Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 131/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 149 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi "A" w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego hałasu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) zatwierdził dla inwestora "A" Sp. z o.o. w W., projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji pn. "przebudowa i zmiana sposobu użytkowania pawilonu handlowego na lokal gastronomiczny - restaurację położoną przy ulicy [...] w C.".

W wyniku wniosku złożonego przez P. P. w dniu 9 lipca 2013 r. o "wszczęcie postępowania kontrolnego celem ustalenia czy nowo wybudowana instalacja wyciągowa w budynku w C. przy ulicy [...] narusza zasadę zakazu emisji hałasu oraz wymogu zachowania uwarunkowań zdrowotnych i środowiskowych, stosownie do wymogu norm prawa budowlanego" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym ustalono, że urządzenia wentylacyjno- klimatyzacyjne zostały zainstalowane na dachu z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie ich ilości oraz usytuowania. W celu ograniczenia hałasu od strony budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy [...], wykonano pomiędzy wentylatorem (najgłośniejszym), a mieszkaniem wnioskującego kurtynę dźwiękochłonną (która nie była ujęta w projekcie). Dla usunięcia nieprawidłowości i w celu ograniczenia hałasu, dokonano zmniejszenia wydajności zamontowanych na dachu urządzeń wentylacyjnych oraz korekty rozmieszczenia poszczególnych wentylatorów a także zrezygnowano z trzech klimatyzatorów o dużej mocy na rzecz pięciu o mocy mniejszej i mniejszej emisji hałasu.

Uwzględniając powyższe ustalenia - postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. odmówił P. P. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie hałasu.

Po rozpatrzeniu złożonego przez wnioskującego zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W wyniku złożonej na powyższe rozstrzygnięcia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 12/14 uchylił wymienione powyżej postanowienia. .

W toku ponownie prowadzonego postępowania, postanowieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia opinii budowlanej dot. jakości zamontowanych urządzeń wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz zamontowanej kurtyny dźwiękochłonnej. Po jej dostarczeniu organ stwierdził, że poziom hałasu wytwarzany przez zamontowane na dachu restauracji urządzenia mieści się w dopuszczalnych wartościach w porze dziennej, a w porze nocnej przekroczenie normy wynosi od 2 do 2,9 dB. Ustalono, że zmieniony zostanie wentylator, którego praca przekraczała normy hałasu, oraz zdemontowana zostanie kurtyna dźwiękochłonna. Pomiary hałasu przeprowadzone po tych zmianach wykazały, że hałas wytwarzany przez urządzenia w porze nocnej mieści się w dopuszczalnej normie.

Z uwagi na powyższe ustalenia decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ umorzył postępowanie w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku restauracji "B" przy ulicy [...] w C.

Pismem z dnia 12 listopada 2015 r. P. P. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną powyżej decyzją nr [...] z dnia [...] r, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł, że "procedura trybu naprawczego, opisana w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego jest ściśle unormowana i nie przewidziano w niej miejsca na umorzenie postępowania". Wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie nie rozwiało wątpliwości związanych z nieprawidłowym, zbyt głośnym funkcjonowaniem instalacji zamontowanej na dachu restauracji Podkreślił, że przy dokonywaniu pomiarów brak było przedstawiciela Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, a metodyka przeprowadzanych badań pozostawiała dużo do życzenia - m.in. główny emitent hałasu wentylator został wyłączony. W jego ocenie, zdziwienie budzi fakt, że wentylator osłonięty barierą dźwiękochłonną wyemitował hałas przekraczający dopuszczalne normy, a nowo zamontowany wentylator bez osłony - nie przekraczał już tych norm.

Podkreślił, że orzekający w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał, iż przysługuje mu interes prawny, a stąd ograniczanie jego uczestnictwa w postępowaniu jest nielegalne. Dodał, że praca bezpośrednio za jego oknem usytuowanych czerpni/ wyrzutni powoduje, że korzystanie, szczególnie w okresie letnim z zajmowanego mieszkania zagraża jego zdrowiu. Wyjaśnił, że w odległości ok. 3 m. od okna zamontowane są końcówki instalacji wentylacyjnej restauracji, co wpływa na dostęp świeżego powietrza do jego mieszkania.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., przywołując w podstawie prawnej art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił P. P. wznowienia postępowania w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku restauracji ""B"" przy ulicy [...] w C., zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił postępowanie, które doprowadziło do wydania wymienionej powyżej decyzji i przyznał, że od decyzji tej nie wniesiono odwołania. Podkreślił, że po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania organ w pierwszej kolejności zobligowany jest poddać badaniu formalne podstawy wznowienia, tj. zbadać czy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie oraz czy żądanie zostało zgłoszone przez stronę (przesłanki podmiotowe) i czy wskazane zostały podstawy wznowienia wymienione w przepisach Kodeksu (przesłanki przedmiotowe). Wyjaśnił, że pozytywna analiza tych okoliczności skutkować powinna wydanie postanowienie o wznowieniu postępowania, zaś negatywna - decyzją od odmowie wznowienia postępowania.

Odnosząc się do terminu złożenia niniejszego podania organ uznał, że pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. (informujące go o wydaniu decyzji kończącej postępowanie) zostało odebrane w dniu 15 października 2015 r., a wniosek o wznowienie nadany został w urzędzie pocztowym - w dniu 12 listopada 2015 r. (zatem termin jednego miesiąca - określony w art. 148 Kodeksu - został zachowany).

Następnie organ, odnosząc się do kwestii posiadania przez wnioskującego przymiotu strony, przywołał regulację zawartą w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, że posiadanie interesu prawnego oparte jest na powszechnie obowiązującej normie prawa materialnego, w odróżnieniu od interesu faktycznego, który takiego oparcia nie posiada. Odnosząc to do składającego wniosek o wznowienie postępowania P. P. wyjaśnił, iż posiada on jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w C., który usytuowany jest w budynku, którego właścicielem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Nie wynika z akt sprawy by był on właścicielem wyodrębnionego lokalu i miał udział w nieruchomości wspólnej (gruncie i częściach wspólnych budynku). Stąd też zdaniem organu brak było podstaw do uznania go za stronę postępowania, gdyż spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym, będącym jedną z form korzystania z lokali spółdzielczych. W przypadku spółdzielni mieszkaniowej jej członkowie nie mają statusu strony (niezależnie czy mają własnościowe czy lokatorskie prawo do lokalu). Na poparcie swego stanowisko organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

W zakresie kwestii poruszanych we wniosku wyjaśnił, że w czasie postępowania organ doprowadził do stanu zgodności z obowiązującymi normami poziom dopuszczalnych norm hałasu, stąd brak podstaw do działania nakazowego i umorzenie postępowania jest zasadne. Udział organów nadzoru przy oddawaniu budynku do użytkowania jest konieczny tylko w przypadku budowy - art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, co oznacza, że z niniejszym przypadku, po zakończeniu inwestycji (przebudowa i zmiana sposobu użytkowania) inwestor nie musiał występować z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Nadto brak dowodów, by zatwierdzony projekt budowlany wykonany został z uchybieniami w zakresie ochrony środowiska.

W podsumowaniu organ stwierdził, że żądanie wznowienia postępowania wniosła osoba, która nie ma przymiotu strony. Świadczą o tym okoliczności, iż posiada ona tylko interes faktyczny i nie można z tego wywodzić jej interesu prawnego, wymaganego do uzyskania statusu strony w postępowaniu (art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego).

W ocenie organu wnioskujący nie wskazał też we wniosku żadnej przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 do 8 bądź w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego uwzględniając powyższe, na podstawie art. 149 § 3 i § 4 Kodeksu należało orzec jak w sentencji.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia P. P. złożył zażalenie. Zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem: art. 61 § 1 w związku z art. 144 § 1 pkt 4 (prawdopodobnie art. 145) Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.e i pkt 9 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w systemie prawa budowlanego nie istnieje norma prawa materialnego uzasadniająca roszczenie wnioskodawcy o realizację budowy bez narażenie na oddziaływanie na hałas; art. 50 Prawa budowlanego i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania bez wyłączenia z użytkowania obiektu budowlanego; art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że organ nie miał dowodów wedle których projekt budowlany został wykonany z uchybieniem w zakresie ochrony środowiska. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, względnie jego uchylenie i orzeczenie o obowiązku wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia rozwinął postawione zarzuty, powołując się m.in. na art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który nakazuje "poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (...)", czyli tym samym postępowanie prowadzone przez organ nadzoru powinno uwzględniać interesy osób trzecich. Zdaniem wnoszącego zażalenie organ zupełnie pominął osoby trzecie w postępowaniu i w rezultacie tego brał w nim udział tylko inwestor, na rzecz którego działał organ. Nie brała w nim udziału choćby [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, a on został zupełnie pominięty, choć w orzecznictwo uznano prawo członka spółdzielni do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym, pod warunkiem władania prawem odrębnej własności lokalu i współudziale w użytkowaniu wieczystym. Dodał też, że wbrew twierdzeniom organu, podstawa wniosku o wznowienie postępowania jest w tym piśmie wyraźnie wskazana.

Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności organ odwołując się do treści art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przedstawił przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną. Następnie wyjaśnił, że po złożeniu podania o wznowienie organ winien wszcząć tzw. postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może wypowiadać się jednie co do zarzutów, a nie ich podstaw, gdyż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki enumeratywnie wymienione w przywołanym powyżej 145 § 1 Kodeksu oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kodeksu. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek z art. 145 § 1 Kodeksu, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - z art. 148 Kodeksu, organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.

Zatem w tej pierwszej fazie organ zobligowany jest do zbadania czy zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowienie postępowania w oparciu o art. 149 § 1 Kodeksu, czyli ustalenia: decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek, czy wniosek pochodzi od strony oraz czy został wniesiony w ustawowym terminie i oparty został na przyczynach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 Kodeksu. Tak więc w pierwszym etapie postępowania organ może zbadać jedynie przesłanki formalne i nie może w tym etapie przeprowadzić ustaleń co do zaistnienia przesłanek wznowienia. Wstępny etap postępowania może zatem zakończyć się albo postanowieniem o wznowieniu postępowania (przy pozytywnym ustaleniu zachowania wymogów formalnych wniosku - art. 149 § 1 Kodeksu), względnie postanowieniem o odmowie wznowienia (w sytuacji ustalenia niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych czy przedmiotowych względnie z uwagi na złożenie go z uchybieniem terminu - art. 149 § 3 Kodeksu).

Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienie jest w ocenie organu odwoławczego - brak ustalenia przez organ pierwszej instancji terminu dowiedzenia się o przesłance stanowiącej podstawę wznowienia postępowania - określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne jest zbadanie w jakiej dacie strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym zgodnie z orzecznictwem znaczenie ma to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Organ podkreślił, że wznowienie postępowania po ustawowym terminie ma taki efekt, że postępowanie nie może być wznowione. Potwierdzenie takiego stanu rzeczy skutkować powinno wydaniem postanowienia z art. 149 § 3 Kodeksu.

Nadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że zgodnie z orzecznictwem sądowym w odmienny sposób należy potraktować sytuację, gdy z podaniem o wznowienie postępowania wystąpiła osoba nie będąca stroną tego postępowania zakończonego decyzją ostateczną, powołując się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie. Tylko gdy z twierdzeń wynikających z samego wniosku wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, tzn. wniosek składa podmiot, który nie jest stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym razie musi wznowić postępowanie i przeprowadzić je co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istotny sprawy (art. 149 § 2 Kodeksu). Dopiero wówczas po stwierdzeniu w kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot, który nie jest w rzeczywistości stroną albo nie zaistniały przesłanki wznowienia - zgodnie la art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu organ wydaje decyzję o odmowie uchylenie decyzji dotychczasowej.

W tych okolicznościach powołanie się przez stronę na przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu powinno skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera drogę do przeprowadzenia postępowania jurysdykcyjnego, w którym powinny brać udział wszystkie strony postępowania. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przede wszystkim kwestii podmiotowej czyli legitymacji materialno- prawnej osoby żądającej przeprowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, "A" Sp. z o.o. w W. Postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż niedopuszczalna jest odmowa wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, w której wniosek o jego wznowienie składa osoba nie posiadająca przymiotu strony, a w konsekwencji naruszenie również art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchylenie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy w sposób oczywisty wynika brak legitymacji osoby składającej wniosek o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że z okoliczności sprawy wynika, że zasadnym jest stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka odmowy wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 Kodeksu, a to z uwagi na oczywisty brak legitymacji. Jak bowiem ustalił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. P. P. nie jest osobą legitymowaną w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z ustaleń poczynionych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jest on uprawniony z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ulicy [...]w C., którego właścicielem jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Nie jest według posiadanych dokumentów właścicielem wyodrębnionego lokalu, nie ma też udziału w nieruchomości wspólnej. Zgodnie z art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym, a to oznacza, iż P. P. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie będąc ani właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem, ani zarządcą przedmiotowej nieruchomości. Tytuł prawny przysługuje bowiem spółdzielni mieszkaniowej i jedynym podmiotem legitymowanym zgodnie z przywołanym wyżej przepisem jest spółdzielnia mieszkaniowa. Przesądza to o tym, że P. P. już prima vista nie jest legitymowany do wznowienia postępowania i tylko [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa mogłaby domagać się wznowienia tego postępowania.

Zasadnym jest zatem twierdzenie, że w sprawie zachodzą okoliczności, które uzasadniały odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym brak było podstaw do uchylenia tego postanowienia przez organ drugiej instancji. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie to powinno zostać uchylone.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności wznowić postępowanie na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie dopiero przeprowadzić je co do istnienia przyczyn wznowienia, a także co do istoty sprawy i ewentualnie wydać rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 151§ 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy stwierdzeniu w kolejnej fazie postępowania, że wnioskiem wystąpił podmiot, który w rzeczywistości nie jest stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazany przepis, na podstawie art. 144 Kodeksu, ma też zastosowanie do wydawanych, jak w niniejszej sprawie, postanowień. Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie kasacyjne, a zatem nie rozstrzygające merytorycznie sprawy co do istoty, a jednie przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia sąd bada zatem w takim przypadku czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Należy przy tym mieć na uwadze, iż rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.

Należy także zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] z dnia [...] r., którą umorzono postępowanie w sprawie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne zamontowane na dachu budynku restauracji "B" przy ulicy [...] w C..

Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.

Stosownie do art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 Kodeksu oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu wymienionego w art. 148. Gdy w wyniku tego badania organ ustali, że - przekroczono termin do złożenia tego wniosku lub wniosek ten nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania organ administracji wyda, na podstawie § 3 art. 149 Kodeksu. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, wnoszący podanie o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją, wyraźnie wskazał na przesłankę określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, podkreślając, iż nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją.

Organ pierwszej instancji ustalił też, że o wydaniu wymienionej decyzji nr [...]z dnia [...] r., wnioskujący o wznowienie postępowania nią zakończonego P. P. dowiedział się z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. (informującego o wydaniu tej decyzji). Pismo to zostało odebrane w dniu 15 października 2015 r., co wobec faktu, iż wniosek o wznowienie nadany został w urzędzie pocztowym w dniu 12 listopada 2015 r. – należy uznać, jak prawidłowo ocenił organ pierwszej instancji, iż termin jednego miesiąca - określony w art. 148 Kodeksu - został zachowany.

Zatem w niniejszej sprawie P. P. w terminie złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną powyżej decyzją, jako podstawę wznowienia wskazując przesłankę wymienioną w pkt 4 art. 145 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Za słuszne zatem należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że w przypadku, gdy strona wnioskująca o wznowienie postępowania podaje jako jego podstawę fakt pominięcia w jej tym postępowaniu, czyli przesłankę określoną z pkt 4 wymienionego przepisu, to organ nie może odmówić wznowienia postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie przy tym organ wyjaśnia, że po złożeniu podania o wznowienie organ winien wszcząć tzw. postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie organ może wypowiedzieć się jednie co do zarzutów, a nie ich podstaw, gdyż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki enumeratywnie wymienione w przywołanym powyżej 145 § 1 Kodeksu oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 Kodeksu. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek z art. 145 § 1 Kodeksu, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - z art. 148 Kodeksu, organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Jak powyżej wskazano zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu, a wnioskujący powołał się na jedna z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 Kodeksu.

Zatem po zbadaniu przez organ w pierwszej fazie postępowania, iż zachodzą formalne przesłanki wznowienia: tzn. po ustaleniu decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek, stwierdzeniu, że pochodzi od strony oraz że został wniesiony w ustawowym terminie i oparty został na przyczynach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 Kodeksu organ zobligowany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w oparciu o art. 149 § 1 Kodeksu. Nie może zatem organ w tym pierwszym etapie przeprowadzić ustaleń co do zaistnienia przesłanek wznowienia. Po zweryfikowaniu wymogów formalnych wstępny etap postępowania może zatem zakończyć się albo postanowieniem o wznowieniu postępowania (przy pozytywnym ustaleniu zachowania wymogów formalnych wniosku - art. 149 § 1 Kodeksu), względnie postanowieniem o odmowie wznowienia (w sytuacji ustalenia niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych czy przedmiotowych względnie z uwagi na złożenie go z uchybieniem terminu - art. 149 § 3 Kodeksu).

W trybie tym można odmówić wznowienia postępowania jedynie z przyczyn formalnych a nie materialnych, podczas, gdy przy przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu – ocena legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie powinna być przeprowadzona w postępowaniu co do przyczyn wznowienia, tj. po formalnym wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 Kodeksu. Jeżeli bowiem wznowienie postępowania następuje z przyczyny określonej w pkt 4 cytowanego przepisu, organ rozpatrujący dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem badania, ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1981/06, Lex nr 510752). Tak więc w przypadku wskazania w podaniu o wznowienie, jako podstawy wznowienia, przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego badanie, czy podmiot występujący z podaniem ma przymiot strony winno nastąpić łącznie z badaniem zaistnienia określonej w tym przepisie przesłanki, zgodnie z regułami prawa procesowego, czyli w toku wznowionego postępowania.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotowe postępowanie nie mogło być uzupełnione przez organ odwoławczy bez zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i zachodziła konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji we wskazanej części. Stąd rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest w pełni zasadne.

Na marginesie skład orzekający nie może podzielić stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, że P. P. już prima vista nie jest legitymowany do wznowienia postępowania, gdyż nie jest on stroną postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...]r., Fakt, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jest właścicielem budynku wielorodzinnego położonego w C. przy ulicy [...] nie przesądza, że tylko ona mogłaby domagać się wznowienia tego postępowania Z kolei z racji, iż P. P. jest uprawniony z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w tym budynku, a zatem nie posiada odrębnej własności lokalu ani udziału we współwłasności w częściach wspólnych, nie może przesądzać o tym, że nie może on w konkretnym postępowaniu być uznany za jego stronę. Decydującym w każdym przypadku będzie bowiem wykazanie indywidualnego interesu prawnego. Chociaż członkom spółdzielni mieszkaniowych z zasady nie przysługują prawa strony, co wynika w przepisów prawa spółdzielczego, to dopuszczalny jest wyjątek do tej zasady, a to w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego został naruszony jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes".

Niewątpliwie w niniejszej sprawie nie trudno uznać argumentacji P. P. za przekonującą i uzasadniającą oraz przemawiającą za przyznaniem mu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym hałasu emitowanego przez zlokalizowane, na wprost okien jego lokalu mieszkalnego, klimatyzatory i wentylatory restauracji "B" w C. przy ulicy [...].

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten, jako szczególny, ma zastosowanie do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W niniejszej zaś sprawie zastosowanie mają przepisy ogólne – tj. art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., przy wyraźnym wskazaniu w złożonym wniosku na przesłankę wymienioną określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu oraz braku podstaw formalnych do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, po formalnym wznowieniu postępowania na mocy art. 149 § 1 Kodeksu powinien przeprowadzić postępowanie w zakresie oceny legitymacji wnoszącego oraz ocenić podaną przyczynę wznowienia tego postępowania. Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu, organ winien wydać rozstrzygnięcie przewidziane w art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.