Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2592/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również "Szef") z [...] czerwca 2015 r. nr [...] wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9, art. 315 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 i 5, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 4 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2014 r. poz. 463 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stan sprawy, poprzedzający wydanie kontrolowanej decyzji przedstawia się w sposób następujący:

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wystąpił do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z wnioskiem o wydanie wobec M. G., obywatela [...], urodzonego [...] grudnia 1979 r., dalej również "cudzoziemiec" lub "skarżący", decyzji o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 310 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. z uwagi na konieczność ochrony bezpieczeństwa fiskalnego państwa oraz z uwagi na fakt, że cel pobytu cudzoziemca na terytorium Polski jest niezgodny z deklarowanym.

W uzasadnieniu wniosku organ celny wskazał, że [...] marca 2015 r. cudzoziemiec przywiózł z zagranicy i nie dokonał przedstawienia oraz zgłoszenia celnego towaru w postaci papierosów produkcji zagranicznej bez polskich znaków skarbowych akcyzy różnych marek o ilości 12400 sztuk, dopuszczając się czynu zabronionego. Dodał, że w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] lutego 2015 r. prowadzone były wobec cudzoziemca postępowania karno-skarbowe (zakończone prawomocnym wyrokiem oraz mandatem gotówkowym) w związku z przemytem papierosów i alkoholu.

Komendant Placówki Straży Granicznej w [...], decyzją z [...] marca 2015 r. zobowiązał cudzoziemca do powrotu na [...] bez określenia terminu dobrowolnego powrotu, orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji, jednocześnie nadał decyzji rygor natychmiastowego wykonania.

Odwołanie od decyzji wniósł cudzoziemiec, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazując, że został pozbawiony możliwości gruntownego zapoznania się z materiałem dowodowym, rozważenia zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych, skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, co świadczy o naruszeniu art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a.

W ocenie cudzoziemca organ pierwszej instancji nie zebrał również w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności organ nie ustalił szczegółów dotyczących transportu i ujawnienia papierosów produkcji zagranicznej bez polskich znaków skarbowych. Ponadto organ wskazał nieprawidłową podstawę prawną w decyzji, albowiem z treści zawiadomienia wynika, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, z kolei z treści uzasadnienia, iż postępowanie wszczęto na wniosek.

Cudzoziemiec podniósł również, że organ dopuścił się naruszenia art. 328 ustawy o cudzoziemcach, nie informując go o organizacjach pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy prawnej cudzoziemcom, a także art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, poprzez brak interpretacji tego przepisu i lakoniczne stwierdzenie, że zachowanie cudzoziemca godzi w porządek publiczny oraz interes fiskalny Polski.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Organ podkreślił, że cudzoziemiec popełniając przestępstwa skarbowe na terytorium Polski naruszył obowiązujący porządek prawny. Co więcej – zdaniem organu – cudzoziemiec, który do Polski przyjeżdża jako kierowca autobusu międzynarodowego (relacji [...] – [...]) uczynił sobie źródło zarobku ze sprzedaży wyrobów akcyzowych (papierosy i alkohol) bez polskich znaków akcyzy. Organ miał na uwadze, że cudzoziemiec [...] kwietnia 2014 r. popełnił pierwsze przestępstwo skarbowe, lecz wymierzona wówczas kara nie odwiodła cudzoziemca od dalszego naruszania prawa. Kolejne popełnione przez cudzoziemca przestępstwa cechowały się znacznie większym rozmiarem działalności i godziły bezpośrednio w interes finansowy (fiskalny) Rzeczypospolitej Polskiej. W okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] marca 2015 r. cudzoziemiec naraził interes państwa na stratę w wysokości 22 857 zł. Tym samym brak było pozytywnych rokowań w stosunku do zachowania cudzoziemca w przyszłości. Organ podkreślił, że w sprzeczności z interesem Rzeczypospolitej Polskiej pozostawałoby legalizowanie pobytu cudzoziemcowi, który wykazuje lekceważący stosunek do obowiązującego w Polsce porządku prawnego, traktuje go instrumentalnie i ostentacyjnie go narusza.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania został poinformowany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, które otrzymał 6 marca 2015 r. potwierdzając to własnoręcznym podpisem. W tym samym dniu cudzoziemiec otrzymał pouczenie o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, w którym zawarta była lista organizacji pozarządowych wraz z ich danymi teleadresowymi, zajmujących się udzielaniem cudzoziemcom pomocy, w tym pomocy prawnej.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając decyzję nie stwierdził również, aby wobec cudzoziemca zachodziła którakolwiek przesłanka zobowiązująca organ do odmowy wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Organ wskazał, że w toku postępowania cudzoziemiec zeznał, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia i nie będzie tam zagrożone jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, wolności i bezpieczeństwa osobistego, oraz, że nie jest mężem obywatelki Polski, ani innego państwa należącego do Unii Europejskiej. Cudzoziemiec stwierdził, że podporządkuje się decyzji organu i opuści terytorium Polski.

Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2015 r. wywiódł M. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu skargi skarżący w większości powtórzył twierdzenia sformułowane w odwołaniu od decyzji z [...] marca 2015 r.,

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu stanowił art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Z kolei przepis art. 315 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach stanowi, że w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydanej bez określenia terminu dobrowolnego powrotu, o której mowa w ust. 2 pkt 2, wskazuje się państwo, do którego cudzoziemiec powinien powrócić jednocześnie decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Przy czym, w myśl art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Jeżeli podstawą wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu był art. 302 ust. 1 pkt 9, zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen określa się na 5 lat.

Z unormowań tych wynika bezwzględny obowiązek wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, przy jednoczesnym braku przesłanek, z art. 303 ust. 1 tej ustawy, wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. W konsekwencji organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia, jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści tego przepisu, powinien orzec o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że u skarżącego, który był kierowcą autokaru wykonującym regularny transport osób, w wyniku kontroli celnej w dniu [...] marca 2015 r. ujawniono 12400 sztuk papierosów bez polskich znaków akcyzy skarbowej, przez co spowodował on narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych w kwocie 517 zł, podatku akcyzowego w wysokości 10.075 zł oraz podatku VAT w wysokości 2.642 zł.

Ponadto z materiału dowodowego wynika, że od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. skarżący kilkakrotnie był sprawcą wykroczeń skarbowych. W dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący wprowadził na polski obszar celny 2800 sztuk papierosów bez polskich znaków akcyzy skarbowej, przez co naraził interes fiskalny państwa na straty w kwocie 2.783 zł. Sąd Rejonowy w J. wyrokiem z dnia [...] września 2014 r., który jest prawomocny, skazał skarżącego za ten czy na karę grzywny w wysokości 600 zł. Z kolei w dniu [...] listopada 2014 r. skarżący wprowadził na polski obszar celny alkohol bez polskich znaków akcyzy w ilości 7 litrów, przez co naraził interes fiskalny państwa na straty w kwocie 218 zł. Za to wykroczenie skarbowe skarżący został ukarany mandatem gotówkowym. Dalej w dniu [...] lutego 2015 r. skarżący wprowadził na polski obszar celny 6000 sztuk papierosów produkcji zagranicznej oraz 7 litrów alkoholu, nie posiadających oznaczeń polskimi znakami akcyzy skarbowej, przez co naraził interes fiskalny państwa na straty w kwocie 6.622 zł. Postępowanie karno-skarbowe w tej sprawie jest w toku.

W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadnia stwierdzenie, że względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego wymagają aby skarżący opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy zwrócić uwagę, że wobec skarżącego kilkakrotnie wszczynano postępowania karno-skarbowe, dwa z tych postępowań zostały zakończone i mimo to skarżący dopuszczał się dalszych naruszeń prawa. Organy zasadnie uznały, że skarżący wykazuje lekceważący stosunek do obowiązującego w Polsce porządku prawnego.

Ochrona porządku publicznego jest nierozerwalnie związana z ochroną porządku prawnego (przestrzegania przepisów prawa) i choć jest ona pojęciem szerszym niż ochrona porządku prawnego, to każde naruszenie porządku prawnego (przepisów prawa) stanowi jednocześnie naruszenie porządku publicznego, będącego w swej istocie wolnym od zakłóceń biegiem życia zbiorowego, uporządkowanym przepisami prawnymi.

Wysoki stopień szkodliwości czynów, których popełnienia dopuścił się skarżący, niekorzystnie wpływa na bezpieczeństwo fiskalne państwa, co uzasadnia stwierdzenie, że pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zarazem Unii Europejskiej jest niepożądany i stanowi zagrożenie dla porządku prawnego obowiązującego w Polsce.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcie odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa. Wbrew zarzutom skargi strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnienia go oraz złożenia wniosków i oświadczeń. Skarżący z prawa tego nie skorzystał oświadczając do protokołu, że żadnych zastrzeżeń do okazanego mu materiału dowodowego nie wnosi. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym mógł uzupełnić materiał dowodowy, złożyć nowe wnioski oraz odnieść się do zgormadzonych dowodów. Tym samym chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Jednocześnie w ocenie Sadu sprawa została prawidłowo uzasadniona, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.