Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3995/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1 , art. 135, art. 141 § 4, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 7a
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 931
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r.o języku polskim - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 pkt 15, art. 7 ust. 5 lit. a art. 11 ust.4, art 15 ust. 1
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 379/18 w sprawie ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 25 lipca 2018 r., II SA/Go 379/18, oddalił skargę T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kat. B.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 9 lutego 2017 r. T. A. (dalej: skarżący) złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. Starosta odmówił wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy kat. B, wskazując, że spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978; dalej: ustawa).

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z [...] kwietnia 2018 r. utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w związku z faktem, iż skarżący jest obywatelem Niemiec, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, Starosta wystąpił do Federalnego Urzędu ds. Komunikacji w F. z zapytaniem czy skarżący nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. W piśmie z 30 listopada 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego na język polski, Federalny Urząd ds. Komunikacji poinformował, że skarżący nie jest w posiadaniu ważnego niemieckiego prawa jazdy i uprawnienia do prowadzenia pojazdów zostały mu odebrane przez Sąd Rejonowy Saalfeld w dniu 20 marca 2017 r. z powodu prowadzenia w stanie nietrzeźwości oraz nałożono zawieszenie uprawnień na 7 miesięcy, który kończy się 19 października 2017 r. Dodatkowo podano, że na wydanie nowego prawa jazdy w Niemczech, do upływu dnia 27 kwietnia 2032 r., należy uwzględnić decyzję. Organ niemiecki wskazał także, że niezbędnym wymogiem wydania prawa jazdy w Niemczech byłoby przedłożenie opinii medyczno-psychologicznej potwierdzającej zdolność do uczestnictwa w ruchu po drogach publicznych.

Kolegium podało, że w myśl art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, które następnie zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie prawa jazdy (Dz.U. UE L 2006 403 18) państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Na terytorium RP nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw, prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 ustawy). Kolegium podkreśliło również, że Konwencja o ruchu drogowym sporządzona we Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., której stroną są Polska oraz Niemcy (Dz.U. z 1998 r. Nr 5 poz. 40 i 44), przewiduje w art. 41 wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy", podobnie stanowi Dyrektywa 2006/126/WE w art. 2 ust. 1. Przy czym pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy uregulowane zostały w art. 11 ust. 1 ustawy, natomiast przesłanki negatywne określono w art. 12 ust. 1 tej ustawy. Kolegium stwierdziło, że z dokumentów przedłożonych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego we Flensburgu wynika, że stronie odebrane zostało prawo jazdy ze względu na prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Niemieckie prawo jazdy podlega zwrotowi pod warunkiem jednak przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Do momentu przedstawienia orzeczeń niemieckie prawo jazdy faktycznie pozostaje zatrzymane.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zarzucając naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Z kolei w art. 41 Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., której stroną są Polska oraz Niemcy, przewidziano wzajemne uznawanie "każdego krajowego prawa jazdy". Zatem w sytuacji, w której dokumenty prawa jazdy wystawiane są w różnych państwach, mamy do czynienia z tym samym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Jednakże powyższa regulacja odnosi się do dokumentów określanych jako "ważne". Przez ważne prawo jazdy należy rozumieć prawo jazdy pozostające w mocy, obowiązujące, potwierdzające aktualnie istniejące i niezawieszone uprawnienie. Musi to być prawo jazdy, dla którego nie upłynął jeszcze wskazany w nim okres ważności. Chodzi przy tym o dokument istniejący w sensie materialnym, legalny, mający wszystkie właściwe dla niego cechy i zabezpieczenia, a przy tym niezniszczony, nieprzerobiony i niepodrobiony.

Sąd I instancji podał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy, albowiem ze względu na prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu skarżącemu odebrane zostało prawo jazdy, a ponowne jego uzyskanie może nastąpić po przedłożeniu pozytywnej ekspertyzy medyczno-psychologicznej. Z dokumentów dołączonych do pisma organu niemieckiego z 30 listopada 2017 r. wynika, że orzeczono wobec skarżącego cofnięcie prawa jazdy oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 7 miesięcy, tj. do 19 października 2017 r., zatarcie skazania nastąpi natomiast 27 kwietnia 2032 r. Powyższe oznacza, że skarżący uzyskał prawo jazdy za granicą, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i to do czasu przedstawienia pozytywnej opinii medyczno-psychologicznej, tym samym ziściła się przesłanka z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, zwrócenie się o wydanie prawa jazdy z powołaniem się na art. 11 ust. 1 ustawy stanowiłoby obejście wymogu przedłożenia przez stronę ekspertyzy medyczno-psychologicznej, do czego jest zobowiązana na gruncie odpowiednich przepisów prawa niemieckiego. Skoro do czasu zatarcia orzeczonego środka cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, uzyskanie prawa jazdy przez skarżącego w Niemczech jest możliwe jedynie po spełnieniu dodatkowego wymogu przedłożenia ekspertyzy medyczno-psychologicznej, to uzyskanie tych samych uprawnień w oparciu o przepisy prawa polskiego, ale bez spełnienia warunku dodatkowego, stanowiłoby ominięcie rygorów wynikających z prawa wspólnotowego, tj. art. 11 ust. 4 Dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. Zgodnie z tym przepisem, państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Skoro zatem, aby ubiegać się o ponowne wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech skarżący musiałby spełnić dodatkowy warunek, a mianowicie przedstawić pozytywną opinię lekarsko-psychologiczną potwierdzającą jego zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym, to wydanie mu polskiego prawa jazdy bez spełnienia tego warunku prowadziłoby do obejścia prawa niemieckiego.

Ponadto, Sąd I instancji podkreślił, że również zgodnie z polskim prawodawstwem dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy osobie, wobec której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest uzyskanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (art. 11 ust. 6 ustawy).

W ocenie Sądu I instancji powyższe prowadzi do wniosku, że organ nie mógł pominąć okoliczności, że w innym państwie członkowskim skarżącemu zostało odebrane prawo jazdy, a wydanie mu ponownego prawa jazdy jest uzależnione od przedłożenia pozytywnej ekspertyzy psychologiczno-medycznej. Analizując sprawę trzeba mieć bowiem na uwadze, że omawiany przepis art. 12 ust. 1 ustawy wymienia przesłanki, które uniemożliwiają wydanie prawa jazdy, nawet wówczas gdy kandydat spełnia wymagane warunki, do których zalicza się wiek, brak przeciwwskazań zdrowotnych, odbycie przeszkolenia, zdanie egzaminu. Uzależnienie od alkoholu lub innego podobnie działającego środka (pkt 1) jest stanem patologicznym, powstałym w wyniku bardziej lub mniej długotrwałego, nałogowego używania alkoholu. Lekarze potwierdzają, że raz nabyte uzależnienie, np. od alkoholu, pozostaje do końca życia, nawet jeśli osoba, której dotyczy, nie spożywa już tego środka. Jest to forma bierna uzależnienia. Przeciwwskazanie do wydania prawa jazdy może wynikać tylko z aktywnej formy uzależnienia, a więc nałogowego spożywania środków uzależniających w okresie ubiegania się o prawo jazdy. Uzależnienie to może być stwierdzone na podstawie badania lekarskiego.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, a także art. 11 ust. 1 ustawy przez oddalenie skargi i uznanie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu, podczas gdy skarżącemu odmówiono wydania prawa jazdy kat. B wobec uznania, że uzyskał on za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i trwa okres cofnięcia uprawnienia, w którym prawo jazdy nie może być skarżącemu wydane, podczas gdy okres "cofnięcia" uprawnień skarżącemu (a w istocie czas trwania zakazu udzielenia skarżącemu nowych uprawnień do kierowania pojazdami) ustał z dniem 19 października 2017 r. i po tym dniu – w świetle regulacji prawa niemieckiego – skarżący może ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy; organ winien uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący na dzień wydania decyzji – w tym dniu żaden zakaz w stosunku do skarżącego nie obowiązywał; organy odmówiły skarżącemu wydania prawa jazdy pomimo spełnienia przez niego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy w Polsce;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi – Sąd I instancji całkowicie pominął, że organ zobowiązany był podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, a takich czynności zaniechał – przede wszystkim organ nie wyjaśnił należycie treści decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, treści przepisów prawnych regulujących rodzaj i skutki zastosowanego wobec skarżącego środka oraz czasu trwania cofnięcia uprawnień, a także możliwości odzyskania lub nabycia nowych uprawnień przez skarżącego; bez ustalenia treści niemieckich regulacji prawnokarnych, znaczenia orzeczonych wobec skarżącego środków karnych i ich porównania z regulacjami polskimi, organ nie był w stanie ustalić, czy wobec skarżącego zachodzą przesłanki wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy; Sąd I instancji powielił całkowicie błędne i dowolne stanowisko organów administracji, że skarżącemu cofnięto uprawnienia i w dalszym ciągu okres cofnięcia tych uprawnień trwa, podczas gdy w świetle zastosowanego wobec skarżącego środka karnego – został on pozbawiony uprawnień i nie mógł ubiegać się o ich udzielenie na nowo przez okres 7 miesięcy, zaś okres ten upłynął przed dniem wydania decyzji odmownej Starosty; nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd I instancji doszedł do wniosku, że skarżący może odzyskać uprawnienia tylko po przedłożeniu pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej – taki wniosek nie wynika ani z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ani tym bardziej z polskich przepisów prawa;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 27 zd. 1 Konstytucji, art. 4 pkt 2 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U z 2018 r., poz. 931 ze zm.; dalej jako: "ustawa o języku polskim) i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim przez brak rozpatrzenia sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego – Sąd I instancji całkowicie pominął, że organ zobowiązany był do dokonania wszelkich czynności mających na celu prawidłowe ustalenie treści niemieckich dokumentów w języku polskim, umożliwiającym właściwe odczytanie i zrozumienie treści tych dokumentów i informacji;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 7a k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są wadliwe bowiem organy zobowiązane były należycie ustalić treść niemieckich norm prawnych dotyczących cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i dopiero wówczas dokonać kwalifikacji w świetle istnienia przesłanek z art 12 ust. 1 pkt 5 ustawy; przede wszystkim organy powinny były zwrócić się do biegłego z zakresu niemieckiego prawa karnego, bowiem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne do ustalenia, jakiego rodzaju decyzje dot. prawa jazdy zostały wydane wobec skarżącego w oparciu o przepisy niemieckiego Kodeksu karnego i niemieckiego Kodeksu postępowania karnego, jaki jest czas obowiązywania tych decyzji, ewentualnie w razie istnienia wątpliwości co do treści regulacji niemieckich dotyczących decyzji o cofnięciu skarżącemu prawa jazdy i czasie trwania tego cofnięcia organy powinny je rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, tzn. uznać, że decyzja o cofnięciu uprawnień w stosunku do skarżącego wygasła z dniem 19 października 2017 r. i po tym dniu dopuszczalne jest wydanie nowego prawa jazdy skarżącemu; organ jak też Sąd I instancji całkowicie pominęły ustalenie znaczenia wskazanego w informacji z Federalnego Urzędu Komunikacji okresu, na który prawo jazdy zostało cofnięte (7 miesięcy);

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 12 ust. 2a ustawy przez oddalenie skargi, pomimo, że Kolegium wadliwą decyzją utrzymało w mocy decyzję Starosty, który przed jej wydaniem zwrócił się w tym celu do organów niemieckich, przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, z wnioskiem o udzielenie informacji w daleko szerszym zakresie niż przewiduje to kompetencja organu, podczas gdy przepis art. 12 ust. 2a ustawy pozwala organowi wyłącznie na potwierdzenie, że ubiegający się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w tym państwie ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy; co za tym idzie – organy wydając decyzję nie mogły opierać się na informacjach uzyskanych z przekroczeniem kompetencji (nie mogły włączyć tych informacji do materiału dowodowego).

II. naruszenia prawa materialnego, tj.:

1. art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z ust. 6 ustawy przez niewłaściwe zastosowanie:

a. i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy pomimo spełnienia przez niego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy,

b. i uznanie, że do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej skarżący nie może odzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostało mu cofnięte w Niemczech, zaś wydanie mu polskiego prawa jazdy bez spełnienia tego warunku prowadziłoby do obejścia prawa niemieckiego, podczas gdy przepisy prawa polskiego nie wymagają od skarżącego przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej, skoro wobec skarżącego nie została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy ani skarżący nie wnosił o przywrócenie mu cofniętego uprawnienia, lecz o udzielenie mu uprawnień na nowo;

2. art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy przez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy wobec uznania, że skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte i trwa okres cofnięcia uprawnienia, podczas gdy okres "cofnięcia" uprawnień skarżącemu (a w istocie czas trwania zakazu udzielenia skarżącemu nowych uprawnień do kierowania pojazdami) ustał z dniem 19 października 2017 r. i po tym dniu – w świetle regulacji prawa niemieckiego – skarżący mógł ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy (a nie przywrócenie poprzednio przysługujących mu uprawnień).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organy nie wyjaśniły należycie treści decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami (znaczenia i skutków zastosowanego środka karnego), treści przepisów prawnych regulujących rodzaj i skutki zastosowanego wobec skarżącego środka w tej decyzji oraz czasu trwania cofnięcia uprawnień, a także trybu i możliwości odzyskania uprawnień lub nabycia nowych uprawnień przez skarżącego. Spowodowane było to przede wszystkim rezygnacją z należytego ustalenia treści dokumentów sporządzonych w języku niemieckim oraz regulacji obowiązujących w prawie niemieckim dotyczących skutków orzeczonych wobec skarżącego środków karnych. W efekcie, Starosta i Kolegium nie wyjaśnili należycie istnienia przesłanki negatywnej wydania prawa jazdy w postaci trwania okresu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami za granicą, pomimo że przesłanka ta legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. W ślad za organami, Sąd I instancji uznał, że zastosowana podstawa odmowy wydania prawa jazdy była trafna, tzn. zaistniały przesłanki negatywne wydania prawa jazdy skarżącemu. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że jakkolwiek jego wniosek został złożony w okresie obowiązywania zakazu udzielenia mu nowych uprawnień, to jednak w dniu wydania decyzji okres ten ustał, tj. wówczas nie obowiązywał już zakaz wydania skarżącemu nowego prawa jazdy. Organ winien uwzględnić bowiem stan faktyczny i prawny istniejący na dzień wydania decyzji (art. 104 k.p.a.).

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji całkowicie pominął błędne i dowolnie przyjęte przez organy stanowisko, że skarżącemu cofnięto uprawnienia i w dalszym ciągu okres cofnięcia tych uprawnień trwa, podczas gdy w świetle zastosowanego wobec skarżącego środka karnego – skarżący został pozbawiony uprawnień i nie mógł ubiegać się o ich udzielenie na nowo przez okres siedmiu miesięcy, który to okres upłynął przed dniem wydania decyzji Starosty. Nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd I instancji doszedł do wniosku, że skarżący może odzyskać uprawnienia tylko po przedłożeniu pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej – taki wniosek nie wynika ani z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ani tym bardziej z przepisów polskich.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 ustawy o języku polskim język polski jest językiem urzędowym organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne. Podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium RP dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, również oświadczenia woli, podania i inne pisma składane tym organom powinny być w języku polskim (art. 5 ustawy o języku polskim). Tym samym, bez prawidłowego przetłumaczenia dokumentów organy nie mogły zapewnić stosowania języka urzędowego w niniejszym postępowaniu, a dodatkowo nie były w stanie należycie wyjaśnić stanu faktycznego niniejszej sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie, to m.in. różnice w tłumaczeniu (brak precyzyjności w tym zakresie) doprowadziły organy do błędnych wniosków. W przypadku bowiem, w którym decyzja w zasadzie opiera się na dokumencie, który wymaga tłumaczenia – organ winien dołożyć należytej staranności, by prawidłowo ustalić treść tego dokumentu, w tym przeanalizować każdy możliwy kontekst tak uzyskanej wypowiedzi, by ostatecznie ustalić rzeczywiste skutki prawne informacji tam zawartych. W niniejszej sprawie wadliwość decyzji wynika, m.in. z niedokładnego tłumaczenia informacji przekazanych przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego. Uznać należy, że tak długo, jak dokument obcojęzyczny nie zostanie prawidłowo przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego – co do treści tego dokumentu będą istniały wątpliwości mogące uzasadniać wadliwość decyzji. W ocenie skarżącego kasacyjnie organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, skoro ustalenia organu nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości. Konsekwencją oparcia swoich ustaleń na błędnym tłumaczeniu pozyskanych informacji było całkowicie błędne ustalenie, że okres cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami przez skarżącego upłynie dopiero w 2032 r., podczas gdy w rzeczywistości okres obowiązywania zakazu wydania na rzecz skarżącego nowego prawa jazdy upłynął przed dniem wydania decyzji Starosty. Jeżeli zaś organy miały jakiekolwiek wątpliwości co do treści i rozumienia regulacji niemieckich dotyczących cofania uprawnień do kierowania pojazdami w związku z polskimi przepisami dotyczącymi przeszkód do wydania prawa jazdy to winny wątpliwości te rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, czego nie uczyniły. Ewentualnie organ powinien był powołać biegłego z zakresu prawa karnego niemieckiego celem ustalenia, na czym polega zastosowany wobec skarżącego środek, jaka jest treść i interpretacja przepisów niemieckiego Kodeksu postępowania karnego i niemieckiego Kodeksu karnego, przywołanych w informacjach, w oparciu o które zostały wydane decyzje dot. cofnięcia uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, jaki jest czas jego trwania i czy środek ten może być rozumiany jako cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymanie prawa jazdy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy. Ewidentnie organ nie zrozumiał bowiem treści informacji przekazanej przez niemiecki organ i zinterpretował je całkowicie dowolnie nie mając wiedzy specjalnej i kompetencji, aby interpretować prawo niemieckie. Co więcej, również Sąd I instancji pokusił się na dokonanie własnej interpretacji regulacji niemieckich, bez sięgnięcia do źródła, tj. bez zapoznania się z treścią stosownych przepisów. Takie działanie razi dowolnością i stanowi wprost o nieprzestrzeganiu przepisów proceduralnych.

Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie, w świetle art. 12 ust. 2a w zw. z ust. 2b ustawy organy winny zwrócić się w celu wydania prawa jazdy do organów niemieckich o potwierdzenie, że skarżący ubiegający się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w tym państwie, ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, i tylko w tym zakresie organom służyła kompetencja do uzyskania informacji dot. skarżącego. Starosta nie mógł żądać udzielenia informacji w zakresie szerszym, jak też nie mógł z tych informacji skorzystać i zakwalifikować ich jako materiał dowodowy w sprawie, skoro nie upoważnia do tego przepis ustawy. Tymczasem, organ skierował do organów niemieckich zapytanie w daleko szerszym zakresie. Oznacza to, że procedura pozyskania informacji od organów niemieckich była błędna i być może dlatego doprowadziła organ do wydania wadliwej decyzji wskutek błędnej interpretacji pozyskanych informacji.

Skarżący kasacyjnie podkreślił również, że zgodnie z przepisami niemieckiego Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego, sąd skazując za określone przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego pozbawia prawa prowadzenia pojazdów, jednocześnie sąd powinien zastrzec, że nowe prawo prowadzenia pojazdów nie może być udzielone przez okres zawieszenia, który może trwać od sześciu miesięcy do pięciu lat (§ 316 w zw. z § 69 i § 69a Strafgesetzbuch, tj. Kodeksu karnego). W wypadku skarżącego zastosowano właśnie te regulacje i orzeczono o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z zastrzeżeniem, że nowe prawo prowadzenia pojazdów (a nie przywrócenie cofniętych uprawnień) nie może być udzielone przez okres trwania zakazu, tj. do dnia 19 października 2017 r. Z upływem okresu trwania zakazu nie należy zaś mylić daty zatarcia skazania, do którego dojdzie 27 kwietnia 2032 r. Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych – nie ma to jednak żadnego znaczenia dla czasu obowiązywania orzeczonych wobec skazanego środków i kar, których czas trwania ustala sąd w wyroku karnym. W świetle przepisów prawa polskiego nie powinno budzić wątpliwości, że w istocie wskutek orzeczenia o pozbawieniu obywatela Niemiec prawa prowadzenia pojazdów w oparciu o ww. przepisy uprawnienia te zostają cofnięte (zabrane), lecz po upływie czasu trwania zakazu udzielenia tych uprawnień nowe prawo jazdy (uprawnienie do kierowania pojazdami) nie jest przywracane, lecz jest wydawane na nowo. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy regulacją polską, a regulacją prawa karnego niemieckiego.

Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie całkowicie błędne jest uznanie, że do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej skarżący nie może odzyskać uprawnienia do kierowania pojazdami, które zostało mu cofnięte w Niemczech, zaś wydanie mu polskiego prawa jazdy bez spełnienia tego warunku prowadziłoby do obejścia prawa wspólnotowego. Przepisy prawa polskiego nie wymagają od skarżącego przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej, skoro nie została wobec niego wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. i pkt 2 lub 3 ustawy ani skarżący nie wnosił o przywrócenie mu cofniętego uprawnienia, lecz o udzielenie mu uprawnień na nowo. Nie ma zatem żadnych podstaw do odmowy wydania prawa jazdy skarżącemu.

Do skargi kasacyjnej dołączono treść i tłumaczenie wybranych przepisów niemieckiego prawa karnego.

Skarżący kasacyjnie podtrzymał swoją argumentację w piśmie procesowym z 22 grudnia 2020 r., wyrażając jednocześnie zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Do pisma dołączono opinię prawną dotyczącą niemieckich przepisów dotyczących cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w odniesieniu do pojęcia "okresu cofnięcia uprawnień" w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Zarządzeniem z 4 lutego 2021 r. Przewodniczący Wydziału I w Izbie Ogónoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze z.) skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym, strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej i pouczono o możliwości przedstawienia stanowiska w granicach zarzutów kasacyjnych.

W odpowiedzi skarżący kasacyjnie w piśmie z 22 lutego 2021 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.

Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, podważające kompletność poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i oparte na tezie, że ustalenia te wymagają uzupełnienia, w tym przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych. Zakres koniecznych ustaleń faktycznych w postępowaniu wyznaczają przesłanki przepisów prawa materialnego, które określają okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tego względu, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Przepis ten został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w wyniku implementacji art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz.U. UE.L 2006.403.18 ze zm.). Przepis Dyrektywy stanowi, że państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Nadto art. 7 ust. 5 lit. a) Dyrektywy wprowadza zakaz posiadania przez jedną osobę praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

Dyrektywa jest aktem prawa pochodnego Unii Europejskiej, który pozostawia krajom członkowskim swobodę w doborze środków i metod służących realizacji celu określonego w dyrektywie. Regulacja krajowa, przyjęta w celu implementacji dyrektywy, powinna być zatem interpretowana w sposób umożliwiający pełną realizację celu dyrektywy, argumenty językowe czy systemowe, odnoszone jedynie do regulacji krajowej, nie mają pierwszeństwa, prymat uzyskuje wykładnia celowościowa. Wyrażona w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej zasada lojalności zobowiązuje państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków ogólnych lub szczególnych, właściwych dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Obowiązek ten skierowany jest również do organów krajowych stosujących prawo, a jednym z jego przejawów jest nakaz prounijnej wykładni przepisów krajowych. Reguła ta oznacza przyjmowanie takiej wykładni prawa krajowego stanowiącego realizację dyrektywy, która pozwoli osiągnąć jej cel i zapewnić względnie równy standard prawny w poszczególnych krajach członkowskich.

W postępowaniu o wydanie prawa jazdy zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą oraz czy to prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa. Przy czym za istotny przyjmuje się okres, w którym obowiązują nałożone restrykcje, bowiem tylko w tym okresie nie jest możliwe wydanie prawa jazdy w ogóle albo też jego wydanie na warunkach powszechnych, a zatem z pominięciem skutków wynikających z powyższych restrykcji. Ustawodawca krajowy implementując przepis art. 11 ust. 4 Dyrektywy posłużył się w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy zwrotem "prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte". Kwestię tę akcentuje autor kasacji wskazując na wyraźne odwołanie się w tej regulacji do "zatrzymania prawa jazdy" i "cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami", a zatem do instytucji znanych prawu krajowemu. Przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy nie można jednak interpretować wyłącznie przy użyciu gramatycznych reguł wykładni i zawężać jego kontekstu znaczeniowego. Nade wszystko należy nadać mu znaczenie pozostające w harmonii z regulacjami wspólnotowymi, w tym w szczególności z art. 11 ust. 4 ww. Dyrektywy 2006/126/WE. Konieczne jest także uwzględnienie w procesie wykładni art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy aspektu celowościowego, pamiętając, iż motywem wprowadzenia do porządku wspólnotowego, a w konsekwencji także krajowego państw członkowskich normy art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE, jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów Wspólnoty, ominięcia nałożonych sankcji i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Służy to zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach we wszystkich państwach członkowskich.

Z tych powodów nie można zgodzić się z tezami skargi kasacyjnej o konieczności czynienia w toku niniejszego postępowania ustaleń celem ustalenia zakresu uprawnień do kierowania pojazdami, które aktualnie przysługują skarżącemu na terenie Niemiec i ich transkrypcji na grunt prawa polskiego. Uwzględniając bowiem aspekt wspólnotowy obowiązujących w tym zakresie przepisów, kluczowe znaczenie dla badanej sprawy ma ustalenie, czy wobec skarżącego zostały zastosowane restrykcje według prawa niemieckiego, które wypełniają dyspozycję art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE. Jeśli taka sytuacja ma miejsce, wypełniona zostaje dyspozycja art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, a w konsekwencji konieczne jest odmówienie stronie wydania prawa jazdy. Ustalając powyższą okoliczność odwołano się w toku postępowania administracyjnego do dokumentu nadesłanego przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego w F., uzyskanego przez polskie władze za pośrednictwem Europejskiej Sieci Praw Jazdy, z którego wynika, że skarżący został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami w powodu prowadzenia w stanie nietrzeźwości i jakkolwiek okres zawieszenia trwa do 19 października 2017 r., to niezbędnym warunkiem wydania prawa jazdy w Niemczech byłoby przedłożenie opinii medyczno-psychologicznej. Analiza powyższych okoliczności jasno dowodzi, iż skarżącemu na terenie Niemiec cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami, a możliwość ich wydania podlega ograniczeniu, skarżący nie jest zatem w takiej samej sytuacji, jak osoba po raz pierwszy ubiegająca się o prawo jazdy, mimo braku dokumentu i uprawnień do kierowania, nie może ich jednak nabyć w zwykłym trybie, a to z racji podlegania wskazanym ograniczeniom. Wobec skarżącego zostały zastosowane restrykcje, które na gruncie prawa niemieckiego wypełniają dyspozycję art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE, a tym samym stan faktyczny badanej sprawy wyczerpuje dyspozycję przepisu prawa krajowego – art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Powyższe okoliczności ustalono na podstawie informacji pisemnej Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego w F., która została przetłumaczona przez przysięgłego tłumacza języka niemieckiego. Nie jest wobec tego uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim.

Nie znajduje także potwierdzenia zarzut naruszenia art. 12 ust. 2a ustawy. Podstawą do zwrócenia się przez polski organ do organu niemieckiego jest przepis art. 15 ust. 1 Dyrektywy UE nr 2006/126/WE regulujący kwestie wzajemnej pomocy, zgodnie z którym państwa członkowskie wspierają się wzajemnie w wykonywaniu dyrektywy oraz wymieniają informacje na temat praw jazdy przez siebie wydanych, wymienionych, zastąpionych, przedłużonych lub cofniętych. Korzystają z ustanowionej w tym celu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. Przy czym przepis art. 12 ust. 2a ustawy reguluje wyłącznie zakres potwierdzenia, o które zwraca się organ państwa rozpoznającego sprawę o wydanie prawa jazdy. Nie odnosi się natomiast do treści odpowiedzi uzyskanej przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. W świetle powyższych uwag nie można potwierdzić zasadności zarzutu kasacyjnego uzyskania przez organ I instancji informacji z przekroczeniem posiadanych kompetencji, sformułowanego na gruncie art. 12 ust. 2a ustawy.

Z przepisów Dyrektywy wynika także, iż nadawanie uprawnienia do kierowania pojazdami, wydawanie dokumentu prawa jazdy, zawieszanie, cofanie tego uprawnienia jest zastrzeżone do kompetencji organów państwa członkowskich, które są natomiast zobowiązane do wzajemnego uznawania prawa jazdy, co wynika z pkt 15 Dyrektywy, zgodnie z którym w trosce o bezpieczeństwo ruchu drogowego państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania własnych przepisów krajowych w zakresie cofnięcia, zawieszenia, przedłużenia okresu ważności i unieważnienia praw jazdy w stosunku do wszystkich posiadaczy praw jazdy, którzy mają miejsce zamieszkania na ich terytorium. Kwestia pozbawienia prawa jazdy nie mogła tym samym podlegać badaniu w toku polskiego postępowania administracyjnego, gdyż ten fakt należało przyjąć jako pewien prejudykat w toku postępowania prowadzonego przed polskim organem ze względu na to, iż skarżący jako osoba zamieszkująca na terytorium RFN miał wydane prawo jazdy przez organ tego państwa. Brak było tym samym podstaw prawnych i konieczność przeprowadzania dowodu z przepisów prawa niemieckiego i wyjaśniania ich treści w drodze dowodu z opinii biegłego. Nie sposób podzielić również zarzutu co do znaczenia w polskim postępowaniu administracyjnym informacji udzielonej mu przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego RFN. Jest to informacja udzielona w trybie przewidzianym przez przepis art. 15 ust. 1 Dyrektywy przez organ administracyjny jednego państwa członkowskiego na wniosek organu innego państwa członkowskiego, o którą wystąpiło ono na podstawie przepisów procesowych zawartych w Dziale VIIIA k.p.a. Informacja ta ma więc bez wątpienia charakter informacji urzędowej udzielonej przez organ niemieckie. Niedopuszczalne byłoby tym samym badanie w toku postępowania polskiego podstaw prawnych decyzji organu niemieckiego, czy też legalności wydania aktu administracyjnego przez organ niemiecki. Obowiązkiem organu polskiego było przyjęcie za prawdziwe okoliczności zawartych w piśmie Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego. Stanowi ono zagraniczny dokument urzędowy. Moc dowodowa tego rodzaju dokumentów urzędowych nie została uregulowana w k.p.a., a zatem podlegają one w pełni swobodnej ocenie dowodów, chyba że inaczej stanowią przepisy szczególne lub umowy międzynarodowe. Skoro brak jest tego rodzaju ograniczeń w odniesieniu do informacji nadesłanej przez niemiecki Urząd, to ocenę tegoż dokumentu dokonaną w toku postępowania administracyjnego należy uznać za zgodną z art. 80 k.p.a. Wobec sporządzonego tłumaczenia, treść tego dokumentu jest jednoznaczna, w sposób wyraźny organ niemiecki zwraca uwagę na konieczność uwzględnienia aktualnie nałożonych na skarżącego restrykcji w zakresie możliwości uzyskania prawa jazdy. Powyższe okoliczności przeczą tezie o wadliwym zebraniu materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego, a w szczególności brak jest tego rodzaju okoliczności, które uzasadniałyby zwrócenie się w toku badanego postępowania o opinię biegłego z zakresu niemieckiego prawa karnego, celem ustalenia treści niemieckich norm w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie prezentowany jest pogląd, że dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi najbardziej wiarygodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Jeżeli zatem określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej, to są one wiążące dla stron i organów. Kwestionowanie znaczenia tych wpisów w rejestrze Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego nie może prowadzić do sytuacji, w której polski organ właściwy z zakresu wydania praw jazdy będzie wypowiadać się w kwestiach, które ze swej istoty zastrzeżone są dla niemieckiego organu (vide: wyrok NSA z 27 maja 2020 r., I OSK 694/19, wyrok NSA z 23 marca 2021 r., sygn. I OSK 4025/18).

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należy uznać zarzuty kasacji podniesione w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnoszące się do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 27 zd. 1 Konstytucji RP w związku z art. 4 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można wnosić, że Sąd I instancji przyjął związanie zarzutami skargi czy rozpoznał sprawę z przekroczeniem jej podmiotowych i przedmiotowych granic.

Nie jest także trafnie postawiony zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis ten przyznaje określone uprawnienie orzecznicze sądowi administracyjnemu. Nie stwarza jednak wnoszącemu skargę podstaw do żądania, aby sąd zakresem orzekania objął akty wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, innych niż zaskarżony akt. Tak więc to do sądu należy ocena, czy w danej sprawie przepis ten należy zastosować gdyż jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie rozstrzygnięcie zaskarżono skargą kasacyjną, a nadto, że naruszenie tego przepisu nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej (wyrok NSA z 10 lipca 2018 r., I OSK 2093/16).

Nie znajduje także potwierdzenia zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. Autor kasacji nie powołuje się jednak na taką okoliczność. Ponadto przyjmuje się, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast mankamenty uzasadnienia wyroku polegające na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15). Przytoczone powyżej okoliczności sprawy wyraźnie wskazują, iż brak jest niejasności zarówno co do podstawy faktycznej, jak i prawnej zaskarżonego wyroku. Powyższe, na gruncie wymagań określonych przez przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nieadekwatnie do okoliczności sprawy postawiony został natomiast zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania było wydanie prawa jazdy, a zatem przyznanie stronie określonego uprawnienia. Rozstrzyganie na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do treści normy prawnej, o którym mowa w art. 7a k.p.a., znajduje natomiast zastosowanie wyłącznie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Przepis ten nie może zatem znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym nie jest możliwe potwierdzenie zasadności zarzutu jego naruszenia. Podstawą do zastosowania tego przepisu nie może być okoliczność, że przed organem niemieckim doszło do cofnięcia skarżącemu uprawnień, nie był to wszak przedmiot postępowania w sprawie.

Przechodząc do oceny zarzutów postawionych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy zauważyć, iż podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie została podważona niniejszą skargą kasacyjną. Skoro zatem wobec skarżącego obowiązuje na gruncie prawa niemieckiego restrykcja w dostępie do prawa jazdy, o jakiej mowa w art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE, to stan faktyczny sprawy uniemożliwia potwierdzenie zasadności zarzutu wadliwego niedokonania jego subsumpcji do art. 11 ust. 1 i 6 ustawy. Cofnięcie skarżącemu prawa jazdy, przy aktualności zastrzeżenia, że uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdem wymaga przedstawienia przez skarżącego opinii lekarsko-psychologicznej, wypełnia natomiast dyspozycję art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy, stanowiąc ziszczenie się przesłanki, która uniemożliwia na gruncie prawa polskiego przyznanie stronie uprawnienia do kierowania pojazdami. Sąd I instancji dokonał poprawnej wykładni i zastosowania tego przepisu. Wykładnia odmienna prowadziłaby do wydania polskiego prawa jazdy bez spełnienia warunków jego odzyskania na terenie RFN i w konsekwencji do obejścia prawa niemieckiego. Właśnie wyeliminowaniu możliwości takiego obejścia prawa państw członkowskich służy powołany wyżej przepis Dyrektywy i stanowiący jego realizację art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.