Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 691/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a § 9,art. 89,art. 67 § 2 pkt 8,art. 91
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8 i art. 124 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 04 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej należności z zajęcia innej wierzytelności pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2019 r. [...] z o.o. w [...] wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] maja 2019 r. nr [...] określające dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej należności na kwotę [...]zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle stanu faktycznego sprawy, w której w Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec [...] Spółki z o.o. w [...], na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami za zwłokę za poszczególne miesiące od czerwca do listopada 20-18 r. Zawiadomieniami z [...] października, [...] i [...] listopada 2018 r. oraz [...] i [...] stycznia 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanej spółce [...] od skarżącej. Odpisy ww. zawiadomień o zajęciu doręczono skarżącej odpowiednio w dniach: [...] października 2018 r. (2 zajęcia z [...] października 2018 r.), [...] listopada 2018 r., [...] grudnia 2018 r. oraz [...] lutego 2019 r. (zajęcia z [...] i [...] stycznia 2019 r.). W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia Zakład pismami z [...] października, [...] listopada, [...] grudnia 2018 r. oraz z [...] stycznia 2019 r. poinformował, że uznaje ww. zajęcia w całości i wszelkie zobowiązania będzie przekazywał organowi egzekucyjnemu zgodnie z ich treścią. Realizując ww. zajęcia skarżąca przekazała łącznie na rachunek organu egzekucyjnego [...] zł.

W dniu [...] lutego 2019 r. organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 71a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przeprowadzenie kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego u dłużnika zajętej wierzytelności. Przeprowadzoną [...] kwietnia 2019 r. kontrolę zakończono sporządzonym przy udziale prezesa skarżącej J. G. protokołem, w którym - na podstawie przekazanych przez organ egzekucyjny informacji oraz oświadczenia dłużnika zajętej wierzytelności – stwierdzono, że brak realizacji zajęcia spowodowany był brakiem wpływów środków finansowych od kontrahentów skarżącej, a także sezonowością produkcji. Ponadto prezes oświadczył, że będzie realizował zobowiązania wobec spółki [...] od końca kwietnia 2019 r. W protokole wskazano również, że kontrolowanego poinformowano o możliwości złożenia wyjaśnień, co do ustaleń zawartych w protokole, w terminie 14 dni od daty jego doręczenia.

Organ egzekucyjny stwierdził, że skarżąca w okresie od 30 kwietnia do [...] maja 2019 r. nie wpłaciła żadnej kwoty i mając na uwadze ustalenia zawarte w ww. protokole, postanowieniem z [...] maja 2019 r. - wydanym na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. - uznał, że [...] nie dopełnił obowiązku wynikającego z ww. zajęć i na dzień wydania postanowienia nie przekazał organowi egzekucyjnemu na dzień wydania postanowienia należności w łącznej kwocie [...]zł (należność główna - [...] zł, należne odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania postanowienia - [...] zł). Na podstawie [...] organ ustalił, że [...] posiada wierzytelność wobec [...] na kwotę znacznie przewyższającą sumę przekazaną przez dłużnika zajętej wierzytelności, zaś kwota nieprzekazanej należności wynika ze stosunków łączących [...] oraz [...]

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, podnosząc zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 71a § 9, art. 71 b i art. 91 u.p.e.a. Wśród zarzutów znalazł się zarzut skierowania ww. postanowienia do niewłaściwego podmiotu, gdyż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności przysługującej zobowiązanej spółce od [...] Sp. z o.o. Sp. k., natomiast postanowienie określające dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej należności zostało wydane wobec [...] Sp. z o.o. Nadto skarżąca podkreśliła, że nie zna zebranego w sprawie materiału dowodowego, gdyż nie została z nim zapoznana. Zarzuciła organowi egzekucyjnemu, że nie zbadał wymagalności zajętych wierzytelności, a tymczasem [...] kwietnia 2019 r. skarżąca zwarła z [...] porozumienie regulujące terminy płatności wierzytelności z powodu pokrywania się wyrobów pleśnią. Zaznaczyła, że zawarcie porozumienia czyni faktury niewymagalnymi, a nieusunięci wad wiązać się będzie z koniecznością wystawienia faktur korygujących. Do zażalenia spółka dołączyła kopie potwierdzeń wpłat (po [...] zł) dokonanych [...] i [...] maja 2019 r. oraz kopie ww. porozumienia.

Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. organ egzekucyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu [...] maja 2019 r., wskazując że w uzasadnieniu postanowienia podał nazwę spółki [...] Sp. z o.o. Sp. k., a powinno być [...] Sp. z o.o. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego przez skarżącą zażalenia.

Dyrektor I[...]S, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z [...] maja 2019 r., utrzymał je w mocy, stwierdzając spełnienie przesłanek z art. 71a § 9 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia prawa majątkowego, zgodnie z postanowieniami art. 89 u.p.e.a. Zawiadomienia o zajęciu zawierały stosowne pouczenia. Organ egzekucyjny, zajmując wierzytelność, wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego. Zajęcie dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia (art. 89 § 2 u.p.e.a.), zatem ustawodawca nie ograniczył stosowania zajęcia wyłącznie do wierzytelności, które można zindywidualizować w chwili dokonywania zajęcia. Podkreślił, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylił się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności.

Odnosząc się do zarzutu skierowania skarżonego postanowienia do niewłaściwego podmiotu organ nadzoru wskazał, że w sentencji rozstrzygnięcia został określony dłużnik zajętej wierzytelności, tj. [...] Sp. z o.o. w [...] i do tego podmiotu wysłano ww. orzeczenie. Również w zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności prawidłowo oznaczono dłużnika zajętej wierzytelności i prawidłowo je doręczono. Organ wyjaśnił nadto, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady, nie znajduje zastosowania określona w art. 10 K.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Zwrócił uwagę na nieprecyzyjność zarzutów naruszenia art. 77 i art. 80 K.p.a. Podkreślił, że od [...] kwietnia do [...] maja 2019 r. organ egzekucyjny nie uzyskał żadnych środków pieniężnych, zaś prezes skarżącej jako powód braku realizowania zajęcia wskazał brak wpływów środków finansowych od kontrahentów, a także sezonowość produkcji. Kontrola nie wykazała zatem, że wierzytelności przypadające od skarżącej stały się z jakiegoś powodu niewymagalne. Organ nadzoru wyjaśnił również, że skarżąca we wszystkich odpowiedziach kierowanych do organu egzekucyjnego uznawała zajęcia (bez ograniczenia zajętej kwoty), wskazując że wszelkie zobowiązania będzie przekazywać organowi egzekucyjnemu zgodnie z treścią zajęcia. Nie informowała o przeszkodach w realizacji zajęć wierzytelności, w tym o zawarciu porozumienia dotyczącego terminów płatności, ujawniając je dopiero w zażaleniu.

Opisanemu wyżej postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie:

1. art. 71a § 9 u.p.e.a przez jego bezpodstawne zastosowanie,

2. art. 8 K.p.a. przez działanie naruszające zasadę zaufania do organów państwa,

3. art. 124 § 3 K.p.a. przez wydanie postanowienia, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego, dającego podstawy prawne do jego wydania,

4. art. 7 K.p.a. przez niewłaściwą interpretację stanu faktycznego.

Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę spółka wskazała, że wydane postanowienia nie zawierają żadnych ustaleń faktycznych, z których wynikałoby jednoznacznie, iż bezpodstawne uchyla się od przekazywania zajętych kwot. Podkreśliła, że po otrzymaniu zawiadomień o zajęciu nie próbowała w żaden sposób ich negować, potwierdzając ich istnienie i zobowiązując się do przekazywania kwot do wysokości zajęć i wartości wierzytelności pomiędzy firmami - trzeciodłużnik świadomie potwierdził istnienie wierzytelności i nie kwestionował zajęć. Natomiast organ egzekucyjny nie wskazał faktów potwierdzających bezpodstawne uchylanie się dłużnika oraz nie przytoczył żadnych dowodów. Spółka zauważyła, że realizowana jest kolejność wpłat wynikająca z zawartego z dłużnikiem porozumienia, co organ nadzoru całkowicie pominął, a co jest dowodem na to, iż w momencie gdy wpłaty uzyskały status wymagalnych natychmiast zostają przekazane na rachunek wskazany w zajęciu. Zdaniem skarżącej trudno oczekiwać, aby przekazywane były kwoty w sytuacji, gdy nie posiadają one statusu wymagalności. Zdaniem spółki uznanie błąd w postanowieniu organu egzekucyjnego za omyłkę pisarską, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności. Ponadto według strony z niezrozumiałych powodów organ nadzoru odnosi się do należności przedawnionych, co oznacza, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie dotyczy innego stanu faktycznego niż ten, z który dotyczy analizowanej sprawy. Zdaniem [...] dane zawarte w [...] są niewystarczające, aby na ich podstawie stwierdzić, że ktoś uchyla się od przekazania kwot, gdyż [...] nie zawiera informacji o wymagalności wykazanych w nim faktur. Skarżąca podkreśliła, że porozumienie dotyczące terminów płatności na bieżąco jest realizowane, a powodem jego zawarcia (czyni wystawione faktury niewymagalnymi), było pokrywanie się wyrobów po kilkutygodniowym przechowywaniu warstwą pleśni. W sytuacji nie usunięcia ww. wad nastąpiłby zwrot towarów, co wiązało by się z koniecznością wystawienia faktur korygujących. W związku z tym skarżąca przekazuje środki w takiej wysokości w jakiej kwoty te stają się wymagalne i na dzień [...] lipca 2019 r. przekazana została kwota [...]zł, co jest nawet kwotą wyższą niż ta, która wykazana została w podpisanym pomiędzy podmiotami porozumieniu.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor I[...]S wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty należności.

Na wstępie odnotowania wymaga, że w myśl art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga zatem stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z cytowanego wyżej przepisu. Pierwszym z nich jest zajęcie wierzytelności i bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na wskazane przez organ egzekucyjny konto (por. wyrok NSA z 20 października 2016 r., II FSK 2831/14 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Bezsporna w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność zajęcia wierzytelności u strony skarżącej, jako trzeciodłużnika. Zawiadomieniami z [...] października, [...] i [...] listopada 2018 r., [...] i [...] stycznia 2019 r. organ egzekucyjny dokonał bowiem skutecznego zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność spółki [...] (zobowiązany) należną tej spółce od [...] (dłużnik zajętej wierzytelności), zgodnie z postanowieniami art. 89 u.p.e.a. Zawiadomienia o zajęciu zawierały, stosownie do treści art. 67 § 2 pkt 8 u.p.e.a., pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca pismami z [...] października, [...] listopada i [...] grudnia 2018 r. oraz z [...] stycznia 2019 r. uznała zajętą wierzytelność w całości i poinformowała, że wszelkie zobowiązania będzie przekazywać organowi egzekucyjnemu zgodnie z treścią zajęcia. Skarżąca uznała zajętą wierzytelność do łącznej kwoty [...]zł. Bezsporna jest także okoliczność nieprzekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, co doprowadziło do przeprowadzenia w skarżącej spółce kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

Należy podkreślić, że celem przeprowadzonych czynności kontrolnych było ustalenie przyczyn braku realizacji zajęcia wierzytelności, a zwłaszcza bezpodstawność takiego działania. Wprowadzenie przesłanki przeprowadzenia kontroli przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty miało na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość wysokości nieprzekazanej kwoty oraz przesłanki uchylania się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Organ, prowadząc postępowanie w omawianym przedmiocie, jest bowiem zobligowany do ustalenia czy dłużnik rzeczywiście jest zobowiązany do zapłaty określonej kwoty na rzecz zobowiązanego. Nie ma bowiem podstaw do żądania od dłużnika w tym trybie długu, który nie istnieje, jak również takiego, którego charakter jest sporny (zob. wyrok WSA w [...] z [...] stycznia 2011 r., I SA/Gl [...]).

Zważyć przy tym trzeba, że obowiązujące przepisy wielokrotnie dają dłużnikowi możliwość wypowiadania się co do istnienia i ewentualnie spornego charakteru zajętej wierzytelności. Taka możliwość pojawiła się po raz pierwszy w momencie doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, kiedy uznał zajęcia (bez ograniczenia zajętej kwoty) i zobowiązał się je przekazywać organowi egzekucyjnemu, zgodnie z treścią zajęcia. Ponadto uruchomienie procesu kontroli umożliwiło aktywny udział skarżącej w tym postępowaniu kontrolnym, z czego spółka skorzystała albowiem prezes jej zarządu (odpowiedzialny za realizację ww. zajęć) złożył do protokołu oświadczenie, że [...] będzie realizował zobowiązania wobec [...] od końca kwietnia 2019 r., wyjaśniając jednocześnie, że brak ich realizacji spowodowany był brakiem wpływów środków finansowych od kontrahentów, a także sezonowością produkcji. Należy podkreślić, że kontrolowanego trzeciodłużnika poinformowano o możliwości złożenia wyjaśnień co do ustaleń zawartych w protokole kontroli bezpośrednio do protokołu lub w formie pisemnej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Protokół został podpisany przez prezesa bez jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień czy uwag. Skarżąca nie wniosła ich także w czternastodniowym terminie od doręczenia protokołu kontroli. Mimo zobowiązania się przez [...] (oświadczenie prezesa do protokołu) do realizowania zajęcia od końca kwietnia 2019 r., organ egzekucyjny nadal nie otrzymał żadnych kwot, co spowodowało wydanie [...] maja 2019 r. kwestionowanego postanowienia. Organ egzekucyjny wydając to postanowienie nie miał jakichkolwiek podstaw do choćby przypuszczania, że zajęta u trzeciodłużnika wierzytelność nie jest wymagalna – w chwili jej zajmowania trzeciodłużnik uznał ją bez jakichkolwiek ograniczeń, zobowiązując się do przekazywania wszelkich zobowiązań organowi egzekucyjnemu zgodnie z treścią zajęcia. Także podczas prowadzonej kontroli (z uwagi na brak wpłat) realizacji tego zajęcia skarżąca powoływała się jedynie na brak wpływu środków finansowych od kontrahentów i sezonowość produkcji. Nie są to jednak okoliczności, które skutecznie zwalniałyby skarżącą od realizacji zajęcia, bądź obligowały organ egzekucyjny do badania wymagalności objętych zajęciem wierzytelności. Podkreślenia wymaga również, że dłużnik zajętej wierzytelności podczas ww. kontroli nie informował o przeszkodach w realizacji zajęć wierzytelności z powodu jej niewymagalności. Nie wspomniał również o jakichkolwiek zastrzeżeniach co do jakości nabywanych od [...] wyrobów, pokrywania się przez nie pleśnią w trakcie przechowywania. Należy zwrócić uwagę na fakt, że od końca kwietnia 2019 r. skarżąca miała (według oświadczenia prezesa) zacząć realizować swoje zobowiązania (jak zaznaczył prezes – w miarę swoich możliwości) i mimo, że – jak twierdzi - [...] kwietnia 2019 r. zawarła ze spółką [...] porozumienie ustalające harmonogram spłat w związku z pleśnieniem wyrobów, organu egzekucyjnego o tym porozumieniu w ogóle nie poinformowała, czyniąc to dopiero w złożonym [...] maja 2019 r. zażaleniu, będącym reakcją na określenie jej wysokości nieprzekazanej należności.

Sąd podziela pogląd organu nadzoru, że podniesione w zażaleniu argumenty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ były spóźnione. Jak już wyżej wykazano, organ egzekucyjny nie miał jakichkolwiek podstaw do zastanawiania się nad wymagalnością zajętych u skarżącej wierzytelności. Skarżąca miała możliwość wielokrotnego kwestionowania wysokości zajętej wierzytelności, czego jednak nie uczyniła na żadnym etapie postępowania przed organem egzekucyjnym. Kontrola, podczas której prezes zarządu skarżącej usprawiedliwiał niewywiązywanie się z płatności brakiem wpływu środków finansowych od kontrahentów i sezonowością produkcji, miała miejsce [...] kwietnia 2019 r. Skoro wyroby po kilkutygodniowym przechowywaniu pokrywały się pleśnią, a porozumienie dotyczy czynności wykonywanych w minionych 3 miesiącach, to już w chwili prowadzenia kontroli (tj. [...] kwietnia 2019 r.), a tym bardziej w ciągu dwóch tygodni po jej przeprowadzeniu, pleśń na wyrobach musiałaby występować lecz o tej okoliczności prezes skarżącej podczas kontroli ani w ciągu dwóch tygodni po niej, w ogóle nie wspomniał, nadal w żaden sposób nie kwestionując wymagalności wierzytelności należnych spółce [...].

Należy też zauważyć, że jakkolwiek organ nadzoru rozpoznaje sprawę na nowo i rozstrzyga w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący na moment wydania postanowienia odwoławczego, to jednak nie uzasadnia to przyjęcia, że w postępowaniu w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty skarżący ma prawo do powoływania nowych twierdzeń na etapie postępowania odwoławczego (w podobny sposób: wyrok WSA w [...] z [...] lipca 2016 roku, I SA/Gl [...] oraz wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II FSK 1021/11). Taka interpretacja czyniłaby czternastodniowy termin na składanie zastrzeżeń jedynie terminem instrukcyjnym, co realnie pozbawiałoby tę instytucję jakiejkolwiek skuteczności, ze szkodą dla efektywności postępowania egzekucyjnego. Nie jest też możliwe powoływanie nowych twierdzeń na etapie postępowania sądowego, które zmierza jedynie do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, przyjmując za podstawę orzekania stan faktyczny i prawny istniejący na dzień wydawania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Tym samym powoływanie się w zażaleniu i skardze na zawarcie porozumienia dotyczącego terminów płatności pomiędzy [...], a [...], jeżeli w protokole z kontroli prezes zarządu skarżącej spółki wyraźnie oświadczył, że wierzytelność ta istnieje, a następnie nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu w terminie przewidzianym ustawą, jest bezpodstawne, a jego przyjęcie naruszałoby obowiązujące przepisy prawa. Uznanie złożonego wraz z zażaleniem na postanowienie organu egzekucyjnego porozumienia za skutkujące "niewymagalnością" wystawionych faktur prowadziłoby do przyjęcia, że to zobowiązany i trzeciodłużnik zawartymi między sobą porozumieniami regulują terminy płatności należności trzeciodłuznika do organu egzekucyjnego., co w świetle regulacji zawartych w art. 89 i art. 91 u.p.e.a. jest niedopuszczalne.

W związku z powyższym należy uznać, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy wykazały, iż skarżąca spółka uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności i nie wykazała żadnych okoliczności, które pozwoliłby na stwierdzenie, że to uchylanie się nie jest bezpodstawne. Podkreślić zarazem trzeba, że użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Mowa tu zatem o sytuacji, jaka zachodzi w przypadku nieistnienia takich okoliczności o charakterze prawnym, które umożliwiałyby dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. Nieprzekazanie organowi egzekucyjnemu kwoty wskazanej w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności może zatem być usprawiedliwione jej przedawnieniem, potrąceniem czy zwolnieniem spod egzekucji. Skutku takiego nie przyniesie natomiast powoływanie się przez dłużnika na okoliczności, które nie mają charakteru prawnego, lecz jedynie faktyczny [por. m. in. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., II FSK 411/15; wyrok WSA w [...] z [...] listopada 2016 r., I SA/Gl [...] oraz R. Hauser, A. Skoczylas (red.), "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz". Warszawa 2018, wyd. 9, komentarz do art. 71a, teza 4]. Taką okolicznością faktyczną jest – jak w kontrolowanej sprawie – brak wpływu środków finansowych od kontrahentów trzeciodłużnika, czy sezonowość jego produkcji. Należy też zaznaczyć, że z chwilą dokonania zajęcia i jego uznania (przyjęcia do realizacji) przez dłużnika zajętej wierzytelności, traci on uprawnienie do dysponowania zajętą wierzytelnością. Tym samym przedłożone na etapie postępowania zażaleniowego dokumenty nie mogą przemawiać za zasadnością uchylania się od przekazywania zajętych wierzytelności, czy też regulowania ich według harmonogramu ustalonego między skarżącą a [...].

Tym samym skarżąca nie wykazała bezpodstawnego zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a. Uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych nie stoi na przeszkodzie wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyrok NSA z 16 września 2016r., II FSK 2287/14). Skoro zatem skarżąca, mimo braku jakichkolwiek przeszkód prawnych i wobec uznania przez nią zajęcia, nie przekazała zajętych przez organ egzekucyjny środków, to wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a przez organ egzekucyjny było zasadne.

Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego organom naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 8 i art. 124 § 3 K.p.a. Żadnemu z organów rozpatrujących kontrolowaną sprawę nie można zarzucić, że nie podjęły czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Odnosząc się natomiast do kwestii nieuwzględnienia przez organ umowy ustalającej warunki wzajemnych rozliczeń, to słusznie sygnalizował organ nadzoru, że wzmianka o "porozumieniu z [...] kwietnia 2019 r.", mającym wprowadzać umowne zasady rozliczania wzajemnych wierzytelności, pojawiła się dopiero w zażaleniu z [...] maja 2019 r. Natomiast organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności w okresie od [...] października 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. Jeżeli bezpośrednio po dokonaniu zajęcia skarżąca nie kwestionowała jego skuteczności, to podnoszenie tej okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego nie może być skuteczne. Mając natomiast na uwadze podnoszone w skardze zarzuty naruszenia zasady dwuinstancyjności przez błędne wskazanie dłużnika zajętej wierzytelności należy podkreślić, że [...] czerwca 2019 r. organ egzekucyjny sporządził postanowienie o sprostowaniu ww. oczywistej omyłki pisarskiej. W nawiązaniu do zarzutu odnoszenia się przez organ nadzoru do należności przedawnionych także podkreślenia wymaga, że w treści uzasadnienia wskazano jedynie, że w przypadku przedawnienia można skutecznie uchylić się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. W sposobie prowadzenia kontrolowanego postępowania nie można dopatrzyć się naruszenia zasady zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Postanowienia organów obu instancji zawierają, stosownie do treści art. 124 § 2 K.p.a., uzasadnienia faktyczne i prawne. Natomiast art. 124 § 3, którego naruszenie zarzuca spółka w skardze, w K.p.a. nie ma. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organy dokonały prawidłowej wykładni przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. i właściwie go zastosowały, nie naruszając przy tym przepisów postępowania.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.