Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2184/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 287/11 w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. J. na rzecz Ministra Sprawiedliwości kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r. o sygn. VIII SA/Wa 287/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. o nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacją.

Sąd I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy przyjął, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w trybie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartą w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r. o sygn. II GSK 168/10, że wśród zakwestionowanych czterech pytań dwa z nich, tj. pytanie nr 109 i 204 odpowiadały kryteriom art. 75 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Chodzi o to, że pytania były sformułowane poprawnie zgodnie z przyjętymi kryteriami ustawowymi i w oparciu o ich treść możliwe było wskazanie tylko jednej prawidłowej odpowiedzi. Natomiast co do pytań 75 i 186 podzielił pogląd prawny Sądu I instancji. W związku z tym przyjął, że należało do punktacji dodać 2 pkty dające w rezultacie 189 punktów. Punktacja ta i tak nie dawała pozytywnego wyniku egzaminu skoro należało uzyskać 190 punktów.

W ocenie Sądu I instancji co do wadliwości pytania 193 należało uznać prawidłowość zakwestionowania go przez Ministra Sprawiedliwości, co zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Kontrola powyższa doprowadziła w efekcie do uzyskania negatywnego wyniku z egzaminu konkursowego i z tego powodu skarga została oddalona przy przyjęciu, że decyzja ustalająca ten wynik ma charakter związany a nie uznaniowy.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożyła [...]. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wskazując naruszenie prawa materialnego zarzuciła błędne przyjęcie art. 75a ust. 3, art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Naruszenie przepisów postępowania jako mających istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 134 § 1, art. 135, 145 § 1 ust. 1 pkt a/ i c/, art. 151, 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu podała, że Sąd I instancji nie zastosował się przy ponownym rozpoznaniu skargi do wiążącej wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 168/10. Z wykładni tej jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji powinien też wypowiedzieć się co do pytania 193 testu na aplikację adwokacką a nie tylko do pytań 109 i 204. Naruszenie powyższe jest o tyle istotne, że nie mogło doprowadzić do oddalenia skargi. Pytanie to, a więc jego sformułowanie nie spełniało wymogów ustawowych określonych w wyżej powołanych przepisach prawa materialnego. Odpowiedź nie mogła zawierać jednoznacznej i bezpośredniej poprawnej odpowiedzi. Naruszenie powyższych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy a oddalenie skargi nie było uzasadnione. Skarżąca na rozprawie podtrzymała zarzut co do wadliwości pytania 193. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważał oceny tego pytania i przy ponownej ocenie obowiązkiem Sądu I instancji było w tej części dokonać oceny. Błędnie Sąd I instancji uznał pytanie za prawidłowe choć odpowiedź na to pytanie nie spełniała warunków ustawowych. Potwierdzeniem tego jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2010 r. o sygn. II GSK 854/09. Test egzaminacyjny nie może zawierać pytań, na które udzielenie jednej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową. Zgodnie z tym orzeczeniem udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi wymagało zastosowania wykładni systemowej art. 31 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej. Oznacza to, że Sąd I instancji orzekając w tym stanie rzeczy naruszył przepisy oddalając skargę w sytuacji gdy była ona uzasadniona. Skarga kasacyjna wobec tego jest uzasadniona.

Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że zarzuty są nieuzasadnione a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.

Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, art. 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Jak wskazano wyżej skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzutami tymi składająca skargę kasacyjną starała się dowieść, że zakwestionowanie pytania 193 testu było uzasadnione a przez to oddalenie skargi stało się nieuzasadnione. Wynika to z obowiązku badania tego pytania testu przy ponownym rozpoznaniu skargi. Z argumentacją strony skarżącej nie sposób jednak się zgodzić.

Przystępując do oceny zarzutów podniesionych skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności należało ocenić naruszenie art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako najdalej idącego. Chodzi zatem o to, czy po ponownym rozpoznaniu skargi w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r. o sygn. II GSK 168/10 Sąd I instancji w pełni zastosował się do wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sąd I instancji w pełni zastosował się do wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok tylko w stosunku do pytań 109 i 204, przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania. Ocena pytania 193 nie była objęta zaskarżeniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, nie była też przedmiotem oceny przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Związanie granicami skargi kasacyjnej powodowało, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł objąć zakresem swojej oceny tego pytania. Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie mógł już rozpoznawać sprawy sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie lecz tylko w takim, w jakim sprawa ta została mu przekazana do ponownego rozpoznania. Przepis art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie został naruszony, tym bardziej że Sąd I instancji w wyroku z dnia 28 października 2009 r. w sprawie VIII SA/Wa 327/09 uznał prawidłowość zakwestionowanego pytania 193 a skarżąca nie skorzystała z możliwości jego zaskarżenia. Konsekwencją powyższego jest też brak podstaw do naruszenia art. 134 § 1 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Wywody powyższe stanowiły podstawę do przyjęcia także braku podstaw naruszenia prawa materialnego a więc art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze skoro podstawa ta została powołana w związku z oceną pytania 193. Oceny tej nie może zmienić odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2010 r. o sygn. II GSK 854/09 z przyczyn wyżej wskazanych.

Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 204 pkt 1 także tej ustawy.