Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 162/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130 par. 1 pkt 6, art. 240 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] SA w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 rok. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/M. Ławniczak /-/M. Kosewska WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] [...] S.A. z siedzibą w W. reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. na kwotę 242.939,00 zł.

Jako podstawę prawną swojego żądania spółka podała art. 248 § 1 oraz art. 248 § 2 pkt 2 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Stwierdziła, że decyzja SKO z dnia [...] r. rażąco narusza art. 21 § 3 w związku z art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 6 ust. 9 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że w 2007 r. złożyła dwie deklaracje na podatek od nieruchomości od obiektów znajdujących się na terenie gminy O. W jednej deklaracji zadeklarowała wyłącznie budki telefoniczne znajdujące się na terenie gminy O., w drugiej zaś pozostałe nieruchomości i obiekty budowlane znajdujące się na terenie tej gminy. Spółka zwróciła uwagę, że przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i decyzja Burmistrza Miasta i Gminy nie obejmują budek telefonicznych, a podatek naliczono tylko co do niektórych nieruchomości i obiektów budowlanych znajdujących się na terenie gminy O. Zdaniem wnioskodawczyni nieokreślenie skutków podatkowych od obiektów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości – w świetle art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – stanowi rażące naruszenie prawa. Ponadto w ocenie spółki, rażącym naruszeniem prawa jest również wydanie decyzji "częściowej", tj. jedynie od niektórych obiektów podlegających podatkowi od nieruchomości – w sytuacji, w której ze względu na brzmienie art. 21 § 3 w związku z art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jedna decyzja obejmuje całe zobowiązanie w podatku od nieruchomości, a więc zobowiązanie podatkowe od wszystkich nieruchomości i obiektów budowlanych znajdujących się na terenie jednej gminy.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...].

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, iż dołączona do wniosku z dnia 28 września 2009 r. deklaracja na podatek od nieruchomości za rok 2007, została złożona nie przez [...] S.A. z siedzibą w W., ale przez [...] S.A. – Publiczne Aparaty Samoinkasujące "[...]". W ocenie organu bezsprzecznym jest fakt, iż pomimo funkcjonalno-kapitałowego połączenia powyższych firm, podatnik "[...]" jest całkowicie odrębnym podatnikiem niż adresat decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. Kolegium zwróciło uwagę, iż "[...]" złożyła w dniu [...] r. deklaracje na podatek od nieruchomości (wskazując do opodatkowania budowle budek telefonicznych) i w tym zakresie uiściła należny podatek w kwocie 202,00 zł. Stąd w ocenie organu zarzut dotyczący nieopodatkowania budowli budek telefonicznych usytuowanych na terenie Miasta i Gminy, jest również niezasadny.

W odwołaniu od powyższej decyzji [...] S.A. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r.

Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i narusza art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Strona wskazała, że z załączonej do wniosku o stwierdzenie nieważności deklaracji obejmującej wyłącznie budynki telefoniczne wynika, iż podatnikiem, który złożył tę deklarację była [...] S.A. Natomiast jednostka "[...] S.A. – Publiczne Aparaty Samoinkasujące – [...]" jest jednostką wewnętrzną [...] S.A. Jednostka ta nie posiada osobowości prawnej. Nie jest zatem odrębnym od [...] S.A. podmiotem prawa ani podatnikiem. W konsekwencji w ocenie odwołującej spółki, należy przyjąć, że deklarację na podatek od nieruchomości obejmującą wyłącznie budki telefoniczne złożyła [...] S.A. działająca przez jednostkę wewnętrzną. Spółka podkreśliła, że skoro złożyła w jednej gminie dwie deklaracje na podatek od nieruchomości, zaś organ podatkowy w wydanej decyzji podatkowej nie uwzględnił obiektów zadeklarowanych w jednej z nich, to decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie obejmuje wszystkich obiektów, które należało uwzględnić przy wymiarze podatku.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że dołączona do wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 28 września 2009 r. deklaracja na podatek od nieruchomości za rok 2008 została złożona nie przez [...] S.A. z siedzibą w W., ale przez [...] S.A. – Publiczne Aparaty Samoinkasujące – [...]. W ocenie organu odwoławczego bezsprzecznym jest, iż pomimo funkcjonalno-kapitałowego połączenia powyższych firm podatnik Departament Usługi Automat Telefoniczny [...] jest całkowicie innym podatnikiem niż adresat decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Zdaniem Kolegium o powyższym świadczy fakt, iż podatnik "[...]" w deklaracji wskazała, że jest osobą prawną i podała inną siedzibę niż odwołująca spółka, wskazując adres swojej siedziby w O. Ponadto organ II instancji stwierdził, że strona w odwołaniu powołując się na art. 122 w zw. z art. 180 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej nie wskazała jakie – jej zdaniem – naruszono przepisy prawa i to w sposób rażący. Kolegium podkreśliło, iż w jego ocenie w przedmiotowej sprawie nie zachodzi takie naruszenie przepisów prawa, które byłoby oczywiste, jednoznaczne i zauważalne, stąd brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, o co wnioskuje odwołująca spółka.

W skardze do Sądu [...] S.A. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., uchylenie poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji skarżąca spółka powołała argumenty tożsame ze wskazanymi w odwołaniu. Zaznaczyła, że pominięcie przy wydaniu decyzji w sprawie zobowiązania w podatku od nieruchomości przez organ podatkowy niektórych obiektów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stanowi rażące naruszenie art. 207 § 2, art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jest zatem rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony zaskarżona decyzja nie znajduje również oparcia w zgromadzonym w sprawie materialne dowodowym i narusza art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna, choć nie z uwagi na zarzuty w niej podniesione.

Na wstępie należy zauważyć, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że granice rozpoznania Sądu administracyjnego wyznaczone zostały przez granice sprawy administracyjnej czy podatkowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. Cytowany wyżej przepis ustanowił obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji zasadę niezwiązania sądu granicami skargi. O ile wiec w sprawie, której dotyczy skarga, doszło do naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd może, a nawet powinien swoim rozstrzygnięciem (zakresem orzekania) objąć również te naruszenia, przyczyny czy uchybienia, które nie zostały wskazane w skardze, a których stwierdzenie rodzi konieczność uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie w tym uchylenie w całości lub w części zaskarżonej decyzji lub postanowienia organu administracyjnego czy podatkowego.

Mając powyższe na uwadze, uwzględniając przepisy zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) regulujące postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.

Zgodnie z treścią art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od załatwienia spraw dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei przepis art. 240 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130 - 132 Ordynacji podatkowej. Zdaniem składu orzekającego powyższa zasada znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu sprawy na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, a zatem zaistnienie powyższej przesłanki rodziło skutek opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Ponadto, dodać należy, iż przepisy o wyłączeniu pracownika, członka samorządowego kolegium odwoławczego odgrywają ważną rolę i mają na celu zapewnienie stronom obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 (OTK-A 2005/3/20). Takie gwarancje powinny być zapewnione także i stronie postępowania prowadzonego przez ten sam organ w trybie nadzwyczajnym.

Zwrócić również należy uwagę na fakt, iż skarżąca spółka, która złożyła odwołanie ma prawo oczekiwać, iż pomimo, że ponowne rozstrzygnięcie wydawane jest przez ten sam organ administracji, to jednak ponownej oceny jego sprawy dokona inny pracownik tego organu. Nie sposób bowiem uznać za pogłębianie zaufania obywateli do organów Państwa takiego działania organu administracji, w którym ten sam pracownik dwukrotnie rozpatruje sprawę indywidualną, jeżeli ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy ma służyć zobiektywizowaniu oceny prawnej niezależnie od wydanego już w sprawie pierwszego rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie: A. W., T. Z., K. S.. Natomiast poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie: K. S., J. P., T. Z. Zatem w wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. brało udział dwóch tych samy członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którzy orzekali uprzednio w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie Sądu, T. Z. oraz K. S. podlegali wyłączeniu z ponownego rozpatrywania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji z podanej wyżej przyczyny uniemożliwia Sądowi dokonanie merytorycznej oceny tej decyzji. Ocena taka jest bowiem możliwa dopiero po ustaleniu, iż zaskarżony akt organu administracji nie jest dotknięty wadami nieważności lub powodującymi wznowienie postępowania.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy, zaś o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 cytowanej ustawy.

/-/ W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak /-/ M. Kosewska