Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 313/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
*Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
*Zobowiązano organ do wydania aktu
*Przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi O. K. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się w bezczynności w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej O. K. sumę pieniężną w kwocie 200 (dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej O. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 7 września 2020 r. (wpływ do organu administracji 8.09.2020 r.) jest bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie rozpoznania wniosku O. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że 24 stycznia 2020 r. O. K. obywatelka U. (dalej: Skarżąca, Strona) złożyła osobiście w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim we Wrocławiu Oddział Obsługi Klienta w Wałbrzychu wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami.

W dniu złożenia wniosku wręczono Stronie pismo z 24 stycznia 2020 r. informujące, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie do 24 listopada 2020 r. ponieważ konieczne jest sprawdzenie złożonych dokumentów oraz z uwagi na dużą liczbę prowadzonych jednocześnie postępowań. Poinformowano też Stronę, że przebywa w Polsce legalnie do czasu ostatecznego rozpoznania wnioski, a także o możliwości wniesienia ponaglenia.

Pismem z 18 sierpnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 26.08.2020 r.) pełnomocnik Strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy wszczętej wnioskiem z 24 stycznia 2020 r. w ustawowym terminie. Pełnomocnik Strony wniósł o:

- zarządzenie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie;

- wskazanie, że organ prowadzący postępowaniu dopuścił się bezczynności i nie podjął się prowadzenia postępowania administracyjnego oraz stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszaniem prawa –pociągniecie do odpowiedzialności osób, z winy których dopuszczono się bezczynności. Ponaglenie Wojewoda przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z 16 września 2020 r. uznając je za uzasadnione i wyjaśniając opóźnienia dużą liczbą spraw.

Pismami także z 16 września 2020 r. organ administracji:

- wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 nr., poz. 35) do Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we Wrocławiu i Komendy Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

- zawiadomił Stronę, że termin zakończenia postępowania to 16 grudnia 2020 r. i poinformował, że w przypadku chęci otrzymania stempla do paszportu, potwierdzającego złożenie wniosku, Strona winna stawić się z tym dokumentem podróży oraz tym pismem w siedzibie Oddziału Obsługi Klienta. Podano też numer infolinii umożliwiający rezerwację wizyty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, z 7 września 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu 8.09.2020 r.) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w rozpatrzeniu wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie przepisów art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r, poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.). Tak formułując zarzuty wniósł o:

1) stwierdzenie bezczynności organu - Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej zainicjowanej wnioskiem Skarżącej z 24 stycznia 2020 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i prace i niezałatwienie tej sprawy w terminie;

2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

4) przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1.500 zł (zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.);

5) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 p.p.s.a.;

6) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego (art. 200 p.p.s.a.)

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony stwierdził, że w niemniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, która to stanowi naruszenie zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 K.p.a. oraz art. 6 – art. 10 i art. 12 K.p.a. Czas trwania postępowania i postawa organu, zdaniem pełnomocnika Strony, uzasadniają stwierdzenie, że bezczynność w prowadzonym postepowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jednocześnie zastrzegł, że do zaistniałej sytuacji w żadnym zakresie nie przyczyniła się Strona.

Mając na uwadze rażące przekroczenie terminów rozpoznania sprawy, za zasadne strona skarżąca uznała żądanie przyznanie od organu administracji sumy pieniężnej w kwocie 1.500 zł. Wyjaśniła, że w toku postępowania była całkowicie ignorowana przez Wojewodę, nie miała możliwości dowiedzenie się jaki jest numer jej postępowania (prawdopodobne jest, że numer taki nie został jeszcze nadany). W konsekwencji nieotrzymania decyzji w terminie Skarżąca była pozbawiona możliwości planowania swojego życia rodzinnego, osobistego i zawodowego na terenie Polski. Nie może także korzystać ze swobodnego przemieszczania się po terytorium Polski i poza granice Polski. Jest niewiarygodna dla instytucji bankowych (brak możliwości zasięgnięcia kredytu), jest nieautentyczna w społeczeństwie, jak i wobec organów administracji publicznej, nie może korzystać z wielu prerogatyw, które uzyska dopiero po rozpoznaniu wniosku. Pozostaje w stanie zawieszenia, niepewności statusu prawnego, który krępuje jej normalną egzystencję. Jednocześnie nie ma możliwości uzyskania bieżącej informacji na temat prowadzonej sprawy. Nie wie dlaczego, pomimo złożenia kompletu dokumentów i spełnieniu wymogów formalnych, jej wniosek nie jest rozpoznany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi. Po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Wojewoda wyjaśnił, że rozpoznawanie wniosków z opóźnieniem nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Stwierdził, że w niniejszej sprawie brak podstaw do uznania, że bezczynność miał miejsce za rażące naruszenie prawa. Brak bowiem podstaw do uznanie, że przekroczenie terminów rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadniania. Opóźnienia spowodowane są bowiem ogromna ilością wniosków skalanych przez cudzoziemców w województwie dolnośląskim oraz konicznością ich równoczesnego procedowania. Przy rozpoznawaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do urzędu. Z uwagi na koniczność wnikliwego rozpoznawania tak dużej liczby wniosków termin ich rozpoznania jest znacznie wydłużony. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, że 31 marca 2020 r. wszedł w zżycie rządowy pakiet ustaw, który składają się na tzw. Tarczę Antykryzysową. W jej ramach zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) bieg terminów procesowych i sądowych także w postępowaniu administracyjnym został zawieszony, co trwało do 23 maja 2020 r. Na podstawie tych przepisów organom prowadzącym postępowanie nie wymierzano także kar, grzywien ani nie zasądzano od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięcia w terminach określonych przepisami.

Wojewoda zauważa też, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencja stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ale jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, tj. możliwością z której należy korzystać jeśli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punku widzenia prawa strony. Dopiero gdy sąd uznana, że nie jest wystarczające w sprawie wymierzenie grzywny może przyznać sumę pieniężną. Przy czym w ocenie organu administracji wniosek o poznanie sumy pieniężnej nie jest uzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia. Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku nie podejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W niniejszej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącej mimo upływu ponad 4 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od 24 stycznia 2020 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do 7 września 2020 r.). Wskazany okres ponad 4 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). W okresie 4 miesięcy organ administracji nie tylko nie zakończył postępowania z wniosku Skarżącej, ale nawet tego postępowania nie rozpoczął, ponieważ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania. Za czynność taką nie można uznać wręczenie Stronie, w dniu złożenia wniosku, informacji o rozpoznaniu wniosku w terminie do 24 listopada 2020 r. Czynność ta nie była bowiem poprzedzona nawet oceną czy wniosek spełnia wymogi formalne. Już tą czynnością organ administracji naruszył przepisy regulujące terminy i zasady postępowania administracyjnego, przedłużył bowiem termin rozpoznania sprawy z przyczyn nie mających związku z tym konkretnym postępowaniem. Pierwszą czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku Strony Wojewoda podjął dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu na bezczynność tj. po upływie ponad 4 miesięcy od wpływu wniosku (wystąpienie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o udzielnie informacji o Stronie). Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez ponad 4 miesiące i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał - uwzględniając czas trwania bezczynności, brak reakcji na ponaglenie Strony i przekazanie ponaglenia Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców opóźnieniem - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez ponad 4 miesiące, nie informował Strony o przyczynach zwłoki, nie podjął żadnych czynności po wniesieniu przez Stronę ponaglenia, a ponaglenie przekazał Urzędowi do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem, po wniesieniu przez Stronę skargi. Oznacza to, że całkowicie ignorował Storę przez ponad 4 miesiące od dnia złożenia wniosku, naruszając przy tym w sposób rażący zarówno przepisy regulujące czas w jakim postępowanie winno być zakończone, prawa Strony w zakresie informacji o przebiegu postępowania, a także zasady procesowe, w szczególności zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady informowania (art. 9 K.p.a.). Sąd nie dostrzegł też okoliczności uzasadniających, przez tak długi czas, niepodejmowanie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku Strony. W szczególności przeszkodą taką nie były rygory wprowadzone w związku z epidemią COVID-19, bowiem Strona przed wprowadzeniem tych rygorów złożyła wniosek osobiści, nie była zatem niezbędne obecność Strony w siedzibie organu administracji. W rozpoznawanej sprawie istniały zatem podstawy do stwierdzenia, że organ administracji naruszył prawo w sposób oczywisty i bez żadnej uzasadnionej przyczyny. Oznacza to, że bezczynność Wojewody miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków.

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy ( punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy przyjąć, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Na wniosek Skarżącej Sąd przyznał sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 200 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącej trudności i krzywdy związane z oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i ignorowaniem praw Strony w toku postępowania. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 1.500 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).