Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 186/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: Art. 15 ust. 2, art. 19
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
article: Art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 9 poz 43
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
article: Art. 143-148
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: Art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nowym Sączu na uchwałę Rady Gminy Podegrodzie z dnia 10 marca 2006 r. nr 225/XXXIX/2006 w przedmiocie przyjęcia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Podegrodzie stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części objętej § 31 ust. 3 lit. h oraz § 31 ust. 5


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2011r.

W dniu 10 marca 2006r. Rada Gminy Podegrodzie podjęła uchwałę Nr 225/XXXIX/2006 w sprawie przyjęcia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Podegrodzie. Uchwała została podjęta na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747 z późn. zm.).

Pismem z dnia 7 stycznia 2010r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Nowym Sączu wniosła skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy Podegrodzie Nr 225/XXXIX/2006, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części objętej § 31 ust. 3 lit. h Rozdziału VI "Warunki przyłączenia do sieci" oraz w części objętej pkt 5 Wniosku o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej, stanowiącego Załącznik Nr 2 do uchwały. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r. nr 123, poz. 858 z późn. zm.), poprzez nałożenie bez podstawy prawnej na osobę ubiegającą się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej opłaty za podłączenie. W uzasadnieniu skargi Prokurator wyjaśnił, iż w § 31 pkt 3 zaskarżonej uchwały wymienione zostały elementy, jakie musi zawierać wniosek osoby ubiegającej się o przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, wśród których pod lit. h wskazano: formę, termin i sposób płatności za podłączenie do sieci, przy czym katalog podanych elementów wniosku pozostał otwarty. W ocenie skarżącego, z powyższego wynika, że na mieszkańców Gminy Podegrodzie został nałożony przez Radę Gminy obowiązek ponoszenia odpłatności za przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Regulacja ta została następnie powtórzona w pkt 5 formularza Wniosku o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej, stanowiącego Załącznik Nr 2 Regulaminu. Zdaniem skarżącego, obowiązek ten został nałożony na mieszkańców Gminy Podegrodzie bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, z naruszeniem przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skarżący wskazał, iż z art. 15 cyt. ustawy wynika, że osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci jest zobowiązana zapewnić na własny koszt tylko realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego. Ponadto odbiorca usług ponosi koszty nabycia, zainstalowania i utrzymania urządzenia pomiarowego (art. 15 ust. 3 cyt. ustawy). Zdaniem skarżącego, żaden przepis w/w ustawy nie upoważnia jednak Rady Gminy do obciążenia mieszkańców Gminy Podegrodzie dodatkową opłatą za podłączenie do sieci. Dodatkowo skarżący podniósł, iż obciążenie osób ubiegających się o przyłączenie nieruchomości do sieci bez wyraźnego upoważnienia ustawowego jest również sprzeczne z art. 84 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Podegrodzie wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Rada Gminy Podegrodzie wskazała, iż zaskarżona uchwała nie narusza art. 19 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, gdyż przepis ten reguluje całkiem inną kwestię, a mianowicie upoważnienie Rady Gminy do uchwalania regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zdaniem Rady Gminy Podegrodzie, skarżącemu najprawdopodobniej chodziło raczej o naruszenie art. 15 cytowanej wyżej ustawy, a nie art. 19 ust. 1. Rada Gminy Podegrodzie stwierdziła, iż stanowisko skarżącego, że z art. 15 w/w ustawy wynika, że nie można obciążać osób ubiegających się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej czy kanalizacyjnej opłatą za przyłączenie, nie jest do końca uzasadnione. Rada Gminy Podegrodzie podniosła, iż przepis art. 15 ust. 4 cyt. ustawy odsyła wprost do regulaminu, który określa jakie muszą być spełnione warunki przyłączenia do sieci wodociągowej czy też kanalizacyjnej, przy czym nie określa, co powinno się znajdować w takim regulaminie i jakie ewentualnie opłaty mogą być tym regulaminem na odbiorcę nakładane. Zdaniem Rady Gminy Podegrodzie, wniesienie opłaty jest właśnie jednym z tych "warunków". Z wykładni logicznej jak i literalnej całego przepisu art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków nie można wywieść "wprost" zakazu pobierania opłat za przyłącz do sieci. W ocenie Rady Gminy Podegrodzie, powoływanie się na art. 84 Konstytucji byłoby zasadne, gdyby dotyczyło podatków lub innych danin publicznych. Natomiast opłata za przyłącz nie nosi tych cech, ale jest częściowym zwrotem kosztów budowy tych przyłączy do sieci, które poniosła Gmina, a które to koszty na etapie budowy obciążały właścicieli nieruchomości. Ponadto Rada Gminy Podegrodzie zwróciła uwagę, że zaskarżone przepisy uchwały nie ustanawiają wprost obowiązku ponoszenia opłaty. § 31 pkt 3 zaskarżonej uchwały stanowi jedynie o tym, co powinien zawierać wniosek, a pkt 5 załącznika (wzór wniosku o przyłączenie) jest konsekwencją tego zapisu. W § 31 pkt 3 lit. h uchwała przewiduje, że wniosek taki powinien zawierać m.in. "formę, termin i sposób płatności za podłączenie".

Niezależnie od powyższych wywodów Rada Gminy Podegrodzie wskazała, że mając wątpliwości wynikające z niedoprecyzowania przepisu art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków zrezygnowano z poboru opłat od mieszkańców Gminy Podegrodzie za przyłącz (zarządzenie Wójta Gminy Podegrodzie Nr 20/A/2007 z dnia 18 stycznia 2007r.). Ponadto uchwałą z dnia 25 lutego 2010r. Nr 331/XLIV/2010 Rada Gminy Podegrodzie uchyliła zaskarżone w skardze przepisy uchwały Nr 225/XXXIX/2006 z mocą od dnia 18 stycznia 2007r., jako bezprzedmiotowe, dostosowując ją do stanu prawnego jaki zaistniał na skutek wydanego zarządzenia. Tym samym w ocenie Rady Gminy Podegrodzie, zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż zaskarżone przepisy zostały wyeliminowane.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił się do Prokuratora Rejonowego o wyjaśnienie, czy w związku z podjęciem przez Radę Gminy Podegrodzie uchwały z dnia 25 lutego 2010r. Nr 331/XLIV/2010 w sprawie zmiany uchwały Nr 255/XXXIX/2006 Rady Gminy Podegrodzie z dnia 10 marca 2006r. i uchyleniem zaskarżonych przepisów, tj. § 31 ust. 3 lit. h oraz pkt 5 Załącznika Nr 2 uchwały Nr 225/XXXIX/2006, podtrzymuje swoją skargę.

W odpowiedzi Prokurator Rejonowy przesłał pismo z dnia 14 maja 2010r., w którym oświadczył, iż podtrzymuje skargę. W ocenie skarżącego, uchwała Rady Gminy Podegrodzie z dnia 25 lutego 2010r. Nr 331/XLIV/2010 w sprawie zmiany uchwały Nr 225/XXXIX/2006 Rady Gminy Podegrodzie z dnia 10 marca 2006r., poprzez zamieszczony w § 4 zapis "... i ma zastosowanie do stanu prawnego powstałego od dnia 18 stycznia 2007r." narusza przepis art. 88 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2010r. nr 17, poz. 95). W związku z tym skarżący rozważa możliwość zaskarżenie uchwały Rady Gminy Podegrodzie z dnia 25 lutego 2010r. Nr 331/XLIV/2010. Ponadto skarżący wskazał, że ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały znosi skutki od początku jej obowiązywania dając możliwość osobom zainteresowanym prawo ubiegania się o zwrot pobranych kwot.

Na rozprawie w dniu 16 września 2010r. pełnomocnik Rady Gminy Podegrodzie wyjaśnił, iż zarządzenie wójta dotyczące zaprzestania pobierania opłaty za przyłącz zostało wydane w sytuacji, gdy w rzeczywistości taka opłata nie została pobrana. Z kolei podana w nim wysokość opłaty musiała wynikać z zarządzenia wykonawczego wójta wydanego na podstawie tej uchwały. Zdaniem pełnomocnika opłata za przyłącz, o którym mowa w zarządzeniu wójta, jak również płatność, o której mowa w uchwale, miała charakter opłaty za podłączenie, a nie zwrotu kosztów związanych z przyłączem.

Sąd zobowiązał pełnomocnika Rady Gminy Podegrodzie do przedłożenia dokumentu, z którego by wynikało, że zaskarżona uchwała nie wywołała skutków, a w szczególności, że nie doszło do pobrana żadnej opłaty na podstawie zakwestionowanych przez skarżącego przepisów.

W odpowiedzi pełnomocnik Rady Gminy Podegrodzie przesłał oświadczenie Wójta Gminy Podegrodzie z dnia 21 września 2010r., z kontrasygnatą Skarbnika Gminy, iż zaskarżona uchwała wywołała skutki prawne, gdyż na jej podstawie pobrano wpłaty na łączną kwotę 9220 zł.

W swoim piśmie – również datowanym na dzień 21 września 2010r. – pełnomocnik Rady Gminy Podegrodzie wyjaśnił, iż wyrokiem z dnia 17 września 2010r., sygn. akt II SA/Kr 734/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność § 4 uchwały zmieniającej zaskarżoną uchwałę w zakresie nadania jej mocy wstecznej. Pełnomocnik Rady stwierdził, iż w pozostałym zakresie uchwała pozostała w mocy, a zatem kwestionowane przez skarżącego zapisy zostały zmienione z dniem wejścia w życie uchwały zmieniającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Oceniając legalność zaskarżonej uchwały sąd ma również na uwadze, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej uchwały ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

W niniejszej sprawie pozostawało poza sporem, iż zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. W ocenie sądu przedmiotowa uchwała wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a wskazane w uchwale Rady Gminy Podegrodzie z dnia 10 marca 2006r. opłaty za podłączenie zostały uchwalone bez podstawy prawnej. Należało więc uznać, iż jest ona w tym zakresie sprzeczna z prawem w rozumieniu w art. 91 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.), co wypełnia przesłankę do stwierdzenia jej częściowej nieważności w odniesieniu do § 31 ust. 3 lit. h oraz § 31 ust. 5 uchwały.

Kompetencje gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego określają przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 tej ustawy, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego jedynie na podstawie upoważnień ustawowych. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747 ze zm.) Rada Gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, obowiązujący na obszarze gminy. Natomiast przepis ust. 2 ww. artykułu stanowi, iż Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, między innymi: warunki przyłączania do sieci czy techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 maja 2002 roku (sygn. I SA 2793/01, LEX nr 149541), w myśl którego przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie dają radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia odpłatności za zamiar przyłączenia poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej (lub kanalizacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu w/w wyroku, iż: "Wprowadzona jednorazowa opłata za zamiar podłączenia nieruchomości do wodociągu nie posiada wprawdzie cech świadczenia podatkowego, ponieważ w sensie prawnym nie jest opłatą przymusową. Jednakże towarzyszy jej w zasadzie pewnego rodzaju przymus życiowy, bowiem korzystanie przez mieszkańców z dobrodziejstwa urządzenia komunalnego jest oczywistą prawidłowością i koniecznością. Z tego też powodu opłaty tej nie można uznać za dobrowolną."

Należy również zauważyć, iż zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków (dotyczy to również opłat) nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Ponadto z przepisu art. 84 Konstytucji RP, zamieszczonego w ramach regulacji dotyczących środków ochrony wolności i praw człowieka i obywatela wynika, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. Zakwestionowane opłaty mają cechy daniny publicznej jednostronnie nałożonej na mieszkańców. Wprowadzenie ich nastąpiło przy wykorzystaniu władztwa publicznego gminy, a są one pobierane w związku z zamiarem właściciela nieruchomości przyłączenia do wodociągu lub kanalizacji. Nie ma przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia opłat za przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Takim przepisem nie jest na pewno art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. nr 9, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Jak z tego wynika, powyższy przepis nie zawiera podstawy prawnej do podejmowania uchwał określających odpłatność za zamiar podłączenia do sieci wodociągowej. W tych okolicznościach nie budzi najmniejszej wątpliwości fakt braku podstaw prawnych do wprowadzenia opłat za zamiar podłączenia się do sieci wodociągowej. We wskazanym przepisie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej poszukiwać jedynie można podstawy prawnej do ustalenia cen za wodę z wodociągu gminnego, nie można zaś w żadnym względzie uznać tego przepisu za podstawę prawną do nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za możliwość korzystania z urządzeń wodociągowych lub opłat za podłączenie do tych urządzeń. Mimo, iż wskazuje się w tym przepisie na ceny i opłaty, nie można wyprowadzać z tego wniosku, że opłaty te mogą być czymś więcej niż ustalonymi należnościami stanowiącymi jedynie ekwiwalent za świadczoną usługę ze strony gminy w postaci umożliwienia korzystania z jej obiektów i urządzeń, świadczoną w warunkach braku jakiegokolwiek przymusu po stronie świadczeniobiorcy. Pojawienie się przymusu czyni tę opłatę daniną publiczną, narzuconą jednostronnie wraz z tą usługą. Obowiązująca ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747) stanowi w art. 15 ust. 2, iż osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia realizację przyłączy do tych sieci na własny koszt. Rada gminy zaś stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy uchwala regulamin dostarczenia wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy. Z kolei w ust. 2 pkt 4 tego artykułu wskazane jest, że w regulaminie tym określa się warunki przyłączenia do sieci. Przepis ten nie daje jednak radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia odpłatności za zamiar przyłączenia poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej. Także art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym nie daje gminie takiego upoważnienia, ponieważ wprost z treści tego przepisu wynika, iż rada może podejmować uchwały jedynie w granicach określonych w odrębnych ustawach, co potwierdzają również przepisy rozdziału 4 tej ustawy, określające kompetencje gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego.

Należy zatem stwierdzić, iż w obowiązującym systemie prawnym nie ma przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia opłat wskazanych w zaskarżonej uchwale w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Tym samym zaskarżona uchwała, w zakresie w jakim nakłada na mieszkańców gminy obowiązek uiszczania opłat wskazanych w Regulaminie, wykracza poza prawotwórcze kompetencje rady, ustalone odrębnymi przepisami, ponieważ nie została podjęta na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego, a nie należy także do kategorii aktów prawnych określających zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego zgodnie z którym w ustalaniu zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się wprowadzanie opłat za korzystanie z nich (NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2000 roku, sygn. akt II SA 2320/00, Orzecznictwo w sprawach samorządowych z 2001 roku, nr 4; nie publikowane wyroki NSA z 31 maja 1996 roku, I SA/Łd 65/96 i z dnia 16 grudnia 1996 roku, II SA/Kr 1377/96, a nadto uchwała SN z dnia 26 września 1995 r., sygn. III AZP 22/95, OSNAPiUS 1996, nr 6). W aktualnym stanie prawnym jedyną legalną drogą uzyskania środków do budżetu gminy związanych z uczestnictwem właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, m.in. urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych budowanych z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zwiększających wartość nieruchomości, są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.), w szczególności regulujące kwestie opłat adiacenckich (art. 143-148).

W ocenie Sądu okoliczność, że zaskarżona uchwała została uchylona przez radę gminy w całości, nie uniemożliwia sądowi orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Uchylenie uchwały przez radę gminy wywarło bowiem skutki prawne z mocą jedynie ex nunc, co dodatkowo potwierdziła treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2010r., II SA/Kr 734/10, w którym sąd stwierdził nieważność tej części uchwały uchylającej, która zmierzała do wywołania skutku uchylenia z mocą wsteczną. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały działa z mocą wsteczną (ex tunc), eliminując wstecz wszelkie skutki prawne, jakie wywołała zakwestionowana uchwała. Istotą i celem działania sądu administracyjnego jest sądowa kontrola administracji z punktu widzenia legalności jej działania. Sąd kontroluje administrację uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania zaskarżonego aktu lub czynności. Umorzenie zatem sądowego postępowania kontrolnego w niniejszej sprawie spowodowałoby uniknięcie sądowej kontroli w przypadku, gdy wprawdzie sam zaskarżony akt prawny został już wyeliminowany z porządku prawnego, ale z mocą ex nunc, nie zostały zatem usunięte wszystkie skutki prawne, które on wywołał. W niniejszej sprawie organ gminy jednoznacznie wskazuje, że początkowo opłaty za przyłączenie pobierano, a dopiero później zrezygnowano z ich poboru zarządzeniem Wójta Gminy Podegrodzie Nr 20/A/2007 z dnia 18 stycznia 2007r. Zaskarżona uchwała w części dotyczącej opłat przyłączeniowych wywołała zatem skutki prawne. Z tego właśnie powodu wydanie w takim przypadku wyroku przez sąd nie jest zbędne. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela zatem pogląd prawny wyrażany w orzecznictwie, że okoliczność, iż zaskarżona uchwała została uchylona przez radę, nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, mogła ona bowiem być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego wejście w życie przepisów prawa miejscowego uchylającego tę uchwałę (wyrok NSA z 20 marca 1996, SA/Gd 1256/95, OSS nr 4, poz. 129; także wyrok NSA z 2 września 2005r., sygn. akt I OSK 394/05 oraz wyrok WSA z 15 listopada 2004, SA/Wr 1567/02, OSS z 2006, nr 2, poz. 38; jak również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W5/94, OTK 1994, nr 2, poz. 44). Sąd orzekając w niniejszym składzie nie podziela zatem poglądu, iż wydanie w takim przypadku wyroku jest zbędne (por. wyrok NSA z 24 marca 1992r., SA/Wr 96/92, OSP 1993/7/149).

Podsumowując, Sąd uznał w niniejszej sprawie, iż zarzuty zawarte w skardze były w pełni zasadne, ponieważ ani z art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, ani z żadnego innego przepisu ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, czy też z przepisu innej ustawy, nie wynika upoważnienie ustawowe dla gminy dające jej prawo do nałożenia na świadczeniobiorców obowiązków o charakterze pieniężnym zawartych w zaskarżonym Regulaminie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził częściową nieważność zaskarżonej uchwały, w odniesieniu do § 31 ust. 3 lit. h oraz § 31 ust. 5 tej uchwały.