Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3436/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA : Stanisław Biernat ( spr.) Andrzej Niecikowski Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. D. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21.02.2001 r., nr [....] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.D. , ur. [....] przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w N. w 1983 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od [....] .1946 r. do [....] .1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane J.D. uprawnienia kombatanckie, pełnił on służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.D. stwierdził, że w czasie swojej służby w MO nikogo nie skrzywdził, ani nie aresztował.

W dniu 3.10.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [....] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, art. 129 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji i dodał, że podstawą przyznania uprawnień kombatanckich strome było zaświadczenie KW MO w R. z [....] .1982 r., stwierdzające że J.D. pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej od [....] .1946 r. do [....] .1948 r. i w okresie od [....] .1946 r. do [....] .1947 r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.D. opisał swoją służbę w MO w Polsce [....] , gdzie grasowały bandy UPA.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Według § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . Niesporne jest, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoja służbą w Milicji Obywatelskiej. Sama służba w MO nie jest tytułem uprawnień kombatanckich w świetle obowiązującej ustawy. Stanowisko takie wynika z jednolitego orzecznictwa sądowego. Por. np. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/OOONSA2001/1/3. Taki sam pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15.04.2003 r., sygn. akt SK 4/02, OTK- A 2003 nr 4, poz. 31.

Według art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które uczestniczyły w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący w życiorysie sporządzonym dla potrzeb postępowania przed ZBoWiD w 1983 r. podawał, że w czasie służby w MO brał udział w walkach m.in. przeciwko UPA w plutonie operacyjnym MO. Stwierdzenie to powtórzył skarżący w oświadczeniu dla Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [....] .01.2001 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd, wyrażony w powołanej wyżej uchwale 7 sędziów NSA z 12.06.2000 r., że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Pogląd ten odnosi się wszakże do typowych sytuacji, w jakich pełniona była służba w Milicji Obywatelskiej. Nie można jednak wykluczyć sytuacji nietypowych, polegających na tym że, funkcjonariusz MO odbywał służbę w, oddziale zorganizowanym i działającym na wzór wojskowy. Taki oddział należałoby uznać za należący do zmilitaryzowanych służb państwowych zorganizowanych poza strukturami Wojska Polskiego. Służba w takich oddziałach mogłaby być potraktowana, po spełnieniu dalszych przesłanek* jako tytuł do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art, 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach....

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że J.D. już w postępowaniu przed ZBoWiD stwierdzał, że w czasie swojej służby w MO wchodził w skład baonu operacyjnego, przy Komendzie Wojewódzkiej MO w R. (k. 5 i 4). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien zbadać, czy wobec skarżącego mógłby znaleźć zastosowania przepis art. 1 ust, 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W tym celu organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia sposobu pełnienia służby w MO przez J.D. , potwierdzenia faktu przynależności skarżącego do baonu operacyjnego, a zwłaszcza zbadania charakteru zadań tego baonu, sposobu jego zorganizowania oraz funkcjonowania, a także ustalenia, czy skarżący walczył z oddziałami UPA właśnie w czasie, kiedy wchodził w skład tego baonu. W tym celu organ powinien przeprowadzić dowód m.in. z akt osobowych skarżącego z okresu jego służby w Milicji Obywatelskiej. W razie stwierdzenia, że J.D. spełnia przesłanki do przyznania mu uprawnień kombatanckich na podstawie art, 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., organ powinien ustalić, czy w działalność J.D. w baonie operacyjnym nie wykazywała równocześnie cech działalności określonej w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c/, czego konsekwencją byłoby pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wskutek uznania, że służba w Milicji Obywatelskiej nigdy nie może dawać tytułu do uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach.,., naruszył prawo materialne. Natomiast, wskutek nie przeprowadzenia postępowania zmierzającego do zbadania, czy baon operacyjny MO

mógłby być zaliczony do zmilitaryzowanych służb państwowych, organ naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i 77 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U,., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 w związku z art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).