Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 744/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1, art. 32 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
article: art. 7, par. 8, par. 8a, par. 9, par. 10,  par. 14 ust. 4 i 5,
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
article: art. 180 par. 1, art. 188, art. 197 par. 1i par. 2,  art. 229
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 129 ust. 3, art. 144
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 27 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. cofnął poświadczenie rejestracji nr "[...]", uprawniające "[...]" (dalej powoływana jako "spółka") do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu do gier o niskich wygranych "[...]". Organ pierwszej instancji podał w uzasadnieniu, że w toku przeprowadzonej

w dniu 9 kwietnia 2010 r. kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych w wyniku eksperymentu ustalono, iż przedmiotowy automat do gier nie spełniał wymogów technicznych, określonych w art. 2 ust. 2b ustawy o grach

i zakładach wzajemnych. Fakt ten potwierdziła opinia biegłego sądowego z dnia

23 listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że skoro sposób działania automatu był niezgodny z warunkami rejestracji, to stosownie do § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946, ze zm.), zobligowany był do cofnięcia jego rejestracji. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier.

W złożonym odwołaniu spółka podniosła, że przedmiotowy automat do gier przeszedł całą procedurę rejestracyjną i uzyskał poświadczenie rejestracji, a kontrola automatu i opinia biegłego sądowego nie ujawniły żadnych nowych okoliczności, nieznanych Ministrowi Finansów w toku poświadczania rejestracji automatu. W tej sytuacji, zdaniem spółki, nie było niezgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Odwołująca się podkreśliła, że badając przedmiotowy automat biegły z jednostki badającej Ministra Finansów ustalił dokładnie stan faktyczny w zakresie stawek za pojedynczą grę, ale dokonał jego innej kwalifikacji prawnej, uznając taką sytuację nie za nową grę, lecz za dopuszczalną na gruncie obowiązujących przepisów kontynuację gry. Dokonując poświadczenia rejestracji Minister Finansów wiedział o możliwej na tym automacie kontynuacji gier i uznał ją za zgodną z prawem, skoro nie odmówił poświadczenia rejestracji tego urządzenia. Wobec tego, spółka uznała za niedopuszczalną sytuację, w której w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym wydano odmienne orzeczenie wyłącznie na podstawie innej oceny prawnej sytuacji faktycznej. Spółka oceniła, że działanie takie skutkuje utratą zaufania obywatela do administracji publicznej. Ponadto zarzuciła, że organ pierwszej instancji bezzasadnie pominął wynikający z § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, obowiązek przeprowadzenia, w każdej sytuacji budzącej wątpliwości organu celnego, badań kontrolnych automatu do gier o niskich wygranych przez jednostkę badającą Ministra Finansów. Zdaniem spółki, zanegowanie pochodzącej od tej jednostki opinii technicznej wymaga opinii weryfikacyjnej wydanej również przez jednostkę badającą. Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie tej opinii jakimkolwiek innym dowodem,

w tym opinią biegłego sądowego, gdyż żaden dowód nie będzie miał właściwej rangi.

Z tego względu, spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii wydanej przez jednostkę badającą.

Decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że z protokołu kontroli wynikało, że przedmiotowy automat do gier o niskich wygranych umożliwiał grę za stawki wyższe niż ustawowa wysokość maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Organ odwoławczy zaznaczył, że eksperyment nie wymagał od przeprowadzających go funkcjonariuszy Służby Celnej szczególnej wiedzy technicznej. Podniósł, że z opinii biegłego sądowego z dnia 17 maja 2010 r. wynikało, że badany automat umożliwiał pobieranie przez grającego punktów z licznika "Bank", a stawka za udział w jednej grze mogła być wyższa niż 0,5 zł, stawka za jeden punkt wynosiła 0,2 zł, wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika "Bank" wynosiła 20 punktów, wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika "Kredyt" wynosiła 1 punkt, a maksymalna wygrana dla gier prowadzonych w oparciu o punkty pochodzące z licznika Bank składała się z dwóch części: bezpośredniej (maksymalnie 250 punktów) oraz pośredniej w postaci praw do gier premiowanych, umożliwiających graczowi zdobycie dodatkowej wygranej. Łączna jednorazowa wartość wygranej w grze, liczona jako suma wygranej bezpośredniej mogła więc przekroczyć równowartość 60 zł. Biegły sądowy stwierdził, iż badany automat nie spełniał wymogów technicznych przewidzianych przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, opinia ta potwierdziła rzetelność ustaleń dokonanych w trakcie kontroli, a ponadto ujawniła fakty wskazujące na działanie automatu w sposób naruszający ustawowe ograniczenia, tj. możliwość prowadzenia gier, w których stawka za udział w jednej grze wynosi od 5 do 20 punktów, czyli do 4 zł oraz uzyskania w wyniku gry jednorazowej wygranej składającej się z dwóch części o łącznej wysokości przewyższającej równowartość 60 zł. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że opinia biegłego sądowego ma taką samą moc dowodową, jak opinia jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów. Odmienna ocena dowodów nie wynika bowiem z § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, przewidującego fakultatywną tylko możliwość przeprowadzenia badań przez tę jednostkę. Stwierdził ponadto, że wydana przez Jednostkę Badającą do spraw Rejestracji UGL Politechniki W. opinia techniczna nr "[...]" z dnia 10 kwietnia 2007 r., w której stwierdzono, że automat zapewnia przestrzeganie parametrów w zakresie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, nie zawiera opisu gry. Uniemożliwia to konfrontację treści tej opinii z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Dyrektor Izby Celnej w O. podał, że włączył jako materiał dowodowy do postępowania odwoławczego dokumenty otrzymane z Prokuratury Apelacyjnej w B., zebrane w ramach śledztwa o sygn. "[...]", w tym m.in. protokoły z przesłuchania w charakterze podejrzanego A.S., który wydał opinię techniczną zawierającą wynik badania poprzedzającego rejestrację automatu do gier o niskich wygranych z dnia 19 września 2009 r., dotyczącą m.in. przedmiotowego automatu. Z dowodów tych wynika m.in., że podejrzany nigdy nie wydawał opinii negatywnych, gdyż wówczas przedsiębiorcy nie płacili wynagrodzenia jednostce badającej. W przypadku wydanych przez niego przed końcem marca 2009 r. opinii była możliwość gry z banku za wartości przekraczające 0,07 euro i punkty bonusowe. Przesłuchiwany wyjaśnił też, że jeżeli znał typ obudowy oraz typ oprogramowania i uzyskał on jego wcześniej akceptację, to wydawał opinię tylko na podstawie zlecenia. Wskazał, że plombowanie automatów odbywało się czasami po wydaniu opinii. W takich przypadkach przesłuchiwany przed wydaniem opinii nie dokonywał oględzin automatów. Ponadto podał, że w ramach wymiany plomb serwisowych, przekazywał m.in. M.D. ze spółki, podpisane i z naniesionym przez siebie numerem, plomby jednostki Politechniki Warszawskiej do samodzielnego naklejenia na obudowy płyt logicznych i liczników.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie naruszono zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu i administracji publicznej oraz zasady trwałości prawomocnej decyzji administracyjnej, skoro organ pierwszej instancji działał w ramach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że podstawę do cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu stanowił fakt umożliwienia gry na przedmiotowym automacie za stawkę przewyższającą stawkę określoną w ustawie oraz możliwość uzyskania przez gracza wygranej przekraczającą wysokość określoną w ustawie.

W złożonej skardze spółka wywiodła, że w sprawie niezbędne było ustalenie warunków rejestracji przedmiotowego automatu i konfrontacji treści opinii technicznej poprzedzającej rejestrację automatu z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Spółka wywiodła, że wydanie nieprawidłowej opinii technicznej w tej sprawie nie obciąża jej, lecz organy administracji publicznej. Skarżąca nie mogła bowiem ingerować w sposób działania urządzenia w celu wyeliminowania tych jego funkcji, które organy celne uznają za nieprawidłowe. Spółka wywiodła, że obowiązujące przepisy prawa nie zawierają ograniczeń czy zakazów w zakresie gry sekwencyjnej, gry etapowej, kumulacji punktów, wygranej w ratach czy sumy wygranych. W tej sytuacji, skoro przedmiotowy automat wykorzystuje te funkcje w swoim działaniu, to jednostka badająca mogła je uznać za legalne. Ponadto, skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że bezpodstawnie

i z rażącym naruszeniem prawa zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego w odwołaniu, obligatoryjnego - zdaniem skarżącej - dowodu z badania sprawdzenia sposobu działania automatu, w trybie § 14 ust. 4 powoływanego rozporządzenia. W ocenie spółki, przeprowadzenie tego dowodu było konieczne do zweryfikowania tezy o wadliwym działaniu automatu i wynikało z faktu, że w tej kwestii konieczna była specjalistyczna wiedza, którą dysponuje wyłącznie jednostka badająca Ministra Finansów. Zdaniem skarżącej, wydana w sprawie opinia biegłego została opracowana przez osobę, która nie dysponowała wiedzą fachową, wystarczającą dla dokonania prawidłowej oceny i wydania wiarygodnej opinii w zakresie zgodności urządzenia do gier z przepisami prawa

i z warunkami zezwolenia. Spółka zarzuciła ponadto, że organy obu instancji naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów, gdyż uwzględniły zawartą w tej opinii ocenę prawną, zaś organ odwoławczy dokonał niewłaściwej oceny dowodu z przesłuchania podejrzanego A.S., gdyż jego wyjaśnienia nie musiały polegać na prawdzie. Skarżąca zarzuciła również, że nie doręczono jej upoważnienia do przeprowadzenia kontroli punktu gier, do czego organ był zobowiązany na podstawie art. 284a Ordynacji podatkowej, a ponadto w sentencji skarżonej decyzji powołano wyłącznie przepis prawa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia

4 lipca 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O.

z dnia 28 lutego 2011 r. w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji "[...]", uprawniającego skarżącą spółkę do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu do gier o niskich wygranych "[...]", wydana na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.).

Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), przepis art. 16 pkt 2 i 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych – udzielający ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia: szczegółowych warunków dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów

i urządzeń do gier oraz warunków przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń (pkt 2),

a także warunków produkcji i sprzedaży kartonów do gry bingo pieniężne, sposobów zabezpieczenia uniemożliwiających podrobienie kartonu oraz jego treści (pkt 3) – nie został uchylony, pomimo uchylenia przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 4, poz. 27 ze zm.). Powyższe oznacza, że § 14 ust. 5 rozporządzenia – umożliwiający naczelnikowi urzędu celnego cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego takiego automatu z warunkami rejestracji – mógł stanowić podstawę prawną wydanej w rozpoznawanej sprawie decyzji.

Stosownie do § 14 ust. 5 tego rozporządzenia w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier.

W tej sytuacji należało zbadać czy prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że

w stanie faktycznym sprawy wystąpiła niezgodność stanu rzeczywistego przedmiotowego automatu o niskich wygranych z warunkami jego rejestracji.

Zasady rejestracji automatów do gry określone zostały w rozdziale 3 powołanego rozporządzenia "Eksploatacja i użytkowanie automatów i urządzeń do gier". Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia, warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8. W myśl § 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia, badanie poprzedzające rejestrację polega m.in. na sprawdzeniu, czy konstrukcja automatu lub urządzenia do gier zapewnia dla automatów o niskich wygranych: prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i uniemożliwienie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane oraz prawidłowe ustalenie wartości jednorazowej wygranej

i uniemożliwienie uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Po przeprowadzeniu badania poprzedzającego rejestrację automatu jednostka badająca wydaje opinię techniczną, zawierającą, w przypadku automatu do gier o niskich wygranych, m.in. wskazanie jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze (§ 8a

ust. 1 i ust. 2 pkt 8).

Z cytowanych przepisów wynika, że zarówno badanie, jak i opinia techniczna, dotyczą maksymalnej wartości stawki i maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej.

W opinii technicznej z dnia 10 kwietnia 2007 r., zawierającej wyniki badania poprzedzającego rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, podano, że ustalona maksymalna wygrana wynosi 250 punktów (50 zł), a maksymalna stawka - 1 punkt (20 gr.).

Warunkiem dopuszczenia automatu do gier o niskich wygranych do eksploatacji, poprzez jego rejestrację, o której mowa w § 9 ust. 1, jest zapewnienie przez konstrukcję automatu prawidłowego ustalenia maksymalnej wartości stawki i maksymalnej wysokości jednorazowej wygranej za udział w grze. W celu potwierdzenia rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazuje numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Poświadczenie rejestracji stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier (§ 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia).

Dla przedmiotowego automatu, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego rejestracji, tj. art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wartość jednorazowej wygranej nie mogła być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie mogła być wyższa niż 0,07 euro. Dodać należy, że w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, ustawodawca nie zmienił znacząco powyższych wartości, gdyż przewidział, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

W dniu 9 kwietnia 2010 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperyment, który miał na celu ustalenie przebiegu gry na przedmiotowym automacie. Z przeprowadzonej gry wynikało wprost, że jeden kredyt miał równowartość 0,20 zł, ale była możliwość prowadzenia jednej gry za stawkę równą 10 kredytom, czyli wartość stawki za jedną grę wynosiła 2 zł, co przekraczało określoną w ustawie wartość stawki za udział w grze,

a także wartość wskazaną w opinii technicznej (20 gr.). ). Podkreślenia wymaga, że w tym eksperymencie nie prowadzono gry z wykorzystaniem wcześniejszych wygranych, które mogły być poddane ryzyku przez grającego. Automat umożliwiał zatem możliwość gry za stawki przekraczające wartość określoną w przepisach bez konieczności kontynuacji uprzednio rozpoczętej gry.

Ustalenia te potwierdziła dodatkowo opinia biegłego sądowego, z której wynika, że automat umożliwiał pobieranie przez grającego punktów z licznika "Bank", a stawka za udział w jednej grze mogła być wyższa niż 0,5 zł, stawka za jeden punkt wynosiła

0,20 zł, wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze prowadzonej z licznika "Bank" wynosiła 20 punktów, tj. 4 zł, a maksymalna wygrana dla gier prowadzonych

w oparciu o punkty pochodzące z licznika Bank składała się z dwóch części: bezpośredniej (maksymalnie 250 punktów, tj. 50 zł) oraz pośredniej tzw. "bonusów" do 200 punktów. Łączna jednorazowa wartość wygranej w grze, liczona jako suma wygranej bezpośredniej mogła więc przekroczyć równowartość 60 zł.

W tej sytuacji należy podzielić ocenę organów celnych obu instancji, że stan rzeczywisty przedmiotowego automatu o niskich wygranych nie był zgodny z warunkami jego rejestracji, co obligowało organ celny do cofnięcia rejestracji.

Błędnie skarżąca wywodzi z treści § 14 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym wyznaczony naczelnik urzędu celnego może zażądać przeprowadzenia na koszt podmiotu, o którym mowa w ust. 1, badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą, że wyłączną podstawą stwierdzenia, że stan rzeczywisty automatu narusza warunki jego rejestracji, jest badanie kontrolne danego automatu przez jednostkę badającą. Wbrew stanowisku skarżącej, dla ustalenia zgodności stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji ustawodawca nie zastrzegł obowiązku przeprowadzenia kontroli przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Takiego wymogu nie można wyprowadzić ani z przepisów ustawy, ani z § 14 ust. 4 cytowanego rozporządzenia.

Podnieść również należy, że stosownie do art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej,

z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone

w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 Ordynacji podatkowej). Podkreślenia wymaga, że rolą organu administracji publicznej jest pełne wyjaśnienie stanu faktycznego i logiczna oraz spójna interpretacja materiału dowodowego. Ponadto, ustawodawca przypisał wszystkim środkom dowodowym równą moc prawną i zasady tej nie zmienił § 14 ust. 4 rozporządzenia. Błędne jest zatem stanowisko skarżącej, wyrażające się w przekonaniu

o ograniczonym katalogu środków dowodowych mających znaczenie dla sprawy, skoro żaden przepis prawa nie stawia takich ograniczeń.

W kontrolowanym postępowaniu organy celne posiadały nie budzące zastrzeżeń co do ich rzetelności i prawidłowości dowody – wynik eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Służby Celnej i opinie biegłego sądowego, z których wynikało wprost, że stawka za udział w jednej grze na przedmiotowym automacie i maksymalna wygrana mogą być wyższe niż wartości przewidziane w ustawie. Tym samym nie było potrzeby przeprowadzania kolejnych dowodów w sprawie, w tym badań kontrolnych tego automatu do gry przez jednostkę badającą, skoro okoliczność będąca przedmiotem dowodu została w sposób jednoznaczny i wystarczający udowodniona przeprowadzonymi w sprawie dowodami. Zgodnie bowiem z art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W tej sytuacji także organ odwoławczy miał tylko prawo, a nie obowiązek, przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 229 Ordynacji podatkowej). Należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił powody, dla których nie uwzględnił wniosku dowodowego spółki, dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii,

o której mowa w § 14 ust. 4 rozporządzenia. W tym względzie wskazał bowiem na fakultatywność wystąpienia o wydanie takiej opinii. Z uzasadnienia tej decyzji wynika też, że w ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy był zupełny

i wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, co zwalniało organ z przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Odnosząc się natomiast do wywodów dotyczących mocy dowodowej opinii biegłego sądowego zauważyć należy, że organ celny nie miał obowiązku weryfikowania wiedzy fachowej biegłego sądowego, bez względu na subiektywne stanowisko skarżącej w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Z przepisu tego nie wynika obowiązek powołania na biegłego osoby wpisanej na listę biegłych sądowych. Powyższe powoduje, że organ administracji publicznej powinien sprawdzić kwalifikacje osoby powołanej przez siebie na biegłego, chyba że powoła biegłego z listy biegłych sądowych, prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 398/09, LEX nr 744760). Ponadto, skoro dowodem w sprawie może być opinia osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi, których nie ma organ celny, to trzeba przyjąć, że organy celne niewadliwie uznały opinię biegłego sądowego - jako osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi - za taki dowód. Podkreślić należy, że na mocy art. 180 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Te walory posiadała włączona do akt sprawy opinia biegłego,

Z treści art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej wynika również, że prawidłowo organ celny skorzystały ze środka dowodowego w postaci protokołu przesłuchania w charakterze podejrzanego osoby, która wydawała opinie techniczne dotyczące automatów o niskich wygranych, należących do skarżącej. W ocenie Sądu zeznania te potwierdzają tezę, że automaty do gier nie były prawidłowo badane. Zeznania te stanowią jednak tylko uzupełnienie faktów jednoznacznie udowodnionych za pomocą innych środków dowodowych, tj. tego, że automat umożliwiał grę za wyższe stawki i dawał możliwość wyższych wygranych, niż dopuszczalne w ustawie.

Fakty wynikające z zeznań przesłuchiwanego prowadzą do wniosku, do którego przychyla się w skardze również spółka, że opinia techniczna zwierająca wyniki badania automatu przed jego rejestracją nie jest dokumentem prawidłowym. Powyższe, wbrew przekonaniu skarżącej, nie może jednak skutkować zwolnieniem skarżącej z poniesienia określonych konsekwencji prawnych. Należy bowiem zauważyć, że co do zasady kary za naruszenie prawa administracyjnego, przez które należy rozumieć także cofnięcie przyznanego podmiotowi uprawnienia, mają charakter obiektywny i obowiązek ich stosowania nie zależy od uznania właściwych organów administracji. Wobec tego, już sam fakt stwierdzenia naruszenia prawa jest podstawą zastosowania sankcji. Jeżeli zatem

w toku postępowania administracyjnego organy ustalą naruszenie przepisów prawa, mają wówczas obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji. Z tego względu nie mają znaczenia okoliczności, z powodu których przedsiębiorca dopuścił się naruszenia prawa, gdyż organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 780/09).

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zaniechania doręczenia skarżącej upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, podnieść należy, że kontrola w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych przeprowadzona została na podstawie ustawowego upoważnienia funkcjonariuszy celnych, zawartego

w art. 30 ust. 1 i art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego podmioty w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. W ramach tych kontroli funkcjonariusze celni są uprawnieni m.in. do przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu (art. 32 ust. 1 pkt 13 tej ustawy). Wobec powyższego oraz stosownie do art. 36 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej - wbrew twierdzeniom skarżącej - funkcjonariusze celni dokonujący kontroli

w kontrolowanej sprawie nie byli zobligowani do doręczenia jej upoważnienia

do przeprowadzenia kontroli w terminie 3 dni od tej kontroli, lecz wyłącznie do przeprowadzenia kontroli na podstawie okazywanych przez funkcjonariusza legitymacji służbowej oraz imiennego upoważnienia do wykonywania kontroli.

Z powyższych względów nie miał też w sprawie zastosowania art. 284a § 3 Ordynacji podatkowej, wyłączający możliwość dopuszczenia dowodu z dokumentów

z czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w § 2,

tj. doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. włączył w charakterze dowodu do akt postępowania protokół z kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, w ramach której przeprowadzono w drodze eksperymentu doświadczenie/odtworzenie możliwości gry na przedmiotowym automacie do gier o niskich wygranych oraz opinie biegłego sądowego, dotyczącą sprawdzenia wymogów technicznych tego automatu.

Reasumując stwierdzić należy, że organy celne przeprowadziły czynności procesowe w sposób prawidłowy, oparły się na kompletnym materiale dowodowym. Nie można im zatem zarzucić skutecznie naruszenia art. 122, art. 180, art. 190, art. 191,

art. 197 § 1 i § 2, art. 198 Ordynacji podatkowej.

Przyznać natomiast należy, że w sentencji zaskarżonej decyzji nie powołano przepisów prawa materialnego, lecz nie można uznać, że uchybienie to miało istoty wpływ na wynik sprawy. Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) obliguje sąd do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości albo w części tylko, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy nie zaistniała żadna

z wymienionych w hipotezie cytowanego przepisu okoliczności, która uzasadniałaby uchylenie skarżonej decyzji, a tym bardziej kwalifikowane naruszeniem prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.