Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 417/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 545 ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk,, Protokolant: Sekretarz sądowy Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A.Sz. i J. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz A. Sz. i J. Sz. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) Wójt Gminy W. odmówił nakazania J. S. i A. S., właścicielom działki nr [...], na której prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego, przywrócenia naruszonych stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających zalewaniu wodami opadowymi działki nr [...] stanowiącej własność S. Ł..

Po rozpoznaniu odwołania S. Ł., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2018 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm. – dalej jako "k.p.a.") w związku z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, ze zm.) uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz nakazało J. S. i A. S. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci murku oporowego od strony zachodniej na całej długości granicy z działką nr [...] – w terminie do dnia [...] czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na opinię biegłego T. W. sporządzoną w toku postępowania przed organem pierwszej instancji ("Opinię w sprawie ustalenia przyczyn zalewania działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] w związku ze zgłoszonym zastrzeżeniem właściciela tej działki odnośnie zmian ukształtowania terenu na działce nr [...] w trakcie prowadzonej budowy budynku mieszkalnego"). Organ wskazał, że z treści tej opinii wynika, że budynek mieszkalny na działce [...] jest realizowany zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę i że kluczowym dla wyjaśnienia sprawy jest ustalenie stanu wody na gruncie i kierunku odpływu wód opadowych na działce nr [...] przed rozpoczęciem budowy budynku mieszkalnego. Dokonując analizy mapy zasadniczej odzwierciadlającej stan terenu przed budową budynku mieszkalnego biegły ustalił, że naturalny spadek terenu skierowany był w kierunku południowo-zachodnim, tj. w stronę działki nr [...] i wynosił około 2,5% przy różnicy poziomów 2 metrów. Organ podniósł, że w ocenie biegłego po wykonaniu budynku mieszkalnego i podniesieniu terenu działki nr [...] poprzez nawiezienie ziemi w otoczeniu budynku nie zmienił się istniejący kierunek spływu wód opadowych, który pozostał w kierunku działki nr [...]. W rezultacie, w ocenie biegłego, roboty budowlane na działce nr [...] nie powodują zwiększenia ilości wód zarówno powierzchniowych, jak i gruntowych, ponad występujące naturalnie, które odpływają z działki zgodnie z istniejącym spadkiem terenowym.

Powyższego stanowiska nie podzielił organ odwoławczy uznając, że ustalenia biegłego zostały oparte nie na rzetelnie przeprowadzonych dowodach, w tym specjalistycznych pomiarach, ale na subiektywnym odczuciu biegłego. Biegły –według Kolegium – nie przeprowadził żadnych czynności, które prowadziłby do ustalenia obecnego ukształtowania terenu i wykazania, czy ewentualne zmiany mogły mieć wpływ nie tylko na kierunek przepływu wód, ale także na zmiany stanu wody na gruncie powodujące szkody na działce sąsiedniej. Organ podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego zaistniały fakty, które potwierdziły podniesienie poziomu gruntu wokół nowobudowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W dniu [...] lutego 2018 r. przekazano organowi odwoławczemu postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] lutego 2018 r. (nr [...]), wstrzymujące A. i J. m. . [...] prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...], z uwagi na to, że roboty te zostały wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, polegającym na podwyższeniu poziomu działki nr [...].

W światle poczynionych ustaleń Kolegium uznało, że nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie na skutek nawiezienia ziemi na działce nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, podwyższenie poziomu posadowienia budynku o 43 cm i obsypanie gruntem część budynku na wysokości od 0,30 cm do jednego metra w pasie o szerokości 2 m – ma wpływ na zmianę stosunków wodnych i będzie negatywnie oddziaływać na działkę nr [...]. Według organu, tak znaczące podniesienie poziomu gruntu narusza naturalny spadek i kierunek przepływu wód. Wody opadowe lub pochodzące z roztopów płynące od ul. [...] będą napotykały na swej drodze podniesiony obszar terenu i będą go omijały. Nie bez znaczenia pozostaje także zmiana prędkości przepływu wód i jego intensywności. Podwyższenie terenu powodować będzie szybszy spływ wód i ograniczenie powierzchni chłonnej gruntów, co skutkować będzie przemieszczeniem się większej ilości wód na działkę stanowiącą własność odwołującego się, powodując szkody. Organ odwoławczy uznał zatem, że w wyniku podwyższenia poziomu gruntu działki nr [...] położonej w obrębie W.-O. poprzez nawiezienie ziemi, doszło do zmiany kierunku przepływu wód i zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla właściciela działki nr [...] i w związku z tym na podstawie art. 29 ust. 3 prawo wodne nakazało J. i A. małż. [...] wykonanie urządzenia zapobiegającego zalewaniu wodami opadowymi w postaci murku oporowego od strony zachodniej na całej długości granicy z działką o nr [...], w terminie do [...] czerwca 2018 r.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący J. S. i A. S. wnieśli o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] grudnia 2017 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1-3 ustawy Prawo wodne, poprzez ich zastosowanie w tej sprawie mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do wydania zaskarżonej decyzji;

b) art. 6, art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez:

. niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego;

. niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, tj. niepodjęcie przez organ czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, czy nakazana budowa murku oporowego jest funkcjonalnie związana z prowadzoną budową budynku mieszkalnego i ma służyć prowadzeniu tej budowy, mimo braku zaczekania na projekt zamienny;

c) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez błędne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do wydawania decyzji kasacyjnej;

d) art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i uchylenie decyzji pierwszej instancji oraz rozpoznanie sprawy merytorycznie, nie weryfikując prawdziwości twierdzeń podnoszonych przez inwestorów.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepisy prawa nie przewidują uprawnień dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które mogłyby stanowić podstawę prawną dla nakładania obowiązków na strony procesu budowlanego w postaci nakazania budowy murku oporowego, z jednoczesnym wstrzymaniem robót budowlanych i wyznaczenia tak krótkiego okresu na jego wykonanie. Taki obowiązek mógłby nałożyć tylko inspektor nadzoru budowlanego, a nie organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym w sprawie prowadzonej przez Wójta Gminy W.. Skarżący podkreślili również, że budynek mieszkalny na działce nr [...] jest w trakcie budowy i nawieziona ziemia służyła tylko podtrzymaniu budowanych ścian domu mieszkalnego, zaś po zakończeniu wiązania ścian zostanie ona niezwłocznie usunięta. Wyjaśnili, że podjęli już działania w celu wykonania projektu zamiennego, który usankcjonuje podwyższenie poziomu posadzki na parterze (toczy się postępowanie w sprawie uzyskania decyzji mającej doprowadzić budowę do stanu zgodności z przepisami prawa).

Skarżący zarzucili także, że organ nakładając obowiązek budowy murku oporowego nie wskazał, jakiej wysokości ma być murek oporowy i z czego ma być wykonany, a nawet nie określił, czy inwestorzy powinni przed jego wzniesieniem uzyskać pozwolenie na budowę, czy też dokonać zgłoszenia. Według skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze chcąc zmienić decyzję organu pierwszej instancji powinno wydać wytyczne, według których należy uzupełnić opinię biegłego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu [...] października 2018 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci sześciu zdjęć działki nr [...] oraz odpisu decyzji z [...] października 2018 r. (nr [...]), mocą której Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zatwierdził A. i J. m. . [...] projekt budowlany zamienny w zakresie projektu zagospodarowania działki nr [...] i udzielił zezwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. (protokół rozprawy – k. 51-52 akt sądowych).

Sąd uwzględnił zgłoszony wniosek dowodowy i przeprowadził dowód z tych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż organ odwoławczy dopuścił się uchybień uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "prawo wodne"), pomimo tego, że ustawa ta nie obowiązywała już w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wynika to z treści art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566, z późn. zm.), który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, (a zatem również do spraw dotyczących naruszenia stosunków wodnych na gruncie), stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl przepisów art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).

Przedmiotem sporu w tej sprawie była legalność rozstrzygnięcia, mocą którego, na skarżących jako właścicieli działki nr [...] uznanych za naruszających stosunki wodne na gruncie, nałożono nakaz wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci wzniesienia murku oporowego od strony zachodniej na całej długości granicy z działką nr [...], w terminie do [...] czerwca 2018 r.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie to nie odpowiada prawu. Za stanowiskiem, że organ odwoławczy nie miał wystarczających podstaw by taki obowiązek na skarżących nałożyć, przemawiają poniższe argumenty.

Jak wynika z treści art. 29 ust. 1 prawa wodnego, sama zmiana stosunków wodnych przez właściciela nieruchomości nie uprawnia organów administracji do podejmowania decyzji, o których mowa w ust. 3 ustawy, to jest decyzji o nakazaniu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Konieczne jest bowiem stwierdzenie istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem właściciela gruntu a szkodą na gruncie sąsiednim. Innymi słowy – niezbędne jest ustalenie, że szkoda na gruncie sąsiednim jest zwykłym następstwem zmiany stosunków wodnych dokonanej przez właściciela gruntu. Należy zatem w sprawie takiej ustalić, jaki był stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak, to na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiedni grunt. Okoliczności te ustala organ w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Podkreślić nadto należy, że w sprawach z zakresu naruszenia stosunków wodnych regułą jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wiadomości specjalne są bowiem konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zasób wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (organ administracji z reguły nie dysponuje wiadomościami specjalnymi z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, czy melioracji wodnych). Kwestia zasadności powołania opinii biegłego właściwej specjalności powinna być rozstrzygana każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Przeprowadzenie tego dowodu może być niezbędne zwłaszcza wówczas, gdy istnieje różnica stanowisk zainteresowanych stron (skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych). Opinia biegłego może być wówczas jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruncie sąsiednim oraz wskazującym – w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Dowód z opinii biegłego podlega oczywiście ocenie organu – tak jak każdy dowód – z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organ ma ponadto do dyspozycji cały wachlarz środków dowodowych, na czele z dowodem z oględzin i z zeznaniami świadków.

W niniejszej sprawie dowód z opinii biegłego został przeprowadzony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. W jednoznacznej i kategorycznej konkluzji tej opinii biegły stwierdził, że 1) "nie doszło do naruszenia naturalnych stosunków wodnych, a występujące okresowo podtopienia na działce nr [...] spowodowane są warunkami naturalnymi, które zarówno przed, jak i po wykonaniu budynku pozostały niezmienione – spadek terenu w kierunku tej działki bez zapewnionego odpływu"; 2) "w związku z tym, że nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykonaniem budynku na działce nr [...] a okresowym – w trakcie intensywnych opadów – podtapianiem działki nr [...], nie można zastosować w stosunku do właściciela działki nr [...] środków prawnych określonych w art. 29 ust. 3 prawa wodnego" (s. 4 opinii biegłego).

W ocenie biegłego, którą w pełni podzielił organ pierwszej instancji, skarżący jako właściciele działki nr [...] nie naruszyli stosunków wodnych na gruncie. Organ drugiej instancji podważył zaś to stanowisko zarzucając biegłemu, że ten nie przeprowadził żadnych czynności, które prowadziłyby do ustalenia obecnego ukształtowania terenu i związku przyczynowego pomiędzy zmianami w ukształtowaniu tego terenu a zmianą stanu wody na gruncie. Według organu, zawarte w opinii wnioski biegły oparł nie na ustaleniach poczynionych w toku rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, ale na swoich subiektywnych odczuciach.

Tego rodzaju stanowisko organu odwoławczego nie jest pozbawione słuszności. Opinia biegłego jest w istocie lakoniczna i wybiórcza, a zawarte w niej wnioski nie zostały poparte wystarczającą i przekonującą analizą ukształtowania terenu i poszczególnych czynników, które mogą mieć wpływ na stan wody na działkach nr [...] i nr [...]. Biegły ograniczył się jedynie do określenia kierunku spadku wody. Tymczasem naruszenie stosunków wodnych może powstać również przez nieutrzymywanie urządzeń odprowadzających wodę z gruntu w należytym stanie. Nie ma bowiem logicznej przyczyny, dla której z pojęcia "zmiany stanu wody na gruncie" należałoby wykluczyć zaniechanie (zaniedbanie). Byłoby to całkowicie nieracjonalne zważywszy na to, że do naruszeń stanu wody na gruncie dochodzi bardzo często w rezultacie braku albo nieprawidłowego utrzymania urządzeń odprowadzających wodę (zob. m.in.: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 1974/16).

Innymi słowy, zmiana kierunku i natężenia odpływu wody może nastąpić także w związku z niezapewnieniem wystarczającej przepustowości istniejących urządzeń odprowadzających wodę z gruntu.

Ustalając stan wody na gruncie w sprawie dotyczącej naruszenia stosunków wodnych, należy zatem poddać pod rozwagę wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na sposób, w tym dynamikę i kierunek spływu wód na gruncie. Biegły natomiast, ograniczając się do wskazania kierunku spływu wód, nie dopełnił tych obowiązków.

Niemniej jednak, organ drugiej instancji powziąwszy uzasadnione wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez biegłego, a przyjętych bez zastrzeżeń przez organ pierwszej instancji, powinien był zwrócić się do biegłego o wyjaśnienie wątpliwości co do treści opinii, albo też o dodatkową uzupełniającą opinię, mógł również powołać innego biegłego. W ocenie Sądu było to konieczne jeśli zważyć, że wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do wydania niewadliwego rozstrzygnięcia w tej sprawie wymagało wiadomości specjalnych.

Tymczasem organ drugiej instancji oparł swoje rozstrzygniecie w zasadzie wyłącznie na ustaleniach dokonanych w postępowaniu toczącym się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w C. (w aktach administracyjnych organu drugiej instancji zamieszczono odpis postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia [...] lutego 2018 r., a także protokół oględzin przeprowadzonych w toku postepowania przed organem nadzoru budowlanego w dniu [...] stycznia 2018 r.). W trakcie tego postępowania organ nadzoru budowlanego wstrzymał skarżącym, jako właścicielom działki nr [...], prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na tej działce z uwagi na istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę.

Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych oraz postępowanie w sprawie odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę to postępowania odrębne, to postępowania toczące się w dwóch różnych sprawach o różnym przedmiocie, w celu ochrony odmiennych dóbr prawnych. Przedmiotem ochrony w pierwszym z nich jest utrzymanie prawidłowego, nie powodującego szkód stanu wody na gruncie, w drugim zaś – zapewnienie legalności realizacji inwestycji budowlanych. W postępowaniu w sprawie naruszenia stosunków wodnych organ musi ustalić nie tylko fakt naruszenia stosunków wodnych na gruncie, ale również związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem a powstałą szkodą, podczas gdy w postępowaniu dotyczącym legalności robót budowlanych organ bada jedynie, czy nastąpiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, nie ustalając konsekwencji tego odstępstwa. W rezultacie powyższego, samo stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od udzielonego pozwolenia na budowę, np. poprzez podwyższenie poziomu działki, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, w żaden sposób nie uprawnia do przyjęcia, że odstąpienie to spowodowało naruszenie stosunków wodnych na gruncie.

Wprawdzie organ odwoławczy przeprowadził w dniu [...] stycznia 2018 r. oględziny działek o nr [...], ale wnioski organu poczynione w wyniku oględzin ograniczają się w zasadzie do potwierdzenia okoliczności już ustalonych przed organem pierwszej instancji. W protokole oględzin podniesiono bowiem jedynie, że "od strony działki nr [...] teren opada w kierunku działki nr [...]" oraz wskazano, że S. Ł. stwierdza, że do zatrzymania wody potrzebny jest mur oporowy. J. S. stwierdza, że woda z dachu rozsączona zostanie drenami na terenie działki". Do protokołu oględzin dołączono przekrój ukształtowania terenu na działkach nr [...] oraz mapę do celów projektowych (k. 139-140 akt administracyjnych).

W rezultacie omawianych zagadnień, organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego dającego podstawy do zastosowania wobec skarżących sankcji przewidzianej w art. 29 ust. 3 prawa wodnego. Dokonane przez organ ustalenia nie dowodzą bowiem tego, że skarżący naruszyli stosunki wodne na gruncie (istotne odstąpienie od projektu budowlanego polegające na podwyższeniu terenu działki nie jest równoznaczne z naruszeniem stosunków wodnych na gruncie). Tym samym, bezspornie organ ten dopuścił się naruszenia nie tylko dyspozycji art. 29 ust. 1 i ust. 3 prawa wodnego, poprzez ich przedwczesne zastosowanie, ale również dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie w dostatecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, co stanowi samodzielną podstawę uchylenia wydanej przez ten organ decyzji, jako naruszającej prawo w sposób istotny.

Na marginesie powyższych rozważań trzeba również zauważyć, że decyzją z dnia [...] października 2018 r. (nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zatwierdził A. i J. m. . [...] projekt budowlany zamienny w zakresie projektu zagospodarowania działki nr [...] i udzielił zezwolenia na wznowienie robót budowlanych, wstrzymanych postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. (k. 45-47 akt sądowych).

Ponadto, nawet gdyby organ odwoławczy nie dopuścił się powyższych uchybień, to zaskarżona decyzja podlegałaby uchyleniu także z uwagi na nieprawidłowe, nie nadające się do wykonania określenie (sformułowanie) nakazu. Organ sformułował nałożony na skarżących nakaz wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w postaci wzniesienia murku oporowego od strony zachodniej na całej długości granicy z działką nr [...] – w terminie do [...] czerwca 2018 r., nie określając nawet tak podstawowych danych, jak wysokość tego murku oraz materiału, z jakiego ma być on wykonany, co było niezbędne zważywszy na to, że z jednej strony takie urządzenie ma zapobiegać powstawaniu szkód na gruncie sąsiednim, z drugiej zaś – nie obciążać nadmiernie, ponad miarę podmiotów obowiązanych do jego wykonania. Nakładając obowiązek wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w związku z naruszeniem stosunków wodnych na gruncie, organ ma obowiązek tym samym precyzyjnie sformułować zakres niezbędnych czynności, jakie ma wykonać zobowiązany, w tym podać ściśle parametry urządzenia, które ma zostać wykonane, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił. Co więcej, organ odwoławczy nie przedstawił żadnego argumentu na poparcie tezy, że nakazanie wykonania murku oporowego jest rozwiązaniem optymalnym, a ponadto w ogóle nie rozważał zastosowania innych sposobów zapobiegnięcia stwierdzonym przez siebie szkodom na działce nr [...].

Mając powyższe rozważania na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako p.p.s.a.), o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania (zawarte w pkt II sentencji wyroku), znajduje uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.).

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi. Jego obowiązkiem będzie w pierwszej kolejności zwrócenie się do biegłego, który sporządził opinię z zakresu stosunków wodnych, o uzupełnienie tej opinii w celu wyjaśnienia wskazanych wątpliwości. Organ rozważy również zasadność przeprowadzenia rozprawy z udziałem stron postępowania przy udziale biegłego, który opracował tę opinię. Czynności dowodowe organu winny zmierzać do wyjaśnienia, jaki był stan wody na gruncie, czy doszło do jego zmiany, a jeśli tak, to na czym polegała zmiana stanu wody, wreszcie czy dokonane zmiany szkodliwie wpływają na sąsiedni grunt. W oparciu o rzetelnie i wszechstronnie ustalony stan faktyczny sprawy organ rozstrzygnie wówczas, czy skarżący dopuścili się naruszenia stosunków wodnych na gruncie, a jeżeli tak, to czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem a szkodą na gruncie sąsiednim. Wyłącznie w takich okolicznościach organ będzie upoważniony do nałożenia na skarżących określonych obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w wyroku.