Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 164/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 1 kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z dnia 24 lutego 2020 r., nr [...] , II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 680,00 zł (słownie złotych: sześćset osiemdziesiąt 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 kwietnia 2020 roku nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z dnia 24 lutego 2020 roku, nr [...], o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej oraz przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 dla A w [...].

Z akt sprawy wynika, iż dnia 18.04.2018 roku A w [...] (dalej też: Strona) zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej. W dniu 08.11.2018 roku Kierownik Biura Powiatowego w Nysie wystosował do Strony wezwanie w którym zwrócił się do Strony m.in. o złożenie wyjaśnień odnośnie powierzchni deklarowanych działek rolnych. W dniu 14.11.2018 roku do Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wpłynęła korekta wniosku, w ramach której Strona skorygowała powierzchnię deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego gruntów rolnych. W konsekwencji złożonej korekty Strona zadeklarowała do płatności w roku 2018 grunty rolne o łącznej powierzchni 493,47 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, decyzją nr [...] z dnia 21.02.2019 roku, przyznał Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w łącznej wysokości 377.994,61 złotych. Ponadto dokonano zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 5.052,12 złotych. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 493,15 ha. Areał, do którego przyznano płatność wynosił 493,15 ha. Decyzję doręczono w dniu 25.02.2019 roku.

Postanowieniem nr [...] z dnia 21.11.2019 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją nr [...] z dnia 21.02.2019 roku. Jako przyczynę wznowienia wskazano wyjście na jaw nowych okoliczności, nieznanych w dniu wydania decyzji, mających istotne znacznie dla sprawy czyli pozyskanie w dniu 24.06.2019 roku przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie informacji świadczącej o zawyżeniu przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do płatności. Na podstawie bowiem wykazu działek ewidencyjnych, przekazanego do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR ustalono, iż powierzchnia określona na podstawie ortofotomap wykonanych w roku składania wniosku stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność potwierdzającą nieprawidłową deklarację Strony. Postanowienie to doręczono w dniu 26.11.2019 roku.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie, decyzją nr [...] z dnia 24.02.2020 roku, uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia 21.02.2019 roku oraz przyznał Stronie płatności na rok 2018 w łącznej kwocie 374. 832,75 złotych. Ponadto dokonano zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 5.009,55 złotych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr: a, b, c, d, e, f, g, h; i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, w, x, y, z, aa, ab, ac, ad, ae, af, ag, ah, ai, aj, ak, al i am, areał kwalifikujący się do płatności jest mniejszy od powierzchni stwierdzonej w pierwotnej decyzji. Wspomniana okoliczność, jak wskazał organ, została stwierdzona w oparciu o ortofotomapy istniejące w dniu wydania skarżonej decyzji, jednakże zaimplementowane do systemu LPIS po tej dacie. Ostateczna powierzchnia stwierdzona wynosi 490,41 ha i do takiej powierzchni przyznano płatności. Decyzję doręczono Stronie w dniu 26.02.2020 roku.

Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, w którym wskazała, iż nie zgadza się ze zmniejszeniem powierzchni do której przyznano płatność, gdyż zadeklarowany areał odpowiadał powierzchni wskazanej przez ARiMR we wniosku na rok 2018.

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 kwietnia 2020 roku nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z dnia 24 lutego 2020 roku, nr [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wskazał, iż zaskarżona odwołaniem decyzja zakończyła postępowanie, o którym mowa w art. 145 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: kpa). Organ ten podkreślił, iż w wyniku postępowania wznowieniowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wydał decyzję nr [...] z dnia 24.02.2020 roku o uchyleniu w całości decyzji dotychczasowej oraz przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, od której Strona wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu. Podstawą wznowienia postępowania uczyniono fakt wyjścia na jaw nowych okoliczności, istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi I instancji. Areał bowiem części zadeklarowanych działek rolnych był mniejszy od powierzchni uwzględnionej w pierwotnym rozstrzygnięciu administracyjnym, co ustalono na podstawie zaimplementowanej do systemu ZSZiK ortofotomapy. Organ I instancji powziął wiedzę o konkretnych wartościach MKO (maksymalny kwalifikowany obszar - teren uprawniony do płatności) dla spornych działek w dniu 24.06.2019 roku. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż wprowadzenie ortofotomapy do systemu ZSZiK nie powoduje, że pracownik organu ma dostęp do informacji na temat maksymalnego areału ustalonego dla indywidualnie oznaczonej działki ewidencyjnej. Wymaga to bowiem interpretacji tychże danych przez specjalistów z zakresu geodezji, którzy na podstawie zdjęć wprowadzają do systemu konkretne wartości, określane mianem MKO. Ten proce zaś zakończył się dopiero w dniu 24.06.2019 roku a zatem już po dniu wydania pierwszego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Mając na względzie powyższe Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu podzielił stanowisko organu I instancji, że okolicznością nieznaną organowi Agencji, istniejącą w dniu wydania pierwotnej decyzji, która wyszła na jaw po jej wydaniu, był fakt kwalifikowania się spornych działek do płatności na mniejszym areale, aniżeli ten, ustalony w pierwszej decyzji. Fakt ten został ustalony na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w roku 2018, których opracowanie systemowe zakończyło się w roku 2019. Zdjęcia te w sposób jednoznaczny zdaniem Dyrektora wskazują, że części areału, do którego naliczono płatności w roku 2018, nie były wówczas użytkowane rolniczo (tereny trwale wyłączone).

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że okolicznością istniejącą w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia 21.02.2019 roku było kwalifikowanie się spornych działek do płatności na mniejszym areale, aniżeli ustalono to w pierwotnym rozstrzygnięciu. Z kolei w dniu 24.06.2019 roku (po dniu wydania decyzji) organ I instancji powziął wiedzę o wartościach powierzchniowych przyporządkowanych do poszczególnych działek objętych wnioskiem. Nie oznacza to, że w tym dniu wykonano ortofotomapę obrazującą zgłaszany przez Stronę areał, a już z pewnością nie można twierdzić, że w tej dacie pojawiła się okoliczność w postaci kwalifikowania się do płatności mniejszej powierzchni od wartości przyjętych w pierwotnej decyzji. Niewątpliwie powyżej opisana sekwencja zdarzeń prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie kumulatywnie wystąpiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wyjaśnił, z jakich powodów okoliczność będąca podstawą wznowienia postępowania nie była mu znana w dniu wydania pierwotnej decyzji. Otóż w akcie administracyjnym podjętym w trybie nadzwyczajnym wskazano na dzień, w którym takowa informacja była dla organu realnie dostępna. Logiczną konsekwencją powyższego jest to, że uprzednio o spornej okoliczności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie nie posiadał wiedzy. Zasady doświadczenia życiowego – zdaniem organu odwoławczego - prowadzą do konstatacji, że skoro Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu przesłał do organu niższego stopnia stosowne zestawienie, to ujęte tamże informacje są nowymi danymi, uprzednio nieznanymi adresatowi zestawienia.

Organ odwoławczy wyjaśnił również czym jest baza LPIS/G1S. Wskazał, iż stanowi ona jedno z głównych narzędzi jakimi organy Agencji winny się posługiwać w trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków zgodnie z art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a które mają na celu weryfikację zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi przez producentów rolnych we wniosku a m.in. powierzchniami działek zawartych w referencyjnym systemie LPIS i to na podstawie tych ostatnich, jako spełniających wymogi unijne i krajowe, należy kwalifikować powierzchnie do uzyskania płatności. Współczesne metody pomiarów (wyznaczanie wektorowe - zastosowanie systemu LPIS) powierzchni gruntów z zastosowaniem nowoczesnych metod ich lokalizacji oraz cyfrowe metody przetwarzania danych pozwalają coraz dokładniej i skutecznej weryfikować uprawnienia do płatności zgłaszanych przez producentów rolnych, zastępując starsze, nierzadko niedokładne metody pomiarów (opisowe wynikające m.in. z EGiB). Organ wskazał również, iż powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności bezpośrednich, bowiem weryfikacja zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych wykonywana jest w oparciu o system LPIS/GIS, mający swoje prawne umocowanie w przepisach prawa wspólnotowego, regulujących problematykę wspólnej polityki rolnej. PEG ustalany jest na podstawie ortofotomapy, natomiast dane z EGiB są wykorzystywane jedynie w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działki rolnej oraz powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wskazał również, iż nie ma zastrzeżeń do sposobu wyliczenia wysokości poszczególnych płatności. Uzasadnienie organu niższego stopnia w tym zakresie jest – zdaniem organu odwoławczego - jednoznaczne, zawiera odwołanie do przepisów mających zastosowanie do tej kwestii i sporządzone jest jasno i zrozumiale.

Od powyższej decyzji Strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając w niej:

1. Naruszenie art. 8 ust. 1 Ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2018.1312 t.j. z dn. 06.07.2018 r.) oraz art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 roku ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.UE.L.2014.227.69 z dn. 31.07.2014 r.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i akceptację przez organ odwoławczy odstąpienia od innych środków weryfikacji prawidłowości zgłoszonej do wsparcia bezpośredniego powierzchni gruntów rolnych niż tylko oparcie się na tzw. ortofotomapach, gdy tymczasem w odwołaniu z dnia 10 marca 2020 roku A w [...] jednoznacznie wskazała, że grunty zgłoszone do płatności 2018 roku całkowicie pokrywały się z powierzchnią zgłoszoną w roku ubiegłym (2017) niekwestionowanym przez organ, co powinno prowadzić do weryfikacji na podstawie innych metod niż wykaz działek wraz z powierzchniami sporządzony na podstawie aktualizowanych ortofotomap, w szczególności poprzez weryfikację powierzchni zgłoszonych gruntów w terenie - poprzez faktyczną kontrolę;

2. Naruszenie art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 roku ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.UE.L.2014.227.69 z dn. 31.07.2014 r.) poprzez akceptację przez organ odwoławczy pomniejszenia przyznanych A w [...] Jednolitej Płatności Obszarowej na 2018 rok, Płatności za zazielenienie na 2018 rok oraz Płatności redystrybucyjnej na 2018 rok, które to pomniejszenia są skutkiem decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nysie z dnia 24 lutego 2020 roku, gdy tymczasem przyjmując, że w istocie doszło do zawyżenia przyznanej płatności (co skarżący kwestionuje powyżej w zarzucie nr 1), to taka sytuacja nastąpiła na skutek pomyłki organu, a beneficjent nie miał wykryć błędu w zwykłych okolicznościach.

Wskazując na powyżej przedstawione zarzuty, Strona wniosła o:

1. o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy,

2. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j. – dalej: ppsa), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie wydaną po wznowieniu postępowania i uchylającą w całości decyzję z dnia 21.02.2019 r. i przyznającą Stronie płatności na rok 2018 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

W ocenie organów obu instancji w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. pojawiły się nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Przyczyną wznowienia postępowania było pozyskanie w dniu 24.06.2019 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie informacji świadczącej o zawyżeniu przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do płatności. Na podstawie wykazu działek ewidencyjnych przekazanych Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Nysie przez Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR ustalono, że powierzchnia określona w oparciu o ortofotomapy wykonane w 2018 r., stanowi istniejącą i nieznaną organowi w dniu wydania decyzji okoliczność potwierdzającą nieprawidłową deklarację strony. Na podstawie zaimplementowanej do systemu ZSZiK ortofotomapy ustalono, że areał części zadeklarowanych przez Stronę działek rolnych był mniejszy od powierzchni uwzględnionej w pierwotnym rozstrzygnięciu administracyjnym.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych, uregulowana w art. 16 kpa. Jest ona związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych, stanowiącą element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Wskazana zasada gwarantuje pewność obrotu prawnego oraz stabilność skutków prawnych aktów organów administracji publicznej. Ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Granice te z kolei wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą o jakiej mowa w art. 145 § 1 kpa. Organ wznawiając postępowanie zakończone decyzją ostateczną winien ustalić i wykazać, czy zaszła przesłanka wznowieniowa określona w tym przepisie, oraz czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odmienna, przy uwzględnieniu dyspozycji art. 146 kpa.

W niniejszej sprawie jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jako nową, istotną okoliczność nieznaną organowi, która wyszła na jaw po wydaniu decyzji ostatecznej, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu podzielając stanowisko organu I instancji, wskazał zmniejszenie maksymalnego kwalifikowanego obszaru spornych działek, co zdaniem Dyrektora ustalono na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w roku 2018, których opracowanie systemowe zakończyło się w roku 2019 i organ I instancji dowiedział się o tym dniu 24.06.2019 r.

W ocenie Sądu, wskazana okoliczność mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a więc byłaby okolicznością istotną, jednak dla zastosowania trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej konieczne było wykazanie, że okoliczności te były okolicznościami nowymi, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nieznanymi organowi wydającemu decyzję w dniu 21 lutego 2019 r.

Jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji, zdjęcia lotnicze, zostały wykonane w 2018 r., a zatem przed wydaniem decyzji z 21 lutego 2019 r., jednak nie sprecyzowano kiedy dokładnie zostały wykonane i poza stwierdzeniem tego faktu w obu decyzjach, brak jest dowodów pozwalających to zweryfikować. Uwaga ta dotyczy również wskazywanej przez Dyrektora daty, w której organ I instancji dowiedział się o nowych wartościach MKO dla spornych działek, co wg twierdzeń organu miało miejsce w dniu 24.06.2019 r.

Obowiązkiem organów było wykazanie, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR Nysie w dacie wydania decyzji ostatecznej nie dysponował przedmiotowymi danymi oraz wykazanie kiedy je uzyskał. Wykazanie tych okoliczności nie może sprowadzać się tylko do twierdzeń zawartych w decyzjach obu instancji, musi być poparte stosownymi dowodami, które można zweryfikować.

Z decyzji organu I instancji wynika, że organ otrzymał w dniu 24 czerwca 2019 r. wykaz działek ewidencyjnych w przypadku których stwierdzono przypadki zmniejszenia powierzchni MKO. W aktach brak jest jednak takiego wykazu. Z kolei organ II instancji wskazuje tylko, że organ I instancji powziął wiedzę o nowych wartościach MKO dla spornych działek w dniu 24.06.2019 r. Wyjaśnia wprawdzie przy tym, że wprowadzenie ortofotomapy do systemu ZSZiK nie powoduje, iż pracownik organu ma dostęp do informacji na temat maksymalnego areału ustalonego dla indywidualnie oznaczonej działki ewidencyjnej. Wymaga to bowiem interpretacji danych wynikających z ortofotomapy przez specjalistów z zakresu geodezji, którzy na podstawie zdjęć wprowadzają do systemu konkretne wartości, określane mianem MKO. Ten proces zakończył się dopiero w dniu 24.06.2019 r. i dopiero wówczas organ I instancji uzyskał wiedzę o nowych powierzchniach MKO.

Twierdzenia te jednak znowu nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami, które pozwalałyby je zweryfikować. W aktach sprawy brak jest dowodów, na podstawie których ustalenia w tym zakresie zostały dokonane. Okoliczność czy i kiedy organ uzyskał dostęp do danych wynikających z dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomap bazujących na zdjęciach lotniczych z 2018 r. i powierzchni MKO opracowanej na tej podstawie ma istotne znaczenie dla oceny, czy w rozpatrywanej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane organowi w dacie wydania decyzji.

Podkreślić przy tym należy, że nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z materiałów (dowodów), którymi organ dysponuje, a nie zapoznał się z nią, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Nie jest to bowiem okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję.

Zatem wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymaga wykazania, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że organ nie tylko powinien wskazać takie okoliczności, ale również poprzeć je stosownymi dowodami, które pozwolą na weryfikację stanowiska organów.

Zauważyć przy tym należy, że jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organy zostały wyposażone przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, a zatem mają nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 595/14, zwrócił uwagę, że nie można podzielić zapatrywania, iż zawinione bądź niezawinione powody braku wiedzy o okolicznościach faktycznych lub dowodach w dniu wydania decyzji, nie mogą uniemożliwić późniejszego ich wykorzystania w trybie wznowieniowym. Zdaniem NSA nie jest tak, iż organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, może w razie oczywiście zawinionego braku wykorzystania ich w postępowaniu administracyjnym (tj. po prostu braku jakiegokolwiek sprawdzenia, co się w rzeczonej bazie teleinformatycznej znajduje), zawsze zasłaniać się prawem do wznowienia postępowania, bowiem w jego ocenie wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane mu w chwili wydawania decyzji, zaś nieistotne są powody braku wiedzy w tym zakresie. Takie wnioskowanie zakłócałoby stabilność decyzji administracyjnych i w sposób nieuprawniony modyfikowało ciężar dowodowy spoczywający na organach. Istotne zatem w konkretnej sprawie jest czy organ w dacie wydawania decyzji w postępowaniu zwykłym korzystał z tego rejestru i jakie aktualne dane system zawierał. Od wyniku ustaleń w tym zakresie zależy bowiem dopuszczalność wznowienia postępowania, warunkowana, gdy chodzi o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wiedzą organu o dowodach lub okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże mu nieznanych. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela.

W aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie kiedy zdjęcia lotnicze wykonane w 2018 r. znalazły odzwierciedlenie w bazie LPIS/GIS, z jaką datą trafiły do systemu, czy były dostępne przed wydaniem decyzji, co do której postępowanie zostało wznowione. Nadto, w jakiej dacie zdjęcia dotyczące spornych działek zostały wykonane i przy uwzględnieniu daty wykonania zdjęć - czy organ mógł pozyskać o nich wiedzę we wcześniejszym terminie i dysponować nią na datę wydania decyzji z 28 stycznia 2019 r.

Ustalenia w tym zakresie poparte stosownymi dowodami są, w ocenie Sądu, niezbędne do tego aby móc ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania i ziszczenia się przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a w konsekwencji aby skontrolować wydane po wznowieniu postępowania decyzje uchylające decyzje ostateczną.

Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa, albowiem organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie wskazana przyczyna wznowienia (art. 149 § 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa), nie zebrał w sprawie materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na przyjęcie, że istniała podstawa do wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a w konsekwencji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, z przekroczeniem granic swobodnej jej oceny. Brak jednoznacznych ustaleń co do przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, skutkuje także naruszeniem art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, mogącym mieć istotny mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a dalsze działania organu uznać należy wobec tego jako co najmniej przedwczesne.

Podkreślić jednocześnie należy, że przeprowadzenie prawidłowego postępowania na tym etapie, pozwoli dopiero rozważyć skutki wystąpienia przesłanek wznowieniowych. W związku z tym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe uwagi. Przeprowadzi postępowanie w zakresie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przedstawi wynik w uzasadnieniu decyzji. W przypadku wykazania, że zachodzi przesłanka wznowienia, rozważy jej skutki dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r.; poz. 265).