Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 469/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 września 2009r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 lipca 2006r. J. M. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Biuro Terenowe w R. o umorzenie należności z tytułu składek ze względu na zły stan zdrowia i ponoszone koszty leczenia.

Wniosek ten z uwagi na brak przesłanek do umorzenia i skuteczną egzekucję własną został załatwiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmownie decyzją

z dnia [...].

Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2007r. oddalił skargę strony.

Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2008r. skarżący zwrócił się do Oddziału ZUS

w T. Biuro Terenowe w R. o umorzenie należności z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, powołując się na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym podkreślono, iż w razie zmiany stanu faktycznego, szczególnie pogorszenia się sytuacji dochodowej skarżącego, może on ubiegać się o ponowne umorzenie zaległości. Wnioskodawca zaznaczył, że z dniem 31 grudnia 2007r. uległa rozwiązaniu umowa o pracę, na podstawie której zatrudniany był jako kierowca, przez co jego dochód miesięczny zmniejszył się o 300 zł brutto. Do wniosku strona dołączyła świadectwa pracy, dwie umowy ratalne oraz decyzję z dnia 22 sierpnia 2007r.

o wysokości zasiłku przedemerytalnego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, na podstawie przedłożonych dokumentów oraz zebranego materiału dowodowego, ustalano że wnioskodawca nie jest już zatrudniony w charakterze kierowcy, pobiera zasiłek przedemerytalny

w wysokości 423,70 zł netto (684,39 zł brutto), z którego dokonuje się potrącenia

na zaległe składki w kwocie 171,09 zł. Strona zamieszkuje w R. przy ul. [...] w mieszkaniu konkubiny G. B., która od 15 listopada 2006r. zatrudniana jest w Urzędzie Miejskim w R. z wynagrodzeniem miesięcznym ok. 2.190 zł brutto. Ponoszone wydatki związane z mieszkaniem stanowią: czynsz w wysokości 242,50zł, koszt za zużytą energię elektryczną 43,13 zł miesięcznie, kwota raty za zakup mebli 119,66 zł oraz kwota raty zaciągniętej pożyczki w wysokości 280 zł miesięcznie. Poza tym strona ponosi miesięczne koszty leczenia w wysokości ok. 50 zł, na dowód czego załączana zastała faktura z dnia 08 lutego 2008r. Dołączono również kserokopię historii choroby potwierdzającej, iż w miesiącu lutym 2008r. skarżący odbył wizytę w poradni neurologicznej. W okresie zimowym strona zakupiła 1,5 tony węgla za łączną kwotę 840 zł, którą regulowała w ratach.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonej dokumentacji ustalono, iż łączny dochód skarżącego oraz jego konkubiny G. B. wynosi ok. 1.900 zł. Po odliczeniu wszystkich wydatków pozostawała do dyspozycji kwota ponad 1.100 zł. Nie stwierdzono zatem, że zaistniały przesłanki zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) i nie ma stanu całkowitej nieściągalności zaległych składek,

jak również za umarzeniem zaległości nie przemawia ważny interes osoby zobowiązanej do ich zapłacenia.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek.

Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację materialną, chorobę oraz przedstawiła faktyczne dochody

jakie uzyskuje wraz z konkubiną.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy ustalono, że skarżący posiada stałe orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Dochód z otrzymywanego zasiłku przedemerytalnego wynosi 423,70 zł, po potrąceniu kwoty 171,09 zł na zaległe składki ZUS, co z trudem wystarcza na wykup wszystkich przepisanych leków, przez co strona wykupuje leki najpotrzebniejsze do wysokości 50 zł miesięcznie. Konkubina skarżącego zatrudniona jest w Urzędzie Miasta w R. na stanowisku opiekunki, z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 1.243 zł brutto tj. ok. 900 zł. netto. Faktyczny łączny dochód miesięczny netto wynosi zatem ok. 1.400 zł, po odliczeniu wszystkich wydatków pozostaje do dyspozycji kwota ok. 600 zł, przy czym skarżący z uwagi na swój stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Mimo przedstawienia przez stronę trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, organ stwierdził, że opłacenie składek nie pozbawia zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 729/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd wskazał na błędne ustalenia organów w zakresie ponoszonych wydatków i w konsekwencji tego faktu zawyżenie kwoty dochodu miesięcznego pozostającego do dyspozycji skarżącego i jego konkubiny, służącego do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w szczególności wyżywienia i odzieży. Sąd podniósł, że organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do kwestii wydatków ponoszonych przez konkubinę, a co powinien był uczynić w świetle oświadczeń składanych przez skarżącego o ponoszonych wspólnie wydatkach. Kwestia ta winna być przedmiotem wnikliwego postępowania wyjaśniającego i oceny rzeczywistego stanu faktycznego przy uwzględnieniu przesłanek warunkujących umorzenie należności

z tytułu składek. Wyjaśnienia wymaga to, czy skarżący prowadzi z konkubiną wspólne gospodarstwo domowe, odrębne, czy też tylko częściowo wspólnie ponoszą koszty utrzymania. W kontekście powyższego Sąd wskazał, że może się też okazać istotne, jakie wydatki ponosi konkubina. Sąd stwierdził, że dopiero ustalenie stanu faktycznego sprawy w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem całości ponoszonych wydatków, pozwoli na prawidłową jego ocenę w świetle przesłanek umorzenia i w konsekwencji podjęcie zgodnej z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji w tym przedmiocie. Ponadto Sąd podkreślił,

że wynikający z akt sprawy stan majątkowy skarżącego wskazuje na spełnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365

ze zm.), tj. zaistnienie sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Świadczy

o tym kwota wskazanych wspólnych dochodów skarżącego i jego konkubiny

w przeliczeniu na jeden osobodzień. Zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki umożliwiającej umorzenie należności z tytułu składek potwierdziło Biuro Terenowe

w R. Oddział ZUS w T. w piśmie z dnia 13 czerwca 2008r. zatytułowanym "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". Potwierdziła to stanowisko również komisja oceniająca sytuację skarżącego przed wydaniem decyzji odwoławczej, a także pełnomocnik w osobie koordynatora do spraw dochodów, co zostało odzwierciedlone na stronach w/w pisma. Sąd jednak zaznaczył, że uznanie charakteryzuje się tym,

iż nawet w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek pozwalających na przyznanie ulgi, nie oznacza to obowiązku jej przyznania. Kompetencję do umorzenia należności

z tytułu składek posiada wyłącznie organ rozstrzygający sprawę, co oznacza, że organ ten może, lecz nie musi tego dokonać.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ II instancji podał, że wezwał stronę do dostarczenia dodatkowych dokumentów, które wyjaśniłyby sporne kwestie wskazane przez Sąd oraz do złożenia wyjaśnień w sprawie.

W odpowiedzi skarżący oraz jego konkubina G. B. oświadczyli, że wspólnie wynajmują mieszkanie w R. przy ul. [...], prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i razem opłacają wszystkie wydatki. Ponadto strona stwierdziła, że jej stan zdrowia nie uległ poprawie, że nadal jest pod kontrolą lekarza, co zostało potwierdzone stosownymi dokumentami. Skarżący nie udokumentował natomiast wydatków na lekarstwa (według oświadczenia na kwotę ok. 50 zł miesięcznie). Przedstawiony rachunek na kwotę 47,78 zł pochodził z dnia 08 lutego 2008r. Ponadto strona nadmieniła, że jej jedynym dochodem jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 451,26 zł. Kwota ta uwzględnia potrącenia z tytułu prowadzonej egzekucji przez ZUS w kwocie 181,53 zł. Dochód konkubiny to ok. 920 zł netto. Według PIT-40 za 2008r. roczny przychód skarżącego (dochód) wyniósł 8.087,37 zł. Natomiast roczny przychód G. B. według PIT-11 za 2008r. wyniósł 18.011,33 zł.

Organ wskazał, że na miesięczne, udokumentowane wydatki strony i konkubiny składają się: czynsz (w tym woda i śmieci) w kwocie 306,90 zł, energia elektryczna

w kwocie ok. 50 zł, telewizja kablowa w kwocie 32 zł i opał w kwocie ok. 79 zł. Wydatki nieudokumentowane to: gaz - ok. 45 zł, telefony na kartę strony i konkubiny po ok. 50 zł, leki - ok. 50zł. Strona oraz konkubina udokumentowali fakt opłacania dwóch kredytów. Pierwszy kredyt zaciągnięty został w Lukas Bank i spłacany jest w kwocie po 280 zł miesięcznie od dnia 12 stycznia 2007r. Ostatnia rata kredytu według dostarczonego harmonogramu spłaty ma zostać opłacona do dnia 12 grudnia 2009r. Kolejny kredyt udzielony został przez Bank Spółdzielczy w B. Oddział w R. w dniu 19 lutego 2009r. Kwota raty wynosi ok. 135 zł miesięcznie, a termin spłaty ostatniej raty wyznaczony został do dnia 30 sierpnia 2010r. Jednocześnie w kwietniu 2009r. ostatecznie spłacony został kredyt zaciągnięty przez stronę i konkubinę na zakup mebli (rata miesięczna wynosiła ok. 120 zł). Ze spisanego w dniu 22 kwietnia 2009r. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz z odpowiedzi Starostwa Powiatowego w R. wynika, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości. Posiada natomiast samochód osobowy Fiat 170 (Cinquecento), rok prod. 1994

o wartości, według jego oświadczenia 500 zł.

Organ podał, że zaległości strony Zakład Ubezpieczeń Społecznych dochodził

w trybie egzekucji administracyjnej za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w R. oraz w trybie egzekucji własnej. Egzekucja prowadzona przez Urząd Skarbowy okazała się częściowo skuteczna. W dniu 20 czerwca 2006r. Dyrektor Oddziału dokonał zajęcia zasiłku przedemerytalnego strony. Prowadzona egzekucja okazała się skuteczna,

od dnia 31 sierpnia 2006r. dokonywane są potrącenia z zasiłku przedemerytalnego (ostatnio w kwocie 181,53 zł).

Organ wskazał, że po poddaniu analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z uwzględnieniem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Bydgoszczy zawartych w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r., stwierdził,

iż w przedmiotowym przypadku nie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zaznaczył, że z zasiłku przedemerytalnego strony prowadzona jest przez Zakład skuteczna egzekucja. Skarżący nie wykazał,

że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Z otrzymywanych przez stronę i konkubinę dochodów możliwe jest utrzymanie domu, samochodu oraz opłacanie dwóch kredytów. Po spłacie pierwszego kredytu (12 grudnia 2009r.), gdzie rata miesięczna wynosi 280 zł, możliwe będzie udzielenie stronie układu ratalnego na spłatę zaległości z tytułu składek. Możliwe jest też zawarcie umowy ratalnej na spłatę zadłużenia z niższą ratą miesięczną do czasu spłaty pierwszego kredytu, a reszta zadłużenia spłacana byłaby w ratach odpowiednio wyższych po uregulowaniu zobowiązań kredytowych. Ponadto organ wskazał, że należności powstałe z tytułu nieterminowo regulowanych zobowiązań wraz

z należnymi odsetkami za zwłokę, stanowią przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych powołanego w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych,

z którego środków pokrywa się wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Zatem skuteczne dochodzenie od dłużników zaległych składek na ubezpieczenia leży w interesie wszystkich ubezpieczonych.

Na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu,

że w jego sytuacji odmowa umorzenia zaległości wobec ZUS nie pozbawi go i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Strona wniosła

o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie powstałych zaległości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na wspólne z konkubiną miesięczne zestawienie dochodów i wydatków, z których wynika, że po odjęciu od kwoty 1.371,26 zł (dochód) kwoty 1.077,90 zł (wydatki) pozostaje stronie i konkubinie na utrzymanie kwota 293,36 zł. Suma ta wydatkowana zostaje na żywność, środki czystości, środki higieny i ubrania. Skarżący podkreślił, że nie jest to kwota pozwalająca na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto strona wskazała na koszty nieuwzględnione przez organ, jak koszty utrzymania samochodu, w tym paliwo (120 zł miesięcznie), przeglądy (130 zł rocznie), ubezpieczenie OC (322 zł rocznie). Skarżący stwierdził,

że ocena organu, iż z otrzymywanych dochodów jest możliwe utrzymanie domu, samochodu oraz opłacenie kredytu, jest dla niego niezrozumiała i krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżącego i jego konkubiny jest trudna i z całą pewnością uniemożliwia w chwili obecnej jednorazowe uregulowanie zadłużenia wobec ZUS. Istnieje jednak możliwość wystąpienia o zawarcie układu ratalnego, co może prowadzić do prawnego ustanowienia wysokości rat spłacanego zadłużenia oraz wpływać na wysokość odsetek. Prowadzona egzekucja w formie zajęcia świadczenia emerytalnego nie pozwala na stwierdzenie całkowitej nieściągalności. Koszty utrzymania samochodu osobowego oraz sam fakt jego posiadania nie może też być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności. Kwestie podnoszone

w skardze były już poddane szczegółowej analizie we wcześniejszych etapach postępowania w sprawie umorzenia długu, gdzie również nie dopatrzono się przesłanek przemawiających za umorzenia należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Na początek WSA, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), wziął pod uwagę treść wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 729/08, gdyż stosownie do tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

I tak, skoro wówczas Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wskazał na błędne ustalenia organów w zakresie ponoszonych wydatków i w konsekwencji tego faktu zawyżenie kwoty dochodu miesięcznego pozostającego do dyspozycji skarżącego i jego konkubiny, służącego do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, w szczególności wyżywienia i odzieży, tj. tego, że organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do kwestii wydatków ponoszonych przez konkubinę, dalej, tego czy skarżący prowadzi z konkubiną wspólne gospodarstwo domowe, odrębne, czy też tylko częściowo wspólnie ponoszą koszty utrzymania; to poprawność badanego obecnie orzeczenia ZUS należało rozpocząć od ustalenia, czy organ wykonał zalecenia Sądu. Należało również zbadać, jak organ zastosował się do stwierdzenia, że wynikający z akt sprawy stan majątkowy skarżącego wskazuje na spełnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365 ze zm.), tj. zaistnienie sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, o czym świadczy kwota wskazanych wspólnych dochodów skarżącego i jego konkubiny w przeliczeniu na jeden osobodzień.

Z drugiej strony, istotnym pozostaje, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Ma to szczególne znaczenie w przypadku decyzji wydawanych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3) ustawy, gdyż specyfiką jest tu ocena sytuacji wnioskodawcy na moment wydania tego typu decyzji.

W badanej decyzji, organ ustalił, że skarżący oraz jego konkubina wspólnie wynajmują mieszkanie, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i razem opłacają wszystkie wydatki. Ponadto strona stwierdziła, że jej stan zdrowia nie uległ poprawie, że nadal jest pod kontrolą lekarza, Skarżący nie udokumentował natomiast wydatków na lekarstwa (według oświadczenia na kwotę ok. 50 zł miesięcznie). Przedstawiony rachunek na kwotę 47,78 zł pochodził z dnia 08 lutego 2008r. Ponadto strona nadmieniła, że jej jedynym dochodem jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 451,26 zł. Kwota ta uwzględnia potrącenia z tytułu prowadzonej egzekucji przez ZUS w kwocie 181,53 zł. Dochód konkubiny to ok. 920 zł netto. Według PIT-40 za 2008r. roczny przychód skarżącego (dochód) wyniósł 8.087,37 zł. Natomiast roczny przychód G. B. według PIT-11 za 2008r. wyniósł 18.011,33 zł.

Organ wskazał, że na miesięczne, udokumentowane wydatki strony i konkubiny składają się: czynsz (w tym woda i śmieci) w kwocie 306,90 zł, energia elektryczna

w kwocie ok. 50 zł, telewizja kablowa w kwocie 32 zł i opał w kwocie ok. 79 zł. Wydatki nieudokumentowane to: gaz - ok. 45 zł, telefony na kartę strony i konkubiny po ok. 50 zł, leki - ok. 50zł. Strona oraz konkubina udokumentowali fakt opłacania dwóch kredytów. Pierwszy kredyt zaciągnięty został w Lukas Bank i spłacany jest w kwocie po 280 zł miesięcznie od dnia 12 stycznia 2007r. Ostatnia rata kredytu według dostarczonego harmonogramu spłaty ma zostać opłacona do dnia 12 grudnia 2009r. Kolejny kredyt udzielony został przez Bank Spółdzielczy w B. Oddział w R. w dniu 19 lutego 2009r. Kwota raty wynosi ok. 135 zł miesięcznie, a termin spłaty ostatniej raty wyznaczony został do dnia 30 sierpnia 2010r. Jednocześnie w kwietniu 2009r. ostatecznie spłacony został kredyt zaciągnięty przez stronę i konkubinę na zakup mebli (rata miesięczna wynosiła ok. 120 zł). Ze spisanego w dniu 22 kwietnia 2009r. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz z odpowiedzi Starostwa Powiatowego w R. wynika, że skarżący nie jest właścicielem nieruchomości. Posiada natomiast samochód osobowy Fiat 170 (Cinquecento), rok prod. 1994

o wartości, według jego oświadczenia 500 zł.

Organ podał, że zaległości strony Zakład Ubezpieczeń Społecznych dochodził

w trybie egzekucji administracyjnej za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w R. oraz w trybie egzekucji własnej. Egzekucja prowadzona przez Urząd Skarbowy okazała się częściowo skuteczna. W dniu 20 czerwca 2006r. Dyrektor Oddziału dokonał zajęcia zasiłku przedemerytalnego strony. Prowadzona egzekucja okazała się skuteczna,

od dnia 31 sierpnia 2006r. dokonywane są potrącenia z zasiłku przedemerytalnego (ostatnio w kwocie 181,53 zł).

Są to ustalenia bezsporne i wynikające z zebranego materiału dowodowego. W takim wypadku, w ocenie WSA, organ wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a. co do wskazań zawartych w uprzednim wyroku.

Jednakże za sprzeczne z oceną zawartą w wyroku uznano stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji o braku przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia.

Chcąc rozwinąć powyższe stwierdzenie należy rozpocząć od tego, że wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 21 stycznia 2009r. stwierdził, że wynikający z akt sprawy stan majątkowy skarżącego wskazuje na spełnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. zaistnienie sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Świadczy o tym kwota wskazanych wspólnych dochodów skarżącego i jego konkubiny w przeliczeniu na jeden osobodzień.

W obecnie rozpoznawanej sprawie wyliczenie dochodów na osobodzień nie odbiega w wzwyż, tak by móc zmienić ocenę wyrażoną przez Sąd. Jednakże w takim wypadku naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia można by przyjąć jako uprawniające do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy miałoby wpływ na wynik sprawy, a to stosownie do art. 145 § pkt 1) lit. a) p.p.s.a.

Już w wyroku z 21 stycznia 2009r., Sąd zaznaczył, że uznanie charakteryzuje się tym, iż nawet w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek pozwalających na przyznanie ulgi, nie oznacza to obowiązku jej przyznania. Kompetencję do umorzenia należności

z tytułu składek posiada wyłącznie organ rozstrzygający sprawę, co oznacza, że organ ten może, lecz nie musi tego dokonać.

Obecnie kontrolując decyzję, WSA wziął pod uwagę powyższe oraz to, że chcąc wydać prawidłowe orzeczenie w sprawie administracyjnej, a takim jest decyzja wydana na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3) w zw. z art. 66, art. 83 ust. 4, art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz.74 ze zm.), organ obowiązany jest przestrzegać przepisów postępowania administracyjnego zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, a więc WSA bada czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, dokonano dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji. Materiał dowodowy musi obejmować fakty mające znaczenie dla sprawy, czyli takie, które określa przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do podstawy działania w niniejszej sprawie istotą rozważań organu jest określenie możliwości płatniczych wnioskodawcy, co jest trwale związane z jednej strony z wielkością majątku (dochodów) wnioskodawcy, z drugiej - wysokością długu. Oczywistym jest, że takie zapisy ustawy wymuszają jasne ustalenie proporcji tych dwu miar. Zatem na etapie ustaleń, co do wystąpienia przesłanek umorzenia o jakim mowa w art. 28 ust. 1 uSUS, wnioski organu będą mieściły się w granicach swobody uznania jeśli zarówno majątek jak i wielkość długu będą rzeczywiste.

W sprawie nie ma wątpliwości, że wysokość zaległości została ustalona zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Spornym stają się wskazane przez skarżącego koszty utrzymania samochodu, których organ nie uwzględnił.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek to na organie ciąży obowiązek zebrania materiału dowodowego zupełnego i jego ocena w granicach swobody, a nie dowolna; to nie oznacza to jednak, że błędna jest odmowa umorzenia zaległości, w przypadku, gdy wnioskodawca, mimo takiej możliwości, nie przedstawia dowodów na poparcie swych żądań. Obowiązkiem skarżącego było wykazanie wszystkich okoliczności, jakie uzasadniałyby jego wniosek. Skarżący, mimo takiej możliwości, nie wskazał w porę okoliczności, które jego zdaniem były istotne i pozbawił się tym samym korzyści jakie chciał wywieść z tego faktu.

WSA wskazuje, że w ocenie organu, w przedmiotowym przypadku nie zachodziły przesłanki umorzenia ani wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Co do pierwszego z przepisów nie ma wątpliwości, że była to ocena prawidłowa, gdyż trwa skuteczna egzekucja. Natomiast co do drugiego, to, jak już wskazano, była to ocena odmienna niż w pierwszym z wyroków. Jednak Sąd stwierdził, że uzasadniono to w ten sposób, iż skarżący nie tylko ma możliwość utrzymania domu, ale i samochodu oraz opłacanie dwóch kredytów. Wskazano również, iż po spłacie pierwszego kredytu (12 grudnia 2009r.), gdzie rata miesięczna wynosi 280 zł, możliwe będzie udzielenie stronie układu ratalnego na spłatę zaległości z tytułu składek. Możliwe jest też zawarcie umowy ratalnej na spłatę zadłużenia z niższą ratą miesięczną do czasu spłaty pierwszego kredytu, a reszta zadłużenia spłacana byłaby w ratach odpowiednio wyższych po uregulowaniu zobowiązań kredytowych.

W takim wypadku WSA stwierdził, że uzasadnienie to obejmuje już kwestie uzasadniające odmowę umorzenia w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet błąd w stwierdzeniu co do samego wystąpienia przesłanek, nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż mieścił się on (tak był uzasadniony), w dopuszczonym przez prawo, luzie decyzyjnym.

Mając na względzie powyższe oraz stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.