Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 430/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13i ust. 3; art. 13 ust. 1 pkt 3; art. 13k ust. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 33;
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 189f par 1; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z [...] września 2018 r., którą nałożył na K. S. (dalej Skarżący) karę pieniężną w wysokości 1.500 złotych za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2017 r. przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § I pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, zwanej dalej u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2222, ze zm., zwanej dalej u.t.d.),

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2017 r. zarejestrowano przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] przez:

1.urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...]pod numerem ewidencyjnym [...], o godz. 18:17:19, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...]- węzeł [...], który został wyszczególniony w zał. 1 pkt 1 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej;

2.urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godz. 18:40:33, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...]- węzeł [...], który został wyszczególniony w zał. 1 pkt 13 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.

Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że kontrolowany pojazd samochodowy nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita tego pojazdu przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w dniu popełnienia naruszenia był Skarżący.

Jednocześnie na podstawie wyjaśnień K. Sp. z o.o. (podmiotu obsługującego system Viatoll do dnia [...] listopada 2018 r.) czyli operatora systemu organ ustalił, że użytkownik kontrolowanego pojazdu nie zgłaszał żadnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu urządzenia pokładowego viaBox.

Operator poinformował, że użytkownik w dniu [...] stycznia 2018 r. o godz. 15:22:55 zamknął konto pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], dokonując jednocześnie zwrotu urządzenia przypisanego do tegoż pojazdu. Zwracane urządzenie zostało sklasyfikowane jako funkcjonalne. Z załączonych wykazów transakcji na koncie użytkownika Viatoll wynika, że w dniu [...] czerwca 2017 r. nie odnotowano operacji poboru opłat dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Ponadto operator poinformował, że ostatnia transakcja poboru opłaty dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] przed zarejestrowanym naruszeniem miała miejsce w dniu [...] czerwca 2017 r. o godz. 18:52:03. zaś pierwszą transakcję poboru opłaty po zarejestrowanym naruszeniu odnotowano w dniu [...] czerwca 2017 r. o godz. 17:01:28.

W tym stanie rzeczy GITD wydał w dniu [...] września 2018 r. decyzję o nałożeniu na Skarżącego kary 1500 złotych za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2017 r. przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny (art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.).

Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, uzupełnił postępowanie dowodowe o materiały dotyczące przesłuchania Skarżącego

w dniu [...] maja 2018 r. na Komendzie Powiatowej Policji w H. dotyczące sprawy nr [...].

W przesłuchaniu tym Skarżący zeznał, że nie ponosi winy za stwierdzone naruszenia bowiem zawsze dochowywał należytej staranności w obsłudze i użytkowaniu urządzenia pokładowego viaBox, które zainstalowane było w przeznaczonym do tego miejscu, a także nie wykazywało jakiejkolwiek informacji o błędzie, czy też awarii. Ponadto Skarżący zeznał, że urządzenie nie było demontowane w czasie poruszania się po płatnych odcinkach dróg krajowych, oraz że było użytkowane zgodnie z Ogólnymi warunkami korzystania z kont w systemie Viatoll, oraz że nie dokonywano jakiejkolwiek ingerencji w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, zaś konto użytkownika w systemie Viatoll zawsze było zasilone. W tym przesłuchaniu Skarżący potwierdził, że te wyjaśnienia dotyczą wszystkich prowadzonych przez organ spraw dotyczących naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...].

Utrzymując w mocy swoją poprzednią decyzję GITD ustalił, że z danych zawartych w aktach sprawy wynika bezsprzecznie, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] i pojazd o numerze rejestracyjnym [...], to ten sam pojazd marki [...], o dmc wynoszącej 18 000 kg oraz numerze [...]. W momencie wykonywania przejazdu pojazd o numerze rejestracyjnym [...] był zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat, ale opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona.

Analiza dokumentacji fotograficznej z wykonywanego przejazdu wykazała, że bezpośrednią przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] czerwca 2017 r. był brak zainstalowania urządzenia viaBox na przedniej szybie tego pojazdu. Powyższe potwierdza również wykaz transakcji zarejestrowanych na koncie użytkownika systemu. Gdyby urządzenie viaBox znajdowało się na przedniej szybie pojazdu w chwili mijania bramownicy kontrolnej połączyłoby się z punktem poboru opłat, a opłata elektroniczna przy dodatnim stanie salda umowy użytkownika zostałaby uiszczona.

W oparciu o pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. z dnia [...] czerwca 2017 r. organ ustalił, że w ww. dniu odcinek autostrady [...] był oznakowany tabliczkami [...]. Natomiast z pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Ł. z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że w ww. dniu odcinek drogi ekspresowej [...] był oznakowany tabliczkami [...]. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo, a przeprowadzone kontrole ustawienia tabliczek [...] nie wykazały w tym zakresie nieprawidłowości.

Obszernie przytaczając obowiązujące przepisy prawa GITD doszedł do wniosku, że skoro kontrolowany w niniejszej sprawie pojazd, nie był wyposażony w urządzenie viaBox, wobec tego opłata elektroniczna za sporny przejazd nie została uiszczona. Naruszono tym samym określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych. Za takie postępowanie w myśl obowiązujących przepisów prawa należało wymierzyć karę w wysokości 1500 zł. W zaskarżonej decyzji kara pieniężna, o której mowa w art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., została zatem nałożona prawidłowo.

Organ przywołał § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406), zgodnie z którym przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik:

1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową";

2) odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3) instaluje urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową;

4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1;

5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

Przepis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, że opłatę elektroniczną wnosi się w trybie:

1) przedpłaty albo

2) płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z informacji zawartych w systemie elektronicznego poboru opłat bezsprzecznie wynika, że co prawda Skarżący zawarł umowę z operatorem na poddany kontroli pojazd, ale w momencie przejazdu na przedniej szybie pojazdu nie znajdowało się urządzenie viaBox.

Zdaniem GITD uiszczenie opłaty elektronicznej może nastąpić jedynie przy wykorzystaniu urządzenia tzw. jednostki pokładowej viaBox, będącym urządzeniem w rozumieniu art. 13i ust. 3 u.d.p. Ustawodawca nie przewidział możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej w inny sposób.

Organ, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził, że okoliczności podniesione przez Skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. bowiem do naruszenia prawa nie doszło wskutek działania siły wyższej

Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że w momencie wykonywania przejazdu pojazd o numerze rejestracyjnym [...] (wcześniejszy numer rejestracyjny [...]) był co prawda zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat. Jednakże analiza dokumentacji fotograficznej z wykonywanego przejazdu wykazała, że bezpośrednią przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak zainstalowania urządzenia viaBox na przedniej szybie tego pojazdu. Powyższe potwierdza również wykaz transakcji zarejestrowanych na koncie użytkownika systemu. W dniu [...] czerwca 2017 r. nie odnotowano żadnej operacji poboru opłat dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Zgodnie z dołączoną do urządzenia instrukcją prawidłowego montażu, urządzenie viaBox powinno zostać zamontowane na wewnętrznej powierzchni szyby przedniej pomiędzy środkiem pojazdu, a układem kierowniczym.

W konsekwencji nie ma znaczenia, że strona miała dodatni stan salda umowy użytkownika, ponieważ uiszczenie opłaty elektronicznej jest możliwe jedynie za pośrednictwem urządzenia viaBox prawidłowo zainstalowanego w pojeździe. Gdyby urządzenie viaBox znajdowało się na przedniej szybie pojazdu w chwili mijania bramownicy kontrolnej połączyłoby się z punktem poboru opłat, a opłata elektroniczna zostałaby wówczas uiszczona.

Zdaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organ w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). W sprawie nie wystąpiły również okoliczności przewidziane w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i w art. 188e k.p.a. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i przedstawionych przez stronę argumentów nie można uznać, że waga naruszenia była znikoma skoro dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Pojazd nie był wyposażony w urządzenie viaBox, co uniemożliwiało uiszczenie opłaty elektronicznej za sporny przejazd. Dlatego też organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1500 zł.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1859) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (por. § 2 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia). W Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Range Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

W tym stanie rzeczy GITD utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji GITD umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie skarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonym decyzjom zarzucił;

I. Naruszenie przepisów postępowania (mających istotny wpływ na wynik sprawy) tj.:

1) naruszenie art.8 k.p.a. ,art. 9 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji różnych w odniesieniu do tożsamego stanu faktycznego bez uzasadnienia jednocześnie, co było przyczyną wymierzenia kar pieniężnych w skarżonych decyzjach przy jednoczesnym umorzeniu postępowania w innych sprawach, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady informowania stron,

2) naruszeniu art. 7 k.p.a., 7a k.p.a. art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, że w niniejszej sprawie doszło do braku uiszczenia opłaty za przejazd drogą krajową skutkującego nałożeniem kary pieniężnej oraz na nie rozstrzygnięciu wątpliwości, czy aby przyczyną braku skomunikowania się urządzenia viaBox z bramownicami kontrolnymi nie była zawodność systemu.

II. Naruszeniu przepisu prawa materialnego ( w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy) tj:

1 ) naruszenie 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. 2 2016 r. poz. 1440, ze zm.) przez przyjęcie że w niniejszej prawie doszło do nie uiszczenia płaty za korzystanie z płatnej drogi krajowej z uwagi na brak urządzenia viaBox na przedniej szybie pojazdu,

2) Ew. art. 189f § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że waga ewentualnego naruszenie prawa przez Skarżącego nie jest znikoma.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył swoją argumentację prezentowaną w toku postępowania. W szczególności Skarżący ponownie zaprzeczył ustaleniom organu, że nie umieścił urządzenia viaBox na przedniej szybie samochodu. Ponadto konto użytkownika było zasilone w chwili zaistnienia zdarzeń, za które próbuje się Skarżącemu przypisać odpowiedzialność.

Skarżący przyznał, że: " Uwadze organu mogło umknąć również, że urządzenie viabox mogło po prostu spaść, co nie jest takie niespotykane w praktyce kierowców. Możliwe jest również, że kierowca nie usłyszy takiego upadku. Biorąc pod uwagę panującą sytuację na rynku przewoźników i coraz mniejszą opłacalność prowadzonej działalności, skarżący za krzywdzące uważa obciążanie go karami w sytuacji, gdy nie jest winny nie uiszczeniu opłaty."

Domagając się zastosowania dobrodziejstwa odstąpienia od wymierzenia kary Skarżący podniósł, że biorąc pod uwagę liczbę kilometrów pokonywanych przez niego to ewentualne nie uiszczenie odpłatności w przedmiotowych przypadkach uznać należałoby za znikomy odsetek wszystkich przejazdów Skarżącego. W przeważającej liczbie przypadków nie było żadnych zastrzeżeń co do obowiązkowości i praworządności Skarżącego, zaś opłaty były wnoszone regularnie.

W odpowiedzi na skargę GITD wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przesłanek takich Sąd nie dopatrzył się zarówno w świetle argumentacji skargi, jak i z urzędu.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego w związku z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] czerwca 2017 r. o godz. 18:17:19, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...]- węzeł [...], oraz o godz. 18:40:33, na odcinku drogi krajowej nr [...] węzeł [...] - węzeł [...].

Jak przyjął organ przyczyną nieuiszczenia opłaty podczas skontrolowanego przejazdu był brak urządzenia viaBox, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p., co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

W pierwszej kolejności Sąd podkreśla wynikający z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązek korzystających z dróg publicznych do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2017.1260 t.j.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Bezpośrednią konsekwencją nieuiszczenia opłaty jest nałożenie kary pieniężnej, której wysokość w rozpoznawanej sprawie wyniosła 1500 zł.

Należy podkreślić, że systemem, który w dniu naruszenia pozwalał użytkownikom na elektroniczne wnoszenie opłaty za korzystanie z sieci dróg płatnych był system Viatoll, oparty na technologii komunikacji bezprzewodowej krótkiego zasięgu. Aby korzystać z sieci dróg płatnych, objętych systemem Viatoll, należy wyposażyć pojazd w elektroniczne urządzenie pokładowe viaBox. Jest to urządzenie, które przesyła zakodowane w nim informacje o pojeździe do przekaźników zainstalowanych na bramownicach podczas przejazdu pod nimi. Dzięki viaBox możliwe jest w naliczanie w sposób elektroniczny należnej opłaty za przejazd drogami płatnymi.

W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że pomimo posiadania na koncie użytkownika dostatecznych środków pieniężnych opłata za sporny przejazd nie została uiszczona z powodu braku urządzenia viaBox. Aby opłata elektroniczna została uiszczona, urządzenie viaBox musi być umieszczone na wewnętrznej powierzchni szyby przedniej pomiędzy środkiem pojazdu, a układem kierowniczym. Wynika to z dołączanej do urządzenia instrukcji prawidłowego montażu.

W niniejszej sprawie Skarżący nie kwestionował prawidłowego funkcjonowania będącego w jego posiadaniu urządzenia elektronicznego do poboru opłat. Z kolei ze zgromadzonego przez GITD materiału dowodowego nie wynika, aby w dniu zdarzenia występowały problemy z prawidłowym działaniem samego systemu poboru opłat czy też bramownicy, pod którą przejechał Skarżący, nie uiszczając opłaty.

Sąd podziela stanowisko organu, że gwarancją prawidłowego komunikowania się urządzenia viaBox z bramownicami – umożliwiającą uiszczenie opłaty elektronicznej, jest odpowiedni montaż/instalacja tego urządzenia w pojeździe. I tak, aby urządzenie mogło poprawnie działać musi zostać zamontowane w odpowiednim miejscu. Stosownie do instrukcji dołączanej do umowy, w przypadku pojazdów ciężarowych "w dolnej części przedniej szyby od wewnątrz, pomiędzy środkiem pojazdu a układem kierowniczym", a w pojazdach lekkich "na wewnętrznej powierzchni szyby przedniej (...) za lusterkiem wstecznym". (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3404/14).

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że skoro środki na koncie Skarżącego były gotowe do pobrania przez czas przejazdu, a nie zostały one jednak pobrane - chociaż system poboru opłat Viatoll działał prawidłowo (fakt niezakwestionowany przez Skarżącego), to jednym możliwym powodem braku komunikacji znajdującego się w skontrolowanym pojeździe urządzenia viaBox z bramownicami mogło być wyłącznie nie umieszczenie urządzenia na przeznaczonym do tego celu miejscu. Skarżący - jako należycie dbający o prawidłowość wykonywanego przejazdu, powinien był przed rozpoczęciem przejazdu prawidłowo – zgodnie z instrukcją, zainstalować urządzenie viaBox, a w trakcie przejazdu powinno się na bieżąco monitorować/obserwować urządzenia, w tym przede wszystkim sprawdzać i odnotowywać wydawanie przez to urządzenie sygnały, które informują o środkach lub ich braku na koncie oraz o pobraniu lub niepobraniu opłaty, jak również o wadliwym działaniu samego urządzenia. W ocenie Sądu niedopełnienie tych obowiązków może bowiem (jak w tej sprawie) skutkować niepobraniem opłaty w elektronicznym systemie poboru opłat. W sytuacji, gdy urządzenie przestanie komunikować się z bramownicami, nieodnotowanie transakcji z bramownicą oznacza niepobranie opłaty za przejazd, a więc naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, skutkując nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., nawet w sytuacji dodatniego salda na koncie. Dodatni stan konta sam w sobie nie zastępuje bowiem pobrania/uiszczenia opłaty elektronicznej. (por. ww. wyrok WSA o sygn. akt VI SA/Wa 3404/14).

W ocenie Sądu stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony prawidłowo. Opłata nie została uiszczona, ponieważ przejazd nie został zarejestrowany, mimo że stan salda konta Skarżącego, w dniu i godzinie odnotowania niepobrania tej opłaty, był dodatni i pozwalał na uiszczenie/pobranie opłaty w przypadku prawidłowej komunikacji urządzenia viaBox z bramownicą. Skoro w tych warunkach opłata nie została pobrana, jedynym logicznym wytłumaczeniem tego faktu – jak przyjął organ – był brak komunikacji urządzenia z bramownicą, co obciąża Skarżącego jako właściciela pojazdu, obowiązanego do instalacji i używania urządzenia viaBox zgodnie z instrukcją. Sąd zauważa jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji wskazano – czego skarga nie podważa, że Skarżący nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viaBox, a operator systemu poboru opłat nie odnotował nieprawidłowości w funkcjonowaniu tego systemu.

Nawet Skarżący sam przyznał w skardze, że; "(...) urządzenie viabox mogło po prostu spaść,(...)", zaś kierowca mógł tego nie zauważyć.

Nadto w sprawie nie stwierdzono nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek informacyjnych [...]na drogach, po których poruszał się pojazd Skarżącego.

W tych okolicznościach sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania wskazanych w pkt I petitum skargi, jak również przepisu art. art. 13k ust. 1 u.d.p.

Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił przestrzegając zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny z uwzględnieniem wszystkich aspektów sprawy.

Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu, że brak było uzasadnionych podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., a mianowicie, że waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z drogi publicznej; dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony); w szczególności kara administracyjna nie jest zależna od takich okoliczności, jak cel przejazdu/rodzaj prowadzonej przez wykonującego przejazd działalności, jednorazowość czy wysoka częstotliwość przejazdów, nieświadomość czy nieznajomość przepisów, tylko wynika z samego faktu naruszenia. Ponadto należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.