Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 152/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 f, art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Iwona Borecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lipca 2009r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej z tytułu zmiany sposobu użytkowania lokalu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. stosując przepis art. 71a ust. 2 i 3, art. 59j i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 118 z późn. zm.) oraz art.123 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o wymierzeniu kary pieniężnej A. C. – K. z tytułu samodzielnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia, zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], AM-[...] przy ul. Ks. F. K. [...] w O. w wysokości [...] zł. W osnowie decyzji organ orzekający przedstawił również sposób obliczenia wysokości kary, w którym przyjęto:

1) krotność stawki – 10

2) stawka opłaty "s" – 500 zł

3) współczynnik wielkości obiektu (kategoria VIII) k-5

4) Współczynnik wielkości obiektu (kubatura 41930) w-1,0

oraz zamieścił informację o sposobie i terminie jej uiszczenia.

W uzasadnieniu podjętego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wyjaśnił, że w dniu [...] w budynku usługowym zlokalizowanym przy ul. K. [...] w O. przeprowadzona została kontrola, podczas której stwierdzono, że dzierżawca lokalu A. C.- K. dokonała samodzielnej zmiany sposobu użytkowania lokalu, w wyniku której powstała "G. S.", przy czym na skutek wykonanych robót budowlanych w lokalu zmienione zostały warunki: bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne oraz higieniczno - sanitarne, które wymagają odpowiednich pozwoleń i uzgodnień.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wskazał, że zgodnie z art. 71 a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, właściwy organ, w razie stwierdzenia, iż dokonano zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, w drodze postanowienia, wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego i nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy. Obowiązek ten został nałożony na A. C.-K. postanowieniem nr [....] z dnia [...]r. W związku z tym, że zobowiązana wykonała obowiązki wynikające z postanowienia [...] to zgodnie z art. 71 a ust. 2 ustawy-Prawo budowlane, należy określić wysokości opłaty legalizacyjnej. W myśl z art. 59f ust. 1 wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty s - która wynosi 500zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego k-VIII i współczynnik wielkości obiektu budowlanego w-1. Zgodnie z art. 71a ust. 3 ustawy Prawo budowlane, stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Postanowienie powyżej opisane zostało zaskarżone przez A. C.- właścicielkę firmy K., które w zażaleniu wniosła o uchylenie w całości postanowienia wydanego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia A. C. oświadczyła, że wynajęty przez nią lokal w dalszym ciągu pełni funkcję usługową, ale o innym profilu, a wykonane w nim roboty budowlane nie zmieniły warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnych ani higieniczno - sanitarnych, wymagających odpowiednich pozwoleń i uzgodnień. Wyjaśniła również, że wykonana grota solna nie jest – zgodnie z opinią Departamentu Organizacji Ochrony Zdrowia Ministerstwa Zdrowia - urządzeniem lecznictwa uzdrowiskowego i nie ma właściwości leczniczych.

W zażaleniu wskazano również, że w przedmiotowym lokalu wykonano jedynie przepierzenie z lekkiej, samonośnej i przestawnej ścianki działowej z płyt gipsowych na stelażu z profili stalowych zimnogiętych w części wejściowej pomieszczenia usługowego, a wykonane prace można jedynie kwalifikować jako bieżącą konserwację pomieszczeń oraz nową aranżację wewnętrznego wystroju pomieszczeń dla dostosowania ich do odmiennego profilu usług. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ orzekający przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy wskazując m.in. że postanowieniem powiatowego organu nadzoru budowlanego Nr [...] z dnia [...]. wstrzymującym użytkowanie przedmiotowego obiektu nałożono również na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do [...]., ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, wraz z opisami i rysunkami określającymi usytuowanie obiektu budowlanego do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiedniej nieruchomości, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania.

W dniu [...], do organu wpłynęły dokumenty, których obowiązek przedstawienia nałożono ww. postanowieniem. Z przedstawionej ekspertyzy technicznej wynika, iż przedmiotowa przebudowa objęła dostosowanie pomieszczeń przyziemia dwukondygnacyjnego budynku usługowego do potrzeb projektowanej groty solnej, pomieszczenia WC i recepcji. Roboty budowlane obejmują budowę ścianki działowej 12 cm z gazobetonu, oddzielającej grotę od recepcji, montaż okładziny solnej na ścianach w pomieszczeniu groty solnej oraz wykonanie klimatyzacji w pomieszczeniach. We wnioskach końcowych przedłożonej ekspertyzy technicznej wskazano, iż przebudowa nie powoduje żadnych zmian w elewacji budynku i nie narusza jego systemu konstrukcyjnego. Również instalacja wodno-kanalizacyjna nie uległa przebudowie, stan techniczny lokalu pozwala na dokonanie opisanych robót budowlanych. Wykonane roboty budowlane spełniają odpowiednie wymagania konstrukcyjno- wykonawcze, tym samym nie stanowią zagrożenia dla konstrukcji budynku, tak więc wprowadzone rozwiązania spełniają wymogi ochrony przeciwpożarowej.

Poza powyżej opisaną ekspertyzą techniczną Inwestor przedłożył decyzję Burmistrza Miasta O. nr [...] z dnia [...]., o warunkach zabudowy, dla przedmiotowej inwestycji, z której wynika że obecny sposób użytkowania przedmiotowego lokalu jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane w jego aktualnie obowiązującym brzmieniu: ,,Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, lub jego części rozumie się w szczególności:

- podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń".

Organ wskazał przy tym, że celem postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, jest ustalenie w jakim stopniu podjęcie danej działalności związanej z jego użytkowaniem, wpłynie na zmianę wymagań stawianych danemu obiektowi budowlanemu, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Wymagania te bowiem zostały określone w art. 5 ustawy i uwzględniają wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Ponadto, w każdym przypadku należy dokonać szczegółowej oceny, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu lub jego części ze względu na interes użytkowników tego obiektu oraz ochronę użytkowników obiektów znajdujących się jego obszarze oddziaływania, w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy, będzie wymagał dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania. Powyższe stwierdzenie podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 11 grudnia 2007 r. II OSK 1664/06: ,,art. 71 ust. 1 nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o czym świadczy użycie określenia " w szczególności". Oznacza to niewątpliwie, że wymienione w tym przepisie rodzaje "przeróbek" lub zmieniające określone warunki rodzaje działalności zostały wymienione jedynie przykładowo. W każdym zatem przypadku należy dokonać szczegółowej oceny, czy nowy sposób użytkowania obiektu budowlanego stanowi taką zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Jak przy tym wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2002 r. sygn. IV SA 2147/00 (ONSA 2003/4/137), należy przyjąć, że brzmienie tego przepisu oddaje intencje ustawodawcy w zakresie określenia granic reglamentacji ze strony organów administracji publicznej i nie może być pomijane przy ocenie, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania".

Jak wynika z dalszej części uzasadnienia w ocenie organu orzekającego organ nadzoru budowlanego powinien jednoznacznie ustalić, czy nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, przy czym, należy ustalić nie tylko sposób poprzedniego i aktualnego wykorzystania obiektu lub jego części, ograniczając się w tym zakresie do ustalenia profilu działalności, ale należy również ustalić zakres intensyfikacji tej działalności. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu, za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy uznać zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania, powodujące skutki wymienione w tym przepisie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 476/2005, LEX nr 179074, oraz Z. Kostka "Prawo budowlane. Komentarz" Gdańsk 2005, s. 172). Zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu lub jego części, może nastąpić poprzez zwiększenie wykonywanej dotychczas działalności wytwórczej lub usługowej w tym obiekcie, co może spowodować niekorzystne warunki dla otoczenia, w szczególności w sferze warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnch, a nawet może kolidować z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.

Reasumując należy podkreślić, iż organ analizując stan faktyczny w kontekście art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obowiązany jest udowodnić, iż dokonane przez Inwestora czynności spowodowały zmianę któregoś z warunków, o których mowa w ww. normie prawnej.

W dalszej części uzasadnienia wojewódzki organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że organ pierwszej instancji stwierdził, iż ,,w przedmiotowym lokalu zostały wykonane roboty budowlane, które zmieniły warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, oraz higieniczno - sanitarne, wymagające odpowiednich pozwoleń i uzgodnień", powodując tym samym zmianę warunków określonych w art. 71 ust. 1pkt. 2. Jakkolwiek przeprowadzona w dniu [...]r., kontrola w przedmiotowym lokalu usługowym, jak i przedstawiona przez Inwestora ekspertyza techniczna wskazuje, iż zakres wykonanych robót odpowiada przepisom techniczno - budowlanym, to niemniej jednak sam fakt ich realizacji spowodował w ocenie organu odwoławczego zmianę warunków określonych w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak wynika z zapisów ekspertyzy inwestor wykonał roboty związane z przebudową i dostosowaniem pomieszczeń przyziemia dwukondygnacyjnego budynku usługowego do potrzeb projektowanej groty solnej, pomieszczenia WC i recepcji.

W opracowaniach medycznych eksperci określają grotę solną jako oryginalną metodę zastosowania soli morskiej z Morza Martwego w celach rehabilitacji, profilaktyki i ochrony zdrowia. W grocie panuje specyficzny mikroklimat cechujący się wyjątkową czystością bakteriologiczną, a powietrze nasycone jest minerałami i mikroelementami. Poza korzystną dla człowieka ujemną jonizacją powietrze w grocie zawiera jod, potas, wapń, magnez, selen oraz wiele innych pierwiastków. Wykonanie zatem okładziny solnej na ścianach powoduje przede wszystkim zmianę warunków zdrowotnych, stworzenie bowiem mikroklimatu, którego celem jest powstanie ww. groty solnej, wymaga użycia specjalnych środków gruntujących opisanych m.in. w ekspertyzie, nie pozostając również obojętnym dla spełnienia warunków przeciwpożarowych.

W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający zwrócił uwagę na nieprawidłowość w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia, wynikającą z błędnego określenia charakteru nakładanego na stronę obciążenia finansowego. Obciążenie to mianowicie, nałożone na podstawie art. 71 a ust. 2 stanowi opłatę legalizacyjną, a nie karę z tytułu samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu. Przytoczony bowiem dodatkowo przepis art. 59 ust. 1 stosuje się posiłkowo. Błąd powyższy nie ma jednakże w ocenie organu odwoławczego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Również jako prawidłowe przyjąć należy wyliczenie przedmiotowej opłaty uregulowane w art. 71a ust. 2 i 3 w związku z art. 59 f Prawa budowlanego.

Ponadto stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne są wystarczające dla uznania, że inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 ustawy – Prawo budowlane, tym samym wydanie postanowienia na podstawie art. 71 a ust. 2 i 3 tej ustawy i wyliczenie stosownej opłaty jest prawidłowe.

Zgodność z prawem postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym została zakwestionowana przez A. C. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi skarżąca wniosła o uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i oświadczyła, że podtrzymuje zastrzeżenia zawarte w zażaleniu z dnia [...]r. Zarzuciła ponadto mylną ocenę zakresu dokonanych prac budowlanych, w którym uwzględniono wcześniej wykonane wyodrębnienie pomieszczenia WC oraz nieudowodnienie, że został naruszony "chociaż jeden zapis art. 71 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, definiujący "zmianę sposobu użytkowania".

W uzasadnieniu skargi A. C. wyjaśniła również, że rzeczywista zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła na podstawie decyzji Starosty O. z dnia [...] Nr [...] o pozwoleniu na przebudowę budynku gospodarczego na lokal usługowo-handlowy, który został dopuszczony do użytkowania. Wskazała ponadto, że specyficzny mikroklimat "groty solnej", który zakwalifikowano jako zmianę warunków zdrowotnych, wynika z zastosowania standardowej atestowanej instalacji klimatyzacyjnej, poprawiającej jedynie komfort użytkowy.

Pismem z dnia [...]r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzeczonym jako uzupełnienie skargi A. C. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzając w uzupełnieniu, że zarzuty zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ ten –uwzględniając wniosek skarżącej – wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie w dniu [...] skarżąca oświadczyła, że popiera skargę oraz, że jest najemcą przedmiotowego lokalu od dnia [...] i był to wówczas pustostan, a wcześniej lokal funkcjonował jako kafejka internetowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne :

Należy przede wszystkim wyjaśnić m że w przepisie art. 1§1i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpniu 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz zastosowaniu przepisu art. 135 tej regulacji, stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych na wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając sprawę Sąd – niezależnie od kwestii wskazanych w dalszej części uzasadnienia – zwrócił uwagę na wadliwość w zasadniczy sposób dyskwalifikującą orzeczenia wydane przez organy właściwe instancyjnie. Orzeczenia te mają formę postanowienia, którego elementy strukturalne określone zostały przez ustawodawcę w przepisie art. 124 kpa. Z treści § 1 tego przepisu wynika, że jednym z jego obligatoryjnych elementów, mającym w orzeczeniu administracyjnym walor elementu konstytucyjnego, jest oznaczenie strony (lub stron) postępowania. Zgodnie z przyjętymi w tym zakresie wymogami strona, będąca osobą fizyczną musi być w orzeczeniu określona w sposób umożliwiający jej identyfikację tzn. poprzez podanie prawidłowych danych personalnych wraz z adresem zamieszkania, natomiast będąca osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną poprzez podanie nazwy i siedziby stosownie do danych z rejestru, ewidencji lub umowy, powołującej dany podmiot do życia (np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA, Komentarz, Warszawa, 2006; E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka: Oznaczenie strony w decyzji administracyjnej, ST 2004, Nr 7-8).

Istotne w tych okolicznościach jest, że w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym je postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. inwestor, będąca stroną prowadzonego postępowania i używająca nazwiska C. oznaczona została nieprawidłowo jako A. C.-K.

Dodany do nazwiska inwestora drugi człon "K." odpowiada prawdopodobnie nazwie firmy przez nią prowadzonej, ale nie eliminuje to wadliwości zastosowanego w sprawie oznaczenia strony. Nazwisko osoby fizycznej i marka firmy, pod którą działa jako przedsiębiorca funkcjonują samodzielnie i nie istnieje legalna możliwość dowolnego ich łączenia w celu identyfikacji. Należy też zwrócić uwagę na szczególny kontekst prawidłowego oznaczenia strony, jaki wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i konieczność uwzględnienia każdorazowo – przy orzekaniu o obowiązku – ewentualnej potrzeby skierowania orzeczenia do przymusowego wykonania.

W okolicznościach zaistniałych w rozpoznawanej sprawie przede wszystkim organ drugiej instancji powinien był wyjaśnić rozbieżność pomiędzy oznaczeniem strony stosowanym w zaskarżonym postanowieniu, a oznaczeniem wynikającym z treści zażalenia. Zaniechanie czynności korygujących omawianą nieprawidłowość skutkowało istotną wadliwością podjętych orzeczeń.

Ponadto zważyć należy, że materialnoprawną podstawę orzekania w postępowaniu instancyjnym stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane.

Należą one do sfery prawa administracyjnego, co podporządkowuje postępowanie prowadzone w warunkach tej regulacji- jako postępowanie w sprawie administracyjnej – przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.

W procedurze administracyjnej do przepisów postępowania o charakterze komplementarnym należą zasady ogólne, m.in. zasada prawdy obiektywnej sformułowana w art. 7 kpa oraz przepisy zawarte w art. 77§1 i art. 80 kpa, ustalające niektóre reguły postępowania dowodowego.

Ze wskazanej powyżej zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie.

Obowiązkowi temu podporządkowany jest każdy organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej i dysponujący kompetencją orzeczniczą, a zadośćuczynienie mu następuje poprzez ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanek wymaganych dla wydania zgodnego z prawem orzeczenia. Realizując ten obowiązek właściwy w sprawie organ powinien przestrzegać reguł przyjętych w przepisie art. 77§1 i art. 80 Kpa, gwarantujących prawidłowość czynności dowodowych. Z treści wskazanych przepisów wynika, że organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77§1) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie naruszyły prawo w omawianym powyżej zakresie i uchybiły ustawowym obowiązkom obarczając przez to podjęte orzeczenie wadliwością wymagająca ich uchylenia.

Zważyć przy tym należy, że już w początkowym okresie sprawowania orzecznictwa przez sąd administracyjny wskazano, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala dopiero na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 11 marca 1981r., syg. Akt SA 272/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 19).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że żaden z organów orzekających w postępowaniu jurysdykcyjnym nie wyjaśnił, ani nie wskazał w uzasadnieniu w jakim sposób użytkowany był przedmiotowy lokal przed wykonaniem prac przez obecnego najemcę. Organ zażaleniowy posługuje się wprawdzie w uzasadnieniu określeniem lokal sklepowy w kontekście zmiany przeznaczenia tego lokalu, a autor ekspertyzy technicznej określeniem sklep przemysłowy, ale zastosowanie żadnego z tych określeń nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym i jest sprzeczne z treścią oświadczeń składanych w sprawie przez A. C.

Ponadto organy orzekające mimo odwoływania się w treści podjętych postanowień do przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane określającym zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, które z warunków wymienionych we wskazanym przepisie zostały zmienione i jakie względy zadecydowały o takiej ocenie tej kwestii przez właściwy organ.

Powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazuje jedynie – nie uzasadniając prezentowanego stanowiska, że wykonane w lokalu prace budowlane zmieniły warunki bezpieczeństwa pożarowego pracy, zdrowotne i higieniczno-sanitarne, a organ zażaleniowy ogranicza powodowane zmiany do zdrowotnych – ze względu na mikroklimat istniejący w grocie solnej – i bezpieczeństwa pożarowego, poprzestając na stwierdzeniu, że użycie specjalnych środków gruntujących nie jest obojętne dla spełnienia warunków przeciwpożarowych. W ocenie Sądu takie sformułowania nie odpowiadają wymogom prawidłowego uzasadnienia, którego kryteria określone zostały w przepisie art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa i art. II kpa.

Zdaniem Sądu uzasadnione wątpliwości budzi również prawidłowość obliczenia przedmiotowej opłaty legalizacyjnej. Zważyć bowiem należy, że organy uwzględniając – stosownie do przepisu art. 59 f ustawy – Prawo budowlanego – obligatoryjnie składniki opłaty, przyjęły dla przedmiotowego obiektu kategorię VIII i właściwy dla niej współczynnik tabelaryczny 5,0. Istotne zatem jest, że w załączniku do ustawy – Prawo budowlane kategoria VIII zastosowana została dla innych niż objęte kategoriami I-VII budowli. Budowa natomiast jako forma obiektu budowlanego inna niż budynek lub jego cześć albo obiekt małej architektury – zdefiniowana została w przepisie art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem Sądu analiza treści tego przepisu zawierającego obszerne /nie wyczerpujące/ wyliczenie obiektów uznanych za budowle a nie będących budynkiem lub obiektem małej architektury nie daje żadnych podstaw do przyjęcia dla przedmiotowego lokalu, będącego częścią budynku, kategorii VIII uwzględnionej w załączniku do ustawy dla innych budowli, a w konsekwencji zastosowania ustalonego dla tej kategorii współczynnika 5,0.

Nie znajduje również uzasadnienia w materialne sprawy przyjęcie dla przedmiotowego lokalu przy obliczaniu opłaty legalizacyjnej kubatury [...]. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w ekspertyzie technicznej sporządzonej w wykonaniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...]r. Nr [...] kubatura pomieszczeń lokalu określona została na [...]/powierzchnia [...]m2/.

Żaden z organów orzekających w postępowaniu instancyjnym nie wyjaśnił zasadności zastosowanych w sprawie współczynników, stanowiących wyznaczniki przedmiotowej opłaty.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd uznał, że organy orzekające w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie nie wyjaśniły w sposób wymagany prawem istotnych w sprawie okoliczności, naruszając w tej sposób przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa i uchybiając zasadzie swobodnej oceny dowodów ustanowionej w przepisie art. 80 kpa.

Stwierdzając zatem, że stwierdzone naruszenia prawa procesowego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z przepisem art. 145§1 pkt 1 lit. c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 zaskarżonej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisu art. 200 tej samej regulacji, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien dokonać ustaleń faktycznych, zgodnie z wymogami prawdy obiektywnej oraz zasadami postępowania dowodowego i stosownie do nich podjąć orzeczenie w sprawie, przyjmując odpowiednie przepisy prawa materialnego.

J.T. 31.07.09r.