Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1707/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 13b, 14, 15c, 22a ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant Paulina Okrój, Ref. Stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego P. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Pana P. B. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) z dnia [...] lutego 2017 r., o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupeyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132

ze zm.; zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową) odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Ustalono, że skarżący wystąpił do organu o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym. We wniosku przedstawił przebieg swojej służby. Stwierdził, że jego niespełna 30-letnia służba

w ochronie granicy Polski była rzetelna. Co więcej, ww. wskazał, że nigdy nie ubiegał się o przyjęcie do Służby Bezpieczeństwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

Organ wskazał, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 28 lat,

5 miesięcy i 11 dni od dnia 1 października 1986 r. do dnia 15 lutego 2013 r.

W sprawie ustalono, że z kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] października 2017 r. (znak; [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Straży Granicznej w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. przekazał informacje dotyczące przebiegu służby skarżącego. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżący po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Z akt wynika, dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy wynika, że w trakcie służby w Straży Granicznej ww. zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie, był awansowany w stopniu i otrzymywał nagrody, a także był pozytywnie opiniowany. Skarżący został odznaczony między innymi "Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę". W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów wprost potwierdzających udział wymienionego w zadaniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Z informacji przekazanych przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, z opinii przełożonych skarżącego, tj. gen. bryg. rez. SG M. K. oraz

płk. SG R. Ł. wynika, że przy wykonywaniu zadań służbowych przez skarżącego wielokrotnie miały miejsce zdarzenia mogące zagrozić jego życiu

i zdrowiu.

Zadaniem organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnione jest twierdzenie, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek", zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jego zdaniem z powyższego wynika że, uprawnienie

z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez skarżącego zadań

i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r., niemniej jednak, w ocenie organu, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego

w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, stwierdził, że

w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Jego zdaniem warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się

do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów:

1. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.) stanowiącego

o zasadzie praworządności, której podstawą jest. art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie rzeczywistej treści przepisu prawa powszechnie obowiązującego w zakresie przesłanki "krótkotrwałości" zawartej w art. 8a ustawy z dnia 8 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym, a tym samym wydanie decyzji administracyjnej z przekroczeniem granic prawa;

b. art. 7 Kpa. poprzez niedopełnienie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i pominięcie obowiązku uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w sprawie dotyczącej tak istotnej materii jak prawo do zabezpieczenia społecznego;

c. art. 7b i art. 8 Kpa. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności poprzez brak rozważenia słusznego interesu Skarżącego (prawa do wypracowanej

z narażeniem zdrowia i życia emerytury) w relacji do interesu społecznego, a tym samym zastosowanie przepisu ustawy (art. 8a) de facto wbrew woli Ustawodawcy;

d. art. 77 § 1 Kpa. oraz art. 80 Kpa. polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz niepełnym rozeznaniu zebranego materiału dowodowego, w szczególności faktów i dowodów świadczących

o ponadprzeciętnym zaangażowaniu Skarżącego w obowiązki na rzecz demokratycznej Ojczyzny i warunkach pełnionej służby;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Agencji Wywiadu. Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Służby Wywiadu Wojskowego. Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 708) poprzez jego błędną wykładnię, a w efekcie odmowę wyłączenia stosowania przepisów ustawy, pomimo ujawnionego stanu faktycznego;

art. 67 ust. i Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa do odpowiedniego zabezpieczenia społecznego w sytuacji spełnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym, spowodowanego pominięciem

w zakresie dokonywania wykładni art. 8a zasad wyrażonych w przywołanych przepisach Konstytucji RP.

Wskazał, że postawiono mu zarzut działania na rzecz totalitarnego państwa, nie udowodniwszy w żadnej mierze, że jego indywidualne działania miały charakter

w jakikolwiek sposób bezprawny lub co najmniej niewłaściwy, czy krzywdzący dla obywateli lub struktur demokratycznej Polski. Podniósł, że zaistniała sytuacja jest dla niego niezrozumiała. Jego zdaniem jako obywatel żyjący w państwie prawa, który nigdy nie naruszył prawa, ani zasad współżycia społecznego, ani godności i praw innego człowieka. Wskazał, że przez ponad 26 lat poświęcał swe życie i zdrowie dla bezpieczeństwa demokratycznej Ojczyzny. Wskazał, że złożył w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wniosek, wykazując krótki okres pełnienia służby przed 3 lipca

1990 r. i rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 oraz, co najważniejsze, okoliczności uzasadniające potraktowanie przedmiotowej sprawy jako szczególnie istotnej.

Jego zdaniem treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji obrazuje

w jednoznaczny sposób, iż jedyną przesłanką dla wydania negatywnej decyzji, było uznanie przez Organ, że okres 3 lat i 10 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały w świetle poczynionej wykładni przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji.

Jego zdaniem Organ przyjął bezkrytycznie, iż wskazany okres 3 lat i 10 miesięcy stanowi służbę na rzecz państwa totalitarnego, nie dokonując w tym zakresie żadnej własnej oceny ujawnionych faktów i dowodów. Oceny takiej nie podjął mimo, iż w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się stosunkowo liczne dokumenty, które mogą świadczyć i świadczą o tym, że podejmowane przez Skarżącego działania w okresie przed 31 lipca 1990 r. trudno uznać jako "działania na rzecz państwa totalitarnego". Tym samym, jego zdaniem, dokonując odpowiednio szczegółowej analizy okoliczności przedmiotowej sprawy, należy wyprowadzić wniosek, że Organ nie zbadał okoliczności faktycznych warunkujących uznanie, iż służba pełniona przez Skarżącego przed 31 lipca 1990 była służbą pełnioną na rzecz "państwa totalitarnego".

Podkreślił, iż służba miała wzorowy przebieg, o czym świadczą wyróżnienia opisane w decyzji i skardze. Wskazał, że w strukturach Straży Granicznej w pełni zasłużenie awansował na kolejne stopnie oficerskie co jednoznacznie świadczy o zasługach jakie położył dla tej służby po roku 1990. Wskazał, że od [...] maja 1991 r. do dnia [...] lutego 2013 r. pełnił służbę w Straży Granicznej, co jego zdaniem bezsprzecznie oznacza, iż jego kwalifikacje jak i moralność zostały ocenione pozytywnie przez władze Rzeczypospolitej Polskiej w roku 1991 i równie pozytywnie oceniane były do roku 2013.

Podniósł, że znaczną cześć swego życia, zdrowie oraz spokój własnej rodziny poświęcił dla pełnienia służby na rzecz Niepodległej Polski.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i o zasądzenie kosztów postępowania

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] lipca 2018 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości,

w zakresie interpretacji zastosowanych przepisów prawa. Nie zostały wyjaśnione motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest wyczerpująca.

Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja organu z dnia [...] lipca 2018 r.,

nr [...], nie zaś decyzja Dyrektora Dyrektor Zakładu Emerytalnego

o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej.

Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt XIII [...]) Sąd Okręgowy w W. Sekcja XIII Wydziału [...] [...] zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a,

art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt [...]).

Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna

z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że ustawa

z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia [...] lipca 1944 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków

po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

W ocenie Sądu w art. 8a zawarte są dwie przesłanki, tj.;

1) krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r.

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. W ocenie Sądu, należy zauważyć, że w świetle art. 8a

ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji, gdy skarżący spełni dwie powyżej przywołane przesłanki.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne

i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia

w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia, które to ustalenia nie są kwestionowane przez stronę.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym

z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Informacji o przebiegu służby stanowiącego Informację o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia 1 października 1986 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. 3 lata i 10 miesięcy.

W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 5 miesięcy i 11 dni (od dnia 1 października 1986 r. do dnia 15 lutego 2013 r.).

Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". W niniejszej sprawie wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 10 miesięcy natomiast całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 5 miesięcy i 11 dni.

Skarżący przez około 14 % całego okresu służby pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, która, w ocenie Sądu, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, może być oceniona jako krótkotrwała. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należało, że jako krótkotrwała może być też rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Nie można w przypadku skarżącego stwierdzić, że jego służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą wieloletnią i charakteryzowała się trwałością. W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy, że okres 3 lat i 10 miesięcy był okresem krótkotrwałym (ok.14%). Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.

W każdym z tych przypadków zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu

do całego okresu służby okres trwający blisko 3 lata i 10 miesięcy może być uznany za krótkotrwały, w pojęciu semantycznym.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Należy zauważyć, że z kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] października 2017 r. (znak; [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania

i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Straży Granicznej w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. ([...] przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że skarżący po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Z informacji dotyczącej przebiegu służby wnioskodawcy wynika, że w trakcie służby w Straży Granicznej ww. zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie, był awansowany w stopniu i otrzymywał nagrody, a także był pozytywnie opiniowany. Skarżący został odznaczony między innymi "Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę".

W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych.

W tym stanie rzeczy ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu uznającego, że w tym indywidualnym przypadku nie da się wykazać, że była to służba długotrwała lub nierzetelna. Zdaniem Sądu, organ wykazał, że była to służba krótkotrwała (ok. 14 %) i rzetelna (co organ sam przyznał). Nadto jak wskazano wyżej przesłanka narażenia życia może całkowicie zniweczyć nierzetelność, tzn. nawet gdyby służba była wykonywana nierzetelnie (co nie miało miejsca w tym wypadku) to samo zaistnienie przesłanki z narażenia zdrowia i życia może stanowić o rzetelności pełnionej służby.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 złotych.