Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 431/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 7, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. J. i S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę własności gruntu zajętego pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących T. J. i S. J. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z [...]listopada 2014 r. stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W., Dzielnica B., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod część ulicy [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister przedstawił następujący stan sprawy.

Pismem z 13 kwietnia 2010 r. Urząd W. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W., Dzielnica F., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod część ulicy [...].

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej: Przepisy wprowadzające – decyzją z [...] marca 2013 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości opisanej powyżej.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli T. S. i S. J. podnosząc, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna działka nie była faktycznie zajęta pod drogę publiczną.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...]lipca 2013 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda nie zgromadził materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby stwierdzić, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była faktycznie zajęta pod drogę publiczną, a tym samym, że zostało wykazane spełnienie przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2014 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W., Dzielnica B., obręb [...]oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ulicy [...].

T. J. i S. J. wnieśli odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r. kwestionując ustalenia dotyczące władania publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością oraz zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że zgodnie z art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

- była zajęta pod drogę publiczną,

- pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...] o pow. [...] ha, byli T. J. i S. J. na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, co potwierdza treść księgi wieczystej [...], dostępnej w systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych. Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.

Na podstawie uchwały nr [...]Rady Narodowej W. z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa stołecznego [...]do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. U. Woj. [...] Nr [...] poz. ) ulica [...] w W. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Przepisów wprowadzających dotychczasowe drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi z dniem 1 stycznia 1999 r.

Obszar zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych). O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej.

W aktach sprawy znajdują się: kopia mapy zasadniczej, której aktualność (w zakresie istniejącej sytuacji terenowej i urządzeń podziemnych) w granicach A-B-C-D-A na dzień 25 września 1987 r. została potwierdzona przez uprawnionego geodetę, kopia mapy - załącznika do protokołu ZUD Nr [...] - arkusz 7 z 3 września 1993 r. oraz mapa sytuacyjna wg wykazu powierzchni z projektowanym podziałem, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]grudnia 2007 r. i zaewidencjonowana pod nr KEM [...]. Ponadto w aktach sprawy znajduje się opinia geodezyjna, sporządzona przez uprawnionego geodetę A. G. w dniu 24 kwietnia 2015 r., w której dokonano porównania ww. dokumentów dotyczących działki nr [...].

Z treści powołanej opinii geodezyjnej wynika, że ogrodzenie posesji przy ul. [...] w W. od roku 1987 co najmniej do roku 2007, od strony ulicy nie uległo żadnym przesunięciom oraz że część nieruchomości oznaczona jako dawna działka [...]od strony ul. [...]znajduje się poza istniejącym ogrodzeniem. Z metryki odcinka ul. [...]wynika, że szerokość ulicy wynosi [...]m, natomiast szerokość jezdni wynosi [...] m. Z kopii ww. map wynika z kolei, że szerokość ulicy [...] na wysokości posesji N [...], od ogrodzenia tej posesji do ogrodzenia nieruchomości po przeciwnej stronie ulicy wynosi ok. [...] m. Usytuowanie istniejącego od co najmniej 1987 r. ogrodzenia posesji przy ul. [...]oraz założona w dniu 8 grudnia 1995 r. metryka tej ulicy, pozwalają stwierdzić, że grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...]ha z obrębu [...], stanowiący część działki [...], w dniu [...]grudnia 1998 r. zajęty był pod drogę publiczną.

W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego. Zatem przez zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2002 r., I SA 1441/00, LEX nr 137831).

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie potwierdza, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną.

Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 Przepisów wprowadzających jest władanie publicznoprawne. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, dla udowodnienia władania należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok NSA z 14 listopada 2008 r., I OSK 1471/2007, LexPolonica 1972653). Udokumentowanie władania powinno polegać na wskazaniu konkretnych faktów, zdarzeń oraz okoliczności. Podstawę do wykazania spełnienia bądź nie przesłanki władania publicznego, mogą stanowić:

- umowy, zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi;

- rachunki i faktury za wykonanie ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi;

- umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r.;

- dowód z zeznań świadków, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r.;

- dowód z zeznań właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się powyżej opisana metryka ulicy [...]w W., sporządzona w dniu 8 grudnia 1995 r., z której wynika, że kapitalny remont ww. ulicy odbył się w 1989 r., a ponadto w pasie drogowym znajdują się urządzenia inżynierskie - gaz, przewody telekomunikacyjne, przewody elektroenergetyczne oraz latarnie. Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.), także w brzmieniu obowiązującym w dacie 31 grudnia 1998 r., zaopatrzenie w energię elektryczną, wodę oraz gaz należy do zadań własnych gminy. Wykonując te zadania, o czym świadczą urządzenia do tego przeznaczone, gmina musiała faktyczne władać ul. [...] (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2010 r. I SA/Wa 2059/09).

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że władanie nieruchomością zostało wykazane w sposób należyty. Zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. i S. J. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 77 § 4 w związku z art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ nie dokonał dokładnej, rzetelnej oceny stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. i wydał dla nich decyzję niekorzystną, pozbawiając ich możliwości uzyskania od W. odszkodowania za zabraną część działki pod wybudowany w 2014 r. ciąg pieszo-jezdny w granicach istniejących ogrodzeń. Organ oparł się tylko na mapach, które są im znane i z których wynika, że ul. [...] była 3 m pasem, do którego przylegała ich działka oraz opinii geodezyjnej z 2015 r. określającej aktualny stan ulicy i wyroku NSA dot. innej jednostkowej sprawy, które nie są dokumentami, na podstawie których można określić kto sprawował faktyczne władztwo nad działką nr [...] o pow. [...] ha na dzień 31 grudnia 1998 r. a jedynie źródłami, które mogą uprawdopodobnić lub zinterpretować pewien stan. Minister w zaskarżonej decyzji w żadnym punkcie nie odniósł się do rzeczywistych dokumentów, np. pisma Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w Dzielnicy B. z 5 lutego 2004 r. wskazującego na konieczność wykupienia od skarżących części ich działki nr [...] o pow. ok. [...] ha. Kierując takie pismo również do innych sąsiadów organ doskonale wiedział, kto sprawował faktyczne władztwo nad obecną działką nr [...] (zał. nr 1, 2, 3). Skarżący podkreślili, że korzystali z tej części działki znajdującej się przed ogrodzeniem do parkowania własnych samochodów (prowadzili wówczas firmę transportową). Działka była przez skarżących utwardzona płytami betonowymi pozostałymi po budowie ich domu. Płacili za nią podatki, wykonywali roboty konserwacyjne, prace porządkowe, sprzątali ją i odśnieżali. Ze względu na fakt, że ul. [...] była wówczas bardzo wąska, część naszej działki przed ogrodzeniem służyła im jako parking dla samochodów. Nie odbywał się tam ruch publiczny. Gmina W. pozostawiła ten odcinek ul. [...] samemu sobie i nie interesowała się nim. Nawet utwardzenie trzymetrowej wówczas ulicy oraz budowa wodociągu odbyła się z inicjatywy mieszkańców i z ich udziałem finansowym.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 następuje wówczas, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. zostały spełnione łącznie trzy przesłanki: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego oraz brak prawa własności nieruchomości po stronie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (wyrok NSA z 4 lutego 2013 r., I OSK 532/12, LEX nr 1356999). W rozumieniu tego przepisu termin "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. (wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2013 r., I SA/Wa 1843/12, LEX nr 1321355).

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (wyrok SN z 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7/83).

Przepis art. 80 k.p.a. nie wyznacza organowi administracji publicznej merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co skłania doktrynę i orzecznictwo do wniosku, że przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów. Jest ona przeciwieństwem legalnej (formalnej) teorii dowodowej, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest związany przepisami prawa co do przyjęcia za miarodajne lub odrzucenia niektórych dowodów oraz przyznania pewnym dowodom wyższej mocy dowodowej przed innymi. (A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 470).

Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Tym wymaganiom procesowym organy w niniejszej sprawie w pełni nie sprostały. Za poprawne należy uznać jedynie ustalenia organów o zaliczeniu ulicy [...] do dróg publicznych i o stanie prawa własności działki nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Jeśli zaś chodzi o władztwo publicznoprawne nad sporną częścią nieruchomości (a w okolicznościach tej sprawy pośrednio także o zakres zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną) organy nie odniosły się bowiem w żaden sposób do twierdzeń skarżących, z których wynika, że to oni przed dniem 31 grudnia 1998 r. sprawowali władztwo nad częścią nieruchomości oznaczoną obecnie jako działka nr [...].

Skarżący nie przeczą, że sporna część nieruchomości (obecnie oznaczona jako działka nr [...]) pozostawała poza ogrodzeniem pozostałej części ich nieruchomości (działki nr [...], obecnie nr [...]). Rzecz jednak w tym, że zdaniem skarżących utwardzenia obecnej działki nr [...] dokonali sami skarżący (płytami pozostałymi po budowie domu) i to oni wykorzystywali tę część nieruchomości do parkowania własnych pojazdów (prowadzili wówczas firmę transportową). Jeśli okazałoby się, że stworzone w ten sposób miejsce do parkowania pojazdów nie było ogólnodostępne (co jest warunkiem uznania drogi za publiczną – zob. art. 1 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika, że zgodnie z przeznaczeniem z drogi publicznej "może korzystać każdy"), a służyło wyłącznie skarżącym, jako właścicielom nieruchomości, to nie można byłoby uznać, że był to element pasa drogowego w postaci parkingu (również w znaczeniu zajętości pod drogę publiczną), a nasuwałoby też wątpliwości, czy wykonywane było władztwo publiczne nad tym obszarem.

Wątpliwości – w odniesieniu do owego władztwa publicznego – wiążą się nie tylko z tym, kto dokonał utwardzenia działki nr [...] i kto taką "infrastrukturę" wykorzystywał, ale również z tym, jakie inne urządzenia techniczne i kiedy zostały wykonane w obszarze oznaczonym jako działka nr [...]. Skarżący twierdzą bowiem (o czym świadczy pismo złożone na rozprawie i wyjaśnienia do protokołu rozprawy odbytej w dniu 29 lipca 2016 r.), iż media w ulicy (woda, gaz) przeprowadzono dopiero w latach 2005 – 2010, a urządzenia telekomunikacyjne i służące do oświetlenia ulicy przebiegały po drugiej jej stronie (nie po działce skarżących). Te same okoliczności skarżący podnosili także w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a do czego organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł.

Powyższe twierdzenia skarżących mają istotny wpływ na ustalenia dotyczące tego, jakie elementy pasa drogowego istniały na spornej części nieruchomości w relewantnej dacie 31 grudnia 1998 r., a także na ustalenia dotyczące władztwa nad sporną nieruchomością. Tymczasem ustaleń w tych dwóch zakresach (odnośnie dwóch przesłanek wywłaszczenia z mocy prawa) organ dokonał wyłącznie na podstawie innych dowodów (metryki drogi, map geodezyjnych), nie konfrontując ich z twierdzeniami strony i nie przeprowadzając dowodów mogących potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom skarżących (np. z zeznań świadków, z przesłuchania strony lub innych). Takie postępowanie organów narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (o czym była mowa wyżej), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podkreślono bowiem w wyroku NSA z 26 czerwca 2014 r., I OSK 2911/12, "zakres przestrzennego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie musi zostać wykazany przy pomocy dokumentów geodezyjnych precyzujących jej granice. Można to uczynić korzystając także z innych źródeł dowodowych, aniżeli dokumenty geodezyjne" (LEX nr 2005795). Jeśli nawet mapy geodezyjne odwzorowujące stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, stworzone przez geodetów post factum (po relewantnej dacie) uznać za dowody z dokumentów (art. 76 § 1 k.p.a.), co może budzić wątpliwości z uwagi na to, że do zakresu działania geodety nie należy raczej ustalanie stanu zajęcia nieruchomości pod drogę w przeszłości – to nic nie stoi na przeszkodzie, aby przeprowadzać dowody przeciwko dokumentom urzędowym (art. 76 § 3 k.p.a.), jeśli uzasadniają to, jak w tym wypadku, odmienne twierdzenia strony.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że Urząd Miasta W. w piśmie z 5 lutego 2004 r. skierowanym do skarżących (załączonym do skargi) informował, że dla zrealizowania inwestycji ("kompleksowej budowy ulicy") konieczne będzie poszerzenie istniejącej drogi i zwraca się do skarżących z pytaniem, czy możliwe będzie "odstąpienie Miastu części swojej nieruchomości o pow. około [...] m2". Z tego wynika, że Miasto W. jeszcze w 2004 r. nie uważało się za właściciela działki nr [...], czyli pięć lat po wejściu w życie art. 73 Przepisów wprowadzających. Powstaje więc pytanie, co było przyczyną zmiany świadomości Miasta W., co do stanu własności nieruchomości i jakie zdarzenia taką zmianę spowodowały.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie, przedstawione wyżej, poprzez odniesienie się w ponownym postępowaniu dowodowym i przy ocenie dowodów do twierdzeń skarżących i w sposób przekonujący ustosunkuje się do przesłanek wywłaszczenia z mocy prawa, o jakich była mowa w rozważaniach sądu.