Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 380/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135  ust. 4  pkt 1,  art. 135j  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. Ż. na orzeczenie Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w B. zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o uznaniu winnym i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Wskazano, że st. post. W. Ż., policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego I Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w G., obwiniono o to, że w dniu [...] października 2013 r. pełniąc służbę patrolową wspólnie z funkcjonariuszami Państwowej Straży Rybackiej na terenie powiatu g., będąc dowódcą patrolu, m. in. w trakcie służby nie opuszczał pojazdu służbowego, nie był zainteresowany czynnościami wykonywanymi przez funkcjonariuszy PSR, w szczególności nie asekurował tych funkcjonariuszy podczas realizacji czynności, postępując wbrew przepisom Zarządzenia Nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym tj. o czyn z art. 132 ust 3 pkt 2 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie podając, że:

Na mocy orzeczenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komendant Miejski Policji w G. uznał st. post. W. Ż. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Odwołanie od ww. orzeczenia złożył W. Ż., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając:

-naruszenie norm przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

-art. 134i ust. 1 lit. a ustawy o Policji w zw. z art. 132 ust. 4b tej ustawy, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że organ zakończył już postępowanie w tej sprawie poprzez przeprowadzenie z odwołującym w dniu [...] grudnia 2014 r. rozmowy dyscyplinującej,

-art. 134i ust. 1 lit. a ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne zastosowanie w sprawie uznając, że brak podpisu na notatce służbowej sporządzonej przez przełożonego dyscyplinarnego w dniu [...] grudnia 2014 r. automatycznie pozwala na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, pomimo tego, iż ustawa nie reguluje tej kwestii w sposób, w który przedstawił to organ, a także brak jest jakiegokolwiek wzorca dokumentu, który na taką okoliczność sporządzany jest przez przełożonego dyscyplinarnego i przedstawiany do podpisu obwinionemu,

-art. 134i ust. 1 lit. a ustawy o Policji w zw. z art. 135 ust. 3 ww. ustawy, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, pomimo upływu ustawowego okresu na wszczęcie postępowania, tj. z upływem 90 dni, licząc od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego,

-art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne nierozpoznanie złożonych w toku postępowania wniosków dowodowych, pomimo ich zasadności i kompletności, a także wskazania istotnych okoliczności, na które wnioski te powinny być rozpoznane, co w sposób istotny przełożyło się na prawa obwinionego do udowodnienia braku swojej winy - por. wyrok WSA w Lublinie z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 156/08,

-art. 135j ust 2 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez niedopuszczalne posiłkowanie się zarzutami w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej w zakresie innego postępowania dyscyplinarnego, które to nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, jako uchybienie o wadze kwalifikowanej orzeczenia.

Ponadto, skarżący zarzucił organowi naruszenie norm przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

-art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy z okoliczności faktycznych w sprawie wynikało, że obwinionemu nie sposób było postawić takiego zarzutu, z uwagi na brak dostatecznych dowodów w sprawie, a także rozpoznanie sprawy w sposób naruszający zasadę równości dowodowej - por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. SA/Bk 604/03 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 156/08.

Na tej podstawie odwołujący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania dyscyplinarnego, jako wszczętego z naruszeniem przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym.

W dniu [...] maja 2014 r., na podstawie art. 135¹ ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w B. zlecił uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie zweryfikowania zarzutu dotyczącego przedawnienia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, zaś w dniu [...] grudnia 2014 r. zlecił merytoryczne uzupełnienie tego materiału, poprzez przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych, co zostało zrealizowane przez rzecznika dyscyplinarnego.

Zaskarżonym, powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia karalności dyscyplinarnej zarzucanego obwinionemu czynu, mimo że w dniu [...] września 2014 r. upłynął rok od daty popełnienia przewinienia, czyli termin określony w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Postępowanie to bowiem, na podstawie prawomocnego postanowienia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] czerwca 2014 r. było zawieszone do dnia [...] listopada 2014 r., kiedy to na mocy postanowienia nr [...] zostało podjęte. To zaś oznacza, że przedawnienie karalności tego czynu nastąpi dopiero z dniem [...] lutego 2015 r. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg terminu przedawnienia. Organ wskazał, że nie miało również miejsca przedawnienie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, na co powołał się skarżący w odwołaniu. Zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. W toku zleconych przez organ odwoławczy czynności uzupełniających został przesłuchany w charakterze świadka mł. insp. M. E., który do dnia [...] maja 2014 r. był Komendantem Miejskim Policji w G. Z jego zeznań oraz z treści notatki służbowej strażnika Ł. T. z dnia [...] października 2013 r., do której świadek ten odwołał się w swoim przesłuchaniu, wynika, że o niniejszym przewinieniu dyscyplinarnym przełożony dyscyplinarny w osobie mł. insp. M. E. powziął wiedzę w dniu [...] października 2013 r. Wcześniej nie był informowany o niewłaściwym sposobie pełnienia służby w dniu [...] października 2013 r. przez st. post. W. Ż. Skoro więc przełożony taką wiedzę powziął w dniu [...] października 2013 r., to termin 90 dni upływał z dniem [...] stycznia 2014 r. Przedmiotowe postępowanie zostało zaś wszczęte w dniu [...] stycznia 2014 r., co oznacza, że nie doszło do przedawnienia wszczęcia tego postępowania.

Organ podkreślił, że nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania okoliczność, że przed jego wszczęciem podjęto próbę przeprowadzenia z W. Ż. rozmowy dyscyplinującej. Zgodnie z art. 132 ust. 4b ustawy o Policji w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą. Jeśli rozmowa dyscyplinująca ma być ostateczną reakcją na przewinienie dyscyplinarne, to w czasie jej zastosowania nie może być najmniejszej wątpliwości, co do faktu popełnienia przez policjanta tego przewinienia dyscyplinarnego. Skoro zatem W. Ż. w jej toku zakwestionował fakt popełnienia tego przewinienia i odmówił podpisania notatki z tej rozmowy, to nie sposób jest uznać, że instytucja ta została w sposób skuteczny zastosowana. Jedyną drogą w takiej sytuacji było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które umożliwia ustalenie, czy policjant jest winny popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Dalej organ podał, że stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Starszy posterunkowy W. Ż. w dniu [...] października 2013 r. miał pełnić służbę patrolową od godz. [...] do godz. [...] dnia [...] października 2013 r. Odprawę do tej służby przeprowadził asp. szt. S. L. W tej odprawie uczestniczył także funkcjonariusz Państwowej Straży Rybackiej K. L., bowiem miał być to patrol łączony, właśnie z funkcjonariuszem tej Straży. Na dowódcę tego patrolu odprawiający wyznaczył st. post. W. Ż., co udokumentował w protokole z odprawy. Po zakończeniu odprawy, około godz. [...], pojazdem służbowym PSR patrol ten udał się nad Jezioro [...] w powiecie g. Wraz z nimi pojazdem tym udali się przybyli do Komendy Miejskiej Policji w G. dwaj inni strażnicy PSR, to jest Ł. T. i P. P. Policjant zajął w pojeździe miejsce dysponenta. Ich celem było opatrolowanie tego akwenu pod kątem ujawnienia sprzętu kłusowniczego. Na miejscu strażnicy zwodowali łódź, po czym Ł. T. wraz z P. P. wypłynęli na jezioro w celu ujawnienia sprzętu kłusowniczego. Na brzegu pozostał K. L., który asekurował strażników z lądu oraz siedzący w samochodzie st. post. W. Ż., który zajmował się swoim telefonem komórkowym. Po zakończeniu patrolowania akwenu Ł. T. i P. P. przybyli do brzegu, po czym wyciągnęli łódź z wody. Mniej więcej w tym samym czasie na miejsce przybyła grupa społecznych strażników rybackich z R. C., w skład której wchodził między innymi S. G. - na co dzień zastępca naczelnika Wydziału Prewencji KMP w G. Wymieniony zainteresował się sposobem pełnienia służby przez funkcjonariusza, na co uzyskał od K. L. odpowiedź, że policjant w ogóle nie opuszczał samochodu. Gdy S. G. chciał sprawdzić, który z funkcjonariuszy pełni służbę ze strażnikami, z pojazdu wysiadł st. post. W. Ż. Na pytanie dotyczące pasywnego pełnienia służby i nieubezpieczania patrolujących akwen strażników st. post. W. Ż. odpowiedział, że uczy się regulaminów. Następnie patrol przemieścił się nad jezioro Ł. Ł. T. wraz z P. P. ponownie opatrolowali jezioro łodzią, natomiast st. post. W. Ż. niezmiennie siedział w samochodzie i nie brał udziału w czynnościach podejmowanych przez strażników. Tożsama sytuacja miała miejsce podczas patrolowania jeziora M., nad które funkcjonariusze przemieścili się około godz. [...]. K. L. obserwował i ubezpieczał patrolujących z brzegu, zaś st. post. W. Ż. nie wysiadał z pojazdu. Około godz. [...] patrol zjechał do KMP w G., gdzie zakończył służbę. W notatniku służbowym st. post. W. Ż. nieczytelnie udokumentował przebieg tej służby.

Przesłuchani w charakterze świadków: K. L. - funkcjonariusz Państwowej Straży Rybackiej, funkcjonariusz Państwowej Straży Rybackiej Ł. T., P. P. - funkcjonariusz Państwowej Straży Rybackiej, aspirant sztabowy S. G. - zastępca naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w G., asp. szt. S. L. - asystent Zespołu ds. Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji KMP w G., złożyli spójne zeznania. Organ stwierdził, że zeznania te są konkretne, jasne, logiczne i spójne, a zatem zasługują na wiarygodność. Znajdują też odzwierciedlenie w dowodach z dokumentów.

Organ wskazał również, że w wyniku prowadzonych czynności procesowych w toku postępowania dyscyplinarnego zgromadzono dowody z dokumentów: wydruk z elektronicznego Systemu Wspomagania Dowodzenia w postaci protokołu z odprawy do służby patrolowej z dnia [...] października 2013 r., kserokopie z Książki służby w patrolach, obchodach i na posterunkach KMP w G. o sygn. [...] z dnia [...] października 2013 r., kserokopie aktu ślubowania st. post. W. Ż. z dnia [...] maja 2011 r. oraz kserokopie karty opisu stanowiska pracy policjanta obowiązującej w dacie popełnienia zarzucanego mu czynu. Z protokołu z odprawy do służby patrolowej, jak i Książki służby w patrolach, obchodach i na posterunkach wynika, że faktycznie w dniu [...] października 2013 r. W. Ż. został wyznaczony przez odprawiającego asp. szt. S. L. dowódcą patrolu podczas wspólnej służby pełnionej z funkcjonariuszami Państwowej Straży Rybackiej. Z załączonej z kolei karty opisu stanowiska pracy, z którą obwiniony zapoznał się i przyjął do stosowania w dniu [...] sierpnia 2013 r. wynika, że funkcjonariusz był obowiązany do realizowania zadań służbowych zleconych przez przełożonych, a realizować miał je zgodnie z ustawą o Policji oraz z innymi obowiązującymi przepisami. Obwiniony został również zobowiązany do prawidłowego wykonywania zadań służbowych, a także do współpracy z podmiotami zewnętrznymi - w tym ze Strażą Rybacką oraz przestrzegania dyscypliny służbowej i wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych.

Organ wskazał, że przesłuchany w charakterze obwinionego W. Ż. oświadczył, że do przedstawionego zarzutu nie przyznaje się, jest niewinny oraz będzie korzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień.

W konsekwencji, organ stwierdził, że W. Ż. jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu. Z treści art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji wynika, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, podstawowym zadaniem policjantów pełniących służbę patrolową jest przeciwdziałanie popełnianiu przestępstw lub wykroczeń, a w szczególności zapobieganie wszelkim zachowaniom mogącym stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia lub naruszającym porządek publiczny. Z ustalonego stanu faktycznego wynika tymczasem, że obwiniony zaniechał wykonania powierzonych czynności służbowych. Oznacza to, że popełnił zarzucane przewinienie dyscyplinarne.

Organ, odnosząc się do kwestii zawinienia wskazał, że zgodnie z art. 132a pkt 1 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. Oceniając to zachowanie w kontekście ww. przepisu, organ stwierdził, że W. Ż. popełnił zarzucany mu czyn umyślnie w zamiarze bezpośrednim, to jest miał zamiar jego popełnienia i go popełnił.

Zdaniem organu, wymierzona kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest w pełni zasadna. Zachowanie st. post. W. Ż. negatywnie wpłynęło na dobre imię Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy o Policji). Jednocześnie nie stwierdzono okoliczności mających wpływ na złagodzenie wymiaru kary, o których mowa w art. 134h ust. 3 ustawy o Policji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. orzeczenie złożył W. Ż.

Orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 135 ust. 4 i nast. ustawy o Policji, poprzez dalsze procedowanie nad sprawą w sytuacji, gdy należało umorzyć postępowanie dyscyplinarne z uwagi na upływ ustawowego terminu. Podał, że przepis art. 135 ust. 3 ustawy o Policji dotyczy przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej, które polega na tym, że po upływie czasu określonego w ustawie nie można zrealizować odpowiedzialności dyscyplinarnej. W aspekcie procesowym przedawnienie powoduje zakaz wszczęcia postępowania i konieczność umorzenia postępowania już wszczętego w sprawie dyscyplinarnej. Ponadto, zarzucił naruszenie:

art. 134i ust. 1 lit. a ustawy o Policji w zw. z art. 132 ust. 4b ustawy, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy tymczasem ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że organ zakończył już postępowanie w tej sprawie poprzez przeprowadzenie z odwołującym w dniu [...] grudnia 2014 r. rozmowy dyscyplinującej,

art. 134i ust. 1 lit. a ustawy w zw. z art. 135 ust. 3 ustawy, poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, pomimo upływu ustawowego okresu na wszczęcie postępowania – tj. z upływem 90 dni, licząc od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego,

art. 135 lit. f ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez bezpodstawne nierozpoznanie złożonych w toku postępowania wniosków dowodowych, pomimo ich zasadności i kompletności, a także wskazania istotnych okoliczności, na które wnioski te powinny być rozpoznane, co w sposób istotny przełożyło się na prawa obwinionego do udowodnienia braku swojej winy - por. Wyrok WSA w Lublinie z 26 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 156/08,

art. 135 lit. j ust. 2 pkt 6 ustawy, poprzez niedopuszczalne posiłkowanie się zarzutami w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej w zakresie innego postępowania dyscyplinarnego, które to nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym - jako uchybienie o wadze kwalifikowanej orzeczenia,

art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy z okoliczności faktycznych wynikało, że obwinionemu nie sposób było podstawić takiego zarzutu z uwagi na brak dostatecznych dowodów w sprawie, a także rozpoznanie sprawy w sposób naruszający zasadę równości dowodowej.

Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia I i II instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawodawca odpowiedzialność dyscyplinarną wiąże z popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiem zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w rozumieniu art. 132 ust. 2 ustawy czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Przykłady naruszenia dyscypliny służbowej ustawodawca wskazuje w art. 132 ust. 3, wymieniając m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Katalog przykładów naruszeń dyscypliny służbowej jest katalogiem otwartym, o czym świadczy zawarte w tym przepisie pojęcie "w szczególności". Jednocześnie ustawodawca w cytowanym artykule w ustępie 4a i 4b przewiduje, że w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne i wypełniającego jednocześnie znamiona wykroczenia, w przypadku mniejszej wagi lub ukarania grzywną, przełożony dyscyplinarny może nie wszczynać postępowania dyscyplinarnego, a wszczęte umorzyć. W przypadku zaś czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą. W każdym jednak przypadku wymienione możliwe do przeprowadzenia czynności wiążą się ze stwierdzeniem istnienia przewinienia dyscyplinarnego.

Skarżący został obwiniony o to, że w dniu [...] października 2013 r. pełniąc służbę patrolową wspólnie z funkcjonariuszami Państwowej Straży Rybackiej na terenie powiatu g., będąc dowódcą patrolu, m.in. w trakcie służby nie opuszczał pojazdu służbowego, nie był zainteresowany czynnościami wykonywanymi przez funkcjonariuszy PSR, w szczególności nie asekurował tych funkcjonariuszy podczas realizacji czynności, postępując wbrew przepisom Zarządzenia Nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, tj. o czyn z art. 132 pkt 2 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu, uznać należy za prawidłowe ustalenie przez organ, że w rozpoznawanej sprawie opisane zdarzenie należy potraktować jako przewinienie dyscyplinarne, o którym przełożony dyscyplinarny Komendant Miejski Policji w G. dowiedział się z notatki służbowej strażnika Ł. T. w dniu [...] października 2013 r. k-3 akt administracyjnych sprawy. Zasadne zatem było wszczęcie postępowania wyjaśniającego, którego efektem jest znajdujące się w aktach administracyjnych sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających (k-15 akt administracyjnych). Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że wolą przełożonego dyscyplinarnego było zakwalifikowanie zajścia w dniu [...] października 2013 r. jako przewinienia mniejszej wagi. Świadczy o tym podpisana przez Komendanta Miejskiego Policji w G. notatka z rozmowy dyscyplinującej z dnia [...] grudnia 2013 r. (k-19).

Okoliczność ta jest bezsporna, potwierdza ją zarówno sam skarżący w pismach procesowych pozostając jednocześnie w przekonaniu, że czynność ta zakończyła postępowanie dyscyplinarne oraz potwierdza ją notatka służbowa z dnia [...] grudnia 2013 r. (k-20) z przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej ze skarżącym, który nie zgodził się z zarzutami i uznając brak winy kategorycznie odmówił podpisania notatki z rozmowy dyscyplinującej. Skarżący został poinformowany przez przełożonego dyscyplinarnego o wdrożeniu procedury w sprawie naruszenia dyscypliny służbowej opisanej w notatce (k-20).

Opis czynności podejmowanych przez organ, który znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy potwierdza, że przełożony dyscyplinarny podjął inicjatywę przeprowadzenia ze skarżącym wyłącznie rozmowy dyscyplinującej. W wyniku poprzedzonej rozmowy skarżący zakwestionował jednak uznanie, że zdarzenie opisane w orzeczeniu, polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych należy kwalifikować jako przewinienie dyscyplinarne, nie przyznając się do winy. To dało asumpt do wdrożenia postępowania dyscyplinarnego. Wobec powyższego należy ocenić czy były podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i czy czyn skarżącego wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego.

W ocenie Sądu, ustawa dopuszcza zakończenie postępowania dyscyplinarnego poprzez przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej. Koniecznym jednak jest, aby ta rozmowa była skuteczna. Tylko wówczas będzie można mówić o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w związku z popełnionym przewinieniem dyscyplinarnym, dla którego formą zakończenia jest rozmowa dyscyplinująca. Przepis art. 132 ust. 4b ustawy przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi. Warunkiem niezbędnym jest, aby przełożony dyscyplinarny przeprowadził ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą, która włączana jest do akt osobowych na okres roku (ust. 4c). W prawomocnym wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r. II SA/Bd 1376/11 (www.orzeczenia. nsa.gov.pl) WSA w Bydgoszczy wypowiedział się, że: "Zakwestionowanie przez sprawcę czynu w ramach przeprowadzonej rozmowy dyscyplinującej kwalifikacji czynu jako przewinienia dyscyplinarnego prowadzi do rozbieżnej oceny zdarzenia przez organ i sprawcę zdarzenia. Powstaje zatem pytanie, w jakich warunkach i na jakich zasadach obie strony mogą przedstawić swoje argumenty i swoją ocenę czynu. Charakter i istota rozmowy dyscyplinującej nie pozwala na rozstrzygnięcie sporu. W ocenie Sądu, jedyną drogą jest wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, które pozwoli w ramach przyjętych procedur przedstawić tak organowi jak i sprawcy zdarzenia własną ocenę zdarzenia i poddać ją kontroli instancyjnej, a także kontroli sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że jedyną właściwą formą dla rozstrzygnięcia sporu co do kwalifikacji czynu, jego oceny prawnej i ewentualnej sankcji jest wdrożenie procedury dyscyplinarnej. Jednocześnie przy konsekwentnej odmiennej ocenie czynu przez obie strony nie ma też podstaw do umorzenia wszczętego postępowania na podstawie art. 132 ust. 4a ustawy o Policji". Skład Sądu rozpoznający przedmiotową sprawę całkowicie opowiada się za poglądem wyrażonym w powyższym wyroku.

W ocenie Sądu, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez organ w sytuacji gdy skarżący całkowicie zaprzeczył przedstawionemu mu zarzutowi skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nawet jeżeli było to przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi.

Sąd oceniając dopuszczalność wszczęcia postępowania dyscyplinarnego stwierdza, że przełożony dyscyplinarny działając w oparciu o art. 134i ust. 1 lit. a ustawy nie naruszył przy wydawaniu orzeczenia art. 135 ust. 3 ustawy. Przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego wszczyna postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy. Postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

W ocenie Sądu akta administracyjne sprawy potwierdzają, że przełożony dyscyplinarny miał uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego (k-2-11 akt administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na przedawnienie. Bezpośredni przełożony mł. insp. M. E. w dniu [...] listopada 2013 r. otrzymał raport o zdarzeniu w dniu [...] października 2013 r. (k-12 akt administracyjnych). W przesłuchaniu w charakterze świadka w dniu [...] maja 2014 r. w KMP w G. w oparciu o notatkę służbową strażnika Ł. T. z dnia [...] października 2013 r. (k-3 akt administracyjnych) oświadczył, że o zdarzeniu dowiedział się w dniu [...] października 2013 r. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu [...] stycznia 2014 r.

W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut skarżącego oparty o przedawnieniu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Za całkowicie nieuzasadniony należy uznać również zarzut oparty o art. 135 ust. 4 ustawy, który to przepis stanowi, że kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Organ I instancji orzekł o uznaniu winnym skarżącego i wymierzeniu jemu kary orzeczenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku w dniu [...] kwietnia 2014 r., organ II instancji orzeczenie to utrzymał w mocy w dniu [...] lutego 2015 r.

Niewystarczające jest jednak samo zestawienie dat wydanych orzeczeń i zdarzenia w dniu [...] października 2013 r., aby można było mówić o przedawnieniu karalności czynu. Słusznie organ w orzeczeniu powołał się na istotne okoliczności sprawy, a mianowicie zawieszenie postępowania z powodu choroby skarżącego i przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim (postanowienie KMP w G. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], k-66 oraz postanowienie z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], k-75). Bieg terminu przedawnienia karalności czynu określony w art. 135 ust. 4 ustawy uległ wstrzymaniu z powodu zawieszonego postępowania. Przedawnienie karalności czynu organ prawidłowo ustalił na dzień [...] lutego 2015 r. (k-129-130). Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru doręczenie orzeczenia organu II instancji skarżącemu miało miejsce przed upływem przedawnienia.

Kolejnym elementem wymagającym analizy jest ocena zdarzeń, których dopuścił się skarżący. Organ bardzo szczegółowo opisał zdarzenie, gromadząc wszelkie dowody i poddając je wnikliwej ocenie. Mianowicie organ podał, że st. post. W. Ż. w dniu [...] października 2013 r. miał pełnić służbę patrolową od godz. [...] do godz. [...] dnia [...] października 2013 r. Na dowódcę tego patrolu odprawiający wyznaczył st. post. W. Ż. Po zakończeniu odprawy, około godz. [...], pojazdem służbowym PSR patrol udał się nad Jezioro [...] w powiecie g. Wraz z nimi pojazdem tym udali się przybyli do Komendy Miejskiej Policji w G. dwaj inni strażnicy PSR, Ł. T. i P. P. Policjant zajął w pojeździe miejsce dysponenta. Ich celem było opatrolowanie tego akwenu pod kątem ujawnienia sprzętu kłusowniczego. Ł. T. wraz z P. P. wypłynęli na jezioro w celu ujawnienia sprzętu kłusowniczego. Na brzegu pozostał K. L., który asekurował strażników z lądu oraz siedzący w samochodzie st. post. W. Ż., który zajmował się swoim telefonem komórkowym. Następnie, na miejsce przybyła grupa społecznych strażników rybackich z R. C., w skład której wchodził między innymi S. G. - zastępca naczelnika Wydziału Prewencji KMP w G. Wymieniony zainteresował się sposobem pełnienia służby przez funkcjonariusza. Na pytanie dotyczące pasywnego pełnienia służby i nieubezpieczania patrolujących akwen strażników st. post. W. Ż. odpowiedział, że uczy się regulaminów. Następnie nad jeziorem Ł. Ł. T. wraz z P. P. ponownie opatrolowali jezioro, natomiast st. post. W. Ż. niezmiennie siedział w samochodzie i nie brał udziału w czynnościach podejmowanych przez strażników. Tożsama sytuacja miała miejsce podczas patrolowania jeziora M. Około godz. [...] patrol zjechał do KMP w G., gdzie zakończył służbę. W notatniku służbowym W. Ż. nieczytelnie udokumentował przebieg służby.

Dla właściwego zakwalifikowania zdarzenia jako zawinionego przewinienia dyscyplinarnego konieczne jest zbadanie zaistniałych okoliczności z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 132 a ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów będzie stanowił naruszenie dyscypliny służbowej. Zachowanie skarżącego w trakcie zdarzenia w dniu [...] października 2013 r., jak również jego arogancka postawa po zdarzeniu zwłaszcza odmowa przepisania czytelnego notatnika z okresu pełnienia służby w dniu zdarzenia, który jest zupełnie nieczytelny nie tylko dla przełożonych, ale również dla Sądu, świadczy o celowym umyślnym jego działaniu. Oprócz tego postawa skarżącego jest wyjątkowo naganna z tego powodu, że w złym świetle stawia formację Policji w oczach innych służb, policjant powinien przy wykonywaniu wspólnych zadań z innymi służbami dawać funkcjonariuszom tych formacji wsparcie, tym bardziej, że jego uprawnienia są o wiele szersze, jak np. możliwość użycia broni. Skarżący swoim zachowaniem i arogancką postawą stworzył nawet zagrożenie dla pozostałych funkcjonariuszy pozostawiając ich bez wsparcia. Sposób współpracy Państwowej Straży Rybackiej z Policją został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 23 grudnia 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i warunków współdziałania Państwowej Straży Rybackiej z Policją, które dotyczy przede wszystkim zapobiegania i zwalczania kłusownictwa na powierzchniowych wodach śródlądowych, co polega między innymi na podejmowaniu wspólnych działań, w tym organizowaniu wspólnych akcji i patroli, mających na celu zwalczanie tego nielegalnego procederu w obwodach rybackich, obrębach ochronnych i hodowlanych. Z powyższego wynika zatem wprost, że w dniu [...] października 2013 r. st. post. W. Ż. obowiązany był aktywnie pełnić służbę wspólnie z funkcjonariuszami Państwowej Straży Rybackiej w celu realizacji wskazanych wyżej zadań, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa i asekuracji. W tych okolicznościach organ miał podstawy do oceny opisanego zdarzenia jako zawinionego przez skarżącego.

Czyn skarżącego był, w ocenie Sądu, zawiniony i nosi też znamiona przewinienia dyscyplinarnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu wydane orzeczenie nie narusza przepisów prawa. Organ uwzględnił dotychczasowy przebieg służby skarżącego, wymienione postępowania dyscyplinarne prowadzone przeciwko skarżącemu w ostatnim czasie dowodzą o jego negatywnym nastawieniu do służby. Ich przytoczenie przez organ nie jest błędem. Okoliczności te mają wpływ na wymiar kary. Zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W ocenie Sądu organ wszystkie przesłanki mające wpływ na wymiar kary uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Argumenty organu są przekonywujące co do zasadności wymierzonej kary dyscyplinarnej. Nie było podstaw do umorzenia wszczętego postępowania. Podstawy dla takiego rozstrzygnięcia opisane są w art. 135 ustawy o Policji i żadna z nich nie mogła być zastosowana w ramach dokonanej przez organ oceny stanu faktycznego sprawy i towarzyszących okoliczności.

Pozostałe zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ wszystkie wnioski skarżącego zostały rozpoznane w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Sąd kontrolując przebieg tego postępowania nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, w ocenie Sądu, organ przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie naruszył prawa, stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.