Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1276/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uchylającą w całości z dniem [...] listopada 2008 r. decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] przyznającą J. G. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2008 r. bezterminowo i orzekającą o odmowie przyznania w/w świadczenia.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] lutego nr [...] Prezydent W. we wznowionym postępowaniu orzekł o uchyleniu z dniem [...] listopada 2008 r. w całości własnej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. i od tego dnia odmówił przyznania J. G. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że w dacie podjęcia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny J. G. była uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, o czym organ administracji orzekający w sprawie nie wiedział. W uzasadnieniu decyzji wznowieniowej Prezydent wyjaśnił, że stosownie do treści art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. G. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że stosownie do art. 158 ustawy o pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zatem skoro prawo do w/w dodatku z mocy powołanego przepisu jej nie przysługuje, to jest ona uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że jest ono niezasadne. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wskazał na treść art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Wobec czego ustalenie, że dana osoba posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego przesądza o odmowie przyznania tej osobie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Kolegium zauważyło przy tym, iż z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze stycznia 2010 r. jasno wynika, że skarżąca posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. W konsekwencji decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, gdyż przepis powołanego art. 16 ust. 6 wyklucza możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do wspomnianego dodatku. Organ odwoławczy wskazał także na fakt, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie i w granicach przepisów prawa, a zatem organ nie może przyznać świadczenia wbrew wyraźniej treści art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast kwestia faktycznego wypłacania bądź niewypłacania dodatku pielęgnacyjnego pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Powołany przepis stanowi bowiem jedynie o prawie do dodatku pielęgnacyjnego, zaś w niniejszej sprawie bezspornym jest, że J. G. prawo to przysługuje na mocy decyzji ZUS. Odnosząc się do wskazania skarżącej, iż prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało jej "odebrane" przepisem art. 158 ustawy o pomocy społecznej, organ odwoławczy podniósł, że ani organ I instancji, ani Kolegium nie są organami właściwymi w sprawach ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodatek pielęgnacyjny jest dodatkiem do emerytury lub renty, zatem postępowanie w sprawie ustalenia prawa do tego dodatku oraz ustalenia jego wysokości prowadzi organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. W tym stanie rzeczy ani organ I instancji, ani Kolegium nie były uprawnione do orzekania, czy skarżącej przysługuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego, gdyż jak wskazano powyżej takie ustalenie należy do wyłącznej kompetencji organu rentowego. Skoro organ rentowy w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych wydał pisemne zaświadczenie stwierdzające, że skarżąca posiada uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego ustalone decyzją ZUS, to organy rozpatrujące niniejszą sprawę zobligowane były przepisem art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych do odmowy ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis ten stanowi bowiem jednoznacznie, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Uznanie, że organy rozpatrujące wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego są władne orzekać o uprawnieniu do dodatku pielęgnacyjnego mogłoby prowadzić do sytuacji, w której wnioskodawca pobierałby jednocześnie obydwa świadczenia, wbrew wyraźnemu zakazowi kumulacji świadczeń wynikającemu z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wiąże się to z faktem, że ew. ustalenie braku prawa do dodatku pielęgnacyjnego przez organ właściwy w sprawach świadczeń rodzinnych nie wiązałoby organu rentowego, który jest wyłącznie właściwy w zakresie ustalania prawa do dodatku. Zgodnie zaś w art. 19 kpa organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. G., wnosząc o jej uchylenie. Argumenty na poparcie swojego stanowiska przedstawiła w obszernym uzasadnieniu skargi. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj: art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała ustawowa przesłanka wykluczająca przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego

2. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj art. 16 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 75 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), jak i art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię polegającą na niczym nieuzasadnionym twierdzeniu, iż każda osoba przebywająca w domu pomocy społecznej jest osobą uprawnioną do dodatku pielęgnacyjnego, a zatem pozbawioną prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, jak i poprzez pominięcie treści art. 158 ustawy o pomocy społecznej w związku ze stwierdzeniem, iż Kolegium nie jest uprawnione do badania prawa strony do dodatku pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu 19 sierpnia 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe skarżącej, przy którym przedłożyła ona pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], w którym Zakład jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na to, iż skierowanie skarżącej do domu pomocy społecznej wydane zostało przed 1 stycznia 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte z urzędu i dotyczyło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. przyznającą J. G. świadczenie w formie zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...] listopada 2008 r. bezterminowo.

Materialno-prawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy art. 16, art. 20 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z tym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 5 oraz ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje on osobie, która ukończyła 75 lat. Nie przysługuje on jednak osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie oraz osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ jest ona uprawniona do otrzymywania dodatku pielęgnacyjnego, czyli zachodzi sytuacja określona w art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) wyłączająca prawo skarżącej do tego świadczenia. W świetle zebranych w sprawie materiałów dowodowych takie stanowisko organów uznać należy za co najmniej przedwczesne i nieznajdujące aktualnie oparcia w materiale dowodowym.

Zgodnie z obecną treścią art. 75 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. z 2009 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4, który stanowi, że osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Pamiętać należy, że z dniem 1 maja 2004 r. wszedł w życie art. 139 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. z 2008 r. Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.) zmieniający brzmienie art. 75 ust. 4 - z placówek, o których mowa w omawianym przepisie wyłączono wówczas domy pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z art. 158 ustawy o pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej, skierowanym tam przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

Dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny są częstokroć mylone ze względu na podobieństwo nazw, mimo że są to świadczenia rodzajowo odmienne. Dodatek pielęgnacyjny ma bowiem charakter ubezpieczeniowy, a zasiłek pielęgnacyjny ma charakter pomocowy. Z rozróżnieniem tym związane są dwie odrębne podstawy prawne dla ewentualnego nabycia uprawnień do tych świadczeń. W przeszłości, przy zbiegu prawa do dodatku pielęgnacyjnego z prawem do zasiłku pielęgnacyjnego wypłacano jedno świadczenie wybrane przez uprawnionego (wyrok SN z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. akt II UKN 371/98, publ. OSNAPiUS 2000, nr 3, poz. 120). Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o zasiłkach rozstrzygał, że w razie zbiegu wypłacać powinno się dodatek pielęgnacyjny (finansowany z funduszu rentowego w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Obecnie sytuacja zbiegu jest niemożliwa (zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego). W piśmiennictwie podkreśla się, że "dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, uznanej za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, jak również osobie, która ukończyła 75 lat. O dodatek nie mogą się ubiegać osoby przebywające w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, chyba że przebywają poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Należy dodać, że do dnia wejścia w życie komentowanej ustawy [o pomocy społecznej], przedmiotowe świadczenie nie należało się również pensjonariuszom domów pomocy społecznej (zob. Komentarz do art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.09.175.1362), [w:] I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, wyd. ABC, 2009, wyd. II.). Od dnia 1 stycznia 2004 r. omawiany dodatek przysługuje mieszkańcom domów pomocy społecznej, skierowanym do nich po dniu 1 stycznia 2004 r. oraz pensjonariuszom ponadgminnych domów skierowanych przed tą datą i przebywających poza placówką więcej niż 2 tygodnie w miesiącu (art. 158 ustawy o pomocy społecznej).

Przenosząc powyższe wyjaśnienia na grunt rozpatrywanej sprawy podkreślić przede wszystkim należy, że poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie (tak samo jak i organów pomocy społecznej wydających zaskarżone decyzje) pozostaje możliwość kontroli prawidłowości ewentualnych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznających dodatek pielęgnacyjny, jak i decyzji o zawieszeniu jego wypłaty (których brak jest niestety w aktach administracyjnych sprawy). Pomijając zatem z tego powodu ocenę poprawności samych ewentualnych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazać należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę, że w sprawie zmienił się dwukrotnie stan prawny (najpierw wszedł w życie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a następnie art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej), natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych sam przyznał, że wstrzymał wypłatę dodatku pielęgnacyjnego z powodu przebywania skarżącej w domu pomocy społecznej. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca przebywała w domu pomocy społecznej już od 1994 r. (decyzja Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 1994 r. nr [...] powołana w skardze), a mimo to organy nie wyjaśniły nawet kwestii, czy skarżącej został faktycznie przyznany dodatek pielęgnacyjny, czy go pobierała i czy wypłata tego dodatku została wstrzymana - jeśli tak, to od jakiej daty. Przy czym zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 103-105 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawieszenie prawa do świadczenia będące podstawą wstrzymania jego wypłaty (art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy) nie ma zastosowania do dodatku pielęgnacyjnego. Wstrzymanie wypłaty dodatku mogło więc nastąpić jedynie, gdyby prawo do dodatku ustało lub nie istniało (art. 134 ust. 1 pkt 4 tej ustawy), gdyż inne przyczyny z ust. 1 art. 134 nie miały w tym przypadku zastosowania. Nadto zauważyć należy, iż organy nie wskazały w swoich orzeczeniach na konkretne decyzje ZUS dotyczące przyznania skarżącej dodatku pielęgnacyjnego bądź jego wstrzymania. Organy powołały się jedynie na informację zawartą w piśmie ZUS ze stycznia 2010 r., iż skarżącej przysługuje uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego. Przy czym skarżąca podkreśla w skardze, że nie pobiera ani nigdy nie pobierała takiego dodatku.

W tej sytuacji ustalając prawo skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego organy orzekające stosując normę kolizyjną z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych powinny były przede wszystkim w sposób niewątpliwy ustalić, czy aktualnie uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego nadal istnieje. W szczególności organy orzekające winne były dokonać oceny wpływu na uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, ustalone w decyzji sprzed 2004 r., przedstawionej powyżej zmiany stanu prawnego oraz faktu wstrzymania wypłaty tego dodatku. Pogłębiona analiza była niezbędna zwłaszcza wobec faktu, że jak wynika z art. 134 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje na podstawie decyzji, która winna wskazywać przyczynę wstrzymania wypłaty świadczenia, a w niniejszej sprawie w aktach administracyjnych brak jest takiej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że jeśli po uzupełnieniu w tym zakresie materiału dowodowego okazałoby się, że przyczyną wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego było ustanie do niego prawa lub fakt, że prawo do dodatku w ogóle nie istniało, to nie sposób byłoby uznać, że skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego, mimo wydania decyzji o jego przyznaniu. Oznacza to, że rozpatrując niniejszą sprawę organy orzekające wskazały tylko na fakt uprawnienia skarżącej do przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego, pominęły natomiast w całości ustalenie, czy uprawnienie to istnieje i czy zostało skarżącej w ogóle przyznane, jak również czy dodatek taki jest przez skarżąca pobierany, czy też wypłata tego dodatku została wstrzymana. O fakcie tym nie może bowiem świadczyć wyłącznie ogólnikowa informacja ZUS o istnieniu uprawnienia skarżącej do przyznania jej dodatku pielęgnacyjnego.

Na brak uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego w chwili obecnej może także wskazywać treść art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. z 2008 r. Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.). Na mocy tego przepisu, zgodnie z wolą ustawodawcy dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w ponadgminnym domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Oznacza to, że dodatek pielęgnacyjny przysługuje mieszkańcom domów pomocy społecznej, skierowanym do placówek od dnia 1 stycznia 2004 r. oraz pensjonariuszom ponadgminnych domów skierowanym przed tą datą i przebywającym poza placówką więcej niż 2 tygodnie w miesiącu. Jak zaś wynika z akt sprawy skarżąca została skierowana do domu pomocy społecznej w 1994 r. a zatem przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zatem na mocy tego przepisu (o ile nie przebywa poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu) została ona z mocy ustawy pozbawiona prawa do dodatku pielęgnacyjnego. W takim zaś przypadku brak jest podstaw prawnych, w ocenie Sądu orzekającego, aby organy orzekające bez wnikliwej i dogłębnej analizy konkretnej sytuacji prawnej w każdej indywidualnej sprawie powoływały się na przepis art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jako podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Dodatkowo zwrócić jeszcze należy uwagę, że z faktu przebywania skarżącej w domu pomocy społecznej potencjalnie może wynikać jeszcze jedna negatywna przesłanka do uzyskania przez nią zasiłku pielęgnacyjnego, wynikająca z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego wynika bowiem, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd w niniejszym składzie podziela jednak pogląd zamieszczony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1352/08 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym "aby można było uznać, że skarżący przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, to dom pomocy społecznej, w którym przebywa, winien mu zapewnić nieodpłatne pełne utrzymanie. Decydujące znaczenie ma tutaj zwrot "nieodpłatne pełne utrzymanie". Wynika to z definicji pojęcia "instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie", zawartej w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych." W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, skarżąca ponosi częściowo koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, a więc nie przebywa w domu pomocy społecznej, który zapewnia nieodpłatne pełne utrzymanie i tylko z tego powodu organy orzekające nie mogą odmówić jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości wszczęcia i przeprowadzenia kwestionowanego postępowania dotyczącego ustalenia prawa skarżącej do pomocy w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Wobec stwierdzenia, że kontrolowane postępowanie nie wyjaśniło powstałych wątpliwości, Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły dokładnie sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które to naruszenie poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności związanych z możliwością ustania prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę we wznowionym postępowaniu zasadności wniosku skarżącej i prawidłowe uzasadnienie zapadłego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ I instancji dołączy do akt sprawy ewentualną decyzję, która będzie potwierdzała fakt oraz datę przyznania skarżącej uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. Ponadto organ ustali, czy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego dla skarżącej, a jeśli tak, to kiedy i z jakiej przyczyny wypłata ta została wstrzymana. Na tej podstawie organ dokona oceny, czy okoliczności te mogą świadczyć o ustaniu bądź nieistnieniu prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego. W przypadku gdyby okazało się, że wstrzymanie wypłaty dodatku pielęgnacyjnego miało jedynie charakter działań faktycznych, a decyzja w tym zakresie nie została wydana, organ orzekający o zasiłku pielęgnacyjnym będzie zobowiązany we własnym zakresie ustalić, co wynika z obecnego stanu prawnego i faktu wstrzymania wypłaty dodatku dla uprawnienia skarżącej do dodatku, czyli dokona na gruncie art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych oceny, czy obecnie zachodzi negatywna przesłanka do ustalenia skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, mając na względzie treść art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Ponadto ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zajmie stanowisko co do nadesłanego przez skarżąca oświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz stanowiska Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r., z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że w ocenie tych organów, skarżącej nie przysługuje dodatek pielęgnacyjny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.