Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2037/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4, 6, 7, 10, 16, 21
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 1, 2, 3, 64, 66
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Gl 22/13 w sprawie ze skargi K.B. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] M.K. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 22/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę K.B. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] w przedmiocie informacji publicznej i zobowiązał Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] – M.K. – do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2013 r. oraz stwierdził, że bezczynność Komornika nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r., przesłanym faksem do kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] – M.K., skarżący K.B. wniósł o udostępnienie informacji w zakresie: – liczby otrzymanych do wykonania orzeczeń sądowych z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – liczby otrzymanych do wykonania orzeczeń o roszczenia pieniężne z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – liczby otrzymanych do wykonania orzeczeń o roszczenia niepieniężne z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – liczby otrzymanych do wykonania orzeczeń o zabezpieczenie roszczeń z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – liczby otrzymanych tytułów do wykonania, wydanych na podstawie odrębnych przepisów z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – liczby sporządzonych protokołów stanu faktycznego przed wszczęciem procesu sądowego lub przed wydaniem orzeczenia na zarządzenie sądu lub prokuratora z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – w jaki sposób i z jakim efektem sprawy zostały załatwione z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – na jakim etapie są niezałatwione sprawy, z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur; – które ze spraw będących przedmiotem wniosku są spoza właściwości Sądu Rejonowego w [..] (z podaniem sądowych i komorniczych sygnatur). Skarżący wniósł o podanie powyższych informacji z uwzględnieniem podziału na okres od 22 października do 3 listopada 2012 r.; – od 5 listopada do 8 grudnia 2012 r.; – od 9 do 31 grudnia 2012 r. Jako podstawę wniosku wskazał przepis art. 6 ust. 3 lit. d i art. 6 ust. 3 lit. e ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

W skardze na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..], zawartej w piśmie z dnia 26 stycznia 2013 r. K.B. wniósł o zobowiązanie wymienionego organu do załatwienia wniosku z dnia 4 stycznia 2013 r. oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że pomimo upływu 14 – dniowego terminu, wymieniony organ nie udzielił żądanej informacji, nie poinformował także, że informacja zostanie udzielona w innym terminie. Podniósł, że zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek, następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, a na podstawie art. 13 ust. 1 tej ustawy, informacja jest udostępniana bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkami określonymi w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę, wymieniony Komornik Sądowy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że do udzielenia informacji stanowiącej tajemnicę zawodową, organ egzekucyjny uprawniony jest jedynie w odpowiedzi na wezwanie sądu bądź prokuratora, który na podstawie art. 180 § 1 k.p.k., może wydać postanowienie o zwolnieniu z tajemnicy zawodowej. Dodał, że komornik udziela stosownych informacji także na żądanie wierzyciela, którego roszczenie stwierdzone jest tytułem wykonawczym lub tytułem egzekucyjnym. Podniósł, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, organ egzekucyjny, który prowadzi egzekucję lub który jest właściwy do jej prowadzenia, udziela wierzycielowi informacji, czy przeciwko dłużnikowi prowadzone jest przez ten organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne, a jeżeli tak, powiadamia go o stosowanych sposobach egzekucji oraz o wysokości wyegzekwowanych roszczeń, a także o aktualnym stanie sprawy (art. 760 kpc). Podkreślił, że przekazanie informacji dotyczących oznaczenia konkretnych sygnatur komorniczych oraz przyporządkowanych do nich sygnatur sądowych wraz z informacjami dotyczącymi tego, na jakim etapie jest postępowanie i innych informacji, osobom nieupoważnionym lub postronnym narazić może na skargi stron. Ponadto dodał, że informacje niepodlegające tajemnicy zawodowej m.in. sprawozdanie statystyczne półroczne lub roczne, umieszczone jest na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej oraz właściwej Izby Komorniczej. Odnosząc się do zarzutu braku odpowiedzi na wniosek przesłany drogą telefoniczną (fax), organ wskazał, że w związku z niemożnością odczytania otrzymanego pisma, wniosek nie został zarejestrowany w kancelarii.

W piśmie z dnia 29 marca 2013 r. skarżący przede wszystkim podniósł, że w razie otrzymania przez organ nieczytelnego podania, jest on zobowiązany do właściwego postępowania w celu otrzymania podania spełniającego warunki formalne określone w ustawie, w trybie której wniosek jest składany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [..] w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2013 r. dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) i w konsekwencji bezczynności, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji stwierdził, że w świetle przepisu art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy, według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, bezsporne jest, że komornik sądowy – organ egzekucyjny – jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Ponadto, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, dane wymienione we wniosku skarżącego, w znacznej części mogą zostać zakwalifikowane do dwóch kategorii spośród wymienionych w sposób przykładowy w art. 6 ust. 1 tej ustawy, tj. do informacji o przedmiocie działalności podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy (informacje wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy) oraz do informacji o stanie spraw przyjmowanych przez te podmioty (informacje wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e).

Sąd I instancji podkreślił przy tym, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.

Ponadto zwrócił uwagę, że jak stanowi art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy – co do zasady – udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Sąd przytoczył również treść art. 13 ust. 2 tej ustawy, wedle której to treści, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku oraz przywołał unormowanie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

WSA w Gliwicach, zestawiając powołane regulacje ze stanem faktycznym sprawy, ustalił, że w rozpoznanej sprawie, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [..] nie dokonał żadnej z wymienionych czynności. Przede wszystkim nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia lub o umorzeniu postępowania.

W tym zakresie Sąd odmówił zasadności twierdzeniom Komornika zamieszczonym w odpowiedzi na skargę, w których Komornik jako przyczynę zaniechania rozpoznania wniosku wskazał wiążącą go tajemnicą zawodową. Zdaniem Sądu I instancji, twierdzeniom Komornika przeczy dalszy wywód zawarty w odpowiedzi na skargę, według którego, organ nawet nie zarejestrował przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji, z powodu – jak stwierdził – niemożności odczytania pisma przesłanego drogą telefoniczną (fax).

Z kolei w odniesieniu do tej ostatniej okoliczności Sąd I instancji uznał prawidłowości twierdzeń skarżącego podniesionych w piśmie z dnia 29 marca 2013 r., wedle których - w razie otrzymania przez organ nieczytelnego podania, jest on zobowiązany do właściwego postępowania w celu otrzymania podania spełniającego warunki określone w ustawie, w trybie której wniosek jest składany

Dalej Sąd I instancji zaznaczył, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [..], od daty wpływu wniosku o udostępnienie informacji – do dnia wniesienia skargi na jego bezczynność, nie dokonał żadnej czynności, w tym nawet nie zarejestrował wpływu przedmiotowego wniosku.

Tym samym, w ocenie WSA w Gliwicach, Komornik dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.

Sąd zobowiązał zatem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [..] do załatwienia wniosku skarżącego. Termin zaś do wykonania tego obowiązku, jak stwierdził, wynika wprost z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstaw do oceny, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na to, że od daty złożenia przedmiotowego wniosku do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu, upłynął okres niespełna miesiąca, a zatem okres znacznie krótszy niż wskazany w cytowanym wyżej art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [..] – M.K., reprezentowany przez radcę prawnego.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., względnie o zmianę zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach poprzez oddalenie w całości skargi. Alternatywnie wystąpił również o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z poleceniem rozpoznania wniosku strony przez Prezesa Sądu Okręgowego w Gliwicach lub Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz w ograniczonym zakresie w stosunku do wniosku strony, odpowiadającym zakresowi informacji i danych zawartych w rocznym sprawozdaniu statystycznym komornika i mieszczących się w zamkniętych przedziałach czasowych miesięcznych, kwartalnych i rocznych, które to dane statystyczne są przekazywane przez komornika sądowego organowi nadzoru w rocznym sprawozdaniu statystycznym na podstawi art. 66 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i zawierają wszelkie informacje publiczne wystarczające do rozpoznania wniosku strony.

Ponadto zamieścił wniosek o zasądzenie od K.B. kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego i opłatą skarbową od pełnomocnictwa za obie instancje, wg norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie sformułował zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 1 i art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i odstąpienie od odrzucenia skargi na ich podstawie z powodu niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej oraz przez przyjęcie, że działanie komornika sądowego należy do zakresu działania administracji publicznej i że komornik sądowy na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest organem administracji publicznej uprawnionym do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie udzielenia lub odmowy udzielenia informacji publicznej w rozumieniu powołanej ustawy, podczas gdy komornik sądowy zgodnie z art. 758 k.p.c. i art. 759 § 1 k.p.c. oraz art. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest organem egzekucji cywilnej działającym przy sądzie rejonowym i wykonującym czynności egzekucji wyłącznie w sprawach egzekucji cywilnej, a więc organem władzy sądowniczej wyłącznie właściwym w zakresie egzekucji cywilnej, w związku z czym komornik sądowy w tym zakresie na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. oraz art. 767 § 1 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jako organ egzekucji cywilnej podlega wyłącznie kontroli sądu cywilnego i prezesowi sądu rejonowego, przy którym działa, również w zakresie skarg na bezczynność czy zniechanie dokonania czynności na podstawie art. 767 § 1 zd. drugie k.p.c. i art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł, że żaden przepis prawa materialnego lub procesowego oraz żaden przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają normy kompetencyjnej uprawniającej komornika sądowego do wydawania indywidualnych, jednostronnych, władczych i zaopatrzonych w przymus państwowy aktów administracyjnych w postaci decyzji administracyjnych, jak błędnie przyjął to i ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku.

Jako drugi z zarzutów naruszenia prawa procesowego, w spoób mający istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnei postawił zarzut naruszenia art. 1 w związku z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt. 8 P.p.s.a. w zw. z art. 10 Konstytucji i w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez ich błędną wykładnię – przez przyjęcie, że mimo konstytucyjnego trójpodziału władzy i wywodzonej z niej zasady autonomii prawa cywilnego i administracyjnego, komornik sądowy jako organ wykonawczy władzy sądowniczej i podlegający kontroli władzy sądowniczej, stanowi jednocześnie na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ administracji publicznej uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych i na tej podstawie jako organ administracji publicznej podlega również kontroli przez sąd administracyjny na podstawie art. 1 w związku z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt. 8 P.p.s.a, choć w zakresie swojej działalności komornik sądowy jako organ wykonawczy władzy sądowniczej podlega kontroli wyłącznie sądu i prezesa sądu rejonowego, przy którym działa, a to na podstawie cyt. wyżej art. 758 k.p.c. i art. 759 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, również w zakresie skarg na bezczynność, czy zaniechania dokonania czynności na podstawie art. 767 § 1 zd. drugie k.p.c. i art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zaś w zakresie czynności nie zastrzeżonych do kompetencji sądu i prezesa sądu rejonowego – Ministrowi Sprawiedliwości na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i samorządowi komorniczemu na podstawie art. 65 ust. 1 i ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Skarżący kasacyjnie sformułował równiez zarzuty naruszenia prawa materialnego. W tym zakresie postawił zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 10 Konstytucji i art. 758 k.p.c. oraz art. 21 § 1 w zw. z art. 22 § 1 pkt. 2 i 3 i § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych – przez ich niezastosowanie – przez przyjęcie, że to komornik – mimo że nie jest on organem administracji publicznej ani też organem administracji sądowej – zobowiązany jest do udzielania informacji publicznych, a nie prezes sądu, przy którym działa komornik (lub prezes sądu okręgowego albo prezes sądu apelacyjnego, którym komornik składa coroczne sprawozdanie statystyczne z prowadzonej działalności w ramach czynności nadzoru na podstawie art. 66 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji), a niewątpliwie prezes sądu rejonowego, okręgowego lub apelacyjnego jest organem administracji sądowej w zakresie nie związanym z orzekaniem na podstawie art. 22 § 1 pkt. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych we wszystkich sprawach administracyjnych sądu i podległych mu organów władzy sądowej i jednostek organizacyjnych oraz na podstawie art. 22 § 1 pkt. 3 pełni inne czynności przewidziane w odrębnych przepisach i na podstawie tej szczególnej normy kompetencyjnej jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych.

Zarzucił też Sądowi I instancji naruszenie art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit c i art. 6 ust. 1 pkt. 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 66 i art. 64 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie – przez przyjęcie, że strona we wniosku o udostępnienie informacji publicznej może żądać udzielenia jej większego zakresu informacji publicznych objętych takim wnioskiem niż organ nadzoru w ramach corocznej kontroli sprawowanej na podstawie rocznego sprawozdania statystycznego, które obejmuje wszystkie dane mieszczące się w ustawowej definicji informacji publicznej oraz że wniosek strony w tym zakresie może dotyczyć dowolnie wybranych okresów działalności i obszarów aktywności organu władzy publicznej w danym okresie statystycznym (przez co może znacznie dezorganizować prawidłowe funkcjonowanie danego organu), a nie oznaczonych i objętym rocznym sprawozdaniem statystycznym kolejnych i następujących po sobie okresów w ujęciu miesięcznym i rocznym, choć na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ustawodawca uznał, że do należytego sprawowania przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru zwierzchniego nad działalnością komorników wystarczające będzie przekazanie danych opisowych, liczbowych i statystycznych zawartych w rocznym sprawozdaniu statystycznym komornika sporządzanym na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakresu rocznego sprawozdania z działalności komornika sądowego, którego zakres oraz dane wskazywane w tym sprawozdaniu powinny stworzyć odpowiednie warunki do oceny stanu egzekucji w obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w szczególności pod kątem sprawności i skuteczności egzekucji oraz występujących tendencji w zakresie ruchu spraw egzekucyjnych.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła poszerzoną argumentację na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Dokonując analizy stanu sprawy w świetle czynionych zarzutów kasacyjnych, należy w pierwszej kolejności wskazać, że w sprawach ze skarg na bezczynność sąd administracyjny obowiązany jest zbadać, czy organ wykonał ciążący na nim obowiązek załatwienia sprawy indywidualnej, określony przepisami prawa administracyjnego, a co za tym idzie – winien ustalić, czy wystąpiły przesłanki (podmiotowe i przedmiotowe) zaistnienia takiego prawnego obowiązku. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy).

Ustalając w rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest odwołanie się do treści art. 1 ww. ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w myśl którego komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym, działającym przy sądzie rejonowym. Jest niewątpliwe, że funkcje wykonywane przez komornika są funkcjami władczymi.

Brzmienie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że zakresem podmiotowym stosowania ustawy objęte są podmioty wykonujące zadania publiczne. To, że komornik sądowy jest organem wykonawczym władzy sądowniczej podlegającej kontroli tej władzy, co wynika z art. 758 i art. 759 § 1 k.p.c. oraz art. 2 ust. 1-3 a także art. 3 z dnia 27 sierpnia 1997 r. ustawy i o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2011 r., poz. 1376 z zm.), w żaden sposób nie eliminuje go z kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej.

W przepisie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca połączył bowiem pojęcie "władze publiczne" (art. 4 ust. 1) oraz "organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1). Tworząc otwarty katalog podmiotów ustawodawca podzielił je na dwie główne kategorie. Zobowiązał do udzielenia informacji publicznej "władze publiczne" oraz inne podmioty wykonujące "zadania publiczne". Sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oznacza więc, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile wykonuje zadania publiczne (por. Marek Chmaj (w:) Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 52-53).

Niewątpliwie komornik sądowy wykonuje zadania publiczne (por. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 stycznia 2004 r., SK 26/03, OTK-A 2004/1/3)..

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej komornik sądowy jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wynika to z przepisu art. 16 ust. 1 tejże ustawy. A skoro tak, to podlega w tym zakresie, tak jak inne organy władzy publicznej, kontroli sądów administracyjnych. Analogiczne stanowisko w kwestii statusu komornika na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o sygnaturze I OSK 758/12 i I OSK 809/12 (dostępne w CBOSA). W świetle powyższego niezasadne są zarzuty naruszenia: art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 1, art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i nieodrzucenie na tej podstawie skargi z powodu niedopuszczalności drogi sąodowoadministracyjnej a także art. 1 w związku z art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 10 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że mimo konstytucyjnego trójpodziału władz i wywodzonej z niej zasady autonomii prawa cywilnego i administracyjnego, komornik sądowy jest jednocześnie organem administracji publicznej uprawnionym do wydawania decyzji administracyjnych i na tej podstawie podlega również kontroli przez sąd administracyjny.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 10 Konstytucji RP i art. 758 k.p.c. oraz art. 21 § 1 w zw. z art. 22 § 1 pkt 2 i 3 i § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych – poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że to komornik sądowy, a nie prezes sądu, przy którym działa komornik albo prezes sądu okręgowego lub apelacyjnego, którym komornik składa coroczne sprawozdanie statystyczne z prowadzonej działalności, jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, bowiem to prezesi sądów są organami administracji sądowej i są uprawnieni do wydawania decyzji administracyjnych.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, iż doktryna prawa administracyjnego posługują się pojęciem "organ w znaczeniu funkcjonalnym". W tym ujęciu organem administrującym (to określenie lepiej oddaje istotę pojęcia organu) "staje się każdy podmiot, któremu ustawa przyznaje kompetencje z zakresu prawa administracyjnego, niezależnie od tego, czy stanowi część struktury państwa, czy też podmiotu innego niż państwo, gminy, powiatu, organizacji społecznej" (por. M. Stahl (w:), System prawa administracyjnego. Tom 6. Podmioty administrujące., Wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych, Warszawa 2011, s. 69). Komornik sądowy jest zatem takim organem w znaczeniu funkcjonalnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt, że prezesi wymienionych sądów są również organami administracyjnymi, nie wpływa na zakres obowiązków komornika sądowego mających swe źródło w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia ar. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 66 i art. 64 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie polegające na przyjęciu, że strona we wniosku o udostępnienie informacji publicznej może żądać udzielenia większego zakresu informacji publicznych objętych takim wnioskiem niż organ nadzoru w ramach corocznej kontroli sprawowanej na podstawie rocznego sprawozdania statystycznego oraz że wniosek strony może dotyczyć dowolnie wybranych okresów działalności i obrazów aktywności organu w danym okresie statystycznym. Rozpatrując ten zarzut wskazać należy, iż zawarte w sentencji wyroku zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2013 r. oznacza, iż wniosek ten winien zostać rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zobowiązanie organu przez Sąd I instancji do załatwienia wniosku w żadnym wypadku nie oznacza, że Sąd ten przyjął, iż "strona ma prawo otrzymania dowolnie i wybiórczo wskazanych we wniosku informacji (...)", jak stwierdza autor skargi kasacyjnej: To w jaki sposób wniosek ma zostać załatwiony nie było przedmiotem rozważań Sądu I instancji, gdyż Sąd ten rozpatrywał skargę na bezczynność organu, a nie skargę na akt administracyjny. Podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestie dotyczące dezorganizacji pracy komornika, zakresu żądanej informacji w powiązaniu z jego obowiązkami statystycznymi w ogóle nie mogą być, i nie były, przedmiotem rozważań w ramach skargi na bezczynność organu.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.