Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 103/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Służba cywilna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9a ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 118 poz 1112
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t. jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Zbigniew Rausz Sędziowie Małgorzata Jaśkowska (spr.) Jerzy Stankowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wr 243/04 w sprawie ze skargi Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego siedzibą w W. na decyzję Prezydenta W. z dnia 18 marca 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego z siedzibą w W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Gimnazjum nr 8 w W. działając na podstawie art. 9b ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /Dz.U. nr 56 poz. 357 ze zm./ decyzją z dnia 19 lutego 2004 r. (...) odmówił nadania Jackowi B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie spełniał on wymagań o których mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela. W uzasadnieniu wskazał, że Jacek B. pismem z dnia 8 stycznia 2004 r. wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego. Wskazał w nim, że w dniu 28 września 2003 r. uzyskał przygotowanie pedagogiczne, tj. ukończył kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli w wymiarze 270 godzin. Wnioskodawca był zatrudniony w Gimnazjum nr 8 od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2003 r. i od 1 września 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. na stanowisku nauczyciela informatyki /8 godzin/ i techniki /12 godzin/. Umowa została zawarta na czas określony ze względu na wątpliwości dotyczące kwalifikacji J. B. do nauczania przedmiotu. W trakcie trwania umowy wizytator Kuratorium Oświaty zakwestionował akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia 1 września 2000 r., (...), wydany przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr 8 w W. stwierdzający, iż J. B. posiada kwalifikacje magister inżynier bez przygotowania pedagogicznego. Następnie Prezydent W. decyzją z dnia 8 grudnia 2003 r. (...) stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych nr 8 w W., z tego powodu, że J. B. w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nie spełniał wymogów w par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1999 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. nr 98 poz. 433 ze zm./. W tym czasie J. B. legitymował się bowiem dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich, lecz nie posiadał ukończonego kursu pedagogicznego dla czynnych zawodowo nauczycieli. Kurator Oświaty w W. decyzją z dnia 30 stycznia 2004 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 8 grudnia 2003 r. stwierdzającą nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Gimnazjum nr 8 w W. z dnia 19 lutego 2004 r. Jacek B. powołał się na art. 9a ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela wskazujący, że nauczyciel akademicki, legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Podkreślił, że w sprawie pominięto jego pracę na stanowisku nauczyciela akademickiego w szkole wyższej w okresie od 1 października 1995 r. do 30 września 2003 r. Wskazał też, że w jego sytuacji nie może mieć zastosowania art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela, gdyż jest on zatrudniony na podstawie art. 9a ust. 3 ustawy.

Po rozpoznaniu odwołania Prezydent W. decyzją z dnia 18 marca 2004 r. (...) utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że J. B. w okresie zatrudnienia w Gimnazjum nr 8 w W. nie spełnił wymogów o których mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, ponieważ nie zrealizował stażu wymaganego do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, nie otrzymał pozytywnej oceny dorobku zawodowego oraz nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Podnoszona zaś przez niego możliwość uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego w trybie art. 9a ust. 3 Karty nie ma w jego przypadku zastosowania, ponieważ zgodnie z art. 9a ust. 2 tej ustawy przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego. Natomiast J. B. w dniu 6 kwietnia 2000 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw był zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych nr 8 w W. i nabył z mocy art. 7 ust. 6 tej ustawy stopień nauczyciela stażysty, ponieważ w tym dniu nie posiadał jeszcze przygotowania pedagogicznego. Natomiast uzyskany w drodze decyzji stopień nauczyciela kontraktowego został unieważniony. Wnioskodawca posiada więc stopień nauczyciela stażysty i kolejny stopień awansu może uzyskać tylko po odbyciu stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego i uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej.

Skargę na tę decyzję wniosła organizacja społeczna Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W. Wniosła ona o uchylenie obydwu decyzji zarzucając im naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9a ust. 3 i 9b ust. 4 Karty Nauczyciela przez ich niezastosowanie oraz błędną wykładnię art. 9a ust. 2 i ust. 3 tej ustawy przez przyjęcie, że przepis ten dotyczy wyłącznie osób nie posiadających stopnia awansu zawodowego i że nie dotyczy on tych nauczycieli akademickich, którzy pozostawali w stosunku pracy ze szkołą w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela. Podkreśliła, iż błędnie przyjęto, że J. B. posiada stopień nauczyciela stażysty, gdyż brak jest takiego indywidualnego aktu nadania. Zarzuciła też obydwu orzeczeniom naruszenie art. 32 Konstytucji przez nierówne traktowanie nauczycieli akademickich, mających co najmniej trzyletni staż pracy w szkole wyższej i zatrudnionych także w szkole.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie na podstawie argumentów wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2005 r. /IV SA/Wr 243/04/ Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję utrzymaną nią w mocy z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 9b ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 9a ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela i art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela, co miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu organy błędnie zastosowały przytoczone wyżej przepisy. J. B. w dniu nawiązania stosunku pracy z Gimnazjum nr 8 w W., tj. w dniu 1 września 2002 r. /pierwsza umowa/ i w dniu 1 września 2003r /druga umowa/ był nauczycielem akademickim, legitymującym się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej, co udokumentował świadectwem pracy, z którego wynika, że od 1 października 1995 r. do 30 września 2003 r. był zatrudniony w Politechnice Wrocławskiej na stanowisku asystenta w wymiarze pełnego etatu.

Zdaniem Sądu organy administracji błędnie ustaliły, że J. B. nie może uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty, który uzyskał w dniu 6 kwietnia 2000 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie m. in. ustawy Karta Nauczyciela /na podstawie art. 7 ust. 6 tej ustawy/ z powodu braku przygotowania pedagogicznego, które uzupełnione zostało dopiero 28 września 2003 r. Tym samym błędny jest pogląd, że może on uzyskać stopień awansu nauczyciela kontraktowego wyłącznie w trybie art. 9b ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Natomiast przepis art. 9b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Karty Nauczyciela określający warunki uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego w ogóle nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie., Znajduje do niej zastosowanie jedynie art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty odnoszący się do stażu w celu uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Z treści art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela wynika, że nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Tymczasem organy orzekające w sprawie błędnie go nie zastosowały.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezydent W. reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył on wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 2003 nr 118 poz. 1112 ze zm./, polegające na przyjęciu, że jedynie ten przepis może być zastosowany w przypadku nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że stopnie awansu zawodowego nauczycieli określa art. 9a ust. 1 ustawy. Pierwszym z tych stopni jest stopień nauczyciela stażysty. W ust. 2 art. 9 Karta Nauczyciela stanowi, że osoba nie posiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty z zastrzeżeniem ust. 3 stanowiącego, że nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy stopień nauczyciela kontraktowego.

Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./ nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 6 kwietnia 2000 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Taką sytuacja dotyczyła J. B., który będąc zatrudniony, wymagane od nauczyciela przygotowanie pedagogiczne uzyskał dopiero 28 września 2003 r. Zawarta przez niego w dniu 1 września 2002 r. umowa nie była, wbrew twierdzeniu sądu, pierwszą umową o pracę w szkole, lecz kolejną umową terminową. Zarówno więc 1 września 2002 r. jak i 1 września 2003 r., tj. w chwili zawierania kolejnych umów o pracę na czas określony posiadał on stopień awansu nauczyciela stażysty. Stąd kolejny stopień awansu mógł uzyskać dopiero po odbyciu stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego i po przeprowadzonym postępowaniu kwalifikacyjnym. Nawet zaś gdyby przyjąć, że interpretacja Sądu jest poprawna, to nauczyciel akademicki w dniu nawiązania stosunku pracy powinien posiadać pełne kwalifikacje, a więc stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty - wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub posiadać ukończony zakład kształcenia nauczycieli i podjąć pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje, natomiast nauczyciel J. B. dopiero w trakcie trwania kolejnej umowy uzupełnił wymagane przygotowanie pedagogiczne.

Interpretacja art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, przyjęta przez WSA traktuje ten przepis, zdaniem autora skargi kasacyjnej, w oderwaniu od pozostałych. Oznaczałaby ona niczym nieuzasadniony sposób na pomijanie przyjętej procedury uzyskiwania kolejnego stopnia nie tylko przez osoby będące nauczycielami akademickimi, ale i posiadające pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. Tymczasem wyjątki muszą być interpretowane ściśle. Inaczej osoby zatrudnione w dniu 6 kwietnia 2000 r. w szkole i uzyskujące w tym dniu na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z 18 lutego 2000 r. stopień stażysty, po uzyskaniu kwalifikacji rozwiązywałyby umowę o pracę, a następnego dnia uzyskiwałyby stopień nauczyciela kontraktowego z dniem nawiązania kolejnego stosunku pracy w szkole. Zdaniem skarżącego nie taka zaś była intencja ustawodawcy. Stąd według Prezydenta W. zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, co stanowi podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W. reprezentowany przez adwokata wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 120 zł. Podniósł on, że z ustaleń faktycznych, niezakwestionowanych przez organ wynika, że w dniu nawiązania stosunku pracy z Gimnazjum nr 8 w W. J. B. był nauczycielem akademickim legitymującym się co najmniej trzyletnim stażem pracy w szkole wyższej. Implikuje to zastosowanie art. 9a ust. 3 ustawy. Zarzut, iż sąd przyjął, że jedynie ten przepis może być zastosowany w przypadku nadania stopnia nauczyciela kontraktowego jest nietrafny. Wręcz przeciwnie sąd wskazał na kilka niezależnych materialnych podstaw uzyskania tego stopnia, w tym na specyficzne rozwiązanie w stosunku do nauczycieli akademickich legitymujących się określonym stażem zatrudnienia w szkole wyższej. Sąd podkreślił, że stopień taki można uzyskać także na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela. Zauważył jednak, że błędem jest przyjęcie przez organy, że J. B. może uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego wyłącznie w trybie art. 9b ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.

Skoro więc w sprawie nie zaistniał zarzucany stan rzeczy, w którym Sąd przyjął, iż jedynie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela może być zastosowany w przypadku nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, to kasacja jest nieuzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna Prezydenta W. nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 par. 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stwierdzić należy, iż sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawa materialnego, tj. art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2006 r. - Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 2003 nr 118 poz. 1112 ze zm./, polegającego na przyjęciu przez Sąd, iż przepis ten może stanowić samodzielną przesłankę do nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego osobie, która była nauczycielem akademickim, ale nie spełniała przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./, nie jest trafny.

W pierwszym rzędzie należy bowiem zauważyć, iż wprowadzenie do Karty Nauczyciela przez nowelizację z dnia 18 lutego 2000 r. systemu awansu zawodowego nauczycieli stanowiło zasadniczą modyfikację nauczycielskiej pragmatyki służbowej. W dotychczasowych uregulowaniach podstawowym wyznacznikiem statusu nauczyciela była bowiem forma nawiązania stosunku pracy. Akt mianowania oznaczał wyłącznie czynność nawiązania stosunku pracy z nauczycielem, o ile ten spełniał warunki określone w art. 10 Karty /w poprzednim brzmieniu/, dokonywaną każdorazowo przez dyrektora szkoły zatrudniającego nauczyciela. Zatem nauczyciel, który uzyskał mianowanie w określonej szkole, w przypadku zmiany miejsca pracy był zatrudniany w tej formie w nowej szkole, jeżeli spełniał wszystkie warunki niezbędne do mianowania. Jeżeli natomiast nie było możliwe zatrudnienie takiej osoby w pełnym wymiarze zajęć, zatrudnienie następowało na podstawie umowy o pracę, a w związku z tym nauczyciel tracił status nauczyciela mianowanego.

Natomiast, czego zdaje się nie dostrzegać autor skargi kasacyjnej, nowy system awansu wyraźnie oddzielił kwestię formy nawiązania stosunku pracy od problematyki nadawania stopni awansu zawodowego. Stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje pracodawca, natomiast stopnie awansu zawodowego, z wyjątkiem stopnia nauczyciela kontraktowego, nadają organy zewnętrzne w stosunku do szkoły. Podkreślić przy tym wypada, iż przepisy Karty Nauczyciela nie przewidują utraty nadanego stopnia awansu, nawet w trybie odpowiedzialności dyscyplinarnej. Tym bardziej zatem fakt ewentualnej przerwy w zatrudnieniu w szkole nie powinien mieć znaczenia dla zachowania statusu przez osobę ubiegającą się o ponowne zatrudnienie w szkole. Inaczej było w poprzednim stanie prawnym, tj. przed nowelizacją z dnia 18 lutego 2000 r., gdyż wówczas z nauczycielem mianowanym, który przerwał pracę w szkole na okres dłuższy niż 5 lat, w przypadku ponownego zatrudnienia w szkole, zawierano umowę o pracę, a o mianowanie nauczyciel ten musiał się ubiegać ponownie.

Zdaniem NSA, konsekwencją opisanych powyżej zmian w regulacji jest konieczność odrębnego traktowania przesłanek umożliwiających zatrudnienie danej osoby na stanowisku nauczyciela /bo te określa co do zasady przepis art. 9 Karty Nauczyciela/, od przesłanek nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, o których jest mowa w przepisach rozdziału 3 a /tj. art. 9a i n./ Karty Nauczyciela.

Z kolei wskazany przez wnoszącego skargę kasacyjną przepis art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./ ma charakter intertemporalny i dotyczył jedynie kwestii możliwości zatrudnienia osób, które w dniu wejścia w życie nowelizacji, tj. w dniu 6 kwietnia 2001 r. nie miały wymaganych kwalifikacji do wykonywania zawodu. Według wskazanego przepisu nauczyciele zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadali wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskali stopień nauczyciela stażysty i stali się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasły z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnili kwalifikacji i nie uzyskali stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie został z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. Przepis ten ma charakter generalny i zdaniem Sądu nie może być odczytywany w oderwaniu od art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. A w taki właśnie sposób postąpiły w niniejszej sprawie organy administracji publicznej, w tym i wnoszący skargę kasacyjną Prezydent W.

Po drugie, należało zauważyć, iż w myśl zasady, określonej w art. 9a ust. 2 Karty Nauczyciela osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty. Warunkiem nadania takiej osobie kolejnego stopnia awansu zawodowego jest - obok posiadania kwalifikacji - także odbycie stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej w trakcie przeprowadzonej rozmowy. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela i polega on zdaniem Sądu na tym, iż osoby, które były nauczycielami akademickimi i legitymują się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej, ewentualnie osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Ratio legis takiej regulacji polega na przyjęciu przez ustawodawcę swoistego domniemania, iż każdy nauczyciel akademicki, który legitymuje się co najmniej trzyletnim okresem zatrudnienia na wyższej uczelni w charakterze, o którym jest mowa w art. 108 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz.U. nr 164 poz. 1365 ze zm., a przed dniem 1 września 2005 r. - art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym - Dz.U. nr 65 poz. 385 ze zm./, spełnia z mocy samego prawa wysokie wymagania stawiane nauczycielowi kontraktowemu, zatrudnionemu w szkole powszechnej. Do tych wymagań należą przy tym wymagania dotyczące obowiązku odbycia określonego stażu, pozytywnego wyniku rozmowy kwalifikacyjnej, oraz posiadania odpowiedniego wykształcenia /w tym przygotowania pedagogicznego/. Przesłanką do przyjęcia takiej roli art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela jest także fakt, iż w omawianym przepisie ustawodawca nie zawarł żadnych ograniczeń w jego zastosowaniu, odnoszących się w szczególności do ogólnie przyjętego wymagania legitymowania się tzw. przygotowaniem pedagogicznym. W konsekwencji przepis art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, jako posiadający walor regulacji wyjątkowej, zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali, powoduje zniesienie względem określonej grupy osób ogólnie przyjętych wymogów.

Warto również odnotować, iż art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela posługuje się pojęciem "z dniem nawiązania stosunku pracy". Zdaniem NSA pojęcie to powinno się odnosić do każdorazowego zatrudnienia w szkole. Uprawnienie to przysługuje zatem każdemu zainteresowanemu, choćby i został zatrudniony np. w szóstej z kolei szkole. Mówiąc wprost, wynika z tego, iż nauczyciel akademicki, który został błędnie zatrudniony przez organ prowadzący szkołę na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela jako "nauczyciel stażysta" /na czas potrzebny do uzupełnienia tzw. przygotowania pedagogicznego/, po przejściu w międzyczasie do innej szkoły nie utracił możliwości żądania nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Zgodnie z przyjętym w tym zakresie poglądem judykatury właściwą formą działania organu w takiej sprawie jest forma decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym /tak np. WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2005 r., II SA/Wa 1289/04 - nie publ./. Odmienny pogląd, zaprezentowany przez wnoszącego skargę kasacyjną prowadziłby bowiem do przyjęcia, iż błędne działanie dyrektora szkoły, w której po raz pierwszy został zatrudniony nauczyciel akademicki - J. B., powodowałoby utratę uprawnień, wynikających z art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, i to w sytuacji, gdy przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń czasowych w jego zastosowaniu.

Mając na uwadze powyższe wskazania Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zawarty w skardze zarzut naruszenia przez WSA we Wrocławiu prawa materialnego w całości za nieusprawiedliwiony, oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zaś o kosztach postępowania orzekł zgodnie z art. 204 pkt 2 tej ustawy.