Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 47/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku A. N. z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Poleskiej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku, o którym mowa w punkcie 1; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w punkcie 2, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od organu na rzecz skarżącej A. N. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SAB/Po 47/22

Uzasadnienie

A. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania i bezczynność Wojewody wnosząc o :

1. zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca,

2. stwierdzenie, że organ I instancji dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia [...].08.2021 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. przyznanie od organu I instancji sumy pieniężnej w wysokości [...] zł ([...] złotych),

4. zasądzenie od organu I instancji kosztów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu [...].08.2021 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem RP. Związek małżeński z Ł. W. zawarła w dniu [...]

Do chwili wniesienia skargi, pomimo upływu pół roku od złożenia wniosku sprawa nie została rozpoznana,

Organ I instancji nie podjął żadnych czynności w sprawie, nawet nie wskazał terminu jej zakończenia, nie powiadomił dlaczego sprawa nie została rozpoznana w ustawowym terminie. Organ administracji nie dokonał wstępnej oceny formalnej wniosku, nie stwierdził żadnych braków formalnych złożonego wniosku lub konieczności uzupełnienia materiału dowodowego.

W dniu [...].02.2022r. skarżąca złożyła w sprawie ponaglenie. Na dzień sporządzenia skargi nie otrzymała jakiejkolwiek korespondencji od organu I instancji. Wskazała, że biorąc natomiast pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, nie ulega wątpliwości, że organ I instancji dysponuje wszelkimi dokumentami pozwalającymi na podjęcie merytorycznej decyzji bez zbędnego przedłużania postępowania. Organ I instancji nie zwrócił się do skarżącej o ewentualne wyjaśnienie lub przedstawienie dodatkowych dokumentów, co jedynie potwierdza, że dysponuje wszelką dokumentacją umożliwiającą wydanie decyzji.

Wskazano, że sprawa dotycząca udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim jest nieskomplikowana i opiera się na weryfikacji złożonych dokumentów i ewentualnie przesłuchaniu strony - brak jest konieczności przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, wyznaczania rozprawy administracyjnej i innych czasochłonnych czynności, które miałyby wpływ na termin zakończenia postępowania. Skarżąca wskazała, że przedstawiła wraz z wnioskiem wszystkie dowody w sprawie potrzebne do wykazania spełnienia przesłanek do udzielenia zezwolenia, W tej sytuacji nie sposób uznać, że istnieją w sprawie okoliczności, które usprawiedliwiają wygenerowaną bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej.

Argumentem uzasadniającym wysokość żądanej sumy pieniężnej jest nienależyta staranność w spełnianiu obowiązków przez organ administracji nałożonych przez ustawodawcę.

Wskazano, że bezczynność organu powoduje u skarżącej zarówno moralny uszczerbek polegający na utracie zaufania do organów administracji publicznej, ale również frustrację związaną z niepewną sytuacją rodzinną, uzyskiwaniem jakichkolwiek dokumentów urzędowych w Polsce i ograniczeniem mobilności i możliwości podjęcia legalnej pracy (złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w związku z pracą spowodowałoby umorzenie niniejszej sprawy, natomiast aktualnie czas oczekiwania na wydanie zezwolenia na pracę typ [...] w W. Urzędzie Wojewódzkim wynosi od 6-8 miesięcy, co powoduje, że w tym czasie (do momentu wydania decyzji) nie można pracować oraz pracodawcy w związku ze zbyt długim oczekiwaniem na dokumenty legalizujące pracę cudzoziemcowi w ogóle rezygnują z gotowości do pracy i znajdują innych dostępnych pracowników). Z pewnością również jakakolwiek aktywność organu I instancji w załatwieniu niniejszej sprawy nastąpi dopiero po wpłynięciu przedmiotowej skargi do organu.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku wszczęcia postępowania sądowego o oddalenie skargi

A. N. [...].02.2022r. wniosła ponaglenie na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski.

W pozostałym zakresie oraz w przypadku wszczęcia postępowania sądowego dotyczącego bezczynności Wojewody wyjaśniono, że A. N. [...].08.2021 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołując się na okoliczność z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020r. poz. 35 z późn. zm.) tj. pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, który udzielany jest w przypadku pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z [...].08.2021r. poinformowano skarżącą o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia wnioskowanego zezwolenia oraz iż decyzja w sprawie zostanie podjęta do [...].02.2022r.

Termin rozpatrzenia wniosku został przedłużony, ze względu na konieczność sprawdzenia złożonych dokumentów i możliwości udzielenia zezwolenia.

A. N. odebrała osobiście pismo w siedzibie Delegatury W. Urzędu Wojewódzkiego w K. [...].08.2021r. Następnie [...].10.2021r. organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, (art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Komendanci, o których mowa w ust. 1 art. 109 ustawy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują swoje stanowisko w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę, (art. 109 ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach).

W dniu [...].02.2022r. A. N. wniosła ponaglenie "...na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej".

Zgodnie z dyspozycją art. 169 ustawy o cudzoziemcach, w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy członka rodziny obywatela Polskiego organ zobowiązany jest ustalić czy związek małżeński między cudzoziemcem a obywatelem Polski został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego. W postępowaniu w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że:

1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej;

2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa;

3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego;

4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa;

5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga;

6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących;

7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

W tym celu, [...].02.2022r., organ zwrócił się do Komendanta Placówki Straży Granicznej w P.-Ł. z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej.

Wynik przeprowadzonych [...].02.2022r. czynności przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w P. - Ł., nie potwierdził jednoznacznie wspólnego zamieszkania małżonków pod wskazanym adresem.

Wobec powyższego, [...].03.2022r. wezwano A. N. do złożenia pisemnego oświadczenia pod jakim adresem zamieszkuje wraz z mężem oraz dokumentów potwierdzających prowadzenie życia rodzinnego z Ł. W. na terytorium Polski.

Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91) termin załatwienia przedmiotowej sprawy biegnie na nowo od [...].01.2022 r., wynosi on 60 dni i upływa [...].03.2022r.

Pismem z [...].02.2022r. (wpływ do Wojewody [...].02.2022r.) A. N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Wojewody. W skardze zarzuciła bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy przez Wojewodę.

W pierwszej kolejności organ zaznaczył, że w dniu [...] stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Dopiero wystąpienie ostatniego ze zdarzeń powoduje, że rozpoczyna bieg termin dla wojewody na załatwienie sprawy.

Na mocy art. 13 ust. 1 cyt. ustawy cytowane regulacje mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku w dniu wejścia w życie ustawy.

Z kolei, zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy, jeżeli termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112a ustawy, rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegnie one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzono, że w dniu złożenia skargi nie upłynął sześćdziesięciodniowy termin na rozpatrzenie sprawy udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Termin ten rozpoczął bieg [...].01.2022r., tj. przed upływem wyznaczonego w dniu [...].08.2021r. terminu załatwienia sprawy.

Opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu związane są ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi. Problemy kadrowe Urzędu Wojewódzkiego w P. oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami niemającymi znaczenia w sprawie. Pandemia koronawirusa nie wpłynęła na zahamowanie trendów wzrostowych co do liczby wniosków. W 2020 r. wpłynęło o 35% więcej wniosków o zezwolenia na pobyt niż w 2019 r., w 2021 r. - o ponad 20% więcej niż w 2020 r. Dodatkowo okres epidemii wymusił wiele ograniczeń zarówno w obszarze obsługi bezpośredniej, jak i organizacji pracy, co skutkuje spiętrzeniami i zaburzeniami płynności postępowań. Organ podkreślił, że podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wynikiem tych działań jest stale rosnąca liczba rozstrzygnięć w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce - w 2021r. wydano o 31% więcej decyzji niż w roku 2020.

Wobec powyższego organ nie zgodził się z zarzutem podniesionym w skardze, iż ewentualna bezczynność z którą zdaniem organu nie mamy do czynienia czy przewlekłość w postępowaniu o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że z orzecznictwa sądów administracyjnych nie wynika swoisty automatyzm uznawania, że w danej sprawie przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa tylko z racji samego przekroczenia, nawet znacznego terminu jej załatwienia. Konieczne jest bowiem dokonanie analizy i oceny rzeczywistych, obiektywnych przyczyn powstałej bezczynności.

Wobec powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że ewentualna przewlekłość w postępowaniu o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł w ocenie organu wniosek ten jest niezasadny.

Skarżąca podnosi w skardze brak możliwości podjęcia zatrudnienia, podróżowania oraz wpływ toczącego się postępowania na odczucia emocjonalne. Dostęp do rynku pracy jest konsekwencją uzyskania stosownego tytułu pobytowego, Podkreślić należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021r., poz. 1100 z późn. zm.) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeśli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w okresie legalnego pobytu, zatem w trakcie procedury uzyskania wnioskowanego zezwolenia przebywa na terytorium Polski na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W porządku prawnym brak jest regulacji stanowiących podstawę do uniemożliwienia wyjazdu z terytorium Polski osobom, które przebywają na tym terytorium na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W tym zakresie argumentacja strony jest chybiona. Warunkiem podjęcia legalnego zatrudnienia przez skarżacą jest zatem posiadanie zezwolenia na pracę, o które zgodnie z art. 88a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy występuje podmiot powierzający wykonywanie pracy. Jednocześnie skarżąca nie wykazała, by w okresie pobytu na terytorium Polski, a w szczególności w okresie ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jakikolwiek pracodawca odmówił zatrudnienia i wystąpienia o zezwolenie na pracę z tego powodu, iż skarżąca nie posiada zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo złożonego wniosku. Żaden wniosek o zezwolenie na pracę dla skarżącej nie został złożony. W 2021r. do Wojewody, pracodawcy złożyli około 74 tysięcy wniosków o wydanie zezwoleń na pracę. Argumenty skarżącej, jakoby czas tych trwania postępowań odstraszał pracodawców przed gotowością zatrudniania cudzoziemców jest chybiony. Podniesione w skardze okoliczności w żadnej mierze nie mogą obciążać organu administracji i stanowić o uzasadnieniu przyznania sumy pieniężnej za rzekome ograniczenie skarżącej możliwości podjęcia legalnej pracy czy możliwości podróżowania, co nie miało miejsca w sprawie i nie mogło mieć miejsca z uwagi na przytoczone argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt. IV SAB/Po 47/22 odrzucił skargę skarżącej na bezczynność organu z uwagi na brak wniesienia ponaglenia na bezczynność w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4).

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 p.p.s.a., gdyż zarzucana przewlekłość dotyczy postępowania, które powinno być zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji administracyjnej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kończącej to postępowanie.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.

Uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Do skargi na przewlekłość nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona co najmniej do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA).

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Niewyczerpanie w/w środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

W tym przypadku skarżąca wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako k.p.a.)., gdyż w dniu 08.02.2022 r. wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Oznacza to, iż skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłość wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, gdyż zarzucana przewlekłość dotyczyła braku rozpoznania przez Wojewodę wniosku skarżącego o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyczerpane zostały środki zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 2 p.p.s.a.

W niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość postępowania Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Sąd wskazuje, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować, więc będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Zgodnie z 35 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w okresie prowadzenia postępowania przez Wojewodę organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4).

Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do jej załatwienia.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Dopiero wystąpienie ostatniego ze zdarzeń powoduje, że rozpoczyna bieg termin dla wojewody na załatwienie sprawy.

Na mocy art. 13 ust. 1 cyt. ustawy cytowane regulacje mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku w dniu wejścia w życie ustawy.

Z kolei, zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy, jeżeli termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112a ustawy, rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegnie one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w dniu złożenia skargi nie upłynął sześćdziesięciodniowy termin na rozpatrzenie sprawy udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Termin ten rozpoczął bieg [...].01.2022r., tj. przed upływem wyznaczonego w dniu [...].08.2021r. terminu załatwienia sprawy.

Niemniej Sąd zaznacza, że sytuacja ta ma charakter wyjątkowy z uwagi na przedłużenie terminu do załatwienia sprawy z mocy prawa, poprzez wejście w życie ww. ustawy. Jest to okoliczność, której organ nie mógł przewidzieć wyznaczając w dniu [...].08.2021 r. termin do załatwienia sprawy na dzień [...].02.2022 r.

Przedłużenie terminu do załatwienia sprawy z mocy prawa od dnia [...].01.2022 r. (data wejścia w życie ww. ustawy) o 60 dni ma z pewnością znaczenie w zakresie oceny ewentualnego wystąpienia bezczynności organu, jednak ten zakres skargi nie podlega rozpoznaniu z uwagi na odrzucenie skargi na bezczynność.

Zachowanie przez organ ustawowych wymogów w zakresie wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. uchyla zarzut bezczynności z powodu przekroczenia terminu podstawowego wynikającego z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych. To samo dotyczy przedłużenia terminu z mocy prawa ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91).

Polemika zasadnością wyznaczania terminów dodatkowych przez ustawodawcę jak w niniejszej sprawie (tj. termin, który rozpoczął swój bieg przed dniem wejścia w życie ustawy, biegnie od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy) jest niezasadna, ponieważ należy uznać, że racjonalny ustawodawca kompleksowo przeanalizował występujące problemy organizacyjne i dał temu wyraz w ww. przepisach.

Zasadność wyznaczania lub długość terminów dodatkowych, o których mowa w art. 36 k.p.a., mogą być natomiast kwestionowane najpierw przez wniesienie ponaglenia, a następnie w drodze skargi na przewlekłość postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu [...].08.2021 r.

Organ tego samego dnia wszczął postępowanie w sprawie i wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...].02.2022 r. Organ przedłużył termin do załatwienia sprawy z uwagi na konieczność zgromadzenia materiały dowodowego, a także w związku z dużą liczbą prowadzonych spraw.

W dniu 08 .02.2022 r. pełnomocnik strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, tj. na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Wojewodę Wlkp.

W dniu [...].02.2022 organ wystąpił do Placówki Straży Granicznej w P. celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego przekazano do Wojewody pismem z [...].02.2022 r.

W dniu [...].03.2022 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów. Organ wskazał, że termin do załatwienia sprawy biegnie na nowo od [...].01.2022 r. i wynosi 60 dni.

Sąd wskazuje, że gromadzenie materiału dowodowego organ I instancji rozpoczął dopiero po upływie prawie 6 miesięcy od otrzymania wniosku, wzywając skarżącą do jego uzupełnienia w dniu [...] marca 2022 r. Nastąpiło to dopiero miesiąc po wniesieniu ponaglenia przez skarżącą ([...].02.2022 r.).

Na sprawność działania Wojewody Wlkp. niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna w tym okresie sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa, gdy permanentnie dochodzi do rażącego naruszenia praw strony do szybkiego załatwienia jej sprawy.

Niedopuszczalna jest jednak sytuacja, w której organ administracji nie podejmuje żadnej czynności realnie zmierzającej do zakończenia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie przekroczenia organu są jasne i niezaprzeczalne. Niemniej sytuacja związana z napływem cudzoziemców, a także epidemia koronawirusa są okolicznościami, które w świetle niniejszej sprawy nie pozwalają na przyjęcie rażącego naruszenia prawa przez organ.

Należy również podkreślić, że sytuacja, w której strona czeka bezowocnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 2 wyroku).

Organ tak naprawdę nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny przyczyn długotrwałości postępowania. Nie wyjaśnił dlaczego nie podjęto żadnych czynności w sprawie przed wniesieniem przez skarżącą ponaglenia.

Wojewoda pośrednio usprawiedliwiał długotrwałość niniejszego postępowania skokowym wzrostem ilości wniosków składanych przez cudzoziemców i spowodowaną tym systemową niewydolnością wobec braku odpowiednich sił i środków do ich terminowego załatwiania. Wskazał również na pandemię koronawirusa, kiedy to okres epidemii wymusił wiele ograniczeń zarówno w obszarze obsługi bezpośredniej, jak i organizacji pracy, co skutkuje spiętrzeniami i zaburzeniami płynności postępowań

W ocenie Sądu swej przewlekłości organ nie może jednak tłumaczyć trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też środków spowodowanych dużą liczbą spraw czy też brakiem środków pieniężnych. Dla zasadności skargi na przewlekłość nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty w ustawowym terminie. Ponadto powiadomienie o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów ustawowych przestaje istnieć i samo przez się nie wyłącza zarzutu przewlekłości prowadzonego postępowania. Powyższe ma jednak znaczenie przy ocenie, czy przewlekłość miała charakter rażący.

W ocenie Sądu Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomiczność podejmowanych działań. Działania administracji winny być nacechowane aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Działaniom Wojewody i podjętym przez niego czynnościom nie można tymczasem przypisać takiego charakteru. Rozpoznawana sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie zasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania. W kontrolowanej sprawie niewątpliwie wspomniane terminy zostały znacznie przekroczone.

Jednak Sąd uznał, iż przewlekłość postępowania organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda nie dopuścił się rażąco przewlekłego prowadzenia postępowania.

W niniejszej sprawie od [...].08.2021 r. do [...].02.2022 r. organ nie podjął w sprawie żadnych czynności za wyjątkiem tego, że w dniu [...].10.2021r. organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jej pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Czynności w sprawie zostały przez organ realnie podjęte dopiero po wniesieniu przez skarżącą ponaglenia (ponaglenie z [...].02.2022 r., a pierwsza czynność organu - wniosek do Komendanta Placówki Straży Granicznej w P. - Ł. z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej wysłano w dniu [...].02.2022 r.).

Należy wskazać, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Sąd orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone m. in. w wyroku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 1189/17 gdzie wskazano, że "Obciążenie organu dużą ilością spraw, przy braku wystarczającej obsady kadrowej, nie zwalnia organu z zarzutu pozostawania w bezczynności czy przewlekłości, gdyż są to przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego jako całości i związane są z władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa" (patrz też: wyroki NSA z dnia: 6 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1538/14, 14 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1681/15, 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3086/15, 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 870/17). Jednak należy mieć na względzie, że z danych statystycznych podanych w odpowiedzi na skargę wynika, że wzrost ilości wniosków miał charakter skokowy, a wskutek podjętych działań następuje sukcesywna poprawa efektywności poprawy pracy organu. Sąd dostrzega, że wprawdzie organ naruszył ustawowe terminy do załatwienia sprawy, jednak nie wynikało to ze złej woli organu a z przyczyn obiektywnych w postaci lawinowego wzrostu ilości wpływających wniosków, a także ograniczeń i utrudnień wynikających z uwagi na pandemię COViD - 19. Dlatego w ocenie Sądu nie wystąpiło w niniejszej sprawie rażąco przewlekłe prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wyjaśnić należy, że grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się przewlekłości.

Suma pieniężna o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zapobieganie przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość: zwalczenia przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania.

Jak słusznie wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z 14.02.2019r. o sygn. III SAB/Wr 262/18 (publ. CBOSA) konieczność wypłaty o której mowa w art.149 § 2 k.p.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania pełniąc funkcję prewencyjną. Konsekwentne przyznawanie stronom takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, wymusi na organach prawidłową realizację ich zadań.

W realiach tej konkretnej sprawy żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżącej nie jest usprawiedliwione. W świetle okoliczności sprawy należy mieć na uwadze, że stan niepewności prawnej niewątpliwie jest dyskomfortowy, jednakże skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych i wymiernych szkód i krzywd, które spowodowała stwierdzona przewlekłość postępowania. Wskazać trzeba, że ustawodawca przewidział możliwość kontynuacji zatrudnienia przez cudzoziemców spełniających wymogi określone w art. w art. 87 ust. 1b stawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018r., poz. 1265 z późn. zm.) zgodnie z którym, jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, w celu kontynuowania pracy wykonywanej zgodnie z posiadanym przez siebie zezwoleniem na pracę lub zezwoleniem na pobyt czasowy u tego samego pracodawcy i na tym samym stanowisku został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalną od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie stanie się ostateczna. Tak więc pomimo pewnych ograniczeń skarżąca mogła w okresie objętym przewlekłością postępowania legalnie przebywać i pracować na terenie RP. Ponadto trudno mówić o dyscyplinowaniu organu w sytuacji, gdy wydał już pozytywną dla skarżącej decyzję merytoryczną.

W dniu [...].04.2022 r. organ wydał decyzję o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy. Ze względu na merytoryczne załatwienie sprawy należało więc umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy (punkt 1 sentencji wyroku).

W pkt 2 wyroku Sąd stwierdził, że przewlekłość organu miała miejsce, a w pkt 3, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a.

W pkt 4 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę w pozostałej części oddalił w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej.

O kosztach postępowania (punkt 5 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.