Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 336/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oraz na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] maja 2003 r. 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] marca 2003 r. 3. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2003 r. w miejscowości S. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu [...], stanowiącego własność L.B. Podczas ważenia pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku na drugą pojedynczą oś pojazdu o 40,74 KN, trzecią oś składową pojazdu (oś wielokrotną) przy rozstawie osi powyżej 1,30 m do 2,00 m- przekroczenie o 3,73 KN, czwartą oś składową pojazdu (oś wielokrotną) przy rozstawie osi powyżej 1,30 m do 2,00 m – przekroczenie o 0,75 KN

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] działający z upoważnienia Zarządu Województwa [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 18.240 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej powołano w decyzji przepisy art.19 ust. 2, art. 20 pkt 8 w związku z art. 13 ust. 2 a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz 60 z późn. zm.) w związku z § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków tech-nicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. Nr 44, poz 432).

Na skutek odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] października 2002 r. Sa-morządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 kpa tj. uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do treści zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.

Rozpoznając sprawę po raz drugi organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] marca 2003 r. ponownie nałożył na L.B. karę pieniężną w wysokości 18.240 zł powołując się na ustalenia protokołu kontroli z dnia z dnia [...] lipca 2002 r. Jako podstawę prawną decyzji przyjęto przepisy wymienione w decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona podtrzymała swoje zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania do pomiaru wagi dynamicznej zamiast statycznej w stosunku do ładunku sypkiego oraz pominięcia faktu, że nie nastąpiło przekrocze-nie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w tonach.

W dniu [...] maja 2003 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 113 § 1 kpa wydał postanowienie o sprostowaniu fragmentów decyzji z dnia [...] marca 2003 r. przez zastąpienie użytych w zdaniu pierwszym wyrazów: "Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) nowym brzmieniem: "Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) " oraz w zdaniu czwartym i piątym uzasadnienia przez zmianę ich treści, sprowadzającą się do do-datkowego powołania się w tych zdaniach na obowiązujące w dacie wydania decy-zji przepisy cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.

W uzasadnieniu postanowienia o sprostowaniu stwierdzono, że błędne wska-zanie nieobowiązującego w dacie wydania decyzji aktu prawnego nie miało wpły-wu na prawidłowość rozstrzygnięcia, zaś omyłka była następstwem błędu pisar-skiego.

Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem przez stronę, która zarzuca-ła rażące naruszenie art. 113 § 1 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwo-ławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie uznając, że tryb sprostowania uregulowany w art. 113 § 1 kpa dotyczy pomyłek nie mających wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia bowiem kwestie odnoszące się do definicji pojęć "oś pojedyncza" i " oś wielokrotna" , jak również dopuszczalne limi-ty nacisku na osi pojedynczej i osi wielokrotnej w obydwu rozporządzeniach ure-gulowane zostały jednakowo w takich samych w jednostkach redakcyjnych, no-szących identyczną numerację paragrafów. W tej sytuacji dokonane sprostowanie nie stanowiło zmiany istoty decyzji.

Jednocześnie decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2003 r. Pod-noszone przez skarżącego zarzuty, iż w trakcie kontroli wykorzystano niewłaściwy przyrząd pomiarowy oceniono jako nietrafne, gdyż obowiązujące w dniu dokony-wania kontroli przepisy, a w szczególności § 15 rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego ( Dz. U. Nr 53, poz. 563), nie wskazywały rodzaju urządzeń wykorzy-stywanych przez pracowników zarządu dróg do badania pojazdu i stanowiły ogól-nie, że w takich badaniach stosuje się przyrządy kontrolno-pomiarowe. Również podnoszony w odwołaniu fakt, iż nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu w tonach nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy bowiem obo-wiązujące w tym zakresie przepisy nie przewidują możliwości zróżnicowania wy-sokości kary w zależności od relacji pomiędzy naciskiem na oś a masą całkowitą

pojazdu.

W skardze do Sądu na postanowienie SKO strona podnosi zarzut naruszenia art.113 § 1 kpa i wnosi o stwierdzenie nieważności tego postanowienia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazuje, że podanie niewłaściwej podstawy prawnej decy-zji nie może być korygowane w drodze sprostowania.

Natomiast w skardze na decyzję SKO strona wnosi o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie art. 6, 7, 77, 80, 113 kpa oraz przepisów § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich nie-zbędnego wyposażenia. Zdaniem skarżącego, rzeczywiste wartości nacisków na oś można uzyskać jedynie na wadze statycznej.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzy-mało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skarg jako nieza-sadnych.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne spra-wują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to ,że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa ma-terialnego i procesowego.

Ponadto , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed są-dami administracyjnymi - Dz.U.Nr. 153, poz.1270)

Oceniając zaskarżone decyzje i postanowienie pod tym kątem Sąd uznał, że skargi są zasadne.

Zgodnie z art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunko-we oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W orzecz-nictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie ugruntował się pogląd, że błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania arytmetycznego, a błąd pisarski polega na niewłaściwym użyciu wyrazu, mylnej pisowni, albo wi-docznym niezamierzonym opuszczeniu jednego albo więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki np. w oznaczeniu roku w dacie decyzji.

Natomiast nie podlegają sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia obo-wiązującego prawa, co miało miejsce w sprawie niniejszej.

W postanowieniu z dnia [...] maja 2003 r. zmieniono podstawę prawną decyzji z dnia [...] marca 2003 r. poprzez zastąpienie nieobowiązującego już w dacie ponownego rozpatrywania sprawy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. powołaniem odpowiednich przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.

Zdaniem Sądu, niezależnie od tego, czy takie sprostowanie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia czy też nie, nie jest dopuszczalne poprawianie tego rodzaju błędów w trybie art. 113 § 1 kpa, lecz może to nastąpić jedynie w ramach postępo-wania odwoławczego (por. wyroki NSA z dnia 22 marca 2002 r. V SA 3051/01, z dnia 23 kwietnia 2001 r. II SA 863/00, I SA/Gd 984/97). W wyroku NSA z dnia 9 października 1992 r. stwierdzono, że organ odwoławczy, rozpatrując sprawę po-nownie co do jej istoty obowiązany jest usunąć te wadliwości decyzji, których do-puścił się organ pierwszej instancji.(III SA 1115/92)

Ponieważ, w myśl art. 107 kpa jednym z istotnych elementów decyzji jest powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, za rażące naruszenie prawa należy uznać zmianę podstawy prawnej decyzji administracyjnej w trybie sprostowania określonego w art. 113 kpa. Z tych przyczyn w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 kpa Sąd stwierdził nieważność postanowień organów obu instancji.

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest też konieczność uchylenia decyzji or-ganów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c jako opartych na nieobo-wiązujących przepisach prawa materialnego i błędnie zastosowanym prawie proce-sowym.

Z tych przyczyn rozważanie pozostałych zarzutów zawartych w skardze na decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. jest na obecnym etapie postępowania bez-przedmiotowe.