Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1046/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 46, art. 56
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 31 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 31 maja 2010 roku sprawy ze skargi Koła [...] Nr [...] oraz [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2009 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,


UZASADNIENIE

II SA/Bd 1046/09

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] r. Prezydent B., działając na podstawie art. 46 ust.1 pkt 1, art. 46a ust. 7 pkt 4, art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 września 2008 r. [...] Sp. z o.o. w B., ustalił wyszczególnione w sentencji tego orzeczenia środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych, zlokalizowanego w [...] na działce nr[...], obręb [...], przy ul. [...] w B., zaliczonego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ określił, stosownie do art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (zwanej dalej P.o.ś.): rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; wymagania co do zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem organu nie było potrzeby określania wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii oraz wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko, a także nie przewidziano wykonania kompensacji przyrodniczej. Organ podkreślił, iż planowana inwestycja nie będzie miała wpływu na istniejące i projektowane obszary NATURA 2000. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka całego przedsięwzięcia.

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż pismem z dnia 30 września 2008 r. [...] Sp. z o.o. w B., wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych zlokalizowanego w [...] na działce nr[...], obręb [...], przy ul. [...] w B.

Do wniosku dołączono:

- poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich,

- raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych zlokalizowanego w [...] Parku Przemysłowym" – wrzesień 2008 r.,

- uwierzytelnioną kserokopię z wypisu Krajowego Rejestru Skarbowego.

W trakcie postępowania wnioskodawca uzupełnił dokumentację:

- o postanowienie z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w B. o zmianie nazwy spółki na [...] Sp. z o.o. w B. z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS:[...],

- dokumenty stanowiące odpowiedź na pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B.,

- w dniu 28 stycznia 2009 r. o wyjaśnienia do raportu z dnia [...] r. w odpowiedzi na pismo Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego,

- o wyjaśnienia do raportu z dnia [...] r. znak:[...],

- decyzję Wydziału Mienia i Geodezji Urzędu Miasta B. z dnia [...] r. o podziale działki nr ew. [...] na działki nr ew. [...] w obr. [...],

- w dniu 20 kwietnia 2009 r. o "Uzupełniony raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. "Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych zlokalizowanego w[...]" – kwiecień 2009 r., o poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej po podziale administracyjnym działki, obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich,

- w dniu 4 czerwca 2009 r. o odpowiedź (pismo, znak:[...]), którą udzielił wnioskodawca na wniesione uwagi i wnioski podczas II udziału społeczeństwa.

Przedsięwzięcie zakwalifikowano zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.o.ś., w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm., zwanej dalej u.o.o.ś.), jako instalacja, z wyłączeniem instalacji spalających gaz wysypiskowy, słomę lub odpady z mechanicznej obróbki drewna, instalacji do unieszkodliwiania odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybactwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności – do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych, w tym instalacje do krakingu odpadów.

Przedmiotowe postępowanie było prowadzone na postawie przepisów P.o.ś. w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r., w związku z art. 153 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., z uwzględnieniem zapisów cytowanej wyżej ustawy oraz bezpośrednio odwołując się do dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.1985.175.40) i Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706).

Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przedmiotowej sprawie był Prezydent B., który rozstrzygnął sprawę po uzgodnieniach dokonanych z:

- Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w B. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] (dodatkowo: pismo z dnia [...] r., znak: [...]),

- Państwowym [...] Inspektorem Sanitarnym w B. postanowieniem z dnia [...].

W toku postępowania uczestnicy postępowania na prawach strony oraz przedstawiciele społeczeństwa wnieśli uwagi i wnioski, które były przedmiotem analizy organu pierwszej instancji wydającego decyzję środowiskową. Głównym dokumentem, na podstawie którego organ rozstrzygnął sprawę i podjął decyzję, był przede wszystkim uzupełniony raport oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia z kwietnia 2009 r. Zdaniem organu zawiera on wszystkie elementy wyszczególnione w obowiązujących ówcześnie przepisach prawnych oraz w wezwaniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...]r. znak [...]; uzupełniony został także o wymagania stawiane przez u.o.o.ś. Organ podkreślił, iż analiza raportu przez służby ochrony środowiska i sanitarne, a przede wszystkim dokonane uzgodnienia środowiskowe, na podstawie tego raportu, stanowią dowód jego poprawności.

Przedmiotem postępowania było określenie warunków z zakresu ochrony środowiska dla budowy i funkcjonowania Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych, zwanym dalej ZTPOK, zlokalizowanego pierwotnie na działce [...], następnie po podziale tej działki na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Miejsce lokalizacji inwestycji poprzedzone było analizą, ponieważ wnioskodawca rozważał trzy miejsca lokalizacji inwestycji na terenie miasta B. (przy ul. [...], przy ul. [...] i na terenie [...] Parku Przemysłowego) oraz jedną na terenie miasta T. (na terenie Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów [...] przy ul. [...]). Wyniki analizy wykazały, że lokalizacja na terenie [...] Parku Przemysłowego jest najkorzystniejsza. Uznano, że lokalizacja ta jest bezpieczna ze względów społecznych, ponieważ w pobliżu nie ma osiedli mieszkaniowych, zaś bliskość magistrali ciepłowniczej czyni tę lokalizację korzystną, także ze względów ekonomicznych, a istotna jest również możliwość sprzedaży wyprodukowanej energii cieplnej inwestorom podejmującym działalność na terenie BPP.

Wskazano, że miejsce inwestycji jest objęte Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego "[...]", przyjętym uchwałą Rady Miasta B. nr LIV/1093/05 z dnia 28 września 2005 r. (opubl. w Dz. Urz. Woj. Kuj. - Pom. Nr 123, poz. 2090). Przedmiotowe przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami ww. planu (opinia Wydziału Administracji Budowlanej z dnia [...], zaś teren działki nr ew. [...] w obrębie [...] usytuowany jest na obszarze [...] Strefy Przemysłowej "[...]" ustanowionej rozporządzeniem Wojewody [...] Nr [...] z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia [...] Strefy Przemysłowej "[...]" (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 170, poz. 2826), gdzie dopuszcza się prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów (§ 4 pkt 2 ppkt 31 ww. rozporządzenia).

W ocenie organu przedmiotowa inwestycja jest zgodna z punktem 5.1.3. "Krajowego planu gospodarki odpadami 2010" zatwierdzonego uchwałą Rady Ministrów Nr 233 z dnia 29 grudnia 2006 r., który mówi, że w przypadku aglomeracji lub regionów obejmujących powyżej 300 tys. mieszkańców preferowaną metodą zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych jest ich termiczne przekształcenie oraz z punktem 9 "Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...]" z 2003 r., w którym za optymalne, pod względem przepustowości, uważa się instalacje do termicznego przekształcania odpadów, które przerabiają rocznie co najmniej 100 tys. mg odpadów.

Według organu, z informacji zebranych w sprawie, zawartych w raporcie, jak również z danych własnych organu wynika, że przedmiotowa inwestycja znajduje się w odległości około 3,0 km od najbliższych zabudowań mieszkalnych. Sąsiedztwo spalarni stanowią:

- od strony północnej: kompleks leśny, dalej osiedle [...] – około 3,5 km,

- od strony południowej: kompleks leśny,

- od strony zachodniej: kompleks leśny,

- od strony wschodniej: kompleks leśny, dalej osiedle [...] – około 4,4 km, osiedle [...] – około 3,2 km.

Wskazano, że połączeniami komunikacyjnymi są drogi wewnętrzne na terenie [...] Parku Przemysłowego, następnie połączenie z drogami publicznymi: projektowaną drogą poza terenem BPP do drogi krajowej S10, ul. [...], ul. [...], a omawiany obszar znajduje się poza granicami obszarów znajdujących się na liście obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 i obszarów specjalnych ochrony siedlisk Natura 2000, teren nie jest także objęty żadną inną formą ochrony przyrody.

Organ w uzasadnieniu decyzji zaznaczył, iż oddziaływanie Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych na środowisko będzie występowało zarówno w fazie realizacji jak i eksploatacji. Faza realizacji inwestycji będzie się wiązała z pracami budowlanymi, z zastosowaniem typowych maszyn i urządzeń budowlanych oraz środków transportowych, a także z wyposażeniem ZTPOK w urządzenia technologiczne. Prace budowlane będą odbywały się w strefie przemysłowej jaką jest [...] Park Przemysłowy, w którym brak jest zabudowy mieszkaniowej. Prace będą miały charakter typowych robót budowlano – konstrukcyjno - montażowych i nie spowodują zagrożenia dla terenów sąsiednich oraz środowiska naturalnego. W celu zabezpieczenia środowiska gruntowo - wodnego przed zanieczyszczeniem, w trakcie prowadzonych prac budowlanych, wykorzystywany do pracy będzie sprzęt w pełni sprawny technicznie (niedopuszczalne wycieki paliwa, olejów itp.). Tankowanie paliwa i naprawy sprzętu (w tym środków transportu) prowadzone będą w wyznaczonych, zabezpieczonych miejscach, a inwestor będzie dążył do minimalizacji wszelkich uciążliwości dla środowiska w związku z realizacją tej fazy inwestycji.

W fazie eksploatacji potencjalne oddziaływanie na środowisko może nastąpić w związku z:

- przyjęciem odpadów,

- przechowywaniem odpadów i surowców,

- obróbką wstępną odpadów (poza spalarnią),

- załadunkiem odpadów do spalania,

- obróbką termiczną odpadów,

- odzyskiem energii (np. kocioł) i konwersją,

- oczyszczaniem spalin,

- postępowaniem z pozostałościami (ze spalania i z oczyszczania spalin),

- wyrzutem (emisją) spalin,

- obróbką ścieków (z procesowego systemu kanalizacyjnego, z obróbki spalin)

oraz odcieków ze składowania odpadów w bunkrze,

- obróbką popiołów / popiołów dennych (generowanych w procesie spalania).

Ze względu na charakter przedsięwzięcia głównymi elementami potencjalnie negatywnego oddziaływania na środowisko mogą być odpady komunalne (przeznaczone do spalenia, odpady po spaleniu), ścieki, hałas, emisja zanieczyszczeń do powietrza. Z uwagi na możliwość znacznej emisji zanieczyszczeń do powietrza, wnioskodawca analizując planowaną inwestycję dokonał wariantowania inwestycji pod względem technologicznym, związanym ze stosowanymi metodami oczyszczania gazów odlotowych.

Rozważaniom poddano trzy metody oczyszczania:

- mokrą,

- półsuchą,

- suchą,

spełniające wymagane prawem standardy emisji do powietrza, określone dyrektywą 2000/76/EC z dnia 4 grudnia 2000 r. w sprawie spalania odpadów (Dz. Urz. UE L 332 z dnia 28 grudnia 2000 r.) i rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U., Nr 260, poz. 2181 ze zm.). Wybrano technologię mokrego, kilkustopniowego oczyszczania spalin, co gwarantuje większą skuteczność procesu oczyszczania, tym samym większe bezpieczeństwo ekologiczne instalacji. Wnioskodawca zaproponował zastosowanie metody mokrej oczyszczania gazów spalinowych z dopuszczalnym zastosowaniem metody półsuchego oczyszczania. Wybór technologii został zawężony w uzgodnieniu dokonanym przez Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego jedynie do metody mokrej. Ewentualna zmiana technologii w ww. zakresie może nastąpić tylko na etapie pozwolenia na budowę i przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania na środowisko.

Podniesiono, że Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów będzie przekształcał 180 tys. mg/rok odpadów komunalnych, a w wyniku swojej działalności, przy zastosowaniu metody mokrej oczyszczania spalin, wytworzy około 15 tys. mg/rok odpadów niebezpiecznych oraz około 50 tys. mg/rok odpadów innych niż niebezpieczne.

Przewidziano również, że dostawy odpadów realizowane będą przede wszystkim transportem samochodowym i ewentualnie koleją (bocznica kolejowa). Wszystkie odpady (wożone i wytworzone) będą ważone na wagach pomostowych, wyposażonych w oprzyrządowanie komputerowe i specjalistyczne oprogramowanie. System będzie zapewniał kontrolę ilościową i jakościową oraz kontrolę pochodzenia odpadów wraz z detekcją pierwiastków promieniotwórczych. Odpady przeznaczone do spalenia zostaną rozładowane w hali wyładunkowej, gdzie nastąpi wstępne przemieszanie odpadów w celu zapewnienia ich homogeniczności oraz ujednolicenia wsadu, a następnie załadowane do bunkra betonowego. Bunkier odpadów będzie zagłębiony w terenie i zostanie wyposażony w system odwadniania i usuwania odcieków. Pojemność bunkra zapewni możliwość gromadzenia odpadów przez okres 3 - 5 dni. W hali wyładowczej i bunkrze będzie panowało podciśnienie w celu uniknięcia przedostania się niekontrolowanej emisji odorów. Powietrze pobierane z bunkra i hali zostanie wykorzystane w procesie spalania. Odpady wielkogabarytowe będą rozdrabniane bezpośrednio przed załadunkiem do bunkra, aby uniknąć zablokowania leja załadowczego lub szybu zasypowego. Odpady powstające w związku z funkcjonowaniem zakładu termicznego przekształcania odpadów będą selektywnie zbierane i magazynowane w przystosowanych pojemnikach, opakowaniach bądź luzem w wyznaczonych i przygotowanych miejscach na terenie zakładu. Wszystkie wytworzone odpady będą transportowane i zagospodarowywane zgodnie z przepisami prawa w tym zakresie, natomiast pobór wody na potrzeby ZPTOK będzie odbywał się z własnego ujęcia wody (specjalnie zaprojektowanego i wykonanego) i/lub z miejskiej sieci wodociągowej. Całkowita szacunkowa ilość pobieranej wody dla celów technologicznych wyniesie 87 000 m³/rok. Ze względu jednak na zastosowanie wodochłonnej technologii mokrego oczyszczania spalin zobowiązano inwestora do zaprojektowania rozwiązań technicznych zapewniających minimalne zużycie wody poprzez maksymalne powtórne jej wykorzystanie.

Organ stwierdził, ze spalarnia odpadów komunalnych (ZPTOK) będzie źródłem powstawania następujących rodzajów ścieków, w ilościach:

- technologicznych w tym: wody z oczyszczania spalin, procesów chłodzenia, usuwania żużla, czyszczenia i mycia urządzeń oraz hal, pomieszczeń komór, placów technologicznych i innych - 200 m³/dobę = 87 000 m³/rok,

- socjalno - bytowych – 3 - 5 m³/dobę = 1500 m³/rok,

- wód opadowych z terenów utwardzonych - 10 m³/dobę = 3650 m³/rok.

Powstające z oczyszczania spalin ścieki technologiczne, przed zrzutem do kanalizacji miejskiej, będą poddawane następującym etapom oczyszczania:

- neutralizacja ścieków,

- koagulacja,

- flokulacja,

- sedymentacja/klarowanie,

- strącanie metali ciężkich,

- zagęszczanie i mechaniczne odwadnianie osadu za pomocą komorowych pras filtracyjnych.

Powyższy proces, w ocenie organu zapewni odpowiednią jakość ścieków zrzucanych do kanalizacji miejskiej, zgodną ze standardami określonymi w rozporządzeniu Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. Nr 136, poz. 964), przy czym wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych będą ujmowane w wewnętrzną sieć kanalizacyjną, podczyszczane i kierowane do wskazanego i uzgodnionego w pozwoleniu wodnoprawnym odbiornika.

Wskazano, że na terenie zakładu źródłem zorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza będzie jedynie obróbka termiczna odpadów. Natomiast niezorganizowanym źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza będą głównie środki transportu: pojazdy ciężarowe dowożące odpady, transport żużla pomiędzy halami oraz pojazdy osobowe pracowników. Budynek bunkra oraz hala rozładunkowa, w celu wykluczenia emisji odorów, będą zaopatrzone w system podciśnienia wewnętrznego, a powietrze pobierane z przestrzeni bunkra i hali wyładunkowej będzie wykorzystywane w procesie spalania. Ponadto w instalacji do waloryzacji kruszyw, gdzie mogłaby potencjalnie występować emisja pyłu do powietrza na etapie kruszenia i odzysku metali, emisja będzie wyeliminowana poprzez zastosowanie miejscowych odciągów, skąd powietrze będzie kierowane do komory spalania. Zatem będzie zachowana zasada hermetyzacji procesu.

W związku z tym, że spalarnia będzie pracowała przez całą dobę oddziaływanie źródeł hałasu również będzie miało charakter całodobowy, natomiast transport będzie odbywał się w godzinach od 6.00 do 18.00.

Powstanie ZTPOK zdaniem organu nie spowoduje wzrostu ilości pojazdów transportujących odpady, przejeżdżających przez zamieszkały teren B., ponieważ odpady zbierane w T. przywożone do ZTPOK zlokalizowanego na terenie BPP B. będą docierały drogą obwodową S -10 i nowoprojektowaną drogą dojazdową (nowoprojektowana droga będzie połączeniem ul. [...] i drogi obwodowej S -10). Ruch pojazdów związanych z dowozem odpadów do spalarni nie będzie negatywnie oddziaływał na środowisko, życie i zdrowie człowieka.

W celu oszacowania wpływu zakładu na stan środowiska akustycznego, podczas jego normalnej pracy, przeprowadzono obliczenia hałasu. Jako dane wyjściowe przyjęto poziomy mocy akustycznej wszystkich źródeł hałasu (kubaturowych, punktowych i liniowych), które będą oddziaływały podczas jego normalnej pracy. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że oddziaływanie akustyczne, poza terenem działki w porze dziennej, nie będzie przekraczało wartości 55 dB (A), natomiast w porze nocnej osiągną wartość 45 dB(A) poza terenem zakładu po stronie wschodniej oraz zachodniej terenu w odległości nie większej niż 25 m od granicy działki. Biorąc pod uwagę, że obszar sąsiadujący z Zakładem należy do terenów nie objętych ochroną akustyczną (tereny leśne), uwzględniając odległość planowanej inwestycji od zabudowań mieszkalnych oraz wykazane w obliczeniach wartości poziomu dźwięku można stwierdzić, że oddziaływanie przedmiotowej instalacji pod względem emisji hałasu nie ma niekorzystnego wpływu na środowisko.

Organ zwrócił uwagę, że funkcjonowanie ZTPOK będzie monitorowane na następujących etapach:

- wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza,

- wprowadzania ścieków technologicznych do kanalizacji lub odbiornika,

- w zakresie ilości przywiezionych, przekształconych i wytworzonych odpadów na etapie obróbki termicznej,

- poboru wody oraz zużycia energii elektrycznej,

- spalania odpadów (parametry instalacji spalania). W celu kontroli procesu spalania, jak również nadzoru nad wprowadzaniem zanieczyszczeń do powietrza, instalacja wyposażona będzie w ciągły monitoring wprowadzanych zanieczyszczeń do powietrza: pyłów, CO, TOC, HCl, HF, SO2, NOx.

Projekt instalacji przewiduje zastosowanie urządzeń ciągłego monitoringu spalin opartego o jedną z referencyjnych metod, bowiem monitoring emisji połączony będzie z automatyką ZTPOK z udostępnieniem wyników on - line uprawnionym instytucjom nadzoru i kontroli ochrony środowiska (WIOŚ, Marszałek Województwa), odpowiedzialnym za ochronę środowiska i nadzór nad pracą instalacji spalania odpadów, tak by można mieć bezpośredni wgląd w odpowiednie wyniki świadczące o właściwej pracy instalacji i o spełnianiu wymagań emisji, które zdefiniowane będą np. w pozwoleniu zintegrowanym.

Przewiduje się również automatyczny monitoring ścieków technologicznych poprzez zainstalowanie aparatury w punkcie wprowadzenia ścieków do kanalizacji lub odbiornika. Będą również prowadzone okresowe badania ścieków surowych oraz w trakcie procesu ich podczyszczania. Przewiduje się również okresowe badania ścieków opadowych. W przypadku zanieczyszczeń emitowanych w ściekach płuczkowych limitowana będzie zawartość: zawiesin stałych, Hg, Cd, Tl, As, Pb, Cr, Cu, Ni, Zn, PCDD i PCDF - określanych jako TE. Rozwiązanie projektowe strefy odprowadzania ścieków musi umożliwiać również przeprowadzanie codziennych pomiarów zrzutu zawiesin stałych bądź to metodą punktowego pobierania próbki, bądź metodą pomiaru według proporcjonalnego przepływu. Funkcjonowanie zautomatyzowanego wyposażenia monitorującego emisje do wód podlegać musi procesowi kontroli i corocznemu testowi nadzorczemu. Kalibrację należy wykonywać przy pomocy pomiarów równoległych z metodami wzorcowymi, co najmniej co trzy lata.

Ponadto przewidziano monitoring poboru wody, zgodnie z obowiązującym prawem, poprzez zainstalowanie wodomierzy na przyłączu sieci miejskiej i na ewentualnie własnym ujęciu wód powierzchniowych czy podziemnych. Będzie prowadzona ewidencja poboru wody na cele technologiczne i osobno na cele socjalno-bytowe. Prowadzony będzie również monitoring ilości zużytej energii elektrycznej poprzez zainstalowanie odpowiednich liczników na sieci energetycznej.

Dla ZTPOK będzie prowadzony monitoring ilości przywiezionych, przekształconych i wytworzonych odpadów na etapie obróbki termicznej. Monitoring odpadów niebezpiecznych polegać będzie na prowadzeniu ich ilościowej i jakościowej ewidencji. Zakres monitoringu będzie dodatkowo określony przez wymogi stawiane przez odbiorców odpadów, z którymi zawierane będą stosowne umowy. Prowadzący instalację będzie przekazywał Marszałkowi Województwa [...] zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi.

Organ określił również, że w ZTPOK system komputerowy rejestrować będzie w sposób ciągły wszystkie operacje i ustawienia urządzeń decydujących o parametrach procesu termicznej obróbki odpadów, ponieważ w odniesieniu do eksploatacyjnych warunków technicznych – wymagane jest prowadzenie monitorowania następujących parametrów procesu:

- temperatury w komorze spalania w strefie po ostatnim doprowadzeniu powietrza blisko ścian zewnętrznych komory spalania i ewentualnie w innych, reprezentatywnych miejscach komory spalania, które będą wskazane w pozwoleniu na budowę,

- zawartości tlenu i wody (pary) w spalinach,

- temperatury i ciśnienia strumienia spalin.

Budowa i eksploatacja Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych nie spowoduje, w ocenie organu, ponadnormatywnych emisji biorąc pod uwagę wszystkie komponenty środowiska. Nie przewiduje się też negatywnego oddziaływania na dobra materialne i krajobraz ze względu na charakter przemysłowy omawianego obszaru oraz znaczną odległość od miejsca lokalizacji inwestycji zabudowań mieszkalnych. Ze względu na skalę oddziaływania instalacji na środowisko, oddziaływania transgraniczne nie będą miały miejsca.

Podniesiono, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, co wykazały analizy i wyliczenia dotyczące emisji zanieczyszczeń do powietrza, emisji hałasu czy też sposobu prowadzenia gospodarki wodno - ściekowej i gospodarki odpadami podczas fazy eksploatacji przedsięwzięcia. Nie przewiduje się też specjalnych ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu zajętego pod planowaną inwestycję w analizowanych fazach – realizacja, eksploatacja, likwidacja. Nie ma też ograniczeń wynikających z obowiązujących przepisów prawa i reżimu technologicznego. Natomiast wymagania techniczne odnośnie obiektów budowlanych, szczególnie obiektów technologicznych, zostaną określone w projekcie budowlanym.

Mając na względzie aspekty ekologiczne, w szczególności wskaźniki redukcji emitowanych do powietrza zanieczyszczeń oraz ilości powstających odpadów niebezpiecznych, wnioskodawca zaproponował wariant technologiczny oparty na metodzie mokrego oczyszczania spalin, z dopuszczalną możliwością stosowania metody półsuchej. Organ wydający decyzję oraz organy uzgadniające przychyliły się do zastosowania metody mokrej, jako metody oczyszczania spalin, która powinna być zastosowana w spalarni.

Wskazano, że po jednorocznym okresie eksploatacji przedsięwzięcia obowiązkowe jest wykonanie analizy porealizacyjnej, w zakresie wszystkich komponentów środowiska.

Według organu szczegółowa analiza całokształtu zagadnień związanych z planowaną inwestycją pozwala stwierdzić, że budowa i eksploatacja Zakładu Termicznego Unieszkodliwiania Odpadów, jako jednego z kluczowych elementów systemu gospodarki odpadami na terenie [...] Obszaru Metropolitarnego, poprawi skuteczność tego systemu i pozwoli połączyć proces termicznego ich unieszkodliwiania z odzyskiem energii cieplnej oraz nie pogorszy w innych aspektach stanu środowiska w jego rejonie.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, prowadzone było zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi, regulującymi proces wydawania decyzji środowiskowych oraz prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ w uzasadnieniu decyzji bardzo obszernie ustosunkował się do zgłoszonych uwag, wniosków i wątpliwości. Wiele ze zgłoszonych uwag i wniosków przez strony postępowania, podmioty działające na prawach strony oraz innych uczestników postępowania zostało przez organ uwzględnionych, zaś w przypadku braku ich uwzględnienia organ podał przyczyny takiego stanowiska.

Zdaniem organu proponowane rozwiązania techniczne, organizacyjne oraz zabezpieczenia ekologiczne inwestycji zostały przyjęte właściwie i nie odbiegają one od standardów stosowanych na obszarze kraju i Unii Europejskiej, są zgodne z Najlepszą Dostępną Technologią (BAT) i nadają się do zastosowania. Organ podkreślił również, że ze zgromadzonej dokumentacji sprawy jednoznacznie wynika, że planowana inwestycja nie będzie źródłem ponadnormatywnych emisji biorąc pod uwagę wszystkie komponenty środowiska, zaś jej niekorzystne oddziaływanie na środowisko nie przekroczy granic działki.

Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zostało złożone przez: [...] Forum Ekologiczne, Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych [...], Koło Łowieckie Nr [...] oraz Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Osiedla [...]. Odwołanie Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Osiedla [...] zostało rozpatrzone odrębnie decyzją nr [...] z dnia [...] r., na mocy której Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze względem tego podmiotu, ze względu na to, że nie spełnił on przesłanek uznania za stronę postępowania w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 28 K.p.a.

[...] Forum Ekologiczne w swoim odwołaniu podniosło m.in. zarzuty co do:

1) stronniczości Urzędu Miasta B. przy wydaniu decyzji środowiskowej w związku z udziałami Miasta B. w spółce MKUO [...];

2) zgodności planowanej inwestycji z uchwałą Rady Miasta B. nr DIV/1093/05 z dnia 28 września 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – Park Technologiczny w B. oraz konieczności uzyskania pozwolenia z Urzędu Lotnictwa Cywilnego dla obiektów o wysokości 100 m n.p.m. i wyższych;

3) braku odniesienia się w raporcie oddziaływania na środowisko do znajdującego się w pobliżu miejsca planowanej inwestycji kompleksu [...] Fabrik [...];

4) podania błędnych informacji dotyczących określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku poważnej awarii przemysłowej;

5) nieuwzględnienia benzenu w emisji zanieczyszczeń przez Zakład Termicznego Przekształcania odpadów oraz przekroczenia dopuszczalnych norm benzo(a)pirenu na Wzgórzu [...];

6) braku w raporcie oceny oddziaływania na środowisko oraz w decyzji wariantów lokalizacyjnych oraz technologicznych;

7) braku obiektywizmu w ocenie dokumentacji, udziału społeczeństwa, konsultacji społecznych oraz uwag i wniosków zgłoszonych przez stronę społeczną w prowadzonym postępowaniu;

8) wpływu podziału działki [...], obręb [...], na wykonane raporty i dokumentację środowiskową.

Z kolei, Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych [...] przedstawiło zarzuty co do:

1) niezaliczenia spalarni odpadów do zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej;

2) braku ciągłego monitoringu dioksyn, str. 18 decyzji;

3) możliwości występowania dioksyn w popiołach i ściekach;

4) nierealnych założeń sprawności energetycznej, punkt 3.15;

5) rezygnacji z wariantów technologicznych i lokalizacyjnych.

Koło Łowieckie [...] podniosło z kolei zarzuty co do:

1) lokalizacji ZTPOK na terenie Puszczy [...] – w strefie lasów o charakterze ochronnym;

2) konieczności wybudowania drogi dojazdowej i związanych z tym wylesień;

3) braku odniesienia się w Raporcie do kompleksu [...] Fabrik [...];

4) danych w Raporcie ooś dotyczących "maksymalnych wartości stężeń uśrednionych dla okresu roku kalendarzowego ...";

5) braku opinii Lasów Państwowych;

6) nieuwzględnienia w decyzji konieczności uzbrojenia terenu przeznaczonego pod spalarnię;

7) braku odniesienia się w decyzji do obciążenia miasta dodatkową liczbą pojazdów ciężkich;

8) mapy wskazującej błędną lokalizację spalarni;

9) zgodności planowanej inwestycji z Uchwałą rady Miasta B. nr DIV/1093/05 z dnia 28 września 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – Park Technologiczny w B. oraz konieczności uzyskania pozwolenia z Urzędu Lotnictwa Cywilnego dla obiektów o wysokości 100 m n.p.m. i wyższych;

10) podania błędnych informacji dotyczących określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku poważnej awarii przemysłowej;

11) braku obiektywizmu w ocenie dokumentacji, udziału społeczeństwa, konsultacji społecznych oraz uwag i wniosków zgłoszonych przez stronę społeczną w prowadzonym postępowaniu;

12) błędnych danych zawartych w analizie punktowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach postępowania odwoławczego zawiadomiło strony postępowania oraz wszystkich zainteresowanych o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z dnia [...] r. organ odwoławczy zwrócił się do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości co do prawidłowego sposobu ustalenia poziomów tła zanieczyszczeń, zarzutów nieuwzględnienia okoliczności związanych z występowaniem przekroczeń dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń na terenie BPP, a także zagrożeń związanych z opadem szkodliwych substancji na wysokości skansenu i muzeum kompleksu [...].

W odpowiedzi z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że do obliczeń poziomów substancji w powietrzu wykorzystano poziom tła substancji, będący rzeczywistym odzwierciedleniem zanieczyszczeń powietrza na przedmiotowym terenie. Tło substancji zostało ustalone zgodnie z obowiązującym w trakcie opracowywania Raportu ooś oraz w dniu wydania decyzji, rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r., Nr 1, poz. 12) i stanowi aktualny stan jakości powietrza, określony przez właściwy inspektorat ochrony środowiska, jako stężenie uśrednione dla roku. Wydany przez WIOŚ dokument został sporządzony zgodnie z obowiązującym prawem i mógł dotyczyć tylko stanu aktualnego. Organ zaznaczył, że powyższy sposób postępowania obowiązuje na terenie całego kraju jak również w Unii Europejskiej. Podawanie tzw. tła zanieczyszczeń za lata ubiegłe nie ma merytorycznego uzasadnienia, ponieważ uwarunkowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń ulegają ciągłej zmianie i są dynamiczne. W takich przypadkach liczy się tylko stan aktualny, który jest najbliższy realizacji przedsięwzięcia, a więc wykonanie dodatkowych alternatywnych obliczeń za lata ubiegłe (2006, 2007) nie ma uzasadnienia merytorycznego, ani też podstaw prawnych.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, iż Zespół [...] znajduje się na działce [...], która nie jest terenem przeznaczonym pod planowaną inwestycję, zaś zgodnie z Raportem ooś, maksymalne wartości stężeń są dla wszystkich przeprowadzonych obliczeń zawsze znacznie poniżej standardów emisyjnych, a w przypadku opadu pyłu – dopuszczalnej wielkości opadu. Odległości maksymalnych obliczonych stężeń zawierają się w granicach działki przewidzianej pod budowę ZTPOK, a z Raportu ooś wynika, że emisja zanieczyszczeń z instalacji ZTPOK nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnej emisji na terenie przedsięwzięcia, a więc tym bardziej poza granicami działki realizacji inwestycji, do której Inwestor posiada tytuł prawny. Uwaga ta odnosi się zatem również do kompleksu [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji uwzględnił w całości warunki nałożone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. i Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w B., wynikające z art. 46a ust. 7 pkt 4 oraz art. 48 ust. 2 pkt 1 i pkt 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. wskazano, że przedmiotowe przedsięwzięcie zostało prawidłowo zaklasyfikowane zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a udział społeczeństwa w postępowaniu został zapewniony stosownie do odpowiednich przepisów regulujących tę problematykę. Organ podkreślił również, że zarzut [...] Forum Ekologicznego, co do stronniczości Urzędu Miasta B. przy wydaniu decyzji środowiskowej w związku z udziałami Miasta B. w spółce MKUO [...], jest nieuzasadniony, ponieważ same przepisy P.o.ś. tj. art. 46a ust. 7a ustawy - Prawo ochrony środowiska dopuszczają prowadzenie postępowania przez organ w przypadku przedsięwzięć realizowanych przez gminę.

Kolejny zarzut odwołujących się, a dotyczący braku zgodności planowanej inwestycji z uchwałą Rady Miasta B. nr DIV/1093/05 z dnia 28 września 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] – Park Technologiczny w B. oraz konieczności uzyskania pozwolenia z Urzędu Lotnictwa Cywilnego dla obiektów o wysokości 100 m n.p.m. i wyższych jest chybiony, gdyż w ocenie Kolegium przedmiotowe przedsięwzięcie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś planowana inwestycja zakłada budowę komina o wysokości ok. 40 m i na etapie prowadzonego postępowania nie ma potrzeby uzyskania uzgodnień z Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Z kolei, zarzut braku odniesienia się w raporcie oddziaływania na środowisko do znajdującego się w pobliżu miejsca planowanej inwestycji kompleksu [...] również organ uznał za nieuzasadniony, ponieważ kompleks ten znajduje się na działce [...], która nie jest terenem przeznaczonym pod planowaną inwestycję, zaś z Raportu ooś wynika, że emisja zanieczyszczeń z instalacji ZTPOK nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnej emisji na terenie przedsięwzięcia, a więc uwaga ta odnosi się również do terenu sąsiedniego, na którym położony jest kompleks [...].

Zdaniem Kolegium kolejne zarzuty odnoszące się m.in. do podania błędnych informacji dotyczących określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku poważnej awarii przemysłowej, nieuwzględnienia benzenu w emisji zanieczyszczeń przez Zakład Termicznego Przekształcania odpadów oraz przekroczenia dopuszczalnych norm benzo(a)pirenu na Wzgórzu [...], braku w Raporcie ooś oraz w decyzji wariantów lokalizacyjnych oraz technologicznych, braku obiektywizmu w ocenie dokumentacji, udziału społeczeństwa, konsultacji społecznych oraz uwag i wniosków zgłoszonych przez stronę społeczną w prowadzonym postępowaniu, czy też wpływu podziału działki [...], na wykonane raporty i dokumentację środowiskową, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ocenie Kolegium zarzuty przedstawione przez Stowarzyszenie Technologii Ekologicznych [...] także należy uznać za nieuzasadnione. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa, a nie rozstrzyga jakie warunki należy uwzględnić w dalszym toku przygotowania dokumentów do realizacji inwestycji, a więc zapisy w takiej decyzji stanowią jedynie wytyczne dla technicznego projektu budowy instalacji. Oznacza to, że np. zaliczenie spalarni do grupy zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej odbywa się nie na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaskarżona decyzja zawiera jedynie wskazania, jak należy zaprojektować przedsięwzięcie, aby nie zaliczało się ono do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. Brak zasadności pozostałych zarzutów odwołującego się Stowarzyszenia wiąże się ze wskazanym wyżej charakterem decyzji środowiskowej, a także wynika wprost z dołączonego do decyzji Raportu ooś.

Przedstawione w odwołaniu zarzuty Koła Łowieckiego [...], zdaniem Kolegium, także należy uznać za nieuzasadnione, co wynika z analizy zaskarżonej decyzji oraz dokumentacji zgromadzonej w sprawie, a w tym z Raportu ooś. Niektóre z zarzutów Koła Łowieckiego stanowią powielenie zarzutów przedstawionych przez innych odwołujących się, co było już przedmiotem wcześniejszych uwag organu odwoławczego. M.in. odwołujący się przedstawił zarzut co do lokalizacji ZTPOK na terenie Puszczy [...] – w strefie lasów o charakterze ochronnym. Organ zauważył, iż teren [...] Parku Przemysłowego, w tym działka na której ma być realizowana przedmiotowa inwestycja, objęty jest Miejscowym Planem Zagospodarowania, przyjętym uchwałą Rady Miasta B. nr LIV/1093/05 z dnia 28 września 2005 r. i zgodnie z powyższą uchwałą jest obszarem aktywności gospodarczej.

Z kolei powtarzający się zarzut braku obiektywizmu w ocenie dokumentacji, udziału społeczeństwa, konsultacji społecznych oraz uwag i wniosków zgłoszonych przez stronę społeczną w prowadzonym postępowaniu, przy uwzględnieniu działań podjętych w rozważanym zakresie przez organ w trakcie dotychczasowego postępowania, Kolegium uznało za nieuprawniony, ponieważ z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że udział społeczeństwa w postępowaniu był prawidłowo zapewniony, zaś w toku postępowania organ pierwszej instancji rozpatrywał zgłoszone uwagi i wnioski, przy czym część uwag i wniosków została uwzględniona, co znalazło swój wyraz m.in. w treści zaskarżonej decyzji. Stwierdzono, że organ dołożył wszelkich starań w celu skutecznego poinformowania społeczeństwa o planowanej inwestycji oraz prowadzonym postępowaniu, zachowując niezbędne standardy wynikające z dyrektyw unijnych oraz polskiego prawa.

Skład Kolegium podkreślił, że realizacja przedsięwzięć takich jak m.in. przedmiotowa inwestycja, zawsze wiąże się z określonymi uciążliwościami dla okolicznych mieszkańców, co potwierdza również fakt zakwalifikowania tego przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, lecz okoliczność ta wiąże się także z określonymi ustawowymi konsekwencjami i obostrzeniami, jakie nakładane są na inwestora i jeżeli inwestor spełni wszystkie nałożone warunki, to znaczy, że będzie działał zgodnie z prawem, a więc również zgodnie z przepisami z zakresu ochrony środowiska.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Koło Łowieckie [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta B. z dnia [...] r. nr [...] zarzucając tym decyzjom naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację i zarzuty przedstawiane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i podniósł zarzut niezgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] Parku Przemysłowego (zakaz lokalizacji uciążliwych dla osiedli mieszkaniowych, zakaz składowania odpadów wykorzystania wód podziemnych do celów przemysłowych, wycinki drzew poza wymagane minimum, i obowiązek ochrony dziedzictwa kulturowego) oraz zarzut naruszenia art. 47, art. 52 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska, bowiem jak wskazano, w niniejszej sprawie ani raport z września 2008 r., ani też uzupełniający raport o oddziaływaniu na środowisko z kwietnia 2009 r. nie zawierały informacji o tym, że w odległości 200 - 500 m od planowanej lokalizacji inwestycji znajduje się zabytkowy kompleks przemysłowy[ ...]. Podniesiono, że na zlecenie [...] Sp. z o.o. w B. opracowany został przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w K. oraz Inżynierskie Biuro [...] H. S. w G. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia p.n. Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych zlokalizowany przy ul. [...] w B.", który proponuje inną, znacznie korzystniejszą pod wieloma względami, niebudzącą sprzeciwów i kontrowersji, akceptowaną przez okolicznych mieszkańców i społeczność miasta, lokalizację ZTPOK, lecz propozycja ta nie została wzięta pod uwagę. Strona skarżąca zarzuciła, że lokalizacja ZTPOK, przewidziana na terenach leśnych - Puszczy [...] - w strefie lasów o charakterze ochronnym i wód podziemnych oraz w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru chronionego wydmy Kotliny [...], narusza postanowienia dyrektywy UE 92/43/EWG z 1992 r. Stwierdzono, że lokalizacja ZTPOK na terenie Puszczy [...]- w strefie lasów o charakterze ochronnym będzie się wiązała z koniecznością wybudowania drogi dojazdowej oraz z dalszą wycinką lasu oraz odcięciem korytarza ekologicznego dla zwierzyny grubej, co jest niezgodne z dyrektywą habitatową. Zakwestionowano również sposób informowania społeczeństwa o kolejnych etapach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Z kolei [...] Forum Ekologiczne w swojej skardze przedstawiło zarzut braku opinii niezależnego eksperta przy rozpatrywaniu sprawy przez SKO, które w ocenie strony skarżącej przy rozpatrywaniu sprawy kierowało się jedynie opiniami zawartymi w decyzji środowiskowej, zaczerpniętymi z opracowania przygotowanego przez firmę doradczą, przygotowującą raport OOS, bez konfrontacji tego opracowania z niezależnymi ekspertami, celem uwiarygodnienia. Zarzucono również brak w raporcie ooś konkretnych informacji odnośnie technologii oraz urządzeń technicznych, a w konsekwencji możliwego oddziaływania inwestycji na środowisko, bowiem w opinii skarżącego spalarnia jest "typową fabryką chemiczną" ze wszystkimi jej wadami, tj. praktycznym brakiem możliwości pełnej redukcji czy absorpcji związków toksycznych Strona podniosła ponadto, że nie jest wiadomo kto naprawdę jest w sprawie inwestorem, ponieważ w tej roli występuje spółka "[...]", a innym razem, np. składając wniosek o dofinansowanie, urząd który wydał decyzję, od której zależy realizacja tego przedsięwzięcia. Zdaniem strony skarżącej na osiedlach sąsiadujących z miejscem gdzie ma być zlokalizowana spalarnia, występują w powietrzu przekroczenia dopuszczalnych stężeń, substancji niebezpiecznych, takich jak tlenki azotu i benzopiren, co potwierdza raport WIOŚ i te substancje, ponad wszelką wątpliwość będą emitowane przez spalarnię, dlatego zlokalizowanie spalarni na terenie BPP, który jest już w znaczny sposób skażony w wyniku wieloletniej działalności dużych zakładów chemicznych oraz elektrociepłowni i spalarni odpadów przemysłowych, wiąże się ze znacznym narażeniem mieszkańców osiedli mieszkaniowych, zlokalizowanych w sąsiedztwie. Oceniając oddziaływanie inwestycji na środowisko nie rozważono innych, bezpiecznych metod utylizacji odpadów. Strona skarżąca podniosła również zarzut naruszenia zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i wskazała na konieczność uwzględnienia wszystkich aspektów wszczętego przeciwko Polsce postępowania w sprawie o naruszenie przepisów dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE, zwanej dalej "dyrektywą 85/337/EWG" - naruszenie nr 2006/2281, którego najważniejszym zarzutem podniesionym przez Komisję Europejską jest naruszenie przepisów art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3 dyrektywy 85/337/EWG oraz art. 10 i art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, przez nieprawidłową transpozycję pojęcia "zezwolenie na inwestycję". Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 dyrektywy 85/337/EWG, przez "zezwolenie na inwestycję" należy rozumieć "decyzję właściwej władzy lub władz, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia", natomiast zdaniem Komisji Europejskiej "zezwolenie na inwestycję" w polskim systemie prawnym składa się z dwóch decyzji: decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzji końcowej zezwalającej ostatecznie na podjęcie działalności w stosunku do danego przedsięwzięcia, którą w praktyce jest najczęściej pozwolenie na budowę i w związku z tym, wszystkie wymagania określone w dyrektywie w odniesieniu do "zezwolenia na inwestycję" muszą być, zdaniem Komisji, spełnione na etapie wydawania obu tych decyzji. Podkreślono, że Komisja Europejska podniosła przeciwko władzom polskim zarzut, że poprzez wprowadzenie instytucji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i związane z tym zmiany przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, polskie prawo stało się w tym zakresie jeszcze bardziej niezgodne z dyrektywą, niż przed wprowadzającą wyżej wymienioną decyzję nowelizacją ustawy – P.o.ś. z roku 2005 - w szczególności Komisja Europejska zakwestionowała wprowadzoną wtedy zasadę, że dla danego przedsięwzięcia ocenę przeprowadza się tylko raz, co również w ocenie strony skarżącej jest niewystarczające. [...] Forum Ekologiczne zarzuciło ponadto zdawkowe i wymijające odpowiedzi organu na zapytania i zarzuty podnoszone w toku postępowania oraz brak konsultacji społecznych ze strony organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawę materialną rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, stanowią przepisy ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) i akty do niej wykonawcze, a od dnia 15 listopada 2008 r. - ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., Nr 199, poz. 1227). Na podstawie art. 153 ww. ustawy z 3 października 2008 r., do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie wniosek złożono w dniu 30 września 2008 r., a zatem właściwe są dotychczasowe przepisy zawarte w ustawie - Prawo ochrony środowiska.

Okolicznością bezsporną jest, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym przedsięwzięciem wymagającym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (art. 46 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1).

Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy P.o.ś. realizacja przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy jest dopuszczalna po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie stanowi jeszcze zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego, a określa jedynie uwarunkowania środowiskowe, których uwzględnienie jest konieczne, aby zgoda na realizację mogła dopiero nastąpić. Ten aspekt wymaga jednak szczególnej uwagi ze względu na regulacje prawa wspólnotowego.

W postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ocenia się przedsięwzięcie, uwzględniając uzgodnienia organów, informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3, wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa. W decyzji natomiast określa się: rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii; wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko; w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 P.o.ś.- stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stosownie do art. 56 ust 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska, omawianą decyzją można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki:

1. dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania

przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej;

2. przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej

przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o

oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wnioskowana inwestycja polegająca na budowie Zakładu Termicznego Przekształcenia Odpadów Komunalnych jest zakwalifikowana stosownie do § 2 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.) - do kategorii instalacje – z wyłączeniem instalacji spalających gaz wysypiskowy, słomę lub odpady z mechanicznej obróbki drewna, instalacji do unieszkodliwiania odpadów z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybactwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności – do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznych lub chemicznych, w tym instalacje do krakingu odpadów. Taka kwalifikacja nie budzi wątpliwości. Ustalono zatem, że planowane przez inwestora zamierzenie, mieści się wśród przedsięwzięć, dla których wymagane jest przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a dodatkowo na inwestora musi być nałożony obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Rozpoznawana sprawa jak zostało wcześniej zaznaczone wymaga jednak szerszego spojrzenia i uwzględnienia regulacji wspólnotowych w przedmiocie ochrony środowiska. Ochrona środowiska stanowi jedno z podstawowych zadań i celów Wspólnoty Europejskiej. W sferze ochrony środowiska realizowane są one przede wszystkim przez dyrektywy, które odnoszą się prawie do wszystkich obszarów środowiska- od ustalania minimalnych standardów środowiskowych dla np. jakości wody, powietrza, norm hałasu czy kontroli substancji chemicznych, do regulacji dotyczących przyrody, zagrożeń przemysłowych czy biotechnologii. Dyrektywa jest formą aktu prawnego uchwalonego w sytuacji, gdy wykonanie określonego zadania należy do Wspólnoty, ale dobór środków pozostaje w kompetencji państw członkowskich. Zgodnie z art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) dyrektywa skierowana jest wyłącznie do rządów państw członkowskich i wyznacza cele lub minimalne standardy, które należy włączyć do krajowego porządku prawnego, pozostawiając państwom swobodę przy wyborze form i metod ich realizacji. Oznacza to konieczność osiągnięcia prawnego rezultatu, pozostawiając państwom członkowskim dobór środka. Z istoty swojej dyrektywa zawiera normy ogólne generalne, choć czasami odnoszą się one do konkretnych przypadków np. regulacje w sprawie składowisk odpadów.

Polityka Unii Europejskiej zmierza do zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska, ochrony zdrowia, ostrożnego i racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych oraz wspierania działań mających na celu ochronę środowiska na poziomie regionalnym i światowym. Prowadzi to do konieczności zachowania zdolności środowiska do pełnienia funkcji wobec ludzi i zachowania naturalnego charakteru środowiska, przeciwdziałania i zapobiegania zjawiskom lub stanom uciążliwym dla niego o negatywnych skutkach lub nieodwracalnych konsekwencjach dla środowiska naturalnego lub jego elementów oraz podejmowania działań naprawczych, mających na celu usunięcie szkodliwych skutków wcześniejszych działań. Należy też dostosować się do nowych rozwiązań technicznych i postępu technicznego w celu osiągnięcia efektywnej ochrony środowiska.

Stojąc na straży prawidłowego wykonania regulacji wspólnotowych Komisja Europejska wystąpiła z interwencją przeciwko Polsce

Zasadnicze zarzuty Komisji to:

1. nieprawidłowa transpozycja pojęcia "development consent" ("zezwolenie na inwestycję"),

2. nieprawidłowa transpozycja przepisów dotyczących "zezwolenia na inwestycję" w odniesieniu do zgłoszenia (budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonywanego na podstawie ustawy Prawo budowlane),

3. zbyt wczesne w toku procesu inwestycyjnego przeprowadzenie postępowania w sprawie ooś dla dróg krajowych,

4. nieprawidłowa transpozycja pojęcia "zainteresowana społeczność",

5. niepełna zgodność polskich przepisów w zakresie "informowania" społeczności z wymaganiami art. 6 ust. 2 dyrektywy 85/337/EWG,

6. nieprawidłowa wykładnia przepisów dyrektywy w zakresie stosowania procedury screeningu, której podlegają przedsięwzięcia wymienione w Aneksie II dyrektywy 85/337/EWG.

W odniesieniu do rozpatrywanej sprawy bezprzedmiotowy jest zarzut z pkt 2 i 3, gdyż przedmiotowa inwestycja nie dotyczy drogi ani zamierzenia realizowanego na podstawie zgłoszenia, tylko jest ono realizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zarzuty Komisji opierały się na nieprawidłowej implementacji tej części przepisów, które odnoszą się do oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) planowanych przedsięwzięć i udostępniania informacji o środowisku. Podstawą zgłoszonych zarzutów było naruszenie dyrektywy Rady nr 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (dalej: dyrektywa OOŚ); zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE.

Zarzut dotyczący nieprawidłowej implementacji prawa wspólnotowego jest najdalej idącym zarzutem jaki można postawić w odniesieniu do regulacji krajowego porządku prawnego i nastręcza najwięcej problemów przy stosowaniu prawa wspólnotowego. Nieprawidłowa implementacja wiąże się z wadliwą harmonizacją aktów narzucających konieczność realizacji określonych celów dyrektyw. Dyrektywy bowiem zasadniczo nie zawierają konkretnych norm, które według ogólnej zasady prawa wspólnotowego - zasady bezpośredniej skuteczności dają możliwość bezpośredniego powołania się na przepisy prawa wspólnotowego przed sądem krajowym. Zapisy dyrektywy służą zabiegom pozwalającym na stworzenie przez państwo członkowskie takich regulacji, które będą zgodne z założeniami i celami określonymi przez wspólnotę. Dyrektywa z reguły nie spełnia warunków do bezpośredniego stosowania, gdyż aby była ona bezpośrednio skuteczna musi być jasna, konkretna i precyzyjna oraz bezwarunkowa.

Zdaniem komisji polskie uregulowania prawne nie zostały dostosowane do wymogów dyrektywy, zatem nie odpowiadają celom prawa wspólnotowego.

Wymienione przez komisję zarzuty w głównej mierze odnoszą się do wadliwych regulacji w zakresie procedowania w sprawach dotyczących oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i postępowania kończącego się wydaniem "zezwolenia na inwestycję." Komisja jednak dla wykluczenia niewystarczającej czy nieodpowiedniej transpozycji nie musi ustalać rzeczywistych skutków krajowych przepisów transponujących. Treść tych przepisów sama w sobie nadaje transpozycji niewystarczający lub wadliwy charakter (por. wyrok z 21 września 1999 r. w sprawie C-392/96 Komisja przeciwko Irlandii Rec. S. I. -5901, pkt 60). Zarzut nieprawidłowej implementacji zawarto w skardze [...] Forum Ekologicznego.

Postępowanie OOŚ stanowi istotny element procesu inwestycyjnego. Kwestie te regulują oprócz wymienionych dyrektyw także inne akty prawa wspólnotowego i krajowego:

- dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (dalej zwana: dyrektywą SOOŚ);

- dyrektywa Rady nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 nr 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dalej zwana: dyrektywą Siedliskową);

- dyrektywa Rady nr 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (dalej zwana: dyrektywą Ptasią);

- ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej:UPoś);

-ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej UoP);

- ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (dalej: rozporządzenie OOŚ).

Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji określa także dyrektywa 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmieniona dyrektywą 97/11 WE z 3 marca 1997 r. i dyrektywą 2003/35 WE z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61 WE.

Dyrektywa zmierza do harmonizacji procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 2-9), w tym zasad dotyczących: wyboru przedsięwzięć podlegających ocenie oddziaływania na środowisko, zakresu informacji o przedsięwzięciu, konsultacji państwowych, społecznych i ewentualnie transgranicznych, obowiązku uwzględniania przy podejmowaniu decyzji zebranych informacji i wyników konsultacji oraz upublicznienia rozstrzygnięcia. W ramach przeprowadzonej implementacji ustanowiono w obowiązujących przepisach stosowne kryteria i progi graniczne pozwalające na ocenę skutków powstania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko naturalne m.in. z powodu ich charakteru, rozmiaru lub lokalizacji. Przedmiotowe przedsięwzięcie poddano ocenie oddziaływania uznając, że znacząco oddziałuje na środowisko i wymaga sporządzenia raportu.

Wobec zgłoszonych przez Komisję Europejską zarzutów należało, badając prawidłowość przeprowadzonego postępowania ocenić czy obowiązujące przepisy w zakresie dotyczącym spornej sprawy zostały zakwestionowane przez Komisję jako naruszające wymienione regulacje prawa wspólnotowego, a jeśli tak to ocenić czy w ramach realizacji zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego i prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego należy je pominąć i w jakim zakresie a następnie ocenić przeprowadzoną procedurę i materiał zgromadzony w sprawie w ramach przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia regulacji. W tych okolicznościach należy zbadać czy zostały uwzględnione wszystkie elementy oceny oddziaływania na środowisko określone w dyrektywie OOŚ, dyrektywie Siedliskowej i dyrektywie Ptasiej, czy została prawidłowo przeprowadzona procedura tzw. "scereeningu" tj. klasyfikacji inwestycji do sporządzenia raportu, czy treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: raport OOŚ) odpowiada wymogom określonym w art. 5 ust. 3 dyrektywy OOŚ oraz w jej aneksie, czy planowane przedsięwzięcie zostało skonsultowane z właściwymi organami administracji publicznej- art. 6 ust. 1 dyrektywy OOŚ, czy konsultacje ze społeczeństwem zostały przeprowadzone zgodnie z art. 6 ust. 2-6 dyrektywy OOŚ, czy organ wydający decyzję w sprawie przedsięwzięcia właściwie i przekonywująco wskazał, w jaki sposób uwagi i informacje, o których mowa w pkt 2-5 zgromadzone w toku postępowania zostały uwzględnione przy wydawaniu tej decyzji, bądź poinformował o braku uwag lub wniosków art. 8 i 9 dyrektywy OOŚ, czy wskazano, czy przedsięwzięcie może oddziaływać znacząco na gatunki i siedliska chronione w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 i czy w związku z możliwością znaczącego oddziaływania zostało przeprowadzone stosowne postępowanie zgodnie z art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy Siedliskowej.

Poza wymienionym zakresem analizy należy pozostawić te okoliczności, które wykraczają poza sferę przewidzianą dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc podnoszony przez skarżącą aspekt spełnienia wymagań do uzyskania środków finansowych na realizację inwestycji, elementów wymaganych przepisami prawa budowlanego, warunków dotyczących wydania przyszłego pozwolenia na budowę z uwagi na specyfikę obowiązujących regulacji, spełnienia kryteriów dla budowy fabryki chemicznej.

W skardze Forum Ekologicznego w B. zarzucono m.in.

- pominięcie zasady nadrzędności prawa wspólnotowego przywołując dyrektywę Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE przez nieprawidłową transpozycję pojęcia "zezwolenie na inwestycję." Skarżący powołuje się na zdanie Komisji Europejskiej, że przez owo pojęcie należy rozumieć prawo do wykonania przedsięwzięcia, a w polskim systemie oznacza to wydanie dwóch decyzji- decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzji końcowej zezwalającej na podjęcie działalności (w praktyce – pozwolenia na budowę).

Zgodnie z art. 1 dyrektywy OOŚ za zezwolenie na inwestycję należy uważać "decyzję właściwej władzy lub władz, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia". W polskich realiach takie przesłanki spełnia pozwolenie na budowę. Jednocześnie KE wskazuje na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na możliwie najwcześniejszym etapie.

Odnosząc się do zrzutu Komisji Europejskiej dotyczącego nieprawidłowej transpozycji pojęcia "zezwolenie na inwestycję" konieczna jest bliższa analiza regulacji prawa krajowego w zakresie obowiązujących procedur kończących się wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W krajowym porządku prawnym nie wydaje się jednego aktu zezwalającego na realizację inwestycji. Aby doszło do wydania zezwolenia wymagane jest uprzednie przeprowadzenie stosowanych procedur, kończących się wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę zwieńcza cały proces realizacyjny, który obejmuje – etap kończący się wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, czy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (gdy nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), - etap kończący się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji i na końcu postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Każdy z wymienionych etapów realizacyjnych wymaga jasnego określenia zakresu przedmiotowego postępowania. Należy też do właściwości odpowiednich organów. Zadaniem Sądu jest ocena czy obowiązujące procedury w kontekście zarzutów Komisji Europejskiej eliminują możliwość prawidłowego wykonania celów dyrektywy, a jeśli nie to pod jakimi warunkami. Konieczność uprzedniego przeprowadzenia wymienionych postępowań przed ostatecznym ubieganiem się o pozwolenie na budowę powoduje ryzyko deaktualizacji przyjętych ustaleń. Dotyczy to głównie oceny oddziaływania zamierzenia na środowisko w postępowaniu kończącym się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym kontekście nieprawidłową regulacją w polskim systemie prawnym było ograniczenie wymogów do jednokrotnej analizy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oprócz negatywnego wpływu elementu czasowego na aktualność ustaleń w tym przedmiocie, na etapie badania warunków do wydania decyzji środowiskowej nie ma konkretnego projektu budowlanego pozwalającego na dokonanie szczegółowych ustaleń dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wyjściem z tej sytuacji jest przeprowadzenie ww. oceny na różnych etapach procesu inwestycyjnego w celu zidentyfikowania wszelkich zagrożeń dla środowiska a przez zezwolenie na inwestycję należałoby rozumieć zbiór niezbędnych decyzji (od rozstrzygnięć dotyczących wyboru lokalizacji przedsięwzięcia, po decyzje regulujące szczegółowe kwestie techniczne, w tym środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia), prowadzących w ostatnim etapie do uzyskania pozwolenia na budowę. Uwzględniając podane założenia nie ma dostatecznych przesłanek do zakwestionowania podstawy prawnej prowadzonego postępowania realizacyjnego, nawet jeśli nie kończy się ono jedną decyzją, choć to zostało wskazane jako regulacja odmienna od założeń dyrektywy. Z faktu wieloetapowego postępowania zamierzającego do realizacji inwestycji nie można jednak wyprowadzić wniosku o konieczności rozszerzenia zakresu przedmiotowego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia o warunki właściwe dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można też odwrotnie, bez żadnego uzasadnienia i rzetelnej oceny przerzucać na etap postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, badania oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy nie ma żadnych wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających przeprowadzenie takiej oceny wcześniej. Wieloetapowość postępowania nie daje przyzwolenia na swobodne decydowanie na jakim etapie i w jakim zakresie będzie przeprowadzona ocena oddziaływania. Zakwestionowane przez Komisję Europejską ograniczenie w krajowym porządku prawnym jednokrotnego badania oceny oddziaływania i stworzenie obowiązku sporządzenia nowej oceny przy jakiejkolwiek zmianie warunków, nie zwalnia organu od przeprowadzenia rzetelnej, wszechstronnej, z zachowaniem dbałości o jak najdalej idące szczegóły oceny na etapie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Już w preambule Dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. zawarto stwierdzenie, że najlepsza polityka ochrony środowiska polega na zapobieganiu powstawaniu zanieczyszczeń i zagrożeń u źródła. Wyrażono więc potrzebę oceny skutków przedsięwzięć na środowisko w możliwie najwcześniejszej fazie procesu planowania technicznego i podejmowania decyzji.

Obowiązująca w polskim systemie prawnym wieloetapowość postępowania realizacyjnego wprowadza konieczność dbałości o aktualność oceny oddziaływania zamierzenia na środowisko ale nie upoważnia do nieusprawiedliwionego, swobodnego przenoszenia badania OOŚ na dowolny etap postępowania. Czynnik czasu nie sprzyja trwałości ustaleń środowiskowych, gdyż przy opracowaniu projektu budowlanego mogą pojawić się niespodziewane zmiany skutkujące potrzebą przeprowadzenia nowej oceny. W ocenie Sądu może to jednak dotyczyć tylko zmian, których wcześniej nie można było przewidzieć.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. O ile zatem w konkretnej sprawie przeprowadzi się rzetelną i pełną i ocenę oddziaływania na środowisko i w razie potrzeby uaktualni ją na późniejszym etapie w ramach wieloetapowego procesu inwestycyjnego, cel dyrektywy zostanie spełniony.

Należy stwierdzić, że przywołany zarzut Komisji Europejskiej dotyczący transpozycji pojęcia "zezwolenia na inwestycję" w zakresie na jaki wskazuje skarżąca nie dyskwalifikuje postępowania co do zasady, gdyż właściwe przeprowadzenie postępowania OOŚ, a następnie postępowania o pozwoleniu na budowę może doprowadzić do zrealizowania celu postawionego w dyrektywie. Skarżąca ogólnikowo wskazała na naruszenie zasad harmonizacji dyrektywy. Nie precyzuje jednak czy a jeśli tak jaki miałoby to związek z oceną oddziaływania przedsięwzięcia polegającego na budowie spalarni w określonym w decyzji miejscu.

Poprzedzając wydanie decyzji oceniono oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w tym dokonano analizy wariantowych lokalizacji a przy opracowaniu raportu odwołano się do celów nałożonych przez stosowne dyrektywy. Bez związku ze sprawą pozostają rozwiązania odnoszące się bezpośrednio do ostatniego etapu realizacyjnego, czy problematyki finansowania przedsięwzięcia. Organ prawidłowo zakwalifikował przedsięwzięcie do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przedsięwzięcie podlega obligatoryjnemu przeprowadzeniu oceny wpływu na środowisko i co do zasady przedstawiono informacje, które wymienione są w art. 5 ust. 3 dyrektywy 85/337/EWG zawierające: opis przedsięwzięcia z informacją o miejscu, projekcie i wielkości przedsięwzięcia, opis środków przewidzianych w celu uniknięcia, zmniejszenia i jeżeli to możliwe, naprawiania poważnych niekorzystnych skutków, dane wymagane do rozpoznania i oszacowania głównych skutków, które mogą być spowodowane w środowisku przez to przedsięwzięcie, zarys zasadniczych alternatywnych rozwiązań rozważanych przez wykonawcę, łącznie ze wskazaniem głównych powodów dokonanego przez niego wyboru, sporządzono też posumowanie w języku nietechnicznym.

Zagadnieniem budzącym zastrzeżenia Komisji i skarżącego Forum była niepełna zgodność polskich przepisów w zakresie "informowania" społeczeństwa z wymaganiami art. 6 ust. 2 dyrektywy 85/337/EWG/OOŚ i nieprawidłowa transpozycja pojęcia "zainteresowana społeczność." Zgodnie z art. 1 OOŚ "zainteresowana społeczność" oznacza społeczeństwo, które jest lub może być dotknięte skutkami lub ma interes w procedurach podejmowania decyzji dotyczących środowiska, a także organizacje pozarządowe działające na rzecz ochrony środowiska i spełniające wymagania przewidziane w prawie krajowym. Takie podmioty uważa się za mające interes w tym zakresie.

W ocenie KE art. 33 Upoś jest sformułowany zbyt restrykcyjnie w stosunku do organizacji ekologicznych. Nieuzasadnioną barierą, w porównaniu do pozostałych przedstawicieli zainteresowanej społeczności (którzy mają status stron postępowania w myśl art. 28 Kpa), jest wymóg zgłoszenia chęci uczestniczenia w postępowaniu OOŚ i równocześnie przedłożenia uwag lub wniosków w terminie 21 dni.

W rozpoznawanej sprawie organy nie wyciągały konsekwencji z tytułu przekroczenia tego terminu.

Niezgodne z przepisami wspólnotowymi jest ograniczanie udziału organizacji ekologicznych w postępowaniu OOŚ poprzez konieczność uzasadnienia udziału miejscem swojego działania.

Organy rozpoznając sprawę nie postawiły bariery "miejsca działalności" organizacji ekologicznych. W tym więc znaczeniu organy nie naruszyły przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

W ocenie komisji pojęcie "informowania" zawarte w art. 6 ust. 2 dyrektywy OOŚ wymaga od państw członkowskich faktycznego i bezpośredniego przekazania społeczności informacji o prowadzeniu i wynikach prowadzenia postępowania OOŚ. Zdaniem Komisji zgodnie z polskimi przepisami społeczność jest jedynie informowana o umieszczeniu pewnych danych w publicznie dostępnym wykazie. Tymczasem ważne jest, by miała ona możliwość bezpośredniego zapoznawania się ze stosownymi informacjami, co oznacza, że wpis w publicznie dostępnym wykazie nie jest wystarczający.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie podane warunki ostatecznie zostały spełnione. Aktywny udział społeczeństwa daje możliwość wpływania na podejmowanie decyzji przez zgłaszanie uwag, wniosków i dyskutowanie poszczególnych problemów. Zapewnienie realizacji tego celu wymaga aktywnego włączenia społeczeństwa do procesu podejmowania decyzji poprzez informowanie i konsultowanie przedsięwzięć oddziałujących na środowisko. Wszelkie informacje powinny być opublikowane i podawane do publicznej wiadomości. Udział społeczeństwa przejawia się w dostarczeniu informacji, konsultacjach społecznych i czynnym zaangażowaniu. Służy on demokratyzacji procesu podejmowania decyzji, poprawieniu jakości podejmowanych decyzji i kształtowaniu świadomości społecznej na temat problemów środowiskowych, uzyskaniu społecznej akceptacji dla decyzji, osiągnięciu kompromisu przez ograniczenie konfliktów i nieporozumień. Przez udział społeczeństwa zapewniona jest obecność wszystkich zainteresowanych, właściwa komunikacja między uczestnikami i administracją, możliwość wpływu na decyzje, dostęp do informacji.

Wprawdzie w przeprowadzonym postępowaniu można dostrzec wiele niedociągnięć, przekazywania informacji w miejscach i w sposób odbiegający od standardów właściwego informowania (pisemne komunikaty nietrwale przytwierdzone na betonowych słupach, czy w innych miejscach zagrożonych zniszczeniem w wyniku działania niekorzystnych warunków atmosferycznych, itp.), jednak ostatecznie, biorąc pod uwagę fakt zgłoszenia się wielu osób i szerokiego i aktywnego udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, w ocenie Sądu cel w postaci informowania zainteresowanej społeczności został jednak osiągnięty. Społeczeństwo było informowane przez ogłoszenia publiczne, media elektroniczne o - wniosku o zezwolenie na inwestycję; fakcie, że przedsięwzięcie poddane jest procedurze oceny wpływu na środowisko; organach właściwych do wydania decyzji i możliwości uzyskania stosownych informacji, miejscu gromadzenia istotnych informacji i ich udostępnienia. Tym samym zainteresowana społeczność otrzymała wczesną i skuteczną możliwość udziału w procedurach decyzyjnych. Treść informacji i sposób podania dostosowano do nowej regulacji - przepisów ustawy 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Wyczerpuje to wymagania zawarte w art. 6 dyrektywy 85/337/EWG. "Zainteresowana społeczność" po uzyskaniu informacji w siedzibie organu, stosownych obwieszczeniach w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, w sposób zwyczajowo przyjęty na stronie internetowej wyraziła swoje opinie i komentarze a organ ustosunkował się do nich.

Dla prawidłowego wykonania dyrektywy należało przeprowadzić stosowne konsultacje i uzyskać wymagane opinie. Skarżący zakwestionowali zakres przeprowadzonych uzgodnień z właściwymi organami, powołując się na brak uzgodnienia zamierzenia z Urzędem Lotnictwa Cywilnego, co wyraźnie wynikało z planu miejscowego i warunków oraz charakteru przedsięwzięcia.

Warunkiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania jest ustalenie czy inwestycja odpowiada postanowieniom zawartym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i innym przepisom.

Zgodnie z § 12 pkt 9 planu miejscowego wszystkie obiekty o wysokości równej i większej niż 100 m.n.p.m. muszą być uzgadniane w zakresie bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, zgodnie z przepisami odrębnymi.

Prawdopodobnie przyjęte w planie określenie "sytuowanie" obiektu o wysokości 100 metrów nad poziomem morza stanowi omyłkę i w istocie chodzi o wysokość 100 metrów nad poziomem terenu, gdyż zapis o 100 metrach odzwierciedla regulacje w zakresie bezpieczeństwa lotów zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowaniu przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym i oznakowaniu podlegają przeszkody lotnicze, a w szczególności m.in. obiekty budowlane o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody, a także obiekty budowlane trudno dostrzegalne z powietrza na tle otoczenia z powodu ich barwy, położenia lub konstrukcji oraz inne obiekty zlokalizowane w strefach dolotu do lotniska i odlotu.

Należy zatem ocenić czy uzgodnienie takie jest wymagane na obecnym etapie postępowania realizacyjnego.

W ocenie Sądu na etapie wydania decyzji środowiskowej nie jest ono wymagane, gdyż w oczywisty sposób dotyczy aspektu budowlanego i bezpieczeństwa lotów, a nie problematyki oddziaływania na środowisko. Wątpliwości mogły powstać, gdyż już na etapie wydania decyzji środowiskowej należy badać zgodność zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem jednak Sądu odnosi się to do badania zgodności z tymi zapisami planu, które dotyczą warunków oddziaływania na środowisko. W tym też zakresie należy dokonywać uzgodnień na opisywanym etapie postępowania. Ustawa Poś wymienia organy uzgadniające, które mają wyraźnie zakreślone kompetencje. Ograniczają się one do badania wyłącznie aspektów środowiskowych. Ustawa nie określa, by inne organy wypowiadały się w ramach uzgodnień przy wydawaniu decyzji środowiskowej na tematy inne niż objęte regulacją ustawy Poś. W art. 56 ust. 1b pkt 1 Poś wskazuje się na konieczność uzgodnień z organami o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy. Lista ich jest zamknięta. Nie ma natomiast takiego ograniczenia w ustawie Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Zdaniem Sądu takim organem jest Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w zakresie problematyki bezpieczeństwa lotów z punktu widzenia powstającej w przyszłości zabudowy terenów.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stosownie do regulacji zawartej w ustawie 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 100, poz. 696 ze zm.) uzgadnia decyzje dotyczące warunków zabudowy i odpowiednio terenów określonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, gdy obiekty budowlane w otoczeniu lotniska mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych (art. 87 ust. 1 i 5 ustawy Prawo lotnicze). Oznacza to, że tego typu uzgodnienie należy przeprowadzić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego względu w ocenie Sądu brak takiego uzgodnienia w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie narusza przepisów prawa i tym samym zarzut skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.

Aby właściwie ocenić zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagany jest taki stopień uszczegółowienia opisu zamierzenia, który pozwoli na dokonanie porównania i oceny zgodności inwestycji z zapisami planu i aktów wyższego rzędu. Plan miejscowy jest głównie aktem pozwalającym na określone kształtowanie ładu przestrzennego. Wśród elementów wpływających na ten aspekt są m.in. gabaryty przewidywanych inwestycji. W rozpoznawanej sprawie opis przedsięwzięcia nie zawiera danych w tym przedmiocie, gdyż dotyczy obiektów przemysłowych na terenach przeznaczonych pod tego typu zabudowę. W tych okolicznościach dbałość o kontynuację podobnego charakteru zabudowy nie ma zasadniczego znaczenia i dlatego plan nie określa maksymalnej wysokości zabudowy ani ogólnie gabarytów obiektu. Z tego względu brak określenia wysokości zabudowy nie narusza zapisów planu.

Ponadto przepisy ustawy POŚ nie wymagają konkretyzacji warunków techniczno –budowlanych a ostateczny kształt obiektu zostanie określony w projekcie budowlanym, ocenianym w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W tych okolicznościach wydaje się, że wymaganie precyzyjnego określenia kształtu architektoniczno-budowlanego jest zbędne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Powstaje jednak zasadnicza wątpliwość dotycząca możliwości należytej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji braku przynajmniej granicznie określonych cech zabudowy, które są istotne z punktu widzenia oddziaływania na środowisko. W rozpoznawanej sprawie takim elementem jest wysokość emitora. Na gruncie regulacji wspólnotowych taki problem nie występuje, skoro jest wydawany jeden akt stanowiący "zezwolenie na inwestycję." W takim przypadku cechy techniczno-budowlane są już skonkretyzowane i badanie oddziaływania inwestycji na środowisko zmniejsza ryzyko błędu i przybliża wyniki do rzeczywistego zagrożenia. Wieloetapowość postępowania realizacyjnego w polskim systemie prawnym takiej gwarancji nie daje. Zdaniem jednak Sądu nie zwalnia to organu od konieczności określenia takich wymagań, które pozwolą na miarodajną ocenę zagrożeń w możliwie realnie zakreślonych granicach. Niewątpliwe nie ma podstaw do żądania od inwestora na etapie składania wniosku o wydanie decyzji środowiskowej precyzyjnego określenia wysokości emitora, ale zdaniem Sądu możliwe jest oczekiwanie, by zakreślił on parametry, które pozwolą na rzetelną analizę skutków przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na środowisko. W tym duchu zredagowana jest dyrektywa 85/337/EWG, przewidując prawo żądania od wykonawcy opisu przedsięwzięcia zawierającego informację o miejscu, projekcie, wielkości przedsięwzięcia i dane do rozpoznania i oszacowania skutków dla środowiska. Przeprowadzona w tych warunkach analiza, poddana ocenie kompetentnych organów, skonsultowana ze społeczeństwem spełni wymóg osiągnięcia właściwych standardów i celów dyrektywy. Wydaje się, że zwolnienie inwestora z przekazania tego typu danych powoduje wątpliwą jakość przeprowadzonej oceny. Nie likwiduje tego zagrożenia gotowość dokonania ponownej analizy oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę.

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno spełniać określone cele. Musi być przydatne dla zbadania zgodności projektu z warunkami określonymi w decyzji środowiskowej. Sporządzenie oceny bez przybliżonego określenia tych elementów, które są istotne z punktu widzenia właściwej oceny oddziaływania, w ocenie Sądu nie realizuje celu dyrektywy dotyczącego skutków związanych ze wskazaną przez Komisję Europejską koniecznością właściwej transpozycji pojęcia "zezwolenie na inwestycję." W rozpoznawanej sprawie ten problem wyraźnie występuje na przykładzie ograniczenia badania oddziaływania tylko dla emitora o wysokości 40 m.

W punkcie 3.17 b) decyzji określającej parametry emitora spalarni przyjęto natomiast, że wysokość wylotu z komina będzie nie mniejsza niż 40 m nad poziomem terenu. Tak sformułowany zapis wskazuje minimum bez ograniczenia widełkowego maksymalnej wysokości, natomiast zawartą w raporcie ocenę oddziaływania przeprowadzono wyłącznie dla emitora o wysokości 40 m nad poziomem terenu. Przy tym ostatnim założeniu negatywne oddziaływanie zamyka się w graniach działki.

Z brakiem określenia w decyzji maksymalnej wysokości emitora wiąże się uzasadniony zarzut co do prawidłowości wykonania badania oddziaływania inwestycji na powietrze. Jawi się więc tutaj wyraźna sprzeczność między możliwościami, która daje decyzja- (przyjęcia w projekcie wyższego emitora a tym samym innego zasięgu oddziaływania inwestycji na powietrze) a możliwościami determinowanymi przez ustalenia raportu (badanie oddziaływania dla emitora o określonej wysokości 40 m). W tych okolicznościach organ architektoniczno budowlany przy wydawaniu pozwolenia na budowę, badając zgodność zamierzenia z decyzją środowiskową nie będzie mógł zgłosić zastrzeżeń, gdyż decyzja przewiduje możliwość budowy wyższego komina co w odniesieniu do aspektu środowiskowego oznacza, że przeprowadzono stosowne badanie a faktycznie takiej oceny oddziaływania emitora o wysokości powyżej 40 m nie było. Takie działanie oprócz naruszenia celów dyrektywy prowadzi do obejścia przepisów krajowych. Trzeba bowiem zauważyć, że inwestor przy aktualnej redakcji decyzji nie będzie musiał przeprowadzić ponownej oceny oddziaływania, bo organ architektoniczno- budowlany nie będzie miał dostatecznej wiedzy na temat sposobu i wyników badania zawartych w dokumencie źródłowym jakim jest raport. Przewidywana do realizacji inwestycja w najszerszym zakresie oddziaływuje na powietrze, zatem wysokość emitora spalarni ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu oddziaływania. Brak podania maksymalnej wysokości komina wyklucza rzetelne określenie zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko.

Dla każdego wariantu oczyszczania spalin wykonano wyliczenia dla zanieczyszczeń zawarte w zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r., Nr 1, poz. 12). Wykonano pełny zakres obliczeń dla substancji emitowanych z emitora spalarni, dla których zakres skrócony wykazał, że niespełniony jest warunek S mm 0,1 · D1. Obliczenia wykonano na poziomie terenu, nie prowadząc ich na wysokości zabudowy, gdyż w odległości < niż 10h = 400 m nie ma zabudowy, dla której należałoby ten typ obliczeń wykonać. Oznacza to, że przy wyższym emitorze zakres oddziaływania wykracza poza 400 m przestrzeni wolnej od zabudowy. Trzeba dodać, że instalacja ma być oddalona od najbliższych osiedli mieszkaniowych o ok. 3,2 - 4,4 km. Zdaniem autorów raportu we wszystkich rozpatrywanych metodach oczyszczania spalin z wiodącą metodą oczyszczania gazów kwaśnych spełnione są wszystkie warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r., Nr 1, poz. 12) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2008 r., Nr 47, poz. 281). Dotyczy to zarówno samej emisji ze spalarni odpadów komunalnych, jak jej łącznego oddziaływania z emisją zanieczyszczeń ze środków transportu. Nie wynika jednak jasno z raportu, czy ujęto tu sumarycznie także tło zanieczyszczeń. Autorzy raportu stwierdzili, że preferowane metody oczyszczania gazów odlotowych (metoda mokra lub półsucha) będą osiągać stężenia znacznie poniżej dopuszczalnych emisji określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. z 2005 r., Nr 260, poz. 2181 ze zm.).

Przyjęto mokrą metodę oczyszczania gazów odlotowych z dopuszczalnym zastosowaniem metody półsuchego oczyszczania. Wybór jednak został zawężony w uzgodnieniu z Państwowym [...] Inspektoratem Sanitarnym do metody mokrej.

Analiza oszacowanych wielkości emisji wskazuje na najlepsze wskaźniki redukcji emitowanych zanieczyszczeń w przypadku stosowania metody mokrego oczyszczania spalin, szczególnie w przypadku zanieczyszczeń o charakterze kwaśnym tj. HCl, HF oraz NO2 i substancji organicznych w postaci par i gazów. Autorzy raportu stwierdzają też, że przy wyższym emitorze stężenie szkodliwych substancji będzie znacznie mniejsze ale brakuje w tym przypadku analizy co do zakresu rozprzestrzeniania się wydobywających się z komina substancji i nałożenia tych wyników na tło zanieczyszczeń.

W ocenie Sądu raport niedostatecznie analizuje też problem odpadów oczekujących na spalenie. Z dokumentu wynika, że odpady oczekujące stanowią marginalne znaczenie, nie wymagające oceny oddziaływania na środowisko, gdyż będą one gromadzone na wypadek przestoju, remontu, awarii systemu, czy innego wyjątkowego zdarzenia zakłócającego normalną pracę spalarni. Niewątpliwie z założenia, składowanie takich odpadów na placu w przedstawionych przypadkach nie stanowi zwykłego składowiska odpadów z jego typowymi, negatywnymi skutkami dla środowiska, ale nie ma też żadnej gwarancji, czy takie składowanie będzie wynikiem tylko kilkudniowego zakłóconego procesu eksploatacji spalarni. Wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność nastawioną na zysk. Zapewnienie ciągłości pracy systemu wymaga zabezpieczenia odpadów do unieszkodliwiania. Nie ma więc żadnej gwarancji, że dostarczanie odpadów będzie dostosowane do bieżącego stanu zapasów odpadów w bunkrze. Istnieje realna obawa stworzenia tymczasowego składowiska odpadów. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że odpady gromadzone na placu będą uprzednio rozdrabniane i pakowane w baloty owinięte folią. Tak przygotowane będą oczekiwały na spalenie. Wysoce prawdopodobne jest, że skoro zostaną już popakowane, to w pierwszej kolejności obróbce będą poddane nowo przywiezione, luźne odpady, a te zapakowane będą oczekiwały na moment, w którym nie będzie chwilowo dostaw. Na placu będą też częściowo gromadzone odpady po spaleniu. One także nie są obojętne dla środowiska. W tych okolicznościach oczywista pozostaje konieczność odpowiedniego zabezpieczenia i monitorowania takich odpadów. Wydaje się, że bagatelizowanie ryzyka i twierdzenie, że wystarczające jest zbudowanie trwałego, utwardzonego podłoża, z odbiorem odcieków z kilkudniowych zapasów, nie spełnia wymogów właściwego określenia warunków dla należytego zabezpieczenia środowiska a przede wszystkim wód gruntowych. Zgromadzenie nadmiernych zapasów na placu może też doprowadzić do ulatniania się biogazów i spowodować samozapłon. W dolnych warstwach mogą powstać warunki do beztlenowej fermentacji i tworzenia metanu. Zgromadzone zatem odpady mogą być odpadami łatwopalnymi.

Dyrektywa dotycząca składowania zabrania składowania odpadów płynnych, opon, odpadów niebezpiecznych (odpady wybuchowe, utleniacze, wysoce łatwopalne i łatwopalne, korodujące i infekcyjne). Zgodnie z tą dyrektywą składowiska odpadów muszą spełniać wymagania techniczne dotyczące lokalizacji (uwzględnić odległość od zabudowań, geologię, ryzyko powodzi, pochyłość gruntu itd.) i ilości odcieków, rodzaju materiałów wyściełających dno składowiska, odzysku gazów biodegradowalnych oraz minimalizacji wpływu na środowisko (m.in. odory). W tych okolicznościach wymagane jest, by wnioskodawca zadeklarował rodzaj, jakość odpadów, objętość składowiska, działania monitoringu i opis miejsca (hydrologia i geologia). Tych danych brakuje, a przynajmniej zgromadzono je w niedostatecznym zakresie.

Należy też zwrócić uwagę, że składowanie odpadów na przedmiotowym terenie narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 15 pkt 1 planu). Plan stanowi o zakazie lokalizacji składowisk wszelkich odpadów (z wyjątkiem wykorzystywanych powtórnie w procesach technologicznych) lub zawierających substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska. Wprawdzie inwestor nie ma zamiaru stworzenia składowiska odpadów w rozumieniu obowiązujących przepisów, ale gromadzenie odpadów w opisanych sytuacjach wymaga należytego zabezpieczenia środowiska, gdyż istnieje realne ryzyko gromadzenia większej ilości odpadów, niż tylko zgromadzone na wypadek wyjątkowych sytuacji przedstawionych przez inwestora. Gromadzenie odpadów na placu wiąże się też z dodatkowym ryzykiem polegającym na obecności odpadów niebezpiecznych. W proponowanym systemie przyjmowania odpadów przewiduje się kontrolę ilościową, jakościową i "pochodzenia odpadów." O ile kontrola ilościowa jest łatwa do przeprowadzenia, o tyle kontrola jakościowa może budzić wątpliwości. Przewiduje się montaż detektorów substancji promieniotwórczych ale eliminacja innych odpadów niebezpiecznych nie jest przewidywana. W punkcie 2 decyzji stwierdzono, że odpady niebezpiecznie będą gromadzone w przystosowanych opakowaniach, pojemnikach lub zbiornikach a odpady awaryjne przeznaczone do unieszkodliwiania, gromadzone na placu lub kwaterze sezonowania żużla. Dominująca część odpadów będzie pochodzić z bezpośredniej zbiórki tzw. jednopojemnikowej, zatem skład takich odpadów może być bardzo różnorodny i zwierać odpady niebezpieczne. W tych okolicznościach gromadzenie odpadów na placu, nawet bez zamiaru tworzenia typowego składowiska wymaga stworzenia warunków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu na środowisko i oceny czy proponowane podczyszczanie ścieków będzie wystarczające.

Dodatkowo autorzy raportu stwierdzili, że na terenie potencjalnej lokalizacji inwestycji nie były prowadzone żadne badania i pomiary stanu środowiska, które należy wykonać przed lokalizacją przedsięwzięcia w ramach koniecznej do opracowania dokumentacji geologicznej wód podziemnych, gleb i ziemi (str. 131 uzupełnienia raportu). Oznacza to tym samym brak badania oddziaływania przedsięwzięcia na wody i badania tła zanieczyszczeń oraz kumulatywnego negatywnego oddziaływania na środowisko. W części 4.4. raportu obejmującego opis warunków hydrologicznych autorzy raportu stwierdzają, że chemizm wód gruntowych poziomu czwartorzędowego wskazuje zanieczyszczenie pochodzenia antropogenicznego, związane z działalnością przemysłową. Opierając się na badaniach z 2007 r., z których wynika, że wody podziemne pod względem fizyko - chemicznym posiadają pozaklasową jakość spowodowaną przez ponadnormatywną obecność stężeń ołowiu oraz azotanów, autorzy raportu, zaznaczają, że wyniki pochodzą z terenu odległego o 2 km i nie można stwierdzić, że są reprezentatywne dla przedmiotowego terenu (str. 134 uzupeł. Raport.). Wymagają one wyjaśnienia przez odpowiednie badania.

W tych okolicznościach aktualne są zarzuty w przedmiocie nienależytej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na wody gruntowe i cały system hydrologiczny w związku z wykorzystaniem wody do oczyszczania spalin i składowaniem odpadów z przeznaczeniem do spalenia i powstałych w wyniku spalenia, następnie gromadzonych na placu. Analiza wymaga połączenia z tłem – istniejącym zanieczyszczeniem wód. Wpisuje się to w realizację celów Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60 WE polegającej na ograniczeniu zanieczyszczeń u źródła. Należy też zaznaczyć, że w pobliżu znajdują się studnie i ujęcia wody pitnej. Inwestycja ma powstać na wzniesieniu moreny czołowej o wysokości 70 m.n.p.m. Brak rzetelnej analizy zagrożeń w związku ze spływem wód, stanowi poważny brak niezbędnych ustaleń.

Z tych względów przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceni oddziaływanie zamierzenia na:

- powietrze, gdy wolą inwestora będzie budowa emitora ponad przyjęte w raporcie 40 m nad poziomem terenu, a więc gdy zamierzenie będzie odpowiadało warunkom podanym w treści zaskarżonej decyzji, przyjmującej, że wysokość emitora będzie nie mniejsza niż 40 m, co oznacza, że może być wyższa. Jeśli inwestor nie będzie zamierzał budować emitora ponad 40 m a w granicach, które nie zmienią zbadanego obrazu wpływu inwestycji na środowisko, powinno to odpowiednio do zakresu analizy znaleźć odzwierciedlenie w decyzji,

- warunki hydrologiczno - geologiczne, gdyż takiej analizy zabrakło a wskazywane przeniesienie jej na etap późniejszy, godzi w obowiązujące regulacje prawne, ocenione w duchu prowspólnotowej wykładni,

- oraz dokona analizy oddziaływania i sposobów zapobiegania skutkom gromadzenia odpadów oczekujących na spalenie i po spaleniu, stosując pomocniczo kryteria dla składowisk odpadów lub wskaże na takie sposoby zabezpieczenia, które nie będą zagrażały głównie środowisku wodnemu.

Podane elementy należy odnieść do wpływu na pobliski obszar Natura 2000 w kontekście zapisów Dyrektywy Ptasiej i Siedliskowej.

Przedłożony raport oddziaływania na środowisko wskazuje, że bez względu na przyjętą metodę unieszkodliwiania odpadów nie będzie negatywnego oddziaływania na środowisko. Założenie to oparto przede wszystkim na danych dotyczących europejskich instalacji. Z raportu nie wynika jednak czy przyjmowane do porównań instalacje miały podobnie określony zakres ilościowy przerobu odpadów (unieszkodliwiania), czy opierały się także na 2 liniach, czy przyjmowane do spalania odpady były uprzednio segregowane, czy pochodziły głównie ze zwykłej zbiórki. W tych okolicznościach przedstawiony argument odnoszący się do porównania instalacji nie przekonuje.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że z zasady charakter przedsięwzięcia kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wynika to wprost z § 20 ust. 1 pkt 40 rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. , Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W tych okolicznościach przyjęcie, że każda tego typu instalacja nie oddziałuje negatywnie na środowisko jest mało wiarygodne.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia prawa przez nie zaliczenie przedsięwzięcia do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. Dyrektywy I i II z Seveso (dyr. Rady 96/82/WE z 9 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważanych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi zmieniona dyrektywą 2003/105) nie zawierają normy o charakterze bezpośrednim, która byłaby naruszona przez dokonaną przez organ ocenę. Nie zostały również naruszone regulacje krajowe w tym przedmiocie (rozporządzenie Ministra Gospodarki z 9 kwietnia 2002 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz. U. Nr 58, poz. 535). Z przeprowadzonej analizy nie wynika, by emitowane substancje kwalifikowały zakład do zakładu o ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej. Nie jest to bowiem spalania odpadów niebezpiecznych.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut o wadliwym przyjęciu braku potrzeby utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Art. 135 POŚ określa warunki kwalifikujące do utworzenia tego typu zakładu. W rozpoznawanej sprawie przewidywana instalacja nie wymaga tego typu kwalifikacji.

Odnosząc się do zarzutu w sprawie oddziaływania na kompleks [...] to nie jest on objęty ochroną konserwatorską, nie jest wpisany do rejestru zabytków ani nie jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenu przeznaczonego pod inwestycję. Nie ma więc podstaw do kwestionowania opinii miejskiego Konserwatora Zabytków.

Przedwczesne są zarzuty dotyczące budowy drogi dojazdowej i skutków tej budowy dla środowiska. Droga dojazdowa do trasy S-10 nie jest objęta przedmiotem tej sprawy.

Skarżący kwestionowali też właściwość organu wydającego decyzję. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 46a ust. 7 pkt 4 POŚ nawet dla przedsięwzięć realizowanych przez gminę decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent, w którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane. Tym bardziej w ocenie Sądu nie ma kolizji, gdy inwestorem jest odrębny podmiot prawa - spółka prawa handlowego posiadająca osobowość prawną.

Zarzucono też zastosowanie błędnej podstawy prawnej w postępowaniu uzgodnieniowym z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. W sytuacji gdy treść uzgodnienia i warunki uzupełnienia raportu określono zgodnie z obowiązującymi przepisami, wyłącznie podanie wadliwej podstawy prawnej nie dyskredytuje wyników tego postępowania.

W myśl zawartej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, zadaniem organów administracji jest działanie na podstawie przepisów prawa i podejmowanie wszelkich kroków zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. Przepis nie określa hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania konfliktu między nimi. Należy zatem przyjąć, iż są to interesy równorzędne. Wyrażona w art. 7 Kpa zasada postępowania administracyjnego odnosi się w równorzędnym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych służących do załatwienia sprawy.

Z uwagi na podane powyżej naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.