Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 355/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 8 ust. 1 pkt 1, par. 5, par. 9 ust. 2, 3, par. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 774
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich.
article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że w dniu 2 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął wniosek A. S. o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J., po uprzednim przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku, przyznał A. S. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego na okres 5 lat. Na mocy tej decyzji zastrzeżono, że warunkiem wypłaty czwartej i piątej raty płatności będzie zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności i złożenie w ciągu 7 dni od wyżej wymienionego terminu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Na mocy powyższej decyzji zrealizowano płatności w łącznej wysokości 14 472,50 zł (I ratę płatności w wysokości 4 788,75 zł zrealizowano w dniu 25 kwietnia 2007 r., II ratę w wysokości 4 491,87 zł zrealizowano w dniu 15 maja 2008 r., III ratę płatności w wysokości 5 191,88 zł zrealizowano w dniu 12 maja 2009 r.). Dnia 19 lutego 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynęły: oświadczenie zbywcy gospodarstwa rolnego, oświadczenie nabywcy gospodarstwa rolnego oraz Akt Notarialny Nr 695/08, na podstawie którego W.P. przejął gospodarstwo wraz ze zobowiązaniami po matce R. P.

W dniu 2 września 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynęło oświadczenie A. S. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Do oświadczenia strona dołączyła dokumenty potwierdzające zakup maszyny rolniczej, zakup zwierząt gospodarskich oraz zaświadczenie z dnia 22 lipca 2008 r. stwierdzające, że A. S. jest członkiem "Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J.". Rolnik złożył również oświadczenie, że na dzień 30 sierpnia 2008 r. pozostawał nadal właścicielem gospodarstwa rolnego, prowadzonego zgodnie z podjętymi zobowiązaniami wynikającymi z programu.

W dniu 11 marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wydał stronie "Informację o kontynuowaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5". Następnie jednak w dniu 3 września 2009 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, jednocześnie informując o treści art. 10 Kpa. W odpowiedzi na to zawiadomienie A. S. w dniu 15 września 2009 r. złożył oświadczenie o tym, że "Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J." nie zostało zarejestrowane zgodnie z ustawą o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw z dnia 15 września 2000 r.

W dniu 29 września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. uznając, że A. S. nie zrealizował w przypisanym terminie wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. . Na skutek skargi A. S. od decyzji organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny , wyrokiem z dnia 17 lutego 2010 r. (Sygn. akt II SA/Ke 39/10) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę i wykonując wskazania sądu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. na podstawie ustnego wyjaśnienia C. S. - Prezesa Zarządu Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J. ustalił, że stowarzyszenie to nie prowadzi księgi zwierząt hodowlanych oraz że od roku zawiesiło swoją działalność, a Zarząd Stowarzyszenia nie występował do Ministra Rolnictwa o wyrażenie zgody na prowadzenie księgi zwierząt hodowlanych, ani też nie występował o uznanie go w drodze decyzji. Ponadto C. S. wyjaśnił, iż głównym celem powstania Stowarzyszenia było nawiązanie współpracy pomiędzy poszczególnymi członkami (hodowcami trzody chlewnej) ze sobą, po to by wzmocnić swoją pozycję w pertraktacjach handlowych z odbiorcami. W oparciu o takie oświadczenia organ I instancji uznał, że Stowarzyszenie, do którego należy A. S. nie jest organizacją producentów, o jakiej mówią przepisy dotyczące hodowców trzody chlewnej, przytoczone w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 17 lutego 2010 r.

Po ponownym zawiadomieniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. stron o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w dniu [...] wydał wymienioną na wstępie decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 uznając, że A. S. nie zrealizował w przypisanym terminie wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia organ II instancji, przytaczając treść § 8 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz wyjaśniając charakter terminów, o jakich mowa w § 8 tego rozporządzenia stwierdził, że wnioskodawca nie zrealizował w terminie wynikającym z § 8 ust. 1 pkt 1 wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, tj. nie przystąpił do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych do dnia 16 października 2008 r. Ponieważ bowiem wypłata dla A. S. trzeciej raty płatności nastąpiła w dniu 16 kwietnia 2008 r., to termin na zrealizowanie założonych przez stronę przedsięwzięć upływał w dniu 16 października 2008 r., natomiast na złożenie w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenia - w dniu 23 października 2008 r. Dlatego organ II instancji uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w dniu 11 marca 2009 r. błędnie przyjął, że A. S. przysługują kolejne raty płatności, skoro w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność wstrzymania płatności w 4 i 5 roku na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1.

Organ II instancji zauważył ponadto, że przedsięwzięcie uważa się za wykonane, jeżeli jego realizacja nastąpiła nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych i nie później niż w terminie 6 miesięcy liczonych od dnia wypłaty trzeciej raty płatności. Termin ten, jako materialno-prawny nie może być przywrócony postanowieniem organu lub sądu. Z informacji posiadanych przez Agencję wynika, że "Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J." nie zostało zarejestrowane zgodnie z ustawą o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw z dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.) ani zgodnie z ustawą o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego z dnia 19 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 11, poz. 70 ze zm.) co strona potwierdziła w oświadczeniu wniesionym w dniu 15 września 2009 r. Organ I instancji ustalił również że "Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J." nie prowadziło na podstawie decyzji właściwego ministra do spraw rolnictwa księgi hodowlanej zwierząt, ani też nie zostało przez takiego ministra uznane. Mając powyższe na uwadze organ II instancji uznał, że A. S. nie zrealizował przedsięwzięcia, o którym mowa w § 5 pkt 2, tj. przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, a dowody wniesione do sprawy w dniach 2 września 2008 r. oraz 8 października 2009 r. nie są dokumentem, o którym mowa w § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia.

Organ rozważył również, czy nie miał w sprawie zastosowania przepis § 9 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia przewidujący możliwość wypłaty 4 i 5 raty płatności, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie między innymi długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego. Organ wyjaśnił, że gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w § 9 ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności (na podstawie § 9 ust. 3). Organ zwrócił przy tym uwagę, że oświadczenie, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, składa się w terminie określonym w § 8 ust. 2, tj. w terminie 7 dni, od kiedy upłynął termin na zrealizowanie przedsięwzięć. Tym samym termin na złożenie oświadczenia o zaistnieniu okoliczności wymienionych w § 9 ust. 2, jest tożsamy z terminem złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W przedmiotowej sprawie termin na złożenie oświadczenia o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 9 ust. 2 upłynął stronie w dniu 16 października 2008 r. Z analizy akt sprawy wynika natomiast, że A. S. nie zgłaszał (składając stosowne oświadczenie), wystąpienia okoliczności wymienionych przez prawodawcę w § 9 ust. 2. Dlatego brak jest podstaw do wypłaty kolejnych rat płatności, skoro strona w pełni nie wywiązała się z założeń planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Organ zwrócił też uwagę, że A. S. podpisując wniosek, oświadczył tym samym, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Należy więc przyjąć, że został on należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Na koniec organ II instancji powołał się na analizę celu i istoty pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Na mocy art. 33b ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF) oraz nowelizujące i uchylające niektóre rozporządzenia, wspieranie gospodarstw niskotowarowych przyczynić się powinno do wspomagania rozwoju gospodarstw o niskim potencjale ekonomicznym. W konsekwencji "grupa" lub "organizacja", o której mowa w przepisach rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., nie powinna być dowolną organizacją, której działalność w jakikolwiek sposób została uregulowana obowiązującymi przepisami, ale taką organizacją, której działalność można powiązać z realizacją celu analizowanego działania jakim jest wspieranie restrukturyzacji gospodarstwa niskotowarowego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania jakoby przystąpienie do grupy producenckiej zostało A. S. zasugerowane w Biurze Powiatowym ARiMR w J. w momencie ubiegania się o płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, organ wyjaśnił, że nie mogło to wywołać dla strony pozytywnych skutków prawnych, albowiem, to do skarżącego jako beneficjenta płatności należał wybór deklarowanych przedsięwzięć.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz przyznania A. S. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego za czwarty i piąty rok.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Agencja postępuje w stosunku do skarżącego w sposób rażąco niekonsekwentny i wprowadzający go w błąd, gdyż najpierw pismem z dnia 11 marca 2009 r. poinformowała go o kontynuacji płatności czwartej i piątej raty, następnie w dniu 22 kwietnia 2009 r. dokonała przelewu czwartej raty, by wkrótce podjąć działania zmierzające do pozbawienia A. S. tych należności.

Skarżący zarzucił również, że opisany w dołączonych do odwołania i skargi dokumentach stan zdrowia skarżącego wyraźnie wskazuje, że jest on długotrwale niezdolny do pracy producenta rolnego, co w oczywisty sposób stanowi wypełnienie przesłanek zawartych w przepisie § 9 ust. 2 pkt 1 powoływanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r.

Przede wszystkim jednak skarżący podniósł, że w jego ocenie wypełnił on wszystkie warunki uprawniające go do pobrania kolejnych rat płatności. Plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego należącego do skarżącego przewidywał bowiem na str. 5 w pkt. 2 przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych. Przepis § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sposób nie budzący wątpliwości mówi po pierwsze o grupach, a następnie o organizacjach producentów rolnych, czyli pozostawia rolnikowi do wyboru możliwość przystąpienia do grupy, która będzie podlegać regulacji ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o grupach producentów rolnych, bądź przepisom innych ustaw, albo też rolnik może przystąpić do organizacji , jak to miało miejsce w przypadku skarżącego, który od 2005 r. pozostaje członkiem "Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J.", które to stowarzyszenie działa od 1999 r., a więc podjęło działalność wcześniej, niż wymieniona ustawa weszła w życie. Skarżący zauważył, że jeśliby ustawodawcy istotnie chodziło o to, aby rolnik był członkiem określonej organizacji, która podlega ściśle wymienionej ustawie, to zarówno w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jak i w treści cytowanego rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 grudnia 2004 r. określiłby wprost, że chodzi wyłącznie o grupy producentów rolnych powstałe i działające w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r., a nie także inne organizacje. W przedmiotowym przypadku chodzi bowiem o fakt prowadzenia przez skarżącego produkcji rolnej połączony z przynależnością do organizacji producentów rolnych, jaką niewątpliwie jest Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J..

Skarżący powołał się również ponownie na to, że przy składaniu wniosku w Powiatowym Biurze Agencji w J. pracownik tej instytucji wyraźnie poradził mu, aby przystąpił do Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J., tj. organizacji działającej już na terenie gminy J..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w pisemnych motywach rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącego przyznał, że skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności, o jakich mowa w § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r., ponieważ mimo długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, skarżący jednak gospodarstwo prowadzi i wykonał zadeklarowane przedsięwzięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego A. S. w 4 i 5 roku, zapadły już wcześniej decyzje administracyjne, które zostały uchylone wyrokiem WSA z dnia 17 lutego 2010 r., na wstępie koniecznym było stwierdzenie, czy w wyroku tym została zawarta ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które wiązały przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przy poprzednim rozpoznaniu sprawy WSA przesądził zasadniczą kwestią warunkującą ocenę, czy producent rolny A. S. zrealizował wszystkie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, od czego z kolei stosownie do treści § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, dalej rozporządzenie (Dz. U. Nr 286/04 poz. 2870 ze zm.), zależy możliwość wypłacenia wnioskowanej przez stronę płatności. Wątpliwość w sprawie dotyczyła przede wszystkim tego, czy zadeklarowane przez A. Szczerbę w jego planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięcie, o jakim mowa w § 5 pkt 2 tego rozporządzenia, w postaci przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, zostało zrealizowane przez przystąpienie strony do Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J.. Kwestia ta była przedmiotem rozważań WSA , który w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2010 r. stwierdził, że "ustawodawcy w § 5 rozporządzenia nie chodziło o każdą dowolną w potocznym rozumieniu organizację, lecz o taką organizację producentów rolnych, której działalność w jakikolwiek sposób została uregulowana obowiązującymi przepisami. (...) Organ odwoławczy ustalając, że skarżący nie przystąpił do grupy producentów rolnych, pomimo, że stał się członkiem Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J., w zaskarżonej decyzji odniósł się tylko do przepisów zawartych w dwóch ustawach: z 2000r. o grupach producentów rolnych ... oraz z 19 grudnia 2003r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego. (...) Tymczasem (...) obowiązkiem organu było zbadanie, czy stowarzyszenie to nie jest organizacją producentów, o jakiej mowa w innych przepisach, które właśnie dotyczą hodowców trzody chlewnej. (...) Zarówno w obowiązującej w dacie przystąpienia przez skarżącego do Stowarzyszenia Producentów Rolnych ustawie z dnia 20 sierpnia 1997r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich ( Dz. U. Nr 207 za 2002r. poz. 1762 ze zm.) i wydanym na jej podstawie Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 maja 2004r. w sprawie dodatkowych wymagań wobec związków hodowców lub innych podmiotów prowadzących księgi zwierząt hodowlanych lub ubiegających się o ich otwarcie lub prowadzenie ( Dz. U. Nr 131 poz. 1410) jak i w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 29 czerwca 2007r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich ( Dz. U. Nr 133 poz. 921) uregulowana jest kwestia prowadzenia ksiąg hodowlanych przez związki hodowców lub inne podmioty oraz kryteria, jakie związki te muszą spełniać. Skoro więc (...) władze danego państwa mają obowiązek formalnego uznawania wszelkich organizacji lub stowarzyszeń hodowców, prowadzących lub zakładających księgi zwierząt zarodowych, pod warunkiem że spełniają one warunki ustanowione w załączniku, w sytuacji gdy jakiś związek hodowców lub organizacja hodowlana prowadzą księgi zwierząt, spełniają wymogi do uznania go za organizację producentów rolnych, o jakiej mowa w § 5 Rozporządzenia. Oczywiście, stosownie do przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. organizacja taka musi być uznana w drodze decyzji przez ministra właściwego do spraw rolnictwa (art. 17), zaś wcześniej, zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, taki związek musiał uzyskać w formie decyzji administracyjnej zgodę właściwego ministra do spraw rolnictwa na otwarcie lub prowadzenie księgi".

Ponieważ wskazane kwestie nie zostały wyjaśnione przez organy administracji przy poprzednim rozpatrzeniu sprawy, Sąd polecił, aby organ I instancji wyjaśnił, czy Stowarzyszenie, do którego należy skarżący, prowadziło na podstawie decyzji odpowiedniego ministra księgę zwierząt bądź też, czy zostało przez takiego ministra uznane, stosownie do aktualnie obowiązujących przepisów.

Wykonując te wiążące wskazania, organ I instancji ustalił na podstawie niewątpliwych i niepodważanych w sprawie dowodów, że Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J. nie prowadziło księgi zwierząt hodowlanych, a także że od roku zawiesiło swoją działalność. Zarząd Stowarzyszenia nie występował również do Ministra Rolnictwa o wyrażenie zgody na prowadzenie księgi zwierząt hodowlanych, ani też nie występował o uznanie go w drodze decyzji. W oparciu o takie ustalenia organ I instancji uznał, że Stowarzyszenie, do którego należy A. S. nie jest organizacją producentów, o jakiej mówią przepisy dotyczące hodowców trzody chlewnej przytoczone w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 17 lutego 2010 r.

Ze względu na treść przytoczonego wyżej przepisu art. 153 p.p.s.a., Sąd w niniejszym składzie podziela przyjętą przez organy administracji ocenę charakteru Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J.. Konsekwencją takie oceny było natomiast stwierdzenie, że omawiane przedsięwzięcie zadeklarowane przez A. Szczerbę w planie rozwoju jego gospodarstwa niskotowarowego, nie zostało zrealizowane. W związku z tym nie mogą odnieść skutku zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że skarżący zrealizował jednak zadeklarowane przedsięwzięcie, gdyż organizacja, do której przystąpił, aczkolwiek nie jest grupą, która podlega przepisom ustawy o grupach producentów rolnych z 15 grudnia 2000 r., to jednak jest organizacją producentów rolnych, o jakich mowa w § 5 pkt 2 rozporządzenia. Skoro bowiem WSA w wiążącym również Sąd w niniejszym składzie wyroku sprecyzował, o jakie organizacje chodzi w § 5 pkt 2 tego rozporządzenia, a organ ustalił bezspornie, że Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J. do takich organizacji nie należy, to inna wykładnia tego przepisu, a więc i ocena sprawy była niedopuszczalna.

Oceny wymagały również dalsze wskazania zawarte w wyroku WSA z dnia 17 lutego 2010 r. Sąd ten stwierdził bowiem, że organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rozważy, czy gdyby okazało się, że Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J. w żadnym okresie, w którym jego członkiem był skarżący, nie prowadziło księgi zwierząt, uzasadnione jest wstrzymanie skarżącemu płatności, skoro § 5 pkt 2 rozporządzenia jest bardzo nieprecyzyjny i z jego prawidłowym zrozumieniem trudności mógł mieć nie tylko A. S. ale i pracownicy organów obu instancji. Sąd zauważył też, że oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć A. S. złożył na ponad półtora miesiąca przed upływem terminu. Gdyby więc organ I instancji bez nieuzasadnionej zwłoki dokonał sprawdzenia przedłożonych dokumentów i poinformował skarżącego, że Stowarzyszenie nie jest organizacją producentów rolnych, o jakiej mowa w § 5 rozporządzenia, wówczas miałby on możliwość złożenia w terminie dodatkowego oświadczenia, o jakim mowa w § 9 ust. 3 w zw. z ust. 2.

Wykonując te wskazania organy administracji rozważyły, czy w związku ze stwierdzeniem niewykonania zadeklarowanego przedsięwzięcia, istniała jednak możliwość przyznania płatności. Organ II instancji zasadnie zauważył, że przedsięwzięcie uważa się za wykonane, jeżeli jego realizacja nastąpiła nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na działanie – wspieranie gospodarstw niskotowarowych i nie później niż w terminie 6 miesięcy liczonych od dnia wypłaty trzeciej raty płatności. Organ administracji przeanalizował w szczególności kwestię możliwości przywrócenia terminu do zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego i doszedł do wniosku, że charakter terminów o jakich mowa w § 8 rozporządzenia, a w szczególności 6-miesięcznego terminu do zrealizowania przedsięwzięć, który jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego, nie pozwala na przyznanie płatności.

Podzielając przytoczone poglądy należy zauważyć, że na gruncie przepisów rozporządzenia (co do którego zgodności z delegacją ustawową zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386, Nr 148, poz. 1551 i Nr 162, poz. 1709), a także z Konstytucją RP - Sąd nie ma wątpliwości), w rozpatrywanej sprawie nie istniała możliwość przyznania płatności w 4 i 5 roku wypłaty płatności.

Przepisy rozporządzenia w § 9 ust. 2 przewidują wyjątkową możliwość wypłaty przedmiotowej płatności w czwartym i piątym roku, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:

1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego

2) wystąpienie klęski żywiołowej;

3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;

4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.

Spośród przytoczonych przesłanek, strona powoływała się na pierwszą, tj. długotrwałą niezdolność do pracy producenta rolnego. Nie podejmując oceny, czy taka niezdolność rzeczywiście w przypadku A. S. zachodziła, (co może budzić wątpliwości, skoro stwierdził on, że mimo tej długotrwałej niezdolności jednak gospodarstwo prowadzi) należy zauważyć, że skorzystanie z wyjątkowej możliwości uzyskania płatności mimo niezrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, zależne jest od spełnienia wymogów formalnych określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. Nie było w sprawie wątpliwe, że A. S. nie złożył oświadczenia o zaistnieniu jego długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego. Ze względu na to, że oświadczenie takie powinno być złożone zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w ocenie Sądu mają do niego zastosowanie przepisy dotyczące tych ostatnich oświadczeń, a więc między innymi przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z nim oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1, tj. w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Jak to wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych, § 8 rozporządzenia jest złożonym przepisem, który określa dwa różne terminy związane z realizacją płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności. O ile 7-dniowy termin do złożenia oświadczenia określony w § 8 ust. 2 jest terminem procesowym, w związku z czym mają do niego zastosowanie przepisy art. 58 i 59 kpa o przywracaniu terminu, to 6 - miesięczny termin określony w § 8 ust. 1 pkt 1 ma charakter terminu materialno-prawnego, co w konsekwencji oznacza, że nie podlega przywróceniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2009 r., II SA/Ke 718,08, LEX 570529, ZNSA 2010/2/128).

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wyrazić pogląd, że oświadczenie o zaistnieniu okoliczności uniemożliwiającej A.owi S. zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia polegającego na przystąpieniu do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, którą to okolicznością miała być długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, powinno być złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego A. S. w trzecim roku realizacji planu rozwoju jego gospodarstwa niskotowarowego. Ponieważ mimo upływu w/w nieprzywracanego, sześciomiesięcznego termin, wskazane przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane, a skarżący jak dotąd nie złożył wniosku o przywrócenie 7-dniowego terminu do złożenia oświadczenia o zaistnieniu okoliczności, która uniemożliwiła mu zrealizowanie tego przedsięwzięcia i to mimo tego, że WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2010 r. wyraźnie wskazał, że taki wniosek powinien być złożony do organu administracji, a nie do sądu administracyjnego (przyznanie na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. – k. 37) - nie było w sprawie podstaw do przyznania wnioskowanej płatności w czwartym i piątym roku realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Konieczne natomiast stało się wstrzymanie tej płatności, o czym zasadnie orzekł Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. w decyzji z dnia [...]

Rozważenia wymaga również wątpliwość wskazana w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 17 lutego 2010 r. sprowadzająca się do stwierdzenia, że skoro oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć A. S. złożył na ponad półtora miesiąca przed upływem terminu, to gdyby organ I instancji bez nieuzasadnionej zwłoki dokonał sprawdzenia dokumentów i poinformował skarżącego, że Stowarzyszenie Producentów Rolnych w J. nie jest organizacją producentów rolnych, o jakiej mowa w § 5 rozporządzenia, wówczas miałby on możliwość złożenia w terminie dodatkowego oświadczenia, o jakim mowa w § 9 ust. 3 w zw. z ust. 2.

W poruszonej kwestii należy zauważyć, że przepisy rozporządzenia nie określają terminu, w jakim organy Agencji mają obowiązek sprawdzenia dokumentów dołączanych przez producenta rolnego do oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, ani też nie statuują obowiązku niezwłocznego poinformowania producenta o wadliwościach jego oświadczenia, bądź dołączonych do niego dokumentów. Z przepisów tych można wręcz wyciągnąć wniosek, że dopiero po upływie 6 - miesięcznego terminu z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i 7-dniowego terminu z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, organy Agencji uzyskują kompetencję do oceny sposobu zrealizowania przez producenta rolnego zadeklarowanych przedsięwzięć i zachowania wymaganych prawem terminów. Według bowiem § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcie nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz złożył oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął ten 6-miesięczny termin. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia płatność podlega wstrzymaniu, a więc i powstaje podstawa do wydania przez Agencję stosownej decyzji administracyjnej dopiero wtedy, gdy producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia, a więc również i terminów określonych w § 8. Przytoczone przepisy wymuszają na organach Agencji wstrzymanie się z wydaniem jakichkolwiek decyzji czy też z wypłatą płatności w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności do upływu sztywno określonego terminu 6 miesięcy i 7 dni od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu. Skoro tak, to wcześniejsze działania Agencji nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach, zwłaszcza, że producent rolny jest dokładnie informowany o treści w/w przepisów w decyzji o przyznaniu płatności, co w wypadku skarżącego zostało zrealizowane w decyzji z dnia [...]

Odnosząc się do zarzuconego w skardze wprowadzenia w błąd skarżącego przez pracownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. przy składaniu wniosku o przedmiotową płatność poprzez wyraźne poradzenie, aby A. S. przystąpił do Stowarzyszenia Producentów Rolnych w J., tj. organizacji, która działa na terenie Gminy J., należy zauważyć, że okoliczność ta nie ma znaczenia prawnego, gdyż to sam producent rolny dokonywał wyboru deklarowanych przedsięwzięć, a przesłanki, jakimi się przy tym kierował nie podlegają ocenie. Należy poza tym dodać, że twierdzenie skarżącego nie zostało niczym potwierdzone.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest również powołana w skardze okoliczność poinformowania skarżącego o kontynuacji przedmiotowej płatności w 4 i 5 roku oraz wypłata czwartej raty tej płatności. Ponieważ ustawodawca nie przewidział dla przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku formy decyzji administracyjnej, a sama wypłata płatności ma charakter czynności materialno-technicznej, zarówno informacja z dnia 11 marca 2009 r. o kontynuacji płatności, jak i sama wypłata, nie wywołuje żadnych skutków prawnych w zakresie powstania prawa do tej płatności w 4 i 5 roku. Skutek ten wywołuje bowiem zaistnienie okoliczności wymienionych w § 8 rozporządzenia, co podlega weryfikacji w postępowaniu, o jakim mowa w § 9 tego rozporządzenia, czyli takim, które zakończyło się kontrolowaną przez Sąd decyzją.

Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.