Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1205/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność załącznika do uchwały
Powołane przepisy: article: art. 40 ust 1
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
article: art. 6n
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Gorlicach na uchwałę Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 21 grudnia 2012 r. Nr XXV/141/2012 w sprawie ustalenia wzorów deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej załącznika Nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości zamieszkałej, zatytułowanego "Wykaz osób zamieszkujących nieruchomość położoną na terenie Miasta Grybowa"; II. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej załącznika Nr 2 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości niezamieszkałej, zatytułowanego "Wykaz zmian dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania osób fizycznych"; III. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Deklaracja dotycząca wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych" w części jej rubryk "G" i "N" zatytułowanych "Oświadczenie i podpis składającego deklarację / osoby reprezentującej składającego deklarację".


UZASADNIENIE

Pismem datowanym na 15 czerwca 2015 r. Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w Grybowie nr XXV/141/2012 z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta Grybowa.

Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 18 ust. 1, art. 40 ust. 1, art. 41 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku, o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2002 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) przez nałożenie na składającego deklarację - w załączniku do zaskarżonej uchwały stanowiącym wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wzór załączników do tej deklaracji - obowiązku podawania imienia i nazwiska osób zamieszkujących nieruchomość położoną na terenie Grybowa (Załącznik nr 1 do Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości zamieszkałej - Wykaz osób zamieszkujących nieruchomość położoną na terenie Miasta Grybowa oraz Załącznik nr 2 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami nieruchomości niezamieszkałej - Wykaz zmian dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania osób fizycznych), podczas gdy dane te nie są niezbędne do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, a także obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym (cześć I.G i część II.N wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi).

W oparciu o powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.

W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że w załącznikach do uchwały zatytułowanych "Załącznik nr 1 - Do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości zamieszkałej - Wykaz osób zamieszkujących nieruchomość położona na terenie Miasta Grybowa" oraz "Załącznik nr 2 - Do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości niezamieszkałej - Wykaz zmian dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania osób fizycznych" nałożono na składającego deklarację obowiązek podania imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Grybowa. Ponadto w załączniku do uchwały stanowiącym wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w części oznaczonej I.G i II.N nałożono na składającego deklarację obowiązek składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

W ocenie Prokuratora przedmiotowa uchwała, w zakresie w jakim nakłada na składającego deklarację obowiązek podania opisanych wyżej danych jest sprzeczna z prawem.

Prokurator podniósł, że dane wymagane w załączniku do przedmiotowej uchwały, jak wskazanie imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Grybowa, nie są danymi niezbędnymi do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Do naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wystarczającym jest bowiem podanie jedynie liczby domowników. Zastosowane rozwiązane dodatkowo narusza treść art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.

W ocenie autora skargi upoważnienia ustawowego nie znajduje również nałożenie na składającego deklarację w części I.G i II.N wzoru deklaracji obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Odnośnie zaś zamieszczania w deklaracji innych pouczeń, Prokurator podniósł, że upoważnienie ustawowe dopuszcza tylko jedno, a mianowicie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Podstawy prawnej dla wprowadzenia przedmiotowej klauzuli brak także w innych regulacjach analizowanej ustawy, jak również w art. 233 § 1 kodeksu karnego.

Skarżący podkreślił, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Penalizacja określonych zdarzeń prawnych może bowiem nastąpić wyłącznie wprost przepisami rangi ustawowej.

Mając na uwadze powyższe, Prokurator zarzucił, że zaskarżona uchwała narusza przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Prokurator nadmienił, że prezentowane stanowisko zgodne jest z kształtowaną obecnie linią orzeczniczą sądów administracyjnych (wyroki WSA w Krakowie z dnia 5.06.2014 r. sygn. akt II SA/Kr 653/14, z dnia 13.05.2014 r. sygn. akt II SA/Kr 492/14, z dnia 11.10.2013 r. sygn. akt II SA/Kr 682/13).

Końcowo Prokurator dodał, że bez znaczenia dla wywiedzenia skargi ma fakt, iż zaskarżona uchwała w związku z uchwaleniem przez Radę Miejską w Grybowie w dniu 30 stycznia 2013 r. uchwały nr XXVI/152/2013 przestała obowiązywać. Uchylenie uchwały przez radę miasta nie oznacza bowiem wyeliminowania uchwały ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc), jak w przypadku stwierdzenia nieważności, które wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc).

Tym samym niniejsza skarga jest uzasadniona, a uchwała powinna zostać w kwestionowanej części uznana za nieważną.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Grybowie wskazała, że zaskarżona uchwała nie pozostaje już w obrocie prawnym bowiem została uchylona uchwałą Rady Miejskiej w Grybowie z dnia 30 stycznia 2013 r. nr XXVI/152/2013 w sprawie ustalenia wzoru deklaracji dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta Grybowa (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 14 lutego 2013 r. pod poz. 1415).

Utrata mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały nastąpiła z dniem 28 lutego 2013 r., a więc przed dniem wniesienia skargi do sądu. Okoliczność ta powoduje z jednej strony, że nie jest możliwe uwzględnienie skargi przez organ, który uchwalił zaskarżony akt prawa miejscowego, a z drugiej strony, że nie jest możliwe stosowanie uchylonej uchwały, w szczególności wszczynanie jakichkolwiek postępowań na jej podstawie.

Równocześnie poinformowano, że w czasie obowiązywania zaskarżonej uchwały nie zostało wszczęte ani jedno postępowanie administracyjne, którego przedmiot zasadzałby się na zaskarżonych zapisach uchwały.

W związku z powyższym organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Organ zauważył przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał szereg orzeczeń, z których wynika, że uchylenie przez radę gminy własnej uchwały nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę. Stanowisko takie opiera się na fakcie, że sąd posiada uprawnienia do stwierdzenia nieważności takiego aktu, czyli orzeczenia jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Słusznie przyjęto, że takie stwierdzenie nieważności może mieć znaczenia dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu.

Niemniej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1681/14 Naczelny Sąd Administracyjny, po przedstawieniu rozbieżności poglądów w kwestii skutków uchylenia uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego przed rozpoznaniem skargi wniesionej na nią do sądu administracyjnego oraz przywołując uchwałę Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt W 5/94 i w ślad za tą uchwałą przyjął, że skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy gdy uchwała ta (akt prawa miejscowego) mimo jej uchylenia lub zmiany nie przestała kształtować stosunków prawnych, wywołała trwające skutki prawne lub może znaleźć zastosowanie w okresie po utracie mocy obowiązującej, a prowadzone w tych warunkach postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "w kwestii dokonywania przez sąd administracyjny kontroli aktów prawa miejscowego, które utraciły moc obowiązującą lub uległy zmianie, nie można zająć stanowiska albo generalnie wykluczającego możliwość takiej kontroli,, albo bez wyjątku ją dopuszczającego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest właśnie kwestia, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania."

Oznaczać to musi w konsekwencji każdorazową, indywidualną, konieczność oceny czy w odniesieniu do konkretnej uchwały zachodzi bezprzedmiotowość postępowania o jakiej mowa w art 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a.

Odnosząc się do przedmiotowej skargi organ wskazał, że zaskarżona uchwała, zwłaszcza w zakwestionowanej części, obecnie nie wywoła i nie może wywołać żadnych skutków w sferze praw i obowiązków podmiotów zobowiązanych do złożenia deklaracji dot. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie miasta Grybowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Grybowie nr XXV/141/2012 z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta Grybowa.

Zauważyć na wstępie należy, że uchwała w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi niewątpliwie jest aktem prawa miejscowego. Cechuje się bowiem ogólnością, generalnością i abstrakcyjnością. Określa adresata poprzez wskazanie jego cech, a nie wymienia go z nazwy i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Do naruszenia takiego zaliczyć należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05).

Konstytucyjna konstrukcja aktów prawa miejscowego przewiduje wymóg ich wydawania na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego i w granicach w tym upoważnieniu zakreślonych (art. 94 Konstytucji). Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012r., poz. 391 ze zm.), który w dacie jej podjęcia stanowił, że Rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji (ust. 1). Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2).

Podkreślić należy, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów.

Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zamieszczenie w załączniku nr 1 do Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości zamieszkałej "Wykazu osób zamieszkujących na terenie Miasta Grybowa" oraz w załączniku nr 2 do omawianej Deklaracji "Wykazu zamian dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania osób fizycznych" - nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej.

Należy zauważyć, że ani przepisy przywołane w samej zaskarżonej uchwale jako jej podstawa prawna, ani żaden inny przepis prawa nie upoważniają rady gminy do zobowiązania osoby składającej deklarację (na potrzeby ustalenia opłat za gospodarowanie odpadami) do przedstawienia takich informacji. Podanie danych dotyczących personaliów mieszkańców poszczególnych nieruchomości, niewątpliwie wykracza więc poza dane niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami.

Należy podkreślić, że do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami wystarczające jest podanie liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość. W rozpatrywanym przypadku informacje wystarczające do ustalenia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zamieszczone zostały w rubryce F deklaracji (w części tej rubryki zatytułowanej "Sposób wyliczenia miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi") gdzie przewidziano miejsce na podanie liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość. W dalszej kolejności zamieszczono rubryki przewidziane na wpisanie stawki opłaty oraz iloczynu tych dwóch wartości. Wynik tego działania stanowił w konsekwencji kwotę opłaty za gospodarowanie odpadami. Jak już wyżej wskazano, to te informacje są wystarczające do ustalenia prawidłowej wysokości przedmiotowej opłaty.

W dalszej kolejności wskazać należy, że nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej także zamieszczenie w załączniku do uchwały stanowiącym wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w części oznaczonej symbolem G (w części nr I) oraz N (w części nr II) obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Jak wynika z treści załącznika, w ww. punktach składający deklarację został zobowiązany do złożenia podpisu pod oświadczeniem o następującej treści: "Oświadczam niniejszym, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym".

Wskazać należy, że normy zawarte w art. 6n ust. 1-2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stwarzają jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, klauzuli, zgodnie z którą podmiot podpisujący deklarację oświadczałby, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Podkreślić należy, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej, który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Innymi słowy, jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty, rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odnośnie zaś zamieszczenia w deklaracji innych pouczeń należy mieć na uwadze, że upoważnienie ustawowe dopuszcza tylko jedno, a mianowicie że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wprowadzenie do deklaracji kwestionowanego oświadczenia oznacza zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy.

Na marginesie należy zauważyć, iż podstawy prawnej dla wprowadzenia analogicznej klauzuli w odniesieniu do odpowiedzialności karnej brak także w innych regulacjach analizowanej ustawy, jak również w art. 233 § 1 k.k., stanowiącym, że odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. W tym zakresie należy stwierdzić, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wyraźnie wynika to z art. 233 § 6 k.k., stosownie do którego przepisy § 1-3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Penalizacja określonych zdarzeń prawnych może bowiem nastąpić wyłącznie wprost przepisami rangi ustawowej.

Na końcu podkreślić należy, że przedmiotem postępowania zainicjowanego skargą złożoną przez Prokuratora było stwierdzenie nieważności części uchwały Rady Miejskiej w Grybowie nr XXV/141/2012 z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta Grybowa.

Podjęcie nowej uchwały w tym zakresie, czy też uchylenie dotychczas obowiązującej nie czyni bezprzedmiotowym niniejszego postępowania, bowiem do czasu uchylenia uchwały obowiązywała ona przez pewien czas i rodziła skutki prawne. W uchwale z dnia 14 września 1994r., sygn. akt W 5/94 dotyczącej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie.

Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała mogła wywołać skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały tj. ex tunc.

Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty uznać należy, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 94 Konstytucji w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje.

Podsumowując stwierdzić należy, że Rada Miejska w Grybowie w sposób wadliwy zrealizowała kompetencję zawartą w art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tj. z przekroczeniem delegacji ustawowej, a tym samym w sposób istotny naruszyła prawo. Z uwagi na przedstawione powyżej rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w omówionej wyżej części jako naruszającą w chwili jej wydania art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.