Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 985/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5, i 6
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska(spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2011 r. w P. na drodze wojewódzkiej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował W. W., który wykonywał przewóz drogowy piasku w imieniu przedsiębiorcy J. R. prowadzącego działalność, gospodarczą pod nazwą "R.". W trakcie czynności kontrolnych pojazd został skierowany na punkt wagowy w P., gdzie został zważony przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10C.

W wyniku ważenia stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 9,7 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 1,7 t;

- nacisk 32,3 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 10,5 t;

- łączna masa zespołu pojazdów 48,7 t - przekroczenie dmc o 8,7 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Po dokonaniu ważenia sporządzono protokół kontroli nr [...]. Protokół został podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez zgłaszania uwag. [...] maja 2012 r. organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania w charakterze świadka kierującego pojazdem, który zeznał, iż w dniu [...] września 2011 r. kierowany przez niego pojazd został załadowany ok. godziny 11:15, zaś sam załadunek trwał ok 10 minut.

Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 39 700 złotych.

GITD decyzją z [...] grudnia 2012 r. uchylił decyzje organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 39 700 złotych.

Strona złożyła odwołanie podnosząc, że w jego ocenie okoliczności sprawy i dowody w oparciu o które organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, nie wskazują w sposób jednoznaczny, że to przedsiębiorstwo skarżącego dokonało [...] września 2011 r. załadunku kontrolowanego zespołu pojazdów, a jedynie okoliczność tę uprawdopodobniają. Podana w protokole kontroli godzina 12:36 nie jest w żaden sposób potwierdzeniem dokonania przez niego załadunku w dniu [...] września 2011r. Zapisy z protokołu kontroli nie wskazują bowiem zarówno godziny przeprowadzonego załadunku, godziny zatrzymania ww. zespołu pojazdów czy też godziny jej zakończenia. Zdaniem skarżącego, ustalenia te maja kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Wątpliwym co do wiarygodności ustaleń jest również sporządzony [...] maja 2012 r. protokół z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy kontrolowanego w dniu 20 września 2011 r. pojazdu członowego, który po upływie znacznego okresu czasu z niespotykaną kiedykolwiek i komukolwiek dokładnością pamięta zarówno czas załadunku jak i godzinę i minuty jego rozpoczęcia i zakończenia oraz precyzyjnie dane załadowcy. Zdaniem skarżącego powyższe ustalenia, dotyczące zarówno danych załadowcy jak i godziny załadunku nie są z całą pewnością wiarygodne i nie wskazują w sposób jednoznaczny, że to skarżący był załadowcą piasku.

Decyzją z [...] lipca 2013 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej organ, GITD), po rozpatrzeniu odwołania I. M. (dalej skarżący), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5, i 6 ustawy z 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm. dalej u.d.p.) oraz lp. 6 pkt. 6 lit. d i lit. e, lp. 6 pkt. 7 lit. d i lit. e, lp. 9 pkt 5 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej p.o.r.d.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321; dalej ustawa zmieniająca) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej organ I instancji) z [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 39 700 złotych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, iż w jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania przez organ I instancji decyzji nakładającej karę pieniężną.

Organ odwoławczy zwrócić uwagę, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, iż w dniu kontroli w godzinach przedpołudniowych kontrolowany pojazd był ładowany, a na dokumencie WZ w prawym górnym rogu wpisana została godzina zakończenia załadunku (11:15). Załadunek trwał około 10 minut, po czym kierowca udał się po dokument wz i wyjechał na drogę. Wskazując na zeznania świadków K. C. - Dyrektora Rejonu B. Sp. z o.o. oraz P. J. - prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., organ podkreślił, iż z zeznań obu świadków wynika, iż za wydobycie urobku w postaci piasku i żwiru ze złoża na dnie rzeki [...] odpowiada firma G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaś za załadunek na pojazdy przewożące piasek na budowę trasy S., odpowiadają podwykonawcy B. S.A. tj. "I." na podstawie umowy pisemnej od dnia 14 lipca 2011 r. oraz T. od dnia 19 września 2011 r. Z przekazanych dokumentów - w tym tygodniowej karty czasu pracy przedstawionej przez I. M. – w ocenie organu wynika, że 20 września 2011 r. sprzęt skarżącego pracował w godzinach 6:00 do 18:00 a sprzęt przedsiębiorcy M. G. pracował do godz. 10:00. Powyższe pozwala przyjąć, iż po godz. 10 załadunku dokonał pracownik skarżącego.

Odnosząc się do kwestii wystawienia przez G. Sp. z o.o. dokumentu WZ, organ podkreślił, iż dokument ten został wystawiony przez ww. spółkę, z uwagi na fakt, iż to ta spółka odpowiadała za wydobycie urobku i wydawała przedmiotowy ładunek. Za sam załadunek piasku i żwiru na pojazdy odpowiadały "I." i T.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy wskazuje, że to skarżący, jako załadowca towaru miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca kontrolowanego pojazdu zeznał, iż po załadunku pojazd nie był ważony, a masę ładowanego piasku oceniono na podstawie ilości ładowanych łyżek przez koparkę. Zdaniem organu ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że załadowca miał wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny.

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. a zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Konkludując, organ odwoławczy dodał, iż lektura art. 13g ust. 1b pkt 2 u.p.d.,

w związku z przepisami Prawa przewozowego prowadzi do wniosku, że obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2013 r. I. M. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W opinii skarżącego, wydana przez organ odwoławczy decyzja w rażący sposób narusza prawo, bowiem zakres nałożonych na niego kar pieniężnych wynika zarówno z niewłaściwej interpretacji przepisów prawa, jak również z niezgodnego z przepisami prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.

Wskazując na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy skarżący podniósł, że poczynione przez organ ustalenia nie znajduje odzwierciedlenia w protokole z czynności kontrolnych. Wskazany dokument nie zawiera danych załadowcy oraz danych określających godziny rozpoczęcia i zakończenia prowadzonych czynności kontrolnych, co zdaniem skarżącego ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Ponadto, wskazana w protokole godzina 12:36, nie jest w żaden sposób potwierdzeniem dokonania załadunku kontrolowanego pojazdu.

Zdaniem skarżącego, z uwagi na znaczny upływ czasu, wątpliwym co do wiarygodności ustaleń poczynionych przez organ kontrolny jest dowód z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy kontrolowanego pojazdu członowego.

Skarżący podkreślił również, iż w jego ocenie, okoliczności sprawy i dowody w oparciu o które organ wydał zaskarżoną decyzję, nie wskazują w sposób jednoznaczny, że to przedsiębiorstwo skarżącego dokonało [...] września 2011 r. załadunku zespołu pojazdów, a jedynie ww. okoliczność uprawdopodobniają. Karty pracy sprzętu ładującego, w ocenie skarżącego nie stanowią podstawy do uznania skarżącego za załadowcę ww. pojazdu.

Załadowcą ww. pojazdu, zdaniem skarżącego, równie dobrze, mogła być firma T., gdyż w ww. karty pracy sprzętu ładującego nie zawierają nr rej. ładowanych pojazdów, i okazane mogły być organowi I instancji jedynie wybiórczo. Skarżący nadmienił, iż podczas realizacji czynności załadunkowych podobnie jak i pozostali załadowcy, nie posiadał on możliwości weryfikacji ilości ładowanego towaru. Ważeń załadowanych pojazdów, w celu ustalenia ilości wyważonego urobku, przed wypuszczeniem załadowanych pojazdów na drogę publiczną, dokonywali m.in. pracownicy przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Wyrokiem z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2568/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę I. M. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (pkt 1). Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu (pkt 2). W zasądził od organu na rzecz strony kwotę 3608 zł tytułem kosztów postępowania sądowego (pkt 3).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając uchylenie decyzji obu instancji wskazał, że organy dopuściły się naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie ustalono jednoznacznie stanu faktycznego pozwalającego na przyjęcie, czy skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego objętego kontrolą. Nie ustalono, z jakiego tytułu wynika ta odpowiedzialność: załadowcy, czy nadawcy towaru. W sprawie żaden z organów nie poczynił prawidłowych ustaleń w zakresie właściwego zakwalifikowania strony, jako adresata art. 13g u.d.p.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 2290/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W piśmie z dnia 8 lipca 2016 r. I. M. reprezentowany przez pełnomocnika adw. S. M. wniósł pismo procesowe do Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzające ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

A zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający ponownie sprawę zobowiązany był uwzględnić ocenę prawną zawartą w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 2290/14.

Przedmiotem oceny ponownie orzekającego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, którą nałożono na skarżącego jako załadowcę karę pieniężną w wysokości 39 700 złotych.

W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność skarżącego jako załadowcy została oparta na art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm. dalej u.d.p.). Stosownie do treści wskazanych norm za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Karę tę nakłada się m.in. na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiedzialność podmiotów wymienionych w przywołanym przepisie ma miejsce tylko wówczas, gdy w wyniku rzetelnie przeprowadzonej procedury, wykazany zostanie nie tylko fakt przekroczenia dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu, lecz również wpływ lub godzenie się załadowcy, spedytora lub nadawcy na owo naruszenie, przy czym naruszenie to powstało w wyniku działania lub zaniechania wymienionych podmiotów, co musi wynikać jednoznacznie z ustalonych okoliczności faktycznych danej sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 6 kwietnia 2011 r. o sygn. akt II GSK 406/10, z dnia 8 lutego 2012 r. o sygn. akt II GSK 1503/10, z dnia 17 czerwca 2013 r. o sygn. akt II GSK 2025/11).

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym stwierdzony w trakcie kontroli fakt przekroczenia dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu, analiza dokumentacji, dowód z przesłuchania kierowcy i pozostałych świadków wskazują na odpowiedzialność skarżącego jako załadowcy.

Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny za wiarygodne uznać należy zeznania kierowcy, który był w sprawie przesłuchiwany dwukrotnie, a mianowicie pierwszy raz w dniu [...] maja 2012 r., zaś drugi raz w dniu [...] stycznia 2013 r. Przesłuchiwany kierowca stanowczo podtrzymał swoje zeznania także podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] stycznia 2013 r. Zeznania kierowcy były spójne i korespondowały choćby ze znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy dokumentem WZ. Jak zeznał kierowca W. W. przesłuchany dnia [...] stycznia 2013 r., ww dniu kontroli, tj. w dniu [...] września 2011 w godzinach przedpołudniowych kontrolowany pojazd (którego był kierowcą) był ładowany, a na dokumencie WZ w prawym górnym rogu wpisana została godzina zakończenia załadunku, w tym przypadku to godzina 11:15. Kierowca zeznał także, iż sam załadunek trwał około 10 minut, po czym udał się po dokument WZ i wyjechał na drogę. Od momentu załadunku do momentu zatrzymania pojazdu mogło upłynąć ok. 10-15 minut, gdyż został zatrzymany w odległości ok. 5 km od miejsca załadunku.

Okoliczności te znajdują swoje oparcie także w innych dowodach zgromadzonych i ocenianych przez organy, a mianowicie w dniu kontroli, tj. w dniu [...] września 2011 r. przedsiębiorstwo należące do M. G. prowadziło załadunek pojazdów jedynie do godziny 10.00. Okoliczność tę potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy dniowa karta pracy sprzętu należącego do skarżącego. Jak wynika z treści tej karty sprzęt skarżącego pracował w godzinach od 6:00 do 18:00, a sprzęt przedsiębiorcy M. G. pracował do godz. 10:00. Dokument ten wskazywał zatem, że po godzinie 10-tej załadunku dokonał pracownik skarżącego. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że powyższą kartę przedstawił w toku postępowania administracyjnego sam skarżący.

Poza tym z zeznań świadków K. C. - Dyrektora Rejonu B. Sp. z o.o., J. G. oraz P. J. - Prezesa Zarządu G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wynikało, iż za wydobycie urobku w postaci piasku i żwiru ze złoża na dnie rzeki [...] odpowiada firma G. Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaś za załadunek na pojazdy przewożące piasek na budowę trasy S., odpowiadali podwykonawcy B. S.A., tzn. "I.", tj. skarżący - na podstawie umowy pisemnej od dnia 14 lipca 2011 r. oraz T. od dnia 19 września 2011 r.

W dniu [...] lutego 2012 r. w charakterze świadka przesłuchano także J. G. - pełnomocnika M. G., a w dniu [...] lutego 2012r. przesłuchano w charakterze świadka I. M., których to zeznania potwierdziły, iż świadczyli oni usługę załadunku urobku wydobywczego z dna rzeki [...] jako podwykonawcy firmy B. S.A.

Z przekazanych dokumentów wynika, iż dnia [...] września 2011 r. pracę do godz. 10:00 wykonywał sprzęt przedsiębiorcy M. G., zaś po godzinie 10-tej skarżący.

Ponadto z treści umowy z dnia 14 lipca 2011 r. zawartej pomiędzy B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. a skarżącym, wynika że skarżący przyjął do wykonania roboty w postaci załadunku piasku. Analiza tych dowodów w powiązaniu ze wspomnianą już tygodniową kartą czasu pracy oraz z zeznaniami kierowcy pozwala na prześledzenie organizacji praca przy wydobyciu urobku, w której uczestniczył skarżący.

Poza tym kwestie związane z organizacją pracy przy wydobyciu urobku obrazują dosyć szczegółowo zeznania kierowcy. Z protokołu przesłuchania z dnia 10 maja 2012 r. wynika, że "na miejscu załadunku znajdowało się kilka koperek i jak było kilka samochodów to każdy podjeżdżał pod jedną koparkę". "Na miejscu załadunku nie znajdowała się waga całościowa do ważenia pojazdów. Jedynie masę ładowanego piasku można było ocenić po ilości ładowanych łyżek przez koparkę. Waga zawartości łyżki koparki uzależniona była od wilgotności piasku".

Wobec powyższego stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy oparły swoje rozstrzygnięcia na dowodach niezbędnych dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego jako załadowcy za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz dozwolonego nacisku osi na drogę. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że podczas realizacji czynności załadunkowych, skarżący nie posiadał możliwości weryfikacji ilości ładowanego towaru, zaś masę ładowanego piasku wobec braku odpowiedniej wagi, oceniano na podstawie ilości ładowanych łyżek przez koparkę, co jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy za godzenie się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę albowiem nie podjął on żadnych działań w celu ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 436/14).

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że istniała podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych, a także przepisów załącznika do ustawy o drogach publicznych.

Dlatego tez Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.