Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1404/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 121 par. 1, 122, 180, 187, 191, 194 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 156
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 158 poz 1047
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi RP Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 755,00 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA / Go 1404 / 06

U Z A S A D N I E N I E

"RP" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].08.2006 roku nr [...].

Z akt sprawy wynika że :

Działająca z upoważnienia strony Agencja Celna [...] dokonała zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...].04.1998 roku pojazdu samochodowego marki "R" jako produktu kompensacyjnego uzyskanego w wyniku uszlachetniania biernego uprzednio wywożonej za granice kratki metalowej, deklarując rodzaj transakcji – kupno towaru po uszlachetnieniu biernym.

Nadto strona określiła pojazd jako pojazd samochodowy do transportu towarowego zbudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg, deklarując w polu 33 kod PCN 8704 31 91 1.

Po dokonanej kontroli stwierdzono iż zaklasyfikowano pojazdy do pozycji 8704 taryfy celnej obejmujące samochodu do transportu towarowego zamiast do pozycji 8703 obejmujące pojazdy przeznaczone do przewozu osób.

Analiza dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego wykazała również niezgodność kodu zastosowanej procedury oraz kodu transakcji.

Po wszczęciu postępowania celnego strona dołączyła do akt niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię świadectwa homologacji typu pojazdu nr 1792 z dnia 23.10.1997 roku wydanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Z przedłożonych kopii wynika iż świadectwa te zostały wydane na podstawie badań przeprowadzonych w Instytucie Transportu Samochodowego / ITS /.

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].03.2000 roku uznał w /w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej pojazdów klasyfikując je do kodu PCN 8703.

Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując iż importowane pojazdy były pojazdami samochodowymi do transportu towarowego zbudowanymi na bazie nadwozia samochodów osobowych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia [...].08.2001 roku uchylił zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Dnia [...].03.2001 roku Dyrektor Urzędu Celnego ponownie uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne dokonane przez stronę w zakresie zastosowanej procedury celnej, klasyfikacji taryfowej, wartości celnej i kwoty wynikającej z długu celnego.

Organ uznał iż pojazdy winny zostać zaklasyfikowane do kodu PCN 8703 22 19 0 jako samochodu osobowe w procedurze 4000 – dopuszczenia do obrotu.

Organ wyjaśnił że w 1998 roku importer otrzymał pozwolenie na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego i w ramach tej procedury wywożone były przegrody działowe do montażu w samochodach marki "R". Procesem uszlachetniania był montaż kratek, a produktem kompensacyjnym powstałym w wyniku uszlachetniania był samochód ciężarowy marki "R" klasyfikowany do pozycji 8704.

Od powyższej decyzji odwołała się strona wskazując iż wskazana przez nią klasyfikacja pojazdów do pozycji 8704 była prawidłowa.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...].08.2001 roku uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł o zmianie jednego z aktów prawnych a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał iż samo zamontowanie przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej nie zmieniło ich rodzaju na samochody przeznaczone do transportu towarowego. Natomiast możliwość manewrowania położeniem foteli i przegrody nie stanowi trwałej zabudowy czy przebudowy tylnych części pojazdu w sposób opisany w Komentarzu do działu 87 Taryfy celnej, zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej w odniesieniu do pojazdów przeznaczonych wyłącznie do transportu towarowego.

Strona złożyła skargę od powyższej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego .

Po rozpoznaniu WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 11.03.2005 roku uchylił zaskarżoną decyzję wskazując iż organ celny winien przeprowadzić dowód z przedłożonych świadectw homologacji typu pojazdu nr 1792.

Zdaniem Sądu świadectwo homologacji jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Nie uznanie zaś faktu stwierdzonego dokumentem urzędowym bez przeprowadzenia kontr dowodu podważającego wiarygodność przedłożonych świadectw homologacji stanowiło naruszenie prawa procesowego na tyle istotnego iż prowadziło do uchylenia decyzji.

W toku postępowania na skutek uchylenia decyzji przez WSA w Poznaniu Dyrektor Izby Celnej wskazał iż dołączone przez stronę kserokopie świadectwa homologacji typu pojazdu nr 1792 z dnia 23.10.1997 roku nie mogą zostać uznane za materiał dowodowy z uwagi na formę i treść.

Nadesłane świadectwa homologacji są jedynie nie potwierdzonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami dokumentu opatrzonego nagłówkiem Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej i nie posiadają cech oryginału, a to poddaje w wątpliwość jego moc dowodową i znaczenie dla sprawy.

Nadto świadectwa homologacji potwierdzają jedynie że na podstawie badań przeprowadzonych w Instytucie Transportu Samochodowego samochód ciężarowy marki "R" typ KC0AAF / 1.2 RN60U / jest zgodny z dołączonym do niego opisem technicznym i odpowiada warunkom o których mowa w § 55 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1.02.1993 roku w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów.

Nadto badaniom poddano zupełnie inny pojazd niż będący przedmiotem importu w niniejszej sprawie. Świadectwo potwierdza zgodność z opisem samochodu ciężarowego a nie samochodu ciężarowego zbudowanego na bazie nadwozia samochodu osobowego o ładowności do 1000 kg, świadectwo wydano w 1998 roku a przedmiotem importu były pojazdy z 1999 roku.

Dokument powyższy nie określa jakie parametry techniczne będące podstawą wydania świadectwa homologacji producentowi na samochód uległy zmianom powodującym że pojazd stał się ciężarowym przystosowanym do przewozu osób i ładunków.

Zgodnie z pracą ITS badania miały na celu sprawdzenie zgodności wykonania pojazdu z wymaganiami obowiązujących przepisów, a w aktach brak jest takiej dokumentacji czy technicznej czy dotyczącej nadań homologacyjnych samej kratki oraz punktów jej mocowania.

Organ zgodnie z art. 194 § 3 ordynacji podatkowej przeprowadził kontr dowód z Certyfikatu Homologacji uzyskanego za pośrednictwem Ambasady Polskiej RP w Francji zgodnie z którym pojazdy te wyprodukowane zastały jako samochody osobowe o czym świadczy rodzaj nadwozia i umieszczona w jego numerze litera K określająca rodzaj karoserii

Z nadesłanego certyfikatu wynika że samochody te należą do rodzaju samochodów osobowych wersja kombi z 5 miejscami do siedzenia, a także to iż mogą być zarejestrowane jako samochody osobowe.

Z nadesłanego Certyfikatu wynika że samochody "R" typ KCOAAF EG zasilane benzyną i olejem napędowym odpowiadają całkowicie przewidzianym normom i mogą być zarejestrowane, tym samym rodzaj pojazdu określono jako osobowy.

Te ustalenia zdaniem organu prowadzą do stwierdzenia że nadesłane przez stronę kopie świadectw homologacji nie mogą być brane pod uwagę przy rozważaniu w sprawie.

Zgodnie z pismem Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 22.12.2004 roku montaż przegrody oddzielającej jest tylko jednym z czynników decydujących do której kategorii zaliczony zostanie dany pojazd.

Nadto jak wskazano w / w piśmie montaż w pojeździe fabrycznie nowym dokonywanym jest przez firmę upoważnioną przez producenta pojazdu, a z materiału nie wynika aby takie upoważnienie zostało przez stronę udzielone.

Brak jest również świadectwa homologacji wystawionego dla firmy dokonującej przeróbek, a zgodnie z odpowiedzią strony świadectwo takie nie istnieje.

Zdaniem organu o ile w dniu dokonania zgłoszenia celnego przedmiotem importu były samochodu osobowe zmianie musiała również ulec procedura celna.

W niniejszej sprawie Dyrektor Urzędu Celnego udzielił pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania biernego.

Towarem wywożonym była przegroda działowa do samochodu "R" , natomiast produktem kompensacyjnym był samochód do transportu towarowego ładowności do 1000 kg. zbudowanym na bazie nadwozia samochodu osobowego. Organ podkreślił iż opis towaru ma istotne znaczenie przy ustalaniu kodu PCN oraz stawek celnych.

Produktem Kompensacyjnym zgłaszanym przez stronę były samochodu osobowe z pozycji 8703 taryfy celnej jak pokreślił organ celny.

Powstała rozbieżność zdaniem organu narusza przepis § 170 rozporządzenia Ministra Finansów z 1.12.1997 roku i dlatego organ I instancji zasadnie uznał że nie została zakończona procedura uszlachetniania biernego iż wydał decyzję o objęciu samochodów procedurą dopuszczenia do obrotu. Prawidłowo również wliczono do wartości celnej samochodów osobowych wartość zamontowanych w nich kratek działowych jako konsekwencję nie zamknięcia procedury uszlachetniania biernego.

Nie sposób również przyjąć za udowodnione twierdzenie dotyczącego faktu i sposobu poddawania kratek uszlachetnianiu. Z załączonych bowiem dokumentów nie wynika by producent towaru – firma C dokonywała przebudowy pojazdów importowanych przez "RP" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ani też by występowała z wnioskiem o wydanie nowego świadectwa homologacji.

Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Sądu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podstawę stwierdzenia nieważności obu decyzji miały stanowić przepisy art. 247 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Alternatywnie skarżąca domagała się uchylenia obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, oraz zasądzenie wobec skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, poprzez błędną klasyfikację importowanego samochodu do pozycji PCN 8703, art. 156 Kodeksu celnego przez niezastosowanie zwolnienia od cła przy imporcie przegród działowych objętych uprzednio procedurą uszlachetnienia biernego oraz § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zupełnym pominięciu uprawnień i obowiązków importera w zakresie uzyskiwania świadectw homologacyjnych.

Podniosła także zarzut naruszenia art 65 § 5 kodeksu celnego przez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia.

Natomiast w zakresie przepisów prawa procesowego w/w decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu w z dnia 26 stycznia 2005 r. oraz art. 121 § 1, 122, 125, 180 § 1, 187 § 1, 191, 194 § 1 i 3, 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi (uwierzytelnionej kopii świadectwa homologacji z załącznikami) celem wyjaśnienia a istotnych wątpliwości podniesionych przez organ odwoławczy odnośnie poprawnej formalności dowodu na istnienie przedmiotowego świadectwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Udzielając odpowiedzi powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów a także wskazał, iż zarzut przedawnienia zgłoszony w skardze jest chybiony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.

Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Zdaniem Sądu skarga okazała się uzasadniona.

W myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z późn. zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu 30 kwietnia 1998r.

Co do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 z późn. zm.) poprzez odrzucenie z przyczyn formalnych dowodu w postaci świadectwa homologacji należy uznać iż zarzut ten jest chybiony, bowiem organ celny nie "odrzucił" kategorycznie tego dowodu z uwagi na brak jego oryginału, a jedynie "poddał w wątpliwość jego moc dowodową i znaczenie w niniejszej sprawie", nie rozwijając tej kwestii bardziej szczegółowo.

Należy jednak podkreślić, iż organ skoro nabrał do mocy dowodowej przedłożonej kserokopii dokumentu urzędowego, to zamiast zobowiązywać stronę do przedłożenia oryginału, powinien mając na uwadze art. 122 i 187 § 1 ordynacji podatkowej zwrócić się do urzędu, który sporządzał ten dokument, czym rozstrzygnął by definitywnie kwestie prawdziwości przedłożonego dokumentu.

Za nietrafne należy uznać uwagi organu odwoławczego dotyczące merytorycznej zawartości przedstawionego świadectwa homologacji, które doprowadziły do naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a.

Wydany w przedmiotowej sprawie, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrok wskazywał, iż świadectwo homologacji, jako dokument urzędowy, wiązało organy celne w zakresie uznania za udowodnione tego co wynikało z jego treści. Dowód ten obalić mógł jedynie inny dowód, przeprowadzony w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, przeciwko prawdziwości zawartych w tym świadectwie informacji.

Za taki kontr dowód nie można uznać Certyfikatu Homologacji z Wydziału Świadectw "R" we Francji. Fakt określenia w tym świadectwie samochodu "R" / brak w nim wskazania "" / typ: KCOAAF EG jako samochód osobowy, w żaden sposób nie może prowadzić do obalenia domniemania prawdziwości informacji zawartej w polskim świadectwie homologacji, iż samochód "R" o różnych typach w nim wymienionych / nie tylko KCOAAF / jest samochodem ciężarowym.

Certyfikat nie miał charakteru dokumentu urzędowego z art. 194 § 3 ordynacji podatkowej, ponadto przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej homologacja udzielona w innym państwie nie miała wpływu na procedurę homologacyjną stosowaną w Polsce na co wskazano w piśmie sporządzonym przez Ministerstwo Infrastuktury.

Tak więc jeżeli zagraniczny certyfikat nie miał wpływu na stosowane w Polsce procedury homologacyjne to tym bardziej nie mogła być kontr dowodem dla dokumentu polskiej homologacji, co wynika z wnioskowania z mniejszego na większe – argumentu a minori ad maius.

Nadto należy podkreślić, iż francuski certyfikat dotyczył samochodu bez kratki / przegrody / działowej, a wydając polskie świadectwo homologacji przeprowadzono badania homologowanych pojazdów, w których taką przegrodę zamontowano i w protokole z tych badań opisano – na str. 20. Podobnie przedstawia się sytuacja przy żądaniu przez organ przedstawienia świadectwa homologacji wydanego przez firmę C montującą kratki, ponieważ jest to firma niemiecka i wydanie przez nią ewentualnego certyfikatu / np. podobnego do Certyfikatu firmy "R" / nie miałoby znaczenia w niniejszej sprawie.

Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) w art. 68 ust. 1 zobowiązywały producenta lub importera nowego typu pojazdu samochodowego do uzyskania na ten pojazd świadectwa homologacji wydanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Minister ten miał uprawnienia do cofnięcia świadectwa homologacji na dany typ pojazdu w razie stwierdzenia, że pojazd nie odpowiada warunkom określonym w świadectwie homologacji / ust. 10 art. 68 /.

Natomiast organ celny nie wykazał, aby Minister taką decyzję wydał.

Nie sposób zgodzić się także z twierdzeniem organu odwoławczego, iż badaniom poddano zupełnie inny typ samochodu niż pojazd będący przedmiotem importu w niniejszej sprawie, ponieważ świadectwo homologacji wydano na samochód ciężarowy "R" typ KCOCAF / 1,2 RN60U /, a zbadano samochód o określonych numerach nadwozia wyprodukowany w 1997 r.

Z znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynika, iż wydane w maju 1998 r. świadectwo homologacji dotyczące "R" o określonym typie rozszerzono o kilka innych typów tego pojazdu jeszcze w i lutym 1999 r. na podstawie aneksów do pierwszej pracy nr 5517-02. Aneksy te zawierają protokoły z badań homologacyjnych pojazdów, o które rozszerzono świadectwo homologacji. Zdaniem Sądu z dołączonych dokumentów, wynika, że na sprowadzony w rozstrzyganej sprawie typ pojazdu skarżąca świadectwo homologacji posiadała.

Należy także zwrócić uwagę, iż przepisy dotyczące homologacji mają swoje źródło w cytowanej wyżej ustawie – Prawo o ruchu drogowym, które zawiera definicje samochodu osobowego i samochodu ciężarowego. Zgodzić się należy z organem celnym, iż świadectwo homologacji wydano w 1998 r. na typ sprowadzanego pojazdu, a pojazd ten został importowany w 1999 r., jednak zmiany świadectwa homologacji dokonano w 1999 r. W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącą, iż świadectwo homologacji otrzymuje się na typ pojazdu, a nie na każdy jego egzemplarz.

Jako nie mające znaczenia w niniejszej sprawie należy wskazać rozważania organu odwoławczego dotyczące braku ewentualnej zgody producenta na przeróbki sprowadzanych pojazdów samochodowych. Rozważania te znajdują oparcie w treści pisma Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury, ale organ odwoławczy nie wskazał z jakich przepisów wynika obowiązek wyrażenia zgody przez producenta i jak ewentualny brak takiej zgody wpływa na informacje zawarte w świadectwie homologacji. Natomiast ani z przepisów Prawa o ruchu drogowym, ani rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. Nr 155, poz. 772 z późn. zm.) nie wynika obowiązek uzyskania przez firmę montującą kratki świadectwa homologacji. Świadectwo takie skarżąca spółka uzyskała w oparciu o obowiązujące przepisy skarżąca.

Pozostałe rozważania organu celnego w przedmiocie klasyfikacji taryfowej dotyczą w zasadzie autonomii prawa celnego choć pojęcie to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie występuje. Z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylającego poprzednią decyzje organu odwoławczego wynika, iż kierował się motywami przyjętymi przez NSA w w/w wyroku z 17 sierpnia 2004 r. sygn. akt GSK 482/04. Wskazania co do dalszego postępowania nie zostały przez organ odwoławczy wykonane, mimo szerokiego odniesienia się do świadectwa homologacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z art. 13 § 1 i 6 ustawy Kodeks celny, obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Klasyfikację towarów w taryfie celnej określa kod taryfy celnej / art. 13 § 5 /, a minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza wyjaśnienia do taryfy celnej. Taryfa celna obejmuje m. in. Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego PCN. Jednakże w dacie powstania długu celnego obowiązywało wprawdzie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej / Dz. U. Nr 158, poz. 1036 z późn. zm. /, ale także jeszcze zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 września 1997 r. Wyjaśnienia do taryfy celnej / M.P. Nr 76, poz. 715 /.

Z powyższych przepisów wynika, iż dział 87 sekcji XVII / pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz współdziałające urządzenia transportowe / obejmuje pojazdy nie szynowe i ich części i akcesoria.

Pozycja 8703 obejmuje pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób / inne niż z pozycji 8702 czyli pojazdy samochodowe do przewozu dziesięciu lub więcej osób razem z kierowcą /, włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Pozycja 8704 obejmuje pojazdy samochodowe do transportu towarowego, przy czym kod PCN 8704 21 91 1 mówi o pojazdach samochodowych nowych o ładowności do 1000 kg , zbudowanych na bazie nadwozia samochodów osobowych lub osobowo – towarowych (kombi).

W obu powołanych wyżej wyrokach Sądy / NSA i WSA / stwierdziły, iż Taryfa celna klasyfikuje pojazdy samochodowe według ich przeznaczenia, ale nie ustala, podobnie jak i inne przepisy prawa celnego, żadnych kryteriów, czy środków dowodowych, pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej.

Zatem dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru nie można uznać za jedynie wiążących i wystarczających postanowień dotyczących nomenklatury taryfowej Taryfy celnej. Mimo tych wyroków organ odwoławczy wadliwie interpretując świadectwo homologacji / ze względów wyżej omówionych /, jako nie mające istotnej wartości dowodowej w niniejszej sprawie, ponownie oparł rozstrzygnięcie jedynie na przepisach prawa celnego.

Obowiązkiem organu celnego w niniejszej sprawie było / w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe / ustalenie, czy sprowadzony samochód jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, czy też do transportu towarowego, przy czym w dokonywaniu tych ustaleń organ celny nie mógł pominąć przedłożonego przez skarżącą świadectwa homologacji i jego mocy dowodowej wynikającej z art. 194 § 1 ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu obowiązku tego organ odwoławczy nie wykonał, co spowodowało wskazane wyżej naruszenie art. 153 p.p.s.a., a zaklasyfikowanie w tej sytuacji sprowadzonego towaru do pozycji PCN 8703 - naruszenie przepisów cyt. wyżej rozporządzenia o ustanowieniu Taryfy celnej i Wyjaśnień do tej Taryfy.

Zważywszy powyższe, Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego doprowadziło w rezultacie do błędnego zastosowania klasyfikacji celnej poprzez przyjęcie, iż pojazd spełnia kryteria taryfy celnej 8703 22190 czym naruszono prawa materialne w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Wobec powyższych ustaleń, Sąd pominął w swoich rozważaniach poruszoną w zaskarżonej decyzji kwestię procedury celnej uszlachetnienia biernego, która została przez organ celny zmieniona w oparciu ustalenie, iż przedmiotem importu był samochód osobowy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ celny winien ponownie odnieść się do świadectwa homologacji, a w przypadku uznania, iż objęty zgłoszeniem celnym samochód jest samochodem ciężarowym, którego definicję zawierają przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie tych przepisów oraz przepisów Taryfy celnej i Wyjaśnień do niej winien ustalić czy dokonane przez skarżącą w niniejszej sprawie zgłoszenie celne jest prawidłowe.

Ustalenia te powinien czynić rozważając jednocześnie przepisy dotyczące procedury uszlachetniania biernego, na którą to procedurę w niniejszej sprawie wydały pozwolenie organy celne. Należy wziąć pod uwagę, iż z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, iż "R" we Francji wyprodukowało samochód osobowy, który w Niemczech, po dokonaniu przeróbek stał się samochodem ciężarowym, co wynika ze świadectwa homologacji. W tej sytuacji należy ocenić jakie przeznaczenie miał ten samochód w chwili dokonania zgłoszenia celnego, a ocenę tę oprzeć o przepisy Taryfy celnej i Wyjaśnień do niej.

Strona winna wykazać na czym polegała "przeróbka" tego samochodu dokonana przez firmę C / w tym może być pomocna umowa łącząca skarżącą z tą firmą / i w jakim stopniu przeróbka ta decyduje o klasyfikacji taryfowej sprowadzonego samochodu. Zdaniem Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, aby samochód homologowany jako samochód ciężarowy miał przeznaczenie zasadniczo do przewozu osób albo przeznaczenie do transportu drogowego.

Sąd nie podzielił natomiast poglądu skarżącej, iż powodem eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego winno być naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 233 § 1 pkt 2 lit a ordynacji podatkowej. Istotnie organ I instancji błędnie powołał jeden z przepisów będących podstawą wydanej przez siebie decyzji. Błąd ten został naprawiony przez organ odwoławczy i w tym zakresie w zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, które skutkowałoby uchyleniem tej decyzji. W tej kwestii występuje rozbieżność w orzecznictwie i piśmiennictwie dotycząca sposobu postępowania organu odwoławczego, ale przyjęcie którejkolwiek z koncepcji nie prowadzi do uchylenia decyzji. Pierwsza koncepcja / wybrana przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie / mówi o potrzebie uchylenia decyzji organu I instancji w części błędnie powołanej podstawy prawnej i wskazania w to miejsce właściwego przepisu. Druga zaś uważa, iż organ odwoławczy nie powinien uchylać decyzji, od której złożono odwołanie, a jedynie wskazać w wydawanej przez siebie decyzji prawidłową podstawę prawną i ustosunkować się do tej zmiany w uzasadnieniu.

Dodatkowo należy zauważyć, iż organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia prawidłowo wskazał, że termin z art. 65 § 5 kodeksu celnego dotyczy okresu w ciągu którego powinna zostać wydana decyzja przez I instancji. Została ona, co było bezsporne, wydana przed upływem trzyletniego terminu.

W odpowiedzi na skargę organ dokonał obliczeń, z których jego zdaniem wynika, iż importowany pojazd nie spełnia kryteriów, które pozwalają uznać go za samochód ciężarowy, powołując jako podstawę dokonania tych obliczeń rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów. Data wydania tego rozporządzenia wskazuje, iż nie obowiązywało ono w czasie gdy wydawane było świadectwo homologacji w niniejszej sprawie, ani nawet w okresie dokonania zgłoszenia celnego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

Asesor WSA A. Rzepecka Sędzia WSA D. Skupień Sędzia WSA S. Kowalczyk