Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 79/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 15 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3a.
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 16 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Ł. C. - reprezentowanego przez radcę prawnego A. W., jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (zwanego dalej też Dyrektorem Oddziału Regionalnego ARiMR) z dnia 16 grudnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie z dnia 1 września 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania Ł. C. pomocy na zalesienie.

Skarga wniesiona został w następującym stanie faktycznym:

Dnia 30 lipca 2012 r. W. C. - ojciec skarżącego, wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie z wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie, na rok 2012. Wnioskiem objęte zostały grunty orne o powierzchni 11,90 ha (działki ewidencyjne o nr a i b).

Decyzją z dnia 20 marca 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie przyznał W. C. płatność na zalesienie, w tym z tytułu: wsparcia na zalesianie płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz premii zalesieniowej płatnej corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy (Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu) decyzją z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], a wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II SA/Op 375/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę wniesioną na tę decyzję. Od ww. wyroku W. C. wniósł skargę kasacyjną, która do dnia rozpoznania niniejszej sprawy nie została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Równolegle, po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego z wniosku W. C., w dniu 3 czerwca 2014 r., do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie wpłynął wniosek Ł. C. o przyznanie pomocy na zalesienie w związku z przeniesieniem własności części gruntów, objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie W. C. Wniosek ten dotyczył pomocy na 2014 r. i obejmował działkę ewidencyjną nr b o powierzchni 9,52 ha. Do wniosku załączone zostały m.in.: oświadczenie Ł. C., jako przejmującego własność części gruntów objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesianie oraz kopia aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. - umowa sprzedaży i ustanowienia hipoteki. Umowa sprzedaży została zawarta pomiędzy W. C. i A. C. - jako sprzedającymi, a ich synem Ł. C. - jako kupującym i dotyczyła sprzedaży nieruchomości składającej się m.in. z działki ewidencyjnej nr b. W § 4 tejże umowy wskazano, że przedmiot transakcji znajduje się w posiadaniu kupującego, a w § 5 Ł. C. oświadczył, że dla zabezpieczenia kredytu bankowego ustanawia hipotekę na działkach objętych umową. Do akt załączono także aneks nr 1 do powyższej umowy sprzedaży, sporządzony przed notariuszem w dniu 8 maja 2014 r. (Rep. A nr [...]), w którego treści odnośnie § 4 umowy strony zgodnie oświadczyły, że działka nr b zostanie wydana na rzecz kupującego najpóźniej dnia 30 kwietnia 2014 r.

Decyzją z dnia 1 września 2014 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Namysłowie odmówił przyznania Ł. C. pomocy na zalesienie.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 - zwanej dalej także ustawą) oraz § 15 ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 3a (organ błędnie wskazał ust. 3 pkt 3a, podczas gdy stosował ust. 3a - przypis Sądu) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z kolei, powołując treść § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - na podstawie aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (Rep. A nr [...]) organ uznał, że od dnia 5 grudnia 2013 r. działka nr b była własnością Ł. C. i wobec tego zobowiązany był on złożyć wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie do dnia 5 marca 2014 r. Termin ten nie został dotrzymany, ponieważ wniosek wpłynął do organu (został złożony) w dniu 3 czerwca 2014 r. Następnie, cytując brzmienie § 15 ust. 3a rozporządzenia (błędnie oznaczonego w decyzji jako § 15 ust. 3 pkt 3a – przypis Sądu) organ wskazał, że termin z ust. 1 pkt 1 nie podlega przywróceniu. Wyjaśnił też, że dołączony do akt sprawy aneks do umowy sprzedaży nie został uwzględniony, ponieważ został sporządzony po terminie do złożenia wniosku, tj. po 5 marca 2014 r. i zawiera zapis dotyczący § 4 umowy, stojący w sprzeczności z postanowieniem aktu notarialnego z dnia 5 grudnia 2013 r., w którym wskazano, że przedmiotowa działka została wydana nabywcy w dniu sporządzenia tego aktu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. C., zarzucając organowi:

- przytoczenie nieistniejącego przepisu § 15 ust. 3 pkt. 3a rozporządzenia;

- niewłaściwe zastosowanie § 15 ust. 3a rozporządzenia w sytuacji, gdy wg. § 2 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającego stosowane rozporządzenie (Dz. U. z 2014, poz. 36) w sprawach niezakończonych do dnia 24 stycznia 2014 r. zastosowanie mają przepisy rozporządzenia w brzmieniu przed nowelizacją;

-nieuwzględnienie okoliczności, że umowa sprzedaży Rep. A [...] wraz z aneksem z dnia 8 maja 2014 r. Rep. A [...] tworzy jedną całość ukształtowaną ostatecznie w dniu 8 maja 2014 r. i od tej daty należało liczyć termin do złożenia wniosku;

- niepotraktowanie złożonego wniosku o płatność jako prośby strony o przywrócenie terminu, skoro – jak zaakcentował, w dacie jego złożenia nie funkcjonował przepis § 15 ust. 3a rozporządzenia oraz, że organ rozstrzygnął "na niekorzyść strony na formularzu, który nie zawierał opcji dodatkowego oświadczenia o przywróceniu terminu".

Wskazał też na naruszenie art. 8 i art. 9 K.p.a. przez brak odpowiednich pouczeń przy składaniu wniosku, a także na naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego oraz nieuwzględnienie, iż wniosek o ujawnienie zmiany właściciela został ujęty w "zgłoszeniu zmian na formularzu przygotowanym przez Agencję, który nie zawiera odpowiednich rubryk umożliwiających wyartykułowanie prośby o przywrócenie terminu". Wyjaśnił, że sprawa jego poprzednika – W. C., została wszczęta dnia 30 lipca 2012 r. i nie została zakończona, a zatem w stanie prawnym sprzed nowelizacji "złożenie wniosku na formularzu po terminie przywracało termin do jego złożenia". Odwołujący wywodził, że złożony przez niego wniosek powinien być potraktowany jako wniesiony w terminie, a ponadto w tej sprawie termin powinien być przywrócony. Uznał, że nie ma podstawy do obciążania obywatela negatywnymi konsekwencjami braku stosownego pouczenia w formularzu. Natomiast, obowiązkiem organu było wezwanie strony - na zasadzie art. 64 § 2 K.p.a. - do poprawienia braków na odpowiednim formularzu. Zdaniem odwołującego, wniosek należało potraktować także jako wniosek o przywrócenie terminu, skoro § 15 ust. 3a rozporządzenia w brzmieniu aktualnie obowiązującym nie miał zastosowania. Dodatkowego zawnioskował o przesłuchanie strony i świadka W. C. oraz dopuszczenie dowodu z wydruku księgi wieczystej [...].

Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r., nr [...], Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalając stan prawny organ przytoczył regulacje: § 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, § 15 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a i ust. 4 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 stycznia 2014 r., a także przepisy § 15 ust. 1 – ust. 4 rozporządzenia w brzmieniu sprzed nowelizacji oraz § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zmieniającego z dnia 17 grudnia 2013 r., którym ustalono brzmienie ww. przepisów od dnia 24 stycznia 2014 r. Organ wskazał również na przepisy art. 21 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Dokonując na podstawie przywołanych przepisów oceny stanu faktycznego, organ odwoławczy nie podzielił argumentacji zawartej w odwołaniu zarówno w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego, jak i sugerowanych naruszeń przepisów postępowania. Analizując chronologię zdarzeń przyjął, że wniosek W. C. o przyznanie pomocy na zalesianie wpłynął do organu przed dniem 1 czerwca 2013 r. i w dniu wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego nie był jeszcze rozpoznany. Uznał jednak, że nie mogło to skutkować zastosowaniem w sprawie przepisów rozporządzenia w brzmieniu sprzed nowelizacji, z uwagi na treść § 15 ust. 2 rozporządzenia w brzmieniu tożsamym zarówno przed jak i po nowelizacji. Z przepisu tego, jak wyjaśnił, wynika, że jedynie w sytuacji przeniesienia własności wszystkich gruntów objętych pierwotnym wnioskiem nabywca wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce zbywcy, czyli prowadzi się nadal jedno postępowanie administracyjne, a decyzja kierowana jest wyłącznie do nabywcy zamiast zbywcy. A contrario, w przypadku wniosku transferowego, obejmującego część gruntów ujętych we wniosku sprzedającego, wnioskodawca (kupujący) wszczyna odrębne postępowanie administracyjne, które musi zostać zakończone odrębną decyzją administracyjną, niezależną od decyzji wydanej z wniosku złożonego przez sprzedającego. Przy takiej konstrukcji prowadzenia postępowań administracyjnych, w przypadku przekazania części grantów objętych pierwotnym wnioskiem - a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż Ł. C. wykazał w swym wniosku jedynie działkę ewidencyjną nr b, podczas gdy we wniosku W. C. znajdowała się dodatkowo działka ewidencyjna nr a - nie sposób uznać, iż § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zmieniającego dotyczy sprawy administracyjnej Ł. C. Jego wniosek wpłynął do organu w dniu 3 czerwca 2014 r., a więc po dniu wejścia w życie nowelizacji i zainicjował odrębną sprawę administracyjną, w której należy stosować nowe brzmienie rozporządzenia. Skutkiem takiej okoliczności, wnioskodawca zobowiązany był do złożenia wniosku transferowego w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności części gruntów objętych wnioskiem W. C. (§ 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), a termin ten, stosownie do § 15 ust 3a rozporządzenia, uznać należało za nieprzywracalny. Dokonując ustaleń w zakresie początku biegu terminu do złożenia wniosku organ zaznaczył, że ustawodawca tak przed, jak i po nowelizacji, wiąże go z przeniesieniem własności gruntów. W świetle argumentacji odwołującego, że ww. termin należy wiązać z datą podpisania aneksu, organ odwoławczy uznał, że takie rozumienie jest chybione. Wskazując na art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego organ wyjaśnił, że umowa sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości jest umową zobowiązująco-rozporządzającą, która sama przez się przenosi własność. Ma ona charakter konsensualny i do przeniesienia własności, oprócz zgodnych oświadczeń woli, nie są potrzebne dodatkowe przesłanki, takie jak wydanie rzeczy czy wpis w księdze wieczystej (w przypadku nieruchomości). Tym samym organ uznał, że przeniesienie własności w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu podpisania umowy sprzedaży, tj. w dniu 5 grudnia 2013 r. i od tej daty rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku. Przy czym termin ten wynosił 35 dni, a od dnia 24 stycznia 2014 r. termin został wydłużony do 3 miesięcy. Zatem wniosek Ł. C. winien wpłynąć do organu najpóźniej w dniu 5 marca 2014 r. W kwestii dopuszczalności przywrócenia terminu do złożenia wniosku transferowego organ odwoławczy zaznaczył, że sytuację prawną Ł. C. należy rozpatrywać na podstawie przepisów rozporządzenia w brzmieniu po nowelizacji i zgodzić się należy z organem pierwszej instancji, że na podstawie § 15 ust. 3a rozporządzenia termin ten jest nieprzywracalny. Wyjaśnił również, że nawet gdyby przyjąć dopuszczalność przywrócenia terminu do złożenia wniosku, to jednak działanie w tym zakresie przez organ z urzędu nie jest możliwe. Zaznaczył też, że na żadnym etapie postępowania strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Nie można takiego żądania wywieść także z treści odwołania. Z odwołania bowiem nie wynika, że strona domaga się przywrócenia terminu, a ponadto brak jest wskazania oraz uprawdopodobnienia okoliczności związanych z przyczynami uchybienia terminu, a także odniesienia się do daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Zarzuty w zakresie braku poinformowania wnioskodawcy o skutkach złożenia wniosku po terminie organ uznał za chybione, z uwagi na regulację art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Z kolei, uzasadniając brak podstaw do przeprowadzania dowodu z przesłuchania świadka W. C. i strony na okoliczności związane ze zmianą właściciela i złożeniem wniosku przez Ł. C. po terminie, na podstawie art. 78 § 1 i 2 K.p.a., organ uznał, że w stanie faktycznym sprawy datę przeniesienia własności nieruchomości ustalono na podstawie dokumentu urzędowego, jakim jest akt notarialny i dopuszczenie innych dowodów na tę okoliczność nie wniosłoby wiadomości istotnych dla sprawy. Natomiast, co do przyczyn złożenia wniosku w takim, a nie innym terminie oraz woli kontynuacji zobowiązań związanych z pomocą na zalesienie strona mogła wypowiedzieć się na każdym etapie postępowania i dlatego dowód z przesłuchania strony potraktowano jako pozostający w kolizji z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. W zakresie zarzutu nienależytego uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek jest ono krótkie, to jednak powołano w nim obowiązujące normy prawne i odniesiono się do ustalonego stanu faktycznego, dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a z odwołania nie wynika, aby treść decyzji była dla strony niezrozumiała.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Ł. C. powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu przytaczając na ich poparcie tożsamą argumentację. Ponadto zarzucił organowi błędną wykładnię i zastosowanie § 15 ust. 2 rozporządzenia, przez uznanie, że pomimo, iż skarżący nie nabył całości nieruchomości będących przedmiotem wniosku W. C., to nie może mieć w sprawie zastosowania § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zmieniającego z dnia 17 grudnia 2013 r. Dodatkowo wskazał też na naruszenie art. 77 K.p.a. przez brak przesłuchania świadków i strony oraz uwzględnienia wniosków dowodowych z dokumentów wskazanych w odwołaniu i nie doręczenie postanowienia dowodowego. W kontekście art. 155 § 1 K.c. podniósł natomiast, że zgodnie z art. 65 § 2 K.c. strony mogły inaczej postanowić w umowie i należało badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej do Sądu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 tej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa materialnego. Z tego też powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w całości akceptuje przy tym i podziela argumentację organu odwoławczego, jako spójną, wyczerpującą i odpowiadającą przepisom prawa, w tym co do ustalenia terminu zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości objętej wnioskiem skarżącego, odpowiadającą koncepcji umów obowiązującej w polskim systemie prawnym .

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że postępowanie administracyjne, w wyniku którego organ wydał zaskarżoną decyzję, zostało wszczęte na podstawie wniosku Ł. C. złożonego w dniu 3 czerwca 2014 r. (w związku z przeniesieniem na skarżącego własności części gruntów objętych wnioskiem W. C. o przyznanie pomocy na zalesianie) i dotyczyło ono przyznania pomocy na zalesianie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r.

W sprawie, jak słusznie przyjęły organy, znajdowały zastosowanie przepisy przywołanej wyżej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zwanej dalej ustawą oraz przepisy wskazanego powyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego rozporządzeniem, wydanego na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 29 ustawy. Jednakże wbrew poglądowi strony skarżącej, wskazane rozporządzenie znajdowało zastosowanie w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, a więc uwzględniającym zmiany obowiązujące od dnia 24 stycznia 2014 r., wprowadzone na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 36), zwanego rozporządzeniem zmieniającym.

Dlatego też, podzielając w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, w kwestii braku podstaw do stosowania przepisów sprzed nowelizacji wskazać należy, że zgodnie z § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zmieniającego, przepisy sprzed nowelizacji, po jej wejściu w życie, znajdowały zastosowanie wyłącznie do przyznawania pomocy w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi przed dniem 1 czerwca 2013 r. i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, a więc przed dniem 24 stycznia 2014 r. Niewątpliwie, jak dostrzeżono w zaskarżonej decyzji, wniosek W. C. o przyznanie pomocy na zalesianie wpłynął do organu przed dniem 1 czerwca 2013 r. i w dniu wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego postępowanie z tego wniosku nie zostało jeszcze zakończone, gdyż decyzję załatwiającą ww. wniosek wydano dopiero w dniu 20 marca 2015 r. Niemniej jednak, jak słusznie dostrzegł organ odwoławczy, przepis § 15 ust. 2 rozporządzenia w brzmieniu tożsamym zarówno przed, jak i po nowelizacji, uzależnia wstąpienie rolnika - na rzecz którego została przeniesiona własność lub współwłasność gruntów - do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy, od przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o pomoc. Skoro na skarżącego przeniesione zostało prawo własności tylko jednej z działek objętych wnioskiem W. C. o przyznanie płatności (wniosek ten obejmował dwie działki) zatem, stosownie do § 15 ust. 2 rozporządzenia, brak było podstaw do wstąpienia skarżącego do postępowania toczącego się z tego wniosku. W takim przypadku, w celu rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu pomocy, konieczne było wszczęcie odrębnego postępowanie administracyjnego i wydanie odrębnej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy, pomoc finansowa, w ramach działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przyznawana jest na wniosek. Oznacza to, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, inicjowane jest wnioskiem strony. Wniosek skarżącego o ustalenie jego prawa w zakresie przyznania pomocy na zalesienie działki nr b wpłynął do organu dopiero w dniu 3 czerwca 2014 r., a zatem już po wejściu w życie ww. nowelizacji oraz - co należy podkreślić - po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesianie W. C. Postępowanie z wniosku W. C. zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], którą przyznano wnioskodawcy płatność. W świetle tej okoliczności nie można przyjmować, że wniosek złożony w dniu 3 czerwca 2014 r. został wniesiony w sprawie będącej w toku. Na dzień złożenia wniosku przez skarżącego, sprawa W. C. była już w postępowaniu administracyjnym ostatecznie zakończona. W tym stanie rzeczy, stosownie do § 15 ust. 2 rozporządzenia, skarżący również z tego powodu nie mógłby wstąpić na miejsce ww. wnioskodawcy. Dlatego też, sprawę przyznania skarżącemu pomocy na zalesianie, także z uwagi na tę okoliczność, uznać należało za nową sprawę administracyjną, podlegającą rozpoznaniu wg. obowiązującego stanu prawnego, tj. uwzględniającego zmiany obowiązujące od dnia 24 stycznia 2014 r.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że wniosek skarżącego mógłby podlegać rozpoznaniu wg. stanu prawnego obowiązującego do dnia 24 stycznia 2014 r., gdyby została na skarżącego przeniesiona własność wszystkich gruntów objętych wnioskiem W. C. z dnia 30 lipca 2012 r. i gdyby skarżący złożył wniosek w przedmiocie przyznania mu z tego tytułu płatności w toku postępowania wszczętego z wniosku W. C. Skoro okoliczności takie nie zaistniały, zatem nie znajdował zastosowania przepis § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia zmieniającego i brak było podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia w ich brzmieniu sprzed nowelizacji.

W konsekwencji prawidłowo ustalonego stanu prawnego w rozpoznawanej sprawie właściwie organ uznał, że warunkiem koniecznym do przyznania skarżącemu pomocy na zalesianie w zakresie wniosku z dnia 3 czerwca 2014 r., było jego złożenie w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności gruntu objętego tym wnioskiem. Warunek taki wynika z przepisu § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (w brzmieniu po nowelizacji). Przepis ten stanowi, iż jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku o pomoc do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych tym wnioskiem albo ich części na rzecz innego rolnika w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, pomoc przysługuje temu rolnikowi, jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia własności lub współwłasności tych gruntów złoży on wniosek o pomoc do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, o którym mowa w § 9 ust. 4.

Na podstawie § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia organy słusznie też uznały, że przeniesienie własności działki nr b, której dotyczył wniosek skarżącego, nastąpiło w dniu 5 grudnia 2013 r., tj. w dniu podpisania umowy sprzedaży części gruntów (w tym wskazanej działki) wchodzących w skład nieruchomości W. C. i jego żony na rzecz skarżącego, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...]. W związku z tym, również prawidłowo ustaliły, że od tego dnia rozpoczął bieg 3 - miesięczny termin do złożenia przez Ł. C. wniosku o pomoc, który upłynął z dniem 5 marca 2014 r. i któremu skarżący niewątpliwie uchybił składając wniosek w dniu 3 czerwca 2014 r. W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest twierdzenie skarżącego, że dopiero aneks do zawartej umowy, sporządzony w formie aktu notarialnego z dnia 8 maja 2014 r., ostatecznie ukształtował sytuację prawną stron tej umowy i dopiero od daty jego podpisania należało liczyć termin do złożenia przez skarżącego wniosku, na podstawie § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że wnioskowanie przedstawione w tym zakresie przez skarżącego jest chybione. Argumenty strony skarżącej nie znajdują żadnego umocowania prawnego i pozostają w sprzeczności z przyjętymi w polskim systemie prawnym założeniami, dotyczącymi problematyki umów sprzedaży.

Ponadto zauważyć należy, że wskazany aneks do umowy, sporządzony dnia 8 maja 2014 r., dotyczył zmiany § 4 umowy sprzedaży z dnia 5 grudnia 2013 r. Zmiana ta polegała na zastąpieniu zapisu wskazującego, że "przedmiot umowy znajduje się w posiadaniu kupującego", zapisem stwierdzającym, że działka nr b zostanie wydana przez sprzedających na rzecz kupującego najpóźniej dnia 30 kwietnia 2014 r., a kupujący oświadcza, że pozostałe działki objęte umową sprzedaży i ustanowienia hipoteki zostały wydane przez sprzedających na jego rzecz w dniu podpisania umowy. Zatem zmiana odnosiła się tylko do kwestii wydania rzeczy i bez wątpienia nie dotyczyła skutku umowy sprzedaży w postaci nabycia prawa własności nieruchomości. Tym samym, sporządzenie aneksu nie mogło mieć żadnego wpływu na datę przeniesienia własności nieruchomości. Data ta, co należy raz jeszcze wyraźnie podkreślić, zgodnie z treścią § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wyznaczała początek biegu terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o pomoc.

Odnotować też przyjdzie, że z treści umowy sprzedaży z dnia 5 grudnia 2013 r. w żaden sposób nie wynika, aby wolą stron było zawarcie w tej dacie jedynie umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, a następnie w innej dacie - kolejnej, wykonawczej umowy przenoszącej własność. W § 2 umowy wyraźnie wskazano na sprzedaż nieruchomości, a w § 3 uregulowano zobowiązanie skarżącego do zapłaty sprzedającym ustalonej ceny. Ponadto, wolę zawarcia przez strony umowy sprzedaży nieruchomości potwierdza rozporządzenie przedmiotem sprzedaży, wynikające § 5 umowy, które odnosi się do ustanowienia przez skarżącego na działkach objętych umową hipoteki dla zabezpieczenia wierzytelności wynikających z zawartej przez niego umowy kredytu inwestycyjnego. Także w § 1.1 aneksu wyraźnie wskazano, że sprzedaż została dokonana aktem notarialnym z dnia 5 grudnia 2013 r. Ponadto, z wpisów w księdze wieczystej nr [...], założonej dla działek objętych umową sprzedaży, na którą powołuje się skarżący wynika, że umowa sprzedaży zawarta została dnia 5 grudnia 2013 r., a wniosek o wpis do księgi wpłynął już w dniu 6 grudnia 2012 r. Natomiast to, że w późniejszym czasie podpisano aneks do umowy, o którym wzmiankę uczyniono w księdze wieczystej, nie oznacza, że miał on jakikolwiek wpływ na skutek umowy z dnia 5 grudnia 2013 r. Księga zapisana została już w dniu 24 grudnia 2013 r., na podstawie umowy z dnia 5 grudnia 2013 r. Dlatego też, w świetle wskazanych okoliczności brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych do zaakceptowania twierdzenia sugerującego ukształtowanie przez strony, na zasadzie swobody umów, skutku umowy z dnia 5 grudnia 2013 r. w sposób odmienny niż wynika to z art. 155 § 1 K.c., w tym nadania jej jedynie charakteru zobowiązującego, przez uzależnienie nastąpienia skutku rzeczowego w postaci przeniesienia własności, od przeniesienia posiadania rzeczy sprzedanej. Jako bezsporne, na gruncie niniejszej sprawy, uznać należy wywody, że przeniesienie na skarżącego własności działki nr b nastąpiło na podstawie umowy z dnia 5 grudnia 2013 r.

Podkreślić trzeba, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił (na podstawie art. 155 § 1 K.c.) charakter prawny umowy sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Skoro skarżący nadal kwestionuje we wniesionej skardze skutek umowy zawartej w dniu 5 grudnia 2013 r., raz jeszcze przyjdzie wyjaśnić, że zgodnie z art. 155 § 1 K.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Niewątpliwie, sprzedaż określonej nieruchomości dotyczy rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Według ww. przepisu własność rzeczy oznaczonej co do tożsamości przechodzi na nabywcę na podstawie dokonującej się w jednym akcie umowy o podwójnym skutku, tj. zobowiązująco-rozporządzającym. Zasada ta może być wyłączona jedynie przepisem szczególnym lub wolą stron, które to okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Umowa o przeniesienie własności nieruchomości jest przy tym umową konsensualną, co oznacza, że skutek prawny w postaci przejścia własności następuje z mocy samej umowy, czyli przez samo porozumienie stron. W szczególności, dla jej zawarcia nie jest konieczne dopełnienie czynności realnej w postaci wydania (przeniesienia posiadania) rzeczy, czy zapłaty ceny. W konstrukcji ustawowej umowy sprzedaży rzeczy oznaczonej co do tożsamości - w tym nieruchomości, jest to zdarzenie będące jedynie przejawem wykonania zobowiązania przez jej strony. Z punktu widzenia ważności umowy sprzedaży nieruchomości nie jest zatem istotne, czy przy zawarciu umowy zostanie zapłacona cena, ani czy rzecz zostanie wydana. Zaznaczyć można, że umowa realna, dla której skuteczności wymagane jest dokonanie przeniesienia posiadania, jest w polskim systemie prawnym czynnością o charakterze wyjątkowym. Umowa sprzedaży rzeczy ma charakter realny wtedy, jeżeli dotyczy rzeczy oznaczonych co gatunku i przyszłych (art. 155 § 2 K.c.).

W świetle przedstawionej wykładni, w ocenie Sądu, na pełną akceptację zasługuje twierdzenie organu odwoławczego, zgodnie z którym zmiana terminu wydania skarżącemu działki nr b, pozostawała bez wpływu na bieg terminu do złożenia przez niego wniosku, gdyż kwestia ta nie ma wpływu na skutek w postaci przeniesienia własności.

W konsekwencji powyższego ustalenia w niniejszej sprawie, iż w okresie od dnia złożenia przez W. C. wniosku o pomoc, do dnia wydania decyzji w tej sprawie, nastąpiło przeniesienie własności części gruntów objętych tym wnioskiem (działki nr b) na skarżącego (w wyniku umowy sprzedaży z dnia 5 grudnia 2013 r.) prawidłowo organy przyjęły, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie skarżący mógł złożyć w terminie do dnia 5 marca 2014 r., a zatem jego złożenie w dniu 3 czerwca 2014 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Zaznaczyć również można, że na dzień przeniesienia własności działki objętej wnioskiem skarżącego, tj. na dzień 5 grudnia 2013 r., termin ten wynosił tylko 35 dni i dopiero na skutek omawianej wcześniej nowelizacji został przedłużony do 3 miesięcy. Stąd zauważyć przyjdzie, że nawet gdyby w niniejszej sprawie stosować, tak jak bezpodstawnie domaga się tego skarżący, § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w jego brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 24 stycznia 2014 r., to i tak należałoby uznać, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku, który wg. poprzedniego (starego) stanu prawnego upływałby już w dniu 9 stycznia 2014 r.

Zgodnie z treścią § 15 ust. 1 rozporządzenia, złożenie wniosku w ustalonym terminie stanowi obligatoryjny warunek formalny przyznania pomocy. Tym samym, skoro nie został on spełniony, zatem prawidłowo zaskarżoną decyzją odmówiono

skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Właściwie też organy wskazały, że zgodnie z § 15 ust. 3a rozporządzenia termin ten nie mógł zostać przywrócony. Przepis ten bowiem jednoznacznie i kategorycznie stanowi, że termin, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie podlega przywróceniu. Oznacza to, że w przypadku postępowania z wniosku złożonego w trybie § 15 rozporządzenia - jakkolwiek stanowi ono postępowanie administracyjne - wyłączona została możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 K.p.a. Wobec tego nie było w niniejszej sprawie konieczne dokonywanie żadnych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości ewentualnego przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku. W szczególności zaś brak było podstaw, jak tego żądał skarżący, do przeprowadzania w tym zakresie dowodu z przesłuchania strony, wzywania skarżącego w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braku formalnego w postaci braku wniosku o przywrócenie terminu, a także pouczania skarżącego przez organy, na zasadzie art. 8 i art. 9 K.p.a., o możliwości i trybie złożenia takiego wniosku.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego wyrażonego w tej kwestii i mając na uwadze dopuszczalność przywrócenia terminu do złożenia wniosku w stanie prawnym sprzed nowelizacji, a to w związku z obowiązywaniem regulacji § 15 ust. 3a rozporządzenia dopiero od dnia 24 stycznia 2014 r., wskazać przyjdzie, że nawet gdyby przyjąć taką możliwość w odniesieniu do wniosku skarżącego, to i tak należałoby stwierdzić brak w niniejszej sprawie podstaw do podejmowania w tym zakresie wskazanych przez skarżącego działań wyjaśniających. Wynika to z tego, że zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. Oznacza to, że brak jest podstaw do podejmowania przez organy działań w tym zakresie z urzędu, a więc bez wniosku strony wyrażającego w tym przedmiocie stosowne żądanie. Złożenia takiego żądania nie sposób przy tym domniemywać z samego faktu dokonania określonej czynności po terminie. Przepis art. 58 § 2 K.p.a. odnosi się bowiem do "wniesienia prośby o przywrócenie terminu", co rozumieć należy jako przedstawienie konkretnego życzenia przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie, zarówno przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na zalesienie, jak i po jego wniesieniu i przed rozpoznaniem sprawy przez organ pierwszej instancji, skarżący nie przedłożył żadnego pisma wyrażającego prośbę przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Zgodnie natomiast z art. 58 § 2 K.p.a. prośbę taką należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Odnośnie wynikającego z tej regulacji obowiązku jednoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania czynności dla której uchybiono terminowi zauważyć przyjdzie, że powołany przez stronę skarżącą, na poparcie jej stanowiska, wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1758/97 (System Informacji Prawnej LEX nr 47876) został wydany w zupełnie innym stanie faktycznym niż zaistniały w niniejszej sprawie. Dotyczył mianowicie sprawy w której złożony został wniosek o przywrócenie terminu, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, a ocena sądu dotyczyła kwestii równoczesnego dokonania czynności i złożenia wniosku.

Brak wyrażenia przez skarżącego stosownego, skierowanego do organu, żądania przywrócenia terminu powodował, że nawet gdyby przywrócenie terminu było dopuszczalne, organy nie mogłoby prowadzić ustaleń w przedmiocie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku uchybienia terminu, brak żądania jego przywrócenie nie stanowi braku formalnego wniosku o przyznanie pomocy, podlegającego uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 K.p.a.

W świetle braku możliwości przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku, na akceptację nie zasługują także zarzuty formułowane w oparciu o orzecznictwo na podstawie art. 8 i art. 9 K.p.a., dotyczące konieczności poinformowania skarżącego przed rozpoznaniem sprawy o skutkach złożenia wniosku po terminie oraz trybie złożenia wniosku o jego przywrócenie. Skoro bowiem tryb przywrócenia terminu w niniejszej sprawie został wyłączony na mocy § 15 ust. 3a rozporządzenia, to organy nie były uprawnione do podejmowania w tym zakresie jakichkolwiek działań i realizacji zasad z art. 8 i art. 9 K.p.a. Odnośnie zasady informowania stron, wyrażonej w art. 9 K.p.a., zauważyć również trzeba, że na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy, obowiązki organów w tym zakresie zostały ograniczone do sytuacji, gdy strona złoży stosowne żądanie w tej kwestii, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Należy też uznać, że zebrany materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, był wystarczający do ustalenia w sposób prawidłowy daty przeniesienia na skarżącego własności nieruchomości i nie było zasadne przeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z przesłuchania strony i świadka. Jako zasługujące na akceptację w tym zakresie przyjąć należy stanowisko organu odwoławczego, że dopuszczenie takich dowodów nie wniosłoby istotnych dla sprawy wiadomości mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Ponadto, z uwagi na wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. zasadę szybkości postępowania, uprawnione było odstąpienie przez organ odwoławczy od ich przeprowadzenia.

W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, organy dokonały właściwych i rzetelnych ustaleń, a wobec uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, prawidłowo zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu pomocy na zalesienie. Dostrzec przy tym trzeba, że organ odwoławczy wskazał podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich przywołanych w odwołaniu argumentów i dokładnie wyjaśnił swoje stanowisko. Tym samym, zaskarżona decyzja spełniała warunki, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. i czyniła zadość zasadzie przekonywania, zawartej w art. 11 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.