Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 831/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, 3, 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 71 ust. 1 pkt 1, art. 72 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kępnie sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z [...] 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 35 ust. 1, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą we W., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę I etapu Farmy Wiatrowej "R. " składającego się z 7 elektrowni wiatrowych SIEMENS SWT 3.3-13 o symbolach EW9A, EW9B, EW9C, EW11A, EW 12, EW13, EW13A wraz z odpowiadającymi im fundamentami, na działkach położonych w miejscowości S., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz m. P. nr [...], [...], 304, [...], i m. Stogniewice nr [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem B. Sp. z o.o. z siedzibą we W., postanowieniem z dnia 16 września 2016r. zobowiązano wnioskodawcę do usunięcia w terminie do 21 października 2016r. nieprawidłowości obejmujących:

. brak prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze znakiem [...] z dnia [...] 2016r. (oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność przez organ wydający);

. brak decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej (dot. dz. nr [...] w m. S.

. brak zamieszczenia w projekcie budowlanym wyników badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektu budowlanego;

. ustosunkowanie się do pisma Pana P. O. właściciela działki [...] w m. P.

. uzgodnienie w zakresie urządzeń melioracji wodnych podstawowych z administratorem – zgodnie z pismem W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. nr [...] z 05 września 2016 r.

Dalej Starosta wyjaśnił, iż na wnioski inwestora trzykrotnie przesuwano termin usunięcia nieprawidłowości określonych w postanowieniu z dnia 16 września 2016r, ustalając go ustatecznienie na 31 marca 2017 r.

W uzupełnieniu wniosku, do pisma z dnia 30 marca 2017 r. inwestor załączył ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 17 stycznia 2017 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, wyniki badań geologiczno-inżynierskich, uzgodnienie z Wielkopolskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w P., Rejonowy Oddział w O. W..

Według organu I instancji inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej obejmującej dz. nr [...], co więcej nawet nie zainicjował takiego postępowania. Wskazano jednak, iż pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. inwestor przedłożył informację nr [...] z dnia 20 kwietnia 2017 r., udzieloną przez Starostwo Powiatowe w K. Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami, z której wynika, że dla działki nr ewid.[...] nie jest wymagane uzyskanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej. Ponadto inwestor nie odniósł się do zastrzeżeń właściciela działki nr ewid. gr. [...] w zakresie prawa do dysponowania gruntu.

Starosta K. wskazał, że planowana budowa turbiny wiatrowej objętej niniejszym postępowaniem pozostaje w sprzeczności z ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 14 lipca 2016 r., nr [...], bowiem minimalna wysokość wieży elektrowni powinna wynosić 123 m n.p.t., podczas gdy projektowana wysokość to 115 m. Zdaniem organu ze względu na niezachowanie warunków zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie wysokości wieży oraz niedopełnienie obowiązków nałożonych w postanowieniu z dnia 16 września 2016 r., pomimo przedłożenia informacji po zakończeniu postępowania o braku konieczności uzyskania decyzji o wyłączeniu gruntów wskutek przeprowadzonej zmiany klasyfikacji gruntów w niniejszym postępowaniu, nie było możliwości wydania decyzji pozytywnej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielenie pozwolenia na budowę.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. Sp. z o.o. z siedzibą we W. podnosząc, iż brak było podstaw do wydanie decyzji odmownej. W chwili obecnej inwestor spełnia wszystkie warunki uprawniające go do uzyskania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę .

Wskazano, iż już od dnia 20 kwietnia 2017 roku w aktach sprawy znajduje się pismo Starosty [...] z dnia 20 kwietnia 2017 roku znak [...], w którym organ ten wskazał, że wyłączenie działki ewidencyjnej nr [...] obręb S. z produkcji rolniczej nie jest wymagane. Ponadto pismem z dnia 9 maja 2017 roku (wpłynęło w dniu 11 maja 2017 roku) inwestor przedłożył do akt sprawy nowy projekt budowlany, który jest zgodny z ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia z dnia 14 lipca 2016 roku, sygn. [...] Starosta K. zaniechał ponownego poinformowania stron postępowania o złożonych w jego toku dokumentach (np. piśmie Starosty [...] z dnia 20 kwietnia 2017 roku sygn. [...]), czym naruszył dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a. oraz uniemożliwił inwestorowi skuteczne złożenie powołanego projektu budowlanego jeszcze przed organem pierwszej instancji. Podkreślono, że w chwili obecnej dokumentacja sprawy jest kompletna i uprawnia Wojewodę do zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę. Zachodzą zatem przesłanki do zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wojewoda decyzją z [...] 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z 14 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowaniu przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska, a w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie zwana jako: "ustawa środowiskowa"). Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 sierpniu 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wniosek o pozwolenie na budowę powinien być kompletny, tj. powinna być do niego dołączona m.in. ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor takiej ostatecznej decyzji do wniosku z dnia 15 lipca 2016 r. nie dołączył. Wojewoda stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedsięwzięcie jakie zamierza zrealizować inwestor, to jest budowa "Farmy wiatrowej R. składającej się z 7 elektrowni wiatrowych" o mocy każdej z elektrowni 3,3 MW (wysokości wieży 115 m, wysokości całkowitej 180 m) jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b rozporządzenia rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Wymogiem jest również, by decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była ostateczna na dzień składania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu wskazuje na to wyraźnie przepis art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej (złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna). Przepis ten wyznacza datę końcową jak i datę początkową okresu, w którym dopuszcza się złożenie podania o udzielenie pozwolenia na budowę przedsięwzięcia objętego obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (z dnia 14 lipca 2016 r.) wydano w przeddzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę. Decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] 2016 r., nr [...], stała się ostateczna w wyniku wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. w dniu [...] 2017 r. decyzji nr [...] Zdaniem Wojewody za przyjęciem powyższej wykładni przemawia pośrednio regulacja art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, czytana łącznie z art. 35 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do udzielenia pozwolenia na budowę w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku, to oczywistym jest, że określając termin usunięcia nieprawidłowości organ musi uwzględnić również termin przewidziany przez ustawodawcę dla zakończenia postępowania, co wskazuje, że termin z art. 35 ust. 3 nie może być terminem nadmiernie długim, a z całą pewnością nie może być terminem umożliwiającym przeprowadzenie całego odrębnego i skomplikowanego postępowania administracyjnego, jakim jest odwoławcze postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Z tego powodu brak uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę o wskazaną ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (ostateczną na datę złożenia wniosku) winien skutkować wydaniem decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wprawdzie organ I instancji nie zauważył w tej sprawie wskazanych wyżej przepisów, jednakże odmowa ta jest tym bardziej słuszna, gdyż przedłożony przy wniosku z 15 lipca 2016 r. projekt budowlany, nie był zgodny z ustaleniami nieostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Doprowadzenie wysokości wieży do zgodności z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ I instancji i z tego powodu nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego na wynik tego rozstrzygnięcia nie ma wpływu również informacja z dnia 20 kwietnia 2017 r., iż działka nr [...] obręb S. nie wymaga wydania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej.

Według Wojewody dokonane przez organ I instancji kolejne przedłużanie terminów załatwienia sprawy od dnia 21 października 2016 r. do 31 marca 2017 r. nie znajdowało w tej sprawie prawnego uzasadnienia. Termin do usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu z dnia 16 września 2017 r. (do dnia 21 października 2016 r.) był terminem realnym.

Zauważono także, iż po upływie czwartego wyznaczonego terminu usunięcia nieprawidłowości, organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. Powyższe wskazuje, że odmowa jest uzasadniona pomimo stwierdzonych uchybień w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu na wniosek inwestora z dnia 15 lipca 2016 r. Powyższe wskazuje ponadto, że wniosek odwołującego o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być uwzględniony, gdyż wydanie takiej decyzji obarczone byłoby wadą rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 1 art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej.

Skargę na powyższą decyzję wniosła B. Spółka z o.o. z siedzibą we W. zarzucając naruszenie:

1. art. 72 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich błędną wykładnię przez Wojewodę, skutkującą przyjęciem, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, uzyskana dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia, powinna stać się ostateczna najpóźniej przed dniem złożenia wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych regulacji powinna prowadzić do wniosku, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia powinna wejść do obrotu prawnego (tj. uzyskać walor ostateczności) najpóźniej przed wydaniem decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę, a zatem może ona stać się ostateczna także po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę, a przed wydaniem decyzji kończącej to postępowanie w instancji;

2. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w zw. z art. 35 ust. 3 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie przez Starostę Kępińskiego w zakresie ustalenia zgodności inwestycji z ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i zaniechanie wezwania skarżącej do doprowadzenia przedłożonego pierwotnie do akt sprawy projektu budowlanego do zgodności w wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia uzyskanej dla inwestycji, a w konsekwencji odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego na podstawie okoliczności stanowiącej brak materialnoprawny, co do którego organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wezwał uprzednio skarżącej w trybie art. 35 ust. 3 Praw budowlanego do usunięcia naruszenia;

3. art. 35 ust. 3 Praw budowlanego poprzez jego błędną wykładnię w zw. z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało pominięciem w procesie orzekania przez Starostę Kępińskiego pisma z dnia 20 kwietnia 2017 roku znak [...], pochodzącego od Starostwa Powiatowego w K. Wydziału Geodezji, Kartografii, [...] i Gospodarki Nieruchomościami, w którym ta jednostka organizacyjna poinformowała Wydział Architektury i Budownictwa tegoż Starostwa (tj. jednostkę organizacyjną wykonującą zadania organu administracji architektoniczno - budowlanej), że wyłączenie z produkcji rolnej dz. ew. nr [...] obręb S. nie będzie wymagane, które to pismo zostało wprawdzie złożone po terminie wyznaczonym zgodnie z art. 35 ust. 3 Praw budowlanego, ale jednocześnie przed wydaniem przez organ administracji decyzji kończącej postępowanie administracyjne w instancji, co oznacza, że dokument ten powinien zostać uwzględniony w procesie orzekania przez organ administracji architektoniczno budowlanej zgodnie z dyspozycją art. 7 K.p.a. 4. art. 15 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Starosty, podczas gdy Wojewoda dysponując kompletnym projektem budowlanym zobowiązany był orzec w sprawie merytorycznie, tj. uchylić decyzję Starosty oraz zatwierdzić przedłożony projekt budowlanych i udzielić Skarżącej pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż na gruncie przepisów Prawa budowlanego wymóg dołączenia do wniosku decyzji środowiskowej nie ma charakteru formalnego, bowiem uprzednie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter materialny i jest prawną przesłanką ubiegania się o pozwolenie na budowę - nie podlega zatem uzupełnieniu w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a., lecz w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Innymi słowy postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę może zostać wszczęte i kontynuowane bez przedłożonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Jest to kolejny argument wskazujący, że brak jest uzasadnienia dla automatycznej odmowy udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, w której inwestor nie dołączył do wniosku ostatecznej decyzji środowiskowej, gdyż w takim przypadku należy go po prostu wezwać do jej przedłożenia w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W konsekwencji zupełnie nietrafiony jest wyrażony w decyzji Wojewody argument, jakoby przyjęta przez organ odwoławczy skrajnie rozszerzająca i zarazem restryktywna wobec skarżącej wykładnia art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej miałaby być wspierana regulacją art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego czytaną łącznie z art. 35 ust. 6 pkt. 1 Prawa budowlanego Jest dokładnie przeciwnie, instytucja art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego umożliwia nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia (ostatecznej) decyzji środowiskowej. W takiej sytuacji czas oczekiwania na uzupełnienie nieprawidłowości nie jest wliczany do 65-dniowego terminu na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż z oczywistych względów należy go zakwalifikować jako okres opóźnienia wynikający z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego).

Dalej zwrócono uwagę, iż organ I instancji nie wzywał skarżącej w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego do usunięcia niezgodności projektu budowlanego z postanowieniem decyzji środowiskowej, po czym na tej podstawie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę. Tymczasem nieprawidłowości, do usunięcia których organ nie wzywał, nie mogą być podstawą odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, mimo że mieszczą się w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Ponadto podniesiono, iż w dniu orzekania przez Wojewodę dokumentacja sprawy była kompletna i uprawniała Wojewodę do zatwierdzenia projektu budowlanego i wyrażenia zgody na budowę. Oznacza to, że Wojewoda zobowiązany był stosownie do art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję Starosty oraz orzec merytorycznie, tj. zatwierdzić przedłożony projekt budowlany oraz udzielić pozwolenia na budowę, czego organ ten nie uczynił.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w O. delegowany do Prokuratury Okręgowej w P. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że wniosek o pozwolenie na budowę obarczony był brakami formalnymi, w tym w zakresie brakiem ostatecznej decyzji środowiskowej. Podniósł, że w świetle nowych regulacji prawnych ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z 20 maja 2016 roku, konieczne było uzyskanie decyzji środowiskowej od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i nie jest wystarczającym przedłożenie przez inwestora decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. , poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: P.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowaną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 9 maja 2017 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę I etapu Farmy Wiatrowej "R. " składającego się z 7 elektrowni wiatrowych SIEMENS SWT 3.3-13 o symbolach EW9A, EW9B, EW9C, EW11A, EW 12, EW13, EW13A wraz z odpowiadającymi im fundamentami, na działkach położonych w miejscowości S., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], oraz m. P. nr [...], [...], 304, [...], i m. S. nr [...]. Jako podstawę wydania decyzji odmawiającej wskazano na niezgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Wójta G. R. z dnia [...] 2016r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowego przedsięwzięcia. Organ II instancji stanął przy tym na stanowisku, iż organ I instancji bezpodstawnie przedłużał termin do usunięcia niezgodności przedłożonego projektu budowlanego poprzez nałożenie obowiązku przedłożenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzając, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna posiadać przymiot ostateczności już w momencie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę.

Stosownie do art. 34 ust. 3 ustawy z 14 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ) projekt budowlany powinien zawierać:

1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;

2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;

3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;

5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.

W przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1, stosuje się art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku (art. 34 ust. 6 Prawa budowanego)

Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego).

W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).

W realiach rozpoznawanej sprawy zauważyć także należy, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj.: Dz.U. z 2017 r., nr 1405 ) – dalej w skrócie: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...)" - wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Ponadto z zgodnie z art. 72 ust. 3 tej ustawy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b.

Z powyższych przepisów wynika, iż udzielanie pozwolenia na budowę dla inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić dopiero po wydaniu tej decyzji [art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...) ]. Natomiast organ architektoniczno-budowlany przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zobligowany jest ustalić, czy projekt budowlany zgodny jest z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...).

Zaznaczy należy, iż z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ust. 3 Prawa budowlanego wynika, że niezałączenie do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi braku formalnego podlegającego uzupełnieniu w trybie art. 34 ust. 6 Prawa budowlanego w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. Podkreślić należy, że skoro badanie zgodności projektu budowlanego z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach jest uzależnione od konkretnych okoliczności danej sprawy i nie w każdej sprawie wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musi być poprzedzone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to wynika z tego jednoznacznie, że ewentualna konieczność przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy do merytorycznej oceny okoliczności danej sprawy. Jest to więc kwestia materialna, a nie procesowa (patrz. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2017 r. o sygn. akt II OSK 1887/17 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Dalej zauważyć należy, iż nietrafne jest stanowisko Wojewody, iż decyzja środowiskowa powinna być ostateczna już na dzień złożenia wniosku o udzielenia pozwolenia na budowę. Przepisy art. 32 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego i art. 72 ust 1 pkt. 1 o udostępnianiu informacji o środowisku (...) stanowią, że pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Już z samej językowej wykładni tych przepisów jasno wynika, że ostateczną decyzję środowiskową należy uzyskać przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie przed wszczęciem postępowania o pozwolenie na budowę. Stanowisko organu odwoławczego nie znajduje także potwierdzenia w treści art. 72 ust. 3 zdanie drugie ustawy udostępnianiu informacji o środowisku (...). Jak słusznie zauważyła strona skarżąca w przepisie tym określono jedynie maksymalny termin, w którym możliwe jest posłużenie się decyzją środowiskową w celu uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (podobny pogląd w odniesieniu do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 czerwca 2016 r. o sygn. akt II OSK 2445/14 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie inwestor przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę wyżej opisanej Farmy Wiatrowej "R. " uzyskał decyzję środowiskową, która w chwili złożenia tego wniosku nie miała przymiotu ostateczności. Niemniej na dzień wydania przez Starostę Kępińskiego decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji ww. decyzja środowiskowa była już ostateczna, co było wiadome organowi I instancji.

Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu, organ I instancji, stosując się do treści art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, prawidłowo wezwał inwestora, w formie postanowienia z 16 września 2016 r., do przedłożenia ostatecznej decyzji Wójta G. R. z [...] 2016 roku, sygn. [...], dopiero bowiem uzyskane przez tę decyzję przymiotu ostateczności wywoływało określone w niej skutki prawne - stałą się wiążąca dla organów architektoniczno-budowlanych.

Odnosząc się do twierdzeń Wojewody, iż Starosta K. bezpodstawnie przedłużał termin do usunięcia naruszeń w zakresie przedłożonej decyzji środowiskowej zauważyć należy, iż termin o którym mowa w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest terminem materialnym lecz procesowym. Nadto nie jest to termin ustawowy lecz urzędowy, albowiem to same organy uprawnione są do decydowania o jego długości. Skoro ma on charakter urzędowego terminu procesowego, niewątpliwie może być przedłużany na wniosek strony, jak również skracany. Tym bardziej zaś mogą być wydawane postanowienia przez organ zakreślające nowy termin do uzupełnienia wad materialnych dokumentacji, dostrzeżonych na etapie analiz merytorycznych dokonywanych przez organ po wszczęciu postępowania. Terminy urzędowe są bowiem wyznaczane tylko przez organ prowadzący postępowanie. Wykładnia językowa i systemowa normy prawnej zawartej w przepisie art.35 ust.3 Prawa budowlanego nie pozwala także na stwierdzenie, aby wolą ustawodawcy była wyłącznie jednorazowa możliwość wydania przedmiotowego postanowienia, a po upływie terminu określonego w postanowieniu bezwzględny obowiązek wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego. Podstawowym celem rozwiązania zawartego w art. 35 jest nałożenie na organ obowiązku nie tylko zbadania zgodności przedłożonej dokumentacji budowlanej z wymogami określonymi w ust.1, ale również w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, nałożenie na organ obowiązku w trybie określonym w ust.3 do usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego z pominięciem wezwania do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanowi naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2013 r. o sygn. akt II OSK 451/12 - dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie można też wykluczyć sytuacji, gdy w wyniku wykonania przez stronę obowiązku usunięcia określonych naruszeń, nałożonego na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, rodzi się konieczność wezwania strony do usunięcia kolejnych, które ujawniają się dopiero w związku z wykonaniem przez nią nałożonego wcześniej obowiązku. W pewnych okolicznościach obowiązek powtórnego, czy też kolejnego wezwania strony do usunięcia stwierdzonych przez organ uchybień, może być również konsekwencją wcześniejszego niedostrzeżenia przez organ tych uchybień (patrz ponownie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2013 r. o sygn. akt II OSK 451/12).

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniu Wojewody nie było prawnych przeciwwskazań do przedłużania przez organ I instancji ustalonego na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego terminu do usunięcia przez inwestora dostrzeżonych naruszeń. W tym zakresie Wojewoda wadliwie odwołuje się do regulacji zawartej w art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, której celem jest wyłącznie dyscyplinowanie organu architektoniczno-budowlanego do załatwienia wniosku inwestora. Jak słusznie wskazała strona skarżąca, termin określony na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest wliczany do terminu, o którym mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1 tej ustawy, co wynika z art. 35 ust. 8 Prawa budowlanego.

Tym niemniej Sąd stwierdził, że Starosta K. wydając decyzję z dnia [...] 2017 r., nr [...], naruszył przepis art. 35 ust.3 Prawa budowlanego, bowiem stwierdzając niezgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji środowiskowej nie wezwał inwestora do usunięcia stwierdzonego naruszenia w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, co jak wskazano wyżej, było nie tylko dopuszczalne, ale wręcz konieczne, bowiem dotyczyło naruszenia, które nie było wskazanie w postanowieniu z dnia 16 września 2016 r. Starosta ponadto lakonicznie stwierdził, iż inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych w postanowieniu z dnia 16 września 2016 r. wskazując jednocześnie, iż inwestor przedłożył informację dotyczącą braku konieczności uzyskania dla działki nr 132 decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. Z uzasadnia decyzji Starosty nie wynika zatem jednoznacznie, jakie jeszcze inne naruszenia wskazane w postanowieniu z 16 września 2016 r. nie zostały wykonane i dlaczego ich niewykonanie uniemożliwia wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika natomiast, iż Wojewoda swoje rozstrzygnięcie oparł na wyżej zakwestionowanej przez Sąd ocenie prawnej, dotyczącej obowiązku przedłożenia w momencie złożenia wniosku o pozwolenia na budowę ostatecznej decyzji środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji. Skupiając się na tym aspekcie sprawy, dokonując błędnej wykładni przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 72 ust.1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), organ odwoławczy nie dokonał oceny, czy wszystkie wskazane w postanowieniu z 16 września 2016 r. naruszenia faktycznie uniemożliwiły pozytywne rozpoznanie wniosku, a jeżeli tak, to czy inwestor wywiązał się z ich usunięcia. Wojewoda uchylił się również od merytorycznej oceny przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego wychodząc z wadliwego założenia, że wobec braku przymiotu ostateczności decyzji środowiskowej w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego, jego korekta nie miała istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Powyższe rodzi konieczność uchylenia przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego i procesowego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 72 ust.1 pkt1 i ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), a nadto art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda winien zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu wyroku i dokonać oceny, na podstawie art. 32, art. 34 i art. 35 ust. Prawa budowlanego, czy przedłożony wniosek o pozwolenie na budowę I etapu Farmy Wiatrowej "R. " składającego się z 7 elektrowni wiatrowych SIEMENS SWT 3.3-13 o symbolach EW9A, EW9B, EW9C, EW11A, EW 12, EW13, EW13A wraz z odpowiadającymi im fundamentami, na działkach położonych w miejscowości S., nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], oraz m. P. nr [...], [...], [...], [...], i m. S. nr [...]. wraz z projektem budowlanym, umożliwia wydanie decyzji o pozwolenie na budowę. W szczególności organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę, iż inwestor po wydaniu decyzji przez organ I instancji przedłożył zmieniony projekt budowlany dostosowujący parametry planowanych elektrowni wiatrowych do warunków określonych w decyzji Wójta G. R. z [...] 2016 r., znak [...], utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017r. o nr [...], zaś wcześniej nie został zobowiązany przez organ I instancji do dokonania zmian w projekcie w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd w pełni aprobuje poglądy prawne wyrażone w doktrynie (por. A. Ostrowska w Komentarzu do art. 35 prawa budowlanego wyd. 2016 część 10 i 11), że celem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie jest poszukiwanie podstaw do wydania decyzji odmownej, lecz doprowadzenie w porozumieniu z inwestorem i projektantem do uzyskania projektu budowlanego nie naruszającego przepisów i zasad sztuki budowlanej. Organ obowiązany był więc dążyć do współdziałania z inwestorem, aby udzielić mu wsparcia przy realizowaniu przez niego prawa do zabudowy, dbając przy tym o dochowanie przesłanek wydania pozwolenia. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w toku postępowania odwoławczego, tym bardziej że Wojewoda nie wykazał naruszenia przez pierwszą instancję przepisów postępowania. W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z ar 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zatem ocena, czy inwestor dokonał w dniu 11 maja 2017 r. usunięcia niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być dokonana przez organ odwoławczy.

Odnosząc się na zakończenie do uwagi podniesionej na rozprawie przez Prokurator Prokuratury Rejonowej w O. delegowanej do Prokuratury Okręgowej w P., a dotyczącej organu właściwego do wydania, wobec przedmiotowej inwestycji, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zauważyć należy, iż powołana przez Prokuratora ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016r. poz. 916 ) w art. 11 wprowadziła zmiany w art. 75 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), w wyniku których regionalny dyrektor ochrony środowiska stał się organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie elektrowni wiatrowych, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Zauważyć należy, iż ww. ustawa z 20 maja 2016 r., a tym samym wprowadzone w niej zmiany w przepisach odrębnych, weszła w życie z dniem 16 lipca 2016 r. (art. 18 tej ustawy), a zgodnie z brzmieniem art. 16 ust. 2 tej ustawy sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych, są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie bezsprzecznie postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016r., a zatem uwagi podniesione przez Prokuratora są całkowicie chybione.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Zasądzona od organu na rzecz strony skarżącej kwota 997,- zł obejmuje wpis od skargi w kwocie 500,- zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł.