Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1054/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 169 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik,, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi J. Ś na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2014 r. J.Ś. - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym złożył wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie [...], dotyczącej "A" Sp. z o. o.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prowadzi postępowanie, jako komornik sądowy, przeciwko dłużnikowi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (sprawa [...]), w którym zgodnie z wnioskiem wierzyciela skierowano egzekucję do nieruchomości dłużnika, dla której Sąd Rejonowy [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeprowadzona zostanie licytacja ww. nieruchomości. W przypadku wypełnienia przez licytanta warunków licytacyjnych uzyska on prawo przysądzenia własności ww. nieruchomości.

W toku dotychczasowych czynności egzekucyjnych komornik ustalił, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), dalej jako ustawa o VAT, komornik sądowy jest podatnikiem podatku od dokonywanej w trybie egzekucji dostawy nieruchomości będącej własnością dłużnika.

Ponadto wnioskodawca ustalił, że zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr KW [...], nieruchomość położona w miejscowości S., gm. K., powiat P., woj. P., która składa się z dwóch działek nr [...] o powierzchni 0,7400 ha, nr [...] o powierzchni 0,1700 ha, o łącznym obszarze 0,9100 ha. Dłużnik - "A" Sp. z o.o. - nabył nieruchomość w dniu 16 grudnia 1999 r. w drodze umowy przeniesienia własności i prawa użytkowania wieczystego. Z uzyskanych informacji wynika, że dłużnik rozpoczął działalność dnia 6 grudnia 1999 r., kod i nazwa przeważającego rodzaju działalności wg PKD 2007- Produkcja opakowań z tworzyw sztucznych.

Dalej wnioskodawca wskazał, że przedmiotem sprzedaży licytacyjnej jest prawo własności działek - grunty nr [...] i nr [...]. Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym piętrowym podpiwniczonym, parterowym z poddaszem użytkowym wybudowanym w 1969 r. Na działce znajduje się również budynek gospodarczy, który został przystosowany na cele mieszkalne i letniskowe, wybudowany przed drugą wojną światową. Działka jest częściowo utwardzona kostką betonową i częściowo ogrodzona. Niezabudowana część działki to zieleń. Działka posiada dostęp do drogi, która jest własnością gminy. Budynek mieszkalny jest obiektem w zabudowie wolnostojącej, piętrowym, przykrytym płaskim dachem, częściowo podpiwniczonym. Budynek wybudowany w 1969 r. i zmodernizowany w 1985 r. Modernizację i przebudowę budynku wykonano na podstawie projektu techniczno-architektonicznego rozbudowy domu jednorodzinnego, wykonanego we wrześniu 1984 r. przez B. i W. M.

Budynek gospodarczy jest budynkiem o konstrukcji murowanej, w zabudowie wolnostojącej, parterowym z poddaszem użytkowym, bez podpiwniczenia. Budynek w przeszłości był użytkowany jako budynek gospodarczy, jest budynkiem przedwojennym, modernizowanym i remontowanym. Ostatnia modernizacja budynku odbyła się w "2099 r." Zgodnie z oświadczeniem J. L., nie było dokumentacji projektowej przy wykonywanej modernizacji (przebudowie) budynku. Budynek posiada dwa niezależne wejścia i dwie niezależne części. Druga część budynku z wejściem na ścianie szczytowej przygotowana jest na wynajem w okresie letnim. Pokoje w budynku są wynajmowane w okresie letnim.

Dalej wnioskodawca wskazał, że działka nr [...] jest niezabudowana, położona jest z dala od centrum wsi, wśród pól uprawnych i terenów zalesionych. Działka nie jest uprawiana. Cała nieruchomość wykorzystywana jest na cele mieszkalne.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...] położona jest na obszarze planistycznym oznaczonym symbolem MU 24 - teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Działka nr [...] położona jest na obszarze, na którym Gmina nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 29 grudnia 2010 r., działka położona jest na terenach rolniczych i zieleni krajobrazowej, czyli nie jest gruntem przeznaczonym pod zabudowę.

W związku z powyższym opisem następujące zadano pytanie:

czy przy sprzedaży nieruchomości w trybie licytacji publicznej na organie egzekucyjnym (komorniku) spoczywa obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku?

Uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawca podał, że stosownie do treści art. 18 ustawy o VAT, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w przypadku sprzedaży towarów, wystawiają w imieniu dłużnika i na jego rachunek faktury potwierdzające dokonanie sprzedaży tych towarów. Fakturę wystawia się jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów.

Z powyższych przepisów wynika, że komornik dokonuje czynności w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów, będących własnością dłużnika, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby obowiązany dłużnik, w przypadku gdyby powyższa czynność nie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku. Komornik zatem zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowanie tym podatkiem będzie miało miejsce wtedy, gdy spełnione zostaną przesłanki o charakterze przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu na podstawie przepisu art. 5 ustawy o VAT i podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest dokonywana przez osobę (lub jednostkę organizacyjną) będącą płatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy, działającą w takim charakterze.

Następnie wnioskodawca przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i stwierdził, że za działalność gospodarczą na potrzeby ustawy o podatku od towarów i usług należy uznać profesjonalny obrót gospodarczy realizowany w sposób zorganizowany, a co za tym idzie ciągły, ale również czynności z zakresu działalności produkcyjnej, handlowej lub usługowej wykonywane sporadycznie, jednak jedynie wtedy, gdy okoliczności wskazują na zamiar wykonywania ich w sposób powtarzalny.

W świetle powyższego wnioskodawca wskazał, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że sprzedaż dotyczy nieruchomości gruntowej nr KW [...], położonej w miejscowości S., która została nabyta przez dłużnika- "A" Sp. z o. o. z siedzibą S., po rozpoczęciu działalności gospodarczej. Zatem można stwierdzić, że została nabyta w celu wykonywania działalności gospodarczej. Zdaniem wnioskodawcy, dostawa ww. nieruchomości dokonywana w drodze licytacji publicznej będzie podlegała obowiązkowi naliczenia i odprowadzenia podatku VAT, a więc będzie również zobowiązany - w przypadku skutecznej licytacji - do naliczenia i odprowadzenia podatku od towarów i usług.

Z uwagi na fakt, że złożony wniosek nie spełniał wymogów formalnych, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.), Minister Finansów pismem z dnia 2 marca 2015 r. wezwał wnioskodawcę do jego uzupełnienia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia - poprzez doprecyzowanie przedstawionego zdarzenia przyszłego przez wskazanie:

1. czy dla niezabudowanej działki nr [...] została wydana decyzja o warunkach zabudowy,

2. jak należy rozumieć informację podaną we wniosku, że "cała nieruchomość wykorzystywana jest na cele mieszkalne" - czy oznacza to, że budynki posadowione na działce nr [...] wraz z gruntem są wynajmowane na cele mieszkaniowe (jeśli tak - od kiedy),

3. jeśli powyższe sformułowanie nie oznacza, że nieruchomość jest w całości wynajmowana, w jaki sposób jest wykorzystywany przez dłużnika budynek mieszkalny oraz część budynku gospodarczego, która nie jest wynajmowana w okresie letnim,

4.czy przy nabyciu nieruchomości sprzedawca udokumentował transakcję fakturą VAT i czy transakcja była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, a jeśli tak - czy dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury,

5. czy ulepszenia dokonane w budynku gospodarczym znajdującym się na działce [...] stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku, a jeśli tak:

- kiedy (miesiąc, rok) zostały dokonane ostatnie ulepszenia tego budynku (we wniosku błędnie wskazano, że ostatnia modernizacja budynku odbyła się w 2099 r.),

- czy dłużnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia,

6. czy w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce [...] dłużnik - po nabyciu tej nieruchomości - dokonywał ulepszeń, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a jeśli tak:

czy stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku,

kiedy (miesiąc, rok) zostały dokonane,

czy dłużnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia?

W odpowiedzi na ww. wezwanie komornik podał, że dla działki nr [...], położonej w obrębie S. nie wydano decyzji ustającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazał, że z operatu szacunkowego wynika, że nieruchomość jest wykorzystywana przez rodzinę dłużniczki na cele mieszkalne, nie podając przy tym od kiedy. Natomiast odnośnie pytania nr 4, 5 i 6 wnioskodawca wskazał, że nie posiada informacji.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. Minister Finansów pozostawił wniosek bez rozpatrzenia.

Od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł zażalenie, w którym podniósł, że informacje, których organ podatkowy zażądał, wykraczają znacząco poza informacje, których uzyskania może dochodzić w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem wnioskodawcy, obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego nie oznacza, że powinien pozyskać informacje, do których żądania nie został uprawniony przez obowiązujące przepisy prawa. Dane dotyczące udokumentowania fakturą VAT sprzedaży nieruchomości lub opodatkowanie nieruchomości podatkiem od towarów i usług w żadnej mierze nie mieszczą się w zakresie informacji, w których posiadaniu mógłby znajdować się organ egzekucyjny, należą one bowiem do zakresu działalności organu podatkowego, do którego został skierowany wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie.

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ interpretacyjny wskazał, że jak wynika z art. 14b § 1 i § 3 O.p. istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do dokładnie określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy.

Dokonując analizy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, Minister Finansów stwierdził, że nie przedstawiono w nim wszystkich informacji niezbędnych do dokonania prawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa podatkowego. Organ wskazał, że problem przedstawiony we wniosku w kontekście sformułowanego pytania dotyczył obowiązku obliczenia i uiszczenia podatku z tytułu zbycia nieruchomości (budynków oraz działki gruntu) w postępowaniu egzekucyjnym.

Organ podkreślił, że informacje zawarte we wniosku dotyczące opisu zdarzenia przyszłego, powinny być jednoznacznie określone tak, aby organ mógł stwierdzić, czy planowana przez komornika sprzedaż licytacyjna nieruchomości dłużnika będzie podlegała opodatkowaniu i czy będzie on zobowiązany do obliczenia i odprowadzenia podatku, czy też sprzedaż licytacyjna nieruchomości dłużnika będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 lub 10a ww. ustawy i w związku z tym na komorniku nie będzie ciążył obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku.

Minister Finansów wskazał, że z uwagi na brak wskazania w treści wniosku informacji niezbędnych do wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego, wykorzystując instrumenty prawne wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z tym, że w toku wydawania interpretacji indywidualnej organ nie dysponuje środkami, o których mowa w art. 180-200 O.p., kwestia ustalenia sposobu wykorzystywania budynków, poniesienia nakładów na ich ulepszenie, prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości oraz od wydatków na ulepszenie i tego, czy dla niezabudowanego gruntu została wydana decyzja o warunkach zabudowy, była niezbędna dla dokonania oceny zajętego przez wnioskodawcę stanowiska.

Zdaniem organu, brak informacji, do których uzupełnienia został wnioskodawca wezwany, uniemożliwił organowi dokonanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy planowana przez niego sprzedaż licytacyjna gruntu niezabudowanego oraz gruntu zabudowanego będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 lub 10a ustawy o VAT i w związku z tym nie będzie obowiązany do obliczenia i odprowadzenia podatku od towarów i usług, czy też będzie opodatkowana, a co za tym idzie będzie obowiązany do obliczenia i odprowadzenia tego podatku.

W ocenie organu interpretacyjnego, bezpodstawne są zatem zarzuty podniesione w zażaleniu, gdyż z uwagi na niepodanie istotnych informacji dotyczących przedmiotowej transakcji, niemożliwe było - wbrew twierdzeniom wnioskodawcy - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, wydanie przez organ interpretacji indywidualnej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. Ś. wniósł o uchylenie "zaskarżonej decyzji" w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu (a nie jak błędnie określono w skardze - decyzji), zarzucono naruszenie art. 14b § 3 i art. 14b § 7 O.p., poprzez ich błędną wykładnię mającą wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając wnioski i zarzuty skargi, skarżący wskazał, że informacje jakich przekazania zażądał organ, wykraczają znacząco poza sferę ustawowych obowiązków komornika. Po zacytowaniu treści art. 32 ust. 1, art. 3 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2014r. poz. 993), zauważył, że w ramach innych czynności jakie może wykonywać komornik, wskazać należy m.in. art. 18 ustawy o VAT, który zobowiązuje komornika sądowego do odprowadzenia podatku od towarów i usług od dostawy nieruchomości będącej własnością dłużnika, dokonywanej w trybie egzekucji. Zaznaczył, że z treści art. 18 ustawy o VAT wynika jedynie obowiązek komornika sądowego, jako płatnika, do naliczenia i odprowadzenia należnego podatku od nieruchomości poddanej egzekucji, sprzedanej w trybie licytacji publicznej. Powyższy przepis nie zobowiązuje jednak komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie wskazuje również innego organu, bądź podmiotu, zobowiązanego do dokonania tego typu ustaleń.

W związku z tym skarżący stwierdził, że żądanie od niego ustalenia okoliczności, od zaistnienia których zależeć będzie obowiązek odprowadzenia podatku od towarów i usług, należy uznać za pozbawione podstaw prawnych.

Skarżący wskazał, że z treści art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji próbuje się wywieść uprawnienie komornika do dokonywania ustaleń dotyczących zaistnienia okoliczności, od których zależy powstanie obowiązku podatkowego. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej, urzędy skarbowe, organy rentowe, o których mowa w art. 476 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, podmioty prowadzące działalność maklerską, organy spółdzielni mieszkaniowych, zarządy wspólnot mieszkaniowych, inne podmioty zarządzające mieszkaniami i lokalami użytkowymi, jak również inne instytucje są obowiązane na pisemne żądanie komornika udzielić mu informacji niezbędnych do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz wykonania innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań, w szczególności dotyczące stanu majątkowego dłużnika oraz umożliwiających identyfikację składników jego majątku.

Zdaniem skarżącego, ww. przepis nie daje komornikowi wystarczających uprawnień do ustalenia, jakich ulepszeń na nieruchomości dokonał dłużnik oraz czy przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na te ulepszenia. Uprawnia on komornika do dokonywania ustaleń jedynie w zakresie czynności wchodzących w zakres ustawowych uprawnień komornika i dotyczących stanu majątkowego dłużnika oraz umożliwiających identyfikację składników jego majątku, a nie czynności faktycznych jakich dłużnik dokonywał na nieruchomości będącej jego własnością, bądź rozliczeń dokonywanych z organami podatkowymi.

Według skarżącego, do pozyskiwania przez komornika ww. informacji nie uprawnia również art. 761 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgać od organów administracji publicznej, organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, organów podatkowych, organów rentowych, banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, przedsiębiorstw maklerskich, organów spółdzielni mieszkaniowych, zarządów wspólnot mieszkaniowych oraz innych podmiotów zarządzających mieszkaniami i lokalami użytkowymi, jak również innych instytucji i osób nieuczestniczących w postępowaniu, informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. W ocenie skarżącego, ww. przepis uprawnia komornika do żądania udzielenia informacji i wyjaśnień tylko w zakresie czynności ustawowych wskazanych w art. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Skarżący podniósł, że informacje dotyczące rozliczeń oraz deklaracji składanych przez dłużnika w związku z dokonywanymi transakcjami opodatkowanymi podatkiem VAT, bądź z niego zwolnionymi, znajdują się w posiadaniu organów podatkowych i objęte są tajemnicą skarbową. W związku z powyższym brak jest podstaw do przerzucenia na komornika sądowego obowiązku uzyskiwania ww. informacji i przekazywania ich organom podatkowym. Zadaniem komornika sądowego jest bowiem dokonywanie czynności zmierzających do ustalenia składników majątku dłużnika służących zaspokojeniu roszczeń wierzyciela. Przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym to komornik miałby dokonywać ustaleń dotyczących powstania bądź nie obowiązku odprowadzenia podatku od towarów i usług od sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji, spowodowałoby całkowity paraliż prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak możliwości uzyskania przez komornika tych informacji, przede wszystkim z uwagi na częstą niechęć dłużnika do współpracy z organem egzekucyjnym bądź całkowity brak kontaktu z nim.

Skarżący zwrócił również uwagę, że nawet w przypadku przyjęcia, że dłużnik złoży odpowiednie oświadczenie w przedmiocie dokonywanych na nieruchomości ulepszeń oraz odliczenia podatku należnego, komornik sądowy nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi weryfikację prawdziwości tego oświadczenia. W przypadku przyjęcia błędnego stanowiska, że sprzedaż nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług to komornik zostanie pociągnięty do odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku z art. 18 ustawy o VAT - odpowiedzialności zarówno majątkowej, jak i karnej.

Zdaniem skarżącego, organ powinien w ramach swoich ustawowych kompetencji współdziałać z komornikiem sądowym celem ustalenia faktycznego stanu nieruchomości i podjęcia decyzji w kwestii opodatkowania jej sprzedaży.

Dalej odnosząc się do treści art. 14b O.p., na podstawie którego wniósł o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów podatkowego, skarżący stwierdził, że w jego ocenie w złożonym wniosku wskazał w sposób wyczerpujący stan faktyczny zaistniały w prowadzonej sprawie, przedstawił również własne stanowisko, po czym zacytował fragment publikacji C. Kosikowskiego "Ordynacja podatkowa. Komentarz" (LEX, 2013): "indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego stanowią odpowiedź na wniosek zainteresowanego złożony w sprawie wydania interpretacji. W tym sensie interpretacje indywidualne są kierowane do wnioskodawców, nie zaś do organów podatkowych i organów kontroli skarbowej, chociaż te ostatnie otrzymują je również".

Zwrócił także uwagę, że sądy administracyjne w wydanych orzeczeniach wielokrotnie wskazywały, jaki charakter należy przypisywać indywidualnym interpretacjom prawa podatkowego. Interpretacja przepisów prawa podatkowego to czynność władcza uprawnionego organu, która w odróżnieniu od aktu administracyjnego nie jest skierowana wprost na wywołanie skutków prawnych, lecz ocenę stanowiska wnioskodawcy bądź wskazanie prawidłowego stanowiska, z uzasadnieniem prawnym, przy uwzględnieniu stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionych przez zainteresowanego we wniosku o interpretację.

Skarżący stwierdził, że organ interpretacyjny miał zatem obowiązek odnieść się do stanowiska przedstawionego w złożonym wniosku, na podstawie informacji przez niego przekazanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związana z pozostawieniem wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia, z uwagi na nieprzedstawienie przez skarżącego wyczerpującego stanu faktycznego sprawy (zdarzenia przyszłego).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 897/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). Organ podatkowy, jako organ interpretujący obowiązany jest stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny, a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy. Wynikający z art. 14b § 3 O.p. wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego jaki strona przedłoży we wniosku. Na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej organy podatkowe nie są bowiem uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego ani też do udzielania interpretacji w obszarze regulacji prawnych nieprzedstawionych w stanowisku wnioskodawcy odnośnie podatkowej kwalifikacji danego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1523/10, dostępny: CBOSA).

Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji prawa wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i jego też obciążać będą ewentualne nieścisłości. Celem bowiem interpretacji indywidualnej jest udzielenie wnioskodawcy ochrony przewidzianej w art. 14k-14n O.p. Zatem interpretacja oparta na niepełnym, a przez to na wadliwym (budzącym wątpliwości co do zakresu interpretacji) wniosku będzie bezużyteczna w ramach ewentualnego postępowania podatkowego czy karnego skarbowego.

Organ podatkowy, działając jako organ interpretacyjny, w pierwszej kolejności jest zatem zobowiązany stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), a więc czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy i wydanie bez jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości zgodnej z prawem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 438/12, dostępny: CBOSA). Stosownie bowiem do art. 14g § 1 O.p. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. pozostawia się bez rozpatrzenia. W świetle powyższego, wniosek niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p. to wniosek, który nie zawiera przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego lub nie jest ono wyczerpujące, co uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej i dokonanie oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy na gruncie przepisów prawa podatkowego, nie zawiera stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz pod red. H. Dzwonkowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 192).

Jednakże pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia może nastąpić dopiero wówczas, gdy wnioskodawca nie uzupełni lub nie poprawi wniosku według zaleceń organu wydającego interpretację i w wyznaczonym przezeń terminie (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 941/10, dostępny: CBOSA). Zgodnie bowiem z art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. art. 169 § 1 i § 2 O.p. W myśl art. 169 § 1 cyt. ustawy, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Jeżeli zatem wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., tj. nie zawiera wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, co uniemożliwia dokonanie oceny stanowiska w nim wyrażonego, organ podatkowy obowiązany jest w pierwszej kolejności wezwać wnioskodawcę, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., do uzupełnienia braków takiego wniosku.

Podkreślenia przy tym wymaga też, że wezwanie do uzupełnienia opisanego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) powinno zmierzać do ustalenia stanu faktycznego, który jest konieczny dla jego podatkowoprawnej oceny z punktu widzenia przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne. Wzywając zatem wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, w trybie art. 169 § 1 O.p., organ zobowiązany jest do szczegółowego wskazania, w jakim zakresie wniosek powinien być uzupełniony. Wezwanie musi zawierać kompletną i wyczerpującą informację o tym, jak ma zostać przeprowadzone usunięcie braku podania przez podmiot je wnoszący. Ocena, czy strona usunęła braki formalne wniosku/podania sprowadza się do prostego porównania tego, do czego była wzywana i tego, co uczyniła.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organ interpretacyjny prawidłowo uznał, że wniosek o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego złożony przez skarżącego jest dotknięty wadami wymagającymi jego uzupełnienia.

Z treści złożonego wniosku wynikało, że intencją skarżącego było uzyskanie informacji czy w wyniku sprzedaży nieruchomości (gruntu niezabudowanego oraz gruntu zabudowanego) dłużnika w trybie licytacji publicznej będzie obowiązany do odprowadzenia podatku należnego. Innymi słowy, skarżący zamierzał uzyskać interpretację, czy sprzedaż nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług skutkiem czego - jako płatnik - będzie zobowiązany do wpłaty tego podatku do właściwego organu podatkowego.

Kwestia, o którą skarżący zapytał, wymagała analizy przepisów ustawy o VAT pod kątem podlegania sprzedaży nieruchomości opodatkowaniu, a następnie możliwości zastosowania ewentualnego zwolnienia od podatku. Z treści przedstawionego zdarzenia przyszłego wynikało, że w odniesieniu do dłużnika, będącego spółką prawa handlowego, sprzedaż nieruchomości mogłaby stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Jednakże brak informacji dotyczących sposobu wykorzystywania budynków, poniesienia nakładów na ich ulepszenie, prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu nieruchomości oraz od wydatków na ulepszenie oraz tego, czy dla niezabudowanego gruntu została wydana decyzja o warunkach zabudowy, uniemożliwił organowi dokonanie jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy planowana sprzedaż licytacyjna gruntu niezabudowanego oraz gruntu zabudowanego jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu, czy jest sprzedażą majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a zatem sprzedażą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponadto, w sytuacji gdyby ww. czynność sprzedaży podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, organ byłby także obowiązany do rozstrzygnięcia kwestii możliwości zastosowania zwolnienia od podatku tej sprzedaży na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 lub 10a ustawy o VAT, na podstawie których transakcja mogła korzystać ze zwolnienia od podatku.

Bez informacji, o które Minister Finansów zapytał w wezwaniu, organ ten nie mógł ocenić, czy powyższe regulacje będą miały zastosowanie, czy nie, a w konsekwencji, czy transakcja sprzedaży nieruchomości (w całości lub w części) będzie opodatkowana, czy też zwolniona od podatku.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, słusznie Minister Finansów uznał, że zaistniały przesłanki do pozostawienia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji bez rozpatrzenia, na podstawie art. 14g § 1 w związku z art. 14h i art. 169 § 1 O.p. Bez znaczenia przy tym pozostaje kwestia przyczyn niewywiązania się przez skarżącego z obowiązku wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, określonego w art. 14b § 3 O.p.

Zdaniem Sądu, trafnie organ argumentował, że komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia, w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów, okoliczności decydujących o opodatkowaniu VAT. W myśl bowiem art. 18 ustawy o VAT, komornik wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jest płatnikiem podatku od dostawy, dokonanej w trybie egzekucji, towarów, m.in. będących własnością dłużnika. Przepis ten pozostaje w bezpośredniej korelacji z art. 8 O.p., który zawiera definicję płatnika. Stanowi on, że płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że komornik jako płatnik jest obowiązany do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego, w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Niezrozumiała jest zatem argumentacja skarżącego, że art. 18 ustawy o VAT nie zobowiązuje komornika do dokonywania ustaleń, czy nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji w ogóle podlega opodatkowaniu podatkiem VAT ani nie wskazuje innego organu bądź podmiotu zobowiązanego do dokonywania takich ustaleń. Rodzi się więc pytanie, kto według skarżącego miałby ustalać, czy jest on zobowiązany jako płatnik do odprowadzenia podatku od towarów i usług od sprzedaży licytacyjnej nieruchomości, czy też nie.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika - dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona - komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. W tym przypadku komornik pełni rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem (dłużnikiem) a organem podatkowym, przekazując jedynie organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem, zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa Rozdziału 1a, dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych, nie uzależniają spełnienia wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek od tego, czy wnioskodawcą jest komornik, występujący jako płatnik podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży majątku dłużnika, czy też inny podmiot. W myśl art. 14h O.p.w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Uwzględniając zakres, jaki wyznacza ww. przepis w odniesieniu do działania organu w ramach postępowania dotyczącego interpretacji indywidualnych, należy stwierdzić, że wobec szczególnego charakteru instytucji interpretacji indywidualnych, gdzie postępowanie "interpretacyjne" opiera się wyłącznie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę, w jego ramach nie może toczyć się spór o stan faktyczny, ani też nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe.

Tryb przewidziany w art. 169 § 1 O.p. (który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia) jest jedyną formą, przy użyciu której organ może zweryfikować, czy spełnione są warunki określone w art. 14b § 1 O.p., a więc m.in. pozyskać informacje co do tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, których nie zawiera wniosek, a są niezbędne do wydania interpretacji. Organ nie ma też - wbrew oczekiwaniom skarżącego - umocowania prawnego, aby współdziałać z komornikiem w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości, mającej być przedmiotem sprzedaży w ramach postępowania egzekucyjnego. Ustalanie stanu faktycznego może być bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego jedynie przez właściwy organ podatkowy lub kontrolny, który posiada uprawnienia do przeprowadzenia czynności kontrolnych w trybie przewidzianym w przepisach Działu VI Ordynacji podatkowej, a nie przez organ interpretacyjny.

Podsumowując, wobec nieudzielenia przez skarżącego odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku, a tym samym braku możliwości ustalenia, czy planowana sprzedaż nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu, czy też będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku, zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia odpowiada prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.