Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3687/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), , Protokolant st. specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w brzmieniu pierwotnym w zakresie: - § 2 pkt. 3, - § 10 ust. 1, 2. stwierdza nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w brzmieniu pierwotnym w zakresie: - części A pkt 1 w części, gdzie - wśród kategorii wnioskodawców - nie wymieniono osób sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem, - części A pkt 2, co do obowiązku podania numeru PESEL przez wnioskodawcę, a w przypadku jego braku - serii i numeru paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, - części A pkt 3, co do obowiązku podania numeru PESEL ucznia, - części D pkt 1, co do obowiązku podania przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie PESEL oraz miejsca pracy lub nauki, - części D pkt 2, co do oświadczenia o dochodach rodziny wnioskodawcy, - części E, co do oświadczenia o posiadaniu pełni praw rodzicielskich lub bycia opiekunem prawnym dziecka (dzieci), 3. stwierdza nieważność załącznika nr 2 do zaskarżonej uchwały w brzmieniu pierwotnym w zakresie: - części A pkt 1 w części, gdzie wśród kategorii wnioskodawców nie wymieniono osób sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem, - części A pkt 2, co do obowiązku podania numeru PESEL przez wnioskodawcę, a w przypadku jego braku - serii i numeru paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, - części A pkt 3, co do obowiązku podania numeru PESEL ucznia, - części B, co do oświadczenia o posiadaniu pełni praw rodzicielskich lub bycia opiekunem prawnym dziecka (dzieci), 4. zasądza od Miasta i Gminy S. na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia, w związku z treścią art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm.), była uchwała w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta i Gminy S., zwana dalej "Uchwałą".

Zarzucono wydanie Uchwały z istotnym naruszeniem art. 90f, art. 90n ust. 2 i 3, w zw. z art.3 pkt 10, art. 90n ust. 5a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327, ze zm.).

Wniesiono o orzeczenie nieważności Uchwały w następującej w części:

- w załączniku do Uchwały – zawierającym treść regulaminu udzielania pomocy, zwanego dalej "Regulaminem" - w zakresie: § 2 ust. 3 oraz § 10 ust. 1,

- w załączniku nr 1 do Uchwały pn. "Wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego", w zakresie:

- w części A w pkt 1, co do definicji "wnioskodawcy";

- w części A w pkt 2, co do konieczności podania numeru PESEL przez wnioskodawcę, a w przypadku jego braku - serii i numeru paszportu łub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;

- w części A pkt 3, co do konieczności podania numeru PESEL przez ucznia;

- w części D pkt 1, co do konieczności podania przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie w zakresie numeru PESEL oraz miejsca pracy lub nauki;

- w części D pkt 2, co do oświadczenia o dochodach rodziny wnioskodawcy;

- w części E, co do oświadczenia rodzica o posiadaniu pełni praw rodzicielskich, bycia opiekunem prawnym dziecka lub dzieci, wymienionych we wniosku,

- w załączniku nr 2 do Uchwały pn. "Wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie zasiłku szkolnego", w zakresie:

- w części A pkt 1, co do definicji "wnioskodawcy";

- w części A pkt 2, co do konieczności podania przez wnioskodawcę numeru PESEL, a w przypadku jego braku - serii i numeru paszportu lub innego dokumentu, potwierdzającego tożsamość;

- w części A pkt 3 w zakresie konieczności podania przez ucznia numeru PESEL;

- w części B, co do oświadczenia rodzica o posiadaniu pełni praw rodzicielskich, bycia opiekunem prawnym dziecka lub dzieci, wymienionych we wniosku o przyznanie zasiłku szkolnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono:

- podstawę prawną Uchwały stanowi art. 18 ust. 2 pkt 14a, art. 39 ust. 4 oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 90f ustawy o systemie oświaty,

- zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów,

- z art. 90c ust. 2 ustawy o systemie oświaty wynika, że świadczeniami pomocy materialnej o charakterze socjalnym są: stypendium szkolne oraz zasiłek szkolny; z kolei w art. 90d ust. 1 tego aktu wskazano, że stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w tej rodzinie występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo- wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe; wedle natomiast art. 90e ust. 1 ustawy o systemie oświaty, zasiłek szkolny można przyznać uczniowi, znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej - z powodu zdarzenia losowego,

- art. 90f ustawy o systemie oświaty stanowi ustawowe upoważnienie dla rady gminy do określenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, zamieszkałych na terenie danej gminy; ustawodawca precyzyjnie wskazał zakres regulacji wprowadzanych przez radę gminy do regulaminu, ograniczając je do kwestii:

1) sposobu ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty;

2) form, w jakich udziela się stypendium szkolne w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy;

3) trybu i sposobu udzielania stypendium szkolnego;

4) trybu i sposobu udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego,

- Uchwala stanowi akt prawa miejscowego; określony nią Regulamin jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego; nie może on wykraczać poza wymagania określone przepisami powszechnie obowiązującego prawa ani stanowić norm sprzecznych z ustawą – wedle art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.),

- w § 2 ust. 3 Regulaminu zdefiniowano pojęcie "wnioskodawcy" - należy przez to rozumieć "podmiot uprawniony do składania wniosku o przyznanie pomocy materialnej: rodzic, pełnoletni uczeń, opiekun prawny, dyrektor szkoły, kolegium, ośrodka"; dokonano tym nieuprawnionej modyfikacji reguł zawartych w art. 90n ust. 2 i 3, w zw. w z art. 3 pkt 10 ustawy o systemie oświaty,

- zgodnie z art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty, świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym są przyznawane na wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia, na wniosek odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka, o którym mowa w art. 90b ust. 3 pkt 2; zgodnie zaś z art. 3 pkt 10 ustawy o systemie oświaty, pod pojęciem "rodziców" należy rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem,

- w świetle tych przepisów, rodzice zastępczy, są również uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie pomocy materialnej, gdyż - na gruncie ustawy o systemie oświaty - uznaje się ich za rodziców, w rozumieniu art. 90n ust. 2 pkt 1 danego aktu; także wykładnia celowościowa danych przepisu ustawy potwierdza, że celem ustawodawcy było umożliwienie wystąpienia z wnioskiem m.in. osobom (podmiotom) sprawującym pieczę zastępczą nad dzieckiem,

- także w § 10 ust. 1 pkt 1 Regulaminu, bezpodstawnie zmodyfikowano uregulowania art. 90n ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty. - postanowiono, że stypendium szkolne jest przyznawane na wniosek rodziców, opiekunów prawnych lub pełnoletniego ucznia; następnie - określając krąg podmiotów, mogących wystąpić z wnioskiem o przyznanie stypendium szkolnego postanowiono, że wnioskodawcą może być: rodzic, opiekun prawny niepełnoletniego ucznia, pełnoletni uczeń oraz dyrektor szkoły, ośrodka, kolegium (tak: część A pkt 1 załącznika nr 1 do Uchwały) oraz że z wnioskiem o przyznanie zasiłku szkolnego może wystąpić: rodzic, opiekun prawny niepełnoletniego ucznia, pełnoletni uczeń oraz dyrektor szkoły, ośrodka, kolegium (tak część A pkt 1 załącznika nr 2 do Uchwały); we wnioskach o przyznanie stypendium szkolnego oraz zasiłku szkolnego, zawarto też oświadczenie rodziców o posiadaniu pełni praw rodzicielskich, byciu opiekunem prawnym dziecka lub dzieci, wymienionych we wnioskach (odpowiednio część E załącznik nr 1 i B załącznika nr 2),

- pozbawiono zatem możliwości złożenia wniosków osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem; wskazane regulacje naruszają też § 115, 118 i 149 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283); zgodnie z nimi, w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym), nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych oraz - bez upoważnienia ustawowego - nie formułuje się definicji, ustalających znaczenia określeń ustawowych; w szczególności w akcie wykonawczyni nie formułuje się definicji, które ustalałyby znaczenia określeń zawartych w ustawie upoważniającej,

- zakres żądanych danych, które mają być zawarte we wnioskach o przyznanie stypendium szkolnego i o przyznanie zasiłku szkolnego, narusza zasadę niezbędności w odniesieniu do ciążącego na administratorze obowiązku prawnego oraz do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania powierzonej mu władzy publicznej; w ramach ukształtowania wzorów wniosków o przyznanie stypendium szkolnego oraz zasiłku szkolnego, ustanowiono konieczność pozyskania następujących danych: numer PESEL wnioskodawcy, a w przypadku jego braku - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość (część A pkt 1 załącznika nr 1), numer PESEL ucznia (część A pkt 2 załącznika nr 1), numer PESEL oraz miejsce pracy łub nauki osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - osób spokrewnionych lub niespokrewnionych z uczniem, pozostających w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących (część D załącznika nr 1) oraz numer PESEL wnioskodawcy, a w przypadku jego braku - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość (część A pkt 2 załącznika nr 2), numer PESEL ucznia (część A pkt 3 załącznika nr 2); zakres tych danych osobowych - w zakresie podania numeru PESEL czy podania numeru potwierdzającego tożsamość wnioskodawcy dokumentu w przypadku braku numeru PESEL oraz numeru PESEL ucznia, czy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z uczniem - wykraczają poza niezbędne do realizacji celu, dla którego dane są przetwarzane; obowiązek ich podania nie jest niezbędny do załatwienia przez organ sprawy,

- poprzez przyjęty wzór wniosków nałożono zatem dodatkowy, nie przewidziany ustawą warunek dla uzyskania stypendiów; zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE. L z 2016 r. 119.1), zwanego dalej "RODO", przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem wyłącznie, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z wymienionych warunków:

- jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego, ciążącego na administratorze lub

- jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; podstawa przetwarzania, o którym mowa w ust. 1 lit. c i e, musi być określona: w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego, któremu podlega administrator; cel przetwarzania musi być określony w tej podstawie prawnej lub, w przypadku przetwarzania, o którym mowa w ust. 1 lit. e musi być ono niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; podstawa prawna może zawierać przepisy szczegółowe, dostosowujące stosowanie przepisów RODO, w tym: ogólne warunki zgodności z prawem przetwarzania przez administratora; rodzaj danych podlegających przetwarzaniu; osoby, których dane dotyczą; podmioty, którym można ujawnić dane osobowe; cele, w których można je ujawnić; ograniczenia celu; okresy przechowywania oraz operacje i procedury przetwarzania, w tym środki zapewniające zgodność z prawem i rzetelność przetwarzania, w tym w innych szczególnych sytuacjach związanych z przetwarzaniem, o których mowa w rozdziale IX RODO; prawo Unii Europejskiej lub prawo państwa członkowskiego muszą służyć realizacji celu leżącego w interesie publicznym oraz być proporcjonalne do wyznaczonego, prawnie uzasadnionego celu,

- oznaczenie PESEL jest krajowym numerem identyfikacyjnym, który powinien podlegać szczególnej ochronie (art. 87 RODO); jego używanie na potrzeby oznaczenia strony postępowania administracyjnego jest nadmiarowe i niezgodne z zasadą minimalizacji danych - wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c RODO; zgodnie z nią dane osobowe muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych"),

- w świetle powyższego opisany wyżej zakres żądanych danych, które mają być zawarte we wnioskach, narusza zasadę niezbędności w odniesieniu do wypełnienia ciążącego na administratorze obowiązku prawnego oraz do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania powierzonej administratorowi władzy publicznej; nie można uznać za niezbędne żądania danych w zakresie numeru PESEL lub numeru dokumentu potwierdzającego tożsamość wnioskodawcy, danych dotyczących ucznia w zakresie numeru PESEL czy danych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zakresie numeru PESEL,

- podobnie wadliwe jest umieszczenia w części D załącznika nr 1 wymogu podania "Miejsca pracy lub nauki" osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z uczniem,

- zamieszczenie we wnioskach o udzielania pomocy materialnej warunku podania powyżej wskazanych danych wykracza poza granice przyznanych przez ustawodawcę kompetencji,

- w treści wzoru wniosku o przyznanie stypendium szkolnego brak ponadto klauzuli o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (część D pkt 2 załącznika nr 1); zgodnie z art. 90n ust. 5a ustawy o systemie oświaty - odnoszącym się do klauzuli o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń - oświadczenia, o których mowa w ust. 4 pkt 3 (na okoliczność danych uzasadniających przyznanie świadczenia pomocy materialnej, w tym zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości dochodów) oraz ust. 5 (w przypadku ubiegania się o stypendium szkolne dla ucznia, którego rodzina korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zamiast zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości dochodów przedkłada się zaświadczenie albo oświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej) składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń; składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia"; zastępuje ona pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,

- do informacji oraz danych zamieszczonych we wzorze wniosku, dotyczących wysokości dochodów, składa się zatem oświadczenie o odpowiedzialności karnej; rygor ten przewidziano jedynie w stosunku do oświadczeń, dotyczących wysokości dochodów oraz w szczególnych przypadkach oświadczeń o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej; brak ustanowienia rygoru odpowiedzialności karnej we wskazanym zakresie w treści wniosku o przyznanie stypendium szkolnego narusza postanowienia art. 90n ust. 5a ustawy o systemie oświaty; w części D pkt 2 wniosku o przyznanie stypendium szkolnego zawarto następnie oświadczenie o treści: "Oświadczam, że dochód mojej rodziny* składa się z następujących elementów: (...)"; jak wynika z art. 90n ust. 4 pkt 3 i ust. 5 ustawy o systemie oświaty, na okoliczność wykazania wysokości dochodu oraz wysokości świadczeń pieniężnych, uzyskiwanych z pomocy społecznej, przedkłada się stosowne zaświadczenia albo oświadczenia; są to jedyne dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku; we wzorze wniosku o przyznanie stypendium szkolnego zawarto tymczasem oświadczenie o dochodzie wnioskodawcy, z wyszczególnieniem elementów składających się na dochód rodziny; w niniejszym oświadczeniu wprowadzono ponadto konieczność wyszczególnienia odrębnych źródeł dochodu (m.in. wynagrodzenie ze stosunku pracy, dochody z umowy zlecenia, dochody z umowy o dzieło, zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, emerytura, dodatek mieszkaniowy, dodatek energetyczny, alimenty i świadczenia z funduszu alimentacyjnego); ustawodawca wymaga tymczasem, aby określić tylko łączną wysokość dochodów - bez ich wyliczenia i podania źródeł; wobec tego, nie ma podstawy prawnej do żądania powyższych danych, dotyczących wysokości dochodów,

- Uchwała stanowi akt prawa miejscowego i - w konsekwencji - normatywny akt wykonawczy; oznacza to, że - określając Regulamin - nie można wykraczać poza granice upoważnienia, określone w art. 90f ustawy o systemie oświaty; zamieszczenie w Uchwały nieznajdujących uzasadnienia prawnego obowiązków oraz istotnie naruszających przepisy prawa norm powoduje konieczność orzeczenie o ich nieważności.

Do skargi załączone pełnomocnictwo dla radcy prawnego. Wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy S. (dalej jako "Gmina") wskazała, że - uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2021 r. o zmianie Uchwały - faktycznie uwzględniono skargę organu nadzoru - przez zmiany w zakresie kwestionowanych zapisów. Jest to zgodne z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). Przesłano tekst uchwały zmieniającej.

Wyrażono przekonanie, że spowoduje to cofnięcie skargi, co będzie podstawą do umorzenia postępowania.

Wedle ustaleń Sądu, uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2021 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 8 listopada 2021 r. (poz. 9544). Weszła ona w życie 23 listopada 2021 r.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga jest generalnie zasadna. Nie kwestionuje tego zresztą Rada Gminy wskazując, że wytknięte przez organ nadzoru mankamenty wyeliminowano, podejmując uchwałę z dnia [...] października 2021 r.

Sąd miał jednocześnie na względzie, że zaskarżony akt w brzmieniu pierwotnym pozostawał w obiegu prawnym przez określony czas - od wejścia w życie Uchwały (opublikowana w Dzienniku Urzędowy Województwa [...] z dnia 11 czerwca 2021 pod poz. 5294 weszła w życie 26 czerwca tego samego roku) do 12 listopada 2021 r. (z kolejnym dniem uległy zmianie kwestionowane skargą zapisy). Dany akt prawa miejscowego pozostawał więc w biegu przez około 4 i pół miesiąca, a więc powodował określone skutki w sferze praw i obowiązków mieszkańców Gminy. Zasadnym było więc, zbadanie legalności danego aktu w okresie jego obowiązywania, wobec skutków ewentualnego stwierdzenia nieważności przewidzianych art. 147 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jak już wskazano, zasadne są zarzuty skargi. Trafnie też opisano ramy prawne sprawy, przywołując znajdujące w niej zastosowanie przepisy. Wobec szczegółowego, uprzedniego zreferowania argumentacji organu nadzoru ponowne jej przytaczanie nie byłoby zasadne. Sąd przyjmuje ją za własną, z następującymi, poniższymi zastrzeżeniami.

Zasadnie organ nadzoru wskazał, że przywoływanie w aktach prawa miejscowego definicji pojęć, precyzowanych aktami wyższego rzędu, uchybia regułom zasad techniki prawodawczej. Gdyby jednak sformułowana w Uchwale definicja "wnioskodawcy" skutkowała możliwością złożenia wniosków przez tożsamą grupę osób, co przewidziana na szczeblu ustawy o systemie oświaty (art. 90n ust. 2 i 3 wobec brzmienia art. 3 pkt 10), uchybienie regule prawidłowej legislacji nie mogłoby być traktowany jako wadliwość istotna - skutkująca potrzebą stwierdzenia nieważności aktu w określonym zakresie. Nie każdy bowiem naruszenie prawa musi skutkować nieważnością aktu, co potwierdza brzmienia art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. W rozpoznawanej jednak sprawie, co słusznie dostrzegł organ nadzoru, wprowadzenie na poziomie danego aktu własnej definicji skutkowało ograniczeniem kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o uzyskanie stypendiów (o osoby sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem). Mogło to co najmniej budzić wątpliwości i kontrowersje. Z kolei w treści wzorów wniosków nie było konieczne - w ocenie Sądu - stwierdzenie nieważności całych zapisów stosownych fragmentów, gdzie należało określić podmiot występujący z wnioskiem. Wystarczającym było wskazanie, że zapisy te są wadliwe w zakresie, gdzie nie uwzględniono wśród różnych kategorii wnioskodawców innych uprawnionych podmiotów, w myśl przepisów ustawy o systemie oświaty (tak orzeczenie w pkt 2 wyroku tiret 1 oraz w pkt 3 tiret 1). Samo brzmienie wniosku – przywołanie pewnych kategorii wnioskodawców do wskazania - nie ogranicza wszak kręgu uprawnionych do wystąpienia o stypendia podmiotów. Wadliwość polegała jednak na tym, że może to budzić określone wątpliwości. Uznając więc zasadność skargi Sąd nadał rozstrzygnięciu brzmienie odmienne niż wnioskowane przez organ nadzoru.

Trafne okazały się też generalnie wywody skargi, że narzucana treścią wniosków powinność podawania szeregu informacji, dotyczących sytuacji prawny i faktyczny wnioskodawców (jak numer PESEL, poszczególne źródła dochodów oraz ich wysokość itp.) uchybia regułom ogólnym ochrony danych osobowych, zakreślonym w RODO - w szczególności tzw. "minimalizacji danych" (tak art. 5 ust. 1 lit. c). Potwierdza to stanowisko Rady Gminy, która - wobec zarzutów skargi - przyjęła uchwałę w innym brzmieniu, rezygnując z żądania danych w kwestionowanym przez organ nadzoru zakresie. Potwierdza to słuszność zarzutów skargi. Gdyby bowiem dane te były niezbędne dla realizacji przypisanego Gminie zadania publicznego - udzielania stypendiów uczniom, ta - w odpowiedzi na skargę - wskazywałaby przesłanki, przemawiające za koniecznością ich pozyskiwania. Chybiona jest wprawdzie argumentacja organu nadzoru, gdzie wywożono, że - w myśl upoważnienia ustawowego - gromadzenie wskazanych danych w treści wniosków nie jest dopuszczalne. Szeroko sformułowane upoważnienie art. 90f ustawy o systemie oświaty, wobec ogólnego celu, nie jest przeszkodą, aby gromadzić wszelkie dane niezbędne dla udzielanie stypendiów - wedle kryteriów określonych regulaminem stanowionym na szczeblu miejscowym. Niezbędna może się okazać – wedle przyjętej w gminach metodyki procedowania - także praktyczna identyfikacja wnioskodawców w celu weryfikacji określonych informacji, jak i zarządzania rozdziałem stypendiów, gdy chodzi o dynamikę ich pozyskiwania przez poszczególne osoby w analogicznej sytuacji czy członków tych samych rodzin. W rozpatrywanym jednak przypadku Rada Gminy nie wskazywała nawet, aby pozyskiwane dane były jej niezbędne dla realizacji określonego celu publicznego - wedle przyjętych przez nią kryteriów przydzielania stypendiów. W tym świetle zarzuty skargi – bezzasadności żądania wpisywania szeregu danych - są w pełni zasadne.

Trafne są także pozostałe zarzuty skargi – co wskazano na wstępie.

Orzeczenie Sądu w przedmiocie nieważności ma ten skutek, że zakwestionowane zapisy Uchwały w brzmieniu pierwotnym będą pozbawione skutków, w sferze praw i obowiązków mieszkańców Gminy za okres, gdy obowiązywały.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-3 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono jak w pkt 4 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).