Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1067/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

UZASADNIEŃIE

Prezydent Miasta decyzją z 6.09.2013 r, na podstawie art. 136 ust. 3, ust. 137 ust. 1, art. 138 ust. 1, art. 142 ust. 1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r, Nr 102, póz. 651 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Z. G., M. B. i A. P. o zwrot działek nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] (mały) T. orzekł:

w punkcie 1 o zwrocie działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,3993ha obr. [...] jedn. ewid. [...], powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 17,6291 ha obr. [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz: Z. G. w ½ części, M. B. w 1/4 części, A. P. w 1/4 części;

w punkcie 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,3993ha obr. [...] jedn. ewid. [...], w wysokości 26669.57 zł stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości tj: Z. G. - 13334,79 zł, M. B. - 6667,39, A. P. - 6667,39;

w punkcie 3 o zwrocie działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0050ha obr. [...] jedn. ewid. [...], powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0607ha obr. [...] jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz: Z. G. w ½ części, M. B. w 1/4 części, A. P. w 1/4 części;

w punkcie 4 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 3 do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,0050ha obr. [...] jedn. ewid. [...], w wysokości 333,95 zł, stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości tj: Z. G.- 166,97 zł, M. B. - 83,49, A. P. - 83,49;

w punkcie 5 o tym, że należności określone w pkt. 2 i 4 w łącznej wysokości 27003.52 rozkłada się w przypadku każdej z w/w osób na sześćdziesiąt rat miesięcznych w ten sposób, że Z. G., na którą przypada do spłaty łączna kwota 13501.76 zł. winna w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna i wykonalna wpłacić kwotę 224,99 zł, zaś każdą z kolejnych pięćdziesięciu dziewięciu rat w kwocie 225,03 zł do dnia 25 każdego miesiąca poczynając od następnego miesiąca po miesiącu, w którym decyzja stanie się ostateczna i wykonalna; A. P. i M. B., na których przypadają do spłaty kwoty po 6750,88 zł winni w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna i wykonalna wpłacić kwoty po 112,79 zł zaś każdą z kolejnych pięćdziesięciu dziewięciu rat w kwocie po 112,51 zł do dnia 25 każdego miesiąca poczynając od następnego miesiąca po miesiącu, w którym decyzja stanie się ostateczna i wykonalna;

w punkcie 6 o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości zatwierdza podziały dokonane operatem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...];

w punkcie 7 o tym, że z dniem ostateczności decyzji o. zwrocie, w zakresie działki nr [...] wygasa prawo trwałego zarządu na rzecz Komendy Wojewódzkiej Policji w K.;

w punkcie 8, o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisów w ewidencji gruntów dla obrębu [...] jedn. e wid. [...] m. K.;

w punkcie 9 o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania, na wniosek współwłaścicieli, wpisów w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości;

w punkcie 10 o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie może być podstawą ujawnienia hipoteki na nieruchomości objętej zwrotem.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 02.07.2009 r. do Prezydenta Miasta wpłynął wniosek Z. G. o zwrot części działek nr [...], nr [...] i nr [...], które jak wskazano znajdowały się w b. gm. kat. T. W dniu 28.10.2009 r. wpłynął dodatkowo wniosek A. P. i M. B..

Organ ustalił, że działki nr [...] o pow. 0,2105 ha, nr [...] o pow. 0,0226 ha i nr [...] o pow. 0,1822ha obr. [...] (mały) T. zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa umową w formie aktu notarialnego Rep. A II nr [...] z 01.07.1975 r, z przeznaczeniem pod budowę Bazy Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej. W chwili wywłaszczenia działki powyższe stanowiły własność: Z. G. w 1/2 części, T. B. w 1/4 części i Z. B. w 1/4 części. Spadek po T. B. nabyli: Z. B., M. B. i A. P. po 1/3 części, natomiast spadek po Z. B. nabyli M. B. i A. P. po 1/2 części. Tym samym z wnioskem o z zwrot wystąpiły wszystkie uprawnione osoby.

Dalej organ wskazał, że działki nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] (mały) T. stanowią: działkę nr [...] o pow. 0,3993ha, działkę nr [...] o pow. 0,0050ha, część działki nr [...] o pow. 0,4702ha obr. [...] jedn. ewid. K.. Dla działki nr [...], z której zaprojektowano do wydzielenia działkę nr [...] nie jest prowadzona księga wieczysta, natomiast w księdze wieczystej nr [...] figurują w dalszym ciągu działki nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] (mały) T.. W dziale II jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa - Komenda Wojewódzka Policji w K.. Działka nr [...], z której zaprojektowano do wydzielenia działkę nr [...], ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...] i stanowi własność Skarbu Państwa.

Organ stwierdził, że dwie pierwsze przesłanki określone wart. 136 ust. 1 ustawy zostały spełnione tj. z wnioskiem wystąpiły wszystkie uprawnione do tego osoby oraz, że przejęcie prawa własności działek nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] (mały) T. nastąpiło w drodze umowy zawartej w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (t. jedn. Dz.U. z 1974 r, Nr 10, póz. 64), zatem na podstawie art. 216 ustawy nieruchomość podlega zwrotowi.

Organ wskazał, że działki zostały wywłaszczone z przeznaczeniem na cele zagospodarowania terenu obiektów Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej przy ulicy L. w K., zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta nr [...] z 14.05.1974 r. Zgodnie z powyższym planem na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] planowano ulokowanie części budynku szkoleniowego (nr 4 na planie) "budynku klubowego" (nr 3), garażu (nr 14), stacji obsługi (nr 15), budynku magazynów-warsztatów (nr 16), placu alarmowego, a także zieleńców. Rozprawy przeprowadzone w dniu 01.03.2012 r. oraz w dniu 28.09.2012 r (z udziałem geodety) w zakresie działek nr [...] i nr [...] wykazały brak śladów jakichkolwiek działań podjętych na nieruchomości, co oznacza, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Jak ustalono podczas w/w rozpraw teren objęty wnioskiem stanowi nieużytek, porośnięty niekoszoną trawą, drzewami i krzewami samosiejkami. Brak jest jakichkolwiek obiektów budowlanych i innych śladów ingerencji człowieka. Jedynie granica między działkami nr [...] i nr [...] przebiega po ogrodzeniu terenu Policji, wykonanym z siatki metalowej na słupkach betonowych.

Na podstawie dokonanych oględzin terenu, stwierdzono, iż zamierzona inwestycja tj. budowa bazy Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej w K. nigdy nie powstała. Co więcej, brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o rozpoczęciu budowy obiektów na terenie będącym przedmiotem wniosku o zwrot. Teren planowanej bazy ZOMO został jedynie ogrodzony. Pomimo upływu 38 lat do daty przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, na przedmiotowym terenie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją wywłaszczenia, jak również na terenie tym nie powstała żadna inna inwestycja. Zatem zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody pozwalają na stwierdzenie, iż działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] pozostają od daty wywłaszczenia niezabudowane i niezagospodarowane, a zatem stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma nie tyle brak realizacji konkretnych obiektów, które miały zostać ulokowane na wywłaszczonej działce, ale fakt braku realizacji bazy jako całości. Baza ZOMO stanowić miała zwarty kompleks o określonym przeznaczeniu i z tego powodu należy jej realizację postrzegać przez pryzmat całości. Fakt braku realizacji bazy ZOMO w T. został potwierdzony także w wyrokach sądów administracyjnych tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31.07.2008 r. o sygn. II SA/Kr 556/08 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12.10.2009 r o sygn. II SA/Kr 1209/09. Przedmiotowe działki stanowią własność Skarbu Państwa w związku z czym ich stan prawny nie stanowi przeszkody do wydania decyzji o ich zwrocie.

W kwestii odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ podał, że umową z 01.07.1975 r. za działki nr [...] o pow. 0,2105ha, [...] o pow. 0,0226ha i [...] o pow. 0,1822ha obr. [...] (mały) T. przyznano odszkodowanie w wysokości 62295 starych złotych. Kwota z waloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi za działkę nr [...] o pow. 0,3993ha obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. wynosi: 26669,57 zł zaś za działkę nr [...] - 333,95 zł. Obowiązek spłaty powyższej kwota obciążać będzie wnioskodawców stosownie do udziałów w zwracanej nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 141 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na wniosek rozłożono spłatę na raty. Zgodnie z operatem szacunkowym z 27.06.2013 r, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego wartość nieruchomości wynosi 541762 zł i nie uległa zmianie od chwili wywłaszczenia. Organ wyjaśnił, że nie jest możliwe orzeczenie zgodnie z prośbą wnioskodawców o umorzeniu spłaty części należnej kwoty. Jedyna ulga jaką przewidują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zwrotu nieruchomości polega na możliwości rozłożenia należności na raty zgodnie z art. 141 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie uznać należy, iż regulacja ta ma charakter wyczerpujący i nie pozwala na stosowanie innych trybów udzielania ulg, przewidzianych w odrębnych przepisach. Dodatkowo brak jest merytorycznych podstaw do umorzenia części należności.

Odwołanie od ww. decyzji - w części orzekającej "o zwrocie działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,3993 ha obr. [...] jedn. ewid. [...]" - złożył Komendant Wojewódzki Policji w K.. Odwołujący się podniósł, że działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] - podlegająca zwrotowi, została wydzielona z działki ewidencyjnej nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], która z kolei powstała z podziału działki [...] stanowiącej faktycznie cały obszar nieruchomości Skarbu Państwa -pozostającej w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w K. położonej przy ul. L.. Działka ewidencyjna nr [...] obr. [...] - stanowi zorganizowaną całość z działkami pozostających w trwałym zarządzie KWP w K., które stanowią obecnie siedzibę Komendy Powiatowej Policji w K. oraz Oddziału Prewencji Policji. Jednostki te mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego nie tylko na terenie Powiatu Ziemskiego [...] ale całego Województwa [...]. Uzasadnienie decyzji "iż brak śladów jakichkolwiek działań podjętych na nieruchomości każe wnioskować, iż ceł wywłaszczenia nie został zrealizowany" nie oddaje pełnego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Na przedmiotowym terenie, jako całości zostały wybudowane po wywłaszczeniu w połowie lat 70-tych ubiegłego wieku, budynki koszarowe oraz budynki infrastruktury (zaplecze magazynowo-garażowe, stołówka). Ponadto są urządzone drogi dojazdowe i plac manewrowy. Teren zielony Oddziału Prewencji Policji, który obecnie stanowi nieużytek służył czasowo organizacji pola namiotowego. Teren pozostaje w całości ogrodzony i jego zwrot spowoduje konieczność przebudowy istniejącego ogrodzenia, bowiem działka stanowi wąski pas gruntu "wcięty" w pozostający w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w K. teren. Ponadto w odwołaniu zwrócono uwagę na błędne określenie przez organ l instancji nr księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...], z podziału której powstała będąca przedmiotem zwrotu działka nr [...].

Wojewoda decyzją z 29.05.2014 r, znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie jej pkt 1,2,5,6,7,8,9,10.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest kwestia zwrotu działki nr [...] o pow. 0,3993 ha powstałej z podziału działki nr [...] oraz o rozliczeniach z tego tytułu (pkt. 1, 2,5, 6, 7, 8, 9 i 10), gdyż tylko ta części decyzji została zaskarżona. Powyższe oznacza, iż w pozostałym zakresie tj. części orzekającej o zwrocie działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0050 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0607 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. oraz o rozliczeniach z tego tytułu (pkt. 3 i 4 oraz odpowiednie części pkt. 5, 6, 7, 8, 9 i 10) decyzja Prezydenta Miasta z 6.09.2013 r. stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia.

W ocenie Wojewody decyzja Prezydenta Miasta jest prawidłowa. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, bowiem musi być on interpretowany ściśle. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki orzeczenia o zwrocie tj. z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły wszystkie uprawnione osoby, a przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 1.07.1975 r. Rep. A II nr [...], zawartą na podstawie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o którym mowa w art. 216 ust. 1 u.g.n. Nieruchomość stała się również zbędna na cel wywłaszczenia. Dokładna analiza porównawcza mapy ewidencji gruntów obr. [...] (mały) T. oraz planu realizacyjnego zatwierdzonego powołaną w treści ww. umowy sprzedaży decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z 14.05.1974 r. znak [...], prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa nieruchomość (jako całość -tj. obejmująca dawne działki nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] (mały) T.), przeznaczona była pod zagospodarowanie terenu obiektów Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej przy ul. L. w K. w postaci: części budynku szkoleniowego, "budynku klubowego", garażu, stacji obsługi, budynku magazynów-warsztatów, placu alarmowego, a także zieleńców. Jak wynika z przeprowadzonym oględzin omawiany teren stanowi nieużytek porośnięty nieskoszoną trawą, drzewami i krzewami samosiejkami oraz brak jest jakichkolwiek obiektów budowlanych i innych śladów ingerencji człowieka (oprócz ogrodzenia z siatki metalowej na słupkach betonowych biegnącego wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]).

Zdaniem Wojewody [...] nie ulega zatem wątpliwości, iż w stosunku do nieruchomości o projektowanym oznaczeniu ewidencyjnym nr [...] o pow. 0,3993 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., zachodzi przesłanka zbędności, określona w ww. przepisie, gdyż pomimo upływu ponad 38 lat od chwili wywłaszczenia na obszarze tym nie rozpoczęto działań zmierzających do realizacji jego celu, ani też nie zrealizowano planowanej inwestycji. Organ odwoławczy podkreślił, że zasadniczy cel wywłaszczenia, czyli budowa wskazanego wcześniej kompleksu budynków stanowiących bazę Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej przy ul. L. w K. musiała wiązać się z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na wykonanie takich obiektów budowlanych, a następnie również infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania bazy, czego w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Stan faktyczny ustalony w czasie oględzin nieruchomości oraz analiza treści mapy sytuacyjno-wysokościowej terenu świadczą zatem wyraźnie o tym, iż po wywłaszczeniu nie podjęto na tym terenie jakichkolwiek działań dla zrealizowania celu określonego w ww. umowie sprzedaży oraz decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, co wyklucza również ewentualność zagospodarowania nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot na cele urządzenia otoczenia omawianych obiektów - jako inwestycji towarzyszącej, realizowanej w następstwie wykonania zasadniczej części inwestycji.

Organ II instancji wskazał, że organ l instancji pomylił się w zakresie oznaczenia księgi wieczystej, w której ujawniona jest działka nr [...] jednak omyłka ta nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższy błąd wynikał z posłużenia się przez organ l instancji nieaktualnym odpisem księgi wieczystej z 12.12.2012 r, podczas gdy 30.01.2013 r. nastąpiła zmiana wpisów w księgach wieczystych.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 i 5 zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, zaś określony w zaskarżonej decyzji sposób uiszczenia kwot przypadających poszczególnym osobom jest zgodny z wnioskami złożonymi w tym zakresie.

W podnoszonej przez wnioskodawców kwestii zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości z uwagi na jej "zupełną degradację" organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 139 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu, co oznacza, iż osoby uprawnione nie mogą domagać się przywrócenia nieruchomości do stanu sprzed wywłaszczenia. Nakłady powodujące zwiększenie lub zmniejszenie wartości nieruchomości, o których mowa w art. 140 ust. 4 u.g.n., muszą być wynikiem zamierzonego działania człowieka, a zatem przepis ten nie znajduje zastosowania do zmian wartości nieruchomości wywołanych wskutek zdarzeń niezależnych od człowieka, np. pojawienia się samosiejek. W kontekście powyższego w niniejszej sprawie zbytecznym było pozyskiwanie w przez organ l instancji dowodu z opinii biegłego w postaci operatu szacunkowego z 27.06.2013 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego W. P..

Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł skargę na decyzję Wojewody. Przedmiotowej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 136 ust.3 i art. 137 w zw. z art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w umowie sprzedaży z 1.07.1975 r;

- naruszenie art.77 § 1 kpa i art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa , które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie dokonania czynności dowodowych w postaci dokonania oględzin całości nieruchomości położonej w K. przy ul. L., a nie tylko ograniczenie się do dokonania oględzin działki będącej przedmiotem zwrotu. Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że działka ewidencyjna nr [...] - podlegająca zwrotowi, została wydzielona z działki ewidencyjnej nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], która z kolei powstała działki nr [...] stanowiącej faktycznie cały obszar nieruchomości Skarbu Państwa - pozostającej w trwałym zarządzie Komendy Wojewódzkiej Policji w K. położonej przy ul. L. w K.. Uzasadnienie decyzji obu organów może wywołać błędne przekonanie, że cała nieruchomość - nie tylko działka nr [...], stanowi nieużytek, porośnięty drzewami, krzewami i trawą. Na przedmiotowym terenie - jako całości, zostały wybudowane po wywłaszczeniu albo po wykupie w trybie ustawy z 1958r w połowie lat 70-tych ubiegłego wieku , budynki koszarowe ( 5 sztuk) oraz budynki infrastruktury (zaplecze magazynowo-garażowe, stacja energetyczna, stołówka, stacja benzynowa, portiernia). Ponadto są urządzone drogi dojazdowe i plac apelowy. W obiektach tych funkcjonują Oddział Prewencji Policji oraz Komenda Powiatowa Policji w K.. Uzasadnione jest zatem twierdzenie, że ta jednostka Policji wykonuje zadania zbliżone do działań Zmotoryzowanego Odwodu Milicji Obywatelskiej. Wynika to też stąd, że Policja jest następcą prawnym Milicji Obywatelskiej (art.146 i następne ustawy o Policji - tekst jednolity : Dz.U. z 2011 r Nr 287 póz. 1687 ze zm.). Celem wywłaszczenia było wybudowanie Ośrodka Zmotoryzowanego Odwodu MO, który faktycznie powstał w kompleksie nieruchomości w K. przy ul. L. w połowie lat 70-tych - czego dowodem są istniejące budynki koszarowe oraz infrastruktura. Działka ewidencyjna nr [...] stanowi integralną całość z pozostałym terenem nieruchomości Skarbu Państwa, gdzie funkcjonują jednostki Policji o podstawowym znaczeniu dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie powiatu krakowskiego i województwa małopolskiego. W konsekwencji więc dokonywanie oceny zbędności działki ewidencyjnej nr [...] nie może odbywać się w oderwaniu od oceny zagospodarowania pozostałych części nieruchomości przy ul. L. w K.. W świetle powyższego błędne są twierdzenia organu , że działka ewidencyjna nr [...] jest zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 §1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji odpowiadają przepisom prawa.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie kontrolowanych aktów prawa nie naruszając przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły również prawa materialnego.

Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ab initio ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.g.n. ) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie natomiast z przepisem art. 137 ust. 1 cyt. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców ( por. wyrok NSA -OZ w Gdańsku z 1995 r. , sygn. akt SA/Gd 374/95, niepubl.; T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, Lexis Nexis, W-wa 2007 s. 229; G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Lexis Nexis 2007 s. 475).

W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że osoby uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą skutecznie domagać się realizacji tego roszczenia wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Roszczenie to nie jest zatem skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a może być zrealizowane tylko w sytuacji gdy podmiot publiczno-prawny jest nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

W sprawie poddanej sądowej kontroli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako działki nr [...], nr [...] i [...] obr. [...] (mały) T. złożony został przez wszystkie uprawnione osoby tj .:Z. G., jedną z wywłaszczonych właścicieli oraz M. B. i A. P. - spadkobierców wywłaszczonych współwłaścicieli. Przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została w drodze umowy notarialnej zawartej w dniu 1 lipca 1975 r. Rep. AII nr [...] w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1058 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. , nr 10, póz. 64 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 216 ust. 1 u.g.n. dokonanie wywłaszczenie w trybie ww. art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. stanowi jedna z przesłanek pozwalających na zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wywłaszczona nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, Brak zatem przeszkód - w razie stwierdzenia, że nieruchomość stała się zbędna na cele wywłaszczenia - orzeczenia o jej zwrocie.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie przez Sąd, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo określiły cel wywłaszczenia oraz czy prawidłowo ustaliły, że cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został, bądź nie został zrealizowany. Zgodnie z treścią wyrażoną ww. umowie notarialnej z 1 lipca 1975 r. wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości było pod realizację obiektów zmotoryzowanego obwodu Milicji Obywatelskiej zgodnie z przedłożoną decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta nr [...] z dnia 14 maja 1974 r. Odwołując się zatem do szczegółowego określenia celu wywłaszczenia w planie realizacyjnym zatwierdzonym powołaną w umowie notarialnej ww. decyzją Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta z 14.05.1974 r. wskazano prawidłowo, że na przedmiotowej nieruchomość obejmującej dawne działki nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] (mały) T.) - obecnie oznaczonej jako działki ewid nr [...], a także [...] obr. [...] , jedn. ewid. [...] - zaplanowano realizację: budynku szkoleniowego, "budynku klubowego", garażu, stacji obsługi, budynku magazynów-warsztatów, placu alarmowego, a także zieleńców.

Oceniając z kolei realizację tak określonego celu wywłaszczenia należy wskazać, iż jak wynika z przeprowadzonych przez organ ustaleń na nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr [...] i [...] w granicach wywłaszczonej nieruchomości wnioskowanej do zwrotu cel ten nie został zrealizowany. Ustalenia powyższe zostały poczynione w oparciu o prawidłowo przeprowadzone oględziny wraz z rozprawą administracyjną przy udziale geodety w dniach 1 marca 2012 r. i 29.09, 2012 r). Wykazały one w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy teren stanowi nieużytek porośnięty nieskoszoną trawą, drzewami i krzewami samosiejkami oraz brak jest jakichkolwiek obiektów budowla- nych i innych śladów ingerencji człowieka poza ogrodzeniem z siatki metalowej na słupkach betonowych biegnącego wzdłuż granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Należy podkreślić, że organy obu instancji nie znalazły żadnych dowodów świadczących, że na przedmiotowym terenie dokonano jakikolwiek konkretnych robót budowlanych prowadzących do realizacji celu wywłaszczenia określonego szczegółowo w planie realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z 14 maja 1974 r. Na przedmiotowym terenie nie rozpoczęto i nie zrealizowano żadnych planowanych obiektów budowlanych, ani żadnych innych inwestycji przewidzianych w ww planie realizacyjnym, co wykazały przeprowadzone oględziny. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut zaniechania czynności dowodowych w sytuacji, gdy już z przeprowadzonych dowodów jednoznacznie wynika zbędność wnioskowanej nieruchomości na realizację celu wywłaszczenia. W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że w stosunku do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr [...] o pow. 0,3993 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], a także nr [...] o pow. 0.0050 ha, obr. jak wyżej zachodzi przesłanka zbędności w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. na realizację celu określonego w akcie notarialnym z 1.07.1975 r, sprecyzowanym w planie realizacyjnym zatwierdzonym 14 maja 1974 r. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, zgodnie z którym przeszkodę do zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowić może to, iż nieruchomość ta służyła czasowo do organizacji pola namiotowego, gdyż nie stanowi to realizacji ww. celu wywłaszczenia. W ocenie sądu czasowe rozbicie namiotów nie może być traktowane jako wykonanie robót budowlanych, o którym mowa w planie realizacyjnym. Nie może być także traktowane jako realizacja zieleńców, których realizacja wiąże się zazwyczaj z odpowiednim urządzeniem tych terenów pod nie przeznaczonych.

Nadto trzeba wyjaśnić, że dla uznania, że żądana do zwrotu nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia, wystarczające jest obecnie ustalenie jedynie tego, czy cel wywłaszczenia został w jej obrębie zrealizowany, zaś bez znaczenia dla tej oceny pozostaje kwestia zachowania terminów realizacji tego celu, określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Wprawdzie, ogólnie rzecz ujmując, wywłaszczona nieruchomość podlega zwrotowi, jeśli stała się zbędna na cel wywłaszczenia, przy czym przywołany przepis precyzuje terminy, od bezskutecznego upływu których zależy taka konkluzja, jednak ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat tych terminów nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego (por. wyroki NSA: z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt l OSK 1663/12; z dnia 10 kwietnia 2014 r,, sygn. akt l OSK 2391/12 oraz z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt l OSK 2876/12, a także cytowany tamże wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r, sygn. akt P 38/11).

Nie ma zatem podstaw prawnych do uznania, że w sytuacji gdy na nieruchomości, która okazała się zbędna na cel wywłaszczenia nie można orzec jej zwrotu ponieważ w aktualnych planach strony skarżącej przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka ewid. Nr [...] stanowiąc " integralną część z pozostałym terenem nieruchomości Skarbu Państwa" w zarządzie skarżącej okazuje się przydatna do realizacji aktualnie planowanych przez nią celów. Mając na uwadze jednoznaczne przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z art. 136 i 137 u.g.n. oraz treść art 139 cyt. ustawy - stanowiący, że nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu - należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznając, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Nie uchybiły również przepisom prawa zobowiązując do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania w kwotach ustalonych w decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.