Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1531/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 77 par. 1, art. 7, art. 16
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wójt Gminy L. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na produkcji i sprzedaży betonu na działce nr ew. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że został na mocy postanowienia znak [...] z dnia [...] marca 2011 r. zobowiązany do wydania decyzji środowiskowej w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia Kolegium. Jednak organ wskazał, że decyzja Wójta Gminy L. znak: [...] z dnia [...] lipca 2006 r. jako ostateczna nie była w zwłoce. W decyzji tej zostały określone środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Produkcyjno - Usługowego na produkcję betonu zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości W. Ta okoliczność wyklucza możliwość dokonywania uzgodnienia wskazanego w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] października 2010 r., gdyż w obrocie pozostaje ostateczna decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r.

W przewidzianym prawem terminie odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. spółka jawna.

Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło, że akta sprawy nie zawierają dokumentów pozwalających orzec merytorycznie w spornej sprawie a z chaotycznego opisu stanu faktycznego sprawy nie można wywnioskować na jakim etapie aktualnie znajduje się postępowanie.

Stwierdzając wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. z naruszeniem prawa materialnego i procesowego Kolegium wskazało, że:

- z sentencji tej decyzji wynika, iż stanowi ona rozstrzygnięcie merytoryczne tj. decyzję odmowną, natomiast z jej uzasadnienia wynika, że nie jest to rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie ale brak zajęcia w ogóle stanowiska w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań z uwagi na istnienie w obrocie decyzji z dnia [...] lipca 2006 r.,

- uzasadnienie decyzji jest chaotyczne i pozostaje w sprzeczności z jego sentencją,

- wskazana w decyzji podstawa prawna tj. powołanie się na art. 104 i 142 kpa, jest niewystarczająca i niewłaściwa,

- okoliczności przywołane w uzasadnieniu decyzji nie odnoszą się do rozstrzygnięcia sprawy,

- uzasadnienie jest lakoniczne i sformułowane ogólnikowo.

W ocenie Kolegium organ I instancji winien ustalić aktualny stan faktyczny sprawy, tj. czy dla planowanego przedsięwzięcia istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja środowiskowa Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r., czy prowadzone jest w stosunku do niej postępowanie nadzwyczajne prowadzące do jej wzruszenia a jeżeli tak to na jakim jest ono etapie. Organ winien wyjaśnić w postaci dokumentów na czyj wniosek aktualnie ma być wydana decyzja środowiskowa. W przypadku bowiem istnienia wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla tego samego przedsięwzięcia, co ustalonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. organ winien rozważyć możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa w sytuacji, gdy wniosek pochodziłby od tego samego podmiotu. W przeciwnym razie decyzja wydana na podstawie drugiego tożsamego wniosku byłaby dotknięta wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Skargę na powyższą decyzję, uzupełnioną pismem z dnia 31 listopada 2011 r., wniosła do Sądu G. sp. z o.o. z siedzibą w C., zarzucając jej rażące naruszenie art. 7 oraz 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi szczegółowo przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz stwierdzono, że organ odwoławczy zastosował błędną wykładnię art. 138 § 2 kpa. Przepis ten nie upoważnia bowiem organu II instancji do wydania decyzji kasatoryjnej w przypadku innym niż tam wskazany. Z pewnością nie należy do tych okoliczności “lakoniczność" czy też "ogólnikowość" uzasadnienia orzeczenia organu I instancji, skoro w postępowaniu dwuinstancyjnym obowiązkiem organu było merytoryczne rozpoznanie sprawy, czego organ ten nie uczynił. Usprawiedliwienia dla wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa nie może stanowić zlecenie ustalenia przez organ I instancji, czy toczy się jakiekolwiek postępowanie nadzwyczajne w związku z ostateczną decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r. a tym bardziej zalecenie wyjaśnienia przez organ I instancji, na czyj wniosek aktualnie ma być wydana decyzja środowiskowa dla planowanego przedsięwzięcia. Wnioskodawca z aktualnego wniosku jest bowiem wiadomym i nie wymaga to żadnych ustaleń.

W ocenie skarżącego orzekające w sprawie organy winny umorzyć postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowej działki, gdyż z urzędu jest wiadomym, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja w tym zakresie.

Skarżący wskazał ponadto, że przepisy art. 153, art. 154 i art.155 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227)., wykluczyły zarówno stosowanie tej ustawy jak i właściwość Regionalnego Dyrektora Ochrony w odniesieniu do podmiotów posiadających decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydane na podstawie przepisów dotychczasowych. Taką decyzją w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006 r. Obowiązkiem zatem organu II instancji było odniesienie się do tych kwestii i dokonanie stosownej subsumcji a nie uchylenie decyzji organu I instancji z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania P. sp. j. w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r., ustosunkowując się do treści skargi, wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione w niej zarzuty za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchybienia uzasadniały zastosowanie normy art. 138 § 2 kpa. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Przede wszystkim, jak zauważył organ odwoławczy ze względu na dotychczasowy bogaty przebieg całej sprawy, mianowicie obejmującej cały proces inwestycyjny polegający na realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkującego beton na działce nr ew. [...] w miejscowości W., konieczne jest zgromadzenie całości materiału dowodowego dotyczącego zarówno samej decyzji środowiskowej, jak również postępowań związanych z tą decyzją. Rzecz dotyczy tutaj postępowań uzgodnieniowych toczących się w ramach procedury wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tegoż przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkującego beton. Jak słusznie wskazało SKO w P. w aktach brak nawet decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia, a ten akt administracyjny stanowił zasadniczy powód rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej w dniu [...] kwietnia 2011r., a następnie uchylonego przez zaskarżoną obecnie do sądu decyzję. Z kolei znajdujące się w aktach kserokopie wyroków wydanych w tej – szeroko ujmując sprawie – świadczą o licznych postępowaniach sądowoadministarcyjnych mających za przedmiot kontrolę legalności wydanych rozstrzygnięć. Ostatnio wskazana okoliczność jest także znana Sądowi orzekającemu z urzędu, gdyż w wydziale IV tutejszego sądu zostało zarejestrowanych szereg skarg wnoszonych przez obydwie strony tego sporu. Jeszcze do pisma procesowego z dnia 27 października 2011r. pełnomocnik uczestnika złożył wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010r. (sygn. akt IV SA/Wa 202/10), którego nie było w aktach administracyjnych. Uzasadnienie tego orzeczenia potwierdza, że w sprawie tej toczyło się szereg postępowań administracyjnych w trybach zwyczajnych, nadzwyczajnych oraz zapadło szereg wyroków sądowych. Z tego względu w ocenie Sądu organ administracji badając kwestię czy wydanie postanowienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [....] października 2010r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji omawianego przedsięwzięcia ma jakiekolwiek znaczenie dla postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2006r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia musi dysponować całością akt administracyjnych oraz wszystkimi wyrokami z uwzględnieniem czy mają one przymiot prawomocności (nie dotyczy to wyroków wydawanych przez NSA, które z istoty są prawomocne). Aby bowiem prawidłowo rozstrzygnąć w tej sprawie organ będzie obowiązany ustalić w pierwszej kolejności, czy decyzja z dnia [...] lipca 2006r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia obowiązuje w obrocie prawnym i nie została z niego wyeliminowana czy to wskutek wyroku sądowego, czy też postępowań administracyjnych nadzwyczajnych, następnie ocenionych przez sąd administracyjny. Następnie czy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] października 2010r, które de facto stanowiło podstawę uruchomienia obecnie kontrolowanego postępowania administracyjnego było wydane w ramach postępowania uzgodnieniowego prowadzonego w stosunku do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lipca 2006r. Taki stan faktyczny wydaje się wynikać z zawartości akt, które zostały przedstawione wraz ze skargą. Jednakże to nie sąd obecnie kontrolujący zaskarżoną decyzję, lecz organ administracji ma obowiązek ustalić te zasadnicze dla sprawy okoliczności faktyczne w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Powyższe zostało uregulowane normatywnie w art. 77 § 1 kpa, który nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, dodatkowo przy uwzględnieniu zasady statuowanej w art. 7 kpa.

Jeśliby zatem wskutek niewadliwych ustaleń faktycznych, które ma obowiązek poczynić Wójt Gminy L., doszedłby do wniosku, że decyzja środowiskowa z dnia [...] lipca 2006r. jest ostateczna i prowadzone w stosunku do niej postępowania nadzwyczajne nie doprowadziły do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, to prowadzenie ponownego postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego samego przedsięwzięcia nie znajduje podstawy prawnej. Postępowanie takie bowiem zostało już raz przeprowadzone z wniosku uprawnionego podmiotu i ostatecznie zakończone. Okoliczność, że jedno z postępowań wpadkowych do postępowania głównego tj. postanowienie w przedmiocie uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. zostało wydane już po zakończeniu postępowania głównego nie "reaktywuje" tego postępowania przez sam fakt wydania takiego postanowienia o treści niezgodnej z rozstrzygnięciem Wójta Gminy L. z dnia [...] lipca 2006r. Nie powoduje, że postępowanie to na nowo będzie się toczyć, jak oczekuje tego C. bis kierując do Wójta Gminy L. pismo z dnia [...] listopada 2010r., już z uwzględnieniem odmiennej treści postanowienia w przedmiocie uzgodnienia.

Przypomnieć należy, że decyzja ostateczna korzysta z ochrony przewidzianej w art. 16 kpa. Aby wzruszyć decyzję ostateczną konieczne jest zastosowanie nadzwyczajnych środków przewidzianych przez przepisy kpa. Stanowi o tym przytoczony art. 16 § 1 kpa stwierdzający, że uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Z tego względu konieczne jest, jak trafnie wskazało SKO w P. dokonanie bezspornych ustaleń faktycznych i odzwierciedlenie tych ustaleń w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Przy czym Sąd zwraca uwagę, że wadliwości orzeczenia wydanego przez Wójta Gminy L., co do zasady trafne wykazane w zaskarżonej decyzji mogłyby nie mieć żadnego znaczenia, gdyby materiał dowodowy pozwalał na wydanie przez SKO decyzji reformatoryjnej. Kolegium bowiem weszło w tym zakresie w kompetencje Sądu, a uszło mu uwadze, że jest powołany nie do oceny rozstrzygnięć wydawanych przez organy pierwszej instancji, lecz do ponownego, niejako na nowo rozpatrzenia sprawy. Jeśliby zatem istniały warunki do wydania przez nie decyzji w oparciu o art. 138 § 1 kpa, wszystkie uwagi podnoszone w stosunku decyzji Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2011r. byłyby bezprzedmiotowe.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, aby bezspornie ustalić stan faktyczny sprawy, co implikować powinno wydanie prawidłowej decyzji przez organ pierwszej instancji przy uwzględnieniu wywodów zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.