Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2201/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 13 sierpnia 2010 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. B. (zwanego dalej: skarżącym) jest decyzja z [...] lipca 2010 r. nr [...], którą Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2010 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z [...] czerwca 2005 r. skarżący wystąpił o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Decyzją z [...] lutego 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał skarżącemu płatności w wysokości [...] zł do powierzchni [...] ha w tym m.in. do działek rolnych [...] o łączne powierzchni [...] ha, położonych na działce ewidencyjnej nr [...]. Skarżący [...] maja 2006 r. złożył wniosek kontynuacyjny, w którym nie zadeklarował działki ewidencyjnej nr [...], do której została przyznana płatność w roku poprzednim.

Decyzją z [...] grudnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał skarżącemu płatność na realizację pakietu "utrzymanie łąk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha, pakietu "utrzymanie pastwisk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha oraz pakietu "ochrona gleb i wód" na powierzchni [...] ha w tym działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] na rok 2006. Skarżący wniosek kontynuacyjny złożył [...] maja 2007 r. w którym nie zadeklarował działek ewidencyjnych nr [...] do których w poprzednim roku otrzymał płatność.

Decyzją z [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał skarżącemu płatność na realizację pakietu "utrzymanie łąk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha, do pakietu "utrzymanie pastwisk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha oraz pakietu "ochrona gleb i wód" na powierzchni [...] ha z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł na rok 2007. Skarżący wniosek kontynuacyjny złożył [...] maja 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARIMR w L. decyzją z [...] października 2008 r. przyznał skarżącemu płatność na realizację pakietu "utrzymanie łąk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha, do pakietu "utrzymanie pastwisk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha oraz pakietu "ochrona gleb i wód" na powierzchni [...] ha w tym do działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] na rok 2008. Kolejny wniosek kontynuacyjny skarżący złożył [...] maja 2009 r. w którym nie zadeklarował działki ewidencyjnej nr [...], do której w poprzednim roku otrzymał płatność.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. [...] czerwca 2009 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie dotyczącej kontynuacji zobowiązań. W odpowiedzi skarżący złożył dokumenty z których wynika, że [...] marca 2009 r. oddał w dzierżawę działkę ewidencyjną nr [...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją z [...] listopada 2009 r. przyznał skarżącemu płatność na realizację pakietu "utrzymanie łąk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha, do pakietu "utrzymanie pastwisk ekstensywnych" na powierzchni [...] ha oraz pakietu "ochrona gleb i wód" na powierzchni [...] ha z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] na rok 2009.

Z powodu zaprzestania realizacji programu rolnośrodowiskowego na części działek ewidencyjnych nr [...] objętych pięcioletnim zobowiązaniem skarżący został [...] marca 2010 r. poinformowany przez Prezesa ARiMR o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności.

Decyzją z [...] maja 2010 r. Prezes ARiMR ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.

Skarżący [...] czerwca 2010 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucił niedostateczne wyjaśnienie sprawy w szczególności poprzez brak wyjaśnienia kwestii związanych z przekazaniem przez niego działek na rzecz innych podmiotów takich jak złożenia oświadczeń w trybie § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z 20 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym).

Decyzją z [...] lipca 2010 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż skarżący zaprzestał realizacji programu rolnośrodowiskowego na działkach ewidencyjnych nr [...] objętych pięcioletnim zobowiązaniem. Organ powołując się na przepis § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wskazał, iż płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi – jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem. W konsekwencji, zdaniem Prezesa ARiMR, skarżący utracił uprawnienie do zachowania przyznanych płatności rolnośrodowiskowych i winien zwrócić wskazane w decyzji I instancji płatności.

Prezes ARiMR stwierdził także, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt znał warunki i obowiązki, jakie spoczywają na producencie przystępującym do programu rolnośrodowiskowego. Organ podkreślił, że skarżący we wniosku z [...] czerwca 2005 r. o przyznanie płatności, podpisał oświadczenie w tabeli XI na stronie 7, "że znane mi są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego", a zatem był świadomy ciążących na nim obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego i to na skarżącym spoczywał obowiązek prowadzenia przez 5 lat działalności rolniczej na powierzchni działek rolnych, które deklarował do płatności.

W odpowiedzi na zarzuty skarżącego dotyczącego wyjaśnienia kwestii związanych z przekazaniem przez skarżącego działek na rzecz innych podmiotów, organ podkreślił, że zgodnie z § 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 34, poz. 200 ze zm.) "(...) w razie przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym beneficjenta, i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta składa wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w terminie 2 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta".

Prezes ARiMR stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających kontynuowanie przez osoby trzecie podjętego przez skarżącego zobowiązania.

Ponadto Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agenci Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 poz. 634 ze zm.), że kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych ustala Prezes Agencji w drodze decyzji w tym z pochodzących ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Dodał także, że zgodnie z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 73 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR do kwoty nienależnie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisu działu III Ordynacji podatkowej w zakresie odsetek za zwłokę.

Pismem z 13 sierpnia 2010 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] maja 2010 r. i wniósł o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom zarzucił rażące naruszenie przepisów:

1. art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia poprzez niedopuszczalne zastosowanie rozszerzającej wykładni wskazanego przepisu polegające na stwierdzeniu, iż skarżący naruszył zasady przyznawania pomocy w zakresie programu rolnośrodowiskowego;

2. art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 poprzez nieuzasadnione stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do nienależnych płatności;

3. art. 25 ust. 2 ustawy o z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez nieuzasadnione zastosowanie wskazanego przepisu do stanu faktycznego regulowanego innymi normami prawnymi;

4. § 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, poprzez nieuzasadnione zastosowanie wskazanego przepisu do stanu faktycznego regulowanego innymi normami prawnymi;

5. § 5 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 5 oraz § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez niezastosowanie norm prawnych wynikających z powyższych przepisów oraz § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c poprzez błędne uznanie, iż skarżący zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien realizować program środowiskowy i tym samym jest zobowiązany do zwrotu pobranych płatności.

Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz brak całościowego uzasadnienie podstawy prawnej.

Skarżący w związku z rażącymi błędami organu w zakresie zebrania i analizy materiału dowodowego wniósł o dopuszczenie dowodu:

1) z wyjaśnień skarżącego na rozprawie na okoliczności realizacji programu rolnośrodowiskowego na działkach o nr [...] w roku 2005 i następnych, [...] w roku 2006 i następnych i [...] w roku 2006 i następnych;

2) z przedłożonych umów dzierżawy nieruchomości z [...] kwietnia 2006 r. oraz z [...] marca 2009 r. zawartych pomiędzy skarżącym a J. B. na okoliczności podstaw prawnych przeniesienia posiadania części gospodarstwa skarżącego oraz faktu, iż przeniesienie nie nastąpiło w okolicznościach wskazanych w § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego;

3) z kompletnej dokumentacji znajdującej się w ARiMR w przedmiocie wniosków rolnośrodowiskowych składanych przez J. B. oraz J.B. na okoliczności realizacji programów rolnośrodowiskowych na działkach nr [...] również z sytuacji przekazania prawa do dysponowania wskazanymi działkami przez skarżącego na wskazane osoby.

Ponadto skarżący na podstawie art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego zapytania prawnego w przedmiocie zgodności z art. 2 i art. 95 Konstytucji RP art. 3 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z 28 listopada 2003 r. oraz rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący – co do działki nr [...] – wyjaśnił, że [...] kwietnia 2006 r. zawarł z J. B. umowę dzierżawy, mocą której dzierżawca wszedł w posiadanie tej działki na okres od [...] kwietnia 2006 r. do [...] kwietnia 2016 r. Dzierżawca w kolejnych latach realizował na działce program rolnośrodowiskowy. W związku z zawartą umową dzierżawy w kolejnych latach skarżący nie zgłaszał w ramach swoich wniosków przedmiotowej działki, z tego powodu Prezes ARiMR błędnie uznał, iż zachodzą przesłanki z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Skarżący odnosząc się do działek nr [...] wyjaśnił, iż z uwagi na konieczność dokonania na tych działkach płodozmianu, wymienił się na jeden rok z J.B. nieruchomościami rolnymi w ten sposób, iż przekazał jej do użytkowania część działki [...] o powierzchni [...] ha, a sam objął w posiadanie działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha na realizację programu rolnośrodowiskowego. Zdaniem skarżącego, nie ma przeciwwskazań aby objąć zobowiązaniem działki inne niż te, do których przyznano płatność, pod warunkiem, że jest utrzymywana powierzchnia do której płatność przyznano.

Skarżący co do działki nr [...] wyjaśnił, że nie istniał obowiązek złożenia wniosku o kontynuację, skoro działka została przekazana w dzierżawę przed złożeniem kolejnego wniosku o przyznanie płatności. Działka ta została objęta płatnością w 2008 r., a [...] marca 2009 r. jej posiadanie zostało przeniesione na J. B.

Skarżący zarzucił, że z art. 23 rozporządzenia nr 1257/1999 nie wynika obowiązek utrzymywania wszystkich działek zadeklarowanych w pierwszym wniosku oraz nie wynikają ograniczenia co zmian posesoryjnych. Skarżący zarzucił także zastosowanie art. 71 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004 jako samoistnej przesłanki do żądania zwrotu płatności.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez Prezesa ARiMR stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonych akt administracyjnych skarżący [...] czerwca 2005 r., [...] kwietnia 2006 r. i [...] maja 2007 r. złożył wnioski o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2005 r., 2006 r. i 2007 r., w każdym z tych wniosków zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie przez 5 lat. Zobowiązał się również do poinformowania Agencji o każdej zmianie, w tym o wielkości powierzchni oraz przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR kolejnymi decyzjami przyznał skarżącemu wnioskowane płatności, w których określił, że terminem rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2005 r.

Bezsporne jest także w sprawie to, że skarżący w kolejnych latach nie zgłosił we wnioskach kontynuacyjnych działek nr [...]. Skarżący brak zadeklarowania wymienionych działek tłumaczył tym, iż działki [...] wydzierżawił, a działki [...] objął w posiadanie poprzez czasową wymianę. Podkreślił, że na wszystkich tych działkach pomimo zmiany posiadania były realizowane programy rolnośrodowiskowe.

Zdaniem organu takie działanie skarżącego narusza prawo i powoduje konieczność ustalenia nienależnie pobranych płatności.

Sąd zwraca uwagę, że sprawy warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oraz zasady wstrzymania i zwrotu tych płatności określa rozporządzenie Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Zgodnie z § 17 ust. 1 lit. c rozporządzenia rolnośrodowiskowego stanowi, że płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, wraz z odsetkami ustawowymi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

W ocenie Sądu organy trafnie uznał, że w przypadku skarżącego spełniona została powyższa przesłanka uzasadniające wydanie decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności. Skarżący bowiem zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których miał obowiązek realizować pakiet rolnośrodowiskowy. Wnioski o przyznanie płatności określały dokładnie działki gruntu, na których będzie realizowany program rolnośrodowiskowy, dlatego zaprzestanie przez beneficjenta realizowania programu na działkach objętych wnioskami, nawet w sytuacji realizacji takiego programu na innych działkach powoduje, że pakiety objęte wnioskiem nie są realizowane. Nabycie innej nieruchomości i rezygnacja z posiadania nieruchomości objętej programem rolnośrodowiskowym przez upływem okresu 5 lat w czasie którego program miał być realizowany nakazuje przyjąć, że w świetle przepisu § 17 rozporządzenia zaprzestano wykonywania programu rolnośrodowiskowego bez uzasadnionej przyczyny.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że na spornych działkach jest realizowany program rolnośrodowiskowy przez inne osoby, wskazać należy, iż uznanie takiej realizacji programu byłoby możliwe, ale tylko pod warunkiem spełnienia przesłanek o jakich mowa § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub stada zwierząt ras lokalnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. W niniejszej sprawie – jak wynika z akt sprawy i oświadczenia pełnomocnika złożonego na rozprawie – osoby, które weszły w posiadanie spornych działek nie składały wniosków kontynuacyjnych lecz złożyły wnioski nowe. Tym samym skarżący nie uwolnił się od obowiązku zwrotu pobranych płatności rolnośrodowiskowych, gdyż producenci rolni na rzecz, których zostało przeniesione posiadanie przedmiotowych działek nie złożyli oświadczenia, o którym mowa w powołanym wyżej § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Tak więc bez znaczenia dla merytorycznego rozpoznania sprawy są również wyjaśnienia skarżącego wskazujące, iż obecni producenci rolni realizują program rolnośrodowiskowy na przedmiotowych działkach. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, 5-letnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach objętych wnioskiem o przyznanie płatności jest zaciągnięte przez beneficjenta działania i to na nim osobiście ciąży obowiązek realizacji tego programu. Tak więc sam fakt zmniejszenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy powoduje konieczność zwrotu pomocy otrzymanej do tych działek.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zmiana posiadania części działek nastąpiła poza czasowymi ramami określonymi § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji). Wskazać należy, skarżący nie wziął pod uwagę treści ust. 3 § 14 tego rozporządzenia, iż przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej, a więc także do sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Sąd nie zgadza się z dokonaną przez skarżącego interpretacją treści art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 (Wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat) wg której jakoby z tego przepisu nie wynika obowiązek utrzymywania wszystkich działek zadeklarowanych w pierwszym wniosku oraz nie wynikają ograniczenia co zmian posesoryjnych. Zdaniem Sądu taka interpretacja powodowałaby – jak trafnie zauważa organ w odpowiedzi na skargę – iż byłby to przepis martwy, w przepisie tym co prawda nie określono w jakiej mierze należy zobowiązanie dotrzymywać, należy więc przyjąć, że dotyczy ono wszystkich działek zadeklarowanych we wniosku do których beneficjent dotrzymał płatność. Gdyby przyjąć interpretację skarżącego, to beneficjent mógłby całkowicie zaniechać prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach, do których otrzymał płatność, bez poniesienia żadnych konsekwencji, co jest w oczywisty sposób sprzeczne z treścią wszelkich przepisów regulujących przedmiotowe działanie.

Sąd za niezasadny uznał zarzut dotyczący zastosowania art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 jako samoistnej przesłanki do żądania zwrotu płatności. Po pierwsze wskazać należy, że rozporządzenia Komisji mają bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich Unii Europejskiej, a po drugie, organ w zaskarżonej decyzji powołał się na art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), zgodnie z którym Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze administracyjnej. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż wypłacone nienależnie środki finansowe z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy.

Sąd za trafny uznał zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego powołania w zaskarżonej decyzji § 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, jednakże nie miał on istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko taki – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – mógłby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ponadto Sąd uznał, że brak jest podstaw do skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego. Po pierwsze dlatego, że tylko sąd rozpoznający sprawę po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego. Skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Po drugie, w rozpoznawanej sprawie Sąd nie powziął takich wątpliwości, które uzasadniałyby wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Przede wszystkim dlatego, że zagadnienia dotyczące udzielania pomocy finansowej na realizację przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt regulują przepisy unijne tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (...) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (...). Dlatego też ustawodawca w ustawie z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) nie powtarzał warunków przyznawania wsparcia określonego przepisami unijnymi, a jedynie na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, nakazał Radzie Ministrów konieczność określenia szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, co zostało wykonane w drodze rozporządzenia z 20 lipca 2004 r.

Konkludując, w ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa. W tych warunkach Sąd nie dopatrzył się uchybień prawa mogących skutkować uchyleniem decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie, art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.