Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 167/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. p. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacenia składek za marzec, kwiecień, maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 3 lipca 2020 r. B. Sp.p. (dalej: strona, skarżąca, spółka, wnioskodawca) zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (dalej: Zakład, ZUS, organ) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r., dołączając jednocześnie papierowy egzemplarz wypełnionego wniosku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie strona wskazała, że zleciła złożenie wniosku biuru rachunkowemu S. sp. z o.o. (dalej: biuro rachunkowe, biuro), które zajmowało się wykonywaniem czynności związanych z obsługą księgową i kadrowo-płacową strony. Podniosła, że w dniu 23 czerwca 2020 r. partner upoważniony do reprezentacji spółki skierował do J. sp. z o.o. zlecenie złożenia do ZUS wniosku RDZ o zwolnienie z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. W dniu 23 czerwca 2020 r. Wnioskodawca skontaktował się telefonicznie z biurem rachunkowym w tej kwestii. Mimo złożonej dyspozycji biuro rachunkowe poinformowało wnioskodawcę w dniu 1 lipca 2020 r., że wniosek nie został złożony w terminie, gdyż w ocenie biura było to bezzasadne z uwagi na zadłużenie wnioskodawcy w ZUS.

Strona ponadto podniosła we wniosku o przywrócenie terminu, że spełniła wszystkie przesłanki do uzyskania pozytywnej decyzji ZUS w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Biuro rachunkowe błędnie powołało się na bezzasadność złożenia wniosku, co było wynikiem braku analizy sytuacji wnioskodawcy oraz brzmienia przepisów ustawy z 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. ) - dalej: ustawa COVID-19 oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Strona podała, że do wniosku dołącza dokumenty:

a) umowę nr 18/2018 z dnia 02.03,2018 r. o prowadzenie obsługi księgowo kadrowej zawartej przez Wnioskodawcę z biurem rachunkowym J. Sp. z O.o. z siedzibą we W.,

b) wydruk korespondencji elektronicznej e-rnail wnioskodawcy z biurem rachunkowym J. Sp. z o.o z siedzibą we W.,

c) historii rozmów telefonicznych Wnioskodawcy z pracownikiem biura rachunkowego J. Sp, z o.o. z siedzibą we W.

d) wydruku strony internetowej biurem rachunkowym J. Sp. z o.o, r siedzibą we W. z podanymi numerami telefonów

- na okoliczność zlecenia złożenia; wniosku RDZ przez biuro rachunkowe, niewykonania zlecenia mimo złożonej przez wnioskodawcę dyspozycji i w konsekwencji uchybienia przez wnioskodawcę terminowi do złoża wniosku, który upłynął 30 czerwca 2020 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2020 r. Zakład odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wniosek o zwolnienie z opłacania składek mógł być złożony jedynie w formie dokumentu elektronicznego, za pomocą profilu informatycznego PUE ZUS. Jednocześnie ustawowy termin na złożenie tego wniosku upłynął 30 czerwca 2020 r. Dalej Zakład wskazał, ze warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Na podstawie analizy posiadanej dokumentacji, zdaniem ZUS, nie można potwierdzić, że złożenie wniosku o zwolnienie po terminie nastąpiło bez winy strony skarżącej. Nie przemawia za tym wskazanie, że wina leży w tym wypadku po stronie podmiotu zajmującego się obsługą księgową strony. Nie jest takim argumentem również powołanie się na brak możliwości wniosku w określonej w ustawie formie w związku z upływem terminu.

W skardze na powyższą decyzję spółka wniosła o jej uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a., wyrażające się w bezpodstawnym uznaniu , że zaistniały przesłanki do przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w szczególności uznanie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W tym kontekście skarżąca ponowie podkreśliła, że pozostawała w stałym kontakcie z biurem rachunkowym przed upływem terminu do złożenia wniosku, partner Ł. K. osobiście angażował się w sprawę złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek i konsultował tę kwestię z biurem rachunkowym, a mimo złożonej dyspozycji podmiot ten nie złożył wniosku w terminie i dopiero 1 lipca poinformował skarżącą o niezłożeniu wniosku oraz przedstawił własną opinie prawną co do możliwości ubiegania się o zwolnienie. Na poparcie tezy, że w przypadku powierzenia pewnych czynności podmiotowi zewnętrznemu nie można automatycznie przypisywać winy powierzającemu za zaniedbania leżące po stronie wykonawcy, skarżąca powołała się na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 11 czerwca 1935 r. , sygn. akt III C 1146/34. Strona skarżąca podkreślił również, żę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełniła czynności, dla której termin ten był przewidziany, składając na piśmie wniosek. Była to w tym momencie jedyna możliwa forma złożenia wniosku, bowiem system informatyczny PUE ZUS nie udostępniał po 30 czerwca 2020 r. elektronicznych wniosków o zwolnienie z opłacania składek.

Odpowiadając na skargę Zakład wniósł o jej oddalenia i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem sporu pomiędzy organem a skarżącą jest w niniejszej sprawie kwestia spełnienia przez stronę przesłanek do przywrócenia jej terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek z miesiące od marca do maja 2020 r., na podstawie art. 31zo ustawy COVIUD-19. Jak bowiem wynika z treści art. 31zp tej ustawy, wniosek o zwolnienie o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu tych składek, płatnik składek przekazuje do ZUS nie później , niż do dnia 30 czerwca 2020 r. W sprawie jest zaś bezsporne, że wniosek o przedmiotowe zwolnienie skarżąca złożyła z uchybieniem powyższego terminu, tj. dopiero 3 lipca 2020 r. , składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Wskazać na wstępie należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Organ nie jest również zwolniony w postepowaniach dotyczących zwolnienia z opłacania składek, prowadzonych na podstawie ustawy COVID-19, z konieczności dopełnienia obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie konieczności oparcia rozstrzygnięcia o kompletny i wszechstronnie rozparzony materiał dowodowy, jakkolwiek w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony, to na niej spoczywa ciężar wykazania okoliczności, na które się powołuje.

W świetle art. 58 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2) gdy zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) gdy zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na jednoznacznie przesądzenie, czy odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek) była w niniejszej sprawie efektem uznania, że czynność dla której ustalono termin (złożenie wniosku o zwolnienie) nie została prawidłowo i skutecznie dopełniona z uwagi na niezachowanie formy dokumentu elektronicznego składanego w systemie PUE ZUS (co czyniłoby zbędnym ocenę spełnienia przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu), czy też z uwagi na właśnie na nieuprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Organ powołuje się bowiem zarówno na okoliczności dotyczące niewłaściwej tj. papierowej formy wniosku o zwolnienie (co na pewnym etapie postępowania znalazło również wyraz w piśmie informującym stronę o pozostawieniu wniosku o zwolnienie bez rozpatrzenia), jak i na brak podstaw do uznania powołanych przez stronę okoliczności dotyczących niezłożenia w terminie wniosku za świadczące o braku jej winy w uchybieniu terminu. Powyższa niejasność i brak konsekwencji stanowi niewątpliwie wadę uzasadnienia i świadczy o naruszeniu przez Zakład art. 107 § 3 k.p.a., tym niemniej nie pozbawia Sądu możliwości oceny z merytorycznej argumentów organu w odniesieniu do obu tych przesłanek, bowiem niespełnienie każdej z nich prowadzi do tego samego, negatywnego, rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu.

Przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. podlegają co do zasady terminy procesowe, nie zaś materialnoprawne. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w dacie orzekania przez organ w niniejszej sprawie obowiązywał już przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19. Zgodnie z nim w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięciu lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1.). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Z treści cytowanego przepisy wprost zatem wynika, że znajduje on zastosowanie w przypadkach uchybienia terminu nie tylko procesowego, ale także materialnoprawnego, jeżeli miało to miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii (który został ogłoszony został od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) i obowiązywał zarówno w dacie złożenia wniosku, jak i wydania zaskarżonej decyzji. Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, regulacja ta wyznacza również kierunek, w którym powinno zmierzać stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej. Zmiana powyższa uwzględnia też istotny postulat, by płatnicy składek nie byli traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy zostanie złożona deklaracja, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych.

Powyższe organ powinien mieć na uwadze także oceniając spełnienie przez stronę warunku dopełnienia wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu czynności, dla której został on wyznaczony, w tym oceniając skutki niezachowania wymaganej przepisami formy dokumentu elektronicznego. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił – w przywołanej nowelizacji ustawy – możliwość przywrócenia szeroko określonego katalogu terminów, do których uchybienia doszło w okresie obowiązywania stanu epidemii, to uprawnienie do wystąpienia z takim wnioskiem i możliwość jego pozytywnego rozpatrzenia nie mogą być uzależnione od zachowania formy czynności , której realizacja zależy od organu i która przestała być dostępna po upływie określonego terminu. Tym samym organ nie może wywodzić negatywnych dla strony skutków prawnych z faktu, że wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. nie złożyła wniosku na formularzu elektronicznym, skoro system PUE ZUS, za pomocą którego te wnioski należało złożyć, po 30 czerwca 2020 r. nie udostępniał już możliwości złożenia wniosku w ten sposób.

Przechodząc do oceny stanowiska organu co do spełnienia przez skarżącą wymogu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do uznania, że zostało ono oparte na wnikliwej analizie materiału dowodowego i jest wynikiem jego kompleksowej, wszechstronnej oceny.

Argumentacja ZUS w odniesieniu do tej kwestii, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest niezwykle lakoniczna i sprowadza się w istocie do stwierdzenia "Nie przemawia za tym (za uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy – dopisek Sądu) wskazanie, że wina w niezłożeniu w terminie wniosku leży po stronie podmiotu zajmującego się na Państwa wniosek obsługą księgową i kadrowo- płacową". Zakład w żaden sposób nie uzasadnia dalej tego twierdzenia, w szczególności w ogóle nie odnosi się do przytoczonych przez stronę okoliczności oraz szeregu przedłożonych przez nią dokumentów; nie uzasadnia też czy i dlaczego ewentualne scedowanie pewnych czynności na podmiot zewnętrzny wyklucza co do zasady możliwość powołania się przez stronę na brak winy w uchybieniu terminu. Powyższe musi prowadzić do wniosku, że zaskarżona decyzja również z uwagi na wskazane braki uzasadnienia w tym zakresie, narusza art. 107 § 3 k.p.a. stanowiący, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jako podstawowy punkt odniesienia przy ocenie uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu wskazuje się miernik obiektywnej staranności. W przeczeniach sadów administracyjnych powszechny jest pogląd wskazujący, że o braku winy zainteresowanego można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest przy tym jedynie uprawdopodobnienie (uwiarygodnienie), a nie wykazanie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Stwierdzenie istnienia tych okoliczności powinno nastąpić w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ właściwy do przywrócenia terminu. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść wnoszącego (vide wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 456/09). W orzecznictwie trafnie przyjmuje się również, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (vide wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2413/14).

Tym samym brak jest reguły, pozwalającej na automatyczne wykluczenie braku winy strony, która uchybiła terminowi, w sytuacji, gdy w jakimś zakresie korzysta jednocześnie z usług innego, profesjonalnego podmiotu. Fakt ten może mieć znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., jednakże ocena ta musi każdorazowo uwzględniać całość indywidualnych okoliczności danej sprawy. Po stronie wnioskodawcy leży co prawda ciężar uprawdopodobnienia, że również w takiej sytuacji nie można mu przypisać nawet lekkiego niedbalstwa, jednakże organ rozpoznający wniosek o przywrócenie nie zwolniony z konieczności oceny tej argumentacji i ewentualnych dowodów przedstawionych na jej poparcie.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że ZUS nie odniósł się należycie do argumentów skarżącej podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu oraz pismach składanych w toku postępowania. Co więcej, nie można przyjąć, że organ w ogóle poddał ocenie przedstawiony przez stronę materiał dowodowy w postaci dokumentu umowy pomiędzy stroną a biurem rachunkowym oraz wydruków z korespondencji pomiędzy partnerem spółki a tym biurem, odnoszącej się bezpośrednio do problemu złożenia wniosku zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. Podkreślenia zarazem wymaga, że w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07, publ.j.w.) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2099/05, publ.j.w.). "Akta sprawy" w powyższym rozumieniu oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, publ.j.w.).

W tym kontekście należy zauważyć, że w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych przez ZUS do Sądu, znajduje się (poza wnioskiem o przywrócenie terminu oraz wnioskiem o zwolnienie) i wypisem z KRS) jedynie kopia umowy o współpracę z 2 marca 2018 r., zawartej pomiędzy stroną skarżącą a biurem rachunkowym, natomiast pozostała część tego materiału dowodowego wymienionego w tymże wniosku o przywrócenie terminu jako załączniki - tj. wydruk korespondencji mailowej pomiędzy skarżącą a biurem rachunkowym, historia rozmów telefonicznych wnioskodawcy z pracownikiem biura, wydruk strony internetowej tego biura rachunkowego z podanymi numerami telefonów - nie znajdują się w ogóle w aktach sprawy. Brak jednocześnie w tychże aktach wezwania do uzupełnienia brakujących załączników do wniosku, a na ich ewentualne nieprzedłożenie przez stronę organ nie powołuje się również w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2022 partner skarżącej spółki oświadczył jednocześnie, że wszystkie ww. dokumenty wymienione we wniosku o przywrócenie terminu zostały faktycznie do ZUS przedłożone wraz z tym wnioskiem. Dokumenty te zostały okazane Sądowi (wydruki z korespondencji mailowej z biurem rachunkowy, mającej miejsce w dniach 9 czerwca do 1 lipca 2020 r. oraz billing połączeń telefonicznych za ten okres), a z ich treści wynikało, że dotyczyły bezpośrednio kwestii złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W świetle powyższego Sąd nie może przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję Zakład w ogóle wziął pod uwagę i poddał ocenie ww. dokumenty dotyczące istoty sprawy (o przywrócenie terminu), skoro nie znajdują się one w aktach sprawy. Brak jakichkolwiek wezwań ze strony organu i jednocześnie niezajęcie stanowiska odnośnie rozbieżności pomiędzy dowodami wskazanymi w piśmie skarżącej jako załączniki do wniosku o przywrócenie terminu a dowodami włączonymi do akt sprawy, nie pozwala uznać, że organ wywiązał się z ciążącego na nim w postępowaniu obowiązku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W konsekwencji naruszony został również art. 80 k.p.a. który zobowiązuje organ do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Orzekając ponownie w sprawie Zakład będzie zobligowany dokonać ponownej oceny wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek w świetle przesłanki wskazanej w art. 58 §1 k.p.a., mając na uwadze konieczność realizacji ciążących na nim obowiązków w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego, wynikających z art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. W szczególności – przy ocenie uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu – organ powinien odnieść się i przeanalizować argumenty strony podniesione we wniosku o przywrócenie terminu oraz w toku postępowania dotyczące konkretnych okoliczności, w jakich doszło do uchybienia terminu na złożenie wniosku, w tym ocenić staranność strony w zabezpieczeniu swoich interesów w kontekście podejmowanych przez nią działań w biurze rachunkowym, w związku z wnioskiem o zwolnienie. Ocena ta powinna zostać dokonana w oparciu o kompletny materiał dowodowy przedłożony przez stronę w postępowaniu i ewentualnie zebrany przez organ we własnym zakresie.