Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2602/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, 42 ust. 3, 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi R C na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, dalej: "p.b."), po ponownym rozpatrzeniu odwołania R C (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] lutego 2018 r., Nr [...], udzielającej J i M P pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] czerwca 2011 r. do PINB w [...] wpłynął wniosek R C z [...] czerwca 2011 r.: "o usunięcie w trybie administracyjnym - jako nielegalnego budynku gospodarczego sąsiada dz. [...] z terenu mojej działki [...]". Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Nr [...] organ powiatowy odmówił wszczęcia postępowania na wniosek R C z [...] czerwca 2011 r. w sprawie budynku usytuowanego na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...] wskazując, że postępowanie w omawianej sprawie zostało zakończone decyzją Nr [...] z [...] maja 2006 r. o umorzeniu postępowania. W wyniku postępowania zażaleniowego, [...]WINB postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. - utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. Wyrokiem z 7 marca 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2402/11) WSA w Warszawie uchylił postanowienie organu wojewódzkiego Nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu powiatowego Nr [...].

Następnie PINB w [...] zawiadomieniem z [...] czerwca 2012 r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek R C postępowania administracyjnego w sprawie "usunięcia w trybie administracyjnym - jako nielegalnego budynku gospodarczego sąsiada" usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...].

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2012 r. PINB w [...] odmówił nakazania J i M P rozbiórki omawianego budynku gospodarczego. [...]WINB decyzją Nr [...] z [...] października 2012 r. znak: [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem Nr [...] z [...] października 2012 r. PINB w [...] nałożył na J i M P obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku wykazującej, czy wywołuje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W dniu [...] lutego 2013 r. inwestor przedłożył wymaganą dokumentację sporządzoną przez mgr inż. J R (nr upraw. [...]). W dalszej kolejności PINB w [...] postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2013 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne do czasu uzyskania przez inwestorów decyzji o warunkach zabudowy, które postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2016 r. zostało podjęte. Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2018 r. udzielono J i M P pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...].[...]WINB decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.

Wyrokiem z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 136818) WSA w Warszawie uchylił decyzję Nr [...]. Wobec powyższego postanowieniem Nr [...] z [...] lipca 2019 r. zlecono PINB w [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez:

- przeprowadzenie oględzin przedmiotowego budynku gospodarczego w celu zweryfikowania czy składa się on z dwóch części - części z czerwonej cegły oraz drugiej części, która zdaniem skarżącego wykonana jest z białej cegły;

- przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu zebrania od stron postępowania oraz świadków przez nich wskazanych oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań na okoliczność daty zakończenia budowy poszczególnych części budynku gospodarczego. W dniu 12 września 2019 r. wpłynęła wymagana dokumentacja.

Pismem z [...] lipca 2019 r. zwrócono się do Starostwa Powiatowego w [...] o przesłanie szczegółowych wypisów z rejestru gruntów dla działek o nr ew. [...] (stanowiącej własność J i M P) i [...] (stanowiącej własność R C) położonych w [...] gm. [...], z których wynika powierzchnia budynków istniejących na w/w działkach oraz data ich budowy. W odpowiedzi na ww. pismo wskazano, że brak jest materiałów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pozwalających na ujawnienie przedmiotowych budynków w rejestrze.

Organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1368/18, w którym Sąd wskazał, że: "od oceny takiej WINB uchylił się, nie odnosząc się w żaden sposób do argumentacji skarżącego, że kwestionowany budynek gospodarczy składa się z dwóch części, w tym budowa jednej z nich (z białej silikatowej cegły) zakończyła się w połowie 1995 r. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedstawił (w załączeniu do odwołania) oświadczenia złożone 3 marca 2018 r. przez czterech sąsiadów. Organ wojewódzki zignorował ten materiał, błędnie i bezpodstawnie przyjmując, iż data budowy spornego obiektu została rozstrzygnięta na etapie weryfikowania sprawy przez tut. Sąd w wyroku z 7 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2402/11, podczas gdy w w/w orzeczeniu podano, że "budynek gospodarczy został wybudowany najprawdopodobniej przed rokiem 1995 (...)" i w tym kontekście zwrócił organowi uwagę na obowiązujący wówczas stan prawny w zakresie p.b. Powyższe nie uprawniało jednak - zwłaszcza wobec argumentacji odwołania - do uznania, iż to sąd administracyjny ustalił, że sporny obiekt powstał przed 1 stycznia 1995 r. W żadnym miejscu powyższego orzeczenia nie została przesądzona ta kwestia. (...) Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (w tym tych zawartych w ocenie stanu technicznego budynku gospodarczego z marca 2008 r. oraz ekspertyzie technicznej ze stycznia 2013 r., a także z mapy do celów projektowych załączonej do wniosku skarżącego z 11 czerwca 2011 r. wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest podzielony na dwie części, a każda z nich położona jest na obu działkach (tj. działkach o nr ewid. [...]). Ocena stanu technicznego obiektu z 2008 r. wskazuje następujące dane techniczne budynku: długość - 14,40 m, szerokość - 5,84 m, wysokość - 3,22 m, powierzchnia zabudowy - 84,10 m2, powierzchnia użytkowa - 77,56 m2, kubatura - 2 70,78 m3. Te trzy ostatnie wielkości zostały ujęte w decyzji PINB z [...] lutego 2018 r., a trzy pierwsze - powołano w zaskarżonej decyzji WINB z [...] kwietnia 2018 r. Przedstawione na rozprawie sądowej zdjęcia wskazują, że przedmiotowa inwestycja składa się z dwóch części, przy czym każda z nich została pobudowana z innego rodzaju cegły. Z kolei zdjęcia znajdujące się w ekspertyzie technicznej ze stycznia 2013 r. obejmują fragmenty tej części kwestionowanego obiektu, która została wykonana z czerwonej cegły. W świetle powyższego, rzeczą organu administracji będzie ustalenie daty/okresu wykonania spornego budynku z uwzględnieniem wskazanych w nim zróżnicowań (tj. podziału na dwie części). W tym celu zapewne konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Dopiero poczynienie rzetelnych ustaleń w tym zakresie będzie stanowiło podstawę do oceny, jaki reżim prawny należy zastosować w niniejszej sprawie ".

[...]WINB podniósł, że w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego PINB w [...] przeprowadził [...] sierpnia 2019 r. oględziny na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...], w trakcie których ustalono, że sporny obiekt realizowany był w kilku etapach. Budynek ten składa się z 3 części:

1. z białej cegły o wymiarach 4,48 m x 5,7 m,

2. z czerwonej części o wymiarach 3,38 m x 5,7 m,

3. z czerwonej części o wymiarach 9,7 m x 5,7 m.

Przy budynku dobudowany został ustęp murowany o wymiarach 1,3 m x 1,37 m. Dwie części zrealizowane z czerwonej cegły, z dachem krytym blachą trapezową z nachyleniem połaci na działkę sąsiednią R C. Na części realizowanej z białej cegły - stropodach kryty papą z nachyleniem na działkę sąsiednią. Na całej długości budynku brak jest orynnowania od strony skarżącego. M P oświadczył, że budynki zostały wybudowane w latach 50-tych i 60-tych XX wieku. R C oświadczył, że największa część budynku z cegły czerwonej zrealizowana została na przełomie lat 60-tych XX wieku poprzez obmurowanie wcześniej istniejącego chlewiku z boksami betonowymi z dachem drewnianym. Następna część z czerwonej cegły (środkowa) realizowana była na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku poprzez obmurowanie szopy na sprzęt gospodarski i utworzony został garaż z posadzką betonową i kanałem technicznym do obsługi samochodów. Część z białej cegły była realizowana w kilku etapach - etap I - fundamenty w latach 80-tych, natomiast ściany murowane powstały poprzez obmurowanie budynku drewnianego (parnika) w okresie drugiej połowy lat 80-tych XX wieku.

Następnie organ I instancji przeprowadził [...] sierpnia 2019 r. rozprawę administracyjną, w trakcie której R C powtórzył oświadczenie złożone w trakcie oględzin z [...] sierpnia 2019 r. Dodatkowo skarżący doprecyzował oświadczenie: "Co do najstarszej części - chlewiku - była to największa część drewniana obmurowana na początku lat 70-tych. Środkowa część obmurowana w II połowie lat 80- tych. Trzecia część powstała z obmurowania białą cegłą drewnianego parnika w 1992r. Parnik zostaje rozebrany i około przełomu 1993-1994. Nakryto go stropodachem. Zimą 1994-1995 r. zabezpieczenie zimowe budynku, wiosną osadzono drzwi i okna oraz wykonano roboty wykończeniowe". R C przedłożył także poświadczone notarialnie oświadczenia S C oraz G S, w których wskazano że "wiosną 1995 r. trwały roboty budowlane przy osadzaniu okien i drzwi". E Z dołączyła pisemne oświadczenie dotyczące daty budowy spornego budynku, z którego wynika, że najstarsza część budynku z czerwonej cegły została zakończona w stanie surowym wiosną 1976 r. Część środkowa została zakończona w 1989 r. (bez wykonania stolarki okiennej i drzwiowej), zaś część z białej cegły to obmurowany drewniany parnik. Na przełomie 1994-1995 odeskowano okna i wejście na otwór drzwiowy, wiosną 1995 r. wznowiono roboty budowlane celem osadzenia drzwi i okien oraz wykończenia wnętrza. M P oświadczył, że według jego wiedzy budynki zostały wybudowane w latach 50-tych i 60-tych XX wieku (zarówno budynki wybudowane z cegły czerwonej jak i białej). Dodatkowo M P przedłożył pismo Starostwa Powiatowego w [...] Wydział Geodezji z 20 sierpnia 2019 r., z którego wynika, że przedmiotowy budynek został geodezyjnie zinwentaryzowany [...] sierpnia 1988 r. Ponadto właściciel budynków wskazał na pismo R C z [...] stycznia 2006 r., w którym skarżący wskazał, że budynki powstały w latach 1950-1960 r. Na mapie z 18 sierpnia 1999 r. nie istnieje sporna granica pomiędzy działkami. J P oświadczyła, że potwierdza w całości oświadczenie złożone przez męża. R C dołączył w trakcie rozprawy administracyjnej oświadczenia świadków - S C i G S, w których wskazano, że "wiosną 1995 r. trwały roboty budowlane przy osadzaniu okien i drzwi". Oświadczenia te nie wskazują konkretnie, której części budynku dotyczą. Ponadto potwierdzenie notarialne oświadczeń odnosi się jedynie w kwestii złożenia podpisu w obecności notariusza.

[...]WINB wskazał, że R C (precyzując podczas rozprawy administracyjnej z [...] sierpnia 2019 r. swoje oświadczenie z [...] sierpnia 2019 r.), zmienił całkowicie datę budowy dotyczącą części budynku gospodarczego wykonanej z białej cegły. W dniu oględzin wskazał, że część ta powstała w latach 80-tych XX wieku, zaś kilka dni później w trakcie rozprawy administracyjnej wskazał, że część ta powstała w latach 1992-1995 r. E Z w oświadczeniu z [...] sierpnia 2019 r. wskazała, że: "część z białej cegły to obmurowany drewniany parnik do parowania ziemniaków dla świń. To był rok 1992, cieśla M C, z tej samej wsi, zmarł i nie dokończył stolarki okiennej i drzwiowej. W 1993 r. imieniny A ([...] czerwca) zjazd rodzinny i radość z uzyskania obietnicy na otrzymanie talonu na cement na wykończenie stropodachu. Wczesną wiosną 1994 r. umiera umówiony murarz miejscowy K K. Roboty budowlane odłożone do jesieni 1994 r. Mokra, zimna jesień nie sprzyjała robotom budowlanym, udało się wykonać zabezpieczenie przed zimą 1994-95 - odeskowano okna i wejście - otwór drzwiowy. Wiosną 1995 r. wznowiono roboty budowlane od osadzenia drzwi i okien i wykończenia wnętrza. W marcu 1995 r. zaprosiłam osobiście Państwa R na uroczystość I Komunii Świętej mojej córki ([...]maja 1995 r.). Dokładnie widziałam postępujące roboty budowlane — moja mama po śmierci ojca wpadła w depresję i nie była w stanie zablokować prac budowlanych na jej własnym terenie".

W ocenie organu odwoławczego oświadczenia R C, świadków przez niego wskazanych oraz E Z wskazują, że po 1 stycznia 1995 r. przy części obiektu wykonanej z białej cegły były prowadzone roboty budowlane o charakterze wykończeniowym. Wobec powyższego zdaniem organu z oświadczeń tych należy wnioskować, że nie miała miejsce budowa obiektu, a tylko w takim wypadku należałoby zastosować przepisy o ciągu samowoli budowlanej, co powodowałoby konieczność zastosowania art. 48 w związku z art. 103 ust. 2 p.b. [...]WINB powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OPS 2/13).

Zdaniem organu art. 103 ust. 2 p.b. odnosi się tylko do przypadku, gdy miała miejsce budowa obiektu. A zatem gdy po dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.) miała miejsce budowa obiektu, organ jest zobowiązany stosować art. 48 p.b. z 1994 r. W omawianej sprawie budowa obiektu została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., a po tym dniu wykonywano roboty wykończeniowe (wstawienie stolarki okiennej i drzwiowej). Oświadczenia stron w tym zakresie nie wykluczają się. Zaznaczył również, że przeprowadzona przez organ wojewódzki ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy technicznej i nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na stwierdzenie, że budowa całości spornego obiektu została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r. Ocena wiarygodności dowodów i ich mocy (w tym dowodów przedstawionych przez strony w toku postępowania) nastąpiła na podstawie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego.

W ocenie organu odwoławczego zastosowanie przepisów p.b. z 1974 r. było prawidłowe. Organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do daty zakończenia budowy obiekty, czyniąc tym samym zadość wytycznym zawartym w wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2019r. (sygn. akt VII SA/Wa 1368/18).

Wskazał nadto, że wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia [...] stycznia 1995 r. Organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 p.b., które stanowią o przymusowej rozbiórce. W toku przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania ustalono, że budowa budynku gospodarczego została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem [...] stycznia 1995 r., co skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów p.b. z 1974r.

[...]WINB przywołał treść art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r. i wskazał również na wyrok NSA z 8 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1318/06) zgodnie z którym skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Ponadto w uchwale 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OPS 2/13) podkreślono, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego. Według w/w rozstrzygnięcia wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu wynosi 7,6%. Szerokość elewacji frontowej określono na 7,1 m z tolerancją 20%. Obiekt winien posiadać dach dwuspadowy o kącie nachylenia do 40° lub dach jednospadowy o kącie nachylenia do 30°. Wysokość zabudowy mierzoną od poziomu gruntu do najwyższego punktu pokrycia dachu określono na 2,5 m do 9,0 m. Z oceny stanu technicznego sporządzonej przez inż. H Z (nr upraw. [...]), która znajduje się w aktach organu powiatowego wynika, że szerokość elewacji wynosi 5,84 m, spadek nachylenia dachu jednospadowego wynosi 11°, zaś wysokość budynku wynosi 3,22 m. Obiekt nie narusza także ustalonego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy (84,1 m) w stosunku do powierzchni terenu. Obiekt nie narusza przepisów planistycznych, a zatem nie można mówić o przesłance z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. Natomiast zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 618/17: "Jeżeli istnieje potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r., to w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Legalizacja samowoli budowlanej jest uwarunkowana stwierdzeniem przez organ, że obiekt znajduje się na terenie, na którym zgodnie z przepisami planistycznymi mógł być wzniesiony".

[...]WINB (odnosząc się do drugiej przesłanki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b.), wskazał, iż nakazując rozbiórkę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wykazać, że dalsze akceptowanie samowolnie posadowionego obiektu mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Odnośnie do przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, NSA w wyroku z 21 czerwca 2006 r. (sygn. akt II OSK 911/05) wyraził następujący pogląd: "przesłanka pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt. 2 p.b. z 1974 r. będzie spełniona wówczas, gdy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Organ administracji publicznej orzekający w sprawie nakazu rozbiórki na tej podstawie musi zbadać i wykazać, czy zabudowa sąsiedniej działki stała się rzeczywiście niemożliwa lub czy nastąpiło znaczne jej ograniczenie". Zdaniem organu II instancji w świetle powyższej interpretacji prawnej art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. brak jest podstaw do uznania, iż w omawianej sprawie ww. przesłanka wystąpiła. W ocenie organu z przedłożonej dokumentacji sporządzonej przez mgr inż. J R wynika, że sporny budynek gospodarczy jest w dobrym stanie technicznym, a jego dalsze użytkowanie nie stwarza zagrożenia ludzi i mienia, a także nie wywołuje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowanych dla otoczenia. Obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Wskazał na wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 629/08) zgodnie z którym: "wykładnia językowa przepisu art. 37 ust 1 pkt 2 p.b. wskazuje, że samo naruszenie przepisów budowlanych nie pociąga za sobą możliwości orzekania o rozbiórce dopóty, dopóki nie zostanie wykazane, że naruszenie tych przepisów powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnie pogarsza warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia". Nie można utożsamiać naruszenia przepisów techniczno-budowlanych z przesłanką wynikającą z ww. przepisu prawa materialnego. Podnoszone przez stronę skarżącą argumenty zawarte w odwołaniu w tym zakresie nie zasługują więc na uwzględnienie.

Zatem w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 p.b. z 1974 r. oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 p.b., organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 p.b. z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Przepisy prawa w takim stanie faktycznym obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

[...]WINB podkreślił także, że art. 37, art. 40 i art. 42 p.b. z 1974 r. nie uzależniają wydania rozstrzygnięć na podstawie w/w przepisów od tego, czy inwestor obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też nie posiada takiego prawa. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 4 sierpnia 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1095/15): "niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu, decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z p.b. z 1974 r. Jeżeli zaś brak jest takich przesłanek, organ administracji winien zalegalizować budowę. (...) Należy również podkreślić, że do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy rozstrzyganie sporów granicznych pomiędzy właścicielami nieruchomości, i organy te nie są uprawnione do badania, czy nastąpiło naruszenie własności nieruchomości". Powyższe stanowisko zostało również zawarte w wyroku NSA z 11 września 2015 r. sygn. akt II OSK 112/14, w którym sąd wskazał, że żaden z przepisów p.b. z 1974r. nie nakłada na organy obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też nie uzależnia wydania decyzji na podstawie art. 37 lub art. 40 w/w ustawy z 1974 r. od tego, czy obiekt został usytuowany w całości albo z przekroczeniem granicy działki stanowiącej własność inwestora. Nie można więc domniemać takiego obowiązku, skoro nie wynika wprost z przepisów prawa. Ochrona prawa własności jest w pierwszym rzędzie kwestią cywilistyczną regulowaną przepisami prawa cywilnego. Dochodzenie tych praw powinno mieć miejsce przed sądem powszechnym, a nie w drodze administracyjnej.

W konsekwencji [...]WINB decyzją z [...] września 2019 r., nr [...]– utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

2. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję [...]WINB z [...] września 2019 r., nr [...] wniósł R C. Zdaniem skarżącego legalizacja przedmiotowego budynku jest niemożliwa ze względu na brak zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie odległości od granicy działki. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy organy – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – wydały zgodnie z prawem decyzję w której udzielono państwu J i M P pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...]. Ponowne rozpatrzenie sprawy było skutkiem wydanego przez WSA w Warszawie wyroku z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1368/18), w którym sąd uchylił decyzję organu udzielającej państwu J i M P pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...]. W uzasadnieniu wyroku w wytycznych dla organu WSA wskazał między innymi, że: "rzeczą organu administracji będzie ustalenie daty/okresu wykonania spornego budynku z uwzględnieniem wskazanych w nim zróżnicowań (tj. podziału na dwie części). W tym celu zapewne konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Dopiero poczynienie rzetelnych ustaleń w tym zakresie będzie stanowiło podstawę do oceny, jaki reżim prawny należy zastosować w niniejszej sprawie". WSA orzekł zatem w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu stanowią postanowienia o wiążącym charakterze. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 366/20). Ocena prawna - w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. - może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 2188/19).

2. W ocenie Sądu, organ wywiązał się z wytycznych zawartych w wyroku WSA z 27 lutego 2019 r. w stopniu właściwym, gdyż zebrał dodatkowy i obszerny materiał dowodowy, z którego wynika, że:

a) PINB w [...] w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2019 r. oględziny na działkach o nr ew. [...] położonych w [...] gm. [...], w trakcie których ustalono, że sporny obiekt realizowany był w kilku etapach i budynek ten składa się z 3 części: (z białej cegły o wymiarach 4,48 m x 5,7 m, z czerwonej części o wymiarach 3,38 m x 5,7 m, z czerwonej części o wymiarach 9,7 m x 5,7 m.); wskazano, że przy budynku dobudowany został ustęp murowany o wymiarach 1,3 m x 1,37 m.; dwie części zrealizowane z czerwonej cegły, z dachem krytym blachą trapezową z nachyleniem połaci na działkę sąsiednią P. R C; na części realizowanej z białej cegły - stropodach kryty papą z nachyleniem na działkę sąsiednią; na całej długości budynku brak jest orynnowania od strony skarżącego;

b) pan M P oświadczył, że budynki zostały wybudowane w latach 50-tych i 60-tych XX wieku;

c) pan R C oświadczył, że największa część budynku z cegły czerwonej zrealizowana została na przełomie lat 60-tych XX wieku; następna część z czerwonej cegły (środkowa) realizowana była na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku; część z białej cegły była realizowana w kilku etapach - etap I - fundamenty w latach 80-tych, natomiast ściany murowane powstały poprzez obmurowanie budynku drewnianego (parnika) w okresie drugiej połowy lat 80-tych XX wieku;

d) dnia [...] sierpnia 2019 r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w trakcie której pan R C powtórzył oświadczenie złożone podczas oględzin z [...] sierpnia 2019 r., złożył dodatkowe oświadczenie oraz przedłożył poświadczone notarialnie oświadczenia S C oraz G S w których wskazano że "wiosną 1995 r. trwały roboty budowlane przy osadzaniu okien i drzwi";

e) pani E Z dołączyła pisemne oświadczenie dotyczące daty budowy spornego budynku, z którego wynika, że najstarsza część budynku z czerwonej cegły została zakończona w stanie surowym wiosną 1976 r.; część środkowa została zakończona w 1989 r. (bez wykonania stolarki okiennej i drzwiowej), zaś część z białej cegły to obmurowany drewniany parnik; na przełomie 1994-1995 odeskowano okna i wejście na otwór drzwiowy, wiosną 1995 r. wznowiono roboty budowlane celem osadzenia drzwi i okien oraz wykończenia wnętrza;

f) pan M P oświadczył, że według jego wiedzy budynki zostały wybudowane w latach 50-tych i 60-tych XX wieku (zarówno budynki wybudowane z cegły czerwonej jak i białej); przedłożył pismo Starostwa Powiatowego w [...] Wydział Geodezji z [...] sierpnia 2019 r., z którego wynika, że przedmiotowy budynek został geodezyjnie zinwentaryzowany [...] sierpnia 1988 r.; wskazał na pismo R C z [...] stycznia 2006 r., w którym skarżący wskazał, że budynki powstały w latach 1950-1960 r.; na mapie z [...] sierpnia 1999 r. nie istnieje sporna granica pomiędzy działkami;

g) pan R C dołączył w trakcie rozprawy administracyjnej oświadczenia świadków - S C i G S, w których wskazano, że "wiosną 1995 r. trwały roboty budowlane przy osadzaniu okien i drzwi";

h) zdaniem organu, pan R C precyzując podczas rozprawy administracyjnej z [...] sierpnia 2019 r. swoje oświadczenie z [...] sierpnia 2019 r. zmienił całkowicie datę budowy dotyczącą części budynku gospodarczego wykonanej z białej cegły.

W konkluzji, po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, organ stwierdził, że oświadczenia P. R C, świadków przez niego wskazanych oraz P. E Z wskazują, że po dniu [...] stycznia 1995 r. przy części obiektu wykonanej z białej cegły były prowadzone roboty budowlane, ale wyłącznie o charakterze wykończeniowym. Z oświadczeń tych należało wnioskować, że nie miała miejsce budowa obiektu, a tylko w takim wypadku należałoby zastosować przepisy o ciągu samowoli budowlanej, co powodowałoby konieczność zastosowania art. 48 p.b. w zw. z art. 103 ust. 2 p.b.

3. Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. Organ w sposób jasny i precyzyjny odniósł się do wszystkich wytycznych wskazanych w wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r. Wnioski i oceny organu nie budzą zastrzeżeń.

Zasadnie w decyzji wskazano, że samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do chwili jej likwidacji, a więc do chwili wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że pojęcie samowoli budowlanej nie odnosi się do zdarzenia polegającego na rozpoczęciu budowy bez pozwolenia budowlanego, ale obejmuje także ewentualną kontynuację takiej budowy aż do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia (lub decyzji ekwiwalentnej) albo do usunięcia materialnych skutków samowoli (por. orzeczenie TK z 31 stycznia 1996 r., sygn. akt K 9/95).

Zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Zatem art. 103 ust. 2 p.b. odnosi się tylko do przypadku, gdy miała miejsce budowa obiektu. A zatem gdy po dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 styczeń 1995 r.) miała miejsce budowa obiektu, organ jest zobowiązany stosować art. 48 p.b. z 1994 r. Skoro przepis art. 103 ust. 2 p.b., który jest przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji wskazanych w przepisach p.b. (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 270/20).

Nie ulega wątpliwości, że w analizowanej sprawie budowa obiektu została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r. Po tym dniu wykonywano roboty wykończeniowe (wstawienie stolarki okiennej i drzwiowej). Zdaniem Sądu, zasadnie organ przyjął, że oświadczenia stron w tym zakresie nie wykluczają się.

W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organ ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy technicznej i nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy był wystarczający i pozwalał na stwierdzenie, że budowa całości spornego obiektu została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r. Ocena wiarygodności dowodów i ich mocy (w tym dowodów przedstawionych przez strony w toku postępowania) nastąpiła na podstawie wszechstronnej analizy zebranego obszernego materiału dowodowego. W związku z tym, w ocenie Sądu, zastosowanie przepisów p.b. z 1974 r. było prawidłowe. Tym samym organ w pełni zrealizował wytyczne Sądu (to jest wyrok WSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1368/19) w zakresie postępowania dowodowego.

4. Decyzja organu wydana została na podstawie m.in. art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r., zgodnie z którym, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Wskazać należy, iż wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stanowi zwieńczenie postępowania w sprawach samowoli budowlanej sprzed dnia [...] stycznia 1995 r.

Organ nadzoru budowlanego wydając pozwolenie na użytkowanie musiał wykluczyć przesłanki wymienione w art. 37 p.b. z 1974 r., które stanowią o przymusowej rozbiórce. W toku przeprowadzonego przez organ postępowania ustalono, że budowa budynku gospodarczego została wykonana w warunkach samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r., co skutkowało przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów p.b. z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 p.b. z 1974 r., "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

Przypomnieć należy, że skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji (por. wyrok NSA z 8 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1318/06). Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy (por. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13).

Z akt sprawy wynika, że Burmistrz [...] decyzją z [...] czerwca 2014 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego. Zgodnie z tą decyzją wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu wynosi 7,6%. Szerokość elewacji frontowej określono na 7,1 m z tolerancją 20%. Obiekt winien posiadać dach dwuspadowy o kącie nachylenia do 40° lub dach jednospadowy o kącie nachylenia do 30°. Wysokość zabudowy mierzoną od poziomu gruntu do najwyższego punktu pokrycia dachu określono na 2,5 m do 9,0 m. Z oceny stanu technicznego sporządzonej przez inż. H Z (nr upraw. [...]), która znajduje się w aktach organu powiatowego wynika, że szerokość elewacji wynosi 5,84 m, spadek nachylenia dachu jednospadowego wynosi 11°, zaś wysokość budynku wynosi 3,22 m. Obiekt nie narusza także ustalonego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy (84,1 m) w stosunku do powierzchni terenu. Zatem zasadnie organy oceniły, że obiekt nie narusza przepisów planistycznych, a zatem nie można mówić o przesłance z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r.

5. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. nakazując rozbiórkę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wykazać, że dalsze akceptowanie samowolnie posadowionego obiektu mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Wyrażenie ustawowe "niedopuszczalne pogorszenie" należy do kategorii zwrotów ogólnych (niedookreślonych), których konkretyzacja wymaga oceny wielu elementów dotyczących naruszyciela, przedmiotu naruszenia (intensywności owego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia), a także pokrzywdzonego naruszeniem otoczenia. (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1746/17).

W analizowanej sprawie zasadnie organ uznał, że wskazana przesłanka nie wystąpiła. Z przedłożonej dokumentacji sporządzonej przez mgr inż. J R wynika, że sporny budynek gospodarczy jest w dobrym stanie technicznym, a jego dalsze użytkowanie nie stwarza zagrożenia ludzi i mienia, a także nie wywołuje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowanych dla otoczenia. Zatem obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.

Dodatkowo można wskazać, że wykładnia językowa art. 37 ust 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. wskazuje, że samo naruszenie przepisów budowlanych nie pociąga za sobą możliwości orzekania o rozbiórce dopóty, dopóki nie zostanie wykazane, że naruszenie tych przepisów powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnie pogarsza warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 629/08).

W sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 p.b. z 1974 r. oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 p.b. z 1974 r.), organ powinien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 p.b. z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Przepisy prawa w takim stanie faktycznym obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia - decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1622/09).

Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że organ w sposób prawidłowy wydał decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. Zasadnie organy wskazały, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 bądź art. 40 p.b. z 1974 r. Brak było tym samym podstaw do nakazania rozbiórki budynku albo nakazania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia go lub terenu nieruchomości do stanu zgodnego z przepisami. Wobec braku takowych podstaw postępowanie zasadnie zakończono wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynków na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. stanowiącym, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanych obiektów. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była formą legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej

6. Uzupełniająco można dodać, że przepisy p.b. z 1974 r. nie uzależniają wydania rozstrzygnięć od tego, czy inwestor obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też nie posiada takiego prawa.

Niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z p.b. z 1974 r. Jeżeli zaś brak jest takich przesłanek, organ administracji powinien zalegalizować budowę. Brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego i może być konwalidowany, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 p.b. z 1974 r. Tryb postępowania w takiej sytuacji przewidywał art. 40 p.b. z 1974 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1095/15). Zatem skoro żaden z przepisów p.b. z 1974 r. nie nakłada na organy obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani też nie uzależnia wydania decyzji na podstawie art. 37 lub art. 40 p.b. z 1974 r. od tego, czy obiekt został usytuowany w całości albo z przekroczeniem granicy działki stanowiącej własność inwestora – to nie można domniemać takiego obowiązku (por. wyrok NSA 11 września 2015 r. sygn. akt II OSK 112/14). Ochrona prawa własności jest w pierwszym rzędzie kwestią cywilistyczną regulowaną przepisami prawa cywilnego. Dochodzenie tych praw powinno mieć miejsce przed sądem powszechnym (w trybie postepowania cywilnego w zakresie naruszenia prawa własności), a nie w drodze administracyjnej. Z akt sprawy w sposób jasny i bezsporny wynika: kto jest właścicielem działki nr [...] a kto jest właścicielem działki nr [...] i jak usytuowany jest sporny budynek. Jeżeli wykonane roboty budowlane spowodowały naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w drodze postępowania przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów, np. art. 144, art. 145, art. 147, art. 151, art. 222 k.c. Doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na gruncie regulacji p.b. należy bowiem rozumieć jako doprowadzenie do zgodności z prawem administracyjnym materialnym, a nie z przepisami innych gałęzi prawa, np. przepisami prawa cywilnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 777/17).

7. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.