Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 217/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 13
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Teza: W ramach postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej, zakończonego decyzją przyznającą zaliczkę alimentacyjną nie powstaje wobec dłużnika alimentacyjnego nowy obowiązek prawny w postaci zwrotu "dodatkowych należności"

TEZY

W ramach postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej, zakończonego decyzją przyznającą zaliczkę alimentacyjną nie powstaje wobec dłużnika alimentacyjnego nowy obowiązek prawny w postaci zwrotu "dodatkowych należności"


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 14 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi D. P. kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. , na podstawie: art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 pkt 5, art. 7, art. 12 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. P. od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji specjalisty pracy socjalnej w Dziale Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. (nr [...] ) przyznającej M. P. zaliczkę alimentacyjną, umorzyło postępowanie odwoławcze.

Wnioskiem z [...] r. M. P. wystąpiła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał wnioskowaną zaliczkę alimentacyjną na okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł. miesięcznie.

Od powyższej decyzji odwołał się dłużnik alimentacyjny, R. P. , wskazując, że według niego egzekucja świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki jest skuteczna, gdyż kwota [...] zł jest regularnie "potrącana z jego renty".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż przedmiotem rozpatrzenia jest postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej dla osoby uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego, a nie postępowanie wobec osoby zobowiązanej do świadczenia alimentacyjnego (dłużnika alimentacyjnego) na podstawie tytułu egzekucyjnego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna.

W ocenie organu odwoławczego odwołujący jako dłużnik alimentacyjny nie legitymuje się chronionym w płaszczyźnie normatywnej interesem prawnym lub obowiązkiem, który mógłby zostać skonkretyzowany w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Takiego statusu nie przydaje odwołującemu się w szczególności żaden przepis, mającej w rozpatrywanej sprawie zastosowanie ustawy o zaliczce alimentacyjnej.

Odwołanie jest środkiem zaskarżenia nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji przysługującym stronie, o czym jednoznacznie stanowi przepis art. 127 § 1 k.p.a. Według unormowania art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kodeksowa definicja strony opiera się na konstrukcji interesu lub obowiązku prawnego. Legitymujący daną osobę jako stronę interes prawny lub obowiązek jest pojęciem materialnym, obiektywnym, zarówno w postępowaniu wszczętym na wniosek, jak i z urzędu. Innymi słowy, nie wystarczy wnieść podanie, aby uruchomić postępowanie administracyjne albo żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym (na przykład poprzez wniesienie odwołania) - aby zostać stroną tego postępowania. Musi jeszcze obiektywnie istnieć regulowany jednoznacznie przepisami powszechnie obowiązującymi, interes prawny lub obowiązek żądającego udziału w tym postępowaniu. Takie rozumienie pojęcia strony jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie i literaturze. Tytułem przykładu można powołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001 r. (I SA 2326/00, LEX nr 54528), z dnia 10 sierpnia 2001 r. (I SA 511/00, LEX nr 54725), oraz - z literatury - komentarz J. Borkowskiego do art. 28 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 215 i n.).

Powyższe oznacza, że na gruncie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej, stroną - poza osobą uprawnioną - może być tylko ten, kto posiada, chronione w płaszczyźnie prawnej, uprawnienie do żądania przyznania zaliczki bądź, chroniony prawnie, obowiązek związany z udzieloną zaliczką. Brak takiego umocowania czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony.

W postępowaniu w sprawie udzielenia zaliczki alimentacyjnej odwołujący się nie jest osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego, jest nią jego córka. Osoba uprawniona bowiem, to osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona; c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5).

R. P. jest osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej (córki), na podstawie tytułu wykonawczego, wobec którego egzekucja jest bezskuteczna. Jest więc dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu art. 2 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy, w postępowaniu prowadzonym w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Powstaje więc zagadnienie, czy dla niego, jako dłużnika alimentacyjnego, z przepisów ustawy regulującej przyznawanie zaliczki alimentacyjnej, wynika jakiś interes lub obowiązek chroniony prawnie, w postępowaniu dotyczącym zaliczki alimentacyjnej dla osoby uprawnionej (jego córki).

Zaliczka alimentacyjna oznacza kwotę wypłaconą przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna (art. 2 pkt 7 ustawy). W wypadku przyznania i wypłacenia osobie uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela (Prezydenta W. ) zaliczki alimentacyjnej, mamy więc do czynienia z sytuacją spłaty wierzyciela przez osobę trzecią, o której mowa w art. 518 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty, jeżeli to przewidują przepisy szczególne (art. 518 § 1 pkt 4 kodeksu cywilnego). Oznacza to, że w wypadku przyznania decyzją z dnia [...] r. zaliczki alimentacyjnej, mamy do czynienia ze spłaceniem części zobowiązania za dłużnika (R. P. ) przez Gminę W. Niemniej, nie mamy w tym przypadku do czynienia z sytuacją zwolnienia dłużnika od obowiązku spłaty wierzytelności w części, do wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej i z uzyskaniem przez dłużnika uprawnienia prawnie chronionego w postaci zwolnienia z części długu.

Zgodnie z art. 12 powoływanej ustawy, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej, powiększonej o 5%. Wskazuje to, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że R. P. , jako dłużnik alimentacyjny, jest nadal zobowiązany do uregulowania należności z tytułu zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Nie jest więc wolny od tej części długu (zasądzonego świadczenia alimentacyjnego), do wysokości przyznanych zaliczek alimentacyjnych. Nadal jest zobowiązany do spłaty całej zasądzonej kwoty świadczeń alimentacyjnych, ustalonych na podstawie tytułu wykonawczego, a egzekwowanych na zasadach ogólnych.

Po wydaniu decyzji o przyznaniu zaliczki, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu osoby uprawnionej jest prowadzone w dalszym ciągu według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), z tym że część wyegzekwowanych kwot od dłużnika przekazywana jest na rzecz gminy.

W rozpatrywanej sprawie nie można także mówić o powstaniu po stronie odwołującego się, jako dłużnika alimentacyjnego, w związku z decyzją z dnia [...] r. przyznającą jego córce zaliczkę alimentacyjną, nowego obowiązku prawnie chronionego. Obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu należności, w wysokości zaliczek wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej, powiększonej o 5%, o którym mowa wart. 12 ust. 1 ustawy, nie rodzi bowiem nowego zobowiązania po stronie dłużnika ani nie zwiększa istniejącego zobowiązania, nadal jest to kwota określona przez wielkość zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Wskazują na to, przepisy art. 12 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie z art. 12 ust. 4, decyzja o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej stanowi podstawę przekazywania przez komornika sądowego organowi właściwemu wierzyciela kwot wyegzekwowanych od dłużnika pozostałych po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu osobie uprawnionej zaliczki komornik sądowy przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela kwoty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego, aż do pełnego pokrycia należności (art. 12 ust. 5). W przypadku, gdy w okresie wypłaty zaliczki należność nie zostanie zaspokojona, po zaprzestaniu wypłaty zaliczki komornik sądowy przekazuje organowi właściwemu wierzyciela kwoty ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego, pozostałe po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych (art. 12 ust. 6).

Z powyższego rozwiązania wynika, że zaliczka alimentacyjna zwracana jest z kwot wyegzekwowanych od dłużnika alimentów, w ramach należnego zobowiązania świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie wcześniejszego tytułu wykonawczego. Wskazuje to, że w ramach postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej, zakończonego decyzją przyznającą zaliczkę alimentacyjną, nie powstaje dla dłużnika alimentacyjnego, nowy obowiązek prawny, w postaci zwrotu "dodatkowych należności" (nowe zobowiązanie).

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego po stronie wnoszącego odwołanie nie istnieje regulowany jednoznacznie przepisami ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, interes prawny lub obowiązek dający mu prawo do udziału w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej dla jego córki. Odwołujący się nie jest bowiem stroną w tym postępowaniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. P. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] . W ocenie skarżącego stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędne, gdyż ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej odnosi się do dłużników alimentacyjnych, zaś skarżący regularnie płaci na rzecz córki alimenty poprzez Biuro Komornicze przy Sądzie Rejonowym w S. i nie posiada żadnych zadłużeń, czyli nie jest dłużnikiem alimentacyjnym.

Strona skarżąca wskazuje, że ma interes prawny w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej, ponieważ w myśl postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, przy utrzymaniu w mocy decyzji specjalisty pracy socjalnej w Dziale Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. (nr [...] ), przyznającej zaliczkę alimentacyjną córce, byłby zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej powiększonej o 5 %, która to kwota stanowi w 50 % dochód gminy a w 50% dochód budżetu państwa. Obciążenie dodatkowo o 5 % wysokości zaliczek wypłacanych osobie uprawnionej, przy niskiej kwocie renty może, zdaniem skarżącego, doprowadzić go do ubóstwa.

Skarżący podniósł także zarzut, iż rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno sprawdzić w Biurze Komornika, czy są ściągane na bieżąco alimenty należne jego córce.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.).

Na gruncie postanowień ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy dłużnik alimentacyjny zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego legitymuje się chronionym w płaszczyźnie normatywnej interesem prawnym lub obowiązkiem skonkretyzowanym w postępowaniu w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej osobie uprawnionej.

Na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej, stroną - poza niewątpliwie osobą uprawnioną - może być tylko ten, kto posiada, chronione w płaszczyźnie prawnej, uprawnienie do żądania przyznania zaliczki bądź, chroniony prawnie, obowiązek związany z udzieloną zaliczką. "Brak takiego umocowania czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony".

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż w świetle postanowień ustawy w postępowaniu w sprawie udzielenia zaliczki alimentacyjnej, skarżący nie jest osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego, lecz jest nią jego córka. Osoba uprawniona jest to bowiem osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; b) jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona; c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5). Skarżący nie jest także przedstawicielem ustawowym osoby uprawnionej w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej. Skarżący natomiast jest osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej (córki), na podstawie tytułu wykonawczego, wobec którego egzekucja jest bezskuteczna. Oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie zaliczki alimentacyjnej skarżący jest dłużnikiem alimentacyjnym.

Na tle powyższego powstaje kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zagadnienie prawne, które sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy z przepisów ustawy regulującej przyznawanie zaliczki alimentacyjnej, dla dłużnika alimentacyjnego wynika jakiś interes lub obowiązek chroniony prawnie w postępowaniu dotyczącym zaliczki alimentacyjnej dla osoby uprawnionej.

Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu ustawy (art. 2 pkt 7) stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. W wypadku przyznania i wypłacenia osobie uprawnionej przez organ właściwy wierzyciela zaliczki alimentacyjnej mamy więc do czynienia z sytuacją spłaty wierzyciela przez osobę trzecią, o której mowa w art. 518 k.c. Zgodnie z tym przepisem osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty, jeżeli to przewidują przepisy szczególne (art. 518 § 1 pkt 4 k.c.). W sytuacji przyznania zaliczki alimentacyjnej, mamy zatem do czynienia ze spłaceniem części zobowiązania za dłużnika przez Gminę W. Nie prowadzi to, jednak do zwolnienia dłużnika od obowiązku spłaty wierzytelności w części do wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej i z uzyskaniem przez dłużnika uprawnienia prawnie chronionego w postaci zwolnienia z części długu.

Zgodnie z art. 12 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej, powiększonej o 5%. Wskazuje to, na obowiązek dłużnika alimentacyjnego do uregulowania należności z tytułu zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Skarżący nie jest więc wolny od tej części długu (zasądzonego świadczenia alimentacyjnego), do wysokości przyznanych zaliczek alimentacyjnych. Nadal jest bowiem zobowiązany do spłaty całej zasądzonej kwoty świadczeń alimentacyjnych, ustalonych na podstawie tytułu wykonawczego.

Strona skarżąca uważa, że ma interes prawny w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej córce, ponieważ w myśl postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, przy utrzymaniu w mocy decyzji specjalisty pracy socjalnej w Dziale Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. (nr [...] ) przyznającej córce zaliczkę alimentacyjną, byłby zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej powiększonej o 5 %, która to kwota stanowi w 50 % dochód gminy a w 50% dochód budżetu państwa. Obciążenie dodatkowo 5 % wysokości zaliczek wypłacanych osobie uprawnionej, przy niskiej kwocie renty może, zdaniem skarżącego, doprowadzić go do ubóstwa.

Sąd podziela stanowisko organów administracji orzekających w sprawie, iż obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu należności, w wysokości zaliczek wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej, powiększonej o 5%, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, nie rodzi nowego zobowiązania po stronie dłużnika i nie powoduje, w ten sposób że dłużnik staje się stroną w postępowaniu dotyczącym przyznania zaliczki. Takie stanowisko wynika jednoznacznie z postanowień art. 12 ust. 4-6 ustawy. Decyzja o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej stanowi podstawę przekazywania przez komornika sądowego organowi właściwemu wierzyciela kwot wyegzekwowanych od dłużnika pozostałych po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu osobie uprawnionej zaliczki komornik sądowy przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela kwoty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego, aż do pełnego pokrycia należności (art. 12 ust. 5). W przypadku, gdy w okresie wypłaty zaliczki należność nie zostanie zaspokojona, po zaprzestaniu wypłaty zaliczki komornik sądowy przekazuje organowi właściwemu wierzyciela kwoty ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego, pozostałe po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych (art. 12 ust. 6).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, po wydaniu decyzji o przyznaniu zaliczki, postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu osoby uprawnionej jest prowadzone w dalszym ciągu według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), z tym że część wyegzekwowanych kwot od dłużnika jest przekazywana na rzecz gminy. Sąd zwraca uwagę, iż to w tym postępowaniu skarżący będzie mógł powołać się na swój interes prawny. Strony postępowania egzekucyjnego powszechnie określa się mianem wierzyciela (egzekwującego) i dłużnika (egzekwowanego). Pojęcia te w postępowaniu egzekucyjnym należy rozumieć w znaczeniu procesowym, a nie w kontekście stron prawnomaterialnego stosunku zobowiązaniowego (por. A. Jakubecki (red.), J. Bodio, T. Demendecki, O. Marcewicz, P. Telenga, M. P. Wójcik, Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Przepis art. 760 § 1 k.p.c. dopuszcza możliwość składania przez strony postępowania egzekucyjnego wniosków i oświadczeń zarówno w formie pisemnej, jak i ustnej.

Powyższe wywody pozwalają na twierdzenie, że w ramach postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej, zakończonego decyzją przyznającą zaliczkę alimentacyjną, nie powstaje wobec dłużnika alimentacyjnego nowy obowiązek prawny w postaci zwrotu "dodatkowych należności".

W związku z tym należy zaakceptować stanowisko organów administracji obu instancji, iż nie istnieje regulowany jednoznacznie przepisami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, interes prawny lub obowiązek dający skarżącemu jako dłużnikowi alimentacyjnemu, prawo do udziału w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej dla jego córki.

Ponieważ wszczęte skargą R. P. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organom administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 250 powyższej ustawy oraz w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348, z późn. zm.).