Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2641/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art.272 par 1, art. 282 par 2, art. 276, art. 200, art. 205, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust.3,
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi P. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 298/08 oddalającym skargę kasacyjną P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt I SA/Op 140/07 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 298/08, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2007 r. sygn. akt I SA/Op 140/07, 3. umarza postępowanie sądowe, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz P. G. kwotę 517 (słownie: pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 298/08) oddalił skargę kasacyjną P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r. (sygn. akt I SA/Op 140/07) w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 22 `stycznia 2007 r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją z dnia 22 stycznia 2007 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 21 grudnia 2005 r. ustalającej wysokość zobowiązania w tym podatku w kwocie 7.158 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części i obniżył wysokość tego zobowiązania do kwoty 1.779 zł.

Wnosząc skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Skarżący zarzucił naruszenie art. 187 Ordynacji podatkowej. Stawiając powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalając skargę, powołał art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) dalej: u.p.d.o.f. oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyroku uznał, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie i ją oddalił.

W skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jako podstawę wznowienia Skarżący wskazał art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. i wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09) orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego został wydany wyrok Sądu z dnia 3 czerwca 2009 r. tj. art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Wskazał na okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi - w dniu 27 sierpnia 2013 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw z 2013 r., poz, 985 wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. SK 18/09, a zatem trzymiesięczny termin wniesienia skargi, o którym mowa w art. 272 § 2 P.p.s.a. jest zachowany.

Autor skargi o wznowienie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009 r. (sygn. II FSK 298/08) i uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października

2007 r. (sygn. I SA/Op 140/07) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, a także o zasądzenie na rzecz strony Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Ponadto wniósł o zsądzenie na rzecz strony Skarżącej kosztów niniejszego postępowania wznowieniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2009 r., II FSK 298/08, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 5 października 2007 r., I SA/Op 140/07 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w O. w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 16 maja 2014 r. Nr [...], w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 22 stycznia 2007 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 21 grudnia 2005 r. Nr [...] sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie odnosi się do przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.

Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej połowie stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205, art. 209 P.p.s.a.