Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 729/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 34 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazania sprawy sądowi rejonowemu -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] października 2006 r. [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu z urzędu do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K. sprawy rozgraniczenia nieruchomości położonych w K. G., oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 1527 własności A. i W. W. /Kw [...]/ z działką nr 1516 własności A. Ś. /Kw [...]/, postanowiło orzec o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że pismem z dnia 18 stycznia 2005 r. A. i W. W. – właściciele działek nr 1520 i 1527 poł. w obrębie K. G. wystąpili do Burmistrza K. o rozgraniczenie działki nr 1520 z działkami nr 1519/4, 1521, 1522 oraz działki nr 1527 z działkami nr 1516 i 1519/4. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Burmistrz wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką nr 1527 a działką nr 1516 własności A. Ś., upoważniając do czynności technicznych związanych z ustaleniem granic geodetę uprawnionego S. M. Po otrzymaniu od geodety operatu pomiarowego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Ośrodku w K. zarejestrowanego pod nr [...] , organ I instancji wydał wspomnianą na wstępie decyzję z dnia [...] października 2006 r. w trybie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm./. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że jako podstawę do ustalenia granicy geodeta przyjął mapę ewidencji gruntów w skali 1 : 2880 z okresu uwłaszczeń. W granicy pomiędzy działkami nr 1527 i 1516 istnieje trwałe ogrodzenie. Na szkicu granicznym geodeta wykazał, że na pewnym odcinku granica uwidoczniona na mapie przebiega w inny sposób niż usytuowane jest ogrodzenie. Wnioskodawca rozgraniczenia przyjął przebieg granicy wskazany przez geodetę, natomiast wg pełnomocnika właściciela działki nr 1516 granica ma przebiegać zgodnie ze stanem wykazanym w księdze wieczystej. Wobec takich rozbieżności organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu w trybie art. 33 ust. 1 ustawy – prawo geodezyjne i kartograficzne.

W złożonym odwołaniu A. Ś. wnosi o uchylenie decyzji i zakończenie rozgraniczenia w postępowaniu administracyjnym. Twierdzi, że trwałe ogrodzenie pomiędzy działkami nr 1527 i 1516 oraz spokojne użytkowanie wskazuje, iż granica winna przebiegać zgodnie z płotem i nie ma potrzeby kierowania sprawy do sądu.

Analizując mniejszą sprawę organ odwoławczy, przywołując treść art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zawarto ugody i nie było też zgodnego oświadczenia stron [protokół graniczny nie został podpisany przez pełnomocnika właściciela działki nr 1516]. Jako podstawę do rozgraniczenia geodeta przyjął mapę ewidencji gruntów w skali 1 : 2880 /na jej podstawie zostały wydane akty własności ziemi/. Analizując te dokumenty wraz z powstałą w wyniku odnowienia ewidencji gruntów mapę w skali 1 : 2000 /zastąpiła mapę katastralną/ uznał, że nowa mapa nie uwzględnia granic wykazanych na mapie w skali 1 : 2880 i wobec tego bez podstawy prawnej poszerzono zasięg działki nr 1516 kosztem działki nr 1527. Na szkicu stanowiącym integralną część protokołu granicznego wykazany został przebieg granicy od punktu E do punktu F na niekorzyść działki nr 1516, tj. w inny sposób niż przebiega ogrodzenie – na taki przebieg granicy nie wyraziła zgody D. G. /pełnomocnik właściciela w/w działki/. Organ odwoławczy wyjaśnił, że mapa katastralna w skali 1 : 2880 nie była opracowana na podstawie bezpośredniego pomiaru w terenie i dlatego nie może stanowić pewnego, niepodważalnego dowodu co do przebiegu granicy, o czym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skoro geodeta przy rozgraniczeniu oparł się na tym dokumencie, to nie mógł na pewnym odcinku od punktu E do F zmienić granicy przyjmując jej przebieg po istniejącym ogrodzeniu; w takim zakresie kompetencje posiada jedynie sąd. Reasumując stwierdzono, że prawidłowym było wydanie decyzji zgodnie z art. 34 ust. 2 powyższej ustawy.

Powyższą ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Ś., wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji Burmistrza K. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie doszło do zawarcia ugody i podpisania protokołu granicznego, gdyż nie został uwzględniony wskazany przez skarżącego stan faktyczny – granica wg prawa powinna przebiegać zgodnie z płotem, który istnieje od 65 lat. Taki przebieg granicy między działkami nr 1527 i 1516 został uzgodniony "na mocy umowy zamiennej" między dziadkami skarżącego – J. A., a ojcem A. W. – J. W. W celu wyrównania granic poprzednicy prawni wzajemnie oddali sobie części gruntów prostując granicę. Wniosek o rozgraniczenie na całej długości granicy pomiędzy w/w działkami nie został uwzględniony przez organy obu instancji – gdyby został uwzględniony, to ujawniono by iż w dalszej części podwórka Pana W. znajduje się część gruntu skarżącego. Granica wzdłuż linii płotu nie była przez strony kwestionowana. Według twierdzeń skargi przekazanie sprawy do sądu "tylko pogorszy sprawę", całe postępowanie było prowadzone tendencyjnie, np. nie uwzględniono zarzutów skarżącego do pomiarów sporządzonych przez geodetę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Po myśli art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolowana zatem przez sąd działalność administracji publicznej to zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie – w tym przypadku decyzja – jak i postępowanie poprzedzające jego wydanie. Zakres tej kontroli wyznaczają natomiast przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, której art. 134 § 1 stanowi, iż sąd orzekając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze ani też powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 powyższej ustawy uwzględnia skargę na decyzję administracyjną, jeżeli dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania, bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić takiego naruszenia prawa i w konsekwencji, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm./ zwanej dalej Prawem geodezyjnym rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów /ust. 1/. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami /ust. 2/.

W administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym, w zależności od dokonanych ustaleń w stanie faktycznym mogą być wydane trzy rodzaje decyzji, a to:

1/ decyzja o umorzeniu postępowania /na podstawie art. 105 § 1 K.p.a./ - w sytuacji, gdy strony postępowania dojdą do porozumienia i zawrą przed geodetą ugodę, która ma charakter ugody cywilnoprawnej i moc ugody sądowej, a jej wzruszenie może nastąpić tylko przed sądem powszechnym,

2/ decyzja merytoryczna wytyczająca granicę /art. 33 Prawa geodezyjnego/ - w sytuacji, gdy strony nie zawarły ugody, a zebrane dowody dają podstawę do ustalenia przebiegu granicy prawnej w sposób nie budzący wątpliwości, albo na podstawie zgodnego oświadczenia stron /właścicieli nieruchomości/,

3/ decyzja z art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia właściwemu sądowi powszechnemu.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w wydanej w dniu 18 października 2006 r. decyzji powołał się na art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego.

Według art. 34 ust. 1 Prawa geodezyjnego decyzją umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującą sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu organ administracji wydaje wówczas gdy strony nie zawarły ugody przed geodetą i nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego. Prawidłowe zatem zastosowanie cyt. wyżej przepisu będzie miało miejsce wtedy, gdy nie doszło do zawarcia ugody przez właścicieli nieruchomości lub gdy z braku podstaw wykluczona zostanie możliwość wydania decyzji z art. 33 ust. 1 tej ustawy.

Określenie "nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1", w ocenie Sądu, należy łączyć z treścią art. 31 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego. Z tych przepisów wynika, że przy ustaleniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej, a jeżeli brak jest takich danych lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy.

Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że nie doszło do zawarcia przed geodetą ugody pomiędzy stronami, tj. A.W. W. właścicielami działki nr 1527 /a zarazem wnioskującymi rozgraniczenie/ a skarżącym, będącym właścicielem działki nr 1516. Nie było też zgodnych oświadczeń stron, a oświadczenie A. W. aprobujące przebieg granicy wskazany przez geodetę S. M. było przez pełnomocnika skarżącego – D. G. negowane /str. 2 protokołu granicznego, k. 22 akt organu I instancji/. Według niej "granica powinna być taka jak w księdze wieczystej" /"fizycznie" nie wskazała jej przebiegu/.

Dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę S. M. wykazuje, że mapa z odnowienia ewidencji gruntów poł. w K. G. nie uwzględnia granic wykazanych na mapie ewidencji gruntów w skali 1 : 2880 /ta zaś była podstawą wydanych aktów własności ziemi/. Trafnie przy tym organ odwoławczy stwierdził, że skoro ta mapa nie została opracowana na podstawie bezpośrednich pomiarów w terenie, to nie może być niepodważalnym i pewnym dowodem w przedmiocie przebiegu granicy.

Na szkicu granicznym, dołączonym do protokołu granicznego z dnia 28 marca 2006 r. – mającym za podstawę w/w mapę w skali 1 : 2880 – został wykazany przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1527 i 1516 od punktu E do punktu F w inny sposób niż istniejące między tymi działkami trwałe ogrodzenie, na niekorzyść działki skarżącego tj., nr 1516, co przez jego pełnomocnika nie jest akceptowane /z takim przebiegiem granicy nie zgodziła się D. G./. Nie ulega zatem wątpliwości, że w takiej sytuacji geodeta nie mógł na tym odcinku /punkty E – F/ zmienić przebieg granicy, przyjmując, że przebiega ona po istniejącym ogrodzeniu. Takie kompetencje – powyższe prowadziłoby do rozstrzygania o własności – posiada, jak trafnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jedynie sąd powszechny.

Z tego, co wyżej powiedziano, wynika jednoznacznie, że słusznie umorzono przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe i przekazano sprawę z urzędu sądowi powszechnemu do rozstrzygnięcia, który ma większe możliwości prawne w ustaleniu granicy /co do której dokumenty geodezyjne są sprzeczne/.

Zarzuty skargi, jakoby postępowanie rozgraniczeniowe organy prowadziły tendencyjnie, nie znajduję żadnego wsparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a przede wszystkim nie został przez skarżącego wykazany w dowodzie, stąd też nie miał skutku w postaci wzruszenia zaskarżonej decyzji. Takiego też skutku i z powyższych przyczyn nie mogły odnieść twierdzenia skargi o "umowie zamiennej pomiędzy dziadkami skarżącego, a ojcem A. W." w celu wyrównania granicy /jakoby uzgodnili jej przebieg zgodnie z płotem/. Dodatkowo zaprzecza takiemu faktowi A. W. w piśmie z dnia 15 listopada 2007 r., złożonym do akt sądowych.

Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.