Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 67/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Wójta Gminy Burzenin z dnia 1 września 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Burzenin a Prezydentem Miasta Łodzi w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Łodzi jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 września 2022 r. Wójt Gminy Burzenin - na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny "sporu kompetencyjnego" między nim a Prezydentem Miasta Łodzi i wskazanie Prezydenta Miasta Łodzi jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm.; dalej ustawa o świadczeniach zdrowotnych) dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Wójt Gminy Burzenin podniósł też, że według art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, za miejsce zamieszkania uznaje się adres zameldowania na pobyt stały, albo miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym ustalono, że P. G. - prawa do świadczeń zdrowotnych którego sprawa dotyczy - od 10 lat faktycznie i stale przebywa na terenie Łodzi, obecnie zamieszkuje przy ul. S. [...] z matką i siostrą.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Łodzi wniósł o wskazanie, że organem właściwym w sprawie jest Wójt Gminy Burzenin. Powołał treść przepisu art. 54 ust. 1 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz podniósł, że w przypadku braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej, według powyższego przepisu zastosowanie znajduje art. 21 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U.2022.2000; dalej: k.p.a.). Stwierdził przy tym - powołując przepis art. 25 Kodeksu cywilnego - że akta sprawy dają podstawę do stwierdzenia, że ostatnim miejscem zamieszkania/zameldowania P. G. jest Gmina Burzenin.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 tej ustawy, z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór jest negatywnym sporem o właściwość i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie z wniosku Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi o wydanie decyzji potwierdzającej prawo P. G. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Rozstrzygnięcie sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy ustalenia, który z organów pozostających w sporze jest właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem - jak wskazały oba pozostające w sporze organy - dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo.

Ponieważ ani przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ani przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia "miejsca zamieszkania", przy ustaleniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy zasadne jest posiłkowanie się treścią art. 25 Kodeksu cywilnego. Stanowi on, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.

Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. Ponieważ przepis ten nie reguluje kwestii właściwości organu w sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, to w takim przypadku – co do zasady, jak zauważył Prezydent Miasta Łodzi - zastosowanie znajduje art. 21 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z 27 maja 2022 r., sygn. akt II GW 3/22 i powołane tam orzeczenia).

W rozpatrywanym przypadku jednakże tego typu sytuacja nie zachodzi.

Z akt sprawy, a to z pisemnych oświadczeń złożonych przez P. G. i jego ojca, oraz z udzielonych telefonicznie informacji przez matkę P. G. - wbrew twierdzeniom Prezydenta Miasta Łodzi - wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że od 10 lat mieszka on wraz z matką i siostrą w Łodzi, a aktualnie przy ul. S. [...].

Należało zatem przyjąć, że organem właściwym do wydania decyzji, na podstawie w art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rozpoznawanej sprawie, jest Prezydent Miasta Łodzi..

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.