Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1169/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Rosenthaler Kadarka zgłoszony przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., skarżącą w niniejszej sprawie.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] października 2004 r. skarżąca zgłosiła do Urzędu Patentowego w celu uzyskania prawa ochronnego znak towarowy ROSENTHALER KADARKA przeznaczony do oznaczania: napoje alkoholowe z wyłączeniem piwa, wino, likiery, alkohole destylowane, wyroby spirytusowe.

Po przeprowadzeniu badań Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony znak towarowy jest podobny w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej do znaku towarowego ROSENTHALER KADARKA zarejestrowanego pod numerem [...] z pierwszeństwem od dnia [...] września 1999 r. na rzecz V. AD przeznaczonego do oznaczania następujących towarów: wino czerwone półwytrawne.

Pismem z dnia [...] października 2007 r. Urząd Patentowy powiadomił Zgłaszającego o zaistniałej przeszkodzie dla udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowe oznaczenie i wyznaczył mu termin na zajęcie stanowiska.

Zgłaszający nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu i podniósł, że nazwa KADARKA jest nazwą szczepu czerwonych winogron, którego uprawa jest rozpowszechniona w Bułgarii, ale także na Węgrzech, i który najprawdopodobniej pochodzi z terenu obecnej Albanii. Również określenie ROSENTHALER wskazuje ściśle na pochodzenie wina z krainy geograficznej: Rozowa Dolina. Zdaniem Zgłaszającego żaden z producentów ani importerów wina nie może zatem rościć jakichkolwiek praw wyłącznych do tych oznaczeń w odniesieniu do win. Jedynym udziałowcem skarżącej, co podniesiono również w ww. piśmie jest bułgarska firma B., której właścicielem jest francuska firma B. SA będąca - pośrednio lub bezpośrednio, właścicielem licznych innych firm - producentów i/lub dystrybutorów napojów alkoholowych zorganizowanych i działających w ramach Unii Europejskiej ( i poza Unią), w tym czterech firm bułgarskich produkujących wino. Ponadto, według skarżącej, jako całość zgłoszony znak różni się od znaku przeciwstawionego kształtem etykiety, układem napisów, liternictwem i kolorystyką i choć w obu znakach pojawia się wizerunek lwa nawiązujący do godła państwowego Bułgarii, to również wygląd i otoczenie tego wizerunku jest odmienny i odróżniamy dla przeciętnego odbiorcy. Nadto skarżąca zadeklarowała gotowość ograniczenia wykazu towarów do wyborów pochodzących z krajów bałkańskich.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 145 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej z 30 czerwca 2003 r. (Dz. U. 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) odmówił udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy.

W uzasadnieniu podniesiono, co następuje:

Istnienie względnej przeszkody udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy o której stanowi art. 132 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stwierdza się łącznie w oparciu o analizę trzech następujących elementów: podobieństwa lub identyczności oznaczeń, podobieństwa lub identyczności towarów do oznaczania których służą porównywane znaki oraz istnienia ryzyka wprowadzenia w błąd wśród odbiorców, dla których przeznaczone są towary lub usługi oznaczane tymi znakami.

Przedmiotowe oznaczenie jest znakiem słowno graficznym "ROSENTHALER KADARKA", w formie, poziomej etykiety otoczonej ramką. Centralne miejsce na etykiecie zajmuje rysunek tarczy herbowej z ciemnym wizerunkiem lwa stojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. Tarcze otacza wieniec otwarty u góry z dwóch gałązek lauru. Poniżej herbu umieszczona jest szarfa. Na zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem słowno graficzny znak towarowy [...] składają się etykieta w czerwonym kolorze, dominującymi elementami słownymi są wyrazy ROSENTHALER KADARKA. Centralne miejsce na etykiecie zajmuje rysunek tarczy herbowej z wizerunkiem lwa stojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. Tarcze otacza wieniec otwarty u góry. Poniżej herbu umieszczona jest tarcza.

Oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się w szczególności poprzez porównanie ich w warstwie wizualnej, brzmieniowej oraz znaczeniowej. W przedmiotowej sprawie występuje podobieństwo w warstwie wizualnej. Urząd nie zakwestionował opinii Zgłaszającego, iż w interesie swobody informowania o istotnych właściwościach towarów, wszyscy uczestnicy obrotu winni być uprawnieni do używania, zgodnie z prawdą, oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W jego ocenie inne elementy porównywanych znaków są jednak bardzo podobne w warstwie wizualnej. Oznaczenia są etykietami, ponad to obydwa oznaczenia maja stylizowane elementy lwa stojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. W obydwu oznaczeniach znajduje się otwarty wieniec a pod tarczą - szarfa. Główne elementy słowne "ROSENTHALER KADARKA" pomimo tego, że są ogólnoinformacyjne, pisane są powiększoną pogrubioną czcionką. Ponadto krój liter wyrazu KADARKA w obu przypadkach jest bardzo podobny. W obydwu znakach wszystkie wymienione elementy są wyróżniające i to właśnie one mogą zostać najłatwiej zapamiętane przez konsumenta. Pozostałe słowne bądź graficzne elementy znaków ze względu na ich wielkość, treść i umiejscowienie nie są równie znaczące w wywieranym przez znak całościowym wrażeniu. Nie ma również znaczenia kształt etykiety.

Ujęte całościowo, ogólne wrażenie wywoływane przez oba oznaczenia jest zatem, w ocenie Urzędu, bardzo zbliżone. Przesądza to o podobieństwie oznaczeń w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Drugą spośród przesłanek odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowych na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej jest podobieństwo lub identyczność towarów, do oznaczania których przeznaczone jest zgłoszone oznaczenie i zarejestrowany wcześniej znak towarowy. Przy ocenie podobieństwa towarów należy brać pod uwagę w szczególności ich naturę, właściwości, krąg odbiorców dla których zostały przeznaczone oraz warunki w jakich są oferowane nabywcom.

Przedmiotowe oznaczenie zgłoszone zostało do oznaczenia: napoje alkoholowe z wyłączeniem piwa, wino, likiery, alkohole destylowane, wyroby spirytusowe. Są to, w ocenie Urzędu towary identyczne lub jednorodzajowe do tych, dla oznaczenia których został zarejestrowany znak [...] a mianowicie wino czerwone półwytrawne. Pomiędzy towarami w znaku zgłoszonym a wskazanymi towarami w znaku zarejestrowanym istnieje, zdaniem Urzędu, ścisła więź podobieństwa. Towary te wytwarzane są bowiem przez przedsiębiorców działających w tym samym sektorze rynku, pozostających ze sobą w konkurencji, a oferowane są podobnej grupie odbiorców w podobnych warunkach. Zachodzi niebezpieczeństwo uznania znaku zgłoszonego za odmianę znaku już zarejestrowanego i tym samym wskazywać może na istnienie związków organizacyjno - prawno - finansowych między przedsiębiorstwami używającymi te znaki. Ograniczenie wykazu towarów do określenia "wina pochodzenia bułgarskiego" nie wyeliminuje, zdaniem Urzędu, kolizji ze znakiem wcześniejszym.

Ostatnią spośród przesłanek decydujących o niedopuszczalności udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej jest istnienie ryzyka wprowadzenia konsumenta w błąd co do pochodzenia towaru.

Ryzyko to należy oceniać globalnie z uwzględnieniem wielu czynników, w szczególności stopnia podobieństwa między porównywanymi oznaczeniami, stopnia podobieństwa towarów lub usług dla których zostały zgłoszone, stopnia dystynktywności porównywanych oznaczeń oraz wszystkich pozostałych czynników istotnych w okolicznościach danej sprawy. Zgodnie z wyrokiem ETS w sprawie Lloyd, C-342/97, prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd jest tym większe im bardziej podobne są towary lub usługi dla których przeznaczone są znaki i im bardziej podobne do siebie są oznaczenia.

Ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów może przybierać dwie postaci. Po pierwsze, konsument może w ogóle nie dostrzec różnicy pomiędzy zapamiętanym, wcześniejszym znakiem towarowym a nowo napotkanym na rynku oznaczeniem i uznać, że ma doczynienia z towarem pochodzącym od uprawnionego do znaku wcześniejszego (bezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd). Po drugie zaś, odbiorca może, co prawda, dostrzec różnice pomiędzy znakami, jednak ze względu na stopień ich podobieństwa oraz stopień podobieństwa towarów na których zostały umieszczone, może stwierdzić, że pochodzą od tego samego podmiotu lub podmiotów ze sobą powiązanych (niebezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd).

Oba oznaczenia będące w przedmiotowej sprawie charakteryzują się, zdaniem Urzędu, tak wysokim stopniem podobieństwa, że nawet w przypadku konsumenta w wysokim stopniu uważnego, przedmiotowe oznaczenie może, zdaniem Urzędu, wprowadzać w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów. Każda osoba nabywająca towary, kieruje się utrwalonym w pamięci, niedoskonałym obrazem znanego znaku towarowego. Zapamiętuje ona elementy najbardziej charakterystyczne i w oparciu o nie dokonuje wyboru towaru. W przedmiotowej sprawie, oba oznaczenia są bardzo podobne w warstwie wizualnej. Podstawową funkcją znaku towarowego jest zaś zapewnianie konsumentowi dostatecznego stopnia pewności, że oznaczany tym znakiem towar pochodzi od jednego, konkretnego producenta. Przedmiotowe oznaczenie, zdaniem Urzędu, ze względu na bardzo znaczące podobieństwo do wcześniejszego, zarejestrowanego znaku ROSENTHALER KADARKA, w związku z istnieniem wysokiego stopnia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów, funkcji tej spełniać nie może.

W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP uznał, że przedmiotowe oznaczenie jest podobne do zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem znaku towarowego ROSENTHALER KADARKA ([...]) i zgłoszone zostało dla takich samych bądź jednorodzajowych towarów i istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów, co w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy skutkuje odmową udzielenia prawa ochronnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżąca wniosła o jej uchylenie i zmianę oceny względnej zdolności ochronnej znaku towarowego ROSENTHALER KADARKA, po rozpatrzeniu i analizie przedstawionych wyjaśnień Zgłaszającego i udzielenie prawa ochronnego na ww. znak towarowy. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy przed podjęciem ostatecznej decyzji, celem umożliwienia stronie złożenia dodatkowych wyjaśnień i materiałów, jakie mogą okazać się niezbędne, a także ewentualnie wprowadzenia dopuszczalnych zmian w dokumentacji zgłoszenia, w tym ograniczenia listy towarów.

Zdaniem strony układ przestrzenny oraz postać graficzna znaku towarowego według zgłoszenia nr [...] jest całkowicie odmienna i oba porównywane znaki towarowe - każdy jako całość, różnią się między sobą silnie w aspekcie wizualnym i nie są do siebie podobne w takim stopniu, aby móc wywołać błąd odbiorcy, w tym błąd skojarzenia.

Elementy wskazane przez Urząd w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2008 r. jako elementy wspólne obecnego znaku towarowego i znaku przeciwstawionego należą do domeny publicznej, na co wskazuje m.in. treść przepisów Unii Europejskiej odnoszących się do oznaczeń win bułgarskich, obowiązujące w krajach członkowskich Unii od momentu przystąpienia Bułgarii do Unii Europejskiej w roku 2007:

• Określenie Rosenthaler jest dostępne dla wszystkich rodzajów win produkowanych w Bułgarii jako nazwa tradycyjna;

• Termin KADARKA wskazuje na szczep winny i pojawia się jako dominujący element słowny także w znaku CLASIC KADARKA, objętym prawem ochronnym nr [...], udzielonym na rzecz firmy niemieckiej;

• wizerunek lwa w widoku z boku, na dwóch tylnych łapach nawiązuje do godła Bułgarii i pojawia się w licznych modyfikacjach graficznych na etykietach większości bułgarskich napojów alkoholowych, przy czym jego obecność w tych znakach nie uchybia przepisom o ochronie godeł państwowych Państw-Stron Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej.

Odmienny - poziomy układ obecnego znaku towarowego, zastosowanie różnej wielkości czcionki dla elementów słownych ROSENTHALER i KADARKA, otoczenie sylwetki lwa wieńcem laurowym, nie zaś winnymi gronami, odmienne ukształtowanie szarfy w narodowych barwach Bułgarii sprawiają, zdaniem strony, że obecny znak może być z łatwością odróżniony przez średnio uważnego odbiorcę od znaku przeciwstawionego, nawet gdy jest stosowany w odniesieniu do towarów takich samych lub podobnych do towarów wskazanych w przeciwstawionym prawie ochronnym.

Jednocześnie, niewyróżniający charakter elementów wspólnych obu znaków wyklucza błąd odbiorców, w tym błąd skojarzenia, podobnie, jak takiego błędu nie powoduje obecność członu CHARDONNAY w znakach chronionych w Polsce na rzecz różnych osób z różnych krajów świata, bądź członu CUKIER w ponad 22 znakach chronionych w Polsce na rzecz różnych, niepowiązanych ze sobą wytwórców cukru.

Skarżąca podniosła przy tym, że z uwagi na treść prawa ochronnego na znak towarowy, którego istotą jest uprawnienie do zakazania osobom postronnym posługiwania się oznaczeniem takim samym lub podobnym dla identycznych lub podobnych towarów, odmowa udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy według zgłoszenia nr [...] na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp z uwagi na istnienie wcześniejszego prawa ochronnego nr [...] spowoduje, w jej ocenie, obiektywnie nieuzasadnione wzmocnienie prawa ochronnego nr [...], udzielonego mimo podobieństwa do jeszcze wcześniejszych znaków towarowych objętych prawami ochronnymi nr [...],[...] i [...], wynikającego z obecności wspólnych nie wyróżniających elementów słownych i graficznych.

Wzmocnienie prawa ochronnego nr [...] jest nieuzasadnione z uwagi na fakt, że w treści decyzji z dnia [...] marca 2008 r. wskazano jedynie na zbieżność elementów należących do domeny publicznej występujących w obecnym znaku i w znaku przeciwstawionym, w zakresie których Uprawniony z przeciwstawionego prawa ochronnego nr [...] nie ma żadnych uprawnień właścicielskich.

Wydanie decyzji o odmowie udzielenia ochrony na znak ROSENTHALER KADARKA nastąpiło zatem, zdaniem strony, wbrew orzecznictwu i praktyce UP RP zilustrowanej wyżej przywołanymi przykładami znaków towarowych o tej samej warstwie słownej i zbliżonej warstwie graficznej, a także znaków słownych z innymi opisowymi elementami CHARDONNAY i CUKIER, których obecność w znakach towarowych nie wyklucza ochrony tych znaków na rzecz różnych uczestników obrotu dla takich samych lub podobnych towarów.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Urząd Patentowy RP poinformował stronę o nieuwzględnieniu jej wniosku o przeprowadzenie rozprawy z uwagi na brak przesłanek z art. 89 § 2 kpa w zw. z art. 244 ust. 13 pwp i wyznaczył miesięczny termin na dokonanie przez skarżącą czynności w postaci przedłożenia dodatkowych dowodów lub złożenia dodatkowych pisemnych wyjaśnień. W odpowiedzi strona w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. przedstawiła stanowisko nawiązując do argumentacji podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 245 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Podtrzymując stanowisko wyrażone w ww. decyzji Urząd Patentowy RP podniósł, że im bardziej są podobne towary, tym większa możliwość uznania znaków za podobne do siebie. Obydwa elementy łączą się ze sobą ściśle i przeciętny odbiorca dokonując wyboru towarów, w toku porównywania znaku towarowego (towaru i oznaczenia) nie rozdziela ich. Zakres ochrony prawa z rejestracji znaku towarowego sięga tak daleko, jak sięga granica podobieństwa towaru i oznaczenia przy zestawieniu z innym towarem i oznaczeniem.

Przedmiotowe oznaczenie jest znakiem słowno graficznym "ROSENTHALER KADARKA" w formie poziomej etykiety otoczonej ramką. Centralne miejsce na etykiecie zajmuje rysunek tarczy herbowej z ciemnym wizerunkiem lwa stojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. Tarczę otacza wieniec otwarty u góry z dwóch gałązek lauru. Poniżej herbu umieszczona jest szarfa. Na zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem słowno graficzny znak towarowy [...] składają się etykieta w czerwonym kolorze, dominującymi elementami słownymi są wyrazy ROSENTHALER KADARKA. Centralne miejsce na etykiecie zajmuje rysunek tarczy herbowej z wizerunkiem lwa stojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszcza i wysuniętym językiem. Tarcze otacza wieniec otwarty u góry. Poniżej herbu umieszczona jest tarcza.

Oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się w szczególności poprzez porównanie ich w warstwie wizualnej, brzmieniowej oraz znaczeniowej. W przedmiotowej sprawie występuje podobieństwo w warstwie wizualnej. Oznaczenia są etykietami, ponadto obydwa oznaczenia maja stylizowane "elementy lwa a łojącego lewym bokiem, na tylnych łapach, z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. W obydwu oznaczeniach znajduje się otwarty wieniec a pod tarczą - szarfa. Główne elementy słowne "ROSENTHALER KADARKA" pomimo tego, że są ogólnoinformacyjne pisane są powiększoną pogrubioną czcionką. Ponadto krój liter wyrazu KADARKA w obu przypadkach jest bardzo podobny. W obydwu znakach wszystkie wymienione elementy są wyróżniające i to właśnie one mogą zostać najłatwiej zapamiętane przez konsumenta. Pozostałe słowne bądź graficzne elementy znaków ze względu na ich wielkość, treść i umiejscowienie nie są równie znaczące w wywieranym przez znak całościowym wrażeniu. Nie ma również znaczenia kształt etykiety. Podobieństwo znaków ocenia się bowiem według cech wspólnych, a nie według występujących w nim różnic, bowiem różnice nie wykluczają podobieństwa.

Ogólne wrażenie wywoływane przez oba oznaczenia jest, w ocenie Urzędu bardzo zbliżone, co przesądza o podobieństwie oznaczeń w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Przedmiotowe oznaczenie zgłoszone zostało do oznaczania napojów alkoholowych z wyłączeniem piwa, wino, likiery, alkohole destylowane, wyroby spirytusowe. Są to, w ocenie Urzędu towary jednorodzajowe do tych, dla oznaczenia których został zarejestrowany znak [...] a mianowicie wino czerwone półwytrawne. Pomiędzy towarami w znaku zgłoszonym a wskazanymi towarami w znaku zarejestrowanym istnieje ścisła więź podobieństwa. Towary te wytwarzane są bowiem przez przedsiębiorców działających w tym samym sektorze rynku, pozostających ze sobą w konkurencji, a oferowane są podobnej grupie odbiorców w podobnych warunkach.

Ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów może przybierać dwie postaci. Po pierwsze, konsument może w ogóle nie dostrzec różnicy pomiędzy zapamiętanym, wcześniejszym znakiem towarowym a nowo napotkanym na rynku oznaczeniem i uznać, że ma do czynienia z towarem pochodzącym od uprawnionego do znaku wcześniejszego (bezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd). Po drugie zaś, odbiorca może, co prawda, dostrzec różnice pomiędzy znakami, jednak ze względu na stopień ich podobieństwa oraz stopień podobieństwa towarów na których zostały umieszczone, może stwierdzić, że pochodzą od tego samego podmiotu lub podmiotów ze sobą powiązanych (niebezpośrednie ryzyko wprowadzenia w błąd)

Oba oznaczenia będące w przedmiotowej sprawie charakteryzują się tak wysokim stopniem podobieństwa, że nawet w przypadku konsumenta w wysokim stopniu uważnego, przedmiotowe oznaczenie może, zdaniem Urzędu, wprowadzać w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów. Każda osoba nabywająca towary, kieruje się utrwalonym w pamięci, niedoskonałym obrazem znanego znaku towarowego. Zapamiętuje ona elementy najbardziej charakterystyczne i w oparciu o nie dokonuje wyboru towaru. W przedmiotowej sprawie, oba oznaczenia są bardzo podobne w warstwie wizualnej. Podstawową funkcją znaku towarowego jest zaś zapewnianie konsumentowi dostatecznego stopnia pewności, że oznaczany tym znakiem towar pochodzi od jednego, konkretnego producenta. Przedmiotowe oznaczenie, zdaniem Urzędu, ze względu na bardzo znaczące podobieństwo do wcześniejszego, zarejestrowanego znaku ROSENTHALER KADARKA, w związku z istnieniem wysokiego stopnia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów, funkcji tej spełniać nie może.

Natomiast odnosząc się do argumentu zgłaszającego, który wskazuje na swoje wielorakie powiązania organizacyjne, kapitałowe i handlowe z GRUPĄ B., skupiającą spółki handlowe oraz producentów napojów alkoholowych m.in. z rejonu DOLINY RÓŻANEJ w Bułgarii, Urząd Patentowy RP podniósł, że powiązania kapitałowe, organizacyjne oraz osobowe nie są argumentem za udzieleniem prawa ochronnego na kolizyjny znak towarowy. Bez względu na to jak silne są te powiązania nie zmienia to faktu, że zarówno uprawniony z rejestracji jak również zgłaszający przedmiotowe oznaczenie to dwie różne osoby prawne. Zgodnie z obowiązującym prawem oba podmioty są samodzielnymi przedsiębiorcami i nabywają prawa i obowiązki każdy we własnym zakresie. Prawo ochronne udzielane jest na 10 lat z możliwością przedłużenia, natomiast nie ma gwarancji co do trwałości powiązań między spółkami. Należy mieć na uwadze, że udziały w spółkach kapitałowych są zbywalne i ich stosunki własnościowe mogą się z czasem zmieniać.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła: błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie braku podobieństwa pomiędzy obecnym znakiem towarowym i znakiem przeciwstawionym nr [...], a w konsekwencji także w zakresie kwestii ryzyka błędu odbiorców obecnego znaku ROSENTHALER KADARKA, w świetle wcześniejszego znaku według [...], jak i braku podobieństwa części towarów w obecnym zgłoszeniu nr [...] i w prawie ochronnym [...], to jest naruszenie art. 7, 8 i 77 kpa w zw. z art. 252 pwp; naruszenie prawa procesowego tj. art. 145 ust. 3 pwp wobec braku odmowy udzielenia prawa ochronnego wyłącznie w odniesieniu do części towarów i odmowę na podstawie przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp w związku z istnieniem wcześniejszego prawa ochronnego nr [...] udzielenia prawa ochronnego dla pełnej listy towarów, mimo, że obejmuje ona także towary niepodobne do towarów wskazanych we wcześniejszym prawie ochronnym nr [...]; naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp poprzez jego zastosowanie do błędnie ustalonego stanu faktycznego i błędną wykładnię; a skutkiem tego wydanie błędnej i krzywdzącej decyzji z dnia [...] marca 2010 r. utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak ROSENTHALER KADARKA.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o rozpatrzenie niniejszej skargi w granicach całej sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji, udzielenie prawa ochronnego na podstawie zgłoszenia nr [...] dla pełnej listy towarów i potwierdzenie prawa skarżącej do uzyskania na swoją rzecz prawa ochronnego na ww. znak towarowy co najmniej dla części dla towarów z klasy 33 i w tym zakresie przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia. Wniosła również o zasądzenie kosztów procesu łącznie z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej przy ocenie podobieństwa Urząd Patentowy RP nie dokonał całościowej oceny obu znaków, tj. ogólnego wrażenia jakie na odbiorcy wywołują porównywane znaki i niesłusznie pominął odmienność układu graficznego, kolorystyki, skupiając się na elementach nieodróżniających słownych i graficznych (wśród których za element wyróżniający Urząd Patentowy RP błędnie uznał sylwetkę lwa w układzie zbliżonym do występującego w godle Bułgarii, wielokrotnie obecną w znakach różnych firm bułgarskich oraz firm powiązanych z rynkiem bułgarskim) i nie bacząc na całość kompozycji znaku, decydującą o odmienności ogólnego wrażenia.

Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 7 kpa w związku z art. 252 pwp, sprowadza się, zdaniem strony, w szczególności do zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu Skarżącej - jako Zgłaszającego w postępowaniu w sprawie zgłoszenia nr [...], a zarzut naruszenia przepisów proceduralnych określonych w art. 77 kpa w związku z art. 252 pwp, sprowadza się w szczególności do zarzutu uchybienia obowiązkowi uwzględnienia okoliczności związanych z unieważnieniem praw ochronnych nr [...] i [...], a zwłaszcza argumentów przywołanych w postępowaniu spornym i skutków spowodowanych ich wytoczeniem, które w ocenie Skarżącej przemawiają za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podniosła, iż wcześniejsza praktyka Urzędu Patentowego RP i orzecznictwo z tym związane, wiążą bowiem zarówno Urząd Patentowy RP, jak i uczestników obrotu gospodarczego. Wpisy do rejestru znaków towarowych UP RP, podobnie jak i wykreślenia z tego rejestru, które z mocy domniemania prawnego są wszystkim znane i odpowiednio wskazują lub uchylają prawa skuteczne erga omnes, są elementem systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej i jako takie mogą i powinny być przedmiotem analiz, badań i wnioskowań związanych z możliwymi wyborami oznaczeń przeznaczonych do odróżniania w obrocie gospodarczym towarów i usług jednych przedsiębiorców od podobnych towarów i usług innych uczestników obrotu.

Skarżąca powołała się na przykład dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego RP, wyrażającej się poprzez udzielenie w klasie 33 praw ochronnych na znaki towarowe "Jan III Sobieski" mimo, iż z wcześniejszym pierwszeństwem był dla towarów z tej samej klasy chroniony prawem ochronnym nr [...] znak towarowy SOBIESKI o tym samym odróżniającym i dominującym elemencie słownym SOBIESKI, z uwagi na odmienny kontekst graficzny, w jakim ten element słowny występował. Tym bardziej zatem na ochronę zasługuje obecny znak towarowy według [...], w którym w odmiennym kontekście graficznym występują opisowe elementy słowne ROSENTHALER KADARKA.

Zdaniem skarżącej, Urząd Patentowy RP uchybił wskazanym przepisom proceduralnym także i z tego względu, że przeciwstawiony znak [...] zastrzeżony jest dla węższego wykazu towarów i usług niż obecny znak według zgłoszenia nr [...].

Dla towarów odmiennych od wskazanych w prawie ochronnym [...], takich jak likiery, alkohole destylowane i wyroby spirytusowe, choć należą do tej samej klasy 33, nawet przy prawidłowym przeciwstawieniu znaku wcześniejszego, zastosowanie powinien mieć przepis art. 145 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. Tym bardziej, przepis ten powinien mieć zastosowanie w przypadku braku spełnienia jakichkolwiek przesłanek określonych w art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp, tj. przy braku podobieństwa oznaczeń, braku podobieństwa towarów i braku ryzyka błędu nabywców.

Naruszenie przepisów proceduralnych polega również na niedostatecznym wyjaśnieniu przez Urząd Patentowy RP związków Skarżącej z rynkiem winiarskim w Bułgarii, gdzie funkcjonują spółki z nią trwale powiązane: spółki handlowe i producenci napojów alkoholowych m.in. z rejonu bułgarskiej Doliny Różanej. Jest to okoliczność poboczna, jednakże warta wskazania z uwagi na obszerne omówienie tych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Urząd Patentowy RP nie uwzględnił charakteru tych więzi, ani nie wezwał Skarżącej do uzupełnienia złożonych wyjaśnień, uchybiając tym samym przepisom art. 7 i 77 kpa w związku z art. 252 pwp.

Z tego względu, działanie Urzędu Patentowego RP ma - w ocenie Skarżącej, cechy arbitralności i nie pogłębia zaufania do organów Rzeczypospolitej Polskiej, narusza tym samym zasadę ogólną postępowania administracyjnego, określoną w art. 8 kpa.

Skarżąca, jak podała, nie podzieliła stanowiska Urzędu Patentowego RP, że to na Urzędzie Patentowym RP spoczywa ustawowy obowiązek gwarantowania Uprawnionemu z prawa wyłącznego na znak wcześniejszy, iż nie zostanie zarejestrowany na rzecz innych podmiotów gospodarczych nie tylko taki sam znak towarowy, ale i żaden znak podobny - według arbitralnie przyjętych kryteriów podobieństwa, do znaku wcześniej zarejestrowanego. Skarżąca nie uważa również, że wykonując wskazany obowiązek Urząd Patentowy RP zobowiązany jest odmówić udzielenia prawa ochronnego na obecny znak towarowy ROSENTHALER KADARKA. Kwestia podobieństwa znaków jest sprawą wybitnie subiektywną, zaś w każdym przypadku Uprawniony z prawa wyłącznego na znak wcześniejszy ma ustawowo przewidziane środki prawne do wyeliminowania konfliktu interesów, jaki mógłby ewentualnie wystąpić w obrocie gospodarczym na tle podobieństwa znaku późniejszego do znaku wcześniejszego - na gruncie prawa cywilnego, prawa własności przemysłowej oraz prawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i ze środków tych może skorzystać w każdym czasie, pod warunkiem jednakże czynnego korzystania ze znaku wcześniejszego w obrocie gospodarczym.

System prawny obowiązujący w Polsce, zgodnie z którym Urząd Patentowy RP udziela praw ochronnych na znaki towarowe po sprawdzeniu bezwzględnych i względnych podstaw odmowy udzielenia praw wyłącznych, nie zwalnia Uprawnionych z praw wyłącznych na znaki wcześniejsze z obowiązku samodzielnego przeciwdziałania pojawieniu się realnych konfliktów rynkowych związanych z podobieństwem oznaczeń i jeśli w ocenie Uprawnionego do znaku wcześniejszego udzielenie prawa ochronnego na późniejszy znak towarowy zagrozi jego interesom, może wystąpić ze sprzeciwem, wnioskiem o unieważnienie, procesem cywilnym o naruszenie i w toku instancji wykazać realne zagrożenia dla swego wcześniejszego znaku - jeśli jest on stosowany w obrocie w Polsce, oraz dla swoich godnych ochrony interesów, bądź zawrzeć ze Zgłaszającym znak późniejszy ugodę satysfakcjonującą strony.

Dla nabywców najistotniejsze jest, aby napoje alkoholowe wyróżniane w obrocie obecnym znakiem towarowym ROSENTHALER KADARKA były zawsze tej samej jakości i z tego samego źródła.

Nadmiernie rygorystyczne i nieuzasadnione stanowisko Urzędu Patentowego RP ogranicza, zdaniem strony, swobodę gospodarczą Skarżącej - poprzez dyskryminację Skarżącej - jako Zgłaszającego w sprawie zgłoszenia nr [...], w dostępie do ochrony prawnej jej znaku towarowego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem kontroli z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ppsa).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa.

W zw. z żądaniem skargi podkreślenia wymaga, iż zgodnie z powołanym przepisem Sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia: naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podstaw do wznowienia postępowania zaś stwierdza nieważność aktu w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa. Potwierdzenie prawa strony do uzyskania prawa ochronnego, o co skarżąca wnosi w skardze, wykracza, w świetle powyższego poza zakres kontroli Sądu i z tego względu ani w rozstrzygnięciu ani w jego uzasadnieniu w takim aspekcie żądanie strony nie może być uwzględnione.

Podnieść przy tym należy (również w zw. ze stanowiskiem strony wyrażonym w skardze), iż Urząd Patentowy RP w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony zobowiązany jest do stosowania i przestrzegania przepisów ustawy pwp.

Skoro zatem skarżąca ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na ww. znak towarowy to obowiązkiem organu była jego ocena także z punktu widzenia art. 132 ust. 2 pkt 2 tej ustawy i z tego obowiązku nie zwalnia go, jak wydaje się sugerować strona, okoliczność, iż powołana ustawa przewiduje środki prawne do wyeliminowania konfliktu interesów, jaki mógłby wystąpić na tle podobieństwa znaku późniejszego do znaku wcześniejszego (w sytuacji udzielenia prawa ochronnego na oba), ani też ta okoliczność nie uzasadnia mniej "rygorystycznej" oceny zgłoszonego znaku.

Urząd Patentowy RP takiej oceny dokonał zasadnie, w świetle zaistniałego stanu rzeczy, stwierdzając istnienie przesłanek, o których w powołanym przepisie mowa, skutkujących odmową udzielenia prawa ochronnego na ww. znak towarowy.

Powołany przepis stanowi, iż nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania ochrony (o ile zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Celem tego przepisu nie jest zatem dążenie do zapewnienia zawsze tej samej jakości i tego samego źródła towarów, w tym przypadku napojów alkoholowych i taki aspekt sprawy (nawet, gdyby przyjąć, iż dla nabywców jest on najistotniejszy) nie może być w świetle powołanego przepisu uwzględniony ani w postępowaniu przed Urząd Patentowym ani też w rozważaniach i rozstrzygnięciu Sądu, którego kontroli zaskarżona decyzja została poddana.

Natomiast zastosowanie powołanego przepisu wymaga uprzedniej oceny zgłoszonego oznaczenia w zakresie jego podobieństwa do znaku, na który udzielono prawa ochronnego z wcześniejszym pierwszeństwem, podobieństwa lub identyczności towarów do oznaczania, których przeznaczone jest oznaczenie i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd obejmującego w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Stanowisko organu wyrażone w decyzjach taki zakres oceny zgłoszonego oznaczenia obejmuje i ustaleniom w tym zakresie nie można zarzucić wadliwości.

Urząd Patentowy dokonując oceny podobieństwa oznaczenia do znaku ROSENTHALER KADARKA zarejestrowanego za nr [...] na rzecz V. AD z siedzibą w Bułgarii szczegółowo porównał oba oznaczenia i stwierdził, że są one etykietami, mają stylizowane elementy stojącego lwa z podniesionym ogonem, otwartą paszczą i wysuniętym językiem. W obydwu występuje otwarty wieniec, a pod tarczą – szarfa. Główne elementy słowne "ROSENTHALER KADARKA" pisane są pogrubioną, powiększoną czcionką. Krój liter wyrazu KADARKA jest bardzo podobny. Wszystkie te elementy są wyróżniające i jako takie mogą zostać najłatwiej zapamiętane przez konsumenta. Pozostałe słowne bądź graficzne elementy ze względu na ich wielkość, treść i umiejscowienie nie są, zdaniem Urzędu, równie znaczące z wywieranym przez znak całościowym wrażeniem. Nie ma również znaczenia kształt etykiety. Taki zakres porównania znaków w warstwie wizualnej wskazuje na to, iż organ, wbrew przekonaniu strony dokonał całościowej oceny obu znaków uwzględniając ujęte całościowo ogólne wrażenie wywoływane przez nie w tym również układ graficzny. Zarzuty skarżącej w tym zakresie sprowadzają się w istocie do odmiennej niż przyjęta przez organ oceny warstwy wizualnej znaków przy twierdzeniu, iż brak jest podobieństwa elementów odróżniających. Podobieństwo znaków ocenia się jednak wg cech wspólnych, nie wg różnic, a cechy wspólne wskazane prawidłowo przez Urząd Patentowy RP wskazują na to, iż oba oznaczenia są podobne w rozumieniu powołanego przepisu. Trafności powyższej oceny nie podważa fakt charakteru ogólnoinformacyjnego głównych elementów słownych ani też powołana w skardze okoliczność udzielenia prawa ochronnego [...],[...],[...] ("Jan III Sobieski").

Podobieństwo znaków podlega bowiem w każdej sprawie indywidualnej ocenie i rzeczą Sądu nie jest ocena prawidłowości wydanych w ww. sprawach decyzji o udzielenie praw ochronnych.

Dla oceny oznaczenia z punktu widzenia powołanego przepisu pozostaje bez istotnego znaczenia kwestia związków strony z rynkiem winiarskim w Bułgarii i powiązań organizacyjnych, kapitałowych i handlowych z GRUPĄ B. skupiającą spółki handlowe i producentów napojów alkoholowych m.in. z rejonu Doliny Różanej w Bułgarii. Nie było zatem potrzeby wyjaśnienia sprawy w tym zakresie ani też prowadzenia stosownego postępowania dowodowego na powyższe okoliczności. Zarzut naruszenia art. 7, 77 kpa także i w tym zakresie jest zarzutem chybionym.

Skarżąca nie podważa ustaleń organu, co do podobieństwa towarów oznaczanych ww. znakiem i przedmiotowym oznaczeniem w zakresie wina. Twierdzi jedynie, iż błąd w ustaleniu Urzędu polega na przyjęciu podobieństwa pozostałych towarów, do których oznaczenie jest przeznaczone tj. likierów, alkoholi destylowanych i wyrobów spirytusowych chociaż należą one do tej samej klasy 33.

Podnieść jednak należy, iż przy ocenie podobieństwa towarów należy uwzględnić w szczególności ich naturę, właściwości, krąg odbiorców, warunki dystrybucji, a taki zakres oceny przesądza o podobieństwie także ww. towarów. Zasadnie zatem Urząd Patentowy RP uznał bez naruszenia art. 145 ust. 3 pwp, iż między wszystkimi towarami, do których oznaczania przedmiotowy znak ma służyć, a towarami w znaku przeciwstawionym istnieje ścisła więź podobieństwa. Wysoki stopień podobieństwa zarówno oznaczeń, jak i towarów skutkuje przyjęciem, iż zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców w szczególności obejmujące ryzyko skojarzenia ze znakiem wcześniejszym i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w obu decyzjach z zachowaniem wymogów z art. 107 § 3 kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając zarzuty skargi za bezzasadne na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.