Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 3, ust. 6, ust. 7, art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi H.F. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania gry za grę hazardową oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na automatach [...] nr [...],[...],[...],[...] należące do spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nazywanej dalej: "Spółką", "skarżącą") są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., nazywanej dale: "u.g.h.").

2. Pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Minister Finansów wezwał Spółkę do przedłożenia badań technicznych automatów [...] nr [...],[...],[...], [...] w terminie 60 dni od dnia doręczenia wezwania, przeprowadzonych przez jednostkę badającą, upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w sprawie wszczętej z urzędu postanowieniem Ministra Finansów w dniu 29 marca 2012 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na przedmiotowych automatach są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

3. W dniu [...] listopada 2012 r. po uprzednim uzyskaniu zgody Sądu Rejonowego w P. na przeprowadzenie badania technicznego dwóch automatów znajdujących się w dyspozycji ww. Sądu, Minister Finansów wydał postanowienie o zasięgnięciu opinii instytucji specjalistycznej - jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Izby Celnej w P. w celu ustalenia czy gry na automatach [...] nr [...],[...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.

4. Badanie przedmiotowych automatów do gier zostało przeprowadzone przez Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne, na podstawie którego sporządzone zostały sprawozdania z badań automatów [...] nr [...] (nr [...]), HFP [...] (nr [...]), HFP [...] (nr [...]), HFP [...] (nr [...]) przesłane organowi w dniach [...] i [...] stycznia 2013 r.

Z treści ww. sprawozdań wynikało, że gry prowadzone na przebadanych automatach [...] nr [...],[...],[...],[...] mają charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza i zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. 4 ww. ustawy.

5. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Spółka wniosła o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego w sprawie i przeprowadzenie dowodu na okoliczność wykazania braku losowego charakteru gier - opinii prawnych autorstwa [...] M. C. i [...] S. P., zaświadczenia od producenta urządzeń [...] - firmy [...], opinii sporządzonej przez czeskiego biegłego J. K.. Dokumentacja, o której włączenie wniosła strona była już w dyspozycji Ministra z uwagi na fakt jej przekazania przez Stronę przy piśmie z dnia [...] lutego 2013 r.

6. Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., nazywanej dalej: "O.p.") w związku z art. 2 ust. 6 i ust. 7, art. 2 ust. 3, ust. 4 oraz art. 8 u.g.h. po rozpoznaniu sprawy wszczętej z urzędu w dniu [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia, czy gry na automatach [...] nr [...], [...], [...], [...] należących do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, uznał, że gry na automatach [...] nr [...],[...],[...],[...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

W myśl art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Zgodnie z art. 2 ust. 4 przedmiotowej ustawy, wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

W sprawie bezspornym było, że zbadane automaty wyposażone były m.in. w monitory LCD i płytę główną z zainstalowanymi oprogramowaniami gier. Gry zawierały element losowy, co zostało stwierdzone w sprawozdaniu z badań Izby Celnej w P. dotyczących automatów [...] nr [...],[...],[...],[...]. Ze sprawozdania badań wynikało, że przeprowadzenie gry poprzedzone było wyborem stawki i ograniczało się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Naciśnięcie wspomnianego klawisza, powoduje obracanie się bębnów z symbolami. Aby zatrzymać bębny, należy ponownie nacisnąć przycisk START/STOP, co powoduje zatrzymanie się bębnów. Pomimo wysłania impulsu do zatrzymania bębnów za pomocą przycisku START/STOP gracz nie miał możliwości zatrzymania bębnów oddzielnie, a tym samym nie miał możliwości dokonania wyboru znaku na każdym z bębnów oddzielnie. Dalej ze sprawozdań jednostki badającej wynikało, że zatrzymanie bębnów nie było realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego (naciśnięcie klawisza START/STOP), co zdaniem organu świadczyło o tym, że wynik gry nie zależał od zręczności gracza oraz że grający nie ma żadnego wpływu na to, jaki układ symboli pojawi się na wyświetlaczu automatu.

Na ww. automatach grający mógł także uzyskać wygrane rzeczowe, co potwierdziły opinie jednostki badającej.

Z treści sprawozdań z badań ww. automatów wynikało, że ww. automaty w sposób bezpośredni nie wypłacały wygranych pieniężnych, niemniej jednak umożliwiały rozpoczęcie nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej (punktów) uzyskanych w poprzednich grach. Punkty z wygranej z licznika SCORE przechodziły do licznika CREDIT, z którego pobierane były punkty kredytowe do rozgrywania kolejnych gier. Ponadto, uzyskaną wygraną w grze gracz mógł poddać ryzyku. Dokonanie wyboru poddania wydanej ryzyku polegało na odgadnięciu koloru karty odwróconej rewersem. W przypadku prawidłowego odgadnięcia koloru karty następowało podwojenie liczby punktów z licznika SCORE. Uzyskaną w ten sposób wygraną można było ponownie poddać ryzyku. Automaty umożliwiały przeprowadzenie nowych gier za punkty uzyskane z poprzednich gier.

Bez znaczenia pozostawał brak możliwości przedłużania czasu grania, skoro automaty umożliwiały prowadzenie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, co wypełniało definicję wygranej rzeczowej, o której mowa w art. 2 ust. 4 u.g.h.

Minister Finansów po zapoznaniu się z opiniami prawnymi na temat funkcjonowania kontrolowanego urządzenia do gier zręcznościowych, w kontekście celu i charakteru prowadzonych na nim gier, autorstwa [...] M. C. oraz [...] S. P.; zaświadczenia producenta urządzenia, że jest ono urządzeniem do gier zręcznościowych; opinii sporządzonej przez [...] J. K. na okoliczność potwierdzenia zręcznościowego charakteru gier symulatorów gry [...] , uznał żądanie strony w zakresie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego opinii prawnych, zaświadczenia producenta oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki za nieuzasadnione i nie zasługujące na uwzględnienie.

Minister Finansów podkreślił, że treść ww. dokumentów przedstawionych przez Spółkę była znana organowi, ponieważ w licznych sprawach, które Minister Finansów prowadził i nadal prowadzi z wniosków Spółki dotyczących rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach, a więc spraw analogicznych do przedmiotowej sprawy, Spółka dołączała wszystkie ww. opinie. Zatem nie wnosiły one nic nowego do sprawy. Nadto przedłożone w toku postępowania przez spółkę dokumenty miały charakter opinii prywatnych, którym nie można było przypisać waloru dowodu z opinii biegłego.

Odnosząc się do uwag Spółki dotyczących opinii Jednostki Badającej Izby Celnej w P. organ zauważył, że opinie te były kompletne, odnosiły się do konkretnych automatów i wbrew twierdzeniom Strony, w sposób wyczerpujący dostarczały informacji niezbędnych w j sprawie. Nie tylko opisywały działanie przedmiotowych automatów do gier, ale także zawierały wywiedzione na tej podstawie wnioski. Wbrew zarzutom Strony opinie jednostki badającej nie musiały odnosić się do innych opinii przedstawionych przez Stronę w postępowaniu. Ocena materiału dowodowego nie leży bowiem we właściwości jednostki badającej, lecz organu. Opinie jednostki badającej wykorzystane w postępowaniu zostały także podpisane przez osobę upoważnioną wymienioną w upoważnieniu udzielonym jednostce badającej przez Ministra Finansów. Nie było również podstaw do kwestionowania uprawnień Jednostki Badającej Izby Celnej w P. Wysuwana przez Stronę teza podważająca jej kompetencje nie znalazła uzasadnienia. Udzielone upoważnienie Ministra Finansów Jednostce Badającej Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne, świadczyło o spełnieniu przez nią warunków, o których mowa w art. 23f u.g.h., w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym. Przedmiotowe upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier pozostawało aktualne.

7. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

- niezastosowanie art. 208 § 1 O.p. w sytuacji, gdy postępowanie nie mogło toczyć się ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia; - niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornych urządzeniach posiadanych przez skarżącą nie było możliwe ponieważ dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona; - niezastosowanie art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. poprzez brak cofnięcia jednostce badającej – Izbie Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne – upoważnienia do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier wobec istnienia uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności osób zarządzających tą jednostką;

- błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 u.g.h. poprzez uznanie, że urządzenia [...] o nr [...],[...] umożliwiały uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiały rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększały jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiały jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można było ich uznać za wygraną rzeczową.

8. Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 221 O.p. oraz art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 3, 4 i 5 oraz art. 8 u.g.h. po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r. nr [...] rozstrzygającą, że gry prowadzone na automatach [...] o numerach [...],[...],[...] i [...] należących do Spółki są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Minister Finansów po zapoznaniu się z dokumentami przesłanymi przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. uznał, że żądanie strony w zakresie dopuszczenia w poczet materiału dowodowego opinii prawnych, zaświadczenia producenta oraz opinii sporządzonej przez biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki i cybernetyki było nieuzasadnione i nie zasługiwało na uwzględnienie.

W sprawie zgromadzony materiał był kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione badaniem technicznym jednostki badającej. Organ podkreślił, że w procesie rozstrzygania, czy gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ustawa ta przypisuje swoisty walor badaniu technicznemu jednostki badającej, upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W związku z powyższym opinie innych specjalistów, czy tym bardziej przedstawione w sprawie opinie prawne dotyczące funkcjonowania innych automatów nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, dowody przedkładane przez stronę, nie dotyczyły przedmiotowych automatów.

Opinia Jednostki Badającej Izby Celnej w P. była kompletna, odnosiła się do konkretnego automatu i wbrew twierdzeniom strony, w sposób wyczerpujący dostarczała informacji niezbędnych w sprawie. Nie tylko opisywała działanie przedmiotowych automatów do gier, ale także zawierała wywiedzione na tej podstawie wnioski. Opinia jednostki badającej została także podpisana przez osobę upoważnioną wymienioną w upoważnieniu udzielonymi jednostce badającej przez Ministra Finansów. Brak również podstaw do kwestionowania uprawnień Jednostki Badającej Izby Celnej w P. Wysuwana przez stronę teza podważająca jej kompetencje nie znalazła uzasadnienia. Udzielając upoważnienia Minister Finansów badał spełnienie przez Jednostkę Badającą Izbę Celną w P. warunków, o których mowa w art. 23f u.g.h., w tym m.in. zapewnienie odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym.

Odnosząc się do braku podstaw wszczęcia i bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania, które, w ocenie Spółki, dotyczyło przedsięwzięcia byłego, a nie planowanego lub realizowanego oraz niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez skarżącą nie było możliwe ponieważ dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja zastała zakończona, Minister Finansów wskazał, że art. 2 ust. 7 u.g.h. stanowi o postępowaniu prowadzonym na wniosek podczas gdy przedmiotowe postępowanie prowadzone było z urzędu.

Ustawa zatem wyraźnie różnicuje postępowanie prowadzone na wniosek i postępowanie wszczęte z urzędu, nie ograniczając jednocześnie kompetencji Ministra Finansów w postępowaniu prowadzonym z urzędu do rozstrzygania jedynie odnośnie przedsięwzięć planowanych lub realizowanych.

Organ zwrócił uwagę, że przedmiotowa decyzja wydana została "w związku z art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych". Bezcelowe zatem, w ocenie organu, było przywoływanie błędnej wykładni art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 7 ustawy, skoro nie taka konstrukcja prawna była podstawą wydania decyzji.

Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Minister Finansów podkreślił, że rolą postępowania było rozstrzygnięcie charakteru urządzanych gier na przedmiotowych automatach, tj. czy gry zaprogramowane i udostępniane w automatach o nazwie [...] , [...],[...],[...] i [...] były grami na automatach według definicji zawartej w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 5 u.g.h.

W sprawie bezspornym było, że automaty wyposażone były min. w dwa monitory LCD, jedenaście przycisków funkcyjnych, akceptor monet, akceptor banknotów, płytę z zainstalowanym oprogramowaniem gier w pamięci, w której zainstalowano program gry: [...] , wersja: V 1.08, Suma kontrolna: CEB4, miejsce zapisu gry: pamięć typu COMPACT FLASH. W obudowie automatów zamontowano gniazdo na klucz typu JACK, które umożliwia (otwiera dostęp) do tzw. trybu obsługi serwisowej. Automaty przystosowane były też technicznie do zamontowania i podłączenia wyrzutnika monet - Hoppera. Przedmiotowe urządzenie było urządzeniem elektronicznym.

Minister Finansów uznał, że przedmiotowe gry zawierały element losowy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. ze sprawozdań z badań Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r. oraz [...] stycznia 2013 r. wynikało, że przeprowadzenie gry poprzedzone było wyborem stawki i ograniczało się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Naciśnięcie wspomnianego przycisku, powodowało obracanie się bębnów z symbolami. Aby zatrzymać bębny, należało ponownie nacisnąć przycisk START/STOP. Jeden cykl gry polegał na wyborze stawki przez grającego i dwukrotnym naciśnięciu przycisku START/STOP. Automat nie przewidywał możliwości dokonania zatrzymania poszczególnym bębnów i symboli/znaków umieszczonych na nich oddzielnie, co oznacza, że grający nie miał możliwości dokonania wybory znaku na każdym z bębnów oddzielnie. Dalej ze sprawozdań jednostki badającej wynikało, że zatrzymanie bębnów nie było realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego (naciśnięcie przycisku START/STOP). Co zdaniem organu świadczyło o tym, że wynik gry nie zależał od zręczności gracza (gry nie były zręcznościowe) jak i również grający nie miał możliwości przewidzenia rezultatu jednej gry oraz nie miał żadnego wpływu w normalnych warunkach eksploatacji urządzenia, jaki w danej grze układ symboli pojawi się na bębnach wyświetlanych na monitorze automatu.

Odnosząc się do zarzutu braku wygranej rzeczowej w urządzeniu Minister Finansów zauważył, że definicję wygranej rzeczowej zawiera art. 2 ust. 4 u.g.h., zgodnie z którym wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że z zebranej dokumentacji dotyczącej przebiegu gier na przedmiotowych automatach wynikało, w przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację (układ symboli wygrywających z przypisanymi wartościami) grający otrzymuje wygraną w postaci punktów (wartość wyświetlana na liczniku SCORE) i tą wygraną może przelać do licznika CREDIT (wykorzystać w następnych grach) lub wygraną tą może poddać ryzyku w grze GAMBLE. Gra GAMBLE jest to gra, która (aktywuje się po uzyskaniu wygranej przez gracza) nie wymaga wyboru przez grającego stawki za grę, grający poddaje ryzyku w tej grze wartość wygranej uzyskanej w poprzedniej grze i przez możliwość podwojenia wygranej lub (przy błędnym wyborze koloru karty) utratę wygranej. Ponadto jak wyżej stwierdzono skorzystanie z tej gry odnosi się wprost do woli grającego i dokonanie przez niego wyboru koloru karty odwróconej rewersem dodatkowo potwierdza losowość, tj. wybór koloru uzależniony jest od przypadku, czyli od programu gry (algorytmu programu gry), a nie jest zależny od wiedzy czy zręczności gracza.

Ponadto przedmiotowe automaty spełniały cechy art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym Zgodnie grami na automatach są gry (...) organizowane w celach komercyjnych (...), a gra ma charakter losowy.

Wobec tego organ nie mógł zgodzić się ze stanowiskiem strony, że gra na automacie była równoznaczna z wykupionym czasem, a jej zakończenie następowało w momencie jego upływu. Jednostka badająca w sprawozdaniach potwierdziła, że w grach na badanych automatach nie było możliwości uzyskania wygranej polegającej na przedłużeniu czasu dostępności gier, wyświetlanego w polu TIME LEFT. Natomiast program gier umożliwiał rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie punktów (wygranej rzeczowej) uzyskanych w poprzednich grach w ramach posiadanego czasu dostępności gier. Badane automaty umożliwiały zatem prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy, bowiem w ramach wykupionego czasu, w którym grający korzystał z dostępnych gier, mógł on rozegrać szereg gier, a uzyskane w wyniku każdej z nich punkty gromadzone na liczniku Credit służyły do rozpoczęcie kolejnych gier. W związku z powyższym Minister Finansów stwierdził, że organ I instancji poprawnie ustalił, że gry urządzane na automatach [...] o numerach [...],[...],[...] oraz [...] należące do Spółki posiadały cechy - ustalone w badaniu technicznym jednostki badającej - które pozwalały zakwalifikować je, jako gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., tj.: były grami na urządzeniach elektronicznych, grami o wygrane rzeczowe, zawierającymi element losowości (miały charakter losowy).

9. W skardze z dnia 25 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. Spółka wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornym urządzeniu posiadanym przez skarżącą nie było możliwe ponieważ dotyczyło przedsięwzięć, których realizacja została zakończona;

2) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia;

3) art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż urządzenie: [...] o nr [...] , [...],[...] i. [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową;

4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w zw. z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h., poprzez brak pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na jedynie lakonicznym odniesieniu się do zaoferowanych przez stronę dowodów, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniach będących przedmiotem decyzji, wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. i kwalifikację urządzeń do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h., przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanych do niniejszego postępowania opiniach jednostki badającej sporządzonych na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionych opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazane opinie w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w pismach skarżącej z dnia [...] sierpnia 2014 r., [...] czerwca 2014 r. oraz [...] grudnia 2014 r.;

5) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowych urządzeń do kategorii automatów do gier podlegających u.g.h.;

6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opiniach sporządzonych przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż w mniemaniu organu rzeczonego wyroku nie sposób wprost odnosić do rozpatrywanej sprawy, a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

7) art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach z opinii (sprawozdań z badań) o charakterze gier na spornych urządzeniach należących do Skarżącego wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonych opinii będących podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie.

Na wstępie skargi Spółka zakwestionowała prawo Ministra Finansów do wszczęcia z urzędu postępowania, wobec faktu, że nie dotyczyło ono przedsięwzięcia w postaci gry, które było planowane lub w toku realizacji lecz przedsięwzięcia zakończonego [...] maja 2011 r. i [...] maja 2011 r. w lokalu [...] i w [...], w wyniku czynności kontrolnych _ rzędu Celnego w C. i na skutek zatrzymania urządzeń [...] nr [...],[...],[...] i [...] przez organy administracji celnej.

Po ww. czynnościach zostały wszczęte dochodzenia w sprawie o sygnaturze: RKS [...] i [...], które stały się przyczyną wszczęcia niniejszego postępowania.

Postępowanie wszczęte przez Ministra Finansów z urzędu, w celu ustalenia charakteru gier na urządzeniach [...] o nr [...],[...],[...] i [...]zostało wszczęte po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia z nimi związanego, tj. po zatrzymaniu symulatorów gier przez Służbę Celną, co z kolei spowodowało, że postępowanie nie powinno się w ogóle toczyć, a wszczęte należało umorzyć zgodnie z art. 208 § 1 O.p. wskazującym na ego bezprzedmiotowość.

Wskazując na błędną wykładnię art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 4 u.g.h. poprzez uznanie, że urządzenia [...] o nr [...],[...],[...] i [...] umożliwiały uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiały rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększały jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiały jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową, Spółka wyjaśniła, że wnioski te wynikają z wewnętrznie sprzecznej opinii Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w P. Pogląd jakoby, urządzenia umożliwiały rozpoczęcie nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze był nietrafny ponieważ jedynym czynnikiem, od którego zależała możliwość kontynuowania gry, co również potwierdziła jednostka badająca, był wykupiony czas gry. Instytucja specjalistyczna wskazała także, że w przypadku wykorzystania wszystkich przyznanych za wykupiony czas gry punktów urządzenia automatycznie przyznawały dodatkowy limit 1000 punktów, zwiększając stan posiadania, które grający mógł wykorzystać na grę do upływu czasu, co sprowadzało się do wykorzystania w całości zakupionego czasu. W tym kontekście niezrozumiałe było twierdzenie jednostki badającej, a co za tym idzie Ministra Finansów, że zdobyte punkty pozwalają na przeprowadzanie kolejnych gier bez ich opłacania, skoro sama jednostka wskazywała, że po upływie wykupionego czasu gry, w celu uzyskania możliwości dalszego prowadzenia gier, automaty należało zakredytować. Z punktu widzenia działania symulatorów [...] o nr [...],[...],[...] i [...] zdobyte punkty nie dawały możliwości przedłużania gry poza wykupiony czas, który był od początku do końca określony wysokością pierwotnego zakredytowania. Nie bez znaczenia był również fakt, że nawet jeśli grającemu pozostały punkty, a wykupiony czas gry zakończy się to niemożliwe było kontynuowanie gry za posiadane jeszcze punkty. Podobnie uzyskane punkty nie przechodziły do nowej gry (po jej ponownym opłaceniu) gdyż celem zwiększenia puli punktów do wykorzystania w jej ramach, lecz przepadały każdorazowo z końcem wykupionego czasu. Potwierdzeniem tego stanu są wnioski z opinii jednostki badającej.

Spółka podkreśliła, że urządzenia [...] nr [...],[...],[...] i [...] nie dawały możliwości uzyskania wygranych rzeczowych, co z kolei uzasadnia zarzut, iż Minister Finansów wadliwie zastosował art 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h. Skarżąca podniosła, że organ oparł się, wydając zaskarżoną decyzję na wnioskach opinii (sprawozdań z badań) o charakterze gier na spornych urządzeniach należących do skarżącej wydanej przez jednostkę badającą posiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych wydania rzeczonej opinii będącej podstawą wydania skarżonej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja sprowadzała się do powielenia wniosków Jednostki Badającej, tymczasem wobec faktu, że nie posiadała ona uprawnień do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier wnioski te pozostały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier dla jednostki badającej Minister Finansów udziela na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h., przy czym jednostka taka musi spełniać pewne warunki, w tym zgodnie z pkt 1 ustępu posiadać akredytację Polskiego Centrum Akredytacji.

W art. 23f u.g.h. nie chodzi o akredytację w ogóle, a więc w dowolnej dziedzinie/obiekcie badań, lecz o akredytację do przeprowadzania technicznych automatów i urządzeń do gier. Potwierdzeniem stanowiska Spółki jest brzmienie przepisów ustawy o systemie oceny zgodności, do której należy się odnieść przy wykładni pojęcia akredytacji z u.g.h.

Proponowana przez organ wykładnia to niedopuszczalna wykładnia zawężająca, pozbawiająca znaczenia istotę akredytacji i bezpodstawnie wykluczająca zastosowanie ustawy o systemie oceny zgodności i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku, podczas gdy nie ma absolutnie żadnej podstawy prawnej ani logicznej, aby wyłączyć zastosowanie definicji akredytacji zawartych w w/w regulacjach i tym samy wypaczyć sens akredytacji udzielanych przez Polskie Centrum Akredytacji.

Zakres Akredytacji Laboratorium Badawczego nr AB 826 (jedynej akredytacji tej jednostki) dotyczy badań chemicznych i właściwa; fizycznych chemikaliów oraz badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów.

Zakres akredytacji tej jednostki od czasu wydania certyfikatu akredytacji zmienił się tv w aspekcie doprecyzowania obiektów badań.

Co więcej w periodyku Ministerstwa Finansów Wiadomości Celne nr 3/2011 na str. 32-35 potwierdza się rzeczywisty zakres akredytacji jednostki (wskazany powyżej) przy jednoczesnym stwierdzeniu, że najnowszym osiągnięciem Laboratorium jest wdrożenie metod badawczych automatów/urządzeń do gier oraz uzyskanie upoważnienie Ministra Finansów dla jedynego laboratorium w strukturach służby celnej przeprowadzania takich badań.

Jednostka Badająca, której opinia (sprawozdanie z badań) stanowiło jedyną podstawę wydania skarżonej decyzji nie posiadała jednak akredytacji w zakresie umożliwiającym przeprowadzanie badań automatów i urządzeń do gier, która warunkuje upoważnienie przez Ministra Finansów do ich przeprowadzania.

Opinia jednostki badającej (sprawozdanie z badań), na której oparł się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, nie mogła być uznana za dowód w sprawie wobec nieposiadania przez jednostkę badającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji wobec nie posiadania wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonej opinii będącej podstawą wydania skarżonej decyzji tak przez jednostkę jak i przez osobę prowadzącą badanie. Tym samym organ nie powinien opierać się na niej wydając zaskarżoną decyzję i pomijać konkurencyjnych dowodów zaoferowanych przez skarżącą.

Z pisma Polskiego Centrum Akredytacji z dnia [...] stycznia 2014 r. jednoznacznie wynika, iż Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie posiada potwierdzonych w wyniku akredytacji kompetencji do wykonywania badań automatów do gier.

Spółka w toku postępowania wielokrotnie wskazywała na błędy merytoryczne podważanego sprawozdania z badań przedmiotowego urządzenia, spowodowane brakiem fachowości podmiotu sporządzającego sprawozdanie. O rzeczonych błędach świadczy np. nieuwzględniony przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. fakt zainstalowania w przedmiotowym urządzeniu oprogramowania SKILL egzekwowanego według zdeterminowanego algorytmu, co oznacza, że w toku gry na przedmiotowym urządzeniu nie ma procesów losowych, a powstające wrażenie obrotu bębnów jest tylko złudzeniem powstałym przy nakładaniu się obrazów na ekranie, co udowadnia zręcznościowy, a nie losowy charakter gier na urządzeniu, co wprost wskazał biegły sądowy [...] B. B., znany specjalista posiadający wykształcenie wyższe [...] z zakresu elektroniki i informatyki, w opinii technicznej nr [...] dnia [...] czerwca 2014 r. dotyczącej badań rzeczonego oprogramowania.

Zdaniem Spółki szczególnie istotną okolicznością w sprawie pozostaje fakt, że upoważnienia do prowadzania badań automatów lub urządzeń do gier Minister Finansów udzielił Izbie Celnej w P. w dniu [...] kwietnia 2011 r. Jednocześnie według danych Ministra Finansów, jedynym certyfikatem akredytacji przedłożonym Ministrowi w terminie do [...] lipca 2012 r przez Izbę Celną w P. był certyfikat akredytacji nr [...], z którego zakresu nie wynikało, aby Izba Celna w P. pomimo rocznego okresu dostosowawczego, zdołała zdobyć fachowe kompetencje do badania urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi są automaty do gier – art. 2 ust. 3 u.g.h.

10. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w W. była decyzja Ministra Finansów z [...] lutego 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] września 2014, rozstrzygającą, że gry prowadzące na urządzeniach [...] nr [...],[...],[...],[...] należące do spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

4. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w pkt 1 i 2 skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 6 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga w drodze decyzji czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 ww. ustawy, są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Z kolei art. 2 ust. 7 tej ustawy stanowi, że do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może natomiast zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.

W ocenie Sądu z treści przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h. nie wynika, że rozstrzygnięcie przez Ministra Finansów o charakterze gry w rozumieniu ustawy uzależniono od etapu danego przedsięwzięcia, tzn. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane. Kwestii tej nie dotyczy art. 2 ust. 7. u.g.h., który przede wszystkim reguluje zagadnienie dokumentów, które należy dołączyć do wniosku i daje organowi uprawnienie do żądania tych dokumentów w razie wszczęcia postępowania z urzędu, nie ograniczając kompetencji Ministra Finansów jedynie do spraw dotyczących przedsięwzięć planowanych lub realizowanych.

Zdanie pierwsze art. 2 ust. 7 u.g.h., dotyczy postępowania w kwestii rozstrzygnięcia o charakterze gier, wszczętego na wniosek strony. Ustawodawca logicznie założył, że strona nie będzie występowała z powyższym wnioskiem wobec przedsięwzięć, które zakończyła i nie planuje kontynuować, stąd zapis o obowiązku załączenia do wniosku opisu planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia. Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania wszczętego z urzędu i jedyną kwestią jaką można w tym momencie rozważać na gruncie zdania drugiego art. 2 ust. 7 u.g.h., jest to, jakich dokumentów może żądać od strony Minister Finansów, w przypadku zakończonego przedsięwzięcia w związku z zajęciem urządzeń będących przedmiotem tego postępowania, przez inny organ. Logiczny wniosek, jaki wynika z redakcji przedmiotowego przepisu, prowadzi do stwierdzenia, że w takiej sytuacji chodzi o opis przedsięwzięcia (już nie planowanego ani realizowanego) oraz w przypadku gry na automatach – badania technicznego. W konsekwencji z przepisu art. 2 ust. 6 a tym bardziej z art. 2 ust. 7 u.g.h. nie wynika, aby Minister Finansów nie mógł rozstrzygać czy gra lub zakład wzajemny są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy (w sprawach wszczętych na wniosek lub z urzędu) w sytuacji kiedy realizacja przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, została czasowo przerwana, gdyż automaty zostały zabezpieczone jako dowód rzeczowy. Nie można zatem twierdzić, że Minister Finansów nie miał kompetencji do wszczęcia postępowania z urzędu tylko dlatego, że realizowane przez skarżącą przedsięwzięcie zostało zakończone, a de facto przerwane w skutek działań kontrolnych organu celnego.

Wskazać należy, że przytoczony przepis ust. 7 art. 2 został dodany do ustawy hazardowej ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 134, poz. 779) i obowiązuje od dnia 14 lipca 2011 r. Nowelizacja wprowadzająca ust. 7 do przepisu art. 2 ustawy miała na celu doprecyzowanie dokumentów, w oparciu o które minister właściwy do spraw finansów rozstrzyga o charakterze gry, przy czym jednoznacznie wskazano, że przedłożenia określonych dokumentów organ ma prawo zażądać także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że z przepisu art. 2 ust. 6, a tym bardziej z art. 2 ust. 7 u.g.h., który precyzuje kwestię wymaganych dokumentów, nie wynika, aby Minister Finansów nie mógł rozstrzygać czy gra lub zakład wzajemny są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy (w sprawach wszczętych na wniosek lub z urzędu) w sytuacji kiedy realizacja przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, została czasowo przerwana.

Strona na poparcie swojego stanowiska odnośnie braku podstaw prawnych do wszczęcia postępowania z urzędu przytoczyła orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. I SA/Gd 738/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 757/11, w których powołując się na literalną wykładnię art. 2 ust. 6 w zw. ust. 7 u.g.h. stwierdzono, że Minister Finansów rozstrzyga o charakterze gry na automacie lub zakładu wzajemnego tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu wzajemnego nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku.

Wskazać należy, że powołany przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. I SA/Gd 738/12 został. uchylony wyrokiem NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1792/15.

Niezależnie od powyższego Sąd dostrzega, że orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące przedstawionego zagadnienia jest niejednolite. Stanowisko przeciwne do tego, jakie wyrażono w powołanych przez Skarżącą orzeczeniach zajął np. NSA w wyroku z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie II GSK 1314/12, który wyraźnie stwierdził, że z treści art. 2 ust. 6 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych wynika, że przepisem tym objęte są te gry i zakłady, które mają być zrealizowane, są realizowane lub zostały zrealizowane pod rządami ustawy o grach hazardowych. Identyczny wniosek zawarto w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 817/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2187/14 i 4 grudnia 2015, V SA/Wa 141/15.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do tego ostatniego poglądu. Stąd też za trafne uznano stanowisko Ministra, zgodnie z którym z treści przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h. nie wynika, że rozstrzygnięcie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, zostało uzależnione od etapu danego przedsięwzięcia, tj. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane.

Skoro więc Minister posiada ustawowe kompetencje, wyrażone przepisem art. 2 ust. 6 u.g.h., do rozstrzygania, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, niezależnie od etapu, na jakim dane przedsięwzięcie się znajduje, to jest władny załatwić sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty; brak jest więc przesłanek do jej umorzenia z powodu bezprzedmiotowości.

Dodać należy, że przyjęcie w powyższej kwestii poglądu Skarżącej czyniłoby niemożliwym ustalenie przez Ministra charakteru gry z urzędu. Ustalenia te mogłyby być podjęte jedynie na dwóch etapach przedsięwzięcia, tj. wtedy, gdy jest ono planowane lub jest realizowane. Po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia bądź nawet w przypadku przerwania/zawieszenia jego realizacji np. na skutek kontroli i zabezpieczenia automatu do gry w postępowaniu karno-skarbowym, organ ten byłby pozbawiony możliwości ustalenia charakteru gry. Gdyby zatem Strona zaplanowała i następnie realizowała dane przedsięwzięcie, lecz nie wystąpiła w trakcie trwania tych dwóch etapów do organu o wydanie rozstrzygnięcia o charakterze gier, organ ten nie miałby możliwości sprawdzenia z urzędu, czy dane przedsięwzięcie było grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu u.g.h. W ocenie Sądu również z tego względu stanowisko Skarżącej jakoby Minister miał możliwość ustalenia charakteru gry tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie w postaci gry lub zakładu wzajemnego nie zostało jeszcze zrealizowane lub jest w toku, jest nieprawidłowe. Przeciwko stanowisku skarżącej przemawia także pośrednio uzasadnienie nowelizacji u.g.h. w zakresie dodania art. 2 ust. 7 tej ustawy. Wskazano tam bowiem, że "Ustawa o grach hazardowych pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych kompetencję do rozstrzygania, czy dane przedsięwzięcie ma cechy gry lub zakładu wzajemnego, nie określiła natomiast, jakie dokumenty powinien przedstawić wnioskodawca ubiegający się o decyzję Ministra Finansów, czy dane przedsięwzięcie jest grą losową, zakładem wzajemnych, grą na automacie w rozumieniu ustawy. W przeszłości kwestia ta nie była regulowana w przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych, co powodowało, że podmioty zwracały się o rozstrzygnięcie, nie przedstawiając dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia. Pojawiały się też trudności, gdy Minister Finansów wszczynał z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy dane przedsięwzięcie ma cechy gry lub zakładu wzajemnego i na podstawie dotychczasowych przepisów nie mógł żądać od podmiotu dokumentacji dotyczącej tego przedsięwzięcia (podkreślenie Sądu). Proponuje się zatem określenie, jakie dokumenty powinien przedstawić wnioskodawca ubiegający się o rozstrzygnięcie oraz aby Minister Finansów, prowadząc postępowanie z urzędu, także mógł żądać od strony takich dokumentów; zatem w przypadku złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, strona jest obowiązana załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może z kolei zażądać przedłożenia takich dokumentów także od strony uczestniczącej w postępowaniu prowadzonym z urzędu".

W tym miejscu podkreślić należy, ze decydując się na podjęcie działalności (przedsięwzięcia) bez wcześniejszego, wymaganego przez ustawę uzyskania rozstrzygnięcia organu odnośnie charakteru urządzanych gier, Skarżąca podjęła ryzyko związane z prowadzeniem tej działalności, w szczególności w kontekście jej zgodności z przepisami prawa. Wystąpienie i uzyskanie rozstrzygnięcia uprawnionego organu przed podjęciem działalności pozwoliłoby spółce uniknąć ujemnych konsekwencji związanych z urządzaniem gier hazardowych niezgodnie z przepisami prawa. Spowodowało to w rezultacie wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie z urzędu.

Podsumowując Sąd stwierdza, że rozważania o bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 2 ust. 7 u.g.h. są bezzasadne i za takie należy uznać zarzuty Skarżącej powołane w pkt 1 i 2 skargi.

5. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt 3 skargi wskazać należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

Zatem, w świetle ww. przepisu grami na automatach są gry spełniające łącznie trzy przesłanki, tj.:

- są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,

- są o wygrane pieniężne lub rzeczowe,

- zawierają element losowości.

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 4 przedmiotowej ustawy, wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Zdaniem organu, w rozpatrywanym przypadku spełnione są warunki wynikającej z powyższego przepisu. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i Sąd w składzie orzekającym w pełni je podziela.

6. Minister Finansów stwierdził, że zarówno z opinii prawnych autorstwa [...] M. C., [...] S. P. oraz [...] J. K., jak i przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu procesowego z gry na spornych urządzeniach oraz ze sprawozdań z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] grudnia 2012 r. oraz [...] stycznia 2013 r. sporządzonych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., wynika, że kwota wpłacona na początku nie jest jedynie przeliczana na czas udostępniany graczowi do korzystania z automatu, ale przede wszystkim na punkty kredytowe używane do rozgrywania poszczególnych gier, czyli "opłacania" stawek za daną grę. Po zakredytowaniu automatu kwotą pieniężną, gracz otrzymuje punkty kredytowe w przeliczeniu 1 zł równa się 10 punktom oraz czas korzystania z automatu (1 zł = 1 minuta). Liczba otrzymanych punktów oraz czas dostępności gier na automacie zależy od wysokości kwoty, jaką gracz zakredytuje automat. Po wybraniu gry, z puli gier oferowanych przez automat, grający ustala stawkę za grę. Faktyczne rozpoczęcie gry następuje przez naciśnięciu przycisku START/STOP, co powoduje wprowadzenie w ruch obrotowy bębnów z symbolami, a jej zakończenie poprzez ponowne naciśnięcie przycisku START/STOP.

W sprawie bezsporne jest, że w ramach wykupionego czasu korzystania z automatu, grający może dowolnie wybierać dostępne gry, a następnie grać w nie, co wiąże się z powtórzeniem opisanego powyżej zespołu czynności. Każdy taki cykl czynności kończy się określonym rezultatem w postaci wygranej albo przegranej. Wygrane punkty w poszczególnych grach dopisywane są stanu konta kredytowego, a następnie z punktów tych realizowane są opłaty (stawki) za udział w kolejnych grach.

Kredyty, czyli punkty na liczniku "kredyt" otrzymuje się za wrzucone monety/banknoty w przeliczniku 1 zł - 10 punktów. Na liczniku tym gromadzone są również punkty uzyskane w wyniki wygranych. W przypadku, gdy użytkownik wyczerpie wszystkie punkty przed upływem wykupionego czasu, automat dodaje do licznika "kredyt" 1000 punktów, umożliwiających dalszą grę do końca wykupionego czasu.". [...] S. P. w swojej opinii stwierdził zaś, cyt.: "Ułożenie się symboli w układzie, który zapewnia zdobycie dodatkowych punktów np. w jednej poziomej linii, powoduje, zdobycie punktów. Zdobyte w ten sposób punkty dopisywane są do stanu konta kredytowego i zwiększają wynik gracza. Czynność ta może być wielokrotnie powtarzana, aż do chwili zakończenia wykupionego czasu." [...] M. C. w swojej opinii zauważył z kolei, że gracz "rozpoczynając grę uzyskuje punkty kredytowe, których ilość zależy od wykupionego czasu gry, z tym zastrzeżeniem, że zdobyte podczas gry punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania."

7. Skarżąca nie kwestionuje faktu, że grając na automatach w ramach wykupionego czasu grający zdobywa punkty, które gromadzone są na liczniku kredyt. Wręcz przeciwnie, twierdzi, że zdobyte podczas gry punkty zwiększają stan ich posiadania podczas gry. Sporna w przedmiotowej sprawie jest natomiast interpretacja pojęcia "gry na automacie". W opinii Skarżącej jest ona jednoznaczna z wykupionym czasem korzystania z automatu i kończy się wraz z upływem tego czasu, natomiast z kolejną grą mamy do czynienia w przypadku konieczności ponownego zakredytowania automatu. Sąd podziela stanowisko organu, że ocenie Skarżącej przeczy opis przebiegu gry, której poszczególne etapy wyraźnie wyodrębniają w swoich stanowiskach zarówno Jednostka Badająca, jak i autorzy opinii w tym przedstawionych przez Skarżącą wskazując, że po ich przeprowadzeniu dalsze korzystanie z automatu (w ramach wykupionego czasu) wymaga ich powtórzenia. Przy czym o ile [...] J. K. oraz [...] M. C. w swych opiniach mówią o kontynuacji gry, o tyle [...] S. P. mówi wprost o kolejnej jednostkowej grze rozumianej, jako przyciśnięcie przycisku Start/Stop w celu uruchomienia bębnów a następnie tego samego przycisku w celu ich zatrzymania.

Zatem gra na automacie polega na wykonaniu, w ramach czasu dostępności urządzenia, konkretnych czynności (wyznaczających początek gry i jej koniec), które prowadzić mają do oczekiwanych przez grającego rezultatów - uzyskania wygranej. Czynności zakredytowania automatu nie można więc utożsamiać z grą w konkretną grę na tym automacie, ale jedynie z jego uruchomieniem, udostępnieniem do korzystania, w czasie wyznaczonym wpłaconą kwotą. Jak trafnie zaznaczył organ, grający nie wykupuje jednej gry, ale czas, w którym może rozgrywać nieokreśloną ilość gier danego rodzaju dostępnych na automacie. Samo zakredytowanie automatu nie rozpoczyna gry, gdyż dopiero po uruchomieniu automatu, wyborze konkretnej gry, określeniu stawki i wciśnięcie przycisku Start/Stop następuje faktyczne rozpoczęcie gry, której charakter jest przedmiotem oceny w kontekście przepisów ustawy o grach hazardowych. Niewątpliwe jest więc, że w ramach czasu otrzymanego (po zakredytowaniu automatu określoną kwotą) grający może wielokrotnie zagrać w wybraną przez siebie grę osiągając za każdym razem wynik w postaci wygranej lub przegranej.

Grający w okresie wykupionego czasu przeprowadza zatem szereg gier, w wyniku których może zdobyć lub stracić punkty. Zdobyte punkty natomiast umożliwiają rozpoczęcie kolejnej gry. Nie ulega wątpliwości, że tak zdobyte i wykorzystywane punkty stanowią wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. Bez znaczenia jest przy tym limitowanie czasu grania, skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe w ramach posiadanego czasu dostępności gier, czyli prowadzenie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, a o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających. Okoliczność ta stanowi konieczną przesłankę w postaci wygranej rzeczowej, od wystąpienia której zależy uznanie gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu za gry na automatach w rozumieniu u.g.h.

W związku z powyższym, za bezzasadny należy uznać zarzut Skarżącej, że kontrolowane urządzenia nie umożliwiają uzyskania wygranej rzeczowej w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier.

8. Dodać jeszcze należy, że skarżąca, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV KK 215/07, prezentuje pogląd, że jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry jest wykupiony czas gry, a po jego upływie nawet, jeżeli grającemu pozostaną punkty niemożliwe jest jej kontynuowanie. Należy zatem zauważyć, że w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych na okoliczność określenia wygranych na automatach zdefiniowano część zakresu pojęciowego wygranej rzeczowej. Zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że interpretacja pojęcia "wygranej rzeczowej" zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV KK 215/07 została dokonana na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 27 ze zm.), która nie precyzowała tego pojęcia. Zdaniem Sądu, definicja "wygranej rzeczowej", obecnie obowiązująca, zawarta w art. 2 ust. 4 u.g.h., znacznie ogranicza pole interpretacyjne tego pojęcia i zawiera w sobie sytuacje prowadzenia gier w zamian za zdobyte punkty pomimo, iż ilość przeprowadzenia gier ograniczona jest wykupionym czasem, a wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, jak również możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

9. Niezasadne okazały się również zarzuty podniesione w pkt 4-6 skargi. Odnosząc się do tych zarzutów dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, Sąd podziela ocenę organu.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z brzmienia art. 188 o.p. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (tak np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 483/12). Podobną tezę zawiera wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1075/10, gdzie wskazano, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a zarazem przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem.

Dodać też należy, że opinie przedłożone przez Stronę w toku postępowania mają charakter opinii prywatnych. Opiniom sporządzonym na zlecenie Strony nie można natomiast przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzę fachową. W orzecznictwie przyjęto, że opinie sporządzone na zlecenie strony traktować należy jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie jej stanowiska, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych (wyroki NSA z dnia 8 lutego 201 lr., sygn. akt II FSK 1769/09, z dnia 21 lutego 2008r., sygn. akt I GSK 468/07 z dnia 16 stycznia 2008r., sygn. akt II FSK 1539/06).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister zasadnie przypisał decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dowodom w postaci sprawozdania Jednostki Badającej, opinii biegłego sądowego oraz eksperymentu kontrolnego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych.

Niezależnie od powyższego na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ w zaskarżonej decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącej, obszernie odniósł się merytorycznie do przedstawionych przez nią wniosków dowodowych w postaci: opinii [...] M. C. ekspertyzy prawnej [...] S. P., oświadczenia producenta [...] firmy [...], opinii [...] J. K.l - biegłego sądowego w dziedzinie ekonomiki, kryminalistyki, cybernetyki i elektrotechniki. Odnosząc się w decyzji do treści przedstawionych opinii Minister Finansów wskazał na te elementy opinii, które budzą wątpliwości, nie zostały dostatecznie wyjaśnione lub są sprzeczne z wyciągniętymi przez ich autorów wnioskami. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że dokumenty przedstawione przez skarżącą nie podważyły skutecznie ustaleń wynikających ze sprawozdania Jednostki Badającej oraz eksperymentu kontrolnego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych.

10. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi (pkt 7) wskazać należy, że w ich uzasadnieniu skarżąca kwestionuje możliwość wydania przez IC w P. opinii, gdyż jednostka ta nie posiada, w ocenie strony akredytacji wydanej przez Polskie Centrum Akredytacji w zakresie badań adekwatnego do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych jakimi są automaty do gier w tym o niskich wygranych. Skarżąca podnosiła, że Jednostka Badającą – Wydział Laboratorium Celne w Izbie Celnej w P. – posiada jedynie certyfikat nr [...] wydany przez Polskie Centrum Akredytacji na badania chemiczne i właściwości fizycznych.

W ocenie Sąd ww. zarzut skarżącej jest nieuzasadniony.

Należy zauważyć, że art. 23f ust. 1 u.g.h. stanowi, że upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:

1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement);

2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;

3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności".

Sąd dostrzega, że kwestia wykładni cytowanego wyżej art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. w zakresie rodzaju akredytacji, o jakim mowa w niniejszym przepisie, wywołała rozbieżność w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Część judykatury prezentuje pogląd, iż przedmiotowy przepis odnosi się do konkretnego rodzaju akredytacji w postaci certyfikatu akredytacji z zakresem akredytacji adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty do gry (art. 2 ust. 3 u.g.h., tak np. powołane przez stronę wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2014 r., VI SA/Wa 2174/13 z 13 marca 2014 r., VI SA/Wa 3331/13), czy też akredytację do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lutego 2014 r., sygn. akt 3014/13). Drugi natomiast pogląd wskazujący, że cytowany przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, został wyrażony np. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Warszawie z 4 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2627/13, z 8 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1629/14, Gliwicach z 13 czerwca 2014 r., III SA/Gl 2059/13, Gdańsku z 5 czerwca 2014 r., III SA/Gd 212/14).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego stanowiska, zgodnie z którym przedmiotowy przepis nie precyzuje ani charakteru, ani zakresu akredytacji, jaką powinna posiadać jednostka badająca, w związku z czym warunek ten spełnia każdy podmiot, który posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub innej jednostki akredytującej, o której mowa w omawianym przepisie.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 23f ust. 5 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b;

2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.).

Z przepisów tych wynika, że jednostka badająca, działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. W przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 23f ust. 1 u.g.h. jednostka otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Z kolei zaś w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji.

Przepis art. 23f ust. 5 pkt 1 u.g.h. określa konstytutywne przesłanki cofnięcia upoważnienia między innymi w przypadku, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1, a więc także, kiedy utraci akredytację, o której mowa w tym przepisie. Okoliczność, że według art. 23f ust. 3 u.g.h. upoważnienie udzielane jest na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji, nie oznacza - w świetle treści art. 23f ust. 5 pkt 1, że utrata akredytacji na skutek innych okoliczności niż upływ okresu jej ważności, powoduje automatyczną utratę upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Czym innym jest bowiem upływ okresu ważności akredytacji, a czym innym jej utrata, mimo że okres ważności, na który akredytacja była wydana nie upłynął.

W tym miejscu wskazać trzeba, że Sąd orzekający w sprawie podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyrokach WSA z 12 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 67/14, z 27 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 846/13 dotyczące wskazanego problemu. Zatem Sąd przyjmuje jak w uzasadnieniach tych wyroków, że z treści art. 23f ust. 5 u.g.h. można wywieść, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia - i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję odmawiającą przyznania upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Strona może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, poprzez wykazanie błędów merytorycznych badania ale nie poprzez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechania odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego. W przypadku wskazania błędów merytorycznych badania, organ winien się odnieść do tych zarzutów. Takich błędów skarżąca skutecznie nie wykazała.

Sąd zauważa, że okoliczność zamieszczenia, a w szczególności utrzymywania poszczególnych jednostek na stronie internetowej urzędu ministra w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, nie stwarza domniemania, że jednostki zamieszczone w wykazie mają status jednostek upoważnionych. Wykaz ten ma bowiem jedynie charakter informacyjny. Rolą takiego wykazu jest ułatwienie zainteresowanym zidentyfikowania upoważnionych jednostek badających. O tym, czy jednostka badająca jest rzeczywiście upoważniona decyduje natomiast treść upoważnienia oraz okoliczność, czy nie upłynął okres, na który upoważnienie zostało udzielone albo czy nie została wydana decyzja o cofnięciu upoważnienia. Te okoliczności powinny być sprawdzone przez organ prowadzący postępowanie, w którym posłużono się badaniem sprawdzającym. Interpretacja przepisu art. 23f ust. 1 u.g.h. zaproponowana przez spółkę w konsekwencji prowadziłaby do konieczności badania przez organy rozpoznające konkretną sprawę nie tylko kwestii związanej z posiadaniem lub nie akredytacji przez tę jednostkę, ale również do konieczności badania przez te organy pozostałych warunków, od których uzależnione było wpisanie przez ministra danej jednostki jako upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – do czego organy te w żaden sposób nie miałyby uprawnienia. Żaden bowiem z przepisów prawa nie upoważnia organów administracji do weryfikacji stanowiska ministra finansów i samodzielnej oceny, czy jednostka badająca spełniła wymogi ustawowe do udzielenia jej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zadaniem organów w prowadzonym przez siebie postępowaniu jest zlecenie przeprowadzenia badania automatu jednostce badającej, której minister udzielił upoważnienia, a nie weryfikacja upoważnienia jednostki badającej dokonanej przez ministra.

Zatem w niniejszej sprawie skarżąca nie mogła skutecznie zakwestionować uprawnienia Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w P. do wykonania badania sprawdzającego przez zakwestionowanie statusu tego laboratorium jako jednostki badającej.

W ocenie Sądu bezzasadnie Spółka zakwestionowała wymaganą przepisem art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. akredytację, którą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. posłużył się ubiegając się o upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, albowiem w świetle tego przepisu nie musi to być akredytacja w dziedzinie badań technicznych automatów o niskich wygranych, ani w dziedzinie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych (charakter urządzeń z definicji automatu o niskich wygranych).

Z zamieszczonego na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (www.pca.gov.pl) załącznika do certyfikatu Akredytacji nr [...] wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. posiada od dnia [...] czerwca 2011 r. akredytację jako laboratorium badawcze w dziedzinach/obiektach: badań chemicznych i właściwości fizycznych chemikaliów; badań chemicznych i właściwości fizycznych tekstyliów. Zatem tak określony zakres akredytacji udzielonej przez Polskie Centrum Akredytacji nie obejmuje badania automatów do gier o niskich wygranych, ani jakichkolwiek innych automatów, czy też badania urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia, gdyż przepisy ustawy (w szczególności art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.) nie wymagają aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresowo akredytację, brak jest bowiem zapisu w u.g.h., odsyłającego do ustawy o systemie oceny zgodności. Dlatego też organy nie mogły naruszyć powołanych przepisów tej ustawy.

Stanowisko to potwierdza art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. nakładający na jednostkę badającą obowiązek zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, personelu o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz odpowiedniego wyposażenia technicznego. Treść przywołanego pkt 2 pozwala przyjąć, że w pkt. 1 omawianego przepisu ustawodawca nie odniósł się do konkretnej akredytacji, czy to z zakresem adekwatnym do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, czy też do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W przeciwnym razie oba warunki (pkt 1 i pkt 2), pokrywałyby się w zakresie pkt 2, czyniąc zawartą w nim regulację zbędną, co też byłoby interpretacją normy prawnej niezgodną z jedną z językowych dyrektyw interpretacyjnych, zakazującą interpretacji przepisów prawnych tak, aby pewne ich fragmenty okazywały się zbędne (zakaz wykładni per non est). Brak wymogu konkretnej akredytacji nie obniża natomiast standardów, jakie powinna spełniać jednostka badająca, które zapewnia regulacja z omawianego pkt 2. Rola akredytacji jako takiej sprowadza się, zdaniem sądu, w niniejszej regulacji prawnej, do wytyczenia określonych, wąskich granic co do podmiotów, które mogą ubiegać się o status jednostki badającej. Nie każdy zatem podmiot, który spełnia wymogi z pkt 2 omawianego przepisu, może starać się o ten status ale podmiot, który posiada ponadto akredytację m.in. Polskiego Centrum Akredytacji. W ten sposób regulacje zawarte w pkt 1 i w pkt 2 omawianego przepisu uzupełniają się wzajemnie, nie pokrywają.

Nie bez znaczenia, w ocenie Sądu, jest fakt, że Minister znając zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Izby Celnej w P., honoruje sprawozdania badań przeprowadzonych przez tę jednostkę badającą. Treść art. 23f została uregulowana w u.g.h. w wyniku nowelizacji zawartej w art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta weszła w życie w dniu 14 lipca 2011 r. Z art. 12 tej nowelizacji wynika natomiast, że podmioty, będące w dniu jej wejścia w życie jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z dodawanymi przepisami art. 23f. Podmioty te jednak zostały zobowiązane do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji, dokumentu określonego w dodawanym art. 23f ust. 2 pkt 1, czyli certyfikatu akredytacji. W terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej podmiot taki był natomiast zobowiązany do złożenia ww. ministrowi dokumentów określonych w art. 23f ust. 2 pkt 2-4 ustawy zmienianej. Chodziło tu zatem o złożenie:

- certyfikatów lub innych dokumentów określających standard przeprowadzanych badań;

- aktualnych zaświadczeń, że osoby zarządzające jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

- oświadczeń złożonych, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez ww. osoby nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych ani z osobami:

a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi,

b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami

- w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.

W przypadku niewykonania tego obowiązku upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasało, jak stanowi art. 12 ust. 3 przywołanej ustawy nowelizacyjnej. Realizując powyższy obowiązek, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. przy piśmie z dnia [...] października 2011 r. nr [...], przesłał do Ministerstwa Finansów wymaganą dokumentację, w tym kserokopię poświadczoną notarialnie aktualnego certyfikatu akredytacji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Akredytacja ta była honorowana przez Ministra, co zdaniem Sądu jest poniekąd, wskazówką interpretacji omawianych przepisów przez ich projektodawcę. Projekt przedmiotowej nowelizacji wpłynął bowiem do Sejmu RP w dniu 4 lutego 2011 r. jako rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3860). Można zatem przyjąć, że projektodawcą tych przepisów lub autorem założeń do nich był Minister Finansów.

Wobec powyższego należy uznać, że Laboratorium Celne Izby Celnej w P. uzyskało akredytację dla laboratoriów badawczych i spełniając wymogi ustawowe pozostało jednostką badającą, upoważnioną przez Ministra do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Dopóki to upoważnienie nie zostanie skutecznie cofnięte, do czego legitymowany jest jedynie Minister, dopóty zachowuje ono swoją ważność i uprawnia tę jednostkę do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a sporządzone przez nią opinie są pełnoprawnym dowodem, który podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że stanowisko skarżącej, co do zasadności udzielenia przez Ministra Finansów Izbie Celnej w P. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, wyrażone już zostało w odrębnym wniosku o cofnięcie tej jednostce badającej ww. upoważnienia. W tej też kwestii stanowisko organu oraz argumentacja podnoszona przez Skarżącą poddane zostały ocenie WSA w Warszawie, który to wyrokiem z dnia 28 września 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 839/12) skargę [...] Sp. z o.o. oddalił uznając tym samym, że nie ma podstaw, aby cofnąć upoważnienie tej jednostce badającej. Co ważne wyrok ten jest prawomocny, ponieważ postanowieniem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II GSK 478/13 NSA umorzył postępowanie z uwagi na cofnięcie skargi kasacyjnej.

11. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...], należy stwierdzić, że został on wydany w indywidualnej sprawie, w oparciu o przepisy kodeksu karnego i kodeksu karnego skarbowego (dotyczy urządzenia o numerze [...]), które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, prowadzonej w przedmiocie rozstrzygnięcia o charakterze gry na spornym automacie w oparciu o przepisy u.g.h. Postępowanie administracyjne oraz postępowanie karne to postępowania całkowicie od siebie odrębne, niezależne, różne są też ich cele, odmienne sankcje. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., dopiero ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Nie jest więc on związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego, a zatem jest uprawniony do oceny, tak jak innych dowodów w sprawie, ustaleń zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku (por. wyrok NSA z 19 lipca 2011, I FSK 790/10).

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku bezstronności Jednostki Badającej przejawiającej się w jej podległości względem Zastępcy Dyrektora Izby Celnej w P., który w określonych warunkach zastępuje Dyrektora wskazać należy, że jest to zarzut gołosłowny. Jego uzasadnienie opiera się bowiem na niczym nie popartych przypuszczeniach Skarżącej, które zdaniem Sądu nie mogą wynikać z oceny zapisów Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w P.

12. Podsumowując, rozstrzygając o charakterze gier prowadzonych na spornych automatach Minister Finansów działał na podstawie przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ odniósł się do wnioskowanych przez Skarżącą dowodów, Minister Finansów dokonał ich merytorycznej analizy oraz oceny. Obszernie uzasadnił swoje stanowisko i rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w sposób odpowiadający wymogom proceduralnym. Nie można uznać za uchybienie prawne odmiennej od Strony oceny dowodów oraz stanu faktycznego, dokonanej przez organ, jeżeli ocena ta jest prawidłowo uzasadniona i wyjaśniona oraz połączona z prawidłowo dokonaną subsumpcją prawną stanu faktycznego.

13. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, WSA w Warszawie, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.