Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 300/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2006 r. S. R. wystąpił do Starosty B. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę o pojemności 87,5 m3 i płyty gnojowej o powierzchni 111,40 m2 na działce nr [...] położonej we wsi H. gmina B.

Decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] maja 2006 r. Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. R. pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę o poj. 87,50 m3 i płyty gnojowej o pow. 111,40 m2 na działce nr [...] położonej we wsi H., gmina B. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2006 r.

W dniu [...] września 2018 r. M. R. wystąpił do Starosty B. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia S. R. pozwolenia na ww. budowę, wskazując, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla ww. sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a M. R. i jego żona nie brali udziału w postępowaniu bez własnej winy.

Pismem z dnia [...] września 2018 r. organ I instancji wezwał M. R. do wskazania przynajmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz podania dokładnej daty powzięcia informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz informacji o wydanej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. R. pozwolenia na budowę omawianej inwestycji.

W dniu [...] września 2018 r. do Starosty B. wpłynęło pismo M. R., który jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz poinformował, że informację o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz o wydanej decyzji, powziął w dniu [...] września 2018 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] Starosta B. wznowił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 k.p.a., postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, wskazując, że jedynie we wznowionym postępowaniu może zbadać czy w rzeczywistości doszło do pozbawienia uczestnictwa w sprawie wnioskodawcy.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...] organ I instancji odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. R. pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę o poj. 87,50 m3

i płyty gnojowej o pow. 111,40 m2 na działce nr [...]położonej we wsi H., gmina B.

Organ wskazał, że dokonał analizy art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2003, Nr. 207 poz. 2016, dalej: "p.b."), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania ww. decyzji, który stanowił wówczas, że stronami postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się

w obszarze oddziaływania obiektu. Dodatkowo organ wskazał na pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 p.b. jako teren wyznaczony

w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Wskazał ponadto, że przepisami odrębnymi wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu są przepisy powszechnie obowiązującego prawa

o charakterze materialnym, wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Ażeby więc skutecznie podnieść argument braku udziału w postępowaniu

w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, niezbędne jest wskazanie konkretnego przepisu przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu

z danej nieruchomości.

Następnie organ dokonał analizy prawidłowości usytuowania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z przepisami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 132, poz. 877), stwierdzając, że zamyka się ona w granicach działki nr [...] będącej własnością inwestora, ponieważ jest ona usytuowana

w odległości 4 m od granicy z działkami stanowiącymi własność wnioskodawcy, co odpowiada wymogom określonym w § 6 ust. 4 pkt 3 i § 6 ust. 5 pkt 4 ww. rozporządzenia. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 3 w zw. z art. 46 ust 1 pkt 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 27 kwietnia 1001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627), inwestycja nie należała do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co skutkowało brakiem obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizację. W konsekwencji organ stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji, w związku z czym nie przysługiwał mu przymiot strony w myśl art. 28 ust. 2 P.p., w związku z czym brak było podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy ww. decyzję, od której odwołanie złożył M. R.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie, braku zaistnienia podstawy wznowienia, organ ten wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, nie przechodząc do merytorycznej oceny kwestionowanej decyzji. Następnie organ przytoczył art. 28 ust. 2 p.b. oraz definicję obszaru oddziaływania obiektu z art. 3 pkt 20 p.b. W tym zaś względzie podzielił ustalenia organu I instancji, że inwestycja nie wprowadza ograniczeń

w zagospodarowaniu nieruchomości odwołującego, bowiem zlokalizowana jest

w odległości 4 m od granicy działki M. R. nr [...]. Powołując się na stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że powyższa odległość była zgodna z przepisami obowiązującymi na dzień wydania kwestionowanej decyzji, określonymi w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - w szczególności z jego § 6 ust 4 pkt 3 oraz § 6 ust. 5 pkt 4. Ponadto organ II instancji podzielił ustalenia Starosty Bielskiego, że budowa zbiornika i płyty obornikowej, nie była przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym nie było również wymogu uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia.

Skargę na ww. decyzję wniósł do tut. Sądu M. R. Zarzucił w niej:

1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151 § 1 k.p.a. i art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. przez nie uchylenie decyzji dotychczasowej Starosty B. z dnia [...] grudnia

2018 r. znak [...] oraz decyzji nr [...] (znak: [...]), mimo istnienia podstaw do jej uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie nie brania przez skarżącego udziału w sprawie jako strona bez własnej winy, będącego właścicielem nieruchomości pozostającej w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu i posiadającego status strony postępowania,

2. naruszenie interesu prawnego skarżącego przez odmówienie mu statusu strony postępowania, a tym samym naruszenie art. 28 k.p.a.,

3. błąd w subsumpcji przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie

art. 28 ust. 2 w zw. z art.3 pkt 20 p.b. przez przyjęcie, że: M. R. jako właściciel nieruchomości sąsiedniej nie jest stroną, a nieruchomość jego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu na działce sąsiedniej (w postaci zbiornika na gnojówkę i płyty gnojowej), inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości odwołującego i nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko oraz nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia, bez wskazania podstaw faktycznych i prawnych takiego stanowiska.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji z powodu istotnego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując uprzednio wywiedzioną argumentację.

Uczestnik postępowania podczas rozprawy sądowej w dniu 10 października 2019 r. wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej Podał, że sporną inwestycję zrealizował na podstawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę i obiekt użytkuje od 13 lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne było prowadzone na wniosek skarżącego w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wnioskodawca wskazał na zaistnienie przesłanki wznowieniowej,

o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału

w postępowaniu). Powyższą przesłankę wznowieniową organy obu instancji przeanalizowały i oceniły w kontekście przepisów, które były podstawą materialnoprawną wydania decyzji z dnia [...] maja 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika na gnojówkę o pojemności 87,5 m3 i płyty gnojowej o powierzchni 111,40 m2 na działce nr [...] położonej we wsi H., gmina B.

Sąd ocenę tę w pełni podziela i przyjmuje za własną. W szczególności za trafne należy uznać, że sam fakt bezpośredniego sąsiedztwa działki skarżącego

nr ew. [...] z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, nie daje legitymacji strony postępowania, ale dopiero ograniczenie w zagospodarowaniu

i korzystaniu z takiej nieruchomości.

Jednakże zdaniem Sądu organy obu instancji wykazały, że tego typu ograniczeń praw skarżącego w odniesieniu do swojej nieruchomości w związku

z realizowaną inwestycją na podstawie pozwolenia na budowę na sąsiadującej nieruchomości, skarżący nie doznaje. Przeprowadzona przez organy w toku postępowania wznowieniowego analiza projektu budowlanego, doprowadziła do uzasadnionego wniosku, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia

w zagospodarowaniu działki stanowiącej własność skarżącego, tak w rozumieniu ustawy prawo budowlane, jak i przepisów wykonawczych do tej ustawy,

w szczególności obowiązujących na dzień wydania omawianego pozwolenia na budowę przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877).

Organy w tym zakresie przytoczyły konkretną argumentację wynikającą

z danych zawartych w projekcie budowlanym oraz projekcie zagospodarowania dziełek inwestycyjnych. Wynika z niej, że teren wyznaczony w otoczeniu omawianych obiektów budowlanych (płyty i zbiornika) na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu,

w tym zabudowy tego terenu, zamyka się w granicach działki o nr geod. [...] będącej własnością Inwestora. Organy ustaliły, że usytuowanie zarówno zaprojektowanego zamkniętego zbiornika na gnojówkę o poj. 87,50 m3, jak również płyty gnojowej do składowania obornika, o powierzchni 111,40 m2 ma miejsce na działce inwestora

w odległości 4 m od granicy tej działki z działką sąsiednią o nr geod. [...] (niezabudowaną) i [...] (zabudowaną budynkami gospodarczymi), a stanowiącymi własność skarżącego, a zatem spełnione zostały w tym zakresie wymogi określone

w § 6 ust 4 pkt 3 dotyczącym wymaganej 4 m odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce oraz zamkniętych zbiorników na produkty pofermentacyjne w postaci płynnej, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych od granicy działki sąsiedniej, oraz z § 6 ust 5 pkt 4 dotyczącym usytuowania płyt do składowania obornika w odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 3 w związku z art. 46 ust 1 pkt 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627) w związku z § 3 ust. 1 pkt. 90 lit. a obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573), realizacja przedmiotowego zbiornika i płyty gnojowej dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, szczególnie istniejącej obory o łącznej obsadzie zwierząt w gospodarstwie do 38 DJP (jak wynikało to z opracowanego projektu budowlanego) nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego w związku z brakiem wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, nie było również wymogu uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia.

Reasumując organy przyjęły, że z analizy przedłożonej dokumentacji budowlanej wynika, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; inwestycja nie powoduje żadnego ograniczenia w zabudowie jego nieruchomości. Oddziaływanie spornej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiadają prawu.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przy tym wskazały na szczególną normę prawną w sprawach o pozwolenie na budowę obowiązującą nie tylko w trybie zwykłym, ale i wznowieniowym, wynikającą z art. 28 ust. 2 p.b. Zgodnie z tym przepisem, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony

w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu są przepisy powszechnie obowiązującego prawa o charakterze materialnym wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W tym kontekście trafnie podniosły organy, że aby skutecznie powołać się argument braku udziału

w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, niezbędne jest wskazanie konkretnego przepisu przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z danej nieruchomości.

Skarżący zaistnienie takiego przepisu prawa materialnego w omawianym przypadku nie wykazał. Samo zaś subiektywne odczucie skarżącego, że powinien on "brać udział w postępowaniu nie pozwala jeszcze wnioskować, że może on być uznany za stronę postępowania w myśl art. 28 ust. 2 p.b.. Błędne bowiem jest twierdzenie skarżącego, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzeniu ograniczeń prawnych. Tylko bowiem osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (tak m.in.: wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 338/10). W tej sytuacji argumenty, zastrzeżenia i zarzuty skarżącego odnoszące się do planowanej inwestycji, należy traktować jako potwierdzające jego interes faktyczny w odniesieniu do tej inwestycji, ale nie interes prawny.

W związku z powyższym organy obu instancji prawidłowo wywiodły, że

w realiach niniejszej sprawy skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony

w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty B. z dnia [...] maja 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę opisanej na wstępie inwestycji, gdyż nieruchomość, której właścicielem jest skarżący nie leży

w obszarze oddziaływania inwestycji, a zatem nie przysługiwał mu przymiot strony

w myśl art. 28 ust. 2 p.b.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że we wznowionym postępowaniu organy zasadnie orzekły o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Wskazana przez skarżącego przesłanka wznowieniowa nie zaistniała. Wbrew jego stanowisku, w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie było podstaw do stwierdzenia, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zgodnie z zaś z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Stąd też stwierdzenie w postępowaniu wznowieniowym, że wnioskodawca żądający wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie posiadał rzeczywiście i nie powinien posiadać przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym, w przypadku podjęcia tego postępowania (jego wznowienia), obliguje organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09).

W tych uwarunkowaniach zarzut skargi naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

w związku z 149 § 2 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd dokonując kontroli sądowej przeprowadzonego przez organy postępowania wznowieniowego oraz wydanych decyzji, nie ujawnił natomiast żadnych uchybień przepisów postępowania podlegających uwzględnieniu z urzędu. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.