósł o rozstrzygnięcie sporu zaistniałego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) a Wójtem Gminy B. w ten sposób, że jako właściwy do rozpoznania wniosku A. sp. z o. o. z siedzibą w Ł. w sprawie uzgodnienia lokalizacji projektowanej infrastruktury telekomunikacyjnej doziemnej w pasie drogowym położonym na działkach oznaczonych numerami w ewidencji gruntów: [...], [...], [...], obręb P., gm. B., a także w sprawie wyrażenia zgody na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane dla projektowanej infrastruktury telekomunikacyjnej, zostanie wskazany Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Podano, że wskazane nieruchomości objęte wnioskiem stanowią własność Skarbu Państwa, który reprezentuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a niniejszej sprawie nie została podjęta stosowna uchwała zaliczająca wskazany odcinek drogi do kategorii dróg powiatowych, czy ustalająca jej przebieg tak, aby w/w działki znalazły się w ciągu drogi powiatowej 1164E.

Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 4 i 5f u.o.d.p., nowo wybudowany odcinek drogi, z chwilą oddania go do użytkowania, zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Jak stanowi art. 10 ust. 2 u.o.d.p. - "Pozbawienie drogi danej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii". Na dzień składania niniejszej odpowiedzi, ani Starosta Ł. W. ani Wójt Gminy B. nie otrzymali informacji, czy i kiedy nowo wybudowany przez GDDKiA odcinek drogi, zlokalizowany na działkach o nr ewidencyjnych: . [...], [...], [...], został oddany do użytkowania tak, aby możliwe było zaliczenie starego odcinka drogi powiatowej do kategorii dróg gminnych, a nowego do kategorii dróg powiatowych (ciągu drogi powiatowej). Powołanie się przez GDDKiA na porozumienie z dnia [...] marca 1999 r. nie znajduje uzasadnienia z uwagi na fakt, iż nie została rozstrzygnięta podstawowa kwestia odnosząca się do skategoryzowania określonego pasa drogowego zlokalizowanego na działkach oznaczonych numerami w ewidencji gruntów: [...], [...], [...] obręb P., gm. B., co de facto wynika z niepoinformowania przez GDDKiA właściwych organów o oddaniu do użytkowania nowego odcinka drogi (albo jego nieoddania do użytkowania), czy też z braku odpowiedniej uchwały zaliczającej drogę do odpowiedniej kategorii. Słusznie wskazał zatem GDDKiA, że czynnikiem przesądzającym o podmiocie będącym zarządcą określonej drogi jest jej kategoria, do której droga została zaliczona. Taka sytuacja, nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, a zatem brak jest podstaw do przypisania obowiązków i kompetencji zarządczych nad wskazanym fragmentem nieskategoryzowanej drogi Wójtowi Gminy B.

Po analizie w/w przepisów i dostarczonej dokumentacji uznano, że właściwym organem w zakresie uzgodnienia lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej w przedmiotowym odcinku drogi, należącym do Skarbu Państwa jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Warunkiem wskazania organu właściwego na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. jest istnienie sporu kompetencyjnego w znaczeniu prawnym. Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej. Z istoty sporu kompetencyjnego wynika, że może on mieć miejsce w sytuacji, gdy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej (najczęściej w drodze decyzji administracyjnej).

Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach sprawy. Spór kompetencyjny dotyczy bowiem sprawy z wniosku A. sp. z o. o. z siedzibą w Ł. o wydanie zezwolenia na lokalizację linii kablowej w istniejącej kanalizacji teletechnicznej oraz lokalizację telekomunikacyjnych linii kablowych doziemnych w pasie drogowym drogi powiatowej w m. P., działka nr [...] , [...] oraz część działki nr [...] (poza obszarem skrzyżowania drogi powiatowej nr 1164E z autostradą Al, tj. poza wyspą rozdzielającą kierunki ruchu). Tego rodzaju zezwolenie przyjmuje formę decyzji administracyjnej i jest wydawane przez zarządcę drogi.

Zgodnie z art. 10 ust. 4 i 5 f u.o.d.p., nowo wybudowany odcinek drogi zostaje zaliczony odcinkiem drogi, z chwilą oddania go do użytkowania, zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej. Jak stanowi art. 10 ust. 2 u.o.d.p. - "Pozbawienie drogi danej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii". Przepisy art. 10 ust. 5a do 5f u.d.p. stanowią lex specialis w stosunku do zawartej w art. 10 ust. 1 do 3 u.d.p. regulacji normującej kwestie związane z pozbawianiem drogi dotychczasowej kategorii w trybie zwykłym. Na taki charakter tych regulacji wskazuje zarówno szczególna przesłanka ich zastosowania, jaką jest wybudowanie nowej drogi, jak i przede wszystkim okoliczność, iż odmiennie niż przy zwykłym trybie dekategoryzacji drogi, nie przewidują one współdziałania pomiędzy pozbywającym się drogi i przejmującym drogę organami administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz jedynie jednostronne władcze rozstrzygnięcie podmiotu pozbawiającego drogę określonej kategorii. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na brak informacji, czy i kiedy nowo wybudowany przez GDDKiA odcinek drogi został oddany do użytku, nie było możliwe zaliczenie starego odcinka drogi powiatowej do kategorii dróg gminnych, a nowego do kategorii dróg powiatowych.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.