Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 329/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 48, 50, 51
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 145 par.1 pkt.1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...]. [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II zasądza od Wojewody na rzecz Z. M. kwotę 210 (dwieście dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Sygn.akt II SA / Lu 329 / 03

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r znak: [...] Starosta

Powiatowy udzielił J.J. pozwolenia na

zmianę sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych na działce

nr.291 położonej w B. , które zgodnie z projektem miałyby zostać przeznaczone

na piekarnię.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z.M. zarzucając

Staroście , iż nie uwzględnił decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru

Budowlanego z dnia [...]lipca 2002 r nakazującą całkowicie zaniechać

użytkowania przedmiotowych obiektów jako piekarni. Zdaniem odwołującego się w

sprawie nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego.

Rozpatrujący odwołanie Wojewoda i nie znalazł podstaw do zmiany

stanowiska organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podano , iż stosownie do

§ 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie

warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych ,

zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń

na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części z dnia 15

grudnia 1994r ( Dz.U z 1995 r Nr.10 , poz. 47 ) pozwolenia na zmianę sposobu

użytkowania obiektu budowlanego wydaje się po stwierdzeniu zgodności z

miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przepisami

techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami. Analiza akt wskazuje

, iż postępowanie było przeprowadzone w tym zakresie, więc decyzja

została wydana zgodnie z prawem. Według Wojewody decyzja

Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na która powołuje się w

Odwołaniu, kończy postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w sprawie

samowoli budowlanej i orzeka o zaniechaniu użytkowania w budynkach stodoły ,

obory i budynku gospodarczym w związku z określonym na dzień rozpatrywania

przez nb stan faktyczny. Wtedy był to jednak stan inny niż obecnie , w sytuacji gdy

piekarnia urządzona została w wymienionych budynkach i budynku w stosunku do

którego orzeczono nakaz rozbiórki. Obiekty te stanowiły całość technologiczną

dlatego organ nadzoru budowlanego orzekł o zaniechaniu ich użytkowania. Decyzja

ta jednak dała możliwość ubiegania się o zmianę sposobu użytkowania z czego

skorzystał inwestor. Opracował nowy projekt, uzyskał zgodę właściwych organów i

wystąpił o wydania pozwolenia. Zaskarżona decyzja jest więc wydana w odrębnym

postępowaniu przed innym organem , w innym trybie. Organ odwoławczy wyjaśnił

ponadto, iż piekarnia nie jest zaliczona do inwestycji uciążliwych wymagających

sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko., a także, że jej usytuowanie jest

zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy B.

dopuszczającym na tym terenie realizacje budownictwa usług, handlu i rzemiosła

nieuciążliwego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia praw Z.M. wskazując, iż budynki przylegają na całej długości do jego budynków,

także usytuowanych przy granicy działki, a roboty budowlane przewidziane w

związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektów nie ingerują w zewnętrzną formę

tych obiektów.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnionej pismem z dnia

8 marca 2004 r pełnomocnik Z.M. wykazując naruszenie przez

organ odwoławczy szeregu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego

oraz Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska , Zasobów Naturalnych i

Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie

postępowania jako bezprzedmiotowego. Na rozprawie zmodyfikował zarzut w ten

sposób , iż żądał stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a nadto wnosił o

poinformowanie właściwych organów o stwierdzonych istotnych naruszeniach prawa

jakie jego zdaniem miały miejsce przy rozpoznawaniu sprawy. W obszernym

uzasadnieniu swoich wniosków pełnomocnik skarżącego podał, iż piekarnia w

przedmiotowych budynkach funkcjonuje już od kilku lat , a więc nie ma potrzeby

orzekania o zmianie ich przeznaczenia. Zaznaczył , iż wobec J.J.

orzeczono zaniechanie użytkowania piekarni, a ponadto wobec dobudowanej części

obiektu budowlanego orzeczono nakaz rozbiórki. Skoro sprawa została

rozstrzygnięta inną decyzja administracyjną , wydanie kolejnej decyzji jest podstawa

stwierdzenia jej nieważności na podstawie art.156 § 1 pkt.3 kpa. W tych warunkach

złożenie wniosku o udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu

budowlanego jest próbą obejścia prawa. Skarżący przekonywał, iż naruszeniu uległ

także art.71 prawa budowlanego , Odsyła on bowiem do art. 32 prawa budowlanego

, co oznacza konieczność uzyskania przez wnioskodawcę wymaganych przepisami

szczególnymi uzgodnień , pozwoleń lub opinii innych organów. Chodzi tu o

zachowanie przepisów Inspekcji Sanitarnej , Państwowej Straży Pożarnej i ochrony

środowiska .. Żadnego z tych dokumentów J.J. nie przedstawił. W

skardze zwrócono uwagę także na konieczność uzyskania przez wnioskodawcę

decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , jako że zmiana sposobu

użytkowania budynku spowoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu.

Wskazano także na zagadnienie uciążliwości przedmiotowej piekarni w świetle

ustaleń miejscowego planu zagospodarowania terenu. Wiąże się ona w przekonaniu

skarżącego z nasilonym ruchem pojazdów ciężarowych dowożących olej opałowy i

mąkę, oraz odbierających produkty we wszystkie dni i noce i we wszystkie dni w

roku . Dotyczy to także szumów produkcyjnych i spalin zalegających kotlinę, w której

położone jest siedlisko domowe i gospodarstwo skarżącego.

W dodatkowym piśmie z dnia 8 marca 2004 r uzupełniającym skargę

pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest niewykonalna w

rozumieniu art.156 § 1 pkt.5 kpa. Niewykonalna jest bowiem zmiana sposobu

użytkowania piekarni na piekarnię.

Odpowiadając na skargę Wojewoda podkreślił, iż przedstawiony

przez inwestora projekt techniczny i technologiczny został uzgodniony w pełnym

zakresie , zgodnie z przepisami szczegółowymi pod względem bezpieczeństwa i

higieny pracy, wymagań higienicznych , zdrowotnych i pod względem ochrony

przeciwpożarowej. Przeprowadzone zostało także postępowanie wyjaśniające

zgodność zamierzenia z planem zagospodarowania przestrzennego – uzyskano

stanowisko Wójta Gminy. Decyzja o warunkach zabudowy i

zagospodarowania terenu niezbędna jest przy ubieganiu się o pozwolenie na

budowę. Równocześnie zgodnie z art.39 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu

przestrzennym uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

wymagają te roboty budowlane , które powodują zmiany zagospodarowania terenu,

w przypadku zmiany sposobu zagospodarowania terenu są to roboty polegające na

wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego. Zmiana

przeznaczenia budynku lub jego części która nie wymaga , jak w niniejszej sprawie ,

robót budowlanych , nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i

zagospodarowania terenu. Wojewoda zwrócił uwagę, iż decyzje organów nadzoru

budowlanego oraz architektoniczno – budowlanych wydawane są w oparciu o inne

przepisy i nie wykluczają się wzajemnie. W zakresie podniesionego zarzutu

uciążliwości , organ odwoławczy stwierdził, iż mogą one być przedmiotem badania

dopiero w trakcie użytkowania obiektu po stwierdzeniu przekroczeń dopuszczalnych

natężeń hałasu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Skarga jest trafna , a jej argumenty przekonujące. Istota zagadnienia w niniejszej

sprawie sprowadza się do ustalenia jaki zakres mają przeprowadzone przez J.J. roboty budowlane, a w konsekwencji jaki tryb postępowania winien mieć

zastosowanie. W powyższym zakresie swoją aktualność zachowują wyjaśnienia i

tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 1999

r (sygn. akt SA / Rz 82 / 98) podtrzymane w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2001r

(sygn. akt II SA / Lu 759 / 00 ), a które z mocy art.99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r

przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę

– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr. 153, poz.1271

ze zmianami ) wiążą w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ , którego

działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd

Administracyjny ustalił, iż w budynku oznaczonym na planie nr.1 podbito ławy

fundamentowe , pogłębiając je o około 30 cm, oraz umieszczono tam zbiornik na olej

opałowy o pojemności 8800 l. W budynku dokonano częściowej wymiany elementów

konstrukcyjnych, ścian nośnych i stropów. W budynku oznaczonym nr. 2 wykonano

nowe tynki i posadzki, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową, wykonano

nie konstrukcyjną ściankę działową. W budynku o nr.3 na ścianie poprzecznej

wykonano przejście do budynku nr.2 i przygotowano podłoże pod wylanie posadzek.

W budynku nr.4 wykonano tynki i posadzki. Rzeczą zatem organów administracji było

ustalenie czy omówione roboty budowlane mieściły się w ramach zgłoszonego przez

inwestora remontu czy też stanowiły przebudowę obiektu budowlanego z uwagi na

zamierzoną zmianę sposobu użytkowania obiektu . W przypadku stwierdzenia , iż

była to przebudowa obiektu budowlanego , rozumiana w szerszym wymiarze jako

budowa ( art.3 ust.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane )wymagająca

pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 prawa budowlanego , a nie jego art.

71 ust.3 , przewidujący zastosowanie art.50 i 51 prawa budowlanego, gdyż nie

dotyczy on braku pozwolenia na budowę, a normuje zmianę sposobu użytkowania

obiektu budowlanego bez pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. Przy tak

poprowadzonym wywodzie oczywistym jest błędne założenie organów administracji o

możliwym pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego jako

prowadzonym w odrębnym postępowaniu , niezależnym od ustaleń organów nadzoru

budowlanego. W razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu

budowlanego z którą związana jest jego przebudowa , nie można jej legalizować

poprzez wydanie pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. Samowoli tej nie

można legalizować także w drodze złożenia określonych dokumentów ( wyrok NSA z

dnia 1 kwietnia 2003r sygn. akt II SA / Wr 1549/ 2000 ) . W powyższym przekonaniu

utwierdza treść § 8 powołanego przez organ odwoławczy Rozporządzenia Ministra

Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r w sprawie

warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych lub nie

wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu

użytkowania obiektu budowlanego ( Dz. U z 1995 r Nr.10 poz.47 ) według którego

organ rozpoznający wniosek o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w

razie stwierdzenia , iż zmiana taka wiąże się z koniecznością wydania pozwolenia na

wykonanie robót budowlanych , postanowieniem wzywa wnioskodawcę do

wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia . Skutkiem braku stosownej decyzji

jest odmowa pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Warto przypomnieć , iż charakter przeprowadzonych robót budowlanych był już

przedmiotem oceny organów administracji. W decyzji z dnia [...] lutego 2002 r znak :

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r i przekazując sprawę do ponownego

rozpoznania stwierdził, iż J.J. zrealizował budowę nowego obiektu

budowlanego co wymagało pozwolenia na budowę. Ustalenia poczynione przez

organy nadzoru budowlanego nie mogły pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie w

niniejszej sprawie.

Sąd nie uznał natomiast za konieczne zastosowanie art. 155 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , przyjmując, iż

kwestia ta pozostaje wyłącznie w sferze jego uznania .

Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr. 153 , poz.

1270 ) zaskarżone decyzje należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie

art.200 cyt. ustawy. Rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

nastąpiło na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy

wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr.153 , poz. 1271 ze

zmianami ).