Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2924/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 45 i art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Rysz Wojciech Kręcisz Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 114/14 w sprawie ze skargi P. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt III SA/Gl 114/14) oddalił skargę P. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiocie płatności obszarowych.

Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. postanowieniem z [...] listopada 2013 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] listopada 2011 r. nr [...] uchylającej, po wznowieniu postępowania, decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2005, z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z [...] listopada 2011 r. nr [...] uchylającą, po wznowieniu postępowania, przesłano na adres "W." spółki cywilnej P. W. i I. W.

Przesyłka zawierająca decyzję nie została odebrana pod wskazanym w niej adresem. Dlatego złożono ją na poczcie w [...], a w skrzynce pocztowej pozostawiono zawiadomienie o miejscu jej złożenia – awizo – w dniu 10 listopada 2011 r. Następnie ponownie awizowano przesyłkę 18 listopada 2011 r., a po upływie 14 dni od pierwszego awiza, 25 listopada 2011 r. odesłano ją do nadawcy z adnotacją o jej niepodjęciu w terminie.

W ocenie organu spełnione zostały przesłanki do uznania skuteczności doręczenia decyzji na podstawie art. 44 K.p.a.

Producent rolny na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów (Dz. U. nr 40 z 2004 r., poz. 76 ze zm.) jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Strona nie dopełniła tego obowiązku, stąd korespondencja w sprawie, w tym decyzja z 4 listopada 2011 r. została wysłana na adres wskazany przez beneficjenta, co było działaniem poprawnym. Zatem, zdaniem organu, nie było podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia.

Odnosząc się do kwestii istnienia spółki cywilnej "W." stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów mogących świadczyć o jej rozwiązaniu.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, organ stwierdził, że argumentacji wnioskodawcy nie można uznać za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uchwale NSA z 30 maja 2012 r. sygn. akt II GPS 2/12 stwierdzono, że status producentów rolnych – rolników w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., poz. 86 ze zm.) – przysługuje spółce cywilnej.

Z akt administracyjnych wynika, że na podstawie wniosku z [...] maja 2004 r. do ewidencji producentów została wpisana spółka cywilna "W." P. W., I. W. Numer ewidencyjny, za zgodą I. W. został nadany P. W.. Jednocześnie jako adres do korespondencji wskazano adres w R. na ulicy [...] 1a, a więc adres, na który organ wysłał decyzje z 4 listopada 2011 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że choć adres na który wysłano decyzję dotyczącą spółki okazał się także adresem stałego zamieszkania jednego ze wspólników, to jednak decyzję można było doręczyć na ten adres, gdyż został on wskazany jako adres do korespondencji. Sprawa o przyznanie płatności obszarowych jak również wznowione postępowanie, jest sprawą administracyjną dotyczącą spółki cywilnej, która według danych posiadanych przez organ i w istocie przyznanych przez skarżącego, istniała w dacie wznowienia postępowania. Tym samym obu wspólnikom przysługiwał przymiot strony tego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem WSA, zostały spełnione wszystkie przesłanki, o jakich mowa w art. 44 § 2 i 3 K.p.a. Na kopercie zawierającej decyzję z 4 listopada 2011 r. wspomniane pismo, znajduje się adnotacja doręczyciela, czy i gdzie (w jakim miejscu określonym w art. 44 § 2 K.p.a.) pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Tym samym, zdaniem Sądu, można uznać, że przesyłka była prawidłowo dwukrotnie awizowana 10 i 18 listopada 2011 r. i w konsekwencji prawidłowo doręczona z upływem 14 dnia od dnia pierwszego awiza, a odwołanie wniesione 25 października 2013 r. naruszało termin określony w art. 129 § 2 K.p.a.

Następnie, odnosząc się do argumentów podniesionych przez Skarżącego o nieistnieniu spółki cywilnej "W." i wniesieniu odwołania już po rozwiązaniu spółki cywilnej z końcem 2011 r., Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w postępowaniu administracyjnym tego faktu nie uprawdopodobnił. Dopiero do pisma procesowego z 13 lutego 2014 r. skarżący dołączył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy spółki cywilnej "W." na koniec 2011 r. Nie wykazał także, czy pismo to dotarło do adresata. Nie można tym samym, zdaniem tego Sądu, stawiać skutecznego zarzutu, że organ nie uwzględnił tego faktu. Sąd zwrócił uwagę, że I. W., drugi wspólnik w spółce cywilnej, nie kwestionowała poprawności doręczenia decyzji i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania.

WSA dalej podkreślił, iż w postępowaniu o przyznanie płatności istotny jest stan faktyczny i prawny istniejący w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności. W przypadku rozwiązania spółki już po zakończeniu roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności interes prawny mają byli wspólnicy spółki cywilnej. W zaskarżonym postanowieniu jako stronę organ wskazał spółkę cywilną "W." i wymienił jej wspólników. Jednak w uzasadnieniu wyraźnie odniósł się do wniosku P. W. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został zaś potraktowany przez organ tak, jak wniesiony wyłącznie przez byłego wspólnika. Zdaniem Sądu organ powinien był wyraźnie wyartykułować to rozróżnienie, jednak w okolicznościach sprawy zdaniem tego Sądu błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd przyjął, że skargę wniósł były wspólnik spółki cywilnej, a ponieważ zaskarżone postanowienie było adresowane do byłych wspólników, uznał, iż I. W. przysługuje status uczestniczki postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji podzielił zatem stanowisko organu co do niewykazania przez skarżącego, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Nieodebranie korespondencji przez skarżącego nie wykluczało możliwości złożenia odwołania przez drugiego ze wspólników, na adres którego wysłano decyzję. W istocie prawidłowo zdaniem Sądu organ uznał, że wspólnicy spółki cywilnej nie zachowali należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki i w konsekwencji, z powodu co najmniej niedbalstwa doprowadzili do uchybienia terminowi wniesienia odwołania od decyzji. Skarżący nie wykazał, by zgłosił na poczcie zmianę adresu i złożył wniosek o przekierowywanie korespondencji do niego adresowanej na nowy adres. Oczywiście dotyczy to okresu kiedy spółka istniała, a jednocześnie biegł termin do wniesienia odwołania. Fakt późniejszego rozwiązania spółki, zdaniem Sądu, nie miał wpływu na ocenę braku zawinienia w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Tym samym przesłanki z art. 58 § 1 K.p.a. nie zostały zachowane.

P. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku z 27 sierpnia 2014 r. zaskarżając ten wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

– Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 45 i art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ prawidłowo orzekł o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, zaś decyzja z 4 listopada 2011 r. (stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich) została prawidłowo doręczona, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, w szczególności, że doręczenie decyzji nie nastąpiło na adres siedziby spółki, zaś o toczącym się postępowaniu ani o samej przesyłce nie został powiadomiony, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 4 listopada 2011 r. w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 rok po wznowieniu postępowania stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji organy administracji publicznej odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji zasadnie motywowały tym, że decyzja ta została prawidłowo doręczona stronie w trybie, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a., a strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania d tej decyzji nastąpiło bez jej winy.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna i postawione w niej zarzuty naruszenia art. 45 oraz art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie nie jest niezgodne z prawem.

Wobec tego, że postępowanie przed organem administracji publicznej charakteryzuje się ze swej istoty właściwymi sobie wymogami, co determinowane jest celami procedury identyfikowanymi poprzez jej funkcje ochronną, porządkującą i instrumentalną, z których pierwsza wyraża się w tworzeniu odpowiednich gwarancji ochrony interesu jednostkowego i społecznego, druga zaś wyznacza modelowe ramy (schemat) działania, a trzecia, poprzez kształtowanie tychże działań, zmierza do realizacji celu procesu (rozstrzygnięcia sprawy), zapewniając w konsekwencji skuteczność prawa, za uzasadnione uznać należy stwierdzenie, że wymienione wymogi zmierzają do zagwarantowania prawidłowego biegu i toku postępowania, w tym również do zabezpieczenia go przed nadużywaniem praw procesowych przez strony, poprzez ustanowienie między innymi konsekwencji uchybienia terminów w postaci bezskuteczności podejmowanych w postępowaniu czynności.

W świetle powyższego, instytucję przywrócenia terminu – istotną z punktu widzenia realizacji pierwszej spośród wymienionych funkcji, a mianowicie gwarancji ochrony interesu strony, w sytuacji braku jej winy w uchybieniu terminowi – uznać należy za instytucję o charakterze wyjątkowym.

W tej mierze, w punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi zagadnienie odnoszące się do oceny ziszczenia się pierwszej spośród przywołanych powyżej przesłanek przywrócenia terminu, a mianowicie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i jego uprawdopodobnienia. W związku z tym podnieść należy, że jak podkreśla się w judykaturze oraz piśmiennictwie, dokonywana przez organ administracji ocena braku winy, aby mogła być uznana za prawidłową, musi uwzględniać obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy strony zachodzi więc zasadniczo w sytuacji, gdy nie mogła ona zaistniałej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji przyjmuje się, że pojęcie "braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie" obejmuje swoim zakresem istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia.

Jakkolwiek faktem jest, że do sytuacji objętej hipotezą normy prawnej dekodowanej z omawianego przepisu – to jest sytuacji niezawinionego przez zainteresowanego niedopełnienia czynności procesowej w terminie – której zaistnienie (uprawdopodobnienie zaistnienia) zobowiązuje organ administracji publicznej do przywrócenia terminu, należy między innymi, niedoręczenie stronie decyzji, a także nieprawidłowe doręczenie pisma (por. wyrok NSA z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 688/11), to jednak uwzględniając okoliczności stanu faktycznego sprawy, które nie są kwestionowane – sporne w rozpatrywanej sprawie zagadnienie, jak wyraźnie wynika to ze skargi kasacyjnej odnosi się bowiem do oceny prawidłowości stosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 45 k.p.a., jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia – nie ma podstaw, aby twierdzić, że wojewódzki sąd administracyjny pierwszej instancji niezasadnie przyjął, że organ administracji w niewadliwy sposób ocenił brak ziszczenia się w sprawie omawianej przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z 4 listopada 2011 r. w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 po wznowieniu postępowania, nie nastąpiło bez winy strony, albowiem wymieniona decyzja została stronie doręczona prawidłowo, a strona w żadnym stopniu nie uprawdopodobniła, aby miało być inaczej.

Wymieniona decyzja z 4 listopada 2011 r. – jak wynika to z akt sprawy – doręczona została "W." s.c. P. W., I. W., na adres do korespondencji wskazany przez wspólników tej spółki, jako producenta rolnego – zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 2/12, w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności przysługuje spółce cywilnej – we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, a mianowicie na adres "Ruda Śląska, ul. Magazynowa 1a". Wskazanie wymienionego adresu do korespondencji stanowiło konsekwencję skorzystania przez wspólników spółki cywilnej z możliwości, jakie w tej mierze dawało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym. Wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych, w rubryce VI, w polach od 24 do 34 formularza tego wniosku, umożliwiał bowiem wskazanie przez wnioskodawcę ubiegającego się o wpis do ewidencji producentów rolnych adresu do korespondencji. Skorzystanie z tej możliwości – uprawnienia – ocenić należy nie inaczej, jak tylko wyraźne i jednoznaczne zamanifestowanie woli wnioskodawcy odnośnie do kierowania adresowanych do niego pism na ten właśnie adres. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy świadczy to również o trwałości deklaracji wnioskodawcy (strony skarżącej) w tym zakresie, albowiem w okresie od dokonania wpisu do ewidencji producentów rolnych i ujawnienia w danych rejestrowych wnioskodawcy (spółki) również wskazanego adresu do korespondencji, do dnia wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, w którym wydana została wymieniona decyzja z 4 listopada 2011 r., nie doszło do zgłoszenia żadnych zmian danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych mimo, że producent rolny został zobowiązany do zgłoszenia każdej takiej zmiany w terminie 14 dni od jej zaistnienia, co jasno i wyraźnie wynika z art. 14 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W związku z tym, skoro strona skorzystała z uprawnienia do wskazania adresu do korespondencji i na adres ten – co nie jest w sprawie podważane – uwzględniając treść oświadczenia woli wnioskodawcy organ administracji kierował do strony wszelką korespondencję, której doręczanie nie było kwestionowane z punktu widzenia oceny jego skuteczności, to w sytuacji, gdy strona nie zmieniła swojego oświadczenia woli i pierwotnie złożonych w tym zakresie deklaracji oraz wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie zgłosiła zaistnienia zmiany stanu faktycznego, na którą aktualnie się powołuje (w tym również w postaci zaprzestania działalności), to nie ma podstaw, aby zasadnie można było twierdzić, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał za prawidłowe stanowisko organu odnośnie do oceny o braku ziszczenia się w rozpatrywanej sprawie omawianej przesłanki przywrócenia terminu do złożenia odwołania od wymienionej powyżej decyzji. Wskazany adres do korespondencji, jako adres pewny – tak bowiem właśnie należałoby go ocenić w świetle przedstawionych argumentów, zwłaszcza zaś wobec braku zgłoszenia w tym zakresie i w trybie przewidzianym prawem zaistnienia istotnych zmian – nie mógł być więc pomijany przez organ administracji w postępowaniu zakończonym przywołaną powyżej decyzją, jeżeli – tak jak w rozpatrywanej sprawie – wiadomym jest, że adres ten strona podawała komunikując się już wcześniej z organem w sprawie mogącej (następnie) stanowić przedmiot postępowania wszczynanego z urzędu, to jest w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Brak jest więc podstaw, aby w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wiązać można było z nieprawidłowym doręczeniem stronie wymienionej decyzji. Decyzja ta bowiem, zgodnie z treścią pierwotnie złożonej i nieodwołanej – co należy podkreślić – deklaracji samej zainteresowanej strony, doręczona została na wskazany przez nią adres do korespondencji. Jakkolwiek więc, pisma doręcza się jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej w lokalu ich siedziby, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że reguła ta ma zastosowanie o tyle, o ile co innego nie wynika z ustawy, statutu lub innego aktu prawnego, a co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy odnieść należy do konsekwencji wynikających z faktu skorzystania przez stronę, na etapie ubiegania się o wpis do ewidencji producentów rolnych, z uprawnienia wynikającego z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym, a mianowicie z uprawnienia do wskazania adresu do korespondencji.

Uwzględniając powyższe, zarzut naruszenia art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 45 k.p.a. uznać należało za niezasadny. Zwłaszcza, gdy w rekapitulacji przedstawionych powyżej argumentów podkreślić, że ocena winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, nie może nie uwzględniać obok okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie również i tych, które świadczą o podjęciu lub – co istotne – niepodjęciu przez stronę działań zmierzających do zachowania terminu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/980).

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, o braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej – wniesienia odwołania – nie można wnioskować na podstawie niewywiązania się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo (por. np. wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 480/08) i to nawet wówczas, gdy jak podnosi to strona, tego rodzaju sytuacji towarzyszy konflikt. Należy bowiem przyjąć, że tego rodzaju sytuacji, gdy chodzi o jej źródło, towarzyszą przyczyny natury subiektywnej, których negatywne konsekwencje – przy zachowaniu należytej staranności i dbałości o własne interesy – można jednak ograniczyć lub wręcz nawet wyeliminować.

Nie ma również usprawiedliwionych podstaw, aby za zasadne można było uznać stanowisko strony skarżącej, która wadliwości stanowiska Sądu pierwszej instancji upatruje również w argumencie z poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1970/12. Wymienione orzeczenie zapadło bowiem na gruncie stanu faktycznego w zasadniczy sposób odbiegającego od okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, co oznacza, że wyrażone w nim stanowisko prawne nie może być z tego właśnie powodu uznane za adekwatne.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.