Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 969/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, art. 4 pkt 5, art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
law: Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Waldemara S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 296/04 w sprawie ze skargi Waldemara S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 marca 2004 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 1999 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Waldemara S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r., I SA/Gd 296/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Waldemara S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 marca 2004 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 1999 r. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą na zakupie drewna, przerobie tego drewna u podwykonawców wyspecjalizowanym sprzętem na deski, łaty, kantówki itp., a następnie sprzedaży gotowych wyrobów. W zeznaniu o wysokości uzyskanego przychodu /PIT-28/ skarżący wykazał wysokość należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z tytułu działalności handlowej według stawki 3%. W wyniku przeprowadzonego postępowania, organy podatkowe uznały - z uwagi na fakt, iż produkt finalny podlegający sprzedaży stanowił nowy wyrób w porównaniu z uprzednio zakupionym - działalność strony za działalność wytwórczą, a nie handlową. W związku z powyższym przychody uzyskiwane przez podatnika z tytułu prowadzonej działalności wytwórczej w 1999 r. winny być wykazane w ewidencji przychodów jako przychody podlegające opodatkowaniu według stawki 5,5%.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 marca 2004 r. Waldemar S. zarzucił naruszenie przepisów procedury podatkowej, w tym art. 122, art. 187 par. 1 i art. 200 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie u.z.p.d.f. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzona przez niego działalność była działalnością związaną z organizacją produkcji, która zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności została zaklasyfikowana do sekcji G - Handel hurtowy i detaliczny. Przyjmując, że przepisy podatkowe i statystyczne są ze sobą spójne skarżący uznał, że "definicja działalności usługowej w zakresie handlu" obejmuje swoim zakresem również sprzedaż produktów przetworzonych, ale przez podmioty działające na zlecenie podatnika.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę podzielił stanowisko organów podatkowych, że prowadzona przez skarżącego działalność była działalnością wytwórczą w rozumieniu art. 4 pkt 5 u.z.p.d.f. Zatem przychody uzyskane ze sprzedaży produktów powstałych w jej wyniku powinny być opodatkowane stawką ryczałtu w wysokości 5,5%.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, niesłuszne jest stanowisko skarżącego, iż intencją ustawodawcy było objęcie definicją działalności usługowej w zakresie handlu także sprzedaży towarów i produktów wprawdzie przetworzonych, ale nie przez samego podatnika, tylko przez podmiot działający na jego zlecenie. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, iż brak jest podstaw do odwoływania się przez skarżącego do Polskiej Klasyfikacji Działalności, skoro kwestia zastosowania odpowiedniej dla podatnika stawki opodatkowania została wprost uregulowana w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, a definicja legalna obu działalności /usługowej w zakresie handlu i wytwórczej/ została określona wprost w ustawie, przy czym wykładnia językowa tych pojęć jest oczywista, co w efekcie nie uzasadnia odwoływania się do dalszych wykładni. Ponadto Sąd podkreślił, iż według rozdziału IV zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Działalności, skoro skarżący po zakupie drewna zlecał jego przetworzenie przez podwykonawców, to brał na siebie ryzyko związane z produkcją, a więc jego działalność powinna być sklasyfikowana tak, jak gdyby sam produkował te wyroby. Zgodnie natomiast z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług podstawowym przeznaczeniem tej klasyfikacji jest zapewnienie jednolitego grupowania produktów w celu jednakowej agregacji danych źródłowych dla potrzeb statystyki, przy czym każdą usługę należy zaliczyć do odpowiedniego grupowania zgodnie z jej charakterem, niezależnie od symbolu, pod którym został zaklasyfikowany wykonujący usługę podmiot gospodarczy w rejestrze jednostek organizacyjnych REGON, a który niewątpliwie nie stwarza, i to nie tylko dla organów podatkowych, domniemania co do tego, że prowadzona przez podatnika działalność jest z nim zgodna.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2006 r. Waldemar S., reprezentowany przez doradcę podatkowego, podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 3 i art. 4 pkt 5 /błędnie wskazując art. 4 ust. 5/ u.z.p.d.f. poprzez błędną wykładnię. Mając powyższe na względzie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z zasadami klasyfikowania jednostek statystycznych /rozdział IV zasad metodycznych Polskiej Klasyfikacji Działalności/ od tzw. jednostek produkcyjnych, które produkują /przetwarzają wyroby/ odróżnia się tzw. jednostki organizujące wytwarzanie. Są to jednostki, które sprzedają wyroby pod swoją własną nazwą lecz ich działalność polega na organizowaniu procesu produkcyjnego, jednostki te klasyfikuje się w sekcji G /Handel hurtowy i detaliczny/. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, działalność skarżącego jest typową działalnością związaną z organizacją produkcji. Przyjmując założenie, iż przepisy podatkowe oraz statystyczne są ze sobą spójne, należy w jego ocenie stwierdzić, iż definicja "działalności usługowej w zakresie handlu" zawarta w art. 4 pkt 3 u.z.p.d.f. obejmuje swoim zakresem również sprzedaż produktów przetworzonych, ale przez podmioty działające na zlecenie podatnika. Powyższa wykładnia koreluje, w ocenie skarżącego, z treścią art. 4 pkt 5 u.z.p.d.f., który definiuje pojęcie działalności wytwórczej. Z brzmienia tego przepisu wynika bowiem, iż jest to działalność, polegająca na sprzedaży towarów własnej produkcji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. dopuszcza się dwie podstawy kasacyjne:

- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,

- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/.

Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Nie wystarczy przy tym powtórzyć treść art. 174 p.p.s.a., lecz konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu /ewentualnie innych jednostek redakcyjnych/ oraz na czym to naruszenie polegało /art. 176 p.p.s.a./. Dopełnienie tych wymogów jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż pełnomocnik skarżących powołał się na pierwszą z wymienionych podstaw kasacyjnych /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./.

Przechodząc do oceny podniesionych w ramach tej podstawy zarzutów na wstępie należało wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 4 pkt 3 i art. 4 pkt 5 u.z.p.d.f. - przez błędną wykładnię skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność polegająca na sprzedaży przerobionego u podwykonawców drewna była "działalnością usługową w zakresie handlu" w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.z.p.d.f., a nie "działalnością wytwórczą" określoną w art. 4 pkt 5 u.z.p.d.f., jak przyjęły to organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji kwestie sporne należało zakwalifikować jako dotyczące ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy.

Dla podważenia prawidłowości tej oceny dokonanej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należało zarzucić naruszenie przepisów postępowania mających zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W złożonej skardze kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego umożliwiającego Sądowi odwoławczemu kontrolę prawidłowości poczynionych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Nie odwołano się bowiem do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stanowiących podstawę orzekania przez Sąd oraz nie wskazano przepisów postępowania podatkowego decydujących o ocenie poprawności prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny związany był ustaleniami zaskarżonego wyroku.

Nie podważono tym samym przyjętej przez organy podatkowe i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że prowadzona przez skarżącego działalność polegająca na sprzedaży przerobionego u podwykonawców drewna była działalnością wytwórczą w rozumieniu art. 4 ust. 5 u.z.p.d.f.

Mając powyższe na uwadze należało uznać zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, które regulują jedynie skutki podatkowe uznania, jaki rodzaj działalności /usługowa, czy wytwórcza/ była wykonywana za niewystarczający.

Wskazać należy, że kwestionując wysokość określonego zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym skarżący powinien podnieść zarzut naruszenia przepisu stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji podatkowej, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.z.p.d.f., który określał wysokość ryczałtu od przychodów z działalności wytwórczej.

Z przedstawionych powodów należało uznać, że skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na podstawie art. 204 pkt 1 i 207 par. 2 p.p.s.a.