Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 399/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 47 § 1, art. 49 § 1, art. 176 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Sp. z o. o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 134/18 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. Sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za usługi wodne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 września 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 134/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę kasacyjną W. Sp. z o. o. w K. od wyroku tego Sądu z dnia 12 lipca 2018 r. wydanego w sprawie skargi wymienionej Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za usługi wodne, a także zwrócił uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik spółki w związku z wywiedzioną od powołanego wyroku skargą kasacyjną został wezwany do usunięcia jej braków formalnych poprzez złożenie oświadczenia o rozpoznanie jej na rozprawie albo o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego wniosku dla strony przeciwnej w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

W terminie zakreślonym w wezwaniu pełnomocnik skarżącej kasacyjnie spółki przedłożył pismo, w którym zawarł żądany wniosek. Pismo to jednak zostało nadesłane bez odpisu dla strony przeciwnej.

Sąd I instancji wskazując na treść art. 176 § 1 i 2 oraz art. 47 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika spółki nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Pełnomocnik został zatem wezwany do uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie nadesłał wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie – tylko w jednym egzemplarzu, pomimo wyraźnego wezwania o złożenie wniosku wraz z jego odpisem dla strony przeciwnej. Zatem braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały prawidłowo uzupełnione.

W. Sp. z o. o. w K. złożyły zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej. Jednocześnie załączono brakujący odpis dla strony przeciwnej pisma z [...] września 2018 r. zawierający wniosek spółki o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż w nim wskazane.

W art. 176 p.p.s.a. zostały określone elementy, jakie musi spełniać skarga kasacyjna. W szczególności skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (zob. art. 176 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast na mocy art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna z [...] sierpnia 2018 r. nie zawierała wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Taki brak formalny podlegał uzupełnieniu w postępowaniu naprawczym.

Zarządzeniem z [...] sierpnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Kielcach wezwał pełnomocnika spółki do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem wniosku dla strony przeciwnej – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

W zakreślonym terminie pełnomocnik spółki nadesłał pismo, w którym złożył wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Z uwagi na niedołączenie odpisu pisma z wnioskiem o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, WSA uznał, że skarżąca spółka mimo wezwania nie uzupełniła braku formalnego skargi kasacyjnej, co skutkowało jej odrzuceniem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuzupełnienia braku formalnego. Zarządzenie z [...] sierpnia 2018 r. było bowiem wadliwe w zakresie, w jakim nakazywało (pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej) pełnomocnikowi spółki złożenie odpisu dla strony przeciwnej - oświadczenia zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub zrzeczenia się jej przeprowadzenia.

W dacie wydawania powyższego zarządzenia skarga kasacyjna obarczona była brakiem formalnym, który polegał na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wobec tego Przewodniczący Wydziału prawidłowo wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie i pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Natomiast bezpodstawne było wezwanie pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się jej przeprowadzenia.

Oczywiście brak formalny skargi kasacyjnej w postaci niezamieszczenia w niej wspomnianego wniosku lub oświadczenia powinien być uzupełniony przez zawarcie takiego wniosku lub oświadczenia w piśmie procesowym. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie odpisu pisma stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu, jeśli uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu.

Należy jednak podkreślić, że przepisy p.p.s.a. nie upoważniają przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, który jeszcze nie wystąpił. Postępowanie naprawcze określone w art. 177a p.p.s.a. stanowi bowiem reakcję na stwierdzony brak formalny skargi kasacyjnej, a nie jest środkiem do usuwania braków formalnych, które mogą wystąpić w przyszłości.

Brak formalny skargi kasacyjnej polegał na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, a nie na nienadesłaniu odpisu takiego wniosku lub oświadczenia. Wobec tego nie było wówczas podstaw do wezwania pełnomocnika spółki - niejako "na zapas" - do nadesłania wspomnianego odpisu i to pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że – co do zasady – niezałączenie przez stronę odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, który podlega uzupełnieniu. Niemniej jednak w niniejszej sprawie taki brak formalny wystąpił dopiero w dacie nadania przez pełnomocnika spółki pisma, w którym został zawarty wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Dopiero stwierdzenie, że wspomniane pismo złożono bez jego odpisu dla strony przeciwnej, dawało podstawy do wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia takiego braku formalnego skargi kasacyjnej. Natomiast wystosowanie takiego wezwania w zarządzeniu z [...] sierpnia 2018 r. było przedwczesne i wobec tego brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest także stanowisko, zgodnie z którym dopuszczalne jest jednoczesne wezwanie zarówno do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, jak i do złożenia określonej liczby odpisów takiego wniosku lub oświadczenia, a niewykonanie jakiegokolwiek z elementów tego wezwania powinno skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a., za czym ma przemawiać odpowiednie stosowanie tezy uchwały NSA z 18 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 13/13 (zob. m.in. postanowienia NSA: z 25 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II OZ 807/17 oraz z 11 lipca 2017 r. o sygn. akt I OZ 1110/17). Jednak ze wskazanych wyżej powodów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela takiego stanowiska. Za jego przyjęciem nie przemawia również uchwała NSA o sygn. akt I OPS 13/13, w której wskazano m.in., że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Problem prawny tak w niniejszej sprawie, jak i w przywołanych wyżej postanowieniach NSA w istocie nie dotyczy bowiem tego czy strona ma obowiązek złożenia odpowiedniej liczby odpisów skargi kasacyjnej (co należy uznać za bezdyskusyjne), ale tego, czy dopuszczalne jest wzywanie do uzupełnienia takiego braku skargi kasacyjnej, zanim zostanie on stwierdzony na podstawie akt sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić dołączony do zażalenia odpis wniosku spółki o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 99 akt sądowych) lub ewentualnie na podstawie art. 177a p.p.s.a. wezwać pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zakreślając określony w tym przepisie termin i rygor.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.