Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2338/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 160 par. 4-5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zgodnie z art. 160 par. 4 i 5 Kpa strona może wystąpić z powództwem do sądu powszechnego w przypadku odmowy przyznania jej odszkodowania /bądź przyznania, w jej ocenie, odszkodowania zbyt niskiego/, natomiast umorzenie postępowania administracyjnego nie otwiera stronie możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym. Wobec tego uznać należy, iż od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie takiego odszkodowania przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

TEZY

Zgodnie z art. 160 par. 4 i 5 Kpa strona może wystąpić z powództwem do sądu powszechnego w przypadku odmowy przyznania jej odszkodowania /bądź przyznania, w jej ocenie, odszkodowania zbyt niskiego/, natomiast umorzenie postępowania administracyjnego nie otwiera stronie możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym. Wobec tego uznać należy, iż od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie takiego odszkodowania przysługuje skarga do sądu administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odszkodowania - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25.06.1997 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody w P.-T. z dnia 29.07.1997 r., na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. orzeczono o konieczności niezwłocznej rozbiórki drewnianego budynku mieszkalnego znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. 514 przy ul. K. 3 M. nr 68 w T.-M., przy czym decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2000 r. w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez Henryka B. uchylił decyzję Wojewody P. z dnia 29.07.1999 r. i decyzję organu I instancji z dnia 25.06.1997 r.

Henryk B. wystąpił do organu z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za poniesione straty w związku z rozbiórką budynku mieszkalnego przy ul. K. 3 M. nr 68 w T.-M.

Decyzją z dnia 28.02.2001 r. wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 105 par. 1 Kpa w zw. z art. 160 Kpa umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku Henryka B.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Henryk B.

Decyzją z dnia 4.06.2001 r. wydaną z up. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż podziela stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do zastosowania art. 160 Kpa. W przedmiotowej sprawie bowiem brak jest istnienia przedmiotu postępowania, jakim byłoby wydanie decyzji opartej na podstawie art. 156 par. 1 Kpa lub art. 158 Kpa. Organ odwoławczy wskazując na zasadność ustaleń przedstawionych w zaskarżonej decyzji organu I instancji stwierdził, iż żądanie odszkodowania jest bezpodstawne.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Henryk B., kwestionując zasadność decyzji wydanej zarówno przez organ I, jak i II instancji.

Skarżący stwierdził, iż w wyniku wykonania decyzji z dnia 25.06.1997 r., stał się osobą bezdomną. Decyzja z dnia 25.06.2000 r., jak i decyzja ją utrzymująca w mocy, uchylone zostały wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarówno sytuacja materialna skarżącego, jak i bezprawne wykonanie przez organ decyzji, uchylonej wyrokiem Sądu, upoważniają zdaniem skarżącego domaganie się wypłaty odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważenia wymaga przede wszystkim kwestia, czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania niniejszej skargi, czy też na tle uregulowania zawartego w art. 160 par. 4 Kpa wyłączona jest w rozpoznawanej sprawie droga postępowania przed sądem administracyjnym.

W sprawie niniejszej organ administracji, powołując się na brak istnienia przedmiotu postępowania, nie orzekł co do istoty sprawy, lecz umorzył postępowanie w sprawie, a zatem nie wypowiedział się co do merytorycznej zasadności roszczenia skarżącego. Skoro organ administracji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie żądania skarżącego przyznania mu odszkodowania i nie wydał merytorycznej decyzji w przedmiocie tego żądania, od takiej decyzji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 160 par. 4 i 5 Kpa strona może wystąpić z powództwem do sądu powszechnego w przypadku odmowy przyznania jej odszkodowania /bądź przyznania, w jej ocenie, odszkodowania zbyt niskiego/, natomiast umorzenie postępowania administracyjnego nie otwiera stronie możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym. Wobec tego uznać należy, iż od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie takiego odszkodowania przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Umarzając postępowanie w sprawie, zarówno organ I, jak i II instancji ograniczyły się do stwierdzenia, iż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 160 Kpa, bowiem nie została wydana decyzja z naruszeniem przepisu art. 156 par. 1 Kpa, ani też nie stwierdzono nieważności takiej decyzji. W tej sytuacji w ocenie organu stronie skarżącej nie służy roszczenie o odszkodowanie za szkodę powstałą w wyniku wykonania decyzji z dnia 25.06.1997 r. utrzymanej w mocy decyzją z dnia 29.07.1997 r.

Stwierdzić trzeba, iż organy administracji w niniejszej sprawie pominęły dyspozycję przepisu art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem tegoż przepisu.

Stosownie do przepisu art. 60 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy NSA w przypadku, gdy Sąd w orzeczeniu uchyli zaskarżoną decyzję, a organ, rozpatrując sprawę, ponownie umorzy postępowanie stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję, przy czym art. 160 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Tak więc sytuacja określona w art. 160 par. 1 Kpa nie jest jedyną i wyłączną, w jakiej organy dyspozycję tegoż przepisu stosują.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 kwietnia 2000 r. uchylono decyzję Wojewody P. z dnia 29.07.1997 r. i decyzję organu I instancji z dnia 25.06.1997 r. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 8.08.2000 r. umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego ww. nieruchomości, z powodu bezprzedmiotowości wobec rozbiórki obiektu. Uwzględniając powyższy stan faktyczny, należy stwierdzić, iż wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z mającym wpływ na wynik sprawy z naruszeniem przepisów art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 160 Kpa. Organ administracji ograniczając bowiem swe ustalenia wyłącznie do analizy przesłanek określonych w art. 160 Kpa naruszył dyspozycję art. 7 Kpa i art. 77 par. 1 Kpa, poprzez pominięcie dokonania ustaleń, czy w niniejszej, sprawie zaistniały, czy też nie przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 160 Kpa.

Zważywszy na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać w obrocie prawnym, jako podjęte z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, bowiem organ administracji uchybił swym obowiązkom wynikającym z art. 77 Kpa, art. 80 Kpa, art. 107 par. 3 Kpa, nie odnosząc się do dyspozycji zawartej w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o NSA.

Ujawnione wady w przeprowadzeniu postępowania, powodują konieczność uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.