Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1438/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 39 ust. 1, art. 71b
journal: Dz.U. 2011 nr 139 poz 814
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie przez Miasto S. (dalej także: "Miasto", "strona", "skarżąca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z [...] czerwca 2018 r.,

nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2018 r. nr [...], zobowiązującą Miasto do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 r. w kwocie

124 730 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. przy piśmie z [...] kwietnia 2016 r. przekazał Miastu S. wynik kontroli z [...] kwietnia 2016 r.

nr [...], przeprowadzonej w zakresie celowości i zgodności

z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2014 roku, w szczególności prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. W wyniku kontroli ustalono, że strona uzyskała część oświatową subwencji ogólnej na 2014 r. w kwocie wyższej od należnej o 124 730 zł, a doszło do tego wskutek nieprawidłowości popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., w zakresie liczby wychowanków o specjalnych potrzebach edukacyjnych przez: Miejskie Przedszkole

Nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi w S., Niepubliczne Przedszkole "W.T." w S. i Niepubliczne Przedszkole "K." w S..

Minister Rozwoju i Finansów pismem z dnia 8 lutego 2018 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.

Pismem z dnia 13 lutego 2018 r. organ poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

W dniu [...] lutego 2018 r. strona zapoznała się z aktami sprawy. Jednocześnie pismem z dnia [...] lutego 2018 r. nr. [...] skarżący wniósł o odstąpienie od żądania zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej należnej dla samorządu Gminy Miasto S., zaznaczając, że publiczne środki, o których zwrot zostało wszczęte postępowanie administracyjne, zostały wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Minister Finansów [...] marca 2018 r. wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał Miasto S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 124 730 zł.

Strona wnioskiem z 16 kwietnia 2018 r. zwróciła się do Ministra Finansów

o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że ocena Ministra Finansów jest skrajnie formalistyczna i nie uwzględnia istoty celu obowiązujących przepisów. Ponadto skarżąca wskazała, że nieścisłości, jakie zostały stwierdzone przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej (dalej: "SIO") według stanu na dzień

30 września 2013 r. w zakresie liczby wychowanków o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikały z faktu, iż dzieci te na dzień spisu, uczęszczały do tych przedszkoli, były dziećmi niepełnosprawnymi, posiadały dokumentację medyczną potwierdzającą ich niepełnosprawność i były w trakcie diagnozy w Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w S..

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia

18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1687, "dalej Rozporządzenie MEN"), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego ( jst) na rok 2014 przewidywał m.in. wagę:

P32 = 4,00 dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub głębokim – objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, ze zm.) oraz dla dzieci w przedszkolach specjalnych i oddziałach przedszkolnych

w szkołach podstawowych specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych;

P40 = dla wychowanków ośrodków rewalidacyjno – wychowawczych oraz dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będących wychowankami przedszkoli, oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, a także innych form wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 z dnia

7 września 1991 r. o systemie oświaty;

P42 = 0.840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju

w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno – wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno – wychowawczych, poradniach psychologiczno – pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71 b ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty).

Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. dla jst, w tym dla Miasta S., stanowiły zweryfikowane przez te jednostki dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa

w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2011, Nr 139, poz. 814, z późn. zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013 r. Dodatkowo w systemie informacji oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 – 3b ustawy z 7 września 1991 r.

o systemie oświaty, tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.15

(30 września 2013 r.).

Zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia MEN

z 18 grudnia 2013 r., wagami P32 i P40 mogły być uwzględnione dzieci/wychowankowie wykazywani w SIO, według stanu na dzień 30 września 2013 r., które posiadały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie tych wag. Dodatkowo, waga P42 przysługiwała dzieciom objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno – wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjny – wychowawczych, poradniach psychologiczno – pedagogicznych na podstawie opinii, o których mowa w 71b ust. 3 – 3b ustawy z 7 września 1991 r.

o systemie oświaty.

Minister ustalił, iż przyczyną wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wskazania danych w SIO według stanu na dzień 30 września 2013 r. poprzez zakwalifikowanie w systemie dzieci, które nie posiadały orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii o potrzebie wspomagania rozwoju, wydanych na dzień 30 września 2013 r.

Minister wskazał, że dane zostały błędnie wykazane przez:

Miejskie Przedszkole Nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi w S. – zawyżono

o 1 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P32. Przedszkole wykazało 1 dziecko na podstawie orzeczenie o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Ż.;

Niepubliczne Przedszkole "W.T." w S. – zawyżyło o 1 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P40 i P42. Przedszkole wykazało 1 dziecko, które orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego uzyskało w dniu 7 października 2013 r., a opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju w dniu 21 października 2013 r., tj. po dniu sprawozdawczym;

Niepubliczne Przedszkole "K." w S. zawyżyło o 1 liczbę wychowanków przeliczonych wagą P40. Przedszkole wykazało 1 dziecko, dla którego orzeczenie

o potrzebie kształcenia specjalnego zostało wydane w dniu 17 października 2013 r.,

tj. po dniu sprawozdawczym.

W związku z powyższym zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie

o 23,7885, a tym samym została zawyżona o kwotę 124 730 zł część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2014 dla strony.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Finansów stwierdził, że wykazanie w SIO przez Miejskie Przedszkole nr 4 z Oddziałami Integracyjnymi w S., Niepubliczne Przedszkole "W.T." i Niepubliczne Przedszkole "K." -

3 dzieci, które na dzień 30 września 2013 r. nie posiadały orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, należy uznać za nieuprawnione. Zdaniem organu w niniejszej sprawie ww. dzieci, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego uzyskały po dniu sprawozdawczym. Minister Finansów wskazał, że o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogła zastąpić, okazywana przez rodziców dokumentacja medyczna, orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wydane przez Zespół ds. Orzekania

o Niepełnosprawności w Ż., dokumenty wydane przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną [...] .

Organ wskazał, że również za nieprawidłowe uznał wykazanie przez Niepubliczne Przedszkole "W.T." w SIO dziecka, które nie posiadało na dzień 30 września 2013 r. opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, którą to opinię dziecko uzyskało w dniu 21 października 2013 r., czyli po dniu sprawozdawczym. Minister zauważył także, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia

16 kwietnia 2018 r. Miasto S. nie zakwestionowało ustaleń poczynionych

w postepowaniu administracyjnym I instancji, odnośnie braku stosownych orzeczeń

o potrzebie kształcenia specjalnego, informujące o potrzebie kształcenia

specjalnego.

Minister zauważył, że skarżąca występując o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, że mimo braku na dzień 30 września 2013 r. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, dzieci te we wrześniu 2013 r. były wychowankami przedszkoli i były w trakcie diagnozy w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej. Organ odnosząc się do tego argumentu zwrócił uwagę na art. 39 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, który wskazuje na zadania dyrektora szkoły lub placówki, a co za tym idzie, to na dyrektorze ciąży obowiązek nadzoru nad poprawnością dokumentacji przebiegu nauczania, w tym monitorowania aktualności orzeczeń dzieci/uczniów, na podstawie których m.in. opracowuje się indywidualne programy edukacyjno – terapeutyczne oraz organizuje

i udziela pomocy psychologiczno – pedagogicznej.

Minister nie zgodził się także z argumentacją strony dotyczącej prawidłowości wykorzystania przyznanej subwencji. Organ podkreślił, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest zwrot nienależnie uzyskanej przez stronę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014, naliczonej według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r., a nie jej wydatkowanie.

Minister wskazał, że jego zdaniem bezzasadny jest zarzut strony, że strona poniosła koszty związane z edukacją dzieci niepełnosprawnych, gdyż środki niezbędne na realizację zadań oświatowych są zagwarantowane w dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Organ podkreślił, że subwencja ogólna jest jedną z form uzupełnienia dochodów jednostek samorządu terytorialnego.

Ponadto Minister Finansów zauważył, że pismem z dnia [...] lutego 2014 r.

nr [...] Miasto S. zostało poinformowane o przyznanej kwocie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 w wysokości 19 780 076,00 zł. Kwota ta została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 23,7885 liczby uczniów przeliczeniowych. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia liczby 23,7885 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2014 wyniosła

19 655 346,00 zł. W tej sytuacji różnica między otrzymaną przez Miasto S. częścią oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 i należną częścią oświatowej subwencji ogólnej za ten rok wynosi 124 730,00 zł.

W świetle przedstawionych faktów Minister uznał, że strona otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, zatem konieczne było na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach, wydanie decyzji zobowiązującej ją do zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej.

Od decyzji Ministra strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1687) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że na skutek błędnych danych wskazanych w SIO według danych wskazanych na dzień 30 września 2013 r. przez Miejskie Przedszkole nr 4

z Oddziałami Integracyjnymi w S., Niepubliczne Przedszkole "W.T." w S. oraz Niepubliczne Przedszkole "K." w S. zawyżono liczbę wychowanków przeliczeniowych łącznie o 23,7885 uczniów przeliczeniowych;

2) art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego

i załatwienie sprawy w sposób niezgodny z zasadą prawdy obiektywnej,

3) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego

w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej,

4) art. 11 kpa poprzez niewyjaśnienie stronom w sposób właściwy przesłanek, którymi się kierował przy wyjaśnieniu sprawy,

5) art. 77 § 1 kpa poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego

w sposób nieobiektywny, niewyczerpujący,

6) art. 80 kpa poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego w sposób noszący znamiona dowolności a nie swobody,

7) art. 107 § 3 kpa poprzez naruszenie przepisów dotyczących uzasadnienia decyzji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła przedstawione zarzuty, dokonując przy tym analizy prawnej w stosunku do poszczególnych placówek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1. zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej

w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2. zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Mając na względzie generalnie podnoszony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - a rozwinięty w uzasadnieniu skargi - odnoszący się do art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Sąd podziela stanowisko Ministra zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest prawidłowość naliczenia uzyskanej przez stronę skarżącą na rok 2014 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r, w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1687). Zdaniem organu I i II instancji Miasto S. nienależnie uzyskało część oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. w wysokości 124.730,00 zł.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji, przede wszystkim Sąd zwraca uwagę,

iż wyżej wymienione rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r.,wyraźnie wskazuje, iż podstawą kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014 były m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów/wychowanków w roku szkolnym 2013/2014, wykazywane w SIO według stanu na dzień 30 września 2013 r. Algorytm określonym

w załączniku do ww. rozporządzenia wskazuje, że wagami: P32, P40 i P42 mogły być przeliczone dzieci posiadające orzeczenia lub opinie, o których mowa w art. 71b ust. 3

i 3a ustawy o systemie oświaty.

Stosownie do art. 71b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 2198), dalej: u.s.o.

w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym przedmiotową sprawą - kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i mŁ.eż, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a u.s.o.,

tj. niepełnosprawne oraz niedostosowane społecznie, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone

w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.

Zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o.s.o. (Dz.U. 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z pózn. zm.) opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego

i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.

Na podstawie art. 71b ust. 3a u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3 mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym

w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 u.s.o. oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno- pedagogicznych.

W przedmiotowej skardze Miasto S. przede wszystkim podnosi,

iż organ opierając się na wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. przeprowadzonej w 2016 r. nieprawidłowo uznał, że Miejskie Przedszkole nr ...

z Oddziałami Integracyjnymi w S., Niepubliczne Przedszkole "W.T." w S., Niepubliczne Przedszkole "K." w S., wykazały w SIO 3 dzieci, które na dzień 30 września 2013 r., nie posiadały orzeczeń

o potrzebie kształcenia lub opinii o potrzebie wspomagania rozwoju.

Sąd odnosząc się do powyższego wskazuje, że zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, warunkiem ujęcia w SIO, a co za tym idzie - uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. przy wagach: P32, P40 i P42 byli uczniowie (dzieci i mŁ.eż), którzy w dniu 30 września 2013 r. posiadali opinie

i orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ww, ustawy.

Sąd wskazuje, że w okresie objętym przedmiotową sprawą kwestię wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego przez zespoły orzekające poradni psychologiczno-pedagogicznych regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno—pedagogicznych (Dz.U. Nr 173, poz. 1072). Zgodnie z § 9 ww. Rozporządzenia MEN orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole, a orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole, natomiast orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydaje się na okres do 5 lat.

Z kolei zagadnienie kształcenia specjalnego dzieci i młodzieży niepełnosprawnej regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci

i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 228 poz. 1490). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia przedszkola, szkoły i oddziały zapewniają realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego opracowuje się indywidualny program edukacyjno - terapeutyczny, uwzględniający zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz dostosowany do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia (§ 5 ust. 1).

Sąd pragnie przy tym podkreślić, że kształcenie specjalne dzieci i młodzieży niepełnosprawnych organizuje się wyłącznie na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, z uwagi na niepełnosprawność wskazaną

w przepisach prawa oświatowego. Działania przedszkola, szkoły lub placówki w zakresie organizacji kształcenia specjalnego, mogą rozpocząć się dopiero po dostarczeniu przez rodzica (opiekuna prawnego) lub pełnoletniego ucznia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego zgodnie zobowiązującymi przepisami. Wykazanie uczniów w systemie informacji oświatowej może nastąpić wyłącznie

w sytuacji, gdy na dzień sprawozdania przedszkole, szkoła, placówka posiada

ww. dokument. Posiadanie przez uczniów aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazującego na określony rodzaj niepełnosprawności uprawnia placówkę do wykazywania ucznia przy odpowiednich wagach. Dotyczy to zarówno kwestii odpowiedniego etapu edukacyjnego, jak i kwalifikowania uczniów do niepełnosprawności sprzężonych. Termin obowiązywania oraz rodzaj niepełnosprawności określa orzeczenie.

W ocenie Sądu regulacje dotyczące stosowania poszczególnych wag są jednoznaczne - wobec uczniów/wychowanków nieposiadających w dniu sprawozdawczym tj. 30 września 2013 r. odpowiednich orzeczeń lub opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, nie powinny zostać zastosowane dodatkowe wagi, których zastosowanie jest uwarunkowane posiadaniem orzeczenia lub opinii. Uwzględnianie uczniów/wychowanków w konkretnych wagach powinno następować zgodnie

z wymogami określonymi w opisach poszczególnych wag, na podstawie danych zawartych w odpowiednich tabelach systemu informacji oświatowej.

Zatem, biorąc pod uwagę powyższe, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej (m.in. str. 6 skargi), iż w niniejszej sprawie należało zastosować podejście mniej formalistyczne, tj. bardziej pragmatyczne i oparte na wykładni celowościowej i systemowej.

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, iż wartościowanie znaczenia określonych "sposobów wykładni" przy stosowaniu przepisów uzależnione jest od tego, czy dany przepis jest zrozumiały i można go stosować wprost, czy też nie. W doktrynie

i orzecznictwie trafnie akcentuje się prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. systemową i celowościową. Jednocześnie przyjmuje się słusznie, że w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego znaczenia przepisu. Jednak może to mieć miejsce, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności

z treścią innych norm, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje

w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi.

Niewątpliwie powyższa sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Przepisy ustawy o systemie oświaty są jasno sprecyzowane i zrozumiałe, czemu dała wyraz także strona w skardze, wskazując oraz zgadzając się z organem, że uwzględnienie dzieci/uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie

z wymogami określonymi w opisach poszczególnych wag, na podstawie danych zawartych w tabelach SIO. Ponadto, strona nie miała wątpliwości co do tego,

iż wykazanie dzieci powinno nastąpić według stan na dzień sprawozdawczy

tj. 30 września 2013 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r., wyraźnie wskazuje, iż podstawą kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014 były m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów/wychowanków w roku szkolnym 2013/2014, wykazywane w SIO według stanu na dzień 30 września 2013 r. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie skarżącej, że dziecko we wskazanym terminie (na dzień 30 września 2013 r.) faktycznie kwalifikowało się do objęcia daną wagą. Podstawą uwzględnienia ucznia było posiadanie odpowiedniego orzeczenia

o niepełnosprawności (w sensie formalnym), a nie "diagnozowanie" w poradni psychologiczno – pedagogicznej. W tym zakresie regulacje dotyczące naliczania poszczególnych wag są jasne i nie powinny budzić wątpliwości. Uwzględnianie dzieci/uczniów/wychowanków w określonych wagach powinno następować zgodnie

z wymogami określonymi w opisach poszczególnych wag, na podstawie danych zawartych w odpowiednich tabelach SIO, a nie na podstawie faktycznych ustaleń, niepopartych wymaganą dokumentacją.

Sąd podkreśla, że w myśl wyżej przytoczonych przepisów, dzieci/ uczniowie /wychowankowie nieposiadający aktualnych na dzień 30 września 2013 r. orzeczeń lub innych wskazanych w opisie danej wagi dokumentów – nie powinny być ujęte w SIO. Działanie przeciwne jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nadmienia jeszcze, że orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogła zastąpić okazywana przez rodziców dokumentacja medyczna.

Sąd wskazuje również, że zgodnie z art. 39 ust. 1 u.s.o., dyrektor szkoły lub placówki m.in. kieruje jej działalnością, sprawuje nadzór pedagogiczny, organizuje kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy oraz odpowiada za realizację zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia. W związku z tym dyrektor szkoły lub placówki ma obowiązek sprawowania nadzoru nad poprawnością dokumentacji przebiegu nauczania, w tym zapewnienia monitorowania aktualności orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uczniów, na podstawie których m.in. opracowuje się dla nich indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne, organizuje zajęcia rewalidacyjne oraz organizuje i udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych, konieczność aktualności - na danym etapie edukacyjnym - orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego posiadanego przez ucznia objętego takim kształceniem nie powinna budzić wątpliwości. Jest to bowiem warunek konieczny zapewnienia wychowankowi właściwych, dostosowanych do jego aktualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, oddziaływań. Nieprawidłowości w zakresie organizacji kształcenia specjalnego wiążą się nie tylko

z ryzykiem nieprawidłowości w zakresie finansowania zadań oświatowych, ale przede wszystkim mogą skutkować niewłaściwymi oddziaływaniami edukacyjnymi wobec uczniów objętych takim kształceniem. Stąd też powinny być niezwłocznie korygowane

w trybie nadzoru pedagogicznego.

W ocenie Sądu również pozostałe ustalenia organu były prawidłowe

i uzasadniały wydanie zaskarżonej decyzji.

W trakcie kontroli stwierdzono błędy w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2013 r., które spowodowały zawyżenie łącznie o 3 liczby uczniów przeliczonych odpowiednią wagą (P32, P40 i P42),

a w konsekwencji zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych, uwzględnionej do wyliczenia wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014.

W związku z powyższym, zasadnym było zobowiązanie Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r. Jednocześnie Sąd zauważa, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji,

a jego działanie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym, jak to podnosiła w skardze strona skarżąca (str. 9 – 10 skargi). Wynika to wprost

z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może" charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny".

W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego,

jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.