Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 745/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Protokolant: Ksawery Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi M.N. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 13 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Policji we W. orzeczeniem nr [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r., uznał skarżącego - asp. szt. M. N. - kierownika Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego Komendy Miejskiej Policji we W.delegowanemu do pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku referenta Zespołu Patrolowo - Interwencyjnego Ogniwa Prewencji w Komisariacie Policji w K., obwinionego o naruszenie dyscypliny służbowej oraz naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta polegających na tym, że:

I."W dniu 8 października 2020 r. jako kierownik Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W. będąc zobowiązanym do prawidłowego sprawowania nadzoru nad sposobem pełnienia służby przez podległych funkcjonariuszy oraz dbałości o znajdujący się w zajmowanym przez niego pomieszczeniu służbowym sprzęt służbowy nie zareagował na ujawnienie, umieszczonych przez nieustaloną osobę, na ekranach przenośnych terminali MTN

o nr 41143, 41142, 44014, 41147, 41146 obraźliwych zdjęć asp. szt. W. B., szkalujących jego wizerunek i nie podjął działań zamierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości poprzez powiadomienie o tym fakcie Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., czym nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych tj. o czyn z art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 2020 r. o Policji (Dz. U. 2020 r. poz. 360 ze zm.) w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 oraz § 11 ust. 2 Zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w zw. z pkt. 8 ppkt 1 Karty opisu stanowiska pracy przyjętej do stosowania 22 listopada 2018 r.

II. W dniu 8 października 2020 r. jako kierownik Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W. będąc zobowiązanym do dawania podwładnym przykładu nienagannego zachowania dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu zasad etyki zawodowej poprzez niestosowanie się do obowiązku zasłaniania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek został nałożony poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. mł. insp. R. F. pismem o sygn. L.dz. BHP-0151-83/2020

z dnia 22 kwietnia 2020 r. tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.

o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) w zw. z § 16 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta.

III. W dniu 8 października 2020 r. jako kierownik Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W. będąc zobowiązanym do utrzymania dyscypliny służbowej wśród podległych mu policjantów nie zareagował na niestosowanie się przez mł. asp. T. Ż., st. sierż. J. J., sierż. szt. J. O., sierż. szt. P. S. oraz sierż. T. J. do obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek został nałożony poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. mł. insp. R. F. pismem o sygn. L.dz. BHP-0151-83/2020 z dnia 22 kwietnia 2020 r. czym nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych oraz przyczynił się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w komórce organizacyjnej, w której pełni służbę tj. o czyn z art, 132 ust. 3 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 2020 r.

o Policji (Dz. U. 2020 r. poz. 360 ze zm.) w zw. z pkt. 8 ppkt 1 i 2 Karty opisu stanowiska pracy przyjętej do stosowania 22 listopada 2018 r."

- winnym zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył karę dyscyplinarną w postaci upomnienia.

Opisując szczegółowo przebieg postępowania i zgromadzony materiał dowodowy między innymi ustalono, że w dniu 8 października 2020 r. skarżący nie zareagował na ujawnienie, umieszczonych przez nieustaloną osobę, na ekranach przenośnych terminali MTN obraźliwych grafik dotyczących asp. szt. W. B. (dalej jako "pokrzywdzony") , szkalujących jego wizerunek i nie podjął działań zamierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości, do czego był zobowiązany jako kierownik Ogniwa oraz funkcjonariusz sprawujący nadzór nad służbą w tym dniu. Jak ustalono, tego dnia skarżący funkcjonariusz pełnił służbę w godz. 18.00 - 02.00 nadzorując służbę innych funkcjonariuszy. Wydawanie i przyjmowanie sprzętu służbowego, w tym mobilnych terminali nasobnych, odbywa się w pomieszczeniu przeznaczonym dla kierowników, w którym przebywanie podległych funkcjonariuszy możliwe jest wyłącznie za zgodą i wiedzą przełożonych i tego dnia terminale MTN do służby wydawał skarżący.

Ponadto ustalono, że wymieniony funkcjonariusz nie stosował się do obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek został nałożony poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. pismem o sygn. L.dz. BHP-0151-83/2020 z dnia 22 kwietnia 2020 r. Jako osoba sprawująca nadzór nad służbą nie reagował również na niestosowanie się do powyższego polecenia przez podległych mu funkcjonariuszy. Powyższe zostało potwierdzone w zabezpieczonym w toku postępowania dyscyplinarnego materiałem video z kamer monitoringu umieszczonych na korytarzach Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W.

W toku wykonanych czynności w przedmiotowej sprawie, w dniu 4 stycznia 2021 r.

przesłuchano w charakterze świadka asystenta Referatu 3 Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W. Funkcjonariusz ten zeznał, że w dniu 8 października 2020 r. terminal MTN do służby przekazywał mu skarżący. Urządzenie uruchomił w celu jego sprawdzenia w momencie wyjścia w rejon służbowy. Po ujawnieniu na ekranie terminala przerobionego zdjęcia pokrzydzonego od razu powiadomił o powyższym przełożonego. Świadek nie pamiętał dokładnie co przedstawiało zdjęcie, jednak na pewno był to wizerunek pokrzywdzonego w ośmieszającej go sytuacji. Skarżący przyjął przekazaną informację do wiadomości, jednak świadek nie miał wiedzy jakie czynności po tym powziął i czy powiadomił o tym wyższego przełożonego. Jak twierdził, sytuacje o charakterze naśmiewczym oraz dokuczliwym wobec pokrzywdzonego przez innych funkcjonariuszy istniały od dłuższego czasu. Ponadto świadek zeznał, że kierownik przed wydaniem policjantowi terminala MTN sprawdza jego działanie poprzez odblokowanie i sprawdzenie numeru urządzenia. Tym samym, według świadka, skarżący widział ekran wyświetlacza i umieszczoną na nim grafikę.

Przesłuchany w tej dacie w charakterze świadka referent Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W. zeznał, że w dniu 8 października 2020 r., podczas odprawy do służby, skarżący osobiście przekazywał mu terminal MTN zwracając się do niego z uśmiechem, aby sprawdził otrzymany terminal. Po włączeniu urządzenia świadek ujawnił na jego ekranie zdjęcie przedstawiające pokrzywdzonego w sposób poniżający. Gdy powiedział o tym kierownikowi, zarówno on, jak i inni znajdujący się w pomieszczeniu funkcjonariusze, podeszli do świadka zobaczyć ekran terminala. Policjant ten nadmieniał, że w trakcie odprawy do służby kierownik wspomniał o fakcie szykanowania innego policjanta, dlatego też na powyższą okoliczność nie sporządzał żadnej dokumentacji, będąc przekonanym, że kierownik powiadomi wyższego przełożonego o zaistniałej sytuacji. Ponadto świadek ów zeznał, iż fakt zwrócenia mu uwagi przez skarżącego na sprawdzenie przydzielonego terminala, odebrał jako chęć naśmiewania się z pokrzywdzonego.

W dniu 5 stycznia 2021 r. w charakterze świadka przesłuchano innego referenta Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego, który zeznał, że 8 października 2020 r. terminal MTN do służby został mu przekazany przez skarżącego. Będąc w rejonie służbowym, po włączeniu przydzielonego mu urządzenia, ujawnił na jego wyświetlaczu zdjęcie ośmieszające pokrzywdzonego funkcjonariusza. Z tego co świadek pamiętał, w tym dniu na wyświetlaczach innych terminali, znajdujących się w pomieszczeniu kierownika, również widoczne były ośmieszające grafiki z wizerunkiem pokrzywdzonego, między innymi zdjęcie w postaci avatara oraz czołgisty. Według świadka, powyższe obrazy widzieli inni funkcjonariusze rozpoczynający w tym dniu służbę.

W dniu 7 stycznia 2021 r. przesłuchano w charakterze świadków trzech innych funkcjonariuszy Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP, którzy zeznali, iż w dniu 8 października 2020 r. nie widzieli na ekranach terminali MTN ośmieszających zdjęć. O powyższym fakcie dowiedzieli się w późniejszym terminie.

W toku przeprowadzonych dalszych czynności w przedmiotowej sprawie w dniu 20 stycznia 2021 r. przesłuchano w charakterze kolejnego świadka - asystenta Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP, który zeznał, że podczas rozpoczynania służby w dniu 8 października 2020 r. widział na ekranach terminali MTN, znajdujących się w pomieszczeniu skarżącego, przerobione zdjęcia pokrzywdzonego, które ośmieszały tę osobę.

Opisując następnie zeznania pozostałych świadków z 21 stycznia 2021 r. podano, że został również przesłuchany Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego, który zeznał, że w dniu 9 października 2021 r. telefonicznie został powiadomiony przez pokrzywdzonego o obraźliwych zdjęciach zamieszczonych na ekranach terminali MTN, znajdujących się w pokoju kierowników Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego. W następstwie powyższego tenże świadek udał się do wspomnianego pomieszczenia, gdzie ujawnił na kilku ekranach terminali przerobione zdjęcia funkcjonariusza. Urządzenia zostały przez niego zabezpieczone celem weryfikacji czasu zamieszczenia fotografii. O powyższym świadek powiadomił Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego oraz I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji. Decyzją przełożonych całość materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie została przekazana do Wydziału Kontroli KMP. Po sporządzeniu dokumentacji fotograficznej, zdjęcia zostały usunięte z ekranów urządzeń, a terminale przekazane funkcjonariuszom do służby. Świadek z całą stanowczością zeznał, iż skarżący w żadnym momencie nie poinformował go o zaistniałej sytuacji. Ponadto, nigdy też nie zgłaszał żadnych trudności związanych z organizacją służby w swoim ogniwie.

W dniu 22 stycznia 2021 r., podczas przesłuchania w charakterze obwinionego, skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów oraz skorzystał z przysługujących mu uprawnień i złożył wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. Funkcjonariusz wyjaśnił, że zarzucane mu nieprawidłowości były wynikiem nieumyślnego działania oraz spowodowane dużą ilością obowiązków wykonywanych samodzielnie bez pomocy asystentów wiodących. Świadomy obowiązku przestrzegania przepisów oraz dyscypliny służbowej, zwrócił się z prośbą do przełożonego dyscyplinarnego o uznanie go winnym zarzucanych mu czynów i odstąpienie od ukarania. Zobowiązał się do pełnienia służby w sposób nienaganny, z pełnym zaangażowaniem i zgadnie z obowiązującymi przepisami. Tego dnia podczas przesłuchania obwiniony po raz kolejny zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego.

W dniu 1 lutego 2021 r. przesłuchano w charakterze świadka Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego, na okoliczność oceny służbowej obwinionego. Świadek zeznał, iż skarżący funkcjonariusz na początku służby w Wydziale przykładał się do powierzonych mu zadań i sprawował nadzór nad sposobem wykonywanych czynności służbowych przez podległych policjantów, jednak z czasem jego poziom zaangażowania uległ znacznemu pogorszeniu. Z powziętej przez niego wiedzy wynika, że funkcjonariusz lubił gdy coś niekorzystnego działo się dookoła innych funkcjonariuszy z jednostki. Swoim zachowaniem oraz postępowaniem wywoływał nieprawidłowy sposób postępowania przez innych policjantów. Według świadka, swoim nieprawidłowym postępowaniem przyczynił się do znacznego pogorszenia dyscypliny służbowej w swoim ogniwie. Przez około ostatni rok, zanim nie został delegowany do pełnienia służby w Komisariacie Policji w innej miejscowości, nie angażował się w powierzone mu zadania tak jak wcześniej. Rozmowy prowadzone na temat utrzymania stanu dyscypliny, jego postawy oraz sposobu w jaki powinien zarządzać podległymi funkcjonariuszami, nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Ponadto świadek zeznał, iż nie był informowany przez skarżącego o ujawnieniu przez siebie i innych policjantów faktu umieszczenia na ekranach przenośnych terminali obraźliwych i przerobionych zdjęć. O powyższym fakcie świadek dowiedział się w dniach następnych od swojego zastępcy. Według świadka, skarżący swoim postępowaniem wywołał destruktywny wpływ na podległych policjantów, co z czasem zaczęło przekładać się na osiągane przez nich wyniki.

W toku dalszych czynności skarżący wyjaśnił, iż w jego ocenie zdjęcia umieszczone na ekranach terminali nie miały obrazić policjanta, lecz miały wymiar jedynie humorystyczny. Jednocześnie zwrócił uwagę, iż podobne humorystyczne memy powstają z udziałem znanych polityków i są dostępne w środkach masowego przekazu, odniósł się również do zeznań świadka w osobie Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP twierdząc, iż został przez niego oczerniony i pomówiony, a sytuacje dotyczące przeprowadzanych rozmów na temat jego nieprawidłowego postępowania i dopuszczenia do obniżenia dyscypliny służbowej wśród podległych mu policjantów, nigdy nie miały miejsca. Ponadto obwiniony wskazał, że fakt niestosowania się do obowiązku zakrywania ust i nosa nie dotyczy wyłącznie policjantów jemu podległych. Jednocześnie zaznaczył, że żaden z funkcjonariuszy ani ich przełożeni nie zostali pociągnięci w tym zakresie do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zapewnił również, iż każdorazowo przypominał podległym policjantom o obowiązku noszenia maseczek. Jak stwierdził, nie miał możliwości ustalenia ewentualnych sprawców tego czynu, bowiem przełożeni nie poinformowali go o zaistniałym fakcie i od razu skierowali sprawę do Wydziału Kontroli KMP.

W ocenie organu przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne wykazało, że skarżący jako kierownik Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP, będąc zobowiązanym do prawidłowego sprawowania nadzoru nad sposobem pełnienia służby przez podległych funkcjonariuszy oraz dbałości o sprzęt służbowy, znajdujący się w zajmowanym przez niego pomieszczeniu służbowym, nie zareagował na ujawnienie obraźliwych zdjęć i nie podjął działań zamierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości poprzez powiadomienie o tym fakcie Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 oraz § 11 ust. 2 Zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, przełożony, w ramach reagowania na nieprawidłowości lub niewłaściwe zachowania podwładnego, powinien podejmować czynności przeciwdziałające powyższemu, a ich przeprowadzenie udokumentować notatką służbową. Ponadto, jak wynika z pkt 8 ppkt 1 Karty opisu stanowiska pracy, przyjętej to stosowania w dniu 22 listopada 2018 r., obwiniony zobowiązany był do prowadzenia stałego nadzoru i kontroli nad podległymi policjantami Ogniwa oraz innymi policjantami pełniącymi służbę na danej zmianie.

Jak następnie zauważono, zgromadzony w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy, a w szczególności zeznania licznych świadków, pozwala jednoznacznie stwierdzić, że pomimo powziętej wiedzy na temat umieszczonych na ekranach przenośnych terminali zdjęć z wizerunkiem pokrzywdzonego, nie zareagował w żaden sposób, aby przeciwdziałać procederowi, jak również nie powiadomił o zaistniałej sytuacji wyższych przełożonych. Obwiniony, przekonując w swoich wyjaśnieniach o humorystycznym wymiarze przedmiotowych zdjęć potwierdził jedynie fakt, że fotografie widział, a przekazując terminale funkcjonariuszom rozpoczynającym służbę, dawał przyzwolenie na naśmiewanie się z pokrzywdzonego funkcjonariusza.

W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w szczególności na podstawie zabezpieczonego materiału video z kamer monitoringu umieszczonych na korytarzach Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP wykazano, że skarżący, poprzez niestosowanie się do obowiązku zasłaniania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek został nałożony poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji pismem o sygn. L.dz. BHP-0151-83/2020 z dnia 22 kwietnia 2020 r., naruszył zasady etyki zawodowej policjanta określone w §16 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, w myśl którego "przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania". Ponadto, na podstawie powyższego materiału dowodowego w postaci nagrania z kamer monitoringu stwierdzono, że obwiniony nie zareagował na niestosowanie się przez podległych mu funkcjonariuszy do obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, czym nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych, wynikających z pkt. 8 ppkt 1 i 2 Karty opisu stanowiska pracy przyjętej do stosowania 22 listopada 2018 r. oraz przyczynił się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w komórce organizacyjnej, w której pełni służbę.

Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia.

Zaskarżonym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policjiz dnia 13 sierpnia 2021 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy

z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymano w mocy orzeczenie organu I instancji.

W motywach swego orzeczenia organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy w sposób zgodny z ustaleniami poczynionymi w pierwszej instancji, przedstawionymi wyżej. Rozpoczynając badanie sprawy w postępowaniu odwoławczym przypomniano, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego na podstawie przepisów Rozdziału 10 ustawy o Policji, jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji).

Organ odwoławczy wywodził, że do podstawowych celów postępowania dyscyplinarnego należy ustalenie, czy policjant, któremu zarzuca się popełnienie czynu o znamionach przewinienia dyscyplinarnego istotnie czyn ten popełnił i jeśli tak, to czy zachowanie jego było zawinione oraz - jeśli odpowiedź na oba pytania jest pozytywna - wyciągnięcie wobec tego policjanta konsekwencji w postaci wymierzenia kary dyscyplinarnej albo odstąpienia od ukarania, jeśli jest to możliwe zgodnie z art. 135j ust. 5 cyt. ustawy o Policji. W przypadku odpowiedzi negatywnej, czy to w kwestii sprawstwa czynu, czy też zawinienia, efektem postępowania dyscyplinarnego powinno być uniewinnienie.

Podstawą do wydania wymienionych rozstrzygnięć, wskazanych w art. 135j ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji, jest ocena zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Materiał ten, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, powinien być na tyle obszerny, aby na jego podstawie można było wyjaśnić sprawę powinien być też wszechstronny - musi uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego.

Rozpatrując sprawę w II instancji, przy uwzględnieniu stanu prawnego, jak

i faktycznego stwierdzono, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu czynów,

a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia zawinienia.

Odnosząc się do kwestii zawinienia podkreślono, że zgodnie z art. 132a pkt. 1 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi. Z punktu 2 tego artykułu wynika, że przewinienie jest zawinione również wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Podkreślono również, że przełożony dyscyplinarny nie jest związany formalnymi regułami dowodowymi, czy stopniowaniem ich mocy dowodowej. Wprost przeciwnie, o tym które dowody uzna za wiarygodne, a którym odmówi wiarygodności decyduje wyłącznie swobodna ocena całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana według reguł logicznego rozumowania wspartych wskazaniami wiedzy

i doświadczenia życiowego.

Uwzględniając ustalony stan faktyczny w ocenie organu II instancji bezsporne jest, że wymieniony policjant popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne.

W toku bowiem przeprowadzonych czynności dowodowych ustalono, że w dniu

8 października 2020 r. skarżący nie zareagował na ujawnienie, umieszczonych przez nieustaloną osobę, na ekranach przenośnych terminali MTN ośmieszających, obraźliwych grafik z wizerunkiem pokrzywdzonego funkcjonariusza i nie podjął działań zmierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości, do czego był zobowiązany jako kierownik ogniwa oraz funkcjonariusz sprawujący nadzór nad służbą w tym dniu.

Ponadto ustalono, że zarówno skarżący jak i podlegli mu funkcjonariusze pełniący służbę w dniu 8 października 2020 r. zapoznali się z poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. zawartym w piśmie l.dz. BHP-0151-83/2020 z dnia 22 kwietnia 2020 r. dotyczącym obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych.

Dalej podano, że przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu 8 stycznia 2021 r. skarżący odmówił składania wyjaśnień oraz zapoznania się z aktami postępowania i wniósł o wyznaczenie kolejnego terminu, celem umożliwienia jego obrońcy zapoznania się ze zgromadzonym materiałem. W dniu 13 stycznia 2021 r. obwiniony dokonał przeglądu akt postępowania dyscyplinarnego. Ponownie przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu 22 stycznia 2021 r. skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i wyjaśnił, że zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne były wynikiem nieumyślnego działania oraz spowodowane dużą ilością obowiązków wykonywanych samodzielnie bez pomocy asystentów wiodących.

Składając po raz kolejny wyjaśnienia w dniu 23 marca 2021 r. skarżący wyjaśnił "w moim odczuciu w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przeciwko mojej osobie nie zostało ewidentnie udowodnione, że zdjęcia z przerobionym wizerunkiem (...) były umieszczane przez podległych mi policjantów oraz były robione w mojej obecności Jedynym zbiegiem okoliczności jest fakt, że prawdopodobnie zdjęcia umieszczone były w godzinach, w których również pełniłem służbę (...). Podlegli mi policjanci zapoznawali się osobiście z obowiązującymi przepisami dot. obowiązku noszenia maseczek co potwierdzili własnoręcznym podpisem na kartach zapoznania. Ja ze swojej strony każdorazowo przypominałem policjantom o obowiązku noszenia maseczek".

Organ odwoławczy wskazał, że w Rozdziale 2 Zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji określono obowiązki przełożonych wskazując w § 11 ust. 1, iż w ramach reagowania na nieprawidłowości lub niewłaściwe zachowania podwładnego należy podejmować czynności przeciwdziałające nieprawidłowościom lub niewłaściwym zachowaniom. Natomiast w ust. 2 cytowanego przepisu wskazano, że "czynności, o których mowa

w ust. 1, dokumentuje się notatką służbową. Ponadto, jak wynika z pkt 8 ppkt 1 karty opisu stanowiska pracy, przyjętej do stosowania w dniu 22 listopada 2018 r.; obwiniony zobowiązany był m.in. do: prowadzenia stałego nadzoru i kontroli nad podległymi policjantami Ogniwa oraz innymi policjantami pełniącymi służbę na danej zmianie jak również do utrzymywania odpowiedniego stopnia dyscypliny służbowej wśród podległych policjantów oraz w Wydziale podczas pełnienia służby jako kierownik zmiany.

Przesłuchany w charakterze świadka Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP zeznał, że w dniu 9 października 2021 r. telefonicznie został powiadomiony przez pokrzywdzonego o obraźliwych zdjęciach zamieszczonych na ekranach terminali MTN, znajdujących się w pokoju kierowników Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP. Urządzenia zostały przez tego świadka zabezpieczone celem weryfikacji czasu zamieszczenia grafik. O ustaleniach powiadomił Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP oraz 1 Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji. Po sporządzeniu dokumentacji fotograficznej, grafiki zostały usunięte z ekranów terminali MTN. Zeznał, że skarżący w żadnym momencie nie poinformował go o zaistniałej sytuacji.

Przesłuchany w charakterze świadka Naczelnik Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP zeznał, że nie był informowany przez skarżącego o ujawnieniu przez niego i innych policjantów faktu umieszczenia na ekranach przenośnych terminali MTN ośmieszających obraźliwych grafik z wizerunkiem pokrzywdzonego. O fakcie tym dowiedział się w kolejnych dniach od swojego zastępcy.

W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, w szczególności na podstawie zabezpieczonego materiału video z kamer monitoringu umieszczonych na korytarzach Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP ustalono również, że obwiniony, poprzez niestosowanie się do obowiązku zasłaniania ust i nosa

w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek został nałożony poleceniem Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w piśmie z 22 kwietnia 2020 r., naruszył zasady etyki zawodowej policjanta określone w § 16 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, w myśl którego przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania.

Ponadto, w dniu 8 października 2020 r. nie reagował na niestosowanie się przez podległych mu funkcjonariuszy do obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych jak również nie wyegzekwował przestrzegania tego obowiązku. W ten sposób nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych, wynikających z pkt. 8 ppkt 1 i 2 karty opisu stanowiska pracy oraz przyczynił się do rozluźnienia dyscypliny służbowej

w komórce organizacyjnej, w której pełnił służbę.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, organ uznał, że nie zasługują na uwzględnienie.

Nie można zgodzić się, zdaniem organu, z zarzutem naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 Zarządzenia nr 30 KGP

z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej

w Policji, a także art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. Zaakcentowano, że zgromadzony w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków, pozwala jednoznacznie stwierdzić, że skarżący jako kierownik Ogniwa II Referatu Wywiadowczego Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP we W., będąc zobowiązanym do prawidłowego sprawowania nadzoru nad sposobem pełnienia służby przez podległych funkcjonariuszy oraz dbałości o sprzęt służbowy, znajdujący się w zajmowanym przez niego pomieszczeniu służbowym pomimo posiadania wiedzy nie zareagował odpowiednio na ujawnienie, umieszczonych przez nieustaloną osobę, na ekranach pięciu przenośnych terminali MTN, ośmieszających, obraźliwych grafikz wizerunkiem pokrzywdzonego. Ponadto nie podjął żadnych działań zamierzających do wyeliminowania tej nieprawidłowości oraz nie powiadomił o tym fakcie Naczelnika Wydziału Prewencji i Patrolowego KMP. Obwiniony, przekonując w swoich wyjaśnieniach o humorystycznym wymiarze przedmiotowych zdjęć potwierdził jedynie fakt, że grafiki widział, a przekazując terminale funkcjonariuszom rozpoczynającym służbę, dawał przyzwolenie na naśmiewanie się z pokrzywdzonego.

W ocenie organu odwoławczego, bez znaczenia dla uznania skarżącego winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt I, pozostaje fakt, że w toku postępowania dyscyplinarnego nie ustalono kto był autorem grafik i umieścił je

w przenośnych terminalach MTN oraz czy rzeczowe grafiki wykonywane były w jego obecności.

Za nietrafione uznano zarzuty odwołującego, wskazujące naruszenie art. 132 ust.1 ustawy o Policji w zw. z § 16 załącznika do Zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie zasad etyki zawodowej, art. 132 ust. 3 pkt 4 i 7 ustawy

o Policji, a także art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k.

Odnosząc się stanowiska skarżącego, że podstawa prawna obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych w krajowym porządku prawnym zaistniała dopiero z dniem 29 listopada 2020 r. stwierdzono, że budynek Komendy Miejskiej Policji, w którym swoją siedzibę ma Wydział Prewencji i Patrolowy KMP, nie jest miejscem ogólnodostępnym. Dostęp do wnętrza budynku mają jedynie osoby upoważnione tj. funkcjonariusze Policji, pracownicy cywilni Policji oraz petenci pozostający pod ich nadzorem. W rozpatrywanym przypadku zachowanie skarżącego jako funkcjonariusza Policji przebywającego na terenie budynku należącym do Komendy Miejskiej Policji, wiążące było w pierwszej kolejności polecenie Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji zawarte w piśmie z dnia 22 kwietnia 2020 r. dotyczące obowiązku zasłaniania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych.

Następnie przytoczono art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, z którego wynika, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2. Zgodnie zaś z art. 58 ust. 2 ustawy o Policji: policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Według ust. 3, o odmowie wykonania rozkazu lub polecenia, o których mowa w ust. 2, policjant powinien zameldować Komendantowi Głównemu Policji z pominięciem drogi służbowej. Waga przewinienia przejawia się również w tym, że skarżący nie wykonał podstawowego obowiązku ciążącego na każdym policjancie, to jest obowiązku wykonywania rozkazów i poleceń przełożonego. Funkcjonariusz policji ma prawo do odmowy wykonania polecenia, o ile odmowa jest uzasadniona obiektywnymi okolicznościami i nie godzi w nadrzędne cele służby.

W ocenie organu odwoławczego z wymienionych przepisów wynika jednoznacznie, że policjant jest związany rozkazem i poleceniem przełożonego. Zobowiązany jest otrzymany rozkaz i polecenie wykonać, niezależnie od tego, jak decyzje i polecenia przełożonego ocenia oraz czy się z nimi zgadza. Odmowa wykonania polecenia możliwa jest jedynie w przypadku, gdyby ich wykonanie łączyło się z popełnieniem przestępstwa. Należy rozumieć istotę polecenia służbowego, będącego zleceniem konkretnych obowiązków lub czynności do wykonania.

Argumenty odwołującego uznano zatem za chybione wskazując, że przywołany

w odwołaniu wyrok odnosi się do miejsc ogólnodostępnych, a nie pomieszczeń służbowych. Po drugie, jak zostało to ujęte w pkt II i III zarzutów, skarżący nie stosował się do polecenia przełożonego. Skarżący przebywając w pomieszczeniu służbowym w pierwszej kolejności winien przestrzegać i stosować się do poleceń służbowych. Co do tego nie ma żadnych wątpliwości ponieważ zadaniem Policji nie jest ocena procesu legislacyjnego, a przestrzeganie obostrzeń wynikających z przepisów zawartych w aktach prawnych i przepisach wewnątrz-resortowych aktualnie obowiązujących, w tym przypadku w zakresie obowiązku zakrywania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych.

W mniemaniu organu odwoławczego wina skarżącego niepodważalnie została stwierdzona na podstawie zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego w szczególności zeznań świadków, a także przeglądu monitoringu oraz wyjaśnień obwinionego. Oceniając zaś zachowania skarżącego organ stwierdził, że zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych dopuścił się umyślnie w zamiarze ewentualnym. Skarżący jako doświadczony funkcjonariusz Policji z 19-letnim stażem służby, posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe, powinien działać zgodnie z pragmatyką służbową i przepisami obowiązującymi w tym zakresie. Musiał zatem przewidywać i godzić się na to, że postępując w ten sposób popełni przewinienia dyscyplinarne.

Dodano, że przełożony dyscyplinarny stwierdził, że postępowanie obwinionego było zawinione, a uwzględniając jego dotychczasową niekaralność oraz pozytywną opinię służbową wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia, uznając że pomimo zastosowania najłagodniejszej kary dyscyplinarnej będzie przestrzegał dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej. Zgodnie z treścią art. 134a ustawy o Policji, kara upomnienia oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Jest to najłagodniejsza kara dyscyplinarna, jaką przewidują przepisy ustawy o Policji. W ocenie organu II instancji wymierzona skarżącemu kara dyscyplinarna upomnienia stanowi odpowiednią reakcję na jego zachowania, gdyż jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1a ustawy o Policji.

Skarżący w ustawowym terminie złożył skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji ewentualnie o uznanie skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i o odstąpienie od wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego pod kątem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym,

b) art. 8 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a, poprzez działanie organów administracyjnych

w sposób sprzeczny z zasadą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,

c) braku uzasadnienia faktycznego dla nieuwzględnienia opinii związku zawodowego, sprzeciwiającego się zwolnieniu skarżącego ze służby,

d) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji braku wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek zawartych w zamkniętym katalogu wskazanym w tym przepisie.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie,

a) naruszenie art. 132 ust. 3 p 4 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 oraz § 11 Zarządzenia KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, a także art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący swoim zachowanie naruszył dyscyplinę służbową nie reagując na ujawnienie przez nieustaloną osobę obraźliwych zdjęć, podczas gdy zdjęcia te nie były robione w obecności skarżącego, nie on umieszczał te zdjęcia w przenośnych terminalach MTN i nie on był ich autorem,

b) naruszenie art. 132 ust 1 ustawy o Policji w zw. z § 16 załącznika do Zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej a także art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu zasad etyki zawodowej poprzez niestosowanie się do obowiązku zasłaniania ust i nosa

w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, podczas gdy skarżący na odprawach służbowych przypominał

o obowiązku zasłaniania ust i nosa a nadto, co wynika z orzecznictwa sądowo administracyjnego, właściwa normatywna podstawa prawna obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych, w krajowym porządku prawnym zaistniała dopiero z dniem 29 listopada 2020 r.,

c) naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 4 i 7 ustawy o Policji w zw. z treścią polecenia Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji (pisma L. dz. BHP-0151-83/2020 z dnia 22 kwietnia 2020 r.) a także art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez uznanie, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową nie reagując na niestosowanie się przez podległych mu funkcjonariuszy do obowiązku zasłaniania ust i nosa w pomieszczeniach służbowych oraz podczas wykonywania obowiązków służbowych, który to obowiązek wynikał z treści wspomnianego wyżej pisma, podczas gdy, skarżący przypominał funkcjonariuszom o obowiązku zasłaniania ust i nosa na nadto, co wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, właściwa normatywna podstawa prawna obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych w krajowym porządku prawnym zaistniała dopiero z dniem 29 listopada 2020 r.,

d) art. 134 i ust. 5a ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i nieuczynienie zadość celom postępowania dyscyplinarnego, które polegało na nieustaleniu tego czy to skarżący jest sprawcą zarzucanych mu czynów, niewyjaśnienie przyczyn

i okoliczności popełnienia czynu wskazanego w punkcie 2 skargi, niezebranie

i nieutrwalenie dowodów w sprawie, w szczególności nieutrwalenie zdjęć pokrzywdzonego umieszczonych na terminalach MTN, nieprzesłuchanie pokrzywdzonego i nieuzyskanie jego opinii na temat wskazanych zdjęć,

w szczególności tego czy w jego ocenie zdjęcia te mogły szkalować jego wizerunek,

e) art. 135j ust. 1 pkt 3 poprzez brak rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia skarżącemu kary.

Na poparcie skargi argumentowano, że niezawinienie przewinienia dyscyplinarnego polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Do przełożonego dyscyplinarnego należy zatem każdorazowo ocena, czy policjant zachował ostrożność wymaganą w danych okolicznościach, oraz czy mógł przewidzieć skutki swojego działania, a tym samym czy można przypisać mu winę. Dla stwierdzenia zawinienia wymagane jest tym samym ustalenie, że przewinienie zostało popełnione wskutek niezachowania reguł ostrożności, a więc określony skutek można przypisać policjantowi tylko wtedy, gdy naruszył reguły postępowania, które miały chronić właśnie przed spowodowaniem tego skutku.

W postępowaniu dyscyplinarnym nie tylko stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, lecz także przepisy prawa karnego materialnego, w szczególności przepisy części ogólnej kodeksu karnego oraz naczelne zasady prawa karnego materialnego. Organ uznając skarżącego winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego powinien zatem wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, czy faktycznie przewinienie dyscyplinarne miało miejsce, a jeżeli miało, to czy było to świadome, zawinione działanie funkcjonariusza policji. Organ nie dokonał obiektywnej oceny sytuacji skarżącego. Skarżący szeroko wyjaśnił okoliczności zarzucanego mu przewinienia, wskazał, dlaczego odstąpił od sporządzenia notatki. Wyjaśnił ponadto, że nie on był autorem zdjęć, nie on je umieszczał w urządzeniach, nie były one robione w jego obecności. Nie jest także prawdą, że pokazywał jakimkolwiek funkcjonariuszom grafikę z wizerunkiem pokrzywdzonego. Skarżący nie dawał jakiegokolwiek przyzwolenia na publikację zdjęć. Nie zostało w postępowaniu wykazane kto był autorem zdjęć, kto je umieścił w urządzeniach ani kiedy zostały one opublikowane. Dziwi stanowisko organu, wyartykułowane na stronie 9 zaskarżonego rozstrzygnięcia, jakoby bez znaczenia dla uznania winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt. 1, pozostaje fakt, iż w toku postępowania dyscyplinarnego nie ustalono kto był autorem grafiki i umieścił je w przenośnych terminalach MTN oraz czy grafiki wykonywane były w jego obecności. Co ważne, w aktach sprawy próżno szukać rzekomych zdjęć, które miały się znajdować na urządzeniach MTN. Trudno więc dokonać ich oceny. W toku postępowania nie przesłuchano osoby najbardziej z punktu widzenia doświadczenia życiowego zainteresowanej, tj. pokrzywdzonego. Braki te nie pozwalają odpowiedzieć na pytanie jaki walor miały zamieszczone zdjęcia. Aby uznać, że zdjęcia mają charakter obraźliwy, lub też, że szkalują wizerunek konkretnej osoby, ta osoba powinna się wypowiedzieć w tym zakresie. Zdjęcia te należałoby poddać ocenie. Bez możliwości wglądu w nie, nie ma możliwości dokonania jakiejkolwiek ich oceny. Tym samym skarżący wykazał, że nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego.

Swoim zachowaniem skarżący nie naruszył żadnego z przepisów art. 132 ust 1 ustawy o Policji i § 16 załącznika do Zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31 grudnia 2003 roku w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Nie nadużył stanowiska ani funkcji, ani stopnia policyjnego, nikogo nie poniżał.

Skarżący na odprawach służbowych przypominał o obowiązku zasłaniania ust i nosa. Powszechnie wiadomo, że funkcjonariusze nie stosowali się do obowiązków zasłaniania nosa i ust. Zarówno funkcjonariusze na stanowiskach kierowniczych jak i szeregowi policjanci nie nosili maseczek we wspomnianym okresie. Każde nagranie z korytarza lub innych pomieszczeń dostępnych dla policjantów stanowi dowód takiego ich zachowania. Dziwi więc dlaczego jedynym funkcjonariuszem, przeciwko któremu wszczęto i prowadzono postępowanie i któremu wymierzono karę dyscyplinarną jest skarżący . Z uzyskanych informacji wynika, że nawet gdy takie postępowanie było prowadzone w stosunku do innych funkcjonariuszy, kończyło się ono rozmową dyscyplinującą.

Z uwagi na kontrowersje jakie budził ten obowiązek, w zakresie wprowadzenia go do przepisów powszechnie obowiązujących oraz tego czy proces legislacyjny został przeprowadzony prawidłowo, skarżący przytoczył stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyartykułowane w treści wyroku z dnia 14 stycznia 2021 roku zapadłego w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1566/20, zgodnie z którym: "Właściwa normatywna podstawa prawna obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych w krajowym porządku prawnym zaistniała dopiero z dniem 29 listopada 2020 r." Z treści tego orzeczenia wynika, że obowiązek zasłaniania ust i nosa można było skutecznie egzekwować dopiero w tej dacie. Tym samym egzekwowanie od odwołującego treści przepisów ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i przepisów wydanych w ramach delegacji ustawowej i innych wprowadzonych w oparciu o tę podstawę nie było możliwe.

W skardze dalej wywodzono, że oczywiste jest, że funkcjonariusz zobowiązany jest do wykonywania rozkazów i poleceń. Niemniej jednak takie rozkazy lub polecenia muszą mieć umocowanie w powszechnie obowiązujących przepisach. Polecenie wskazane wyżej zostało wydane w związku z uregulowaniami, które, jak zostało wykazane, zostało wprowadzone w sposób prawidłowy do polskiego systemu dopiero w dniu 29 listopada 2020 roku. Skoro zatem podstawa polecenia nie miała uzasadnienia w przepisach, a sądy uchylały do tego czasu akty dyscyplinujące, to znaczy, że w dacie zarzucanego skarżącemu przewinienia nie można go było skutecznie respektować. Polecenia, bez wcześniejszego, ustawowego umocowanie, nie mogą ograniczać praw i wolności jednostki, nie mogą w te prawa ingerować. Takie polecenie, wydane w oparciu o "nieobowiązujące przepisy", nie wiąże podwładnego funkcjonariusza a jego nieprzestrzeganie nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

W konsekwencji powyższego, nie zostały także zrealizowane także cele postępowania dyscyplinarnego. Wymierzono karę zupełnie nieprzystającą do ewentualnego zawinienia. Wszak można było umorzyć postępowanie lub poprzestać na odstąpieniu od wymierzenia kary. Wymierzona skarżącemu kara nagany, z pozoru błaha, ma wielce negatywne skutki w wymiarze finansowym. Nadto cała sytuacja może spowodować pozbawienie skarżącego aktualnie zajmowanego stanowiska. Świadczyć może o tym fakt, że jeszcze przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego skarżący został przeniesiony ze stanowiska kierowniczego na stanowisko niższe, do referatu patrolowo-interwencyjnego jako szeregowego funkcjonariusza w jednostce niższej rangą. Ponadto w toku prowadzonego postępowania żaden z przełożonych nie uwzględnił tego, że skarżący przez 19 lat wykonywał swoje obowiązki w sposób rzetelny i zgody z wszelkimi zasadami osiągając przy tym ponadprzeciętne wyniki wraz z podległym mu ogniwem.

Przełożony dyscyplinarny miał prawo odstąpić od ukarania, w sytuacji gdy stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniały przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Skarżący to funkcjonariusz o bardzo dobrej renomie. Stanowi on wzór dla młodszych kolegów. W kuluarach można usłyszeć, że stanowisko zajmowane dotychczas przez skarżącego obejmie inna osoba.

Konkludując autor skargi zauważył, iż sprawa, która wydawać się mogła błahą, być może nakierowana była nie na dobro służby jako takiej. Być może wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu miało na celu pozbawienie go zajmowanego przez niego stanowiska. Postępowanie było prowadzone było przy pominięciu kluczowych w sprawie faktów i dowodów.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko stwierdził między innymi, że naruszenie dyscypliny służbowej przez skarżącego przejawia się w jego biernej postawie - jako kierownika - w sytuacji ujawnienia nieprawidłowości, a zatem bez znaczenia są okoliczności powoływane w skardze, jakoby zdjęcia te nie były robione w obecności skarżącego, nie on umieszczał te zdjęcia w przenośnych terminalach MTN i nie on był ich autorem. W uzasadnieniu skargi brak jest przekonującego wyjaśnienia ww. zarzutu naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, zwłaszcza że autor skargi (na stronie 6 trzeci akapit) twierdząc, że skarżący zarzucanych mu przewinień jednak się nie dopuścił podaje dane innego policjanta.

Podkreślono, że polecenie służbowe dot. zasłaniania ust i nosa

w pomieszczeniach służbowych miało na celu zachowanie zasad BHP w miejscu służby i przeciwdziałanie zakażeniu funkcjonariuszy i pracowników cywilnych Policji koronawirusem SARS-CoV-2. Budynek KMP nie jest przy tym miejscem ogólnodostępnym, bowiem do budynku mają wstęp tylko osoby upoważnione, tj. funkcjonariusze Policji, pracownicy cywilni Policji oraz petenci pozostający pod ich nadzorem. Powołana w skardze argumentacja odnosząca się do daty wejścia w życie podstawy prawnej obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych w krajowym porządku prawnym (w związku z powołanym przez skarżącego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) jest zatem bezprzedmiotowa.

W ocenie organu, skarżący - jako przełożony innych policjantów, ponosi szczególną odpowiedzialność za niezachowanie dyscypliny służbowej w podległej komórce organizacyjnej, co wynika z brzmienia art. 132 ust. 3 pkt 4 i 7 ustawy o Policji, w myśl którego naruszeniem dyscypliny służbowej jest

w szczególności, niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 4); postępowanie przełożonego

w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji (pkt 7).

Wbrew twierdzeniom skarżącego organ podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i obejmuje m.in. utrwalone zdjęcia na kartach oznaczonych numerami od 27 do 35 (I tom akt postępowania dyscyplinarnego) jak również opinię pokrzywdzonego, który w dniu 30 października 2020 r. złożył wyjaśnienia przed wyznaczonym rzecznikiem dyscyplinarnym, co zostało utrwalone w postaci notatki służbowej na karcie o numerze 130 (I tom akt postępowania: dyscyplinarnego) - z podpisem pokrzywdzonego. Jak wynika z treści tej notatki, pokrzywdzony odniósł się do spornych zdjęć jako obrażających jego osobę i podważających autorytet jako kierownika ogniwa. Dodał też, że "z uwagi na fakt braku poszanowania mojej osoby przez umieszczenie w mojej ocenie grożących mojemu życiu rysunków żądam ścigania i ukarania ich sprawców."

Biorąc pod uwagę fakt, że wina skarżącego została stwierdzona zdaniem organu niepodważalnie na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, a także podglądu monitoringu oraz wyjaśnień obwinionego, organ II instancji przyjął, że wymierzona kara dyscyplinarna upomnienia stanowi odpowiednią reakcję na zachowania skarżącego gdyż jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, tj. okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Bezcelowe byłoby w takim przypadku (jak sugeruje skarżący) rozważanie możliwości odstąpienia od wymierzenia skarżącemu kary - na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; w skrócie p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Na podstawie art. 138 ustawy o Policji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz.360 ze zm.), od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji prowadzone jest w oparciu o przepisy rozdziału 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.; zwana również "ustawą"). Przy tym godzi się podkreślić w kontekście zarzutów skargi o naruszeniu norm kodeksu postępowania administracyjnego, że regulacja w ustawie o Policji dotycząca postępowania dyscyplinarnego oraz zasad oceny dowodów zebranych w toku tego postępowania jest kompletna i nie zachodzą podstawy prawne do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Pogląd ten należy do ugruntowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06, z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 527/06). Jedynie posiłkowo, w zakresie szczegółowo określonym w art. 135p ustawy o Policji stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego, jednakże nie te dotyczące oceny dowodów.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Przykładowe przypadki naruszenia dyscypliny służbowej wymienione zostały w art. 132 ust. 3 pkt 1-14 ustawy. Między innymi naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania (punkt 1), a także przepisów prawa, odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2 (punkt 2), zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (punkt 3), niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (punkt 4),

postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji (punkt 7).

Zasady etyki zawodowej policjanta zostały ujęte w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. Obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta wynika z art. 27 ust. 1 i art. 132 ust. 1 ustawy o Policji. W art. 27 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wprowadził tekst ślubowania policjanta o treści: "Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków policjanta, ślubuję: służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Ślubuję strzec tajemnic związanych ze służbą, honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej". Należy mieć na względzie także art. 58 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. W doktrynie prawa wskazuje się, że przestrzeganie zasad etyki zawodowej odgrywa szczególnie istotne znaczenie w tzw. zawodach zaufania publicznego. Przedstawiciele tych zawodów wykonują ważne z punktu widzenia społecznego usługi publiczne. W swojej codziennej działalności chronią oni ważne z punktu widzenia człowieka wartości takie jak życie, zdrowie, wolność, bezpieczeństwo. Do zawodów tych należy także zawód policjanta. (A. Pawłowski, Etyka polskiej Policji. Próba zestawienia głównych problemów (w:) Policja w Polsce – stan obecny i perspektywy, red. A. Szymaniak, W. Ciepiela, t. I, Poznań 2007, s. 252). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 1991 r. sygn. akt IPR 469/90 (OSP 1992, z. 5, poz. 117) podkreślił, że od osób wykonujących zawody szczególnego zaufania publicznego wymaga się czegoś więcej niż tylko formalnego realizowania ich obowiązków służbowych. Muszą one świecić przykładem, nie tylko wykonując zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, ale także w sferze stosunków prywatnych.

Policjant powinien rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego oraz odnosić się do niego z szacunkiem (§ 21 zasad etyki). Nadto przełożony powinien dawać podwładnym przykład nienagannego zachowania, (§ 16 zasad etyki) a stosunek policjanta do innych policjantów, a zatem przełożonych nie wyłączając, powinien być oparty na przestrzeganiu zasad poprawnego zachowania i poszanowania godności (§ 14 zasad etyki).

Odnosząc się do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia, Sąd stwierdza, że ustalenia te są niewadliwe, przeciwnie bowiem do zarzutów skargi – zebrany materiał dowodowy oraz ustalony na jego podstawie stan faktyczny sprawy pozwalał na podjęcie prawidłowych orzeczeń dyscyplinarnych w obu instancjach. Przepis art. 135e ustawy o Policji obliguje rzecznika dyscyplinarnego do zebrania materiału dowodowego i podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Rzecznik w szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły; może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Orzeczenie zaś wydaje przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego (art. 135j ust. 1 ustawy o Policji). W myśl z kolei art. 135l w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres.

Wynikającym z powołanych wyżej przepisów regulujących przebieg czynności dowodowych i ocenę zebranego materiału dowodowego organ zadośćuczynił w sposób należyty. W toku postępowania dyscyplinarnego zebrany został materiał dowodowy wystarczający do wydania w sprawie orzeczenia. Poszczególne dowody oceniane osobno i we wzajemnej korespondencji ukazują spójny i logiczny przebieg zdarzeń i nie zachodzi konieczność uzupełnienia tego materiału. Nie powstały również wątpliwości co do stanu faktycznego, które uzasadniałyby ich rozstrzygnięcie na korzyść obwinionego.

Wbrew twierdzeniom skargi, bezsprzecznie w aktach postępowania dyscyplinarnego znajdują się fotografie grafik z wklejonymi wizerunkami pokrzywdzonego, które były umieszczone na ekranach terminali, a nadto, w notatce służbowej sporządzonej 9 października 2020 r. zawarto ich opis (kobieta trzymająca książkę z napisem "Pitbull - ostatni debil Patryk Vega" z wklejonym wizerunkiem pokrzywdzonego na okładce książki, głowa awatara z obliczem pokrzywdzonego, czołgista z twarzą pokrzywdzonego i z karabinem, kozy opierające się o mur opatrzony wizerunkiem pokrzywdzonego). Ocena charakteru tych zdjęć przez przełożonych dyscyplinarnych jako obraźliwych i szkalujących wizerunek pokrzywdzonego jawi się jako prawidłowa. Sam pokrzywdzony (co wprost odzwierciedla notatka służbowa z 30 października 2020 r.) był przekonany o takim ich negatywnym dla jego osoby wydźwięku i dawali temu wyraz również wymienieni w orzeczeniu pierwszoinstancyjnym przesłuchani świadkowie – funkcjonariusze Policji zeznający, że były one ośmieszające, a jeden ze świadków ocenił jako poniżające.

W ocenie Sądu słuszne jest zapatrywanie organów dyscyplinarnych, że dyskredytowały one osobę pokrzywdzonego funkcjonariusza i podważały jego autorytet jako kierownika ogniwa. Tymczasem zachowanie autorytetu przez przełożonego u podwładnych ma kluczowe znaczenie dla właściwej realizacji wydawanych poleceń i rozkazów, czyli dla zachowania dyscypliny służbowej, abstrahując od kwestii uszanowania godności przynależnej każdemu. Godzi się podkreślić, że świadkowie zeznawali, iż z pokrzywdzonego naśmiewano się od dłuższego czasu. Rzeczą zatem skarżącego było zareagowanie na zaistniałą w dniu 8 października 2020 r. sytuację spowodowaną działaniami nieustalonej osoby, która umieściła wizerunki naruszające godność pokrzywdzonego policjanta. Skarżący wszakże nie podjął takiej próby, nie zgłosił przełożonemu i posiadając wiedzę o zawartości rzeczonych terminali nie dążył do zapobieżenia rozprzestrzeniania się tych obrazów graficznych. Zdaniem Sądu, trafna jest ocena przełożonych dyscyplinarnych, że w sytuacji rozpowszechniania wśród funkcjonariuszy komórki organizacyjnej podległej skarżącemu zdjęć mających charakter naruszania godności innego policjanta skarżący nie dopełnił obowiązków służbowych w tej materii (art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji), niewątpliwie bowiem tego rodzaju zdarzenie nie mogło być uznane jako zasługujące na akceptację, przeciwnie zaś - znamionowało "nieprawidłowość" a zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 oraz § 11 ust. 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji na skarżącym jako kierowniku ogniwa spoczywał obowiązek podjęcia czynności przeciwdziałających nieprawidłowościom oraz sporządzenie notatki służbowej na tę okoliczność, czego zaniechał.

Aspekt niewykrycia sprawcy tych zdjęć i ich przesłania na urządzenia mobilne tudzież braku obecności przy tym skarżącego nie ma znaczenia, gdyż postawiono skarżącemu zarzut nie sprawstwa wykonania lub rozpowszechniania owych grafik, lecz sprawstwo dotyczące niedopełnienia obowiązku służbowego. Komentowany obowiązek służbowy zaś polegał na zareagowaniu na to zdarzenie oraz sporządzeniu notatki służbowej celem wyjaśnienia zdarzenia. Skarżący nie wypełnił tego obowiązku.

W kwestii pozostałych przewinień dyscyplinarnych dostrzec bezsprzecznie trzeba, co dowodzą nagrania z monitoringu, że w dacie 8 października 2020 r. skarżący bezsprzecznie sam nie dostosowywał się do nakazu noszenia maski w pomieszczeniach służbowych oraz, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie reagował na naruszanie tego nakazu przez niektórych podwładnych. Bezspornie skarżącemu była znana treść polecenia Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji zawartego w piśmie z 22 kwietnia 2020 r.

W stanie prawnym obowiązującym w dacie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego dotyczącego nienoszenia przez skarżącego maski zasłaniających usta i nosa podczas przemieszczania się w budynku Komendy oraz niereagowania przezeń na nienoszenie masek przez niektórych innych podległych funkcjonariuszy, generalnie ujmując obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1356). Wcześniej zaś rozporządzenia Rady Ministrów : z dnia 19 czerwca 2020 r. (Dz. U. poz. 1066, 1161, 1182 i 1292), z dnia 29 maja 2020 r. (Dz. U. poz. 964, 966, 991, 1006 i 1031), z dnia 16 maja 2020 r. (Dz.U.2020.878) , z dnia 2 maja 2020 r. (Dz.U.2020.792) a w dacie wydania polecenia - z dnia 19 kwietnia 2020 r. (Dz. U. poz. 697 i 750). Te akty nie były zgodne z delegacją ustawową. Cytowane rozporządzenia wydane zostały na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.). Stosownie do art. 46a tej ustawy, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego oraz rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b - mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Przepis art. 46b pkt 4 ustawy w ówczesnym stanie prawnym, miał brzmienie: "W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie". Przyjęty w cytowanych rozporządzeniach wykonawczych obowiązek zakrywania ust. i nosa, w analizowanym stanie prawnym, wykraczał poza zakres uprawnień przekazanych Radzie Ministrów do uregulowania mocą art. 46b pkt 4 wymienionej ustawy, gdyż miał charakter powszechny, podczas gdy delegacja ustawowa umożliwiała określenie w akcie podustawowym jedynie rozwiązań, do których zobowiązane mogły być jedynie osoby zindywidualizowane – "chore i podejrzane o zachorowanie". Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji, rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Przepis ten określa z jednej strony wymogi, jakie muszą zostać spełnione przez ustawodawcę przy udzielaniu upoważnień do wydawania rozporządzeń, a z drugiej strony wymogi, jakie muszą spełniać rozporządzenia wydawane na podstawie tych upoważnień (wyrok TK z 14 lutego 2006 r. sygn. akt P 22/05). Wykonawczy charakter rozporządzenia, jako aktu wydawanego na podstawie szczegółowego upoważnienia ma i ten skutek, że rozporządzenie nie może uzupełniać ustawy, tj. rozbudowywać przesłanek zrealizowania normy prawnej, określonej w ustawie (wyrok TK z 12 lipca 2007 r. sygn. akt U 7/06, wyrok TK z 11 maja 1999 r. sygn. akt P 9/98). Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych.

Dopiero ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r. poz. 2112 ), z dniem 29 listopada 2020 r. wprowadziła zmianę art. 46b tej ustawy poprzez dodanie pkt 13 w brzmieniu "nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu". Oznacza to, że podstawa do wprowadzenia nakazu rozporządzenia, wynikająca z ustawy zaczęła obowiązywać dopiero od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z 28 października 2020 r., to jest 29 listopada 2020 r. – jak zasadnie stwierdzono w skardze.

Wszakże brak obowiązku noszenia maski ochronnej nie jest jednak tożsamy z brakiem podstaw do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie dyscyplinarne może być bowiem wszczęte także w przypadku gdy zachowanie policjanta nie stanowi czynu karalnego, na co w sposób wyraźny wskazał ustawodawca w art. 132 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Obowiązkiem policjanta jest wykonywanie poleceń służbowych przełożonych i przestrzeganie reguł etyki zawodowej, gdyż Policja jest szczególną formacją, w której hierarchia i podporządkowanie wynika ze źródeł prawa. Policjant może odmówić wykonania polecenia przełożonego jedynie gdy wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa (art. 58 ust. 2 ustawy o Policji).

Zatem brak stosowania takich środków ochrony stanowił naruszenie dyscypliny służbowej, za którą może być ukarany policjant. Wobec hierarchicznej organizacji Policji i związanych z tym kompetencji Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji był on uprawniony do wydawania poleceń podległym policjantom także w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wydane polecenie z dnia 22 kwietnia 2020 r., wykonywane dalej przez podwładnych na poszczególnych szczeblach organizacji, mieści się w ramach władztwa wynikającego z hierarchiczności Policji. Powinnością skarżącego było stosować się do tego polecenia i na skarżącym także spoczywała powinność zareagowania na brak respektowania w dniu 8 października 2020 r. omawianego polecenia przez podległych mu funkcjonariuszy w kierowanym ogniwie. Twierdzenia skarżącego, że przypominał im o tym obowiązku, czyli dyscyplinował podwładnych, trudno uznać za miarodajne skoro sam nie stosował się do tego polecenia służbowego.

Na tym tle przypisanie skarżącemu w pierwszym przypadku czynu z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z cytowanym wyżej § 16 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta oraz w drugim przypadku – czynu z art. 132 ust. 3 pkt 4 i 7 ustawy o Policji jest prawidłowe.

Ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i dobór adekwatnej dla niego kary należy do organów dyscyplinarnych. W orzecznictwie podkreśla się, ze sąd nie ma prawnych możliwości ingerowania w kwestie wymiaru kary, nie może oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do kontroli czy dochowano reguł postępowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Na tle przypisanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych wymierzenie kary najłagodniejszej w formie upomnienia nie stanowi o dowolności. Organ wyjaśnił przesłanki jakimi się kierował wymierzając tę karę a Sąd nie może wkraczać w sferę uznania organu w tej materii. Brak zastosowania w niniejszej sprawie instytucji odstąpienia od ukarania z art. 135j ust. 5 ustawy o Policji oparte jest na kryterium celowości a nie legalności, wobec czego pozostaje w sferze władzy dyskrecjonalnej przełożonego dyscyplinarnego.

W kwestii zarzutów skargi o braku uzasadnienia faktycznego dla nieuwzględnienia opinii związku zawodowego, sprzeciwiającego się zwolnieniu skarżącego ze służby, oraz braku podstaw do nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności należy zauważyć, że zupełnie nie przystają one do okoliczności sprawy. Jej przedmiotem nie jest bowiem rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby, lecz orzeczenie dyscyplinarne.

W zaprezentowanym świetle, nie podzielając zarzutów skargi o naruszeniu norm prawa, Sąd skargę oddalił w całości na mocy art. 151 p.p.s.a.