Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 568/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art.77, art.80, art. 107§ 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art.145 § 1, pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 1 art. 1 pkt 1 i 3, art. 6 ust. 3
law: Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Z. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za prowadzenie produkcji bez wymaganego zezwolenia i utrudnianie przeprowadzenia urzędowych kontroli I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Z., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Z. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 450 złotych (czterystapiećdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii działając na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret drugi oraz art. 26 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r., nr 17, poz. 127 z późn. zm.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a oraz § 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2007 r., nr 2, poz. 22) wymierzył Przedsiębiorstwu "R" Spółka z o.o., karę pieniężną w kwocie 5.000 złotych za prowadzenie produkcji w zakładzie, który podlega zatwierdzeniu zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. EU L 139 z 30.04.2004, str. 55 z późn. zm.) bez zatwierdzenia. Tą samą decyzją Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzył w/w spółce, karę pieniężną w kwocie 10.000 złotych za utrudnianie przeprowadzenia urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. EU L 139 z 30.04.2004, str. 55 z późn. zm.) poprzez nieudzielenie niezbędnej pomocy w jej przeprowadzeniu.

Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] marca 2008 r. przeprowadzona została przez organ kontrola. W trakcie lustracji będącego w budowie zakładu ubojowego i zakładu rozbioru mięsa stwierdzono zaniedbania polegające na prowadzeniu produkcji bez wymaganego zatwierdzenia lub zatwierdzenia warunkowego (dokonano uboju 27 świń), ponadto utrudnianie przeprowadzenia kontroli poprzez obelżywe potraktowanie kontrolujących, niedokończenie przeprowadzenia czynności sprawdzających, zniszczenie dokumentacji i fizyczną napaść, stanowiły naruszenie przepisów zawartych w załączniku nr II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. WE z 2004 r., L nr 139).

Powiatowy Lekarz Weterynarii decyzja [...], ze względu na ochronę życia ludzkiego, uznał mięso pochodzące od świń poddanych ubojowi za nienadające się do spożycia przez ludzi z powodu uboju świń o niepotwierdzonej tożsamości, niepodanych badaniu przed ubojem i pochodzące od zwierząt których narządy nie zostały poddane badaniu weterynaryjnemu. Organ wskazał, iż wymierzona kara przyczyni się do zapewnienia, iż w toku dalszej działalności z racji prowadzonej rozbudowy i modernizacji przedsiębiorstwa spożywczego osoba zamierzajaca prowadzić działalność nadzorowaną będzie dokładała większej staranności w celu niedopuszczenia do kolejnych naruszeń.

Przedsiębiorstwo "R" Spółka z o.o., wniosło odwołanie od powyższej decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Organowi I instancji zarzucono, że spółka, której dotyczy zaskarżona decyzja nie jest stroną postępowania, czym organ I instancji naruszył zasadę postępowania administracyjnego. Odwołujący wskazał, że "R" Sp. z o.o. nie prowadzi działalności w zakresie skupu i uboju trzody chlewnej, w ubojni dzierżawionej, której właścicielem pozostaje GR Ł. i J.B.. Dodatkowo podniósł, że uboju dokonano na użytek własny, bez zamiaru wprowadzenia go do obrotu, w związku z ogólną złą koniunkturą na rynku i ze zbliżającymi się świętami. Odwołujący zamierzał ponadto dokonać badania poubojowego mięsa. Dodatkowo odwołujący zaprzeczył, jakoby utrudniał przeprowadzenie kontroli, na potwierdzenie czego wskazał, że kontrolujący robili zdjęcia i nie poinformowali jednocześnie odwołującego się o celu ich kontroli. Odwołujący podał przy tym, iż ubite świnie nie były własnością spółki, a ponadto wymagane przebojowe badania zostały wykonane, zaś ubój wykonany został na potrzeby własne odwołującego się i jego pracowników.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2007 r., Nr 121 poz. 842) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż odwołująca się wystąpiła do Powiatowego Lekarza Weterynarii o ,,zatwierdzenie projektu technologicznego modernizacji i rozbudowy ubojni trzody chlewnej i rozbioru mięsa na mięso kulinarne wskazując jako zakład [...]." Stąd jak podkreślił organ, bezspornym jest w świetle art. 29 kpa jest zarzut, iż odwołująca się nie jest stroną postępowania. Nadto dodał, iż nie ma znaczenia czyją własność stanowiły świnie poddane ubojowi, gdyż karze podlega podmiot który prowadził przedsiębiorstwo sektora spożywczego, w tej sytuacji była to odwołująca się spółka.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż poddane ubojowi świnie nie były oznakowane, jak również nie powiadomiono, co najmniej na 24 godziny przed dokonaniem na terenie gospodarstwa uboju w celu produkcji mięsa, urzędowego lekarza weterynarii o zamiarze dokonania takiego uboju. Ponadto w ocenie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii przeciwko uznaniu, że uboju dokonano na użytek własny przemawia ilość sztuk świń poddana ubojowi, a tym samym naruszono przepisy ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że naruszono również wykonywanie czynności przez kontrolujących, poprzez utrudnianie kontroli przez stronę. Wszystkie te okoliczności uzasadniały zastosowanie wskazanych w pierwszej decyzji kar. Poza tym w sprawie nie zaszły wątpliwości, jak próbowała udowodnić to strona skarżąca, kto jest stroną postępowania. W ocenie organu odwoławczego GR uznać należy za gospodarstwo rolne w sensie art. 553 k.c. i odnosi się do miejsca położenia modernizowanej ubojni. W tej kwestii sytuacja ta była organowi jasna.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosła spółka - Przedsiębiorstwo "R" Spółka z o.o., domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Skarżąca zarzuciła organowi I i II instancji naruszenie prawa lub interesu prawnego w postaci nierozróżnienia istnienia dwóch niezależnych podmiotów gospodarczych i wydania decyzji skierowanej do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, który został określony poprzez wskazanie połączonych nazw dwóch różnych podmiotów o odrębnym charakterze, to jest posiadającej osobowość prawną spółki prawa handlowego oraz stanowiącego własność osoby fizycznej gospodarstwa rolnego Ł. i J.B.. W związku z tym zdaniem skarżącej niewłaściwie określony został podmiot, do którego decyzja została skierowana. Nadto skarząca podniosła zarzut, iż brak było podstaw do wydania decyzji o wymierzeniu dwóch kar, gdyż nie prowadzono nielegalnej produkcji w przedsiębiorstwie tj. uboju świń, oraz nie utrudniono kontroli organowi. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, iż wykazano, że skarząca spółka dokonała uboju w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący podała, iż nie była prowadzona nielegalna produkcja z przedsiębiorstwie, ubite mięso nadawało się na mięso do spożycia przez ludzi, pochodziło z własnego gospodarstwa rolnego małżonków B. i poddane zostało wcześniej utylizacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwaną dalej p.p.s.a.

Wyjaśnienia również wymaga, iż sąd ograniczając się do kontroli legalności funkcjonowania administracji publicznej, orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych ( art. 133 § 1 p.p.s.a ). W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy – co podniesiono wyżej - jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ppsa uchyla go lub stwierdza jego nieważność

W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2008r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w sprawie organy przyjęły jako fakt bezsporny dokonanie przez Przedsiębiorstwo "R" Spółka z o.o. uboju świń w pomieszczeniach po byłej ubojni, funkcjonującej do dnia [...] grudnia 2007 r., w zakładzie nie posiadającym zatwierdzenia, o którym stanowi art. 4 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. EU L 139 z 30.04.2004, str. 55 z późn. zm.) Stwierdzenie nielegalnego uboju mięsa w zakładzie produkcyjnym, który podlega zatwierdzeniu, niezależnie od argumentów podnoszonych przez skarżącego, implikowało z kolei wymierzenie kary w przypisanej przez organ wysokości, z uwagi na naruszenie w/w rozporządzenia.

Jednocześnie wymierzenie drugiej z kar wskazanych w decyzji pozostawało w związku z utrudnianiem przez skarżącego przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. EU L 139 z 30.04.2004, str. 55 z późn. zm.) poprzez nieudzielenie niezbędnej pomocy w jej przeprowadzeniu.

W ocenie Sądu, kategoryczność powyższego stanowiska organu administracji w świetle stanu faktycznego sprawy należy uznać za nieuzasadnioną, należy poddać je stosownej krytycznej weryfikacji, prowadzącej do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i organu I instancji

W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego dużą uwagę przywiązują do tego kto i w jakim celu dokonuje uboju, przyrządzania, obróbki lub składowania żywności. W pkt 11 preambuły Rozporządzenia ( WE) nr 853/2004 Parlamentu i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego stwierdzono, że reguły wspólnotowe nie powinny mieć zastosowania do produkcji podstawowej na własny domowy użytek, do przyrządzania, obróbki lub składowania żywności w celu spożycia jej w domu.

Wyżej wymienione rozporządzenie ustanawia szczególne przepisy jedynie dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny żywności pochodzenia zwierzęcego. Przepisy te stanowią uzupełnienie przepisów ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004. Stosuje się je w odniesieniu do nieprzetworzonych i przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego( art. 1 pkt 1 rozporządzenia ). Stosownie do treści art. 1 pkt 3 a, b i c rozporządzenie to nie ma zastosowania do produkcji podstawowej na własny użytek, domowego przygotowania, przetwarzania lub składowania żywności na własny domowy użytek, bezpośrednich dostaw, dokonywanych przez producenta, małych ilości surowców do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego bezpośrednio zaopatrującego konsumenta końcowego.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 a cytowanego rozporządzenia przedsiębiorstwa sektora spożywczego wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we Wspólnocie wyłącznie w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach spełniających odpowiednie wymogi rozporządzenia (WE) nr 852, wymogi określone w załącznikach II i III do niniejszego rozporządzenia i stosowne wymogi prawa żywnościowego praz zarejestrowanych przez właściwy organ lub przypadkach gdy jest to wymagane zatwierdzonych.

Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 3 rozporządzenia ( WE) nr 852/2004 zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego nie mogą podejmować działalności do czasu uzyskania zatwierdzenia właściwego organu z wyjątkiem zajmujących się wyłącznie produkcją podstawową, transportem, składowaniem produktów lub działalnością związaną z handlem detalicznym.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 zakład podlegający zatwierdzeniu nie podejmuje działalności, chyba ze zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europy i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi właściwy organ udzielił zakładowi zgody na działalność w następstwie wizyty w miejscu lub udzielił zakładowi zatwierdzenia warunkowego.

Rozporządzenie (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi ma zastosowanie - zgodnie z art. 1 ust. 2 - wyłącznie w odniesieniu do działalności i osób, do których stosuje się rozporządzenie (WE) nr 853/2004. W myśl art. 4 ust. 1 jedynie podmioty działające na rynku spożywczym udzielają wszelkiej pomocy niezbędnej w celu zagwarantowania skutecznego przeprowadzania urzędowych kontroli przez właściwy organ. W szczególności podmioty te zapewniają dostęp do wszystkich budynków, nieruchomości, instalacji lub innych obiektów infrastruktury, udostępniają dokumentacje i rejestry. Urzędowe kontrole przeprowadza właściwy organ w celu weryfikacji przestrzegania przez podmioty działające na rynku spożywczym wymogów określonych w rozporządzeniach ( WE) nr 852/2004, 853/2004 oraz nr 1774/2002

Ustawa z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego ( Dz. U. z 2006r Nr 17,poz. 127 z późn. zm.) określiła wymagania jakie powinny być spełnione przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego i przez te produkty w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia ( WE) nr 853/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, w tym wymagania, jakie powinny być spełnione przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny i sposób przeprowadzania urzędowych kontroli w zakresie nieuregulowanym w przepisach rozporządzenia nr 854/2004 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia.

W myśl art. 11a cytowanej ustawy przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny powinny być spełnione wymagania zdrowotne, higieniczne i sanitarne, obejmujące w szczególności wymagania dotyczące zdrowia zwierząt, z których pozyskuje się mięso, lub wymagania, jakie powinny być spełnione przy uboju na terenie gospodarstwa, lub wymagania dotyczące badania poubojowego.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 11 a ust. 2 ustawy wydał rozporządzenie w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny. W myśl § 3 cytowanego rozporządzenia przy uboju zwierząt na terenie gospodarstwa powinny być spełnione wymagania określone w przepisach o ochronie zwierząt i w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. § 5 rozporządzenia stanowi, że posiadacz świń co najmniej 24 godziny przed dokonaniem na terenie gospodarstwa uboju w celu produkcji mięsa informuje urzędowego lekarza weterynarii o zamiarze dokonania takiego uboju. W informacji powinien podać m.in. liczbę zwierząt poddanych ubojowi i numer identyfikacyjny zwierzęcia, miejsce i termin uboju. Mięso świń poddanych ubojowi na terenie gospodarstwa poddaje się badaniu poubojowemu na włośnie przeprowadzonemu przez urzędowego lekarza weterynarii. Jeżeli nie stwierdzono włośni lekarz weterynarii znakuje mięso (§ 6 rozporządzenia ). Zgodnie z § 7 rozporządzenia mięso zwierząt poddanych ubojowi na terenie gospodarstwa poddaje się, na wniosek posiadacza tego mięsa i na jego koszt, badaniu poubojowemu, przeprowadzonemu przez urzędowego lekarza weterynarii w sposób właściwy dla danego gatunku zwierząt.

Zgodnie natomiast art. 17 ust. 1 ustawy niedopuszczalny jest ubój poza rzeźnią, jeżeli mięso pozyskane z tych zwierząt ma być wprowadzone na rynek. Dopuszcza się uboju na terenie gospodarstwa, utrzymywanych w tym gospodarstwie(...) świń, w celu produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny ( art. 17 us.1a ustawy).

Analizując powyższe przepisy należy zauważyć, jak duże znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma zagadnienie, kto w dniu [...] marca 2008r. dokonał uboju świń na terenie gospodarstwa rolnego położonego w [...].

Podnieść należy, iż J.B. i Ł.B. są wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą Przedsiębiorstwo "R". Ponadto małżonkowie B. są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego położonego w [...], w skład którego wchodzą pomieszczenia rzeźni w [...]. Niewątpliwie są to dwa różne podmioty prawne. Przedsiębiorstwo "R" jako spółka prawa handlowego z chwilą wpisania do rejestru handlowego posiada osobowość prawną, natomiast drugim podmiotem prawnym, niezależnym do poprzednio wymienionego są J. i Ł. małżonkowie B. jako osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne, do którego należą również pomieszczenia rzeźni w [...].

W ocenie Sądu, organy w sposób niewłaściwy określiły stronę niniejszego postępowania, oznaczając ją jako Przedsiębiorstwo "R" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Drugi człon tej nazwy "GR" dla określenia osoby prawnej tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest całkowicie zbyteczny, gdyż zarówno nazwa spółki, jak i jej adres zostały jednoznacznie określone w Krajowym Rejestrze Sądowym i taką nazwą organy powinny posługiwać się i na adres tam wskazany powinny przesyłać urzędową korespondencję.

Dodanie członu "GR" wskazywałoby na fakt, iż organ przyjął, iż zakład ubojni zwierząt w [...] wchodzi w skład spółki, a co do tego stwierdzenia brak jest w sprawie jakichkolwiek dowodów. W świetle zebranych w sprawie dowodów jest to okoliczności całkowicie niewyjaśniona. Dodanie nazwy "GR" mogłoby też świadczyć o tym, że organy obciążyły dwa różne podmioty prawne karą pieniężną za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.

Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, że do [...] grudnia 2007r. Przedsiębiorstwo "R" dzierżawiło od J. i Ł. małżonków B. pomieszczenia rzeźni w [...], w której prowadziło ubój zwierząt. Decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii zakład ten z dniem [...] grudnia 2007r. został zamknięty. Na wniosek w/w spółki decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Powiatowy Lekarz Weterynarii zatwierdził projekt technologicznego uboju trzody chlewnej na mięso kulinarne w zakładzie [...].

W świetle zarzutów skarżącej spółki wskazanych w odwołaniu rzeczą organu II instancji było dokładne i wszechstronne zbadanie i wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności wyjaśnienie kto pozostawał właścicielem mięsa, jakie istniały rzeczywiste powiązania i relacje pomiędzy PPH "R" Sp. z o.o. a gospodarstwem rolnym Ł. i J.B., jaki był przedmiot działania spółki, jaki był jej majątek, czy spółka dysponowała tytułem prawnym do rzeźni w [...], jeśli tak to jakim, czy spółka prowadziła budowę projektu technologicznego uboju trzody chlewnej, czy też go zaniechała. Z uwagi na charakter sprawy wiążący się z możliwością zastosowania administracyjnych sankcji pieniężnych organy obu instancji powinny okoliczności te wyjaśnić na drodze wszelkich przewidzianych prawem środków dowodowych.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a., nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.) wymaga, aby w toku postępowania organy dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2000 r., V SA 948/00, LEX nr 50114). To na organie administracji publicznej, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., ciąży ciężar dowodu, nie może on więc jedynie biernie oczekiwać na dowody zgłoszone przez stronę.

Natomiast stosownie do art. 138 k.p.a., organ odwoławczy wydając decyzję winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ l instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać jakie okoliczności nie zostały udowodnione, bądź zgodnie z § 1 pkt 1 ww. artykułu utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ono zgodne z prawem, zaś jego utrzymanie w mocy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest, co do istoty sprawy, taka sama jak rozstrzygnięcie organu l instancji. Przepis art. 138 § 1 k.p.a. nie daje podstaw organowi drugiej instancji do utrzymania w mocy wadliwego orzeczenia organu l instancji, ale nakazuje mu jej uchylenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt l SA 27/99, Nr LEX 48670). Jednocześnie organ odwoławczy zobligowany jest do przedstawienia w uzasadnieniu swego orzeczenia szczegółowych motywów swego rozstrzygnięcia, jak również odniesienia się do argumentacji skarżącego podniesionej w środku odwoławczym (art. 107 §3 k.p.a.).

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie rzeczą organu było dokładne i wszechstronne zbadanie i wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, opisanych w protokole kontrolnym z dnia [...] marca 2008 r. W toku działań prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy nie wyjaśniono w sposób przekonywujący i dogłębny kwestii związanych z potencjalnym nielegalnym ubojem mięsa przez Przedsiębiorstwo "R" spółka z o.o., w zakładzie nie posiadającym zatwierdzenia czy warunkowego zatwierdzenia. Organy obu instancji niejako automatycznie, nie czyniąc szerszych rozważań, "przyporządkowały" fakt przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej w - ich zdaniem - zakładzie produkcyjnym, który wymaga zatwierdzenia albo warunkowego zatwierdzenia, i stwierdzając w nim ubój a priori przyjęły, że uboju dokonało Przedsiębiorstwo "R" spółka z o.o., nie przyjmując w ogóle argumentów, że uboju dokonano w gospodarstwo rolne małżonków B., o czym miało świadczyć nie tylko miejsce uboju, ale również to, ze świnie stanowiły ich własność, a nie własność w/w spółki.

Ponownie wskazać zatem należy, iż zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wymaga od organu odwoławczego rozpoznania sprawy zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.). Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, stanowisk stron i innych okoliczności mających znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności dowodów. Wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w aspekcie rozpoznania i oceny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia jest rozpoznanie i zbadanie wszystkich jej aspektów.

Natomiast w przedmiotowej sprawie organ II instancji, zobligowany do merytorycznej kontroli wydanego rozstrzygnięcia, nie podjął żadnych czynności dowodowych, pomimo wprost konieczności ich przeprowadzenia w zakresie wskazanym już wyżej. Z odwołania skarżącego wynikała potrzeba wyjaśnienia szeregu istotnych okoliczności, które w toku postępowania dowodowego należało skonfrontować z dowodami znajdującymi się w aktach, a następnie należało ocenić stosownie do przepisu art. 80 k.p.a.

Wyjaśnienie kwestii faktycznych przedmiotowej sprawy nie leży w gestii sądu administracyjnego. Obowiązki w tym zakresie spoczywają bowiem na organach administracji publicznej obu instancji prowadzących postępowanie.

W ocenie Sądu Administracyjnego zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie powinno mieć zbadanie czy ubój był prowadzony przez gospodarstwo rolne małżonków Ł. i J.B., z którego to gospodarstwa pochodziły również później ubite świnie, czy Przedsiębiorstwo "R" spółka z o.o., w więc czy uboju dokonano na użytek własny, czy celem wprowadzenia go do obrotu gospodarczego, a tym samym, czy wiązałoby się to z kolei z nałożeniem kary pieniężnej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego całkowicie przedwczesne jest przyjęcie przez organy obu instancji, że skoro Przedsiębiorstwo "R" spółka z o.o. zwróciła się z wnioskiem o zatwierdzenie projektu technologicznego modernizacji i rozbudowy ubojni trzody chlewnej i rozbioru półtusz na mięso kulinarne, to ten podmiot prawa pozostaje właściciel tej ubojni, ubijanego w nim mięsa.

Odnosząc się do kwestii wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za utrudnianie przeprowadzenia urzędowych kontroli poprzez nieudzielenie niezbędnej pomocy w jej przeprowadzeniu stwierdzić należy, że organy obu instancji całkowicie niesłusznie wyszły z założenia, że obelżywe traktowanie kontrolujących, czy odmowa podpisania notatki kontrolnej wyczerpywały przesłanki utrudniania kontroli urzędowej prowadzonej przez lekarza powiatowego weterynaryjnego. Jak wynika bowiem z notatki służbowej sporządzonej w dniu kontroli, negatywne zachowanie się J.B. przejawiało się w odmowie złożenia oświadczenia do notatki (pkt 14) oraz odmowie złożenia podpisów przez J. i Ł.B. na końcu sporządzonej notatki. Takie zachowanie nie może przesądzać o odpowiedzialności administracyjnej strony. Takie okoliczności jak obelżywe traktowanie kontrolujących, dopuszczenie się fizycznej napaści na nich mogłyby ewentualnie rodzić odpowiedzialność karną, a nie administracyjną.

Zauważyć należy, iż małżonkowie B. udostępniali kontrolujący pomieszczenia ubojni, możliwe było wykonanie przez nich wielu zdjęć obiektu. Tym samym nie zaszły jakiekolwiek przesłanki uzasadniające utrudnianie tej kontroli przez skarżących. Przypomnieć należy, że zasadniczą kwestią w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za utrudnianie przeprowadzenia urzędowej kontroli jest jednak to, że zgodnie z art. 26 pkt 1 b ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego można ją wymierzyć tylko przedsiębiorstwu sektora spożywczego, bo tylko one w myśl art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) 854 /2004 zobowiązane są do udzielania wszelkiej pomocy niezbędnej w celu zagwarantowania skutecznego przeprowadzenia urzędowych kontroli, w szczególności poprzez dostęp do wszelkich budynków, nieruchomości, instalacji lub innych obiektów infrastruktury, a także poprzez udostępnienie dokumentacji i rejestrów.

Jeśliby organy doszły do przekonania, iż J. i J. małżonkowie B. dokonali uboju świń w celu produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny, to odpadłaby podstawa prawa wskazana w zaskarżonej decyzji do wymierzenia im kary pieniężnej.

Konkludując, podnieść należy, iż stwierdzone wyżej uchybienia powodują konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił obie decyzje.

W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Gdyby dowody jednoznacznie wskazywały na to, że faktycznie uboju dokonano w ramach Przedsiębiorstwo "R" spółki z o.o. to istniałyby podstawy do zastosowania wobec tego podmiotu sankcji administacyjnoprawnych. W przeciwnym wypadku należałoby rozważyć, czy uboju dokonano w gospodarstwie rolnym J.B. i Ł.B. na ich własny użytek. W tym celu organy powinny wyjaśnić szereg okoliczności, m. in. jak jest liczna ich rodzina, jakie są możliwości przechowywania mięsa w ich gospodarstwie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.