Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1590/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: § 6, § 8 ust. 2, 6 i 8, § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 784
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Spółki A na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. Spółka A z siedzibą w P. wniosła do tutejszego Sądu skargę na akt Prezydenta Miasta z [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia stałej organizacji ruchu ulicy [...] i [...]. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przy wydaniu ww. aktu:

a) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) poprzez naruszenie zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych z udziałem m.in. skarżącej spółki,

- art. 11 Kpa poprzez niewyjaśnienie skarżącej zasadności przesłanek przy załatwieniu sprawy,

b) przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1929 ze zm., dalej: uPp) poprzez pozbawienie wolności wykonywania działalności gospodarczej oraz brak stwarzania korzystnych warunków do wykonywania działalności gospodarczej małych przedsiębiorców, jak skarżąca,

- § 8 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 784 ze zm., dalej: rozporządzenie) poprzez niezgodność wprowadzonej zmiany organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej oraz potrzebami społeczności lokalnej,

- § 8 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia poprzez nieefektywność wprowadzonej zmiany,

- § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych, w tym w szczególności ze skarżącą i innymi przedsiębiorcami, dla których ul. [...] jest ulicą dojazdową,

- § 3 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej: uPrd) przez dokonanie zmiany stałej organizacji ruch w sposób arbitralny i w oparciu o pozaustawowe przesłanki.

Skarżąca mając na względzie przedstawione zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Podniesiono, że Spółka A na podstawie posiadanych koncesji na wydobycie zarządza kopalnią kruszyw i eksploatuje złoża w D. przy ul. [...]. Spółka posiada również flotę pojazdów ciężarowych do obsługi transportowej kopalni. Spółka powstała z przekształcenia z dniem [...] kwietnia 2020 r. Spółki B". B. B. jest jednocześnie wspólnikiem w Spółki C, która również prowadzi działalność transportową i na terenie ww. kopalni posiada bazę transportową.

Wyjaśniono, że [...] lipca 2020 r. pracownicy skarżącej zawiadomili zarząd spółki, że w D. przy wjeździe w ul. [...] ustawiono pionowy znak B-5 (zakaz wjazdu samochodów ciężarowych). Dnia [...] lipca 2020 r. na stronie internetowej Rady Miasta P. pojawiła się informacja, że Miejski Inżynier Ruchu (MIŻ) zatwierdził przedmiotową stałą organizację ruchu z [...] maja 2020 r. i przekazał ją do Zarządu Dróg Miejskich (ZDM) celem realizacji. Nowa stała organizacja ruchu przewiduje m.in. poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego na ul. [...] przez wprowadzenie znaków pionowych B-5 i B-33 (ograniczenie prędkości do 40 km/h). Skarżąca [...] lipca 2020 r. zwróciła się do MIŻ z wnioskiem o zmianę organizacji ruchu wskazując, że zmiany z [...] maja 2020 r. wprowadzono bez konsultacji z nią. Z wprowadzonych zmian wynika, że wymierzone są one wprost w Spółkę A. i Spółkę C. Działanie organu sprzeciwia się zasadom zaufania obywatela do organów Państwa i zasadzie przekonywania. Skarżąca dowiedziała się bowiem o zatwierdzonej zmianie organizacji ruchu, o zasadniczym dla jej funkcjonowania znaczeniu, dopiero na podstawie ustawionych znaków drogowych. Skarżąca w zakresie taboru ciężarowego pozbawiona jest obecnie dostępu do drogi publicznej. Na drodze przez C. od dawna obowiązuje zakaz ruchu pojazdów powyżej 15 t, na ul. [...] zakaz obejmuje pojazdy powyżej 2,5 t, a ostatnim z dostępnym przejazdem dla przedsiębiorców był ten przez ul. [...]. Zagwarantowanie przejazdu tą drogą było warunkiem uzyskania koncesji na wydobywanie kruszywa z kopalni w D. . Na podstawie zawartych porozumień ojciec B. B. – J. B. z własnych środków przebudował i wyremontował tę drogę. Utrzymanie przedmiotowej organizacji ruchu uniemożliwia prowadzenie działalności kopalni. Każdy dzień obowiązywania organizacji ruchu generuje szkody w postaci utraconego zysku, uniemożliwia również realizację już zawartych kontraktów tj. dostarczenie kruszawa na rozpoczęte inwestycje. Spółka narażona jest z tego tytułu na wielosettysięczne kary umowne. Zgodnie z wymogami koncesji skarżąca zobowiązana jest do rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego tj. zasypywania go oczyszczonymi masami ziemnymi. W tym celu spółka pozyskuje masy ziemne powstające przy okazji inwestycji budowlanych. Transport odbywa się pojazdami zewnętrznymi. Utrzymanie nowej organizacji ruchu w zasadzie uniemożliwia rekultywację i wykonanie postanowień koncesji. Zaskarżony akt wydano nie rozważając ani przyczyn, ani skutków jego wprowadzenia. Nie zbadano możliwości wyznaczenia alternatywnej trasy dojazdu do kopalni kruszywa w D. ., ani wpływu ruchu ciężarowego na ul. [...] na stan zdrowia okolicznych mieszkańców i stan techniczny budynków, przy jednoczesnym braku danych o ponadnormatywnej ilości zdarzeń drogowych z udziałem pojazdów ciężarowych na tej ulicy. MIŻ wskazał zaś, że zmiana organizacji ruchu na tej ulicy miała głównie charakter prewencyjny. Oznacza to, że nie ma obecnie bezpośrednich powodów ich wprowadzenia.

W odpowiedzi Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi wskazując, że jest ona oczywiście bezzasadna. Organ zaprzeczył, że w ciągu ul. [...] przez cały czas obowiązuje zakaz wjazdu samochodów ciężarowych. Kiedyś faktycznie taki znak był ustawiony, lecz obecnie znak zakazu nie obowiązuje, został bowiem zasłonięty. Już tego powodu skargę powinno się oddalić. Wskazano, że podjęte działania motywowane były troską o bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego, w tym zwłaszcza pieszych. Ul. [...] nie jest wyposażona w chodnik, piesi nie mając innego wyjścia mogą poruszać się jedynie poboczem. W skrajni drogi znajdują się zaś drzewa, co dodatkowo potęguje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Aktu nie wprowadzono "bezrefleksyjnie", o czym świadczy choćby fakt zasięgnięcia opinii Komendy Miejskiej Policji (KMP), ZDM, Zarządu Transportu Miejskiego (ZTM) i Straży Miejskiej. Zmiana organizacji ruchu nastąpiła z inicjatywy społeczności lokalnej reprezentowanej przez Radę Osiedla G., a jej celowość potwierdziła Komisja Bezpieczeństwa Ruchu. Uwzględniono specyfikę ul. [...]. Przebiega ona przez teren dwóch gmin – Miasta P. i Gminy M.. Władze M. nie wprowadziły zmian w organizacji ruchu w ciągu ul. [...], w związku z czym organ zawiesił zakaz wjazdu samochodów ciężarowych na ul. [...], a więc zakaz ten nie obowiązuje. Ponadto odpowiedzialność za ograniczony dostęp do terenu byłej żwirowni odpowiadają w spornej mierze władzy Gminy M., które ustawiły znak zakazu wjazdu dla samochodów ciężarowych w C. , w ciągu ul. [...]. Ul. [...] o wiele bardziej niż ul. [...] nadaje się do poprowadzenia transportu ciężarowego, jest bowiem szersza i wyposażona w chodnik. Obecnie trwają uzgodnienia dotyczące organizacji ruchu w tym rejonie przy udziale władz Miasta P., Gminy M., Starostwa P. i Wojewody W..

W piśmie z [...] października 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – pisma Starostwa P. z [...] września 2020 r. na okoliczność zatwierdzenia projektów organizacji ruchu bez konsultacji z organami na terenie powiatu poznańskiego, stanowiska Komendy Miejskiej Policji dotyczącej innego przebiegu dojazdu, stanowiska Starosty P. dotyczącego zaskarżonego aktu.

Wraz z pismami z [...] i [...] października 2020 r. organ uzupełnił akta administracyjne sprawy.

W piśmie z [...] stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył wydruk z mapy satelitarnej rejonu ul. [...] wskazując, że na ulicy tej znajdują się jedynie dwa zabudowania, po obu stronach przylegające do ul. [...]. Ul. [...] przebiega więc w zasadzie przez tereny niezamieszkane, co oznacza, że podstawową przesłankę wprowadzenia nowej organizacji ruchu (tj. zagrożenie bezpieczeństwa pieszych) należy uznać za nieistniejącą, a co najmniej nieudowodnioną. Z dokumentów załączonych w odpowiedzi na skargę wynika, iż organy oraz podmioty opiniujące nie brały pod uwagę i nie oceniały żadnej z okoliczności podnoszonych w skardze. Opiniowanie miało charakter rutynowy. Ponadto w aktach procesu zatwierdzania stałej organizacji ruchu brak śladów przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy potrzeb oraz skutków jej wprowadzenia.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. pełnomocnik organu zakwestionował interes prawny skarżącej spółki wskazując, iż sama okoliczność, że komuś nie odpowiada dany akt to za mało, by uznać, że posiada interes prawny. O aktualności interesu prawnego musiałby przesądzać fakt, że w wyniku wprowadzenia zaskarżonego aktu doszło do faktycznego zakazu wjazdu pojazdów ciężarowych, a co więcej, że zaskarżony akt zaczął obowiązywać. Tymczasem zakazu wjazdu pojazdów ciężarowych faktycznie skutecznie nie wprowadzono. Choć został on zainstalowany w pasie drogowym to zasłonięto go. Nadto doszło do zmiany stanu prawnego dotyczącego zaskarżonego aktu. Zgodnie z jego treścią termin, w którym powinna zostać wprowadzona zatwierdzona organizacja ruchu został wyznaczony do [...] grudnia 2020 r. W myśl pouczenia zawartego w akcie, stanowiącego jego integralną część, jednostka wprowadzająca organizację ruchu zawiadamia stosowne organy o planach rozpoczęcia prac podając datę, czas i miejsce ich wykonywania, co najmniej 7 dni przed ich rozpoczęciem. W przypadku braku zawiadomienia w ww. terminie tracie ważność zatwierdzonej organizacji ruchu, o czym organ zarządzający ruchem informuje zarząd drogi. Z powodu braku ww. zawiadomienia w terminie akt wygasł. Skarżąca nie ma więc interesu prawnego w jego zaskarżeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd uznał, że skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującym prawem.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie był akt dotyczący zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu ul. [...] i [...].

Zatwierdzenie organizacji ruchu jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), o czym przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2014 r. (sygn. akt I OPS [...]). W uchwale tej m. in. zwrócono uwagę, że akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, gdyż ingerują w materię korzystania z dróg publicznych precyzując ich sieć, sposób finansowania, jakość, parametry, utrzymywanie w zdatności do używania, a argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. opiera się na wynikającym z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do powstania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym. Akt ten nie ogranicza się więc do zakresu organizacyjno-technicznego, a nadto nie jest czynnością jednorazową. Jest to swoista działalność organu samorządu terytorialnego, a skoro tak, to także prawo do zaskarżenia aktu zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika m. in. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. – dalej: u.s.g.).

Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ww. akt jest wykazanie przesłanki naruszenia interesu prawnego. Skarga taka nie jest skargą powszechną (nie ma charakteru actio popularis), a zatem dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego i niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz [...]).

W niniejszej sprawie skarżąca spółka wskazała, że zmiana organizacji ruchu naruszyła możliwość prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, poprzez uniemożliwienie dojazdu pojazdów ciężarowych do miejsca jej wykonywania – kopalni kruszyw w D. przy ul. [...]. Wyjaśniono, że Spółka A posiada koncesję na wydobycie, zarządza kopalnią kruszyw i eksploatuje złoża kruszyw zlokalizowane w D. ul. [...] oraz posiada flotę pojazdów ciężarowych służących do obsługi transportowej tejże kopalni. Kopalnia w D. przy ul. [...] zlokalizowana jest w bliskim sąsiedztwie ul. [...], przy wjeździe na którą - na podstawie przedmiotowej zmiany organizacji ruchu - ustawiono znak pionowy B-5 (zakaz wjazdu samochodów ciężarowych) oraz znak B-33 (ograniczenie prędkości do 40 km/h). Ponadto z wyjaśnień spółki wynika, że dojazd przez ul. [...] i G. do kopalni przy ul. [...] w D. jest ostatnim możliwym dla transportu ciężarowego z powodu uprzedniego wprowadzenia zakazów ruchu pojazdów ciężarowych na drodze przez m. C. (powyżej 15 t) oraz na ul. [...] (powyżej 2,5 t).

W ocenie Sądu w tej sytuacji przyjąć należy, że zmiana organizacji ruchu ogranicza w istocie prawa skarżącej, w tym możliwość swobodnego prowadzenia na tym obszarze działalności gospodarczej, a co za tym idzie należy stwierdzić, że przedmiotowa zmiana organizacji ruchu narusza interes prawny skarżących i to pomimo, iż prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza nie jest zlokalizowana bezpośrednio przy ul. [...] lub [...] w P., których dotyczy przedmiotowy akt zmiany organizacji ruchu. Samo naruszenie interesu prawnego skarżącej spółka przesądza o posiadaniu przez nią legitymacji do zaskarżenia przedmiotowego aktu, a tym samym upoważnia Sąd do dokonania merytorycznej oceny podniesionych w skardze zarzutów i kontroli zaskarżonego aktu.

W związku z powyższym ocenić należało, czy zatwierdzona przez Prezydenta Miasta dnia [...] maja 2020 r. zmiana organizacja ruchu ul. [...] i [...] została dokonana zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a jednocześnie, czy skarżącej Spółce A jako użytkownikowi drogi ul. [...] i ul. [...] w P. oraz podmiotowi uprawnionemu na podstawie koncesji do korzystania z nieruchomości, która nie jest zlokalizowana bezpośrednio przy tych ulicach, ale w bliskim sąsiedztwie (ul. L. w D. gm. M.), owa zmiana organizacja ruchu, nieproporcjonalnie ograniczyła możliwość korzystania z tej nieruchomości, a tym samym prowadzenie działalności gospodarczej.

Zważyć należy, iż procedura postępowania w sprawie zatwierdzenia organizacji ruchu (w tym zmiany dotychczasowej organizacji) została wyczerpująco uregulowana przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (rozporządzenie), gdzie wskazano m.in. wymogi formalne, jakim winien odpowiadać projekt organizacji ruchu, podmioty uprawnione do przedłożenia projektu, zakres niezbędnych uzgodnień, dopuszczalność przeprowadzania dodatkowych dowodów np. z opinii rzeczoznawcy lub odpowiedniej komisji, organy uprawnione do jego zatwierdzenia oraz katalog i przesłanki dopuszczalnych rozstrzygnięć tych organów. Prawodawca w przepisach tych nie tylko nie wprowadził wymogu uczestniczenia w procedurze zatwierdzenia organizacji ruchu podmiotów posiadających w tym zakresie interes prawny bądź faktyczny, w tym właścicieli nieruchomości położonych przy drodze, której zatwierdzana organizacja ruchu dotyczy, lecz nawet obowiązku informowania ich o prowadzeniu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia (w tym zmiany) organizacji ruchu. O tym, że wolą prawodawcy nie było włączenie do procesu zatwierdzania organizacji ruchu podmiotów innych, niż wyraźnie wskazane w przepisach rozporządzenia, świadczy w ocenie Sądu szczególnie wyraźnie okoliczność, iż nie przewidział on także formy jakiegokolwiek ogłaszania bądź obwieszczania o planowanym zatwierdzeniu organizacji ruchu na danych obszarze, w tym w zmianach w tej organizacji.

Ochrona interesu prawnego naruszonego w związku z zatwierdzeniem organizacji ruchu w aktualnym stanie prawnym aktualizuje się dopiero na etapie postępowania przypadającym już po zatwierdzeniu organizacji ruchu i wyraża się w uprawnieniu do zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego, z którego to uprawnienia skarżąca spółka w niniejszej sprawie skorzystała.

Realizacja celu, jakim jest bezpieczny ruch na drodze zależy od poziomu merytorycznego projektu organizacji ruchu, a więc dokumentacji przedkładanej organowi właściwemu do jej zatwierdzenia. W szczegółowy sposób reguluje to wspomniane rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków zarzadzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem.

Zgodnie z art. 10 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym Prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Należy przy tym odróżnić zadania jakie ciążą na zarządcy drogi, zgodnie z ustawą o drogach publicznych, w zakresie planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, od obowiązków organu zarządzającego ruchem na drogach w rozumieniu prawa o ruchu drogowym. Elementy składające się na organizację ruchu wymienia § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowiąc, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o organizacji ruchu - rozumie się przez to, mające wpływ na ruch drogowy:

a) geometrię drogi i zakres dostępu do drogi,

b) sposób umieszczania znaków pionowych, poziomych, sygnalizatorów i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,

c) zasady i sposób działania sygnalizacji, znaków świetlnych, znaków o zmiennej treści i innych zmiennych elementów.

Działania w zakresie zarządzania ruchem polegają m.in. na podejmowaniu czynności organizacyjno-technicznych, w tym zatwierdzaniu organizacji ruchu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia), ale i na wprowadzaniu tymczasowych zakazów lub ograniczeń w ruchu w przypadku zdarzeń, w wyniku których może nastąpić zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Z powyższego wynika, że właściwą organizację ruchu stanowi zatem zespół czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa. Przedmiotem jest zatem nie droga i jej stan techniczny, ale ruch i jego bezpieczeństwo. Oczywiście stan techniczny drogi może być elementem wymagającym uwzględnienia przy decydowaniu o organizacji ruchu na danej drodze, ale nie jest on celem, ale ewentualnie kryterium wprowadzanej organizacji. Organizacja ruchu powinna zatem przede wszystkim zapewniać bezpieczeństwo ruchu drogowego oraz pozostawać w zgodzie z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zgodnie z § 8 ust. 5 rozporządzenia, organ zarządzający ruchem odrzuca projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia: 1) że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego; 2) niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Natomiast zgodnie z ust. 6 cyt. § 8, organ zarządzający ruchem może odrzucić projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia: 1) niezgodności projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej lub potrzebami społeczności lokalnej; 2) nieefektywności projektowanej organizacji ruchu.

Przedmiotem aktu o zatwierdzeniu organizacji ruchu jest projekt organizacji ruchu. Jest to materiał dający podstawę do oceny, czy projektowana organizacja będzie z punktu widzenia ruchu drogowego i jego bezpieczeństwa właściwa i optymalna.

Przedmiotowa zmiana organizacji ruchu ulic G. i [...] polega skanalizowaniu zjazdu o dużej szerokości przy nieruchomości [...], wprowadzenie słupków blokujących U-21c w obrębie skrzyżowania z ul. [...], odsunięcie możliwości postoju na wymaganą odległość 10 m od przejścia dla pieszych, a także - jak wskazano w projekcie zmiany organizacji ruchu – ze względu na zbyt małą szerokość jezdni ul. [...] wprowadzenie ograniczenia wjazdu dla samochodów ciężarowych poprzez wprowadzenie zakazu wjazdów pojazdów ciężarowych (znak B-5) oraz ograniczenie dopuszczalnej prędkości do 40 km/h (znak B-33).

W ocenie Sądu powstanie przedmiotowych ograniczeń spełnia wszystkie wymagane przepisami prawa warunki techniczne. W aktach sprawy znajduje się (zgodnie z § 5 rozporządzenia) projekt organizacji ruchu zawierający zgodnie z planowymi zmianami w organizacji ruchu plan orientacyjny, plan sytuacyjny, opis techniczny. Sporządzenie projektu organizacji ruchu ul. [...] zostało poprzedzone opiniami Zarządu Dróg Miejskich, Zarządu Transportu Miejskiego oraz Straży Miejskiej (opinie z [...].12.2019 r.), a także Komendanta Miejskiego Policji (opinia z [...].12.2019 r.). Żaden z podmiotów nie wniósł uwag do projektu. Spełniono zatem wymogi określone w § 7 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia.

Stała organizacja ruchu ulicy [...] i [...] została zatwierdzona zgodnie z treścią § 6 rozporządzenia przez Prezydenta Miasta zaskarżonym aktem z [...] maja 2020 r. Z treści zgromadzonej dokumentacji nie wynika również, aby w sprawie doszło do naruszenia § 8 pk1 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem.

Sąd stwierdził również, że nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w § 8 ust. 5 rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem obligująca organ zarządzający ruchem do odrzucenia projektu organizacji ruchu. Wprowadzona organizacja ruchu jest zgodna przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach znaków, a nadto nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przeciwnie, przedmiotowa stała zmiana organizacji ruchu zwiększa bezpieczeństwo ruchu drogowego. Organ zdecydował się tuż przy wyjeździe z lasu na odcinku ul. [...] skanalizować zjazd o dużej szerokości przy nieruchomości [...] wprowadzić słupki blokujące w obrębie skrzyżowania z ul. [...], odsunąć możliwość postoju na odległość 10 m od przejścia dla pieszych, a ze względu na zbyt małą szerokość jezdni ul. [...] (5,0 m) wprowadzić ograniczenie wjazdu dla samochodów ciężarowych. Nadto zmiana stałej organizacji ruchu przewiduje oznakowanie poziome (linią krawędziową P-7a) zjazdów i zatok autobusowych. Podkreślenia wymaga, że organ wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu ul. [...] i [...] na skutek wniosku Rady Osiedla, a zatem z inicjatywy lokalnej społeczności.

W tym stanie sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów § 8 ust. 5 i 6 rozporządzenia, a także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2311 ze zm.). Za gołosłowny należy zaś uznać zarzut strony skarżącej sprzeczności zatwierdzonej zmiany stałej organizacji ruchu ul. [...] i [...] z założeniami polityki transportowej lub potrzebami społeczności lokalnej. Zatwierdzając ową zmianę Prezydent Miasta przede wszystkim kierował się bezpieczeństwem ruchu drogowego i bezpieczeństwem pieszych. Temu służyć miały wprowadzone ograniczenia i poprawienie oznakowania ul. [...]. Co do zaś sprzeczności z założeniami polityki transportowej Miasta P. wystarczy wskazać, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą wprawdzie w relatywnie niedużej odległości od drogi ul. [...] i [...], bowiem w obrębie nieruchomości przy ul. [...] w D. , lecz wymaga podkreślenia, że wieś D. położona jest na terenie gminy M.. Zatem w pierwszej kolejności kwestie związane z

możliwością dojazdu pojazdów ciężarowych do posesji skarżącej przy ul. [...] w D. powinno się badać w kontekście założeń polityki transportowej Gminy M.. To zaś zagadnienie nie może stać się przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżony akt dotyczy zatwierdzenia stałej organizacji ruchu ulicy [...] na terenie Miasta P..

W świetle powyższego Sąd nie stwierdził, wbrew zarzutom skargi naruszenia przepisów rozporządzenia (w szczególności przepisów § 3 ust. 2, § 8 ust. 1, ust. 6 pkt 1 i 2) oraz przepisów Prawa o ruchu drogowym.

W tym miejscu Sąd pragnie również wyjaśnić, że jakkolwiek przedmiotowa zmiana stałej organizacji ruchu może pośrednio utrudnić, a może i uniemożliwić (tego Sąd nie badał z uwagi na zakres sprawy sprowadzający się jedynie do kontroli legalności jedynie zmiany stałej organizacji ruchu ul. [...] i [...]) dojazd pojazdów ciężarowych skarżącej spółki do nieruchomości przy ul. [...] w D. , a tym doprowadzić do ograniczenia działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu kopalni kruszywa we wspomnianej lokalizacji, to faktycznie zarzuty skarżącej odnoszą się do uprzednich zmian w organizacji ruchu wprowadzonych na ul. [...] w P., a także ul. [...] we wsi B. i C. , na których to drogach – wedle twierdzeń skarżącego - ograniczono wjazd pojazdów ciężarowych o określonym tonażu.

Nie można więc zarzucić Prezydentowi Miasta, że zatwierdzona przez ten organ organizacja ruchu, w zakresie poddanym w niniejszej sprawie kontroli sądowej, narusza prawo. Ograniczenie w korzystaniu przez skarżącą spółkę z jej nieruchomości jest w niniejszej sprawie uzasadnione potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, która to potrzeba nie tylko może ograniczać uprawnienia właściciela nieruchomości do swobodnego korzystania ze swojej własności, lecz jest także podstawowym kryterium uzasadniającym przyjęcie danej organizacji ruchu. Stąd też wobec kolizji interesu właściciela nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania drogi z interesem publicznym wynikającym z potrzeby zapewnienia możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zasadnym będzie przyznanie prymatu zasadzie bezpieczeństwa w ruchu. Podkreślić należy, że wynikające z prawa własności uprawnienie do korzystania z nieruchomości nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Z sytuacją takową mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie.

Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 2 Prawa przedsiębiorców. Ów przepis w dacie wydania zaskarżonego aktu określał, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. Określona w tym przepisie zasada wolności gospodarczej, stanowiąca emanację zasady konstytucyjnej określonej w art. 22 Konstytucji RP, nie ma charakteru bezwzględnego i jej ograniczenie, stosownie właśnie do powołanego przepisu Konstytucji, jest dopuszczalne w drodze ustawy oraz ze względu na ważny interes publiczny. Ustawa Prawo o ruchu drogowym wraz z przepisami wykonawczymi stanowi zaś wystarczającą podstawę do wprowadzenia w ruchu drogowym zakazów, które w konsekwencji mogą powodować ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto w odniesieniu do wolności działalności gospodarczej przyjmuje się, że ustawa może zawierać upoważnienia do regulacji w aktach wykonawczych (vide: wyrok TK z dnia [...] kwietnia 1998r. sygn. akt K [...]; wyrok TK z dnia [...] kwietnia 2001r. sygn. akt U [...]). Przepisy rozporządzenia w sprawie zarzadzania ruchem mają swe oparcie w delegacji ustawowej – art. 10 ust. 12 u.p.r.d.

Odnosząc się zaś do wyrażonej w art. 22 ust. 1 Konstytucji RP przesłanki "ważnego interesu publicznego" należy podkreślić, że definiowany on jest przez wartości chroniące zasadę demokratycznego państwa prawnego, które służą ochronie bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochronie środowiska, zdrowia publicznego albo wolności i praw innych osób, które pozostają wyżej w wewnętrznej hierarchii wartości konstytucyjnych niż wolność prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym cenniejsza jest wartość uzasadniająca ograniczenia owej wolności (vide: wyrok TK z dnia [...] października 2014r. sygn. akt SK [...]). Sąd orzekający w niniejszym składzie uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut art. 2 Prawa przedsiębiorców, bowiem zarówno przepisy u.p.r.d., jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy, rozwijając normy art. 5 Konstytucji RP (nakazu zapewniania bezpieczeństwa obywateli) i art. 38 Konstytucji RP (zasady ochrony życia), stanowią wystarczającą podstawę do wprowadzenia w ruchu drogowym zakazów, które w konsekwencji mogą powodować ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie powodując jednocześnie naruszenia art. 22 Konstytucji RP. Za spełniony uznać zatem wypada postulat proporcjonalności dokonanej ingerencji powyższym ograniczeniem w prawa i wolności chronione konstytucyjnie, w tym w wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 2 Konstytucji RP) (vide: wyrok TK z dnia [...] października 2000r. sygn. akt K. [...]).

Zważywszy na lokalizację prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu kopalni kruszywa i działalności transportowej z tym związanej, nie sposób uznać, że doszło do nieproporcjonalnej ograniczenia wolności gospodarczej. Spółka prowadzi działalności gospodarczą na terenie Gminy M. i w pierwszej kolejności powinna dążyć do zmiany organizacji ruchu dróg w otoczenia miejsca koncentracji działalności na terenie Gminy M.. Również dołączone do skargi porozumienie zawarte [...] kwietnia 1998 r. pomiędzy poprzednikiem prawnym skarżącej spółki - J. B. [...] a Gminą M. na wyrażenie zgody na dopuszczenie do ruchu pojazdów ponadnormatywnych obsługujących żwirownię we wsi D., na odcinku drogi B. G., będącym pod zarządem Gminy M., pod warunkiem przebudowy przez tego przedsiębiorcę ww. drogi i doprowadzenie do zmiany jej kategorii na drogę dla ruchu ciężkiego, potwierdza, iż w pierwszej kolejności ewentualne zarzuty skarżąca spółka powinna kierować do aktów zatwierdzających stałą organizację ruchu w Gminie M..

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 6, 8 i 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także niewyjaśnienia zasadności przesłanek zaskarżonego aktu Sąd stwierdza, że niezbędną częścią aktu zatwierdzającego projekt stałej organizacji ruchu jest ten projekt i to on stanowi uzasadnienie spornego aktu. Ponadto w procedurze zmiany organizacji ruchu przewidzianej nie stosuje się przepisów K.p.a., albowiem zagadnienia związane ze zmianą organizacji ruchu nie stanowią spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Podkreślenia ponadto wymaga, że projekt organizacji ruchu został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w tym zakresie i zatwierdzony pod względem zgodności opracowania projektu z warunkami technicznymi dla lokalizacji oznakowania i pod względem zgodności z załącznikiem nr [...] rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżony akt został wydany zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalono.