Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 879/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 zzs4, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 153, 145 par. 1 pkt 1 lit a i lit c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2022 r. sygnatura sprawy 220000/71/101347/2022/RDZ-W/3 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2020r. Pan A. S. (dalej również jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: ZUS, Organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za siebie i osoby ubezpieczone za miesiące: marzec, kwiecień, maj 2020r.

2. Decyzją z dnia 6 lipca 2020r., sygnatura sprawy 220000/71/159499/ 2020/RDZ, Organ odmówił Stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z późn. zm.; dalej jako ustawa o COVID-19) zostały wskazane warunki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Jednym z nich jest obowiązek zgłoszenia się jako płatnik składek we wskazanych okresach i odpowiednio do tego okresu jest badany warunek dotyczący liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych. Warunek ten jest badany na dzień rozpatrywania wniosku i przyjmowany jest okres najwcześniejszy (podkreślenie Sądu). Oznacza to, że w przypadku gdy płatnik składek był zarejestrowany przed 1 lutym, to liczba ubezpieczonych jest badana na dzień 29 lutego 2020r. Jeżeli płatnik składek według stanu na ten dzień nie zgłosił do ubezpieczeń żadnych innych ubezpieczonych, to może wyłącznie skorzystać ze zwolnienia obowiązku opłacania składek, jeżeli spełnia warunki określone w art. 31 zo ust. 2 lub 2b jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność opłacająca wyłącznie składki na własne ubezpieczenia.

W związku z powyższym Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za przedmiotowy okres.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Strona zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że nie spełnia on warunków określonych w art. 31zo ust. 1 ustawy o CO\/ID-19, uprawniających do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

3.2. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

4. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2021r., I SA/Kr 1386/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W treści uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji wydanej w rozpoznawanej sprawie był przepis art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19).

Według Organu, Skarżący jako płatnik składek był zarejestrowanym przez dniem 1 lutego 2020r., zatem aby móc skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek powinien zatrudniać pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia, co jest badane na dzień 29 lutego 2020r. Tymczasem na dzień 29 lutego 2020r. Skarżący, według rejestrów ZUS, nie zgłosił do ubezpieczeń żadnych innych ubezpieczonych, oprócz siebie.

W takim przypadku skarżący mógł wyłącznie skorzystać ze zwolnienia z obowiązku opłacania, jeżeli spełniał warunki określone w art. 31o ust. 2, ust. 2a lub 2b ustawy COVID-19 jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, opłacająca wyłącznie składki na własne ubezpieczenia.

Natomiast zdaniem Skarżącego, ZUS pominął całkowicie istotne okoliczności sprawy, a mianowicie to, że skarżący w dniu 17 lutego 2020r. zarejestrował w CEIDG nową jednoosobową działalność gospodarczą "A. " i z dniem 1 marca 2020r. zgłosił do ubezpieczenia 8 pracowników zatem miał prawo do zwolnienia z opłacania składek za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2020r.

Tym samym, Skarżący spełnił warunki, o których mowa w art. 31zo ust. 1 ustawy o CVID-19 tj. był zgłoszony jako płatnik w okresie od 1 lutego 2020r. do 29 lutego 2020r. oraz na dzień 31 marca 2020r. zgłosił do ubezpieczenia mniej niż 10 ubezpieczonych (8 pracowników).

Rozstrzygając ten spór Sąd w pierwszej kolejności zauważył, że z mocy art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy także art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 do postępowania zakończonego zaskarżonymi decyzjami mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, przepisy proceduralne, a także przepisy art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. (dotyczące uzasadnienia decyzji).

W ocenie Sądu Organ naruszył (wskazane w zarzutach Strony i uzasadnieniu wyroku) przepisy proceduralne, w tym art. 77 § 1 k.p.a., albowiem przedwcześnie przyjęto, że Skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek bez dokładnej analizy sytuacji faktycznej i prawnej Skarżącego.

Ponadto – zdaniem Sądu – uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniało wymogów określonych powyższymi przepisami i jest efektem błędnej interpretacji art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Powyższe przepisy ustawy o COVID-19 uzależniają możliwość zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek od spełnienia jednej z trzech wskazanych przesłanek, przy czym są to trzy odrębne (podkreślenie Sądu) przesłanki uprawnienia do zwolnienia i spełnienie chociażby jednej z nich (podkreślenie Sądu) uprawnia do zwolnienia, nawet gdy wnioskujący nie spełniał pozostałych dwóch przesłanek.

W ocenie Sądu konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020r. do maja 2020r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych). W przeciwnym wypadku, wymóg dotyczący zgłoszenia skarżącego jako płatnika składek zawarty byłby w pierwszej części przepisu, jeszcze przed wskazaną numeracją.

Odczytując zatem poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że:

1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych;

3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Końcowo Sąd wskazał, że podobne stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 2 grudnia 2020r., sygn. akt I SA/Sz 758/20, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt I SA/Ol 766/20.

W ramach oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) Sąd wskazał: "Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku, przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.".

5. W wyniku ponownie przeprowadzonego postepowania – decyzją z dnia 27 czerwca 2022r., sygnatura sprawy 220000/71/101347/2022/RDZ-W/3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie odmówił prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz podstawy prawne. Przechodząc do meritum, wskazano, że według ustaleń Organu, Strona zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych jako płatnik składek przed 1 lutego 2020r., dlatego liczbę zgłoszonych ubezpieczonych Organ badał wyłącznie na dzień 29.02.2020r. (podkreślenie Sądu). Kolejne przewidziane przez Ustawodawcę terminy wg których ustala się liczbę ubezpieczonych są przewidziane dla płatników; którzy zgłosili się jako płatnicy do ubezpieczeń społecznych:

- w terminie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. - i wówczas bada się liczbę ubezpieczonych na dzień 31 marca 2020r.,

- w terminie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. - i wówczas bada się liczbę ubezpieczonych na dzień 30 kwietnia 2020r.

Na dzień 29.02.2020r. – jako płatnik składek – Skarżący nie miał zgłoszonych żadnych pracowników do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Na dzień 31 marca 2020r. – jako płatnik składek – Skarżący miał zgłoszonych 8 pracowników do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Na dzień 30 kwietnia 2020r. – jako płatnik składek – Skarżący miał zgłoszonych 8 pracowników do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Skarżący jako płatnik składek zgłosił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed 1 lutego 2020 r. (kiedy prowadził działalność wyłącznie jako wspólnik spółki cywilnej A.1). Dlatego liczbę zatrudnionych/zgłoszonych do ubezpieczeń w tym przypadku badano na dzień 29 lutego 2020r. (podkreślenie Sądu) i ustalono, że na ten dzień jako płatnik składek na swoim indywidualnym numerze NIP nie miał zgłoszonych do ubezpieczeń żadnych pracowników.

Dlatego – zdaniem ZUS – w ramach działalności gospodarczej oznaczonej indywidualnym numerem NIP 7371681676 płatnik nie mógł ubiegać się o zwolnienie na podstawie art. 31zo ust 1 ustawy o COVID-19, natomiast mógł złożyć wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek z art. 31zo ust 2 ustawy o COVID-19.

Mając powyższe na uwadze ponownie odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za marzec-maj 2020r.

6.1. Pismem z dnia 19 lipca 2022r. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję, której zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r. z uwagi na brak zgłoszenia do ubezpieczenia żadnych pracowników na dzień 29 lutego 2020r., w sytuacji gdy z prawidłowej interpretacji przepisu wynika, iż organ winien badać przesłanki zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r. na dzień 31 marca,

2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 180 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 31zo ust. 1 o COVID-19, uprawniających do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r.

6.2. Pismem z 4 sierpnia 2022r. Organ – reprezentowany przez pełnomocnika –podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

7.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

7.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

7.3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

7.4. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, iż sprawa była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który to wyrokiem z dnia 24 listopada 2021r., I SA/Kr 1386/21, uchylił poprzednio wydaną decyzję ZUS z dnia 6 lipca 2020r.

Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Strona postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (skarżący lub organ administracji) niezadowolona z wyroku ma prawo wnieść skargę kasacyjną. Jeśli jednak tego nie uczyni musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi wynikającymi z brzmienia zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.

W niniejszej sprawie Organ był związany oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku z dnia 24 listopada 2021r., I SA/Kr 1386/21, nie mógł zatem formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z poglądem w nim wyrażonym.

W wyroku tym, jak już wspomniano, Sąd zarzucił poprzednio wydanej decyzji po pierwsze, naruszenie przepisów proceduralnych (w tym art. 77 § 1 k.p.a.), po drugie – wadliwe uzasadnienie decyzji, które nie spełniało wymogów art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., a także – po trzecie – błędną interpretację art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19.

Tym samym Organ ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany poglądami wskazanymi w uzasadnieniu ww. wyroku, zobligowany był do ponownego przeprowadzenia postępowania z zachowaniem przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego, w tym do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), wydania merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnego ze stanowiskiem Sądu w zakresie wykładni (interpretacji) art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19. A tak wydane rozstrzygnięcie powinno zawierać uzasadnienie odpowiadać standardom wynikającym z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.

7.5. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w tym wykonania przez Organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu sądu, należy zauważyć, że w przypadku naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych (a takie dwa rodzaje zarzutów sformułowano zarówno w skardze Strony na decyzję z dnia 27 czerwca 2022r. jak i w ww. wyroku Sądu wobec poprzednio wydanej decyzji) – co do zasady – w pierwszej kolejności należy zbadać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

W pewnych sytuacjach ma jednak miejsce sytuacja odwrotna, tzn. dopiero zastosowanie odpowiedniej wykładni przepisów prawa materialnego pozwoli ocenić, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy został w odpowiedni sposób zebrany i oceniony przez organ, czy też może występują w tym zakresie braki (w tym także np. w zakresie ustaleń faktycznych).

Ta druga sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Albowiem kluczowa w niniejszym przypadku jest prawidłowa wykładnia (interpretacja) art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 (jego treść przytoczono w części "historycznej" niniejszego uzasadnienia, w części dotyczącej poprzednio wydanego wyroku). To ona determinuje bowiem kierunek i zakres postepowania prowadzonego przez Organ.

7.6.1. Dokonując zatem w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji (mając na uwadze dyspozycję zawartą w ww. art. 153 p.p.s.a.) stwierdzić należy, że w pierwotnie wydanej decyzji z dnia 6 lipca 2020r. Organ stwierdził, że w przepisie tym zostały wskazane warunki do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Jednym z nich jest obowiązek zgłoszenia się jako płatnik składek we wskazanych okresach i odpowiednio do tego okresu jest badany warunek dotyczący liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych. Warunek ten jest badany na dzień rozpatrywania wniosku i przyjmowany jest okres najwcześniejszy (podkreślenie Sądu).

7.6.2. W ww. wyroku WSA w Krakowie wyraźnie stwierdzono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych powyższymi przepisami i jest efektem błędnej interpretacji art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 (podkreślenie Sądu). Jednocześnie wskazano prawidłową wykładnię (interpretację) spornego przepisu, zgodnie z którą przepis ten uzależnia możliwość zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek od spełnienia jednej z trzech wskazanych przesłanek, przy czym są to trzy odrębne (podkreślenie Sądu) przesłanki uprawnienia do zwolnienia i spełnienie chociażby jednej z nich (podkreślenie Sądu) uprawnia do zwolnienia, nawet gdy wnioskujący nie spełniał pozostałych dwóch przesłanek.

W ocenie Sądu konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020r. do maja 2020r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych).

7.6.3. Tymczasem w ponownie wydanej decyzji (z dnia 27 czerwca 2022r.) Organ powtórnie dokonał błędnej (co wiążąco rozstrzygnął już Sąd w niniejszej sprawie w prawomocnym wyroku) wykładni ww. przepisu, stwierdzając, że według ustaleń Organu, Strona zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych jako płatnik składek przed 1 lutego 2020r., dlatego liczbę zgłoszonych ubezpieczonych Organ badał wyłącznie na dzień 29.02.2020r. (podkreślenie Sądu). Skarżący jako płatnik składek zgłosił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed 1 lutego 2020 r. (kiedy prowadził działalność wyłącznie jako wspólnik spółki cywilnej A.1 ). Dlatego liczbę zatrudnionych/zgłoszonych do ubezpieczeń w tym przypadku badano na dzień 29 lutego 2020r. (podkreślenie Sądu) i ustalono, że na ten dzień jako płatnik składek na swoim indywidualnym numerze NIP nie miał zgłoszonych do ubezpieczeń żadnych pracowników.

7.6.4. Zatem – mimo związania dyspozycją zawartą w art. 153 p.p.s.a., tj. związania oceną prawną wyrażoną w ww. orzeczeniu sądu – Organ nadal nie zastosował wiążącej go wykładni ww. przepisu, zgodnie z którą uzależnia on możliwość zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek od spełnienia jednej z trzech wskazanych przesłanek, przy czym są to trzy odrębne (podkreślenie Sądu) przesłanki uprawnienia do zwolnienia i spełnienie chociażby jednej z nich (podkreślenie Sądu) uprawnia do zwolnienia, nawet gdy wnioskujący nie spełniał pozostałych dwóch przesłanek. Konstrukcja przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na złożony charakter przepisu, z którego można wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020r. do maja 2020r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych).

7.7. Jak już wspomniano, Organ nie zgadzając się z zajętym przez Sąd stanowiskiem miał możliwość zakwestionowania (zaskarżenia) wyroku w przewidzianym przez prawo trybie, jednakże nie wniósł skargi kasacyjnej. W konsekwencji, zarówno Organ jak i Sąd ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę, są związane ww. prawomocnym wyrokiem na mocy ww. art. 153 p.p.s.a.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji Organ naruszył art. 153 p.p.s.a., tzn. w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, po uchyleniu decyzji przez prawomocny wyrok sądu, nie zastosował prawidłowej wykładni art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, wyrażonej w poprzednio zapadłym w niniejszej sprawie prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2021r., I SA/Kr 1386/21.

7.8. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania Organ wykona dokładnie zalecenia Sądu zawarte w ww. wyroku, tzn. zastosuje prawidłową wykładnię (interpretację) ww. przepisu zamieszczoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2021r., I SA/Kr 1386/21. Mając na uwadze prawidłową wykładnię ww. przepisu ponownie przeprowadzi postępowanie, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanymi w ww. wyroku. A w wyniku tak przeprowadzonego postępowania wyda decyzję, której uzasadnienie będzie spełniało wymogi określone w art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.

7.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 153, art. 170 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, orzekł jak sentencji wyroku.