Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1480/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90 ust. 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. K. z Kancelarii – [...] "[...]" w W., przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. S., J. M., W. M. i M. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1989 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako [...], działka nr [...]; uchylił decyzję Wojewody w całości i stwierdził, że powołana decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] lipca 1989 r. została wydana z naruszenie prawa, jednak nie stwierdził jej nieważności z uwagi na fakt, iż od dnia jej doręczenia stronom upłynęło ponad 10 lat.

W zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny o prawny:

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] oznaczona jako [...], dz. [...] o pow. [...] m2, zgodnie z zaświadczeniem Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. z dnia 15 lutego 1949r. nr [...] stanowiła własność S. z M. N. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279) i z dniem wejścia w życie w/w dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W.

W dniu [...] grudnia 1979r. Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją znak: [...] wydaną na podstawie przepisów art. 7, 8, 12, 14, 27, 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10 z 1974r., poz. 64) ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na kwotę [...] zł. i przyznał je S. N.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1986r. znak: [...] Dyrektor Urzędu W. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1979r. z uwagi na fakt, iż skierowana została do osoby nieżyjącej. S. N. zmarła bowiem w dniu 30 czerwca 1977r., a spadek po niej nabyły: B. N., S. N. i J. N.

W dniu [...] lipca 1989r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 oraz art. 58, 59, 64, 67 i 90 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22 poz. 99, tekst jedn. Dz. U. z 1989r. nr 14 poz. 74) ponownie ustalił odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. ozn. jako [...] dz. [...] na łączną kwotę [...] zł. i przyznał je spadkobiercom S. N.

W dniu 23 sierpnia 2006r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynął wniosek J. S. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca1989r. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa i skierowana do osób nie będących stroną w sprawie.

Do powyższego wniosku skarżący załączył uwierzytelnioną kopię wypisu aktu notarialnego z dnia 18 sierpnia 1950r. za numerem Rep. [...] zawierającego umowę kupna - sprzedaży wszelkich praw wynikających z dekretu z dnia 26 października 1945r., przysługujących do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] ozn. jako [...], zawartą między S. N. - jako zbywcą a J. S. i S. M. - jako kupującymi.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Kierownikowi Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami (...) w dacie orzekania nieznany był fakt istnienia w obrocie prawnym ww. aktu notarialnego z dnia 18 sierpnia 1950r. Ponadto okoliczność ta "nie stanowi (...) materialnoprawnej wady decyzji określonej w art. 156 § 1 kpa. Kwestia ta może być (...) przedmiotem postępowania w trybie przepisów dotyczących wznowienia postępowania".

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J. S. oraz spadkobiercy S. M. – J. M., W. M. i M. R.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Budownictwa uchylił w całości powyższą decyzję Wojewody i stwierdził, że decyzja jako skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że powołana decyzja z dnia [...] lipca 1989 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Domniemanie prawdziwości wpisu dokonanego w księdze wieczystej pozwoliło uznać organowi, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest zgodny z jej rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto ustalając wysokość odszkodowania Kierownik Urzędu Dzielnicowego [...] opierał się na opinii z wyceny przedmiotowej nieruchomości sporządzonej - po dokonaniu wizji lokalnej - w lipcu 1989r. przez mgr inż. budownictwa lądowego, Biegłego Urzędu W. – Z. K.

W żadnych dokumentach, którymi dysponował organ nie było wzmianki o umowie z dnia 18 sierpnia 1950r. kupna - sprzedaży roszczeń dekretowych do powyższej nieruchomości.

Fakt istnienia w/w umowy sprzedaży roszczeń dekretowych został ujawniony dopiero w 2004r., w związku z wnioskiem J. S. z dnia 10 września 2004r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, złożonym do Urzędu W. Wobec ujawnienia przedmiotowego aktu notarialnego nie sposób odmówić słuszności skarżącym, iż decyzja z dnia [...] lipca 1989r. ustalająca odszkodowanie za nieruchomość skierowana została do osób nie będących stronami w sprawie, nastąpiło to jednak bez winy organu orzekającego o odszkodowaniu.

Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2001r., IV SA 2450/98, Wspólnota 2001 nr 8 s. 50). Sytuacja taka niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zwrócił się on o wznowienie postępowania, stwierdzając że bez własnej winy nie brał udziału w sprawie. Skarżący twierdzi, że z roszczeniami do opisanej nieruchomości wystąpiły osoby nie będące prawnymi właścicielami, co stanowi wyłudzenie odszkodowania od Skarbu Państwa nie należnego odszkodowania i zamyka skarżącemu – jako prawowitemu właścicielowi – drogi prawnej do roszczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

2. Zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione i nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, która w istocie jest korzystna dla strony, bo daje jej prawo wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym w oparciu o art. 4171 Kc

3. W przedmiotowej sprawie Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednakże dla przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma art. 134 § 2 ppsa mówiący, iż Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Nie jest wcale jednoznaczne w kontekście art. 90 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, iż poprzedni właściciel nie jest stroną postępowania odszkodowawczego w wyniku zbycia roszczeń wynikających z dekretu. Zważyć należy bowiem, że umowa zbycia roszczeń została zawarta w 1950 r. kiedy jeszcze w ogóle nie obowiązywały przepisy ustaw wywłaszczeniowych przewidujących w pewnych sytuacjach roszczenie o odszkodowanie za grunt nieruchomości [...]. Sąd nie może jednak z tych powodów uchylić zaskarżonej decyzji, ponieważ stanowiłoby to oczywiste pogorszenie sytuacji skarżącego i mogłoby prowadzić do wydania decyzji zbieżnej ze stanowiskiem Wojewody [...]. Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd musiałby zawrzeć w orzeczeniu ocenę prawną i zalecenia co do dalszego postępowania, które stanowiłyby naruszenie zakazu reformationis in pius. Brak jest przy tym przyczyn do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

5. Natomiast złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania nie był przedmiotem oceny w tej sprawie, ponieważ powinien on być przedmiotem odrębnej oceny co do dopuszczalności wznowienia postępowania przez właściwy organ administracji publicznej.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).