Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2530/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz (spr.) del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 399/14 w sprawie ze skargi W. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia obowiązków dyrektora szkoły oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 399/14 oddalił skargę W. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia obowiązków dyrektora szkoły.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Prezydent Miasta R. ww. zarządzeniem z dnia [...] marca 2014 r., działając na podstawie art. 5c pkt 2, art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako "ustawa o systemie oświaty") oraz § 5 pkt 1 załącznika nr 5 do Statutu Miasta Radomia nadanego uchwałą nr 38/2002 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Radomia (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2007 r., nr 133, poz. 3553 ze zm.) powierzył od 7 marca 2014 r. A. S. - wicedyrektorowi [...] w R. przy ul. [...] - pełnienie obowiązków dyrektora ww. szkoły do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, nie dłużej niż na okres 10 miesięcy (§ 1). Wykonanie zarządzenia powierzono Wiceprezydentowi Miasta odpowiedzialnemu za sprawy oświaty (§ 2). Stosownie do § 3 ww. zarządzenia weszło ono w życie z dniem podpisania.

Pismem z dnia 10 marca 2014 r. W. B. wystąpił do Prezydenta Miasta R. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. zarządzenie Prezydenta Miasta R. w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora [...] w R. W skardze zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa:

- art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty polegające na powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora [...] A. S. – pomimo tego, że osoba ta nie jest nauczycielem szkoły, gdyż została przyjęta do pracy przez pełniącego obowiązki dyrektora szkoły, powołanego mocą zarządzenia, którego nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VIII SA/Wa 943/13), w związku z czym nieważne są czynności przez niego dokonane;

- powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły na okres nie dłuższy niż 10 miesięcy, w sytuacji gdy okres ten jest kolejnym okresem 10 – miesięcznym na jaki próbuje się powołać pełniącego obowiązki.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. organ odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i poinformował, że osoby, które zajmowały stanowiska wicedyrektorów do dnia 31 sierpnia 2013 r., od dnia 1 września 2013 r. nie zajmują stanowisk wicedyrektorów. W dniu 7 marca 2014 r. wicedyrektorem był inny nauczyciel i jemu zaskarżonym zarządzeniem powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły. Termin, o którym mowa w art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty nie został przekroczony, gdyż upływa z dniem 30 czerwca 2014 r. Nie jest intencją organu prowadzącego szkołę jego przedłużanie o czym świadczy fakt, że Zarządzeniem Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. ogłoszono konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta R. wniósł o jej oddalenie.

Organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora szkoły J. S. nie ma wpływu na treść stosunku pracy A. S., która pracę świadczyła, zaś ocena czy istnieje stosunek pracy należy do sądu pracy, a nie sądu administracyjnego i póki nie ma wyroku sądu pracy stwierdzającego nieistnienie stosunku pracy, brak jest podstawy do takich ustaleń przez sąd administracyjny. Tym samym zarzut dotyczący powierzenia funkcji osobie nie będącej nauczycielem szkoły jest bezzasadny.

Co do 10 – miesięcznego okresu powierzenia funkcji to organ wskazał, że nie został on przekroczony, gdyż 15 kwietnia 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu na kandydata na dyrektora szkoły, zatem zaskarżone zarządzenie zostało skonsumowane, a zarzut bezprzedmiotowy.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 2 lipca 2014 r. pełnomocnik organu złożył do akt kopię zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora ww. szkoły A. S. na okres 5 lat szkolnych od dnia 28 kwietnia 2014 r. do 31 sierpnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd powołał art. 36a ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o systemie oświaty i wskazał, że ust. 5 tego artykułu ma charakter wyjątkowy. W tym trybie, odmiennie niż w ust. 2 i 4, nie dochodzi bowiem do powierzenia stanowiska dyrektora, lecz jedynie organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora czasowo, a okres ten nie może trwać dłużej niż 10 miesięcy.

Zdaniem Sądu, z uwagi na wydanie przez organ zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, nie doszło do przekroczenia maksymalnego okresu 10 miesięcy.

Sąd wskazał, że w świetle przedstawionego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, bezspornym jest, że w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia, tj. [...] marca 2014 r. w przedmiotowej szkole A. S. była wicedyrektorem. Została zatrudniona przez działającego w imieniu szkoły pełniącego obowiązki dyrektora J. S. przed stwierdzeniem przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 943/13 nieważności zarządzenia o powierzeniu J. S. pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. Wyrok ten jest nieprawomocny, wstrzymanie wykonalności zarządzenia o powołaniu J. S. na p.o. dyrektora skutkowało dopiero od daty wydania wyroku, nie powodowało więc bezskuteczności prawnej czynność wcześniej podejmowanych przez J. S. w imieniu szkoły, w tym dotyczących zatrudnienia A. S. na stanowisku zastępcy dyrektora.

W ocenie Sądu, skoro w ww. szkole w dniu wydania zaskarżonego zarządzenia obsadzone były stanowiska wicedyrektorów, skarżący nie wykazał zaś by A. S. nim nie była (np. wyrok Sądu pracy), organ powierzając pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, nie dopuścił się istotnego naruszenia art. 36 ust. 5 ustawy o systemie oświaty.

Bezpodstawny jest też zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 36 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty przez przekroczenie 10-miesięcznego terminu powołania na pełniącego obowiązki dyrektora. Skarżąca nie została powołana na okres dłuższy niż 10 miesięcy, zwłaszcza że 15 kwietnia 2014 r. został rozstrzygnięty konkurs na stanowisko dyrektora szkoły. Nie można do tego okresu doliczać powołania jej poprzednika J. S. Na marginesie Sąd wskazał, że skarżący popada w logiczną sprzeczność – z jednej strony uznając powołanie J. S. na pełniącego obowiązki za nieważne chce uznania bezskuteczności wszelkich czynności dokonanych przez niego w imieniu szkoły, a drugiej strony z tego nieważnego w jego ocenie i bezskutecznego zarządzenia chciałby wyciągać dalej idące skutki prawne w postaci doliczenia okresu powierzenia J. S. funkcji pełniącego obowiązki dyrektora do okresu powierzenia tej funkcji A. S.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. B., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty polegające na:

- uznaniu, że prawidłowo nastąpiło powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora

[...] A. S. - pomimo tego, że osoba ta nie jest nauczycielem [...], gdyż została przyjęta do pracy przez pełniącego obowiązki dyrektora szkoły J. S., po jego powołaniu na

tą funkcję, a wobec zarządzenia Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia

[...] sierpnia 2013 r. o powierzeniu mu pełnienia funkcji zapadł wyrok WSA z dnia

6 marca 2014 r. sygn. VIII SA/Wa 943/13 stwierdzający jego nieważność, w

konsekwencji nieważne są czynności dokonane przez J. S. w tym charakterze;

- uznaniu, że prawidłowo wydano zarządzenie o powierzeniu pełnienia obowiązków

dyrektora [...] A. S. na okres nie dłuższy niż 10 miesięcy, w sytuacji gdy okres ten jest kolejnym okresem 10 - miesięcznym na jaki próbowano powołać pełniącego obowiązki.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia oraz

zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty, do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.

Skarżący kasacyjnie upatruje naruszenia ww. przepisu, po pierwsze, w uznaniu, że prawidłowo nastąpiło powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora [...] A. S., pomimo tego, że w konsekwencji stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. powierzającego J. S. pełnienie obowiązków dyrektora ww. szkoły, czynności dokonane przez niego jako pełniącego obowiązki dyrektora szkoły, w tym zatrudnienie A. S. jako nauczycielki są nieważne, a więc powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły osobie, która nie była nauczycielem tej szkoły.

Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora szkoły J. S. nie ma wpływu na treść stosunku pracy A. S. Organ nadzoru, jak i sąd administracyjny nie są uprawnione do ingerowania w stosunek pracy, czy też dokonywania oceny, czy taki stosunek pracy istnieje, gdyż taka ocena należy do sądu pracy. Tym samym zarzut w tym zakresie należało uznać za bezzasadny.

Po drugie, skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie ww. przepisu poprzez uznanie, że prawidłowo wydano zarządzenie o powierzeniu pełnienia obowiązków

dyrektora [...] A. S. na okres nie dłuższy niż 10 miesięcy, w sytuacji gdy okres ten jest kolejnym okresem 10 - miesięcznym na jaki próbowano powołać pełniącego obowiązki.

Wobec tego stwierdzić należy, że wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 943/13 WSA w Warszawie stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. powierzającego J. S. pełnienie obowiązków dyrektora [...] w R. Wyrok ten jest prawomocny, gdyż NSA wyrokiem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1403/14 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia wywołuje skutki od chwili jego wydania (ex tunc), a więc zarządzenie to należy potraktować tak, jakby nigdy nie zostało wydane. W niniejszej sprawie oznacza to, że powstała sytuacja taka, iż nie można przyjmować, że termin 10 miesięcy, o którym mowa w art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty, rozpoczął bieg. Nie można zatem uznać, aby zaskarżone zarządzenie z dnia [...] marca 2014 r. było drugim zarządzeniem w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, wydanym na kolejne 10 miesięcy.

Mając powyższe na względzie, uznając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.