Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 11/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 1 (1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. W. - wspólnika E. s.c. R. W. i P. S. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 9/06 w sprawie ze skargi R. W. - wspólnika E. s.c. R. W. i P. S. w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. W. - wspólnika E. s.c. R. W. i P. S. w T. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

W objętym skargą kasacyjną wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 9/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił następująco przedstawiony stan sprawy.

R. W. wspólnik Spółki Cywilnej E. R. W., P. S. z siedzibą w T. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 14.000 zł.

W dniu [...] stycznia 2005 r. w miejscowości G. K. k/S. na drodze krajowej nr 1 został zatrzymany do kontroli samochód marki A. o nr rej. [...] należący do skarżącego. Pojazdem tym przewożone były odpady z folii i taśm oraz kartony z W. oraz ze S. do C. Kierowca tego pojazdu D. S. nie okazał do kontroli ani wypisu z licencji, ani wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, nie posiadał także karty opłaty drogowej, a kontrolowany pojazd nie był wyposażony w tachograf. Kierowca przesłuchany przez inspektorów transportu drogowego w charakterze świadka zeznał, że jest zatrudniony w Spółce Cywilnej E. W. R., S. P. z siedzibą w T. jako kierowca na podstawie umowy zlecenia. Spółka ta zajmuje się obrotem odpadami typu folie i makulatura. Przewożone w pojeździe kartony, folie i taśmy zostaną sprasowane, a następnie sprzedane. Nie posiada karty opłaty drogowej, gdyż jego szef twierdzi, że przy przewozach na potrzeby własne opłata drogowa nie jest wymagana.

Na wezwanie organu skarżący złożył żądane dokumenty, w tym między innymi, umowy zlecenia zawierane z kierowcą D. S. w okresie od [...] grudnia 2004 r. do [...] lutego 2005 r. oraz wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne z datą wystawienia [...] luty 2005 r., tj. po dniu kontroli.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. W. i P. S. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą E. Spółka Cywilna karę pieniężną w łącznej wysokości 14.000 zł, w tym:

- karę pieniężną 8.000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaświadczenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne zostało wydane po dacie kontroli, a kontrolowany przejazd nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym, gdyż kierowca kontrolowanego pojazdu był zatrudniony na podstawie umowy cywilno-prawnej, a nie umowy o pracę);

- karę pieniężną 3.000 zł na podstawie lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- karę pieniężną 3.000 zł na podstawie lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego.

R. W. wniósł odwołanie od decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie oznaczenia adresata decyzji, orzekając, że jest nim R. W., P. S. "E." Spółka Cywilna, w pozostałym zakresie natomiast utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż podmiotem w tej sprawie jest R. W., P. S. "E." S.C. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że w chwili kontroli strona wykonywała transport drogowy bez stosownej licencji. Przejazd w dniu kontroli nie spełniał natomiast wymagań przewozu na potrzeby własne, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, gdyż kierowca D. S. nie był pracownikiem strony, dlatego zakwalifikowanie tego przewozu jako transportu drogowego było prawidłowe. Zgodnie z kolei z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie okazał jednak w czasie kontroli żadnej karty opłaty drogowej, pomimo że przejazd wykonywany był po drodze krajowej nr 1, a dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekraczała 3,5 tony. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał w związku z tym, że nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu przez organ I instancji było też prawidłowe. Odnośnie natomiast kary pieniężnej za brak zainstalowanego w pojeździe tachografu organ wskazał, że wszystkie pojazdy określone w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym muszą mieć zainstalowany tachograf. Poruszanie się pojazdem bez tachografu było możliwe tylko do czasu uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Kontrolowany pojazd marki A. nie miał zainstalowanego urządzenia rejestrującego, a argumenty strony wskazujące na nieznajomość oficjalnych regulacji prawnych odnoszących się do transportu drogowego oraz powoływanie się na fakt wykonywania transportu drogowego na nieznacznych odległościach nie mogły być podstawą zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż żaden przepis prawa nie łączy z tymi okolicznościami możliwości anulowania lub obniżenia nałożonej kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę R. W.

Odnosząc się do użytego w przepisie art. 4 pkt 4a ustawy o transporcie drogowym terminu "jego pracowników", Sąd I instancji wskazał, iż jest on jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych obligujących do zastosowania innej niż gramatyczna wykładnia przepisów. Odwoływanie się do definicji "pracownika" przewidzianej na potrzeby innych przepisów jest w tym określonym stanie faktycznym i prawnym niezasadne. Zdaniem Sądu I instancji, z przywołanej wyżej regulacji nie można wywodzić tak daleko idących wniosków, że kierowca wykonujący czynności na podstawie umowy, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego byłby pracownikiem, czy też można by uznać go za pracownika skarżącego nawet w rozumieniu potocznym.

Ustawa o transporcie drogowym, używając terminu "pracownik", nie definiuje tego pojęcia specyficznie dla tej gałęzi prawa i z tego powodu należało się oprzeć na legalnej definicji tego pojęcia. Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie pracy pracownikiem jest osobą zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym zatrudnienie kierowcy na podstawie umowy cywilnoprawnej nie pozwala na przyjęcie, iż był on pracownikiem skarżącego, a kontrolowany przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne.

Za chybione uznał WSA powoływanie się przez skarżącego w niniejszej sprawie na orzecznictwo ETS odnoszące się do interpretacji przepisów unijnych dotyczących swobodnego przepływu osób oraz swobodnego przepływu pracowników na terytorium Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu I instancji tak precyzyjne określenie w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym warunków, jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne, miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje przewóz nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności, nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom, gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. W zaistniałym stanie faktycznym, zdaniem WSA, organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, że wspólnicy spółki E. nie wykonywali w chwili kontroli przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinni posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1.1. do tej ustawy.

Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005 r. kierowca D. S. nie posiadał karty opłaty drogowej. Dowód uiszczenia należnej opłaty drogowej nie został przedstawiony przez stronę także w terminie późniejszym. Okoliczności podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze nie dają natomiast podstaw do stwierdzenia, że był on zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej istnieje bowiem niezależnie od długości odcinka drogi krajowej, po którym odbywa się przejazd. W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo więc nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na podstawie lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zgodnie z kolei z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Kontrolowany pojazd nie należał do kategorii pojazdów wyłączonych z obowiązku posiadania tachografu. Nie był to bowiem zdaniem WSA specjalistyczny pojazd przeznaczony do wykonywania usług oczyszczania, a ponadto działalność w zakresie zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne, na prowadzenie której posiada zezwolenie Spółka Cywilna E., nie jest działalnością w zakresie "usług oczyszczania". Z wpisu w dowodzie rejestracyjnym wynika, iż kontrolowany pojazd to samochód ciężarowy uniwersalny o dopuszczalnej masie całkowitej 5,95 tony. Zdaniem Sądu I instancji, organ administracji prawidłowo więc nałożył także karę pieniężną w wysokości 3.000 zł na podstawie lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym − za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R. W. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., zmianę zaskarżonego orzeczenia i uwzględnienie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi Sądu I instancji skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 22 § 11 Kodeksu pracy przez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie niniejszej, a polegające na odrzuceniu a limine twierdzeń skarżącego, że kierujący w dniu [...] stycznia 2005 r. pojazdem skarżącego nr [...] był jego pracownikiem, gdyż świadczył pracę tylko formalnie na podstawie umowy zlecenia, gdy w istocie była to umowa o pracę zgodnie z k.p. (nosząca wszelkie cechy stosunku pracy i umowy o pracę),

- art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA, że przewóz na potrzeby własne musi być realizowany tylko z udziałem pracownika w myśl k.p. – nie zaś osoby zatrudnionej np. na podstawie umowy zlecenia o cechach jak stosunek pracy (będącej w istocie umową o pracę z art. 22 k.p.),

- art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach przez niewłaściwe jego zastosowanie w tej sprawie, a polegające na pominięciu faktu, że przewóz skarżącego w dacie jak wyżej obejmował przewóz odpadów komunalnych i również z tego faktu – jako że stosują się do niego przepisy ww. ustawy dot. niezarobkowego przewozu drogowego – brak było wymogu licencji, opłaty, tachografu u skarżącego,

- art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców przez pominięcie jego postanowień, które stanowią, iż usługi oczyszczania wyłączone są z obowiązku posiadania w pojazdach tachografów, a pojazd skarżącego taką usługę w dniu [...] stycznia 2005 r. wykonywał.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, iż przedmiotowy przewóz był przewozem na potrzeby własne. Spełnione zostały wszystkie przesłanki art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. D. S. mimo umowy zlecenia świadczył w istocie pracę na rzecz spółki. Sąd I instancji pominął fakt, że zgodnie z Kodeksem pracy to nie nazwa umowy, ale jej faktyczna realizacja świadczą o tym, jaką umowę strony w istocie zawarły. Zgodnie z art. 22 § 11 Kodeksu pracy nazwanie umowy przez strony "umową zlecenia" nie stanowi przeszkody do jej zakwalifikowania jako umowy o pracę (por. wyrok SN z 11 września 1997 r., II UKN 232/97). W konsekwencji "E." S. C. nie musiała w dniu [...] stycznia 2005 r. posiadać licencji ani opłaty drogowej.

Strona skarżąca podniosła ponadto, iż spółka zajmuje się pozyskiwaniem odpadów i ich dalszym wykorzystaniem. W dniu kontroli pojazdem przewożone były odpady komunalne. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców, pojazdy wykorzystywane do oczyszczania z odpadów zwolnione są z obowiązku posiadanie tachografu.

Organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu z niżej podanych przyczyn.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (a więc nie w całokształcie sprawy), biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie występowała nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznaczało, że należało zająć się ustosunkowaniem do zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej.

Z zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika waga znaczenia właściwego formułowania zarzutów przez kasatora. Ma on bowiem wpływ na skuteczność dążenia mającego na celu podważenie wyroku będącego przedmiotem zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnej konkretyzacji zarzutów, domysłów na jakiej podstawie została oparta skarga kasacyjna, jakich przepisów dotyczą jej zarzuty oraz ich uzasadnienie. Wskazanie przez kasatora zarzutu naruszenia tylko określonego przepisu prawa oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać naruszeń prawa na tle innych jeszcze przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może stawiać hipotez co do kierunków zaskarżenia i sanować braków w zakresie ujęcia treści skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna winna być skonstruowana tak, aby nie stwarzała problemów interpretacyjnych (por. np. wyroki NSA z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, Lex nr 201531; postanowienie NSA z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 140/06; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, Lex nr 487517 i wiele innych).

Zagadnieniem pierwszoplanowym w ujęciu skargi kasacyjnej, któremu ten środek zaskarżenia poświecił najwięcej miejsca w krytyce wyroku Sądu I instancji, była kwestia spełnienia przez kierującego pojazdem w dniu kontroli kryterium "pracownika" w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, jako warunku prowadzenia niezarobkowego przewozu drogowego − przewozu na potrzeby własne.

W ocenie kasatora, wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, skoro zaakceptował przez rozstrzygające w sprawie organy przyjęcie, że kierujący pojazdem nie był pracownikiem w świetle powołanego wyżej przepisu.

Według skargi kasacyjnej nie można było bowiem poprzestać na oparciu się na fakcie, iż kierujący pojazdem zawarł formalnie umowę zlecenia, a należało ustalić − wobec treści art. 22 § 11 Kodeksu pracy, iż ta umowa była w istocie umową o pracę. Tak wyrażone dążenia oznaczają, iż skarga kasacyjna w rzeczywistości zmierzała do podważenia prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dokonywanego przez rozstrzygające w sprawie organy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji.

Kwestia zaś prawidłowości w dokonywaniu ustaleń stanu faktycznego co do wystąpienia w sprawie określonych przesłanek (oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie) należy do problemów, które należy podnosić w ramach podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a nie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Nie można powołując się na podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., osiągnąć tego celu (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 507/05, Lex nr 187513; wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt FSK 568/04, ONSAiWSA 2005/4/67 i wyrok NSA z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt 548/04, Lex nr 147685).

Przedmiotowa skarga kasacyjna poprzestała natomiast na zgłoszeniu zarzutów wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Niezależnie od tej konstatacji podnieść trzeba, iż w dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie odmawiał skuteczności zarzutom konstruowanym na tle naruszenia art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym (zaistnienia przesłanki kierowania pojazdem przez "pracownika"), w sytuacji gdy skarżący przedsiębiorca nie wykazał się zawarciem umowy o pracę w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy (por. wyrok np. NSA z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 1701/06; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1655/06 i wiele innych).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ten niewątpliwie rygorystyczny kierunek orzecznictwa uznać należy za trafny, skoro to rzeczą przedsiębiorcy jest zadbanie o takie ukształtowanie umowy zawieranej z kierowcą, któremu powierzono wykonywanie w ramach przedsiębiorstwa przejazdów, licząc na skorzystanie z dobrodziejstw związanych z niezarobkowym przewozem drogowym − przewozem na potrzeby własne wg definicji zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym − aby jej treść (w tym również jej nazwa) wprost i bez potrzeby przeprowadzania dedukcji dawała podstawy do przyjęcia przez organy uprawnione do kontroli drogowej, iż jest to umowa o pracę. Organy uprawnione do przeprowadzania kontroli drogowej nie są bowiem wyspecjalizowane i przygotowane w zakresie dokonywania ustaleń na gruncie art. 22 § 11 Kodeksu pracy i nie mogą w tym zakresie wkraczać w kompetencje sądów pracy.

Zauważyć przy tym trzeba, że uregulowanie zawarte w art. 22 § 11 Kodeksu pracy zostało stworzone w interesie prawnym pracownika (co daje mu podstawę do występowania ze stosownym powództwem w myśl art. 189 k.p.c. do sądu pracy), a nie podmiotu zatrudniającego pracownika.

W zakresie formy zatrudnienia kierowcy, przedsiębiorca ma możliwość wyboru − z uwzględnieniem jednak łączących się z tym wyborem zawsze (a nie w zależności od potrzeby) wszelkich konsekwencji.

Użycie w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym terminu "pracownik" − w odróżnieniu od innych przepisów tej ustawy posługujących się zwrotami "zatrudnienie" w odniesieniu do kierowcy (np. art. 5 ust. 3 pkt 4, art. 6 ust. 2, art. 39a ust. 1) należy uznać za celowe podkreślenie, a nie przypadek.

To bowiem właśnie w przypadku zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy (wobec wszelkich konsekwencji jakie się z jej zawarciem łączą) nie zachodzi groźba wykorzystywania dobrodziejstw związanych z instytucją niezarobkowego przewozu drogowego − przewozu na potrzeby własne przez osoby do tego nieuprawnione (obchodzenia rygorów łączących się z wykonywaniem transportu drogowego w ujęciu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym).

Dodać też wypada, że konstrukcja umowy o pracę może zapewnić jej dostosowanie do potrzeb także mniejszych przedsiębiorców i stąd konieczność zawierania na gruncie art. 4 pkt 4 lit. a) umowy o pracę nie może być odbierana jako dyskryminująca tego rodzaju uczestników obrotu gospodarczego w stosunku do dużych firm.

Kolejny zarzut − sformułowany w trzecim akapicie petitum skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia "art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach przez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie, a polegające na pominięciu faktu, że przewóz skarżącego w dacie jak wyżej obejmował przewóz odpadów komunalnych i również z tego faktu − jako że stosują się do niego przepisy ww. ustawy dotyczącej niezarobkowego przewozu drogowego − brak było wymogu licencji, opłaty, tachografu u skarżącego".

Tak ujęty zarzut nie może być podstawą podważenia zaskarżonego wyroku. Art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. reguluje jedną z grup odpadów niebezpiecznych. Wobec treści tego przepisu przesłanki postawienia zarzutu jego naruszenia są niejasne. Zauważyć też należy, że skarga kasacyjna nie zawiera wywodów na gruncie definicji odpadów komunalnych (art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy o odpadach − który to przepis nota bene nie został objęty zarzutem skargi kasacyjnej) i na tym tle przekonujących, że w konkretnej sprawie wystąpił przewóz "odpadów komunalnych".

W obszarze oznaczonym treścią omawianego akapitu petitum skargi kasacyjnej kasator nie skonkretyzował też żadnych przepisów, podnosząc kwestię braku "wymogu licencji, opłaty i tachografu u skarżącego". Nie jest zaś (jak to już wcześniej zasygnalizowano) rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzowanie zarzutów − wprowadzanie korekt do ich ujęcia przez kasatora, czy też dokonywanie uzupełnień w formułowaniu zarzutów bądź też generalnie domyślanie się jakie były intencje kasatora.

Zagadnienie braku wymogu posiadania na gruncie niniejszej sprawy tachografu poruszone zostało jeszcze w treści odrębnego zarzutu zawartego w czwartym akapicie petitum skargi kasacyjnej, poprzez postawienie zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 w związku z art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.), dalej ustawa o czasie pracy kierowców. Według kasatora należy bowiem uwzględnić, że pojazd skarżącego wykonywał "usługi oczyszczania".

Odnosząc się do tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji wskazujące na potrzebę odróżnienia działalności, na której wykonywanie powołał się skarżący, tj. w zakresie udzielonego zezwolenia na "zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie" niektórych odpadów innych niż niebezpieczne od "usług oczyszczania", o jakich mowa jest w art. 5 pkt 6 ustawy o czasie pracy kierowców.

W tym ostatnim przypadku akcent położony jest bowiem na samą kwestię "oczyszczania" określonego miejsca w ścisłym tego słowa znaczeniu, która ma pierwszoplanowe znaczenie przy tego rodzaju usługach. Usługi "oczyszczania" relatywizowane winny być do ich wykonywania w ograniczonym obszarze poruszania się wyspecjalizowanych do tego celu pojazdów, co uzasadnia w takim przypadku brak potrzeby wprowadzania wymogu instalacji miernika czasu pracy kierowców w postaci tachografu, skoro niebezpieczeństwo przekroczenia dozwolonych norm czasu pracy kierowców jest wtedy znikome.

Reasumując, w świetle sformułowanych przez skargę kasacyjną zarzutów nie można było podważyć wyroku Sądu I instancji.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a., a co do kosztów postępowania kasacyjnego w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a w związku z §14 ust. 2 pkt 2 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).