Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 307/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 126 ust 1 i 3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ic, art. 152, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie potrącenia części uposażenia miesięcznego 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego G.W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia

[...] sierpnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 126 ust. 3 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990 roku o Policji, potrącił skarżącemu [...] G. W., przy najbliższym terminie płatności część uposażenia miesięcznego za

1 dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. W uzasadnieniu podał, że przeprowadzone w sprawie czynności wyjaśniające potwierdziły, iż nieobecność policjanta w służbie w dniu [...] lipca 2014 r. została uznana za zawinioną niemożność jej pełnienia, wobec czego potrącenie mu od najbliższego terminu płatności 1/30 części uposażenia miesięcznego za ten dzień jest uzasadnione. Ponadto decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a.

W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący wniósł o uchylenie powyższego rozkazu personalnego i stwierdził, że do służby wyznaczonej na dzień [...] lipca 2014 r. stawił się w pełnym umundurowaniu i z wyposażeniem. Przeprowadzający odprawę [...]. A. P. zadał mu pytania dotyczące przypadków użycia broni palnej, zaś po uznaniu odpowiedzi policjanta za niezadowalającą, nie dopuścił go do służby i wydał polecenie zdania broni służbowej.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu, wskazując na treść art. 126 ustawy, podał, że sprawa ta była przedmiotem badania w Komendzie Rejonowej Policji [...], a z przeprowadzonych czynności wyjaśniających sporządzono sprawozdanie datowane na dzień [...] lipca 2014 r. z którego wynika, że [...]. A. P. pełniąc służbę jako oficer kontrolny, wziął udział w odprawie do służby policjantów Wydziału Wywiadowczo – Patrolowego Komendy Rejonowej Policji [...] i postanowił sprawdzić wiedzę funkcjonariuszy z zakresu przypadków użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Na pytania o podstawy prawne użycia broni palnej i przypadki jej użycia przez policjantów zadane skarżącemu, wymieniony policjant nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi. Wobec tego [...]. A. P. podjął decyzję o niedopuszczeniu funkcjonariusza do pełnienia służby w dniu z [...] na [...] lipca 2014 r. o czym poinformował dyżurnego Komendy Rejonowej Policji [...] oraz zastępcę naczelnika Wydziału Wywiadowczo – Patrolowego wskazanej komendy. Ponadto ze sprawozdania wynika, iż 9 lipca 2014 r. skarżący został zapoznany z treścią ustawy z dnia 24 maja 2013 roku o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, co potwierdził podpisem na karcie zapoznania z treścią aktu prawnego, a we wnioskach z przeprowadzonych czynności wyjaśniających uznano m. in., że [...]. G. W. swoim zachowaniem nie naruszył dyscypliny służbowej, niedopuszczenie go do dalszego pełnienia służby nastąpiło z zawinionej niemożności jej pełnienia, co daje podstawę do potrącenia policjantowi 1/30 części miesięcznego uposażenia. Analizując powyższe organ doszedł do przekonania, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, bowiem skoro art. 126 ust. 3 ustawy stanowi o zawinionej niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych, to decydujące znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma wykazanie, iż niemożność pełnienia przez skarżącego obowiązków służbowych była przez niego zawiniona, czego nie sposób dopatrzyć się w zaskarżonym rozkazie personalnym i w ten sposób naruszono art. 107 § 3 k.p.a. nakładający na organ administracji wydający decyzję obowiązek wyczerpującego uzasadnienia własnego rozstrzygnięcia zarówno w odniesieniu do ustaleń faktycznych, jak i prawnych decyzji. Tymczasem w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera w zasadzie jedynie uzasadnienie prawne podjętego rozstrzygnięcia oraz wskazanie, iż nieobecność [...]. G. W.

w służbie z [...] na [...] lipca 2014 r. wynika z zawinionej niemożności jej pełnienia. Decyzja nie zawiera przy tym uzasadnienia faktycznego, dlaczego organ uznał, iż niemożność pełnienia służby przez policjanta we wskazanym dniu należy uznać za zawinioną. Co więcej, zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. sprawozdanie z dnia [...] lipca 2014 r. z przeprowadzonych czynności wyjaśniających dotyczących niedopuszczenia skarżącego do służby, nie zawiera informacji wskazujących na zawinioną niemożność pełnienia przez wymienionego tej służby, bowiem samo stwierdzenie, iż funkcjonariusz "nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi" na pytania dotyczące podstawy prawnej użycia broni palnej i przypadków użycia broni palnej, nie przesądza o zawinionej niemożności pełnienia przez wymienionego służby w tym dniu. Co więcej, we wnioskach ujętych

w sprawozdaniu uznano, że [...]. G. W. swoim zachowaniem nie naruszył dyscypliny służbowej. Niezrozumiałym zatem jest uznanie przez organ winy policjanta w braku możliwości wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Skoro bowiem przeprowadzający postępowanie wyjaśniające doszedł do wniosku,

iż funkcjonariusz nie naruszył dyscypliny służbowej poprzez udzielenie niekompletnej odpowiedzi na zadane mu w trakcie odprawy służbowej pytania,

to niewytłumaczalnym jest na jakiej zatem podstawie stwierdził kategorycznie jego winę w braku możności pełnienia służby z [...] na [...] lipca 2014 r. Uznanie z jednej strony braku naruszenia przez funkcjonariusza dyscypliny służbowej, a z drugiej zawinionej niemożności wykonywania obowiązków służbowych jest samo w sobie sprzeczne i wzajemnie się wyklucza. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji winien zatem rozważyć i wskazać w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano winę skarżącego w niemożności pełnienia przez niego służby, co dawałoby podstawę do potrącenia policjantowi 1/30 części uposażenia miesięcznego za 1 dzień zawinionej niemożności pełnienia obowiązków służbowych w sytuacji, gdy prowadzone czynności wyjaśniające nie dały podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i uznania winy policjanta. Reasumując, organ administracji nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7 k.p.a. i powyższe sprawia,

iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, które z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego nie może być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym.

W tej sytuacji Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] października 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), potrącił skarżącemu [...]. G. W., przy najbliższym terminie płatności część uposażenia miesięcznego za 1 dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie i na zasadzie art. 108 k.p.a. nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że z opinii radcy prawnego wynika jednoznacznie, iż zachowanie skarżącego stanowi naruszenia dyscypliny służbowej.

Wobec powyższego organ w dniu [...] października 2014 r. zatwierdził aneks do sprawozdania nr [...] z dnia [...] lipca 2014 roku z przeprowadzonych czynności wyjaśniających, dotyczących niedopuszczenia skarżącego do służby

z następującymi wnioskami:

1. zmianie ulega pkt 1 wniosków zawartych w sprawozdaniu i otrzymuje następujące brzmienie: Uznanie, iż [...]. G. W. nie udzielając

w trakcie odprawy do służby odpowiedzi na zadanie przez kontrolnego Komendy Rejonowej Policji [...] pytania z zakresu znajomości przypadków użycia lub wykorzystania służbowej broni palnej narusza dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw.

z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 roku w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej

w Policji;

2. do wniosków sprawozdania dodać dodatkowy punkt o treści: uznać, iż czyn którego dopuścił się [...]. G. W. jest przewinieniem mniejszej wagi i na zasadzie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji przeprowadzić policjantem rozmowę dyscyplinującą.

Punkt 2 wymienionego aneksu zrealizowany został w dniu 22 października

2014 r. kiedy Zastępca Komendanta Rejonowego Policji [...] przeprowadził ze skarżącym rozmowę dyscyplinującą, w trakcie której zwrócił policjantowi uwagę na obowiązek dokładnego i starannego wykonywania poleceń przełożonego jak również na obowiązek znajomości przypadków użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. W dalszej części stwierdzono, że rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście zawinionej przez policjanta nieobecności w służbie spowodowanej nieznajomością przepisów (a taki stan rzeczy miał miejsce

w niniejszej sprawie) wskazano na ustawowy obowiązek funkcjonariuszy Policji znajomości obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie bowiem z rotą ślubowania, ustanowioną w art. 27 ustawy o Policji, policjant ślubuje m.in. pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Dlatego też zgodnie z § 3 i § 22 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3) policjant powinien wykonywać czynności służbowe nie tylko według najlepszej woli i wiedzy, ale również powinien nieustannie doskonalić, uzupełniać i poszerzać swoją wiedzę i umiejętności zawodowe. Natomiast w myśl § 5 cytowanych zasad, policjant podejmując decyzję o użyciu broni palnej lub zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, powinien zachować szczególną rozwagę i stale mieć na uwadze charakter tych środków. W świetle przywołanych uregulowań prawnych podkreślono, iż z treści raportu [...]. A. P. wynika, że w czasie odprawy do służby skarżący nie był w stanie podać tytułu aktu prawnego regulującego wszelkie aspekty związane m.in. z użyciem broni, jak również nie był w stanie wymienić przypadków użycia broni. Policjant stwierdził, że czytał akt prawny; regulujący te kwestie, jednak nie pamięta jego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że Policja jako umundurowana i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do utrzymywania bezpieczeństwa

i porządku publicznego wyposażona została w środki przymusu bezpośredniego,

w tym prawo do użycia broni palnej. Z tego też względu niedopuszczalnym jest przystąpienie do służby policjanta, który wykazuje się nieznajomością podstawowych aktów prawa, regulujących użycie najgroźniejszego środka przymusu bezpośredniego jakim jest służbowa broń palna, bowiem taki policjant stwarza realne zagrożenie użycia broni palnej, w sposób naruszający prawa osób trzecich lub też wręcz pozbawiający je życia lub zdrowia. Wobec powyższego nieobecność

(w ustawie jest mowa o niemożności) w służbie [...]. G. W. z [...] na [...] lipca 2014 r., była zawiniona wyłącznie przez niego i nie przyczyniły się do tego żadne inne czynniki zewnętrzne. Tym samym należy uznać nieobecność zainteresowanego w służbie za nieusprawiedliwioną, co skutkuje potrąceniem części uposażenia miesięcznego za 1 dzień.

W odwołaniu z dnia [...] listopada 2014 r. do Komendanta [...] Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nieobecność w służbie była zawiniona przez niego ponieważ: 1) stawił się w jednostce do służby w dniu wyznaczonym do pełnienia służby, 2) nigdzie nie jest napisane, że policjant musi znać na pamięć akty prawne (w tym przypadki użycia broni palnej), 3) nie nadużył kredytu zaufania społeczeństwa, bo nikogo nie pozbawił życia lub zdrowia, 4) za niezgodne użycie broni palnej policjant odpowiada karnie (dyscyplinarnie). Ponadto nie zgodził się z opinią racy prawnego

w której stwierdzono, że jego zachowanie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, lecz nie podpiera się aktami prawnymi dodając, że nikt nie został osądzony na podstawie opinii radcy prawnego, a jedynie na podstawie obowiązujących aktów prawnych. Podkreślił jednocześnie, że do służby stawił się o czasie, był trzeźwy

i w pełnym umundurowaniu na odprawie.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny i przytaczając treść przepisów art. 126 ustawy

o Policji – podał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, skarżący stawił się do służby w dniu [...] lipca 2014 r. prawidłowo umundurowany i posiadając niezbędne do służby wyposażenie. Podczas odprawy do służby policjant nie udzielił jednak odpowiedzi na zadane przez funkcjonariusza kontrolnego Komendy Rejonowej Policji [...] pytanie o wskazanie przepisów regulujących przypadki oraz warunki użycia broni, a także nie potrafił wymienić przypadków użycia broni palnej służbowej, stwierdzając, że cyt. "czytał ten akt prawny, ale nie pamięta tych nowych przypadków". W związku z powyższym właściwy przełożony podjął decyzję o niedopuszczeniu policjanta do służby, a także polecił policjantowi zdanie posiadanej broni służbowej. W wyniku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego Komendant Rejonowy Policji [...] uznał, że policjant swoim postępowaniem naruszył dyscyplinę służbową, określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, albowiem mając obowiązek dokładnego i starannego wykonywania poleceń przełożonego, obowiązku tego nie dopełnił. Jednocześnie uznając czyn za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, właściwy przełożony przeprowadził z policjantem rozmowę dyscyplinującą w dniu [...] października 2014 r. Dalej podano, że zgodnie z § 26 ust. 2 zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2007 roku Nr 15, poz. 119 ze zm.), prowadzący odprawę policjantów do służby patrolowej sprawdza znajomość przez funkcjonariuszy podstawowych uprawnień (pkt 1) oraz zasad użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej (pkt 2), przy czym, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 3 lit. a zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP z 2011 roku Nr 6, poz. 38 ze zm.), właściwi przełożeni są obowiązani nie przydzielać broni palnej, a przydzieloną niezwłocznie odebrać

i uniemożliwić dostęp do niej policjantom, których zachowanie budzi uzasadnione podejrzenie, że mogą użyć broni palnej niezgodnie z przepisami. W świetle powyższego zaskarżoną decyzję uznać należy za decyzję prawidłową, albowiem zaistniały przesłanki umożliwiające takie rozstrzygnięcie sprawy. Właściwy przełożony zgodnie bowiem z powołanymi przepisami prawa podczas odprawy do służby sprawdził znajomość skarżącego w zakresie przypadków użycia broni palnej służbowej. Jednocześnie prawidłowo nie dopuścił do służby wymienionego policjanta, polecając zdanie broni palnej służbowej, albowiem brak znajomości podstawowych uprawnień, w szczególności przypadków użycia broni palnej budzi uzasadnione podejrzenie, że funkcjonariusz ten mógł użyć broni palnej niezgodnie

z przepisami, których jak sam twierdzi, nie pamięta. Podkreślono, że funkcjonariusz w dniu 9 lipca 2014 r. został zapoznany z ustawą określającą przypadki i warunki użycia środków przymusu bezpośredniego, w tym w szczególności broni palnej, zaś właściwy przełożony w stosownym postępowaniu wyjaśniającym stwierdził zawinioną przez policjanta niemożność pełnienia służby. Skoro zatem w stosownym akcie prawnym przewidziano sprawdzenie przez przełożonego znajomości przez policjantów podstawowych uprawnień, w szczególności zasad użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, to funkcjonariusz winien posiadać tę wiedzę i w każdym przypadku legitymować się nią, nie tylko na żądanie przełożonego podczas odprawy służbowej, ale zwłaszcza w codziennej służbie. Nie do zaakceptowania jest bowiem stanowisko skarżącego, dopuszczające odczytanie przypadków użycia służbowej broni palnej, choćby z posiadanej przy sobie broszury, wydanej przez Biuro Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji. Użycie środków przymusu bezpośredniego, w tym w szczególności służbowej broni palnej następuje z reguły w sytuacji nagłej, wymagającej natychmiastowej i właściwej reakcji funkcjonariusza. Trudno zatem wyobrazić sobie sytuację nagłą, w której funkcjonariusz będąc zobowiązanym do użycia broni palnej służbowej w celu np. konieczności odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność uprawnionego lub innej osoby (art. 45 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 24 maja 2013 roku o środkach przymusu bezpośredniego – Dz. U.

z 2013 roku, poz. 628 ze zm.), nim podejmie decyzję o użyciu tej broni, będzie miał okazję przestudiować wskazaną broszurę. W takiej sytuacji policjant narażałby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia zarówno innych obywateli jak również siebie i takim właśnie sytuacjom winien przeciwdziałać przełożony służbowy, mając na względzie zachowanie policjantów (nieznajomość przypadków i warunków użycia broni palnej), które budzi uzasadnione podejrzenie, że mogą użyć broni palnej niezgodnie z przepisami. Reasumując, Komendant Rejonowy Policji [...] stwierdzając zawinioną niemożność pełnienia przez skarżącego służby w dniu

[...] lipca 2014 r. zobowiązany był wskazanymi wyżej przepisami ustawy o Policji do obligatoryjnego potrącenia części należnego uposażenia miesięcznego za 1 dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Na koniec podkreślono, że podnoszone przez skarżącego w odwołaniu kwestie dotyczące postępowania wyjaśniającego,

a zatem postępowania odrębnego, prowadzonego niezależnie od toczącego się

w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, nie mogą podlegać ocenie

w niniejszym postępowaniu i jako takie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie

w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący G. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji

i stwierdzenie, iż nie podlegają one wykonaniu w całości, względnie stwierdzenie ich nieważności w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych zarzucając:

I. obrazę przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

2. art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, którą zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy, w sytuacji, gdy brak było przesłanek do takiego działania

i było ono zbyteczne.

II. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 126 ust. 3 w zw. z art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.

o Policji polegające na nieuprawnionym uznaniu przez organ, iż zachowanie skarżącego wyrażające się nieumiejętnością przytoczenia z pamięci przepisów dotyczących użycia służbowej broni palnej, wyczerpuje przesłanki zawinionej przez niego niemożności pełnienia obowiązków służbowych,

co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nieobecność skarżącego w służbie z tej przyczyny można uznać za nieusprawiedliwioną, a w konsekwencji należy potrącić mu 1/30 części miesięcznego uposażenia;

2. art. 126 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na zastosowaniu przez organ nieuprawnionej i nieprawidłowej metody realizacji potrącenia uposażenia skarżącego, tzn. w sposób sprzeczny z trybem przewidzianym przez wskazany przepis, poprzez dokonanie potrącenia z wypłaty w miesiącu listopadzie 2014 r. zamiast przy najbliższej wypłacie, tj. w miesiącu sierpniu 2014 r.

W uzasadnieniu wskazując na ustalony stan faktyczny podał, że przede wszystkim nie ustalono, czego dokładnie domagał się oficer kontrolny od niego, dążąc do sprawdzenia jego wiedzy w zakresie znajomości przepisów dotyczących użycia broni służbowej. Jak dalej podał, co konsekwentnie podtrzymywał podczas postępowania wyjaśniającego oraz w odwołaniach, przełożony żądał od niego przytoczenia z pamięci dokładnej treści przypadków użycia broni palnej, w literalnym brzmieniu zapisów ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. 2013 r., poz. 628 ze zm.), czyli art. 45 i art. 47 tegoż aktu prawnego. Ponieważ uważał, iż zna i rozumie prawo użycia broni i potrafi je zastosować w razie zaistnienia konkretnej sytuacji, uznał jednak, iż jego umiejętności nie są na tyle biegłe aby sprostać oczekiwaniom oficera kontrolnego. Dlatego oświadczył, że nie pamięta ich w stopniu przez niego wymaganym (dosłownie na pamięć) i postanowił odczytać owe przepisy z broszury, w którą wyposażyła go strona służbowa. Przełożony nie wyraził na to zgody, na czym zakończył sprawdzanie wiedzy skarżącego, uznając arbitralnie, iż funkcjonariusz nie zna przepisów użycia broni. Tymczasem stanowisko organu w tej materii jest odmienne, sprowadzające się do tego, że nie wykonał polecenia oficera kontrolnego, polegającego na wymienieniu przypadków użycia i wykorzystania broni palnej (vide: notatka z rozmowy dyscyplinującej skarżącego z dnia 22.10.2014 r. – opis czynu), nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi na pytania: jakie zna podstawy prawne użycia broni palnej oraz czy zna przypadki użycia broni palnej przez policjantów (vide: rozkaz personalny z dnia [...] października 2014 r. nr [...] – str. 2, akapit 1), nie był w stanie podać tytułu aktu prawnego regulującego wszelkie aspekty związane m.in. z użyciem broni, jak również nie był w stanie wymienić przypadków użycia broni (vide: rozkaz personalny z dnia [...] października 2014 r. nr [...], cytat z raportu oficera kontrolnego - str. 3, akapit 5), na pytanie funkcjonariusza kontrolnego stwierdził, że: "czytał ten akt prawny, ale nie pamięta tych nowych przypadków" (vide rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2014 r. – str. 2, akapit 4). Powyższe obrazuje, iż organ pierwszej instancji miał problemy

z rzeczywistym odtworzeniem zachowania obu policjantów na odprawie i istniały duże rozbieżności w ich relacjach. Dlatego też nie można uznać, że naruszył on dyscyplinę służbową określoną w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji (odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego), bowiem warunkiem odpowiedzialności dyscyplinarnej z tytułu tegoż przewinienia jest założenie, że polecenie wydane musi być w sposób jasny, czytelny i niebudzący wątpliwości. Istotny jest też fakt popełnienia przewinienia służbowego, w związku z czym konieczne jest rozważenie, czy w analizowanej sytuacji do przewinienia służbowego w ogóle doszło. Zatem może budzić zdziwienie fakt, iż Komendant Rejonowy w toku kilkumiesięcznego postępowania, nie podjął żadnych kroków, aby owe wątpliwości wyjaśnić. Zwłaszcza w kontekście okoliczności, że odprawa do służby jest czynnością kolegialną i brała w niej udział znaczna ilość funkcjonariuszy (zarówno szeregowych jak i szczebla kierowniczego). Łatwo więc można było odtworzyć jej sporny przebieg np. poprzez przesłuchanie/odebranie wyjaśnień od innych uczestników. Stąd też Komendant [...] Policji utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przyjmując jego ustalenia i stanowisko za własne, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także nie rozpatrzył

w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym dopuścił się rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W dalszej części odniósł się do stanowiska organu, jakoby niedopuszczalne miałoby być podnoszenie przez stronę w odwołaniu kwestii dotyczących postępowania wyjaśniającego, jako rzekomo odrębnego i prowadzonego niezależnie od toczącego się w niniejszej sprawie,

a także pozostającego bez żadnego wpływu na nie i stwierdził, że nie sposób zgodzić się z taką opinią. Ewidentny jest bowiem wpływ obu postępowań na siebie, ich wzajemne przenikanie się, a wręcz wzajemne "wymieszanie" przez tryb postępowania organu. Uwidacznia się to szczególnie tym, iż oba ostatnie rozkazy zostały oparte tylko i wyłącznie na ustaleniach powziętych w postępowaniu wyjaśniającym. Zaś sprawozdanie z czynności wyjaśniających zostało konwalidowane i aneksowane na skutek uchylenia pierwszego rozkazu. Z kolei naniesione poprawki w sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego, legły

u podstaw wydania następnych rozstrzygnięć Komendantów Policji obu szczebli (negatywnych dla skarżącego) i zostały szeroko przytoczone w ich uzasadnieniach. Wskazał również, iż zastosowano przy tym dość kontrowersyjny zabieg proceduralny. Otóż zakończono postępowanie wyjaśniające uznaniem go za winnego przewinienia dyscyplinarnego i jednocześnie uznano jego rzekomo naganny czyn za przewinienie mniejszej wagi, po czym sfinalizowano je przeprowadzeniem rozmowy dyscyplinującej (art. 132 ust. 4b ustawy o Policji). Jednak pomimo, iż skarżący nie zgadzał się z takim orzeczeniem, zamknięto mu drogę do jego podważenia, ponieważ nie służy od niego żaden środek odwoławczy, Jednocześnie werdykt ten posłużył za asumpt do uznania zasadności tezy o nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie. Ponadto wysoce niekonsekwentne wydaje się postępowanie organu, gdy oceniając zachowanie skarżącego wyrażono tym samym czynem, z jednej strony uznaje jego postępowanie za błahe i mało szkodliwe, z drugiej strony podnosi jego nadzwyczajną naganność i szkodliwość dla interesu społecznego oraz używa górnolotnych fraz o "nadużyciu kredytu zaufania udzielonego przez społeczeństwo". Ponadto rygor natychmiastowej wykonalności winien być stosowany wyjątkowo i jedną z przesłanek jego stosowania jest "inny interes społeczny", zaś jego wystąpienie w danej sprawie, dające podstawę do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, organ obowiązany jest szczegółowo uzasadnić. Tymczasem rozstrzygnięcie w tym zakresie nie zostało uzasadnione. Następnie wywiedziono, że co prawda przepisy ustawy o Policji nie zawierają katalogu zachowań oraz żadnych kryteriów, jakie należałoby uwzględniać aby uznać, iż dane działanie wyczerpuje znamiona zawinionej niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych, określonej w art. 126 ust. 3 tejże ustawy, nie oznacza to jednak, że organy administracji mogą w sposób dowolny interpretować to zagadnienie, a zwłaszcza czynić to z pominięciem zasad logiki oraz doświadczenia życiowego. Nie sposób bowiem podzielić poglądu organu, jakoby ową zawinioną niemożność stanowiła nieumiejętność przytaczania z pamięci przepisów prawa w ich dosłownym brzmieniu przez funkcjonariuszy. O ile zgodzić się można ze stanowiskiem organu, że ustawa regulująca stosowanie środków przymusu bezpośredniego – a zwłaszcza broni palnej – ma doniosłe znaczenie zarówno dla służb stosujących owe narzędzia, jak i dla społeczeństwa, to trudno jednak nie dostrzec, iż są to jednak tylko przepisy prawne, zaś aktów prawnych nacechowanych równie wysoką rangą jest bardzo wiele. Dlatego trudno zaakceptować tezę, że "recytowanie" z pamięci norm prawnych stanowi wyznacznik ich znajomości, bowiem wyznacznikami takimi powinny być przede wszystkim zdolność ich zlokalizowania w odpowiednim akcie prawotwórczym oraz umiejętność interpretacji (wykładni), tj. odpowiedniego zastosowania w określonej sytuacji / stanie faktycznym. Pamięciowe "wyuczenie się" przepisów w ogóle nie świadczy o fakcie, iż zostały one zrozumiane.

Zauważono też, że zamiast odsyłać go do domu, bardziej racjonalne wydawałoby się skierowanie go i wykorzystanie do służby wewnętrznej. Ewentualnie można było pozostały czas rozpoczętej i trwającej służby wykorzystać na szkolenie, skoro stwierdzono u skarżącego braki w tej materii. Dalej zauważono, że pełnił służbę w następnym terminie wynikającym z haromonogramu służby tj. w dniu 17 lipca 2014 r. i nikt do dnia dzisiejszego nie weryfikował jego wiedzy w zakresie użycia broni. Niezależnie od powyższego dodał, że uposażenie policjantów jest wypłacane z góry i to w niniejszym przypadku, przy założeniu nieobecności w służbie w dniu [...] lipca 2014 r., uposażenie powinno zostać zawieszone w 1/30 części przy wypłacie w sierpniu 2014 r. do czasu wyjaśnienia przyczyn tej nieobecności, albo też przy kategorycznym uznaniu nieobecności za nieusprawiedliwioną, uposażenie w wyżej wymienionej części powinno zostać potrącone, także przy wypłacie sierpniowej. Wypłata sierpniowa była bowiem najbliższą wypłata w rozumieniu ust. 1 omawianego przepisu. Tymczasem o jego nieobecności organ miał wiedzę bieżącą ([...] lipca 2014 r., nadto organ nieobecność tą niejako sam zainicjował), natomiast praktyczna realizacja rozstrzygnięcia w zakresie stosownego potrącenia uposażenia, została dokonana dopiero w dniu 3 listopada 2014 r., gdy przekazując na rachunek bankowy skarżącego uposażenie za miesiąc listopad, pomniejszono je o 1/30 wymiaru z tytułu rzekomej absencji w lipcu. Zabrakło w niniejszej sprawie wymaganego przepisami zawieszenia stosownej części uposażenia i dalszej procedury ewentualnego wyjaśniania sprawy, albo wprost jego potrącenia w wypłacie następującej bezpośrednio po zdarzeniu, tj. w miesiącu sierpniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 126 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia przez policjanta obowiązków służbowych, a w myśl ust. 1 policjantowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli policjant pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie. Z kolei według brzmienia art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który również został przywołany przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

Analizując powyższe uregulowania prawne stwierdzić należy, że przepis art. 126 ustawy o Policji, wyszczególnił cztery, występujące niezależne od siebie, przesłanki zawieszenia policjantowi uposażenia od najbliższego terminu płatności, a mianowicie: 1) samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby (ust. 1), 2) samowolne pozostanie poza nią (ust. 1), 3) nie podjęcie służby (ust. 1) i zawiniona niemożność pełnienia obowiązków służbowych (ust. 3).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uznano, że skarżącemu [...]. G. W. przy najbliższej płatności potrąca się cześć uposażenia za 1 dzień "nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie". Zatem po pierwsze występuje tutaj niezgodność sentencji rozkazu personalnego z jego uzasadnieniem, bowiem w tym ostatnim i co jest w sprawie bezsporne stwierdzono, że skarżący stawił się do służby i uczestniczył w odprawie. Po drugie w cytowanym przepisie nie występuje taka przesłanka, jak "nieusprawiedliwiona nieobecność w służbie" i po trzecie wreszcie, o zawinionej "niemożności pełnienia służby" wspomniano jedynie

w uzasadnieniu rozkazu personalnego. Reasumując, rozbieżność sentencji

z podstawą prawną i z uzasadnieniem rozkazu personalnego oraz wskazanie

w sentencji rozkazu personalnego na pozaustawową przesłankę, narusza przepis art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Dodać w tym miejscu należy również, że ocena co do istnienia przesłanki zasadności nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu wydającego decyzję i co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jednakże gdy organ stwierdzi, że faktycznie istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1 k.p.a., to po nadaniu decyzji powyższego rygoru, jest zobowiązany – stosownie do treści art. 107 § 3 – uzasadnić konieczność takiego rozstrzygnięcia.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi, bowiem zarówno w rozkazie personalnym z dnia

[...] października 2015 r., jak i w rozkazie personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. w żadnym, nawet najmniejszym stopniu, nie uzasadnił powyższego rozstrzygnięcia i tym samym – w ocenie Sądu – naruszył wskazany wyżej przepis art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie prawne), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać dalej należy, że istota rygoru natychmiastowej wykonalności polega na tym, że decyzja nieostateczna staje się natychmiast wykonalna. Oznacza to odstępstwo od ustanowionej w art. 130 § 1 i 2 k.p.a. zasady, że przed upływem terminu wniesienia odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu i że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Zatem skoro przepis art. 126 ust. 1 ustawy o Policji nakazuje potrącić uposażenie od najbliższego terminu płatności w 1/30 części uposażenia (art. 126 ust. 2) i jeśli rygor natychmiastowej wykonalności został nadany w uchylonym rozkazie personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], to należało tę część uposażenia potrącić natychmiast przy najbliższym terminie płatności w sierpniu, mimo wniesionego odwołania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono tego, lecz ponownie Komendant Rejonowego Policji [...] w rozkazie personalnym z dnia [...] października 2015 r. potrącił część uposażenia "przy najbliższym terminie płatności", a dokładnie rzecz ujmując 3 listopada 2014 r., czym naruszono wskazany już wyżej przepis art. 126 ust. 1 ustawy o Policji i co miało – w ocenie Sądu – wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego dodać należy, że organ wydając rozkaz personalny jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz – co już wyżej wykazano – uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno Komendant Rejonowy Policji [...], jak i Komendant [...] Policji, nie zadośćuczynili powyższym obowiązkom, czym naruszył wspomniane przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dalej bowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia nie zawiera przekonywujących informacji wskazujących na zawinioną niemożność pełnienia przez skarżącego służby w dniu [...] lipca 2014 r., bowiem organ oparł swoje ustalenia faktycznie jedynie na opinii radcy prawnego – co jest całkowicie niezrozumiałe dla Sądu – i na podstawie relacji oficera kontrolnego A. P. Tymczasem skoro skarżący twierdził, że oficer kontrolny wymagał od niego przytoczenia z pamięci przypadków użycia broni palnej w literalnym (dosłownym) brzmieniu odpowiednich przepisów, to jest to zbyt daleko idący obowiązek dla funkcjonariusza Policji, bowiem wystarczy – zdaniem Sądu – że wymieni on przypadki użycia tej broni, lecz niekoniecznie w dosłownym brzmieniu zawartym w określonym akcie prawnym. Jeśli zaś oficer kontrolny podał inny stan faktyczny, to organ był zobowiązany ustalić faktyczny stan sprawy przesłuchując skarżącego, ewentualnie dokonując konfrontacji pomiędzy nim, a oficerem kontrolnym oraz przesłuchując w charakterze świadków innych policjantów biorących udział w odprawie, a następnie, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., wskazać fakty uznane za udowodnione i dowody na których się oparł oraz podać przyczyny,

z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zatem miałby podstawę do ustalenia stopnia zawinienia skarżącego co do niemożności pełnienia przez niego służby. Tym bardziej było to nieodzowne, bowiem bez jakiegokolwiek zweryfikowania u skarżącego wiedzy z zakresu użycia broni palnej

i skontrolowaniu, czy przyswoił już zasady posługiwania się bronią palną, dopuszczono go do służby w terminie wynikającym z harmonogramu pełnienia służby, tj. w dniu [...] lipca 2014 r.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152

i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1

i w zw. z art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.