Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 522/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2, art. 32,28 ust. 1-3b
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmówił M.C. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej wysokości w kwocie 68.988,87 zł wraz z odsetkami oraz tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej wysokości w kwocie 66.755,45 zł wraz z odsetkami.

W decyzji tej wskazano, że wnioskiem z dnia [...] października 2016 r. M.C. złożyła wniosek o umorzenie wskazanych należności powołując się na to, że jej odpowiedzialność wynika z przeniesienia decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] na nią oraz pozostałych spadkobierców (H.C. i N.C.) zobowiązań składkowych obciążających jej zmarłego ojca – J.C., który to prowadził działalność gospodarczą.

We wniosku powołano się na sytuację rodzinną, osobistą i majątkową strony. Podkreślono, że wnioskująca miała tylko sporadyczne kontakty z ojcem w okresie powstania zaległości i nie wiedziała o kłopotach finansowych ojca. W złożonym oświadczeniu wskazano, że wnioskująca przebywa i pracuje na terenie Wielkiej Brytanii, prowadzi gospodarstwo domowe wraz nastoletnim synem i otrzymuje co miesiąc wynagrodzenie w kwocie 634,56 £, dodatek mieszkaniowy w wysokości 170, 89 £ oraz dodatek na dziecko w wysokości 259,60 £, alimenty w wysokości 300 zł. Wydatki miesięczne strona określiła na kwotę 699,88 £. Nadto stronę obciążają kredyty spłacane w ratach po 341,12 £ oraz 390 zł miesięcznie.

Zdaniem organu, powołującego się na przepisy art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.; dalej u.s.u.s.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365; dalej rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.) w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w powołanych przepisach, uzasadniające umorzenie składek.

2. Od wskazanej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika – matkę H.C., złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zatytułowany jako odwołanie), w którym wniosła o umorzenie zaległości. We wniosku podniesiono, że w sprawie został sporządzony spis inwentarza spadkobiercy oraz, że nieruchomość położona w [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] jest obiektem w 80 % nadającym się do remontu. Brak jest kupców na tę nieruchomość, a Gmina nie jest zainteresowana jej przejęciem w zamian za dług. Dług w stosunku do gminy stale wzrasta w związku z nieopłacanym podatkiem od nieruchomości. Nadto, że zajazd przy trasie [...] należy do Lasów Państwowych i również nie można go sprzedać.

3. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz powołano w pełnym brzmieniu przepisy art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a u.s.u.s. podkreślając, że tylko zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w powołanych przepisach daje stronie potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas jest to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy, który, jak podkreślono, został szczegółowo przeanalizowany, daje podstawę do stwierdzenia, że przedmiotowej sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 28 u.s.u.s. nie występuje. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności. Wobec strony nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, zatem nie można stwierdzić, że egzekucja jest nieskuteczna, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto strona jest współwłaścicielką nieruchomości.

W sprawie, w ocenie Zakładu, nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności wynikające z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 powołanej wyżej ustawy. Ponadto sprawa nie wykazuje również przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 4a. Umorzenie należności przed wyczerpaniem środków egzekucyjnych oraz wszelkich innych możliwości dochodzenia należności byłoby niewątpliwie działaniem sprzecznym z interesem Zakładu, bowiem umorzenie wpływa na zdolność realizacji przez organ statutowej działalności. W związku z powyższym brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 28 ust. 1-3 ustawy o s.u.s.

Dalej wskazano, że wniosek o umorzenie należności z tytułu składek opłacanych przez płatnika na własne ubezpieczenia rozpatrzony został z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanego w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z przesłankami określonymi i powołanymi w decyzji poszczególnymi przepisami § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Zdaniem organu okoliczności przedstawione przez stronę we wniosku nie są nowymi okolicznościami w sprawie pozwalającymi na pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, z tytułu zatrudnienia w Anglii osiąga dochód, nie korzysta z pomocy społecznej, co wskazuje, że jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna.

Organ wskazał, że odpowiedzialność strony za należności składkowe wynika z decyzji o odpowiedzialności spadkobierców. W toku postępowania ustalono, że stan czynny odziedziczonego przez spadkobierców płatnika J.C. spadku wyniósł 441.212,50 zł. W skład spadku weszły między innymi dwie nieruchomości tj.

lokalowa w [...] oraz gruntowa w [...], których współwłaścicielką jest wnioskująca.

Organ podkreślił, że do umorzenia należności z tytułu składek nie wystarczy trudna sytuacja materialna zobowiązanej, konieczny jest również stan skutkujący brakiem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a tej okoliczności strona nie wykazała. Ważny interes Zobowiązanej nie może być utożsamiany jedynie z trudnościami finansowymi, gdyż trudności finansowe mają charakter przejściowy i nie wykluczają możliwości wyegzekwowania zaległości w przyszłości. Ponadto strona na bieżąco reguluje zobowiązania wynikające z zaciągniętych kredytów oraz inne zobowiązania cywilnoprawne, przedkładając je ponad ciążące zobowiązania publicznoprawne. Nadto strona nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia i nie udowodniła również swojej przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby ją możliwości uzyskania środków na spłatę zadłużenia.

Zakład jako organ egzekucyjny nie może rezygnować z dochodzenia swoich wierzytelności, ponieważ brak jest takich przepisów prawa, które zwalniałyby z obowiązku opłacania składek przez płatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej. Umorzenie zadłużenia w sytuacji, gdy istnieje możliwość zaspokojenia roszczeń Zakładu naruszyłaby interes społeczny.

4. W skardze wniesionej przeciwko całości decyzji (sprecyzowanej na rozprawie w dniu 3 października 2018 r.) pełnomocnik M.C. – jej matka H.C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzuty tożsame z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

5. Skarga jest zasadna w granicach sporu i kompetencji sądu administracyjnego określonych art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 2, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.). Przedmiotem kognicji sądu w niniejszej sprawie była kontrola legalności decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

W rozdziale 3 tej ustawy zatytułowanym "Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne" (art. 15 – 30), ustawodawca uregulował podstawy wymiaru składki oraz ich wysokości, podmiotów obowiązanych do ich finansowania, skutków nieopłacenia składek w terminie, przedawnienia i zabezpieczenia należności z tytułu składek, rygory w zakresie dopuszczalności umarzania zaległości, sprawy odroczenia spłaty składek oraz ich rozkładania na raty. Przepis art. 28 ust. 1 u.s.u.s. przewiduje kompetencję ZUS do umarzania należności z tytułu składek w przypadkach określonych ust. 2-4 tego przepisu. Natomiast ust. 2 i 3 definiują przypadki tzw. "całkowitej nieściągalności". Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące. Sytuacja życiowa i majątkowa dłużnika nie ma zatem znaczenia przy ich zastosowaniu. Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszcza możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Rozstrzygnięcie w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przybiera formę decyzji (art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.), stąd też postępowanie poprzedzające jej wydanie jest postępowaniem administracyjnym, prowadzonym w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 28 ust. 3b u.s.u.s wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Podejmując decyzję uznaniową organ musi zatem wyważyć oba wskazane interesy, zaś aby to uczynić musi dokładnie ustalić sytuację osoby zobowiązanej.

Z kolei przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 ust. 1 pkt 1 do 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. jako okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

6. Z treści powyższych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu. Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., II GSK 321/07, powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wszechstronnie rozważone i zbadane (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).

7. Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym.

W przedstawionym aspekcie należy uznać, że istotnym uchybieniem decyzji jest brak odniesienia do indywidualnych okoliczności i sytuacji wnioskującej. W pierwszej kolejności należy podnieść, że katalog przypadków całkowitej nieściągalności zawiera art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Wyliczenie to jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Z treści przywołanego przepisu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby ZUS mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. daje potencjalną możliwość umorzenia należności.

Z przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s wynika, że to ZUS ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując powyższej samodzielnej oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie zwraca się uwagę na to, że przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika (por. wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2012 r., I SA/Ol 707/11; WSA w Opolu z 24 października 2012 r., I SA/Op 251/12; WSA w Krakowie: z dnia 18 września 2014 r., I SA/Kr 1176/14), które skład orzekający w pełni podziela.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ nawet nie podjął próby dokonania powyższego rzetelnego szacunku, jedynie ograniczył się do wskazania w zaskarżonej decyzji, że możliwość ewentualnej egzekucji wynikać będzie z faktu, że skarżąca uzyskuje wynagrodzenie (nie rozważono ściągalności w aspekcie uzyskiwania dochodu za granicą!) oraz tego, że skarżąca jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości, których wartość podano, nie wskazując jednak jej udziału w spadku oraz źródeł w oparciu, o które ustalano wartość nieruchomości. Organ nie odniósł się do twierdzeń strony zawartych we wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy poprzestając na lakonicznej i sztampowej argumentacji, która – poza danymi osobowymi, jest tożsama z argumentacją zawartą w uzasadnieniach decyzji odmownych pozostałych spadkobierców J.C. (por. akta spraw II SA/ GO 521/18 i II SA/Go 523/18).

8. Kontroli nie podają się również przyczyny odmowy dotyczące przesłanek umorzenia, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Organ stwierdził bowiem lakonicznie, że sytuacja skarżącej nie jest na tyle szczególna i uzasadniona wyjątkowymi okolicznościami, aby zasługiwała na wyjątkowe potraktowanie w formie udzielenia ulgi. Podnieść w tym miejscu należy, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2015 r., II GSK 2366/13). Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten czas minimum socjalnego oraz minimum egzystencji w takich warunkach, w jakich strona pracuje i zamieszkuje, a wiec odniesionych do jej środowiska (por. wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., II GSK 724/09 oraz 8 sierpnia 2018 r., I GSK 1757/18).

Również argument, że skoro skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej pomimo trudnej sytuacji finansowej, to można przyjąć, że posiada wystarczające środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych nie znajduje uznania Sądu. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Niekorzystanie ze środków opieki społecznej nie świadczy o tym, że nie występuje przesłanka umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Wobec tak znaczącej kwoty obu zaległości (przekraczających na dzień wydawania decyzji kwotę 135.740 złotych) rozważenie indywidualnych okoliczności musi odnosić się do tejże kwoty i realności jej wyegzekwowania i spłacenia, z uwzględnieniem wielkości udziału w spadku i solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za całość zobowiązania. Tych rozważań w sprawie brakuje, bowiem decyzja ponad przywołanie standardowej argumentacji i treści przepisów (pasującej do każdej decyzji odmownej) nie zawiera rozważań indywidualizujących, których treść ma być właśnie realizacją i konkretyzacją uznania administracyjnego w indywidualnej sprawie. Organ powołał tylko niektóre z danych wskazanych we wniosku i nie dokonał ich rozważenia w odniesieniu do przesłanek umorzenia, w szczególności przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

Wskazać również należy, że prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest szczególnie ważne właśnie przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach strona ma prawo poznać powody odpowiadające rzeczywistemu zakresowi sporu. Przy umorzeniu organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia, bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania.

9. W aspekcie kontroli sądowej brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia kontrolę tego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji nie zawiera przekonywującej argumentacji dlaczego skarżącej odmówiono umorzenia składek. Dotyczy to w szczególności zasadniczych przyczyn odmowy, którymi są niespełnienie przez stronę skarżącą przesłanki "wyjątkowości" jej przypadku oraz interes publiczny. Wskazane uchybienia pozwalają przyjąć, że ocena wystąpienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 i 3a w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. nie została właściwie przeprowadzona i uzasadniona. Tym samym przekracza ona granice uznania administracyjnego. W konkluzji należy więc stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Należy podkreślić, że niniejszy wyrok nie przesądza umorzenia zaległości składkowych. W ponowionym postępowaniu rzeczą organu będzie wyeliminowanie wskazanych w punktach uchybień dowodowych i argumentacyjnych i prawidłowe rozważenie wniosku na tle zindywidualizowanego i aktualnego stanu faktycznego. Przede wszystkim zadaniem organu będzie dokonanie pełnej i wyczerpującej oceny przesłanek umorzenia mogących mieć zastosowanie w sprawie. Oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wykładając § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. organ powinien mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., II GSK 1807/14).