Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 744/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1 i 2, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 53 ust. 4 pkt 8 i ust 5, art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1413/09 w sprawie ze skargi A. P. i A. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1413/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. i A. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], Wojewoda Podlaski, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy Białowieża, postanowił nie uzgodnić, w zakresie obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolniczej składającej się z budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego wraz ze studnią wierconą oraz szczelnym zbiornikiem na nieczystości płynne, na działce ewidencyjnej nr [...], położonej na terenie wsi Pogorzelce, gmina Białowieża. Wojewoda powołał się na przepisy art. 60 ust.1, art. 53 ust.4 pkt 8 i art. 53 ust.5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.). Organ ustalił, że inwestycja położona jest w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska", dla którego obowiązują ustalenia ochronne określone w rozporządzeniu Wojewody Podlaskiego Nr 7/05, z dnia 25 lutego 2005 r. Wskazał, że na podstawie § 5 w/w rozporządzenia wprowadzono zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celon, niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych, leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka. Ponadto, planowana inwestycja zlokalizowana jest w obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska", wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 oraz w proponowanym obszarze specjalnej ochrony siedlisk Natura 2000. Odnotował, iż działka, zlokalizowana w kompleksie gruntów rolnych, graniczy z dwóch stron ze zwartym kompleksem lasów puszczańskich. Nie leży w strefie dotychczasowej zwartej zabudowy. Istniejąca zabudowa wsi Pogorzelce położona jest w odległości ok. 700 metrów od planowanej inwestycji. Zdaniem organu, realizacja planowanej inwestycji może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 "Puszcza Białowieska", co w myśl art. 33 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.), jest zabronione.

W zażaleniu A. P. zarzucił naruszenie wyrażonej w art. 6 K.p.a. zasady praworządności poprzez nierówne traktowanie stron, polegające na wydaniu odmiennych decyzji w takich samych stanach faktycznych. Zarzucił także naruszenie naczelnej zasady postępowania wyrażonej w art. 7 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, które prace miałyby naruszać ustalenia ochronne obowiązujące w rozporządzeniu nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. i brak określenia, jakie niekorzystne zmiany warunków życia i jakich gatunków zwierząt spowoduje działalność strony. Nadto, podniósł zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8, poprzez wydanie postanowienia o odmiennej treści, niekorzystnej dla strony, podczas gdy dla sąsiednich działek ewidencyjnych o podobnym stanie faktycznym (postanowienie w sprawie o sygn. akt [...], dla działki o numerze [...] – budynek mieszkalny i [...] budynki gospodarcze w tym stodoła) zostały wydane postanowienia o uzgodnieniu w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy dla przeprowadzonej inwestycji, dla działki zaś o numerze [...] istnieje prawomocna decyzja – pozwolenie na budowę i w toku jest budowa budynku mieszkalnego i 4 budynków gospodarczych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zaakcentował, że zakaz z art. 33 ustawy o ochronie przyrody dotyczy podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt.

Zażalenie rozpatrzył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który uzasadnił swoją właściwość przepisem art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 168 ust.2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.1227). Postanowieniem z [...] czerwca 2009r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ zażaleniowy wskazał, iż planowana inwestycja położona jest w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Białowieska" (PLC200004), wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.), w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza Białowieska" (PLC200004) oraz w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" wyznaczonym rozporządzeniem Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego Nr 54, poz. 720).

Powołał się na materiał: "Opinia na temat potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej", którego przedmiotem była ocena istniejących oraz potencjalnych zagrożeń dla środowiska przyrodniczego wynikających z realizacji innej inwestycji, na sąsiedniej działce. Według tej opinii, na terenach przyległych do wsi Pogorzelce, pomiędzy miejscowością Pogorzelce i lasami w uroczysku Knihiniewka rozciąga się rozległe podmokłe obniżenie terenu - otwarte tereny mokradłowe otoczone przez zwarte kompleksy leśne. Na tej podstawie oraz w wyniku analizy zdjęć lotniczych terenu, które potwierdzają występowanie terenów o zwiększonej wilgotności, a także biorąc pod uwagę charakter planowanej inwestycji, organ stwierdził zasadność podniesienia kwestii zmiany stosunków wodnych w przypadku realizacji przedsięwzięcia, co oznaczałoby naruszenie zakazu zawartego w § 5 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia. Zdaniem Generalnego Dyrektora, wbrew ustaleniom organu pierwszej instancji, nie ma podstaw do postawienia zarzutu naruszenia zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Wojewody Podlaskiego. Odnosząc się do kwestii pominięcia słusznego interesu obywatela przy rozpatrywaniu sprawy, organ wskazał, iż postanowienia wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie są podejmowane na zasadzie uznaniowości. Organ wydający postanowienie ma za zadanie stwierdzić czy wnioskowana inwestycja, w świetle obowiązujących przepisów, możliwa jest do realizacji. Rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" zawiera ścisłe zakazy.

Odnosząc się do kwestii obszaru Natura 2000, jednocześnie wskazując na treść art. 33 ustawy o ochronie przyrody, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż powyższy przepis stosuje się także do proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty. Na przedmiotowej działce występuje siedlisko przyrodnicze z załącznika I dyrektywy 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywy siedliskowej): łąka rajgrasowa (kod 6510-1), będące podtypem siedliska — niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (kod 6510). Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (zwanym dalej SDF) dla obszaru Natura 2000 "Puszcza Białowieska" siedlisko 6510 jest przedmiotem ochrony w tym obszarze. Realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje zniszczenie tego siedliska w obrębie działki. Organ podkreślił, że przy znacznej powierzchni całego obszaru Natura 2000 (63 147,6 ha), tereny otwarte takie jak łąki i pastwiska zajmują stosunkowo niewielką jego część - ok. 3 % i ograniczają się jedynie do czterech polan wokół miejscowości: Budy, Teremiski, Pogorzelce oraz Białowieża. W całym obszarze Natura 2000 łąki użytkowane ekstensywnie zajmują jedynie ok. 0,83 % jego powierzchni. Przy czym zarówno w skali całej Polski, jak i w skali obszaru Natura 2000 "Puszcza Białowieska" łąki rajgrasowe, a także inne podtypy łąk 6510 należą do siedlisk zagrożonych, głównie z uwagi na zaprzestanie dotychczasowych ekstensywnych form ich rolniczego wykorzystywania. W przypadku obszaru Natura 2000 najważniejszym zagrożeniem dla zachowania tego typu siedliska jest narastająca presja na jego zabudowanie, która prowadzi do zmniejszania się powierzchni terenów otwartych oraz występujących tam cennych siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków związanych z krajobrazem łąkowym. Konsekwencją realizacji inwestycji byłoby wyłączenie części jednej z polan puszczańskich z żerowisk lub potencjalnych terenów lęgowych takich gatunków jak: derkacz, błotnik łąkowy, gąsiorek, a także zainicjowanie urbanizacji terenu dotychczas otwartego. W przypadku łąk rajgrasowych siedlisko to jest siedliskiem typowym dla gatunków zwierząt, będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska". Wśród tych gatunków znajdują się gatunki motyli z załącznika II dyrektywy siedliskowej. Według SDF obszar Natura 2000 "Puszcza Białowieska" w ocenie znaczenia obszaru dla populacji przeplatki aurinia i czerwończyka nieparka uzyskuje ocenę A (najwyższą), a w przypadku szlaczkonia szafrańca - ocenę B. Siedlisko to jest również dogodnym środowiskiem życia i żerowania dla wielu gatunków ptaków, które również są przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska", a także kluczowego dla danego obszaru orlika krzykliwego. Przy tym przedmiotowa działka znajduje się w rejonie obszaru żerowiskowego orlika krzykliwego, który gniazduje ok. 1,5 km na północny - zachód od przedmiotowej działki. Jest to jedyne stanowisko orlika krzykliwego w rejonie polany wokół wsi Pogorzelce oraz jedno z 20 - 21 w całym obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska". Orlik krzykliwy jest gatunkiem terytorialnym i wykazuje silne przywiązanie do miejsca lęgowego, a swoje gniazda zakłada na drzewach, zwykle na obrzeżu lasu, w pobliżu mokradeł, wilgotnych łąk, pastwisk oraz upraw z niską roślinnością — terenów otwartych będących jego łowiskami. Podstawowym, a właściwie jedynym zagrożeniem dla populacji tego gatunku w Polsce jest utrata siedlisk żerowania w wyniku zmiany dotychczasowego wykorzystania gruntów rolnych, w tym zarówno intensyfikacja rolnictwa, jak i zaniechanie rolniczego użytkowania gruntów. Podobnie jak derkacz i błotnik, orlik krzykliwy to gatunek, który nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania, działek zabudowanych. Wymagają one dużych terytoriów, na których mogą zbierać pokarm, wobec czego zabudowa nawet stosunkowo niewielkiego obszaru spowoduje, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną się gniazdować. Przy czym, trzeba zwrócić szczególną uwagę na wspomniany wcześniej bardzo ograniczony zasób terenów potencjalnie atrakcyjnych dla gniazdowania i żerowania wymienionych gatunków. Kolejnym argumentem przeciwko planowanej inwestycji jest, według Generalnego Dyrektora, duże znaczenie otwartych powierzchni, takich jak łąki śródleśne (również wzdłuż brzegu lasu), polany czy zręby, jako ważnego elementu siedliska żubra Bison bonasus -gatunku priorytetowego w obszarze "Puszcza Białowieska" (PLC200004). W Puszczy Białowieskiej w ciągu ostatnich kilku lat kilkukrotnie zmniejszyła się powierzchnia łąk śródleśnych i polan, a ponadto z powodu obniżenia poziomu wód gruntowych notuje się okresowe braki wody dla zwierząt, co wpływa na stan populacji żubrów. Nawiązując do zarzutów o nierównym traktowaniu stron, organ stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę na terenie działki nr 137, została wydana bez uzgodnienia z Wojewodą w zakresie ochrony przyrody, a obecnie toczy się w tej sprawie postępowanie odwoławcze. Podobnie przedstawia się sytuacja inwestycji na działce nr 195/1 - postanowienie uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. W konkluzji organ stwierdził, iż realizacja inwestycji stanowiłaby zagrożenie zarówno dla siedlisk przyrodniczych, jak i dla populacji gatunków, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 "Puszcza Białowieska" i naruszyłaby zakaz z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska".

A. P. i A. P. w skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień, tj. organu I i II instancji. Zarzucili naruszenie:

- art. 36 ust. 1, art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody;

- § 5 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 rozporządzenia Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska";

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a.

Skarżący podnieśli, iż ograniczyli się jedynie do budowy niewielkiego drewnianego domu mieszkalnego, pomieszczenia gospodarczego, studni i zbiornika na nieczystości, a zatem elementów podstawowych, niezbędnych do egzystencji w korelacji z siedliskami różnych gatunków roślin i zwierząt znajdujących się na tym terenie. Gdyby zamiarem skarżących było znaczne pogorszenie wskazanych siedlisk na ich działce mogliby oni intensywnie ją uprawiać, zgodnie z zasadami gospodarki rolnej (np. dokonywać podorywki, sztucznie nawozić, zbierać plony), na co nie potrzebowaliby stosownych pozwoleń, gdyż są to grunty rolne stanowiące ich własność, a co doprowadziłoby do znacznego pogorszenia stanu siedlisk gatunków roślin i zwierząt na tym terenie. Planowana niewielka inwestycja, która jedynie ma służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych skarżących nie narusza stanu siedlisk przyrodniczych znajdujących się na tym terenie. Oba budynki, które składają się na planowaną inwestycję zajmują mniej niż 1% powierzchni całej działki, gdyż ich ogólna powierzchnia wynosi około 200 m2, natomiast powierzchnia działki nr 268 wynosi 2,24 ha, a zatem zagrożenie jakie inwestycja może stworzyć dla stanu chronionych na tym terenie siedlisk jest znikoma. Skarżący dodali, iż rozumieją kwestie ochrony przyrody, współdziałają z organami i gotowi są brać udział we wszelkich aktywnościach zmierzających do jej ochrony, lecz nie kosztem niczym nieuzasadnionego ograniczania własności jakie ma miejsce w ich przypadku.

W zaskarżonych postanowieniach organy nie wykazały, zdaniem skarżących, aby działalność rolnicza skarżących, dla której prowadzenia niezbędna jest planowana inwestycja, miałaby w sposób istotny negatywny wpływać na chronione składniki środowiska przyrodniczego. Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu realizacja inwestycji skarżących nie spowoduje zniszczenia siedliska 0 - łąka rajgrasowa (kod 6510-1), ponieważ z planu inwestycji wynika, iż budowa urządzeń będzie miała miejsce na niewielkim wycinku gruntu będącego własnością skarżących, tj. przy drodze gminnej, gdzie aktualnie występują czynniki negatywnie oddziaływujące na ten obszar, jednakże w myśl postanowień organu inwestycja w postaci drogi nie zagraża występującym na tym obszarze chronionym składnikom środowiska. Skarżący nie zamierzają dokonywać zmiany przeznaczenia gruntu, nadal pozostanie on gruntem rolnym, również nie zmienią sposobu jego użytkowania, a teren wskutek realizacji inwestycji skarżących nie straci charakteru terenu otwartego. Zdaniem skarżących, nieruchomość nie stanowi terenu mokradłowego. Na nieruchomości występują niewielkie obszary mokradłowe, ale jedynie w okresie wzmożonych opadów lub w okresie wiosennym. Jednocześnie w obszarze planowanej inwestycji nie występuje podmokły teren, wymagający ingerencji w postaci dokonywania zmian stosunków wodnych. Argumentowali, że budowa dwóch niewielkich drewnianych budynków, wtapiających się w architekturę terenu, o łącznej powierzchni 200 m2, czyli na niewielkim wycinku działki skarżących, nie stanowi zagrożenia dla stanu siedlisk przyrodniczych w rozumieniu przepisów unijnych oraz przepisów ustawy o ochronie przyrody. Nadto organy naruszyły zasadę określoną w art. 6 i art. 8 K.p.a., albowiem nie wzięły pod uwagę, iż co do dwóch działek znajdujących się obok działki skarżących (nr 137 i nr 195/1) Wojewoda Podlaski wydał pozytywne postanowienia w zakresie ochrony przyrody, a inwestycje na tych działkach są znacznie rozbudowane w stosunku do proponowanej inwestycji skarżących. Jest to przykład dowolności i braku jednolitego stosowania prawa w stosunku do wszystkich obywateli, a jego skutkiem jest pogłębianie braku zaufania obywateli do organów administracji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2009 r. i utrzymanie nim w mocy postanowienie Wojewody Podlaskiego z [...] lutego 2008r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przypomniał, że postanowienia zostały wydane w ramach postępowania uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody rolniczej składającej się z budynku mieszkalnego i gospodarczego wraz ze studnią wierconą oraz szczelnym zbiornikiem na nieczystości płynne, na terenie działki nr 268 położonej we wsi Pogorzelce, gmina Białowieża. Ustalił, iż działka ta znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" utworzonego rozporządzeniem Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego Nr 54, poz. 720, ze zm.), w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Białowieska" (PLC200004), wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.) oraz w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza Białowieska" (PLC200004).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z Wojewodą - w odniesieniu do innych niż wymienione pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny (pkt 7) uzgodnienia dokonuje dyrektor parku narodowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a. (art. 53 ust. 5 cyt. ustawy). Do form ochrony przyrody, stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), zalicza się m. in. obszary chronionego krajobrazu (pkt 4) i obszary Natura 2000 (pkt 5). Zatem Wojewoda Podlaski jako organ właściwy był zobowiązany do zajęcia stanowiska co do możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji w obszarze położonym w granicach wymienionych wyżej form ochrony przyrody.

Organy obu instancji dokonując oceny planowanej inwestycji pod kątem ochrony przyrody nie naruszyły, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stosowanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa procesowego, w tym podnoszonych przez skarżących, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd odnotował, że stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych. Na takim obszarze, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, mogą być wprowadzone zakazy, w tym m. in. zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka (pkt 6). Przedstawiony zakaz wprowadzono § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska".

Katalog zachowań wymienionych w art. 24 ust.1 nie zawiera bezwzględnego zakazu realizacji wszelkich inwestycji, jednak wprowadza warunki realizacji określonych inwestycji. Przy czym podkreślić należy, iż organy administracji publicznej zobowiązane są odmówić uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia jeżeli stwierdzą, iż naruszać ono będzie którykolwiek z tych zakazów. Na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może mieć wpływu okoliczność, podnoszona przez skarżących, iż organy pozytywnie uzgodniły inne projekty decyzji o warunkach zabudowy dla działek sąsiadujących z działką skarżących. Z zasady nie ma spraw tożsamych pod względem faktycznym i prawnym. Każda bowiem sprawa jest oceniana indywidualnie, podlega odrębnemu rozpoznaniu.

Sąd podzielił stanowisko, iż zakaz z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Wojewody, w przypadku realizacji inwestycji, zostałby naruszony. Stanowisko to zostało oparte m. in. na "Opinii na temat potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej". Sąd zauważył, że opinia została opracowana na potrzeby innej inwestycji, oddalonej od działki skarżących. Jednak zawiera ona ocenę zagrożeń dla środowiska przyrodniczego wynikających z realizacji inwestycji budowlanych w Puszczy Białowieskiej, w tym kluczowy w niniejszej sprawie opis warunków gruntowo - wodnych i odnosi się do rozległego podmokłego obniżenia terenu rozciągającego się pomiędzy miejscowością Pogorzelce i lasami w uroczysku Knihiniewka obejmującego również teren przedmiotowej inwestycji. Fakt, iż skarżący planują realizację niewielkiej inwestycji, na zaledwie niewielkim fragmencie działki, nie zmienia sytuacji, albowiem w/w opinia jednoznacznie wskazuje na silne nawilgocenie gruntu w tym rejonie. Te ustalenia zostały nadto potwierdzone na podstawie map tego obszaru, a także zdjęć lotniczych i satelitarnych.

Sąd pierwszej instancji wywodził dalej, ze inwestycja położona jest także na obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska" o kodzie PLC200004 oraz obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 "Puszcza Białowieska". Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313, ze zm.) został wyznaczony obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazwą "Puszcza Białowieska" (PLC200004). Celem wyznaczenia takiego obszaru jest ochrona populacji dziko występujących gatunków ptaków, utrzymanie i zagospodarowanie ich naturalnych siedlisk zgodnie z wymogami ekologicznymi, przywracanie zniszczonych biotopów oraz tworzenie biotopów. Innymi słowy, ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Obszar specjalnej ochrony Natura 2000, znajdujący się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" objęty jest ochroną właściwą dla tego obszaru. Niezależnie od powyższego, art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody stanowi samodzielną podstawę ochrony obszarów Natura 2000. Zatem obszar "Puszcza Białowieska" podlega tym samym rygorom i zakazom odnośnie zagospodarowania terenu. Artykuł 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia) stanowił, że zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub

2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub

3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.

Przepis ten stosowało się odpowiednio do proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 (ust. 2). Według Sądu, przepis ten wskazywał, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera także bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze Natura 2000, a jedynie zabrania lokalizacji inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.

Sąd, nawiązując do art. 33 ust.3 ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), ocenił, że projektowana inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dodał, iż postępowanie środowiskowe jest postępowaniem niezależnym od postępowania jakie toczy się przed organem uzgadniającym inwestycję z zakresu ochrony przyrody. Oznacza to, iż organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody winien dokonać we własnym zakresie oceny jego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze wskazaniem, czy inwestycja może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych i w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000.

Organy obu instancji dokonując oceny planowanej inwestycji pod kątem ochrony przyrody zasadnie przyjęły, zdaniem Sądu, iż planowana inwestycja w negatywny sposób wpłynęłaby na stan opisywanych siedlisk przyrodniczych i na gatunki, dla ochrony których został utworzony obszar Natura 2000 oraz naruszyłaby zakaz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Przy tym organy obu instancji dokonały tej oceny w zgodzie z przepisami art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a., a jej wynik znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.

Nadto należy podkreślić, iż ochrona przyrody musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, a zatem nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m. in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywanie i realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych. Za oczywiste Sąd uznał, iż brak uzgodnienia inwestycji pociąga za sobą skutek w postaci daleko idącego ograniczenia prawa własności skarżących, którzy tym samym nie mogą w pełnym zakresie korzystać z nieruchomości stanowiącej teren inwestycji. Ograniczenie to uznał za dopuszczalne. Podstawą tego ograniczenia są przepisy ustawy o ochronie przyrody. Przyjąć bowiem, zdaniem Sądu, należy, iż Konstytucja RP daje ustawodawcy zwykłemu kompetencje do ograniczania w uzasadnionym zakresie prawa własności. Ograniczenie prawa własności wymaga jasnego wykazania przez organ, iż przesłanki uzasadniające zastosowanie takiego środka istotnie występują, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organy dokonały prawidłowego wyważenia interesu skarżących i interesu społecznego. Na przeszkodzie załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem skarżących, stanął interes społeczny przemawiający za ochroną przyrody polegającą na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu tworów i składników przyrody (m. in. takich jak rośliny, zwierzęta objęte ochroną gatunkową, siedliska przyrodnicze, siedliska zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt, krajobraz), której celem jest utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów, zachowanie różnorodności biologicznej, zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt wraz z ich siedliskami, przez ich utrzymywanie, ochrona walorów krajobrazowych, utrzymywanie we właściwym stanie siedlisk przyrodniczych, a także pozostałych zasobów, tworów i składników przyrody oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody (art. 2 ustawy o ochronie przyrody).

Skargę kasacyjną złożyli A. i A. P.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie, w razie uznania braku naruszeń przepisów postępowania, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 P.p.s.a. - uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przez błędne niezastosowanie tego przepisu, pomimo że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie zostały wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a., co doprowadziło do ograniczenia prawa własności skarżących, z uwzględnieniem interesu społecznego, a z pominięciem słusznego interesu obywatela, m.in. w drodze uznania przez te organy, iż dokument w postaci "Opinii potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej", wydany na potrzeby innej inwestycji oddalonej od działki skarżących, stanowi podstawę dla organów do uznania, iż planowana przez skarżących inwestycja naruszy zakaz określony w § 5 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska"; naruszenie art. 7 K.p.a.;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 36 ust.1 i art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.), przez uznanie, iż inwestycja planowana przez skarżących może w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpłynąć na gatunki siedlisk przyrodniczych, dla ochrony których został wyznaczony obszar Natura 2000;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust.1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody oraz § 5 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. uznanie, iż inwestycja planowana przez skarżących spowoduje zmiany stosunków wodnych na obszarze chronionego krajobrazu, w innych celach niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka, których to ustaleń zarówno organy jak i Sąd dokonał m.in. w oparciu o "Opinię potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej", wydaną na potrzeby innej inwestycji oddalonej od działki skarżących.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawili argumentację odnoszącą się do zgłoszonych podstaw kasacji. W zakresie naruszenia art. 7 K.p.a. podnieśli, że nie zostało przeprowadzone wyczerpujące postępowanie dowodowe, które wyjaśniłoby, czy i w jakim zakresie planowane przez skarżącą przedsięwzięcie będzie oddziaływało na obszar Natura 2000, a jeżeli będzie miało negatywny wpływ, to czy w zakresie uzasadniającym ograniczenie ich prawa własności. Wywodzili, że planowana inwestycja może stworzyć jedynie znikome zagrożenie dla stanu chronionych na tym terenie siedlisk. Podkreślili, że w przepisie art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody jest mowa o znaczącym negatywnym oddziaływaniu. Zauważyli, że nie każde negatywne oddziaływanie, w myśl art. 36 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, stanowi przesłankę zakazania określonego rodzaju działalności. Wnioski i przewidywania organu, że w związku z planowaną inwestycją skarżący dokonają zmiany stosunków wodnych na gruncie, uznali za błędne i niepoparte żadnym racjonalnym uzasadnieniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

Od razu za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut naruszenia art. 36 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220 ze zm.). Uzgodnieniu, w trybie art. 60 ust.1 w związku z art. 53 ust.4 pkt 8 i ust.5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), podlegała decyzja o warunkach zabudowy terenu dla inwestycji w postaci obiektów budowlanych. Art. 36 ust.1 ustawy o ochronie przyrody nie reguluje wpływu podjęcia takiej działalności inwestycyjnej na zachowanie siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin lub zwierząt. Przepis ten odnosi się m.in. do działalności rolnej, która nie podlegała uzgodnieniu kontrolowanemu w niniejszym postępowaniu sądowym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok nie został wydany z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. Sąd pierwszej instancji słusznie nie podważył legalności oparcia się organów administracyjnych na "Opinii na temat potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej". Z przywołanego art. 7 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wynikał obowiązek podjęcia przez organy administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (obecnie, od dnia 11 kwietnia 2011 r., jest to obowiązek "podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego"). Wyjaśnianie stanu faktycznego regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w Rozdziale 4. Dowody. W myśl art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Charakter opinii ma dowód spełniający wymogi art. 84 § 1 K.p.a. Do wymogów tych należy zwrócenie się organu administracji publicznej do biegłego o wydanie opinii. Dowód z "Opinii na temat potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej", w sprawie o uzgodnienie warunków zabudowy inwestycji skarżących, nie spełniał warunków z art. 84 K.p.a. Nie oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu z tej "Opinii (...)" stanowiło naruszenie art. 7 K.p.a. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., dopuszczalne było potraktowanie jej jako dowodu z dokumentu, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Posłużenie się tym dokumentem w niniejszej sprawie było nie tylko dopuszczalne, ale także uzasadnione merytorycznie. "Opinia na temat potencjalnych przekształceń siedlisk w wyniku realizacji inwestycji budowlanej w okolicach miejscowości Pogorzelce w Puszczy Białowieskiej" zawierała informacje istotne z punktu widzenia prawa materialnego, tj. § 5 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Nr 7/05 Wojewody Podlaskiego z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska", odnoszące się do terenu, na którym zaplanowana była inna inwestycja (w odniesieniu do której wykonano "Opinię (...)" oraz na którym skarżący zamierzali zlokalizować swoją budowę. Należy podzielić ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o możliwości skorzystania z omawianego dokumentu również z tego powodu, że nie był to dowód jedyny. Organ zażaleniowy powołał się nadto na zdjęcia lotnicze, potwierdzające występowanie terenów o zwiększonej wilgotności. Zarzut proceduralny skargi kasacyjnej odnosił się jedynie do ustaleń istotnych dla zastosowania § 5 ust.1 pkt 5 w/w rozporządzenia Wojewody Podlaskiego. Warto jednak dodać, że w sprawie nie doszło do naruszenia obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego także w odniesieniu do innych istotnych okoliczności: wpływu inwestycji na stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także wpływu na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 – art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, a nadto wpływu na projektowane obszary Natura 2000 (od 15 listopada 2008 r. - proponowane obszary mające znaczenie dla Wspólnoty) – art. 33 ust.2 ustawy o ochronie przyrody. Ustalenia faktyczne dotyczące wpływu planowanej inwestycji na siedliska i gatunki roślin i zwierząt zostały przecież nadto oparte na przywołanych w uzasadnieniu postanowienia organu drugiej instancji opracowaniach naukowych. W tej sytuacji zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że organy ochrony przyrody, uprawnione do wyrażenia opinii w zakresie wskazanym w art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów. Ustalenia nie były dowolne, ale oparte o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Powtórzyć zatem można, iż zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a.

W tym miejscu przejść trzeba do materialnych podstaw skargi kasacyjnej, bezpośrednio związanych z kwalifikacją wpływu inwestycji na siedliska i gatunki roślin i zwierząt. W ramach art. 33 ust.1 i 2 ustawy o ochronie przyrody należy bowiem nie tylko ustalić stan faktyczny, w zakresie ewentualnego wpływu inwestycji na te wartości przyrodnicze, ale także dokonać oceny, czy ten wpływ będzie istotny. Taka ocena, jakkolwiek wynikająca z ustaleń faktycznych, jest także kwalifikacją prawną, z zakresy stosowania prawa. Polega, w trakcie stosowania art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, na przyjęciu, czy ustalone potencjalne oddziaływanie inwestycji na siedliska i gatunki wyczerpuje pojęcie "działania mogącego w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt", działania "mogącego w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których został wyznaczony obszar Natura 2000". W myśl art. 33 ust.2, regulującego obszary projektowane do obszarów Natura 2000, przepis art. 33 ust.1 stosuje się odpowiednio. Od razu zaznaczyć trzeba, że w podstawie kasacji skarżący nie wyjaśnili na czym miała polegać błędna wykładnia przepisów art. 33 ustawy o ochronie przyrody (krytycznie ocenić należy niewymienienie w podstawie kasacji jednostek redakcyjnych powoływanego przepisu). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika zaś, że Sąd prawidłowo odczytał przepis art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody jako zawierający zakaz działań mogących w sposób istotny pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także mogących w znaczący sposób wpłynąć na gatunki, dla których został wyznaczony obszar Natura 2000. To samo odnosi się do wykładni art. 33 ust.2 ustawy o ochronie przyrody. Sąd, w ślad za organami ochrony przyrody, prawidłowo zastosował przepisy art. 33 ust.1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, przyjmując, że oddziaływanie inwestycji dla wymienionych w tych przepisach elementów przyrody będzie znaczące. Zauważając raz jeszcze, iż pojęcia "znaczącego pogorszenia" i "znaczącego negatywnego wpływu", o których mowa w art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, są nie tylko odzwierciedleniem stanu faktycznego, ale także elementem oceny prawnej dokonywanej przez uprawnione organy, wskazać należy, że ocena ta nie była arbitralna, dowolna. Nawiązywała, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, do obiektywnych kryteriów, wskazanych w przepisach art. 2 ust.1 i 2 ustawy o ochronie przyrody. Podlegająca uzgodnieniu inwestycja skutkowałaby zniszczeniem siedliska 6510 w obrębie działki, wyłączeniem części jednej z polan puszczańskich z żerowisk lub terenów lęgowych ptaków objętych ochroną na obszarze Natura 2000 "Puszcza Białowieska", obniżeniem poziomu wód gruntowych, który wpływa na stan populacji żubra, utratą siedliska dla gatunków motyli z załącznika II dyrektywy siedliskowej. W świetle art. 2 ust.1 ustawy o ochrony przyrody (ochrona przyrody, jako zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie zasobów, tworów i składników przyrody) oraz w świetle art. 2 ust.2 tej ustawy (m.in. utrzymywanie siedlisk przyrodniczych, zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin i zwierząt wraz z ich siedliskami), uznanie, że inwestycja mogłaby w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób negatywnie wpłynąć na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, była obiektywna i nie stanowiła naruszenia art. 33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody. Tak samo należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 33 ust.2 ustawy o ochronie przyrody.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust.1 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody oraz § 5 ust.1 pkt 6 rozporządzenia Wojewody Podlaskiego Nr 7/05, z dnia 25 lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "Puszcza Białowieska" poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Zarzut ten skarżący powiązali z zarzutem procesowym, polegającym na nieuprawnionym oparciu ustaleń w zakresie zmiany stosunków wodnych na opinii wydanej na potrzeby innej inwestycji. Skoro, z powodów wskazanych w powyższych uwagach, zarzut procesowy nie był zasadny, a skarżący nie podali innych przyczyn niewłaściwego zastosowania przywołanych norm materialnych, to omawiana materialna kasacji jest nieusprawiedliwiona.

Na zakończenie należy odnieść się do zawartego w podstawie proceduralnej, z uwagi na powiązanie z treścią art. 7 K.p.a., zarzutu nieuwzględnienia interesu skarżących, bezpodstawnego dania prymatu interesowi społecznemu i naruszenia w ten sposób prawa własności skarżących, które to prawo jest chronione konstytucyjnie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie rozważono zarówno procesowy, jak i materialny aspekt analizowanego zarzutu. Prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Sformułowana w art. 21 ust.1 Konstytucji RP zasada ustrojowa stanowi, iż Rzeczpospolita Polska chroni własność. Zgodnie jednak z art. 64 ust.3 Konstytucji RP, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Dopuszczalność ograniczeń prawa własności musi być oceniana także z punktu widzenia przesłanek z art. 31 ust.3 Konstytucji RP, szczególnie z punktu widzenia zasady proporcjonalności (patrz: wyrok TK z dnia 12 stycznia 2000 r., sygn. akt P 11/98, OTK 2000/1/3). Jak zaś stanowi art. 31 ust.3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony m.in. środowiska. Granice wykonywania prawa własności wyznacza zatem również ustawodawstwo zwykłe, w tym przepisy publicznoprawne (patrz: Józef Nadler [w:] red. Edward Gniewek "Kodeks cywilny. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 292; Elżbieta Skowrońska-Bocian [w} red. Krzysztof Pietrzykowski "Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 430-431). Zgodnie z art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Granice określone ustawą, o których mowa w art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to m.in. granice wyznaczone ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku regulacji art. 53 ust.4 pkt 8 tej ustawy, ograniczenia w wykonywaniu prawa własności wynikają z przepisów ustawy o ochronie przyrody. Wbrew zarzutowi skarżących, istniała, zawarta w przepisach ustaw: o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie przyrody, podstawa ograniczenia wykonywania prawa własności skarżących i odmowy uzgodnienia warunków zabudowy terenu. Sąd pierwszej instancji tę podstawę rozważył i trafnie ocenił, że występują materialne przesłanki takiego ograniczenia.

W tym stanie rzeczy należało, na mocy art. 184 P.p.s.a., oddalić skargę kasacyjną.