Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1663/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1  art. 4
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art. 16 ust. 3, art. 17 ust. 1, art. 49,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji  wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona).
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. P. S. A. we W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (zwanego dalej: "Prezesem ARR") z dnia (...) marca 2013 r., mocą której ustalono kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconych przez Agencję Rynku Rolnego w wysokości 161.969 zł oraz zobowiązującej S.P. S.A. z siedzibą we Wrocławiu (zwaną dalej: "skarżącą") do jej zwrotu wraz z odsetkami.

Orzeczenie wydane zostało w następujących okolicznościach:

W dniu (...) lipca 2005 r. do Agencji Rynku Rolnego wpłynęło pismo Urzędu Celnego w K. z dnia 14.07.2005 r. przekazujące dokumenty dotyczące dokumentu OGL (...) , tj. kartę kontrolną T5 nr OGL (...) z dnia (...) .07.2005 r., potwierdzającą wywóz 100 000 kg towaru o kodzie ERN 1701 99 10 9950 z obszaru UE, wniosek o refundację wywozową WPR1 o numerze (...) do tego towaru, dokument JDA SAD wraz z załącznikami (faktura (...) , certyfikat jakości, świadectwo pochodzenia, list przewozowy SMGS). Następnie w dniu 29 lipca 2005 r. został złożony w ARR odsaldowany wyciąg z pozwolenia o nr (...) .

W dniu 6 kwietnia 2006 r. do ARR wpłynęło pismo z dnia (...) .04.2006 r. przekazujące kopie dokumentów mające na celu rozliczenie eksportu cukru do wniosku WPR1 (...) . tj. kopia deklaracji importowej nr (...) z dnia (...) 08.2005 r. (druk nr 241761), kopia faktury (...) , kopie białoruskich listów kolejowych SMGS, kopie polskich listów kolejowych SMGS.

Przedłożona deklaracja celna zawierała w polu nr 1 zapis "IM-40", w polu nr 37 kod procedury "4000 34", a w polu 38 masa netto wpis - 300 000 kg, natomiast w polu 47 zapis o opłacie celnej (0,15%) i VAT (20%) oraz odręczne zapisy. Deklaracja celna spełniała wymogi formalne przewidziane w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia Komisji 612/2009 i została złożona w wymaganym przepisami terminie dwunastu miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego. Na tej podstawie Prezes ARR decyzją z dnia (...) .05.2006 r. nr (...) udzielił Spółce refundację wywozową do wniosku WPR1 nr (...) z dnia (...) .07.2005 r., nr (...) , w wysokości 161 969,28 zł. Przedmiotowa płatność została zrealizowana przez ARR w dniu 01.06.2006 r. Kwota udzielonej refundacji była równa iloczynowi refundacji ustalonej dla danego kierunku wywozu oraz ilości towaru określonego we wniosku o refundację WPR1.

W wyniku przeprowadzonych następnie czynności kontrolnych ustalono, iż przedłożone przez skarżącą dokumenty mogą nie potwierdzać, że towary w stosunku do których udzielono refundacji wywozowej, zostały wprowadzone do swobodnego obrotu w kraju pochodzenia, tj. na terytorium Republiki K.. W szczególności wątpliwości dotyczyły przedstawionej kopii K. deklaracji importowej nr (...) , która poddana została weryfikacji pod kątem jej autentyczności.

Na skutek działań podjętych w ramach zagranicznej pomocy prawnej, uzyskano od K. administracji celnej kopię deklaracji o numerze druku (...) złożonej przez przedsiębiorcę do wniosku WPR1 nr (...) . W dokumencie tym wpisano w polach nr 1 i nr 37 odpowiednio kod procedury “IM 80" i “8000 34", czyli kody zgłoszenia do procedury tranzytu, nie zaś jak wynikało z przedłożonej przez skarżącą deklaracji – kody “IM-40" i “(...) " – świadczące o zastosowaniu procedury dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu.

W toku postępowania administracyjnego strona skarżąca przedstawiła pismo pochodzące od Państwowego Komitetu Celnego Republiki K., na potwierdzenie tego, że cukier wywieziony z Polski przybył na terytorium K., m.in. wg deklaracji nr (...) został następnie odprawiony w trybie celnym "dopuszczenie do swobodnego obrotu". Na skutek weryfikacji autentyczności przedstawionych dokumentów organ uzyskał notę Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki K., w której wskazano, że Państwowy Komitet Celny Republiki K. nie kierował do E. C. Sp. z o.o ( za pośrednictwem E. C. Sp. z o.o. skarżąca dokonywała eksportu ) takiego pisma.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu materiału dowodowego, Prezes ARR wydał w dniu (...) marca 2013r. decyzję o numerze (...) , mocą której ustalił kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez ARR do wniosku WPR1 nr (...) z dnia (...) lipca 2005 r. w wysokości 161.969 zł oraz nałożył na skarżącą obowiązek zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych, począwszy od dnia dokonania wypłaty, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 633 ze zm.), zwanej dalej: “ustawą o ARR", art. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.), zwanej dalej: “ustawą o administrowaniu", art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 49 ust. 1 i art. 15-17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 186 z 17.07.2009, str. 1-58), zwanego dalej: “rozporządzeniem nr 612/2009" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedłożona przez skarżącą deklaracja celna importowa o nr (...) nie jest autentyczna, gdyż dokonano w niej nieuprawnionych zmian: typu deklaracji z "IM-80" na "IM-40" oraz kodu procedury celnej z "8000" na "4000". Przedmiotowa deklaracja nie mogła zatem stanowić podstawy do wypłaty refundacji wywozowej.

W ocenie Prezesa ARR, z zebranego materiału dowodowego wynika, iż towar (cukier) nie został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie Republiki K., a nadto brak jest dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca niż kraj przeznaczenia wskazany w zgłoszeniu wywozowym lub innych dowodów dostarczonych przez skarżącą, które potwierdzają prawo do refundacji. Powyższe powoduje, iż nie zostały spełnione wymogi określone w art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009 (którego odpowiednikiem jest art. 15 ust. 3 obowiązującego uprzednio rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.U.UE.L.99.102.11), zwanego dalej: “rozporządzeniem nr 800/1999"), a których spełnienie uprawnia do uznania wcześniej rozliczonej refundacji wywozowej za prawidłową. Organ podniósł także, iż w trakcie postępowania administracyjnego, mając na względzie zabezpieczenie prawa strony do uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu, skierował do skarżącej szereg pism. Mimo licznych wezwań i powiadomień skarżąca nie przedłożyła dowodów potwierdzających, że towar został objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu na terenie Republiki K.. Nie przedstawiła również dowodów potwierdzających, że towar dotarł do innego miejsca przeznaczenia niż kraj przeznaczenia wskazany w zgłoszeniu wywozowym, tym samym nie dostarczyła dowodów potwierdzających prawo do refundacji.

W konsekwencji organ stwierdził, iż skoro skarżącej nie przysługiwało prawo do refundacji wywozowej, należało zastosować przepis art. 49 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 (art. 52 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999), zgodnie z którym beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 48 ust. 1 (art. 51 ust.1 rozporządzenia 800/1999) i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem w terminie 30 dni od dnia otrzymania żądania zapłaty. Prezes ARR wskazał przy tym, iż kwota ta wynosi 161.969 zł ( stawka refundacji 39.889 EUR x 4,0605 EUR/PLN).

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania z dnia (...) marca 2013 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2013 r. o numerze (...) utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR.

W uzasadnieniu decyzji organ w sposób szczegółowy przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy, a także zarzuty postawione w odwołaniu. Następnie wskazał i przywołał przepisy prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego, które znalazły zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił przy tym, iż zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych regulują przepisy prawa wspólnotowego, tj. przepisy rozporządzenia nr 612/2009, które zastąpiło z dniem 6 sierpnia 2009 r. uprzednio obowiązujące rozporządzenie nr 800/1999.

Przechodząc do oceny stanowiska zajętego przez Prezesa ARR, organ odwoławczy za prawidłowe uznał przyjęcie przez organ I instancji, że przedłożona przez skarżącą deklaracja celna jest nieautentyczna. Zauważył przy tym, iż dokonano w niej nieuprawnionej zmiany zapisów w polu nr 1 z "IM 80" na "IM 40" oraz zmiany kodu procedury celnej w polu nr 37 z "8000" na "4000". Minister zaznaczył, iż potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są dokumenty otrzymane oficjalną drogą dyplomatyczną. Skoro zatem uzyskana w ten sposób przez skarżącą refundacja jest nienależna i podlega zwrotowi, to należało zażądać jej zwrotu, stosując przepisy i wyliczenia wskazane przez Prezesa ARR.

Ustosunkowując się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów natury procesowej, Minister podkreślił, iż decyzja została wydana po zbadaniu okoliczności sprawy, w oparciu o rzetelnie rozpatrzony materiał dowodowy i zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., wobec czego zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione.

W szczególności odniósł się do zarzutu złożenia pod decyzją podpisu przez osobę nieuprawnioną. Minister wyjaśnił, że przy podpisie M.M. – Dyrektora Biura Wymiany Towarowej z Zagranicą w Centrali ARR, odbita jest pieczęć zawierająca informacje dotyczące jego umocowania.

Za niezasadny uznano również zarzut naruszenia obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Minister powołał się przy tym na przepis art. 61 § 1 k.p.a., który nie wymaga określonej formy dokumentu zawiadamiającego o wszczęciu postępowania. Oznacza to, że nie jest istotna forma tego powiadomienia, tylko okoliczność, czy strony mają wiedzę o toczącym się postępowaniu. Wskazano przy tym, iż w toku postępowania prowadzona była ze skarżącą liczna korespondencja, co świadczy o tym, że miała ona pełną świadomość toczącego się postępowania.

Organ nie podzielił stanowiska skarżącej w zakresie nieuwzględnienia wniosku o powołanie biegłego w sprawie. Podniósł, iż wyjaśnienia w kwestii autentyczności przedkładanych przez skarżącą dokumentów pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Za bezpodstawny uznano zarzut naruszenia art. 49 ust. 4 ppkt a) w zw. z ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 wskazując, iż w ocenie organu brak jest podstaw do zakwalifikowania nieuprawnionej zmiany typu deklaracji jako błędu k. organów celnych. Zmiany w deklaracji nie były wynikiem błędu czy omyłki, ale była to falsyfikacja dokonana przez nieustalone osoby.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2013 r. skarżąca wniosła o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,

- uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

- Zaskarżonym rozstrzygnięciom skarżąca zarzuciła:

I . naruszenie prawa materialnego poprzez :

1) Naruszenie przez organ II instancji (a także I instancji) treści bezwzględnie obowiązującego (ius cogens) art. 49 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 o brzmieniu "1. Bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej na podstawie art. 48 ust. 5, beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 48 ust. 1 i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem ...", poprzez wydanie decyzji co do ustalenia kwot nienależnie otrzymanych z tytułu refundacji z pominięciem obowiązku jednoczesnego łącznego nałożenia kary a więc rozstrzygnięcie w sposób nie przewidziany przepisem bezwzględnie obowiązującego prawa materialnego.

2) Naruszenie art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/200 poprzez uznanie, że cukier objęty zaskarżoną decyzją nie wszedł do swobodnego obrotu w K. wraz z pobraniem należności celnych, mimo że zaświadczały o tym pisma Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. oraz Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. oraz nota ambasador K. w M. akredytowanej na Polskę z 25 lutego 2009 roku, a także pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. wymienione w pkt III skargi będące w posiadaniu organu i znane już w kwietniu 2013 roku.

3) naruszenie treści art. 49 ust. 4 pkt a) w zw. z ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 poprzez nakazanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w sytuacji dokonania płatności na rzecz skarżącego wskutek błędu innych władz w rozumieniu rozporządzenia, w tym wypadku władz celnych Republiki K., wobec faktu, że skarżąca (beneficjent) złożyła otrzymany od celnych władz k. egzemplarz K. importowej deklaracji celnej, który w polach 1 i 37 miał naniesioną zmianę tekstu (kodu), która w sposób widoczny została opieczętowana autentycznymi pieczęciami władz celnych oraz podpisana przez urzędnika celnego, a należności celne zostały uregulowane co wynika z treści deklaracji oraz zostały uregulowane zgodnie z obowiązującą w K. ustawą o wolnych obszarach gospodarczych (WOG) z 1992 roku;

4) naruszenie przez organ treści przepisu (motywu) 67 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) 800/1999 po zmianie przepisu 61 preambuły Rozporządzenia Komisji (UE) poprzez uznanie, że skarżący (eksporter) jest odpowiedzialny za działania stron trzecich, to jest za błędy w K. importowej deklaracji celnej nr (...) w sytuacji, gdy organ państwa w postaci władz celnych K. nie jest stroną trzecią w rozumieniu rozporządzenia.

II. naruszenie przepisów postępowania poprzez :

1) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 6a do 6g i art. 7 ust. 2 ustawy o ARR poprzez złożenie pod decyzją podpisu przez osobę nieuprawnioną, nieupoważnioną do wydania decyzji:

a) nieupoważnioną na podstawie konkretnej czynności Prezesa ARR "do podejmowania określonych czynności" w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o ARR, gdyż osoba podpisująca decyzję nie wykazała się pisemnym pełnomocnictwem udzielonym przez następnie odwołanego Prezesa ARR W. L. do podpisywania przedmiotowych decyzji;

b) nieupoważnioną do wydawania decyzji w związku z wywodzeniem swego upoważnienia od Prezesa ARR L. W., który nie jest Prezesem ARR tj. organem zarządzająco-wykonawczym ARR, a jedynie osobą odwołującą się do swojego powołania na pełniącego obowiązki Prezesa ARR przez Prezesa Rady Ministrów z dniem 12 września 2012 roku w sytuacji, gdy ani art. 6 ustawy o ARR ani cała ustawa nie przewiduje funkcji p.o. Prezesa ARR, a ponadto osoba ta została powołana z pominięciem otwartego i konkurencyjnego trybu naboru na dane stanowisko spośród osób należących do państwowego zasobu kadrowego (art. 6a do 6g ustawy o ARR);

2) rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2a ustawy o ARR w związku z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej i nakazanie ich zwrotu, w sytuacji, gdy w dniu (...) maja 2006 r. decyzją Prezesa ARR nr (...) udzielono skarżącemu refundacji wywozowej i decyzja ta jest prawomocna, pozostaje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania prawidłowości;

3) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., w tym wszystkich zasad systemowych, a więc kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, polegające na świadomym uchyleniu się od zebrania i rozpatrzenia całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego i ograniczenia swojego działania do wybiórczego doboru dokumentów lub nawet wyrwanej z kontekstu części takich dokumentów pod przyjętą tezę skierowaną na naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w celu pokrzywdzenia interesu skarżącego. Naruszenie powyższych przepisów oraz zasad w nich określonych zostało zrealizowane poprzez:

a) nieprzesłanie skarżącej postanowienia, mimo jego braku w aktach sprawy, o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie odzyskiwania refundacji, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 28 lipca 2011 r. oraz 29 marca 2012 r. zawartym w pkt 1 tego pisma, opartym o przepisy prawa unijnego i wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie C-385/03 wskazującym, iż procedura wypłaty refundacji i procedura odzyskiwania refundacji są odrębnymi procedurami, a co za tym idzie zobowiązującym ARR jako agencję płatniczą do umożliwienia skarżącemu zrealizowania jego wniosków w zakresie zbadania z urzędu elementów istotnych zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej;

b) odmowę zrealizowania (wykonania) wniosków skarżącego zawartych w piśmie z dnia 28 lipca 2011 r. (pkt 1 i 6) oraz w piśmie z dnia 29 marca 2012 r. (pkt 2), odnośnie dopuszczenia z urzędu biegłego w zakresie badania autentyczności dokumentów celem sporządzenia opinii, co do autentyczności deklaracji importowych złożonych przez skarżącego, a także pisma Zastępcy Przewodniczącego Państwowego Komitetu Celnego K. S. S. Nr (...) z (...) marca 2007 r. (poz. 11) potwierdzającego, że cukier objęty deklaracją celną nr (...) wszedł na terytorium K. i został dopuszczony do swobodnego obrotu, które nierzetelna, a wręcz kłamliwa w swojej treści nota MSZ K. z 20 maja 2008 r. uważa za nieautentyczne oraz wydanie przez Prezesa ARR postanowienia nr (...) z dnia (...) września 2011 r. oddalającego wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów wobec zdaniem ARR:

- "bezzasadności opracowania przez biegłego opinii w sprawie ich (dokumentów) prawdziwości" oraz

- "niemożliwości wydania" (polskiemu biegłemu) dokumentów oraz pieczęci będących w posiadaniu ARR od stycznia 2005 r., bowiem stanowią one dowody w prowadzonym postępowaniu, co uniemożliwia ich wydanie w trakcie prowadzonego postępowania - mimo, iż do akt sprawy nigdy nie dołączono żadnych wzorów pieczęci;

c) przyjęcie przez ARR za szczególnie wiarygodnych pism:

- z 10 sierpnia 2011 r. nr 25-7/5161 władz celnych K. potwierdzających, że deklaracje objęte postępowaniem nie zostały objęte procedurą IM 40 z prośbą o oryginały polskie, w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwo, co władze celne K. czyniły na przestrzeni co najmniej 4 lat w kilkunastu pismach, poczynając od noty MSZ z 20 maja 2008 r. kończąc na piśmie z 12 stycznia 2012 r., w którym zaprzeczono istnienia jakichkolwiek postępowań służbowych, karnych lub innych rzekomo wszczętych w związku z fałszerstwami deklaracji, co oznacza że wszystkie pisma powołujące się na te, zdaniem ARR, "wiarygodne" informacje były kłamstwem; oraz

- pisma Państwowej Służby Celnej K., potwierdzającego treść pisma z 2 lipca 2010 r. nr 25-11/2864, tj. potwierdzającego w rzeczywistości expressis verbis zwolnienie ustawowe od cła i należności celnych towarów importowanych i eksportowanych przez przedsiębiorców do Wolnych Obszarów Gospodarczych, bo taka jest zawartość pisma, które może być wewnętrznie sprzeczne, czego nie wyjaśnił organ nie żądając udzielenia przez K. tekstu prawa i jego wykładni dokonanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości K. zgodnie z wnioskiem skarżącego, co jednakże nie może być powodem by ARR przemilczała treść tak ważnego oświadczenia władz celnych K. o zwolnieniu od opłat i należności celnych towarów importowanych i eksportowanych do Wolnych Obszarów Gospodarczych lub też wyciągała wnioski rażąco sprzeczne z treścią tego oświadczenia zawartego w piśmie;

d) przyjęcie za szczególnie wiarygodnego pisma nazwanego ekspertyzą specjalisty k., na potwierdzenie stanowiska o trafności rozstrzygnięcia w decyzji , w sytuacji, gdy :

- załączone do akt pismo z 17 lutego 2012 r. nazwane opinią specjalisty z Państwowego Ośrodka Ekspertyz Sądowych K. nie jest ekspertyzą, gdyż nie spełnia warunków jej wykonania w tym odnośnie do rzetelności wykonania, materiału porównawczego, czy też braku jakichkolwiek wniosków;

- jak wynika z treści tego pisma (str. 2,3) specjalista k. stwierdza, że kopia deklaracji celnej (...) posiada zmienione zapisy w polu 1 i 37 z kodu 71 na 40, specjalista ten nie wspomina jednak nic o tym, że zmiany te zostały opieczętowane oryginalnymi pieczęciami i oryginalnymi podpisami osób reprezentujących władze celne K., w tym prostokątną pieczęcią o dopuszczeniu do swobodnego obrotu z podpisami na dole deklaracji; specjalista k. stwierdza jednak, że nie przeprowadził badań porównawczych na odwrotnej stronie z powodu braku wzorów pieczęci nie dostarczonych przez władze K., co jest niezrozumiałe, bo pieczęcie zostały złożone na pierwszej stronie deklaracji;

e) świadome niewystąpienie do właściwych organów K. – to jest do Ministra Sprawiedliwości tego kraju – o pomoc prawną w zakresie udzielenia tekstu prawa oraz jego wykładni w postaci ustawy o funkcjonowaniu wolnych obszarów gospodarczych (swobodnych stref ekonomicznych SEZ) z dnia 16 grudnia 1992 r., celem nie dopuszczenia przez ARR oraz organ II instancji do uzyskania odpowiedzi w formie dokumentu urzędowego na istotne pytania zawarte w piśmie skarżącego z (...) marca 2012 (pkt 5), mimo iż w art. 6 zatytułowanym "Specjalny reżim celny" ustawa ta postanawia, iż " Specjalny reżim celny obejmuje zniesienie opłat celnych od eksportu towarów w SEZ i importu towarów do SEZ, lub od towarów przeznaczonych do re-eksportu oraz wolny przewóz towarów przez granicę...." oraz mimo, iż identyczny pogląd prezentuje ARR w korespondencji z władzami dyplomatycznymi K., które w oficjalnym stanowisku wyrażonym przez Ambasadora K. akredytowanego w Warszawie zawartym:

w piśmie z dnia (...) lutego 2009 r. skierowanym do Prezesa ARR stwierdzającym m.in.. "iż tworzy się podejrzenie, że polska strona myli się poniekąd w rozumieniu określenia, co to jest "Swobodna Strefa Ekonomiczna (SEZ)", a także władzami celnymi K., które,

w piśmie z dnia (...) lipca 2010 r. znak (...) stwierdzają expressis verbis, "że (...) podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedurą celną (m.in. procedurą IM-40 dopuszczenia do obrotu) z uwagi na to, iż np. przedmiotowy towar może zostać wykorzystany na terenie WOG (wolnego obszaru gospodarczego) do produkcji innego towaru" oraz, że "Zgodnie z ustawą Republiki K. "O wolnych strefach ekonomicznych w Republice K." z dnia 16 grudnia 1992 r. Nr 1076-XII w wolnych strefach ekonomicznych obowiązuje szczególny tryb celny, który włącza zniesienie opłat celnych i podatków od wwozu towarów do wolnych stref ekonomicznych.

Specyfika Wolnych Stref Ekonomicznych nie zobowiązuje podmiotów działalności ekonomicznej do dokonywania w trybie obowiązkowym kolejnych odpraw celnych w innych trybach, w tym także w trybie "Dopuszczony do wolnego obrotu" - (IM-40), ponieważ towar, na przykład, może być wykorzystany na terytorium wolnych stref ekonomicznych w celu produkcji innego towaru"; oraz we własnej korespondencji;

- w piśmie ARR z (...) czerwca 2012 r. nr (...) skierowanym do J. C. Dyrektora Generalnego Spraw Zagranicznych MSZ w sprawie wystąpienia do Służby Celnej K. i Ambasady Republiki K. w Republice B., do którego załącza projekty dwóch wystąpień, w których prosi o udzielenie odpowiedzi i pomocy w uzyskaniu informacji:

"czy prawdziwe jest stwierdzenie zawarte w piśmie Służby Celnej K. z dnia (...) .07.2010 r., znak (...) -11/2864 stwierdzające, że "(...) podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedurą celną (m.in. procedurą IM-40 dopuszczenie do obrotu) z uwagi na to, iż np. przedmiotowy towar może zostać wykorzystany na terenie WOG do produkcji innego towaru". (Zał. Nr 1);

"Jakie było ostateczne przeznaczenie cukru po zastosowaniu procedury IM-71 Wolny Obszar Gospodarczy? Procedura ta wskazuje na fakt, że cukier przywieziony do K. na podstawie deklaracji nr (...) (i innych) nadal przebywa w Wolnej Strefie Gospodarczej", czy może został poddany np. procedurze przetwarzania lub innej procedurze?" (Zał. Nr 2);

Na to pytanie ARR nie uzyskała odpowiedzi, chociaż informacja o WOG zawarta jest w oficjalnych dokumentach OECD, a mimo to wydała negatywne dla skarżącej decyzje, zaś w uzasadnieniu na str. 14/15 u góry organ wskazuje, że unijne prawodawstwo wyraźnie wskazuje i uzależnia wypłatę refundacji wywozowych od przestrzegania prawodawstwa (w tym przypadku dotyczącego prawa celnego) w państwie trzecim. Organ miał obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego polegającego na wykładni przepisów obcego państwa. A odmawiając badania prawa ARR naruszyła art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., tj. nie ustaliła istotnych okoliczności stanu faktycznego; oznacza to, że w najistotniejszej kwestii dotyczącej prawa k. regulującego kwestie dopuszczenia do swobodnego obrotu importowanych z Polski towarów (cukru) oraz abolicji celnej tychże towarów odnośnie do zwolnienia z opłat celnych, ARR świadomie zaniechała wyjaśnienia tych zagadnień, obciążając negatywnym skutkiem swojego zaniechania skarżącego; innymi słowy organ II instancji naruszył prawo wydając decyzję negatywną przed zakończeniem postępowania dowodowego wiedząc, że istnieje w prawie k., zwolnienie od opłat celnych i obowiązku dokonywania kolejnych odpraw tak wyeksportowanego cukru i mając stosowne dokumenty władz celnych K., o których mowa w pkt III skargi;

f) oparcie rozstrzygnięcia m.in. na materiale sprawy stanowiącym kopie pism k. zamiast na oryginałach, co jasno wynika z treści uzasadnienia i akt sprawy oraz na dokumentach, mimo iż otrzymanych drogą oficjalną, w tym m.in. na piśmie z (...) lipca 2010 r. nr (...) , co do którego sama ARR w piśmie z dnia 9 marca 2012 r. skierowanym do Dyrektora Generalnego MSZ J. C., a zwłaszcza w załącznikach do tego pisma będących projektami pism MSZ do właściwych władz k., kwestionując jego treść wskazuje na zapis tegoż pisma z 2 lipca 2010 r., iż podmioty gospodarcze nie są zobowiązane do składania zgłoszeń przy objęciu towaru kolejną procedura celną, w szczególności IM-40, z uwagi na to, że towar może być wykorzystany na terenie WOG do produkcji innego towaru;

4) naruszenie treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pobieżne zapoznanie się ze stanem faktycznym sprawy i dokonanie dowolnej (zamiast swobodnej) oceny materiału dowodowego oraz wyciągnięcie nielogicznych wniosków polegających na przyjęciu za rzetelne treści pism m.in.:

a) pismo władz celnych K. z (...) listopada 2009 r. nr (...) (kopia - brak oryginału) informujące o prowadzonym postępowaniu służbowym odnośnie deklaracji nr (...) , w której zostały dokonane poprawki w polu 1 i 37 i w którym to piśmie władze k. proszą ARR o oryginały deklaracji w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwa;

b) pismo władz celnych K. z (...) sierpnia 2011 r. nr (...) przekazane przez MSZ RP (przy piśmie z dnia (...) września 2011 r. znak (...) ) potwierdzające rzekome fałszerstwo deklaracji nr (...) z prośbą o dostęp do oryginałów sfałszowanych dokumentów w celu rzekomego ustalenia osób odpowiedzialnych za fałszerstwa;

c) nota MSZ K. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) , w której powiadomiono o wszczęciu postępowania służbowego i karnego w związku z rzekomym niesporządzeniem pisma z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) podpisanego przez S. S. Zastępcę Przewodniczącego Państwowego Komitetu Celnego K.;

d) przywołanie w stanie faktycznym (na stronie 4 i 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) treści pism k. odwołujących się do rzekomego fałszerstwa dokumentów;

W sytuacji gdy odnośnie do powyższych podpunktów a) - d):

nie jest prawdą, że kiedykolwiek było wszczęte postępowania służbowe, karne lub inne przez władze celne K. w związku z rzekomymi fałszerstwami deklaracji, w tym deklaracji objętej zaskarżoną decyzją, o czym świadczy inne pismo władz celnych K. z dnia (...) stycznia 2012 r. nr (...) wysłane do ARR z informacją, że nigdy żadne postępowania służbowe ani karne nie były wszczęte, a mamy już przecież rok 2013, które organ II instancji znał, o których mowa w pkt III skargi zaświadczające, że władze polskie błędnie rozumieją prawo K. tj., że go nie zbadały, gdyż towar wszedł do swobodnego obrotu i został poddany ocenie celnej pod względem należności celnych;

e) pismo z dnia 2 lipca 2010 r., str. 4 uzasadnienia;

w sytuacji (pkt. d), powyżej), gdy ARR oraz organ II instancji świadomie pominęli cały istotny fragment pisma z 2 lipca 2010 r. odnoszący się do wolnych obszarów gospodarczych (WOG), gdzie na podstawie obowiązujących przepisów, o czym zaświadczają władze celne K., import i eksport towarów zwolniony jest z cła i innych opłat, a przedsiębiorcy (importerzy) nie mają obowiązku zgłaszania towaru do kwalifikacji celnej.

5) naruszenie zasad państwa prawa poprzez złamanie reguł postępowania administracyjnego , w tym art. 7 i 9 w zw. z art. 57 § 5, 77 § 1, 80 k.p.a. i innymi artykułami k.p.a., poprzez zastosowanie przez organ do rozpoznania niniejszej sprawy jednocześnie trzech ustaw tj. kodeksu postępowania administracyjnego i dwóch ustaw szczególnych (lex specialis) tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego (Dz. U. Nr 42, poz. 386 ze zmianami) oraz ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, (Dz. U. 2004 nr 97 poz.963 ze zmianami), które to ustawy w niniejszej sprawie się wykluczają, bowiem art. 7 ust. 1 ustawy o ARR wyłącza ze stosowania inne przepisy kpa, niż art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, przy czym wyłączenia treści przewidziane przez te dwie ustawy są ze sobą sprzeczne, a organ uznał, że stosuje art. 4 ustawy o administrowaniu (m.in. str. 22 uzasadnienia), a mimo to wyłączył ze stosowania część tych przepisów np. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a inne uznał za obowiązujące np. art. 57 § 5 i art. 80; skutkuje to uznanie istnienia rażącego naruszenie prawa uniemożliwiającego skarżącemu jakąkolwiek realną obronę;

6) naruszenie art. 4 Ustawy o administrowaniu w zw. art. 39 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji odnośnie do terminu do wniesienia odwołania tj. obowiązku jego złożenia osobiście do Agencji Rynku Rolnego do godz. 16, jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy przywołany art. 4 nie wyłącza ze stosowania przepisów k.p.a. Rozdział VIII o doręczeniach pism, w tym art. 39, który stwierdza, iż doręczeń dokonuje się przez pocztę...", w terminie określonym w art. 57 § 1 k.p.a. zdanie drugie, z upływem ostatniego z wyznaczonej liczby dni stanowiącego koniec terminu, a więc do godz. 24,00, czternastego dnia terminu, co jest konsekwencją bezpodstawnego stosowania łącznie przepisów, o których mowa w pkt 5 powyżej.

Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci:

pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. nr (...) z dnia (...) marca 2013 r. oraz

pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie K. nr (...) z dnia (...) marca 2013 r.

Wskazano przy tym, iż pisma te zostały podpisane przez Przewodniczącego Państwowej Służby Celnej K. K. i skierowane do ARR w miesiącu kwietniu 2013 r., zaś w odpisie przesłane do pełnomocników przez Ambasador Republiki K. w W. (akredytowaną na Polskę).

Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ma na celu wykazanie:

a) że towar objęty zaskarżoną decyzją wszedł do swobodnego obrotu na terenie K. wraz z pobraniem stosownych opłat, a zgodnie z treścią pisma odmienna interpretacja władz, polskich wynika z nieznajomości prawa k., którego badania za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości K. odmówiła ARR;

b) prawdziwości (autentyczności) zarówno pod względem formalnym jak i materialnym pism Państwowego Komitetu Celnego Republiki K. nr (...) oraz nr (...) z dnia 28 marca 2007 r., sporządzonych i podpisanych przez ówczesnego Pierwszego Zastępcę Przewodniczącego S. S., które zaświadczają, iż cukier objęty k. importową deklaracja celną wwieziony do K. został dopuszczony do swobodnego obrotu, a które to pisma zostały ocenione jako fałszywe i niezgodne z rzeczywistością, a wiec niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym;

c) uzyskania oficjalnej odpowiedzi od najwyższych władz celnych K. podsumowującej całe postępowanie wyjaśniające w K., zaświadczającej, że towar (cukier) objęty zaskarżoną decyzją i deklaracją celną nr (...) został dopuszczony do swobodnego obrotu zgodnie z ustawodawstwem państwa, o którą to odpowiedź wystąpiła ARR i nie czekając na jej nadejście wydała zaskarżoną decyzję niezgodnie ze stanem rzeczywistym sprawy.

Ponadto skarżąca wniosła o wezwanie organu do złożenia pominiętych dokumentów i dopuszczenie jako dowodu w sprawie oryginałów wyżej wymienionych pism oraz innych pism i dokumentów otrzymanych przez ARR od władz celnych K. w miesiącu kwietniu lub na początku maja 2013 r., w tym pisma Ambasador K. w W. (akredytowanej na Polskę) skierowanego do Prezesa ARR L. Z., w którym wskazano, że władze polskie stosują w sprawie eksportu cukru błędną i niewłaściwą interpretację prawa k. w kwestii funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych.

Ponadto wniesiono o zobowiązanie organu II instancji do złożenia również oryginału pełnomocnictwa udzielonego dyrektorowi M. M. do podpisania zaskarżonej decyzji i dopuszczenie na okoliczność treści, zakresu i ważności upoważnienia do podpisania zaskarżonej decyzji, wobec faktu, że w kilkunastu wcześniejszych decyzjach w podobnych sprawach podpis pod decyzją składał pełniący obowiązki Prezesa ARR, a prawo wymaga by w pełnomocnictwie został zakreślony termin jego obowiązywania, a od dwóch lat brak jest organu ARR tj. Prezesa ARR.

Postawione zarzuty zostały rozwinięte w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując wnioski wysnute w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż system refundacji wywozowych został unormowany w prawie wspólnotowym rozporządzeniem nr 612/2009, które obowiązuje od dnia 6 sierpnia 2009 r. Rozporządzenie to uchyliło obowiązujące uprzednio rozporządzenie nr 800/1999.

W Preambule do rozporządzenia nr 612/2009 postanowiono, iż ogólne zasady ustanowione przez Radę przewidują wypłatę refundacji po przedstawieniu dowodu, że produkty zostały wywiezione ze Wspólnoty. Uprawnienie do refundacji nabywa się z chwilą, gdy produkty opuszczają rynek Wspólnoty, podczas gdy stosuje się jednolitą stawkę refundacji dla wszystkich państw trzecich. W przypadku gdy stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce przeznaczenia produktów, uprawnienie do refundacji jest uzależnione od przywozu do kraju trzeciego (punkt 2).

W punkcie 35 Preambuły wskazano, iż kwota wypłacona przed wywozem musi być zwrócona w przypadku, gdy okazuje się, że nie istnieją żadne uprawnienia do refundacji wywozowej albo, że istnieje uprawnienie do niższej refundacji. W celu zapobieżenia nadużyciom zwrot musi zawierać kwotę dodatkową. W przypadku siły wyższej kwota dodatkowa nie powinna podlegać zwrotowi.

Warto również przywołać zapis punktu 30 omawianej Preambuły, w myśl którego "Z jednej strony, państwa członkowskie powinny być upoważnione do odmowy przyznania refundacji albo powinny być uprawnione do odzyskania wypłaconych refundacji w oczywistych przypadkach, gdy stwierdzono, że czynność nie jest zgodna z systemem refundacji wywozowych. Z drugiej strony, należy unikać nadmiernego obciążenia władz krajowych obowiązkiem systematycznego sprawdzania wszystkich przypadków przywozu".

Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż reguły wspólnotowe przewidują przyznanie refundacji wywozowych w oparciu o obiektywne kryteria, odnoszące się w szczególności do ilości, rodzaju i cech wywożonego produktu, jak również jego geograficznego miejsca przeznaczenia. W świetle nabytych doświadczeń należy przewidzieć środki mające na celu zwalczanie nieprawidłowości, w szczególności oszustwa na szkodę budżetu wspólnotowego. Należy przewidzieć możliwość odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, jak również sankcje w celu przestrzegania przez eksporterów reguł wspólnotowych (punkt 57 Preambuły). W celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu refundacji wywozowych sankcje należy stosować bez względu na subiektywny aspekt winy. W niektórych przypadkach właściwe jest jednakże odstąpienie od stosowania sankcji, w szczególności w przypadku oczywistego błędu uznanego przez odpowiedni organ, i ustalenie poważniejszych sankcji w przypadku działania umyślnego. Środki te są konieczne i muszą być współmierne, dostatecznie zniechęcające i jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich (punkt 58 Preambuły).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranej refundacji wywozowej produktu w postaci cukru, wobec którego stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce jego przeznaczenia.

W myśl art. 15 rozporządzenia nr 612/2009, w przypadku, gdy stawka refundacji jest zróżnicowana w zależności od miejsca przeznaczenia, wypłata refundacji jest uzależniona od spełnienia dodatkowych warunków ustanowionych na mocy art. 16 i 17 (odpowiednio art. 14 rozporządzenia nr 800/1999).

Zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w kraju trzecim, zostały dokonane (odpowiednio art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 800/1999). Przy czym, zgodnie z punktem 20 Preambuły do rozporządzenia nr 612/2009, dokonanie przywozowych formalności celnych polega w szczególności na uiszczeniu stosowanych należności przywozowych, aby produkt mógł zostać wprowadzony do wolnego obrotu w danym kraju trzecim.

Katalog dowodów, którymi może posłużyć się eksporter dla wykazania dokonania formalności celnych przywozowych został określony w art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999). Dowód ten może stanowić jeden z następujących dokumentów:

a) dokument celny lub jego kopia lub fotokopia; zgodność takiej kopii lub fotokopii z oryginałem zostaje poświadczona przez organ, który zatwierdził oryginał dokumentu bądź przez oficjalne służby danego państwa trzeciego, bądź przez oficjalne służby jednego z Państw Członkowskich w danym państwie trzecim, bądź przez organ zobowiązany do wypłaty refundacji;

b) świadectwo rozładunku i przywozu sporządzone przez zatwierdzoną spółkę wyspecjalizowaną w płaszczyźnie międzynarodowej w dziedzinie kontroli i nadzoru (zwaną dalej spółką nadzoru) zgodnie z zasadami przewidzianymi w załączniku VI rozdział III, przy wykorzystaniu wzoru określonego w załączniku VII. W danym świadectwie muszą być umieszczone data i numer dokumentu celnego przywozowego.

W ustępie 2 tego przepisu wskazano natomiast katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód dokonania formalności celnych jeżeli eksporter nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z ust. 1 lub w przypadku wątpliwości co do autentyczności przedstawionego dokumentu.

Procedura wypłaty refundacji została uregulowana w przepisach art. 46 – 49 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio w art. 49 – 52 rozporządzenia nr 800/1999).

Stosownie do treści art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 612/2009, refundacje wypłacane są tylko na specjalny wniosek eksportera przez państwo członkowskie, na którego terytorium zostało przyjęte zgłoszenie wywozowe. Zgodnie z ustępem 2 omawianego przepisu, z wyjątkiem przypadku siły wyższej, dokumenty dotyczące wypłaty refundacji lub zwolnienia zabezpieczenia muszą być złożone w terminie dwunastu miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia wywozowego (odpowiednio zapisy art. 49 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 800/1999).

Przepis art. 49 rozporządzenia nr 612/2009 (odpowiednio art. 52 rozporządzenia nr 800/1999) określa zwrot kwoty nienależnie wypłaconej refundacji. Zgodnie z jego ustępem 1, bez uszczerbku dla obowiązku uiszczenia kwoty ujemnej na podstawie art. 48 ust. 5, beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 48 ust. 1 i odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem.

Kontynuując nakreślenie ram prawnych działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie, w dalszej kolejności wskazać należy na krajowe regulacje prawne w tym zakresie, zawarte w ustawie o ARR oraz ustawie o administrowaniu.

Ustawa o ARR reguluje właściwość organów w sprawach w niej wymienionych, m.in. w sprawach administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi w tym wypłacaniem refundacji wywozowych, a także ustalaniem kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o ARR). Organami tymi są Prezes ARR i minister właściwy do spraw rynków rolnych, gdyż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ARR, Prezes Agencji ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nadmiernie lub nienależnie pobranych środków, zaś zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Agencji jest minister właściwy do spraw rynków rolnych. Oprócz powyższych uregulowań ogólnych ustawa o ARR reguluje rynki wymienionych w niej towarów. Jedna z regulacji dotyczy rynku cukru, jednak z jej treści wynika w sposób niewątpliwy, że chodzi o rynek wewnętrzny cukru a nie o obrót cukrem z zagranicą, a w szczególności z państwami trzecimi. Zatem rozdział 6 ustawy o ARR nie dotyczy obrotu cukrem z zagranicą.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o administrowaniu, ustawa ta reguluje obrót towarami z zagranicą w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego. Zatem, co do zasady, przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w sprawach uregulowanych rozporządzeniem nr 612/2009 i stanowią uzupełnienie zawartego w nich prawa wspólnotowego. Prawo wspólnotowe – rozporządzenie nr 612/2009 – przewiduje wypłatę refundacji w przypadku wywozu produktów ze Wspólnoty do krajów trzecich, w szczególności w przypadku wywozu cukru. Przepisy te zawierają materialnoprawne uregulowania dotyczące zwrotu nienależnej refundacji wywozowej, jednakże nie zawierają procedur regulujących postępowanie w przedmiocie zwrotu refundacji, bowiem realizacja tych procedur należy do państw członkowskich. Zatem w zakresie uzupełniającym w stosunku do prawa wspólnotowego należy stosować przepisy ustawy o administrowaniu, bowiem to one właśnie uzupełniają regulacje wspólnotowe. W myśl art. 4 ustawy o administrowaniu, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. z wymienionymi w tym przepisie wyłączeniami. Przepis ten ma zastosowanie w sprawie niniejszej jako przepis szczególny (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 206/11; orzeczenia NSA są dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż jako dowód spełnienia warunków do przyznania refundacji wywozowej, skarżąca posłużyła się kopią K. deklaracji celnej nr (...) z dnia (...) .08.2005 r. sporządzonej na druku nr (...) , zawierającą zapisy: "IM-40" (pole nr 1) oraz kod procedury "4000 34" (pole nr 37) – świadczące o zastosowaniu procedury dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu. Na skutek przeprowadzonego następnie postępowania administracyjnego, Prezes ARR uzyskał na drodze zagranicznej pomocy prawnej kopię tej samej K. deklaracji o numerze druku (...) , w której polach nr 1 i nr 37 wpisano odpowiednio kod procedury “IM 80" i “8000 34", czyli kody zgłoszenia towaru do procedury tranzytu. Powyższe dokumenty, jak również inne, które były przedstawiane przez skarżącą i uzyskiwane przez organ w toku postępowania administracyjnego, różnią się zasadniczo między sobą tym, że zdaniem skarżącej dokumentują fakt dopuszczenia wywiezionych z Polski produktów do swobodnego obrotu w kraju przeznaczenia, w ocenie zaś organów brak jest na to dowodów, bowiem towary zostały objęte procedurą tranzytu.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze należy przyznać orzekającym w sprawie organom. Zauważyć bowiem należy, iż stosownie do treści art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w kraju trzecim, zostały dokonane. Z deklaracji celnej o numerze druku (...) wynika natomiast, że nie uiszczono należności przywozowych, czyli należności celnych, o czym świadczy brak zapisu w polu 47, a zatem nie dokonano przywozowych formalności celnych. Tym samym produkt nie mógł zostać uznany za wprowadzony do obrotu w państwie trzecim (Republice K.). W wymienionej deklaracji wskazano należności celne (pole 47), właściwe dla procedury odpowiadającej kodowi "IM-80", to jest przewidziane dla procedury tranzytu. W tej sytuacji, powyższa deklaracja nie może stanowić dowodu na potwierdzenie dopuszczenia towaru zadeklarowanego przez skarżącą do swobodnego obrotu w kraju przeznaczenia.

Stosownie do art. 4 rozporządzenia Rady nr 2988/95, każda nieprawidłowość pociąga za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych bezprawnie uzyskanych łącznie z odsetkami - jeśli to zostało przewidziane. Powyższy środek administracyjny nie jest uznawany za karę. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999 przewiduje zarówno zwrot kwoty refundacji nienależnie otrzymanej, jak też odsetek obliczonych za okres, który upłynął między płatnością a zwrotem. Stanowił o tym art. 52 ust. 1 ww. rozporządzenia a aktualnie stanowi art. 49 ust. 1 rozporządzenia 612/2009. Biorąc pod uwagę, że refundacja stanowiąca przedmiot rozpatrywanej sprawy została wypłacona Skarżącej na podstawie przedstawionego przez Spółkę nieautentycznego dokumentu celnego, to należy stwierdzić, że uzyskana w ten sposób refundacja jest nienależna i zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji 612/2009 (art. 52 ust. 1 rozporządzenia 800/1999) podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

W świetle zatem przepisów stanowiących wspólnotowe reguły związane z wywozem produktów rolnych poza terytorium Unii Europejskiej należy stwierdzić, że działania organu były prawidłowe oraz zgodne z celem ustanowionych w tym zakresie przepisów.

Pozostałe zarzuty natury materialnej również nie zasługują na uwzględnienie.

W szczególności w sprawie nie może znaleźć zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 49 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 612/2009, zgodnie z którym obowiązek zwrotu określony w ust.1 nie ma zastosowania, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze i płatność została dokonana wskutek błędu właściwego organu państw członkowskich lub innych władz i jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta.

Rację należy przyznać w tym względzie organowi, gdy podnosi, że nieuprawniona zmiana kodów na druku deklaracji celnej nie może być uznana za błąd właściwego organu państw członkowskich lub innych władz. Nie wgłębiając się w kwestię odpowiedzialności za dokonanie owych zmian, podkreślić jednak należy, że w sprawie nie mamy do czynienia z błędem, lecz ze zmianą zapisów na dokumencie urzędowym, której władze celne Republiki K. nie potwierdziły w oficjalnych pismach wystosowanych na drodze dyplomatycznej. Powoduje to, że zmianę tę należało uznać za nieuprawnioną, zaś przedłożony przez Skarżącą dokument za nieautentyczny.

Za oczywiście chybiony uznać należało także zarzut sformułowany w punkcie I 4) skargi, bowiem wbrew wyrażonemu w nim stanowisku, zapis "Eksporter powinien być odpowiedzialny w szczególności za działania stron trzecich, które mogłyby umożliwić nienależne otrzymanie dokumentów koniecznych dla wypłaty refundacji" (punkt nr 61 Preambuły do rozporządzenia nr 612/2009), nie odnosi się do władz celnych kraju przeznaczenia towaru, lecz do osób, które uczestniczą w dokonywaniu czynności związanych z procedurą uzyskiwania i wypłaty refundacji wywozowych. Niezależnie od tego, iż orzekające w sprawie organy nie wyprowadziły zaprezentowanego przez skarżącą twierdzenia i już z tej przyczyny zarzut jest niezasadny, wskazać można na zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko Ministra w tej kwestii, zgodnie z którym chodzi o "partnera handlowego" eksportera, dokonującego czynności przed władzami celnymi kraju przeznaczenia.

Za niezasadny należy uznać zarzut sformułowany w pkt I. 1) skargi . Zdaniem Sądu nałożenie kary jest aktem niezależnym względem decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków, który w ramach systemu wspólnotowego zapewnia w pełni ochronę interesów finansowych Wspólnoty. Każda decyzja – i w zakresie zwrotu należnie wypłaconej refundacji oraz w zakresie nałożenia kary z tytułu wnioskowania o nienależna refundację - dotyczy więc innej sprawy. Przepisy art. 49 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia nic określają, że ma to nastąpić poprzez wydanie jednej decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną decyzji Prezesa ARR nr (...) z dnia (...) .03.2013 r. ustalającej wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego Spółce do wniosku WPR1 nr (...) - nie uzależniają możliwości wydania decyzji o karze od decyzji w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków.

W dalszej kolejności należało odnieść się do zarzutów opisanych w punktach: II. 5) i II. 6) skargi, które można ogólnie określić jako nieuprawnione zastosowanie w sprawie wzajemnie wykluczających się przepisów: k.p.a., ustawy o ARR oraz ustawy o administrowaniu. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ARR, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu, z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103. Przepis art. 7 ustawy o ARR stanowi, że do postępowań nie stosuje się wymienionych przepisów k.p.a., jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepisem "stanowiącym inaczej" jest przepis art. 4 ustawy o administrowaniu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy k.p.a. z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu. Kwestia ta była już zresztą przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w innych sprawach skarżącej i została jej wyczerpująco wyjaśniona. Powtórzyć zatem można za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 maja 2012 r. o sygn. akt I GSK 206/11 wskazał, iż w sprawie znajdują zastosowanie zarówno przepisy rozporządzenia nr 612/2009, jak i ustawy o ARR oraz ustawy o administrowaniu, a także k.p.a. ze stosownymi wyłączeniami przewidzianymi w art. 4 ustawy o administrowaniu. Omawiane przepisy uzupełniają się wzajemnie. Przepis art. 4 ustawy o administrowaniu ma natomiast zastosowanie w sprawie jako przepis szczególny. Zdaniem NSA nietrafny jest pogląd, że w sprawie należało stosować wyłączenia przepisów k.p.a. przewidziane w art. 7 ust. 1 ustawy o ARR, nie zaś szersze wyłączenia przewidziane w art. 4 ustawy o administrowaniu. Art. 7 ust. 1 ustawy o ARR zawiera na wstępie zastrzeżenie, że stosuje się go, gdy przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Jak wskazano wyżej, ustawa o administrowaniu zawiera przepisy odrębne tj. omawiany art. 4 i przepis ten "stanowi inaczej" zawierając szersze wyłączenia stosowania k.p.a. Podobny pogląd wyraził NSA również w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. o sygn. akt I GSK 51/10, podnosząc dodatkowo, iż skarżąca pouczona została o prawie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji do Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z którego skorzystała we właściwym terminie. Wobec czego nie może być mowy o wprowadzeniu w błąd i "...pozbawieniu możności obrony praw". NSA zauważył nadto, iż skarżąca nie wskazała konkretnie, na czym to uniemożliwienie obrony miałoby polegać, w związku z czym się ujawniło i jaki wpływ miało lub mogło mieć na wynik sprawy. Stanowisko to w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, co powoduje, że zarzut sformułowany jako "rażące naruszenie prawa uniemożliwiające skarżącej jakąkolwiek realną obronę" nie może zostać uwzględniony.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Przede wszystkim chybiony jest zarzut opisany w punkcie II 1) skargi. Zwrócić należy uwagę, iż kwestia uprawnień do działania jako organ przez osobę powołaną do pełnienia obowiązków organu administracyjnego była już przedmiotem rozważań sądownictwa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. o sygn. akt II GSK 61/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż mimo braku dostatecznych regulacji prawnych, dotyczących instytucji powierzenia obowiązków organu, czy powierzenia obowiązków na określonym stanowisku praktyka posługiwania się takim powierzeniem obowiązków nie jest wcale rzadka. Nadużywanie powierzania obowiązków w administracji rządowej na tzw. wyższych stanowiskach w służbie cywilnej doprowadziło nawet do interwencji ustawodawcy, polegającej na wprowadzeniu do nieobowiązującej już ustawy z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999, Nr 49, poz. 483 ze zm.) przepisów określających czasowe limity powierzenia obowiązków na stanowisku nieobsadzonym we właściwym trybie (art. 48 a). Prawo nie wyklucza więc stosowania takiej formy czasowego obsadzania stanowisk w administracji rządowej. Czasowe powierzanie obowiązków organu administracji rządowej przez Prezesa Rady Ministrów można uzasadniać treścią jego konstytucyjnych kompetencji własnych, jako zwierzchnika służbowego pracowników administracji rządowej (art. 148 pkt 7 Konstytucji) i jako reprezentanta Rady Ministrów, do której należy kierowanie administracją rządową (art. 146 ust. 3 i art. 148 pkt 1). NSA zauważył także, iż ustalenie konsekwencji takiego umocowania do działania w charakterze organu dla decyzji podjętych przez osobę w ten sposób umocowaną wymaga uwzględnienia zarówno treści, jak i charakteru tego aktu. Określenie "powierzenie obowiązków" (organu lub na stanowisku) niewątpliwie oznacza powierzenie wszystkich funkcji organu, albo inaczej wszystkich kompetencji, uprawnień i obowiązków przynależnych temu organowi (stanowisku), w tym też kompetencji władczych obejmujących wydawanie decyzji administracyjnych. Tym więc różni się w praktyce od powołania na stanowisko, że jest powołaniem czasowym, "prowizorycznym". Uznając za niezasadne zarzuty, iż wydane w taki sposób decyzje dotknięte są wadą nieważności, NSA dokonując wykładni prawa na gruncie przepisów ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.) podniósł, iż podpisująca decyzję osoba powołana do pełnienia obowiązków została umocowana przez Prezesa Rady Ministrów do działania w charakterze organu (Prezesa UKE) i dopóki to umocowanie dokonane aktem administracyjnoprawnym korzysta z domniemania prawidłowości (ważności), zarzuty, że podjęte przez nią decyzje są dotknięte poważną wadą prawną, dającą podstawę do stwierdzenia ich nieważności, nie są uprawnione. NSA dodał przy tym, że kwestia ewentualnej wadliwości aktu powierzenia obowiązków Prezesa UKE nie mogła być przedmiotem badania Sądu I instancji w sprawie ze skargi na decyzje administracyjne wydane przez osobę w ten sposób umocowaną do działania w charakterze organu. Sąd administracyjny I instancji rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.), a granice sprawy wyznacza w tym przypadku treść zaskarżonej decyzji. Z kolei w rozważaniach Sądu Najwyższego dotyczących takiej samej kwestii, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 kwietnia 2012 r. o sygn. akt III SK 33/11 zauważono, iż okoliczność, że osobą działającą w charakterze organu była osoba wyposażona "tymczasowo" przez Prezesa Rady Ministrów w odpowiednie upoważnienie, nie wpływa na merytoryczną ocenę zasadności zarzutu nieważności postępowania z powodu braku zdolności sądowej, skoro z punku widzenia ustrojowego prawa administracyjnego doszło do zastąpienia dotychczasowego piastuna organu nowym, aczkolwiek tymczasowym, piastunem. Powyższe stanowisko znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Z tych też względów brak jest podstaw do uznania, że L. Z., któremu w dniu 7 września 2012 r. Prezes Rady Ministrów powierzył pełnienie obowiązków Prezesa ARR z dniem 10 września 2012 r. do czasu powołania Prezesa ARR nie mógł udzielić pełnomocnictwa pracownikowi Agencji M. M. do podpisania w imieniu Prezesa Agencji decyzji w przedmiocie zwrotu refundacji wywozowych.

Niezasadny jest także zarzut sformułowany w punkcie II. 2) skargi. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2a ustawy o ARR Prezes Agencji ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie łub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji. W przedmiotowej sprawie w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością polegającą na przedłożeniu nieautentycznej deklaracji mamy do czynienia z nienależnie otrzymaną refundacją wywozową. Zaskarżona decyzja nie jest więc tożsama z decyzją Prezesa ARR z dnia (...) .05.2006 r. nr (...) , gdyż są to dwie odmienne sprawy administracyjne. Nie ma potrzeby eliminowania tej decyzji z obrotu w celu wydania decyzji dot. obowiązku zwrotu pobranej refundacji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów natury procesowej, w szczególności opisanych w punktach II 3) do II 5) skargi, raz jeszcze przypomnieć należy, iż w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. z wyłączeniem przepisów określonych w art. 4 ustawy o administrowaniu. Kontrolując zatem legalność czynność podejmowanych w toku postępowania przez Prezesa ARR oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Sąd stwierdza, iż nie można dopatrzeć się w nich podnoszonych naruszeń. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż postępowanie Prezesa ARR cechuje należyta staranność w gromadzeniu materiału dowodowego. Organ ten ustalił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne w oparciu o następujące dokumenty, które uznał za wiarygodne:

- kopię deklaracji celnej o numerze druku (...) , nadesłanej przy piśmie Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w K.;

- pismo Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki K. z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) , przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych przy piśmie z dnia (...) września 2011 r. nr (...) potwierdzające, że deklaracje objęte postępowaniem wyjaśniającym, nie zostały objęte procedurą IM-40, zaś w deklaracjach nastąpiło sfałszowanie dokumentów otrzymanych od polskich eksporterów cukru;

- pismo Państwowej Służby Celnej przy Rządzie Republiki K. stanowiące "Informację o deklaracjach celnych", przekazane przez Konsulat Generalny RP w A. przy piśmie z dnia (...) grudnia 2011 r. nr (...) , (...) potwierdzająca odpowiedź administracji celnej Republiki K. nr (...) z (...) .07.2010 r.;

- ekspertyza deklaracji celnych przeprowadzona przez Państwowy Ośrodek Ekspertyz Sądowych przy Ministerstwie Sprawiedliwości Republiki K. przekazana pismem z dnia 11.04.2012 r. przez Konsulat generalny RP z A..

Prezes ARR po zebraniu materiału dowodowego dokonał następnie jego oceny, która znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji I instancji. Wskazano w nim, które fakty organ uznał za udowodnione, a także którym dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego. Podkreślić należy, iż prowadząc postępowanie w celu stwierdzenia, czy wymogi określone przepisami prawa wspólnotowego zostały spełnione, organ dokonuje oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów i nie ma obowiązku dalszego ich poszukiwania jeśli uzna, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie ustalony. W tym zakresie, przyjmując za prawdziwe dokumenty uzyskane drogą oficjalną i tym samym nie dając wiary dokumentom przedłożonym przez stronę postępowania organ nie przekracza zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011 r. o sygn. akt I GSK 51/10, nie danie wiary jednym dowodom, w następstwie uznania faktów za udowodnione na podstawie innych dowodów, nie stanowi naruszenia prawa, ale jest przejawem zasady swobodnej oceny dowodów. NSA podniósł przy tym, iż orzekające w sprawie organy odnosiły się do wszystkich składanych przez stronę dowodów, szczegółowo argumentując, dlaczego niektórym nie dają wiary lub nie uznają ich za mające znaczenie w sprawie. Stanowisko to znajduje analogiczne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i jest w pełni podzielane przez orzekający w niej Sąd.

Podkreślić również należy, iż uzyskane oficjalna drogą dyplomatyczną kopie k. deklaracji celnych, wobec braku ich oryginałów, należało traktować jako zgodne z treścią dokumentów oryginalnych, mając na uwadze również wyjaśnienia właściwych władz krajów trzecich w tym zakresie, udzielone w oficjalnych pismach urzędowych. Wobec tego, nie można uznać za zasadne zarzutów skarżącej dotyczących prowadzenia postępowania w oparciu o kopie dokumentów celnych.

Odnosząc się do stawianych przez skarżącą zarzutów polegających na zaniechaniu przeprowadzenia określonych czynności (m. in. odmowa zrealizowania wniosków o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, czy niewystąpienie do właściwych organów o pomoc prawną) zauważyć należy, iż to obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o wypłacenie refundacji wywozowej zróżnicowanej jest przedstawienie dowodu na to, że produkt został przywieziony do kraju przeznaczenia i wprowadzony do swobodnego obrotu (art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009 w zw. z punktem 20 Preambuły). Organ prowadzący postępowanie ma natomiast za zadanie zbadać, czy dowód jakim posłużył się eksporter dla wykazania dokonania formalności celnych przywozowych, spełnia wymogi określone w art. 17 ust. 1 bądź ust. 2 rozporządzenia 612/2009. Nie oznacza to jednak, że w przypadku gdy organ kwestionuje przedstawiony dokument to na niego przenosi się obowiązek poszukiwania takiego dowodu. Zauważyć trzeba, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie kwoty nienależnie pobranej refundacji wywozowej, nie zaś postępowanie związane z prawidłowością w zakresie procedur celnych. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I GSK 1357/11, zakresem kognicji Prezesa ARR, a także odpowiednio Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie jest kontrola prawidłowości działalności służb celnych przy odprawianiu towaru poza obszar Wspólnoty. Tym bardziej przyjąć należy, iż nie jest nim także kontrola prawidłowości procedur celnych dokonywanych w kraju przeznaczenia towaru. Skoro zatem organ uznał, że dana okoliczność została wystarczająco ustalona i znajduje to odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, to czynienie wobec niego zarzutu, że winien dalej poszukiwać dowodów, które potwierdzałyby satysfakcjonującą stronę wersję, stanowi nieuprawnione nadużycie.

Nie są również zasadne pozostałe zarzuty procesowe, w tym zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie. Stronie zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania o czym świadczy bogata korespondencja prowadzona w sprawie. Decyzje obu instancji, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Decyzje zostały skonstruowane zgodnie z regułami wynikającymi z k.p.a., zawierają podstawę prawną, rozstrzygnięcie, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Wobec tego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.