Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 187/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla punkt 1 zaskarżonej decyzji i określa, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 2) w pozostałej części oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta J., działając na podstawie art. 2 pkt 7 lit a, art. 19 ust.1, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, 5, 6, 7, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego:

1. ustalił kwotę nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 300 zł,

2. ustalił kwotę odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzień wydania decyzji w wysokości 44,34 zł,

3. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 344,34 ustalonej na dzień wydania decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznano T.K. świadczenia alimentacyjne na okres od 1 października 2011 do 20 września 2012 r. w kwocie po 300 zł miesięcznie. Następnie ustalono, że w dniu 23 sierpnia 2012 r. matka uprawnionego J.K. zawarła związek małżeński ze S.S., w związku z tym organ zaliczył wymienionego do składu rodziny oraz ponownie przeliczył dochód rodziny. Powyższe skutkowało zaliczeniem dochodu uzyskanego przez S.S. w 2010 r. w wysokości 20 399,24 zł do dochodu rodziny z 2010 r. w kwocie 9 398,93 zł. Na tej podstawie ustalono, że dochód rodziny w 2010 r. wyniósł 29 798,17 zł., a tym samym, że miesięczny dochód rodziny wyniósł 2 483,18 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 827,73 zł, która przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stosownie do art. 9 ust. 2 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują bowiem jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Fakt ten spowodował wszczęcie postępowania, w wyniku którego decyzją z dnia [...] r. uchylono prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 września 2012 r., a wypłacona za ten okres kwota 300 zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 7 pkt a) ww. ustawy za takie uważa się świadczenia wypłacono mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części. W związku z tym, że świadczenia te zostały pobrane za okres od 1 do 30 września 2012 r., na mocy art. 23 ust. 1 ww. ustawy, zobowiązano do ich zwrotu.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. T.K. wyraził niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia kwestionując wliczenie do dochodu rodziny dochodu męża matki za okres 2010 r. oraz obciążenie go obowiązkiem zwrotu pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło:

1. utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie 1,

2. uchylić zaskarżoną decyzję w punkcie 2 i 3 i w tym zakresie umorzyć postępowanie organu I instancji.

Po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy Kolegium stwierdziło słuszność decyzji organu I instancji. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów dochód rodziny oznacza dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, zaś zgodnie art. 3 pkt 2 tej ustawy jest to dochodów członków rodziny. Natomiast pod pojęciem rodziny, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ustawodawca oznaczył odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...) a także osobę uprawnioną. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 2 pkt 5a tej ustawy dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w przedmiotowej sprawie dochód osiągnięty w 2010 r. Następnie Kolegium stwierdziło, że w związku z zawarciem przez matkę strony w dniu 23 sierpnia 2012 r. związku małżeńskiego organ I instancji ustalił miesięczny dochód rodziny w 2010 r. w kwocie 2 483,18 zł, uwzględniając dochód męża strony, co w przeliczeniu na osobę wynosi 827,73 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium słusznie więc organ I instancji stwierdził, że strona nienależnie pobrała świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 300 zł, bowiem świadczenie to zostało wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie wypłaty świadczenia (w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego).

Natomiast uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji w części dotyczącej ustalenia odsetek, sposobu ich naliczenia oraz zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami i umorzenia postępowania organu I instancji w tym zakresie Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazało że obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego może zostać nałożony na stronę dopiero po ostatecznym stwierdzeniu przez organ pomocy społecznej, że określone świadczenie zostało przez nią nienależnie pobrane. Nie jest możliwe orzekanie o tych sprawach równocześnie w jednej decyzji. W ocenie Kolegium również ustalenie kwoty odsetek winno nastąpić dopiero na etapie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.K. za niezgodne z prawem uznał wliczanie dochodów jego matki i jej męża do dochodów, od których zależy prawo do świadczenia alimentacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.). Przy czym w myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga w części zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja w punkcie 1 narusza normy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.

W niniejszej sprawie bezsporne i znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym są następujące okoliczności faktyczne. Decyzją z dnia [...] r. T.K. nabył prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r. w wysokości 300 zł miesięcznie. W czasie trwania okresu świadczeniowego, w dniu 23 sierpnia 2012 r. matka uprawnionego J.K. zawarła związek małżeński ze S.S. , co spowodowało, że organ I instancji raz jeszcze dokonał ustalenia dochodu rodziny T.K. z uwzględnieniem w jej składzie (pierwotnie dwuosobowym) męża jego matki, przy założeniu jakoby był on w 2010 r. i jest członkiem rodziny uzyskującym dochody. Organ ustalił zatem jaki dochód S.S. uzyskał w 2010 r. (rok poprzedzający okres świadczeniowy) i w wyniku tych ustaleń stwierdził, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przewyższa kryterium dochodowe. Na tej podstawie uznano, że skarżący za okres od 1 września 2012 r. w sposób nienależny pobrał świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 2 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" - stanowiący, iż nienależnie pobrane świadczenie oznacza - świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Powyższe podzielił organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w jej punkcie 1 w którym orzeczono o ustaleniu nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. w kwocie 300 zł

W stanie faktycznym sprawy, problem prawny sprowadza się do pytania, czy do dochodu rodziny, od wysokości którego zależy uprawnienie do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, przyznawanego na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, należało zaliczyć dochód S.S. osiągnięty w roku 2010, mimo że zawarł on związek małżeński z matką skarżącego dopiero dnia 23 sierpnia 2012 r., a więc w okresie pobierania świadczeń.

W związku z tym, że spór w sprawie dotyczy ustalenia dochodu rodziny dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma rozumienie pojęcia "dochodu" "dochodu rodziny" oraz "dochodu członka rodziny".

Przy czym należy wskazać, czego nie dostrzegł organ odwoławczy, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r. Nr 205, poz. 1212). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Zatem w rozpoznawanej sprawie należało uwzględnić stan prawny obowiązujący przed 1 stycznia 2012 r., bowiem prawo T.K. do świadczenia z funduszu alimentacyjnego powstało z dniem 1 października 2011 r., na mocy decyzji z dnia [...] r.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

W zakresie pojęcia "dochodu" oraz "dochodu rodziny" ustawa w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm. dalej "u.ś.r."). Stosownie do art. 3 pkt 1 u.ś.r. dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast dochodem rodziny zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Definicję okresu świadczeniowego zawarto w art. 2 pkt 8 ustawy, zgodnie z którym oznacza on okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Powyższa regulacja nakazuje do ustalenia stanu faktycznego sprawy stosować stan przeszły, gdyż prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego co do zasady ustala się w oparciu o dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Skoro w sprawie niniejszej świadczenie z funduszu alimentacyjnego przyznane zostało za okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny organy winny obliczać za rok 2010 r.

Ustalenie tego dochodu odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się przez 12, a także na liczbę osób w rodzinie.

Ustalenie dochodu rodziny wymaga również zdefiniowania pojęcia "członka rodziny". Ustawa nie zawiera takiego pojęcia, natomiast jej art. 2 pkt 12 określa definicję "rodziny", przez co należy rozumieć odpowiednio następujących członków rodziny:

- osobę uprawnioną

- rodziców osoby uprawnionej,

- małżonka rodzica osoby uprawnionej,

- osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz

- dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w u.ś.r. a także osobę uprawnioną.

Do rodziny nie zalicza się natomiast:

- dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,

- dziecka pozostającego w związku małżeńskim,

- rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz.

Jak wynika z analizy powyższych przepisów, ustawodawca określając pojęcie rodziny, uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania. Stąd twierdzenia zawarte w skardze, że skarżący utrzymuje się sam nie mają znaczenia prawnego w zakresie ustalenia składu rodziny, a w konsekwencji jej dochodu.

W dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego rodzina skarżącego składała się z dwóch osób (skarżącego i jego matki). Ten stan osobowy rodziny istniał w 2010, a więc w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Skład rodziny uległ zmianie od sierpnia 2012 r., tj. od dnia zawarcia przez matkę skarżącego związku małżeńskiego i z tym momentem rodzina powiększyła się o jedną osobę. Małżonek rodzica osoby uprawnionej jest bowiem członkiem rodziny (art. 2 pkt 12 ustawy). Zatem w roku kalendarzowym 2010, poprzedzającym okres świadczeniowy, mąż matki skarżącego nie mógł być członkiem jego rodziny. Nie był nim również w momencie składania wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W takiej sytuacji nie można podzielić stanowiska organów, zgodnie z którym, uwzględnia się w dochodzie rodziny uzyskanym w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, dochód osoby, która w tym roku nie była członkiem rodziny. Skoro bezspornym jest, że w niniejszej sprawie dochodem miarodajnym dla ustalenia prawa do świadczeń będzie dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2010, to jest to dochód uzyskany wyłącznie przez osoby będące członkiem rodziny w tym roku. Tymczasem mąż matki strony uprawnionej do świadczeń w tym roku nie należał do rodziny, co oznacza, że bezpodstawne było zaliczenie jego dochodów z 2010 r. do dochodów rodziny skarżącego.

Natomiast w sprawie niniejszej powiększenie składu osobowego rodziny skarżącego o osobę uzyskującą dochody zmieniło jego sytuację finansową. Taka zmiana składu osobowego rodziny nie została wprost potraktowana przez ustawodawcę, jako zdarzenie powodujące uzyskanie dochodu (art. 2 pkt 18 ustawy), jednakże wobec identycznych skutków, jakie okoliczność ta rodzi dla ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny należy ją uwzględnić w sprawach dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W orzecznictwie można spotkać stanowisko zgodnie z którym zawarcie związku małżeńskiego z osobą zatrudnioną traktowane jest jako uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – art. 2 pkt 18 lit. c. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 września 2013 r., II SA/Po 758/13, publikowane na stronie Internecie w CBOSA). Mając na względzie powyższe należało zatem przyjąć, że w sierpniu 2012 r. w rodzinie skarżącego nastąpiła zmiana osobowa i dochodowa. W ocenie Sądu w takim przypadku organy powinny zastosować rozwiązanie przewidziane w art. 9 ust. 4 ustawy, który reguluje instytucję uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Przepis ten stanowił, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód.

W związku z tym konieczne było zatem ustalenie, jaki dochód uzyskał S.S. po zawarciu związku małżeńskiego (tj. we wrześniu 2012 r.). Dochód ten należało potraktować jako "dochód uzyskany", który powiększył dochód wcześniej już ustalony dla rodziny skarżącego z 2010 r. Natomiast skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego (art. 3 ust. 2 u.ś.r. w zw. z art. 2 ust. 5 ustawy), to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 9 ust. 4 ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. "Dochód uzyskany", powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający okres świadczeniowy, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W niniejszej sprawie oznacza to, że przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny skarżącego winien być liczony w ten sposób, że do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy w kwocie 9 398,93 zł należy doliczyć "dochód uzyskany" przez męża matki skarżącego (dochód z września 2012 r.) i dopiero od tak zsumowanego dochodu liczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie dochód przypadający na jednego członka rodziny. Zważywszy, że jak wynika z akt, dochodem S.S. jest renta, to wysokość tego świadczenia z września 2012 r. dodana do dochodu rodziny z 2010 r. raczej nie spowoduje przekroczenia kryterium dochodowego.

Taka interpretacja przepisów określających sposób liczenia dochodu rodziny jest zgodna z ugruntowaną w orzecznictwie sądowym wykładnią obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2012 r. przepisów art. 3 pkt 2 i art. 5 ust. 1 i ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), że sposób wyliczenia dochodu, polegać musi na ponownym ustaleniu przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 i powołane w nim orzecznictwo, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 797/11; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 525/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 210/13 publik. w Internecie w CBOSA).

O nienależnie pobranym przez skarżącego świadczeniu w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. a ustawy, można by zatem mówić dopiero wtedy, gdyby zmiany w sytuacji dochodowej jego rodziny, jakie nastąpiły po roku 2010 r. były tego rodzaju, że skutkowałyby ustaniem prawa do spornych świadczeń, a zatem gdyby spowodowały przekroczenie kryterium warunkującego ich pobieranie, wskazanego w art. 9 ust. 2 ustawy, czego jednak nie ustalono.

Mając na względzie powyższe, stwierdzić przyjdzie, że w sprawie nieprawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego w zakresie ustalenia dochodu rodziny skarżącego do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego.

W związku z tym stwierdzić należy, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 września 2012 do 30 września 2012 r. w wysokości 300 zł, naruszyło przepisy prawa materialnego, w zakresie ustalenia dochodu rodziny, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyżej zaprezentowane wywody.

Na marginesie można tylko zauważyć, że po zmianach wprowadzonych od 1 stycznia 2012 r., nadano nowe brzmienie art. 9 ust. 4 i dodano ust. 4a, zgodnie z którym, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Gdyby więc przepis ten miał zastosowanie w sprawie byłby to dochód męża matki skarżącego z miesiąca września 2012 r. Natomiast zgodnie z ust. 5 art. 18 ustawy (także obowiązującym od 1.01.2012 r.) w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. Zatem gdyby dochód rodziny skarżącego powiększony o dochód uzyskany na skutek zawarcia związku małżeńskiego, co miało miejsce w sierpniu 2012 r., spowodował na gruncie nowych przepisów utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to świadczenie to, w świetle art. 18 ust. 5, nie przysługiwałoby dopiero od października 2012 r. Tymczasem okres świadczeniowy zakończył się 30 września 2012 r.

Natomiast za prawidłowe uznać należało rozstrzygnięcie Kolegium zawarte w punkcie 2 zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji w części dotyczącej ustalenia odsetek, sposobu ich naliczenia oraz zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami i umorzeniu postępowania organu I instancji w tym zakresie. Obowiązek zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego może zostać nałożony na stronę dopiero po ostatecznym stwierdzeniu przez organ, że określone świadczenie zostało przez nią nienależnie pobrane. Tymczasem w niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Zatem w tym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić, co orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.