Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1477/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi P.K. i A.K. na decyzję Wojewody z dnia 28 lipca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z 29.10.2013 r., na podstawie art. 136 ust.3, art. 142 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.

z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku A. K. i P. K. odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej uprzednio nr [...] obr. [...] w granicach obecnej działki nr [...] obrębu [...], położonej w T. przy ul. C., będącej własnością "K" Spółka z o.o. w organizacji, objętej księgą wieczystą [...].

W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem A. K. z 26.03.2013 r. W dniu 25.04.2013 r. P. K. poparł złożony wniosek.

Organ ustalił, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 26.08.1976 r. F. K. sprzedał Skarbowi Państwa niezabudowaną nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] obrębu [...]. Przedmiotowa umowa została zawarta w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nabycia dokonano na cele realizacji budowy garaży dla Urzędu Wojewódzkiego w T. - zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z 28.04.1976 r., znak: [...] wydaną przez Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w T. Po zmarłym F. K. spadek nabyli A. K., K. K., T. K. i M. O. każdy po 1/4 części. Umową notarialną Rep. A Nr [...] z 28.03.2011 r. T. K. darował A. K. i P. K. cały swój udział wynoszący 1/4 części w spadku po F. K., A. K. darował A. K. i P. K. cały swój udział wynoszący 1/4 części w spadku po F. K. natomiast K. K. działający imieniem własnym oraz w imieniu M. K. sprzedał cały swój udział wynoszący 1/4 spadku i udział mocodawczym wynoszący 1/4 części spadku po F. K.- A. K. i P. K..

Operatem [...] działka nr [...] wraz z innymi działkami została scalona i utworzyła działkę nr [...] o powierzchni 0,9324 ha. Następnie działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] o powierzchni 0,0109 ha i nr [...] o powierzchni 0,9215 ha. Decyzją z 2.05.1990 r. znak: [...] Urzędu Miejskiego Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami orzeczono o przekazaniu w zarząd "K" w T. m. in. nieruchomości oznaczonej jako dawna działka nr [...] wraz z budynkami z przeznaczeniem na bazę warsztatowo - garażową. Decyzją Urzędu Rejonowego z 14.12.1998 r., znak: [...] orzeczono o stwierdzeniu, iż w trwałym zarządzie "K" w T. pozostaje nieruchomość Skarbu Państwa położona przy ul. C. w T. oznaczona jako działka nr [...] obręu [...] o pow. 0,9215 ha "zabudowana dwoma jednokondygnacyjnymi murowanymi budynkami użytkowanymi jako warsztaty, garaże i pomieszczenia administracyjne, budynkiem portierni oraz innymi budowlami". Decyzją Wojewody z 19.01.2000 r., znak: [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Województwo własności mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu "K" w T. ul. C., obejmującego zabudowaną nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Aktem notarialnym z 1.04.2008 r. Rep. A Nr [...] Województwo [...] przeniosło prawo własności działki nr [...] zabudowanej budynkiem administracyjnym, stacją obsługi, garażami i magazynem o łącznej powierzchni 1403 m2 na spółkę pod firmą: "K" Sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w T., tytułem wkładu niepieniężnego (aportu). Zgodnie z odpisem z księgi wieczystej nr [...] właścicielem działki nr [...] jest "K" Sp. z o.o. w organizacji.

Na rozprawie administracyjnej, przeprowadzonej na gruncie w dniu 21.05.2013 r. ustalono, iż działka nr [...] zabudowana jest budynkiem parterowym, pełniącym funkcje warsztatów naprawczych, stacji kontroli pojazdów, magazynu, pracowni łączności, biura oraz archiwum. W północno-zachodniej części nieruchomości znajduje się plac składowy wynajęty firmie "I". W pozostałej części teren objęty wnioskiem jest porośnięty trawą i drzewostanem. Przedmiotowa nieruchomość jest obciążona umową najmu, zawartą w dniu 31.01.2012 r. na czas nieokreślony pomiędzy "K" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością a Przedsiębiorstwem "I" Sp. z o. o.

Stosownie do postanowień art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesłankami zwrotu nieruchomości są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot; objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonych oraz zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Organ uznał, że dwie pierwsze przesłanki zostały spełnione. Wnioskodawcy są nabywcami spadku po F. K.. Prawa do spadku nabyli od spadkobierców F. K. umową notarialną Rep. A Nr [...] z 28.03.2011 r. Zgodnie z art. 1053 KC nabywca spadku (lub udziału w spadku) wstępuje (w zakresie objętym umowa zbycia) w prawa i obowiązki spadkobiercy. Nabywcę spadku w zakresie wynikających z niego uprawnień należy w obrocie prawnym traktować jak spadkobiercę, a więc mającego legitymację do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (wyrok NSA W-wa 2007.04.27, I OSK 844/06). Aby jednak stać się nabywcą spadku musi wpierw być prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, a następnie umowa o dział spadku, czy o jego zbycie. Ponadto nabycia na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] dokonano w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, która wymieniona jest w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotową nieruchomość nabyto na cele realizacji budowy garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR w T. przy ul. C. - zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z 28.04.1976 r., znak: [...]. Organ orzekający, analizując zebrany materiał dowodowy, a w szczególności ww. decyzję wraz z rysunkiem planu realizacyjnego oraz dokumentację projektową (część ogólna – plan realizacyjny) stwierdził, iż na działce objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości miały powstać budynek administracyjno - socjalny z kotłownią, dwa budynki garażowe, portiernia, stacja transformatorowa, myjnia samochodowa, dwie rampy naprawcze z estakadą. Ustalono również, iż na dawnej działce nr [...] zaprojektowano budynek garaży nr 2. Na podstawie dokumentacji projektowej pn. "Garaże Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR" z 1976 r. ustalono, iż teren przeznaczony był pod budowę bazy transportowo - warsztatowej oraz, że planowana inwestycja była podzielona na dwa etapy. Drugi etap inwestycji miał obejmować budowę budynku stacji obsługi z boksem garażowym dla autokarów. W budynku stacji obsługi, przewidywano trzy stanowiska diagnostyczno - naprawcze, myjnię automatyczną, garaż autokaru oraz zaplecze magazynowo – warsztatowe z częścią socjalno - administracyjną. Oprócz lokalizacji stacji obsługi na działce przewidziano lokalizację stacji paliw. Dodatkowo organ ustalił, iż dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja z 29.09.1976 r., znak: [...] na budowę garaży, budynku administracyjno - socjalnego, portierni, estakady naprawczej, stacji trafo, myjni płytowej dla Urzędu Wojewódzkiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Ponadto decyzją Urzędu Miejskiego w T., Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 04.09.1980 r., znak: [...] zatwierdzono plan realizacyjny i udzielono pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę stacji obsługi samochodów.

Z kolei na podstawie dokumentacji projektowej pn. "Garaże i stacja obsługi samochodów Komitetu Wojewódzkiego PZPR - plan realizacyjny" z lipca 1980 r., organ ustalił, iż teren objęty wnioskiem został zabudowany. Na nieruchomości zabudowę stanowiły: garaż samochodowy, stacja paliw, myjnia estakadowa, zasłony śmietnikowe oraz ogrodzenia. Uzbrojenie działki stanowiły drogi wewnętrzne o nawierzchni betonowej, sieć wodociągowa, kanalizacja sanitarna i opadowa, gazociąg niskoprężny, linia kablowa niskiego napięcia oraz oświetlenie terenu. Ustalono również, iż decyzją z 04.09.1980 r. znak: [...] dokonano zmiany pierwotnego zamierzenia inwestycyjnego. W miejscu projektowanego budynku garażowego nr [...] objętego decyzją z 1976 r. zaprojektowano budynek stacji obsługi samochodów. Budynek stacji obsługi zaprojektowano jako budynek jednokondygnacyjny w technologii wykonania tradycyjnej, wymiary budynku 18,50 na 54,50, powierzchnia zabudowy 1009 m2, kubatura 4485 m3. Z elaboratu szacunkowego obiektu: "budynki i urządzenia terenu – T. ul. C." Z. S. oraz E. S., sporządzonego na datę 05.03.1990 r. wraz z załączoną inwentaryzacją, wynika, że budynek stacji obsługi został wybudowany zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w T., Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 4.09.1980 r., a budowę zakończono do 18.04.1987 r. (data zlecenia inwentaryzacji budynków i urządzenia terenu).

Na podstawie powyższego organ stwierdził, iż cel wywłaszczenia na nieruchomości objętej wnioskiem został zrealizowany. Inwestycja, polegająca na budowie garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR w T. przy ul. C. - zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z 28.04.1976 r. przewidywała w drugim etapie inwestycji budowę budynku stacji obsługi z boksem garażowym dla autokarów. Decyzją z 4.09.1980 r. dokonano jedynie modyfikacji położenia budynku stacji obsługi na gruncie w miejsce pierwotnie zaplanowanego budynku garaży nr [...]. Ponadto cel wywłaszczenia (nabycia) został zrealizowany w terminach przewidzianych w art. 137 ustawy.

Odwołanie od decyzji wnieśli A. K. i P. K. zarzucając naruszenie:

- art. 136 w związku z art.137 ustawy o gospodarce nieruchomościami a w szczególności art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, uznając iż cel wywłaszczenia określony w umowie z 26.08.1976 r. jako budowa garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR został zrealizowany;

- art. 7 k.p.a, art.77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o zwrocie działki, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazali, że zmiana pierwotnej decyzji ustalającej warunki zabudowy z 1976 r., obligowała organy administracji do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub powiadomienia o tym fakcie właściciela lub wszystkich następców prawnych. Cel wywłaszczenia określony w decyzji lokalizacyjnej musi być zgodny z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej (umowie). Organ nie odniósł się do kwestii, czy przedmiotowa działka była niezbędna, koniecznie potrzebna do realizacji celu jakim była budowa garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR. W tym zakresie odwołali się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13.12.2012 r., sygn. P 12/11. W ocenie odwołujących się budowa garaży nie stanowiła celu publicznego, a zmiana pierwotnej decyzji z 1976 r. decyzją z 4.09.1980 r. obligowała organy administracji do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślili, że w przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia został określony ściśle i nie należy go interpretować rozszerzająco. Ponadto nawet gdyby przyjąć zasadność decyzji to zgodnie z przyjętym orzecznictwem oraz przepisami prawa organ miał obowiązek zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy zadecydować co do ewentualnego zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości wynajmowanej przez Przedsiębiorstwo "I" Sp. z o.o. Na wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej pierwotnie jako działka nr [...] miał powstać budynek garaży dla Urzędu Wojewódzkiego z [...] boksami na samochody. Cel wywłaszczenia nieruchomości zawarty w umowie z 26.08.1976 r. został określony precyzyjnie. W planach "zarezerwowano" teren pod budowę stacji obsługi (budynek na planach oznaczony linią przerywaną o całkowicie odmiennym przeznaczeniu i położeniu) lecz jest to budynek, który nie jest celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W tak ustalonym stanie faktycznym nie można mówić o zwykłej modyfikacji celu wywłaszczenia.

Wojewoda decyzją z 28.07.2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] położonej w T., w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić z uwagi na błędne oznaczenie w sentencji zaskarżonej decyzji przedmiotu postępowania. Orzekając w kwestii zwrotu nieruchomości organ administracyjny winien posługiwać się aktualnymi oznaczeniami geodezyjnymi działek.

Organ odwoławczy podzielił argumentację oraz ocenę dokonaną przez organ I instancji w kwestii braku spełnienia w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przesłanek jej zbędności na cel wywłaszczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle, jednak należy mieć również na uwadze fakt, iż cel wywłaszczenia bardzo często określany był w decyzji

wywłaszczeniowej lub jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie - w umowie sprzedaży, w sposób bardzo ogólny, a prawidłowa ocena celu wywłaszczenia powinna być dokonywana na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Konieczna jest analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Na podstawie dokonanej analizy akt sprawy organ odwoławczy nie podzielił poglądu, iż celem wywłaszczenia była jedynie budowa garaży. Pod tak ogólnie sformułowanym w umowie sprzedaży celem wywłaszczenia rozumiano dwuetapową inwestycję swym zakresem obejmującą nie tylko samą budowę garaży, ale całą bazę transportowo-warsztatową, o czym świadczy zatwierdzony decyzją z 28.04.1976 r. plan realizacyjny obiektu określonego w sposób ogólny jako "Garaże UW i KW PZPR w T. przy ul. C." oraz pozyskane dokumenty dotyczące realizacji tej inwestycji m.in.: "informacja o terenie" wydana przez Urząd Miejski w T. w dniu 20.09.1975 r. w treści której, oprócz garaży, wymieniono m.in. warsztat naprawczy i dyspozytornię z częścią socjalną; zgoda Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z [...].04.1976 r. na opracowanie przez Wojewódzkie Biuro Projektów "projektu indywidualnego dla budynków" wchodzących w skład projektu tj. boksów garażowych, budynku administracyjno-socjalnego z kotłownią, stacji obsługi samochodów; "program dla budowy garaży samochodowych dla KW PZPR i Urzędu Wojewódzkiego w T." z 27.02.1976 r., a w szczególności część ogólna założeń techniczno-ekonomicznych obiektu określonego jako "Garaże Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR w [...]." z kwietnia 1976.

Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż wywłaszczony teren położony w sąsiedztwie ulic K. i G. w T. przewidziany był de facto pod budowę całej bazy transportowo-warsztatowej. Zgodnie z zapisami części ogólnej założeń techniczno-ekonomicznych inwestycja, która miała mieć charakter dwuetapowy, w swoich założeniach przewidywała m.in.: budowę budynku administracyjno socjalnego z kotłownią, dwa budynki garażowe, portiernię, stację transformatorową, myjnię samochodową jednopłytową z estakadą, dwie rampy naprawcze z estakadą wraz z towarzyszącą im infrastrukturą techniczną, zielenią oraz ogrodzeniem. Na wywłaszczonym terenie miały ponadto zostać umieszczone: zadaszony śmietnik, ławka gospodarcza, trzepaki, ławki ogrodowe, kosze na śmieci, pojemniki na szmaty i odpadki złomowane. W ramach drugiego etapu inwestycji przewidziano natomiast budowę budynku stacji obsługi z boksem garażowym dla autokaru oraz stację paliw, które z uwagi na fakt, iż ich budowa miała nastąpić w drugim etapie realizacji inwestycji nie były przedmiotem szczegółowej analizy omawianych założeń techniczno-ekonomicznych. Dopiero na podstawie wydanej w dniu 4.09.1980 r. decyzji Prezydenta Miasta, po rozpatrzeniu wniosku tego samego inwestora na wniosek którego umową sprzedaży wywłaszczono działkę nr [...] obr. [...] tj. Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miasta i Osiedli Wiejskich w T., wydano pozwolenie na budowę przewidzianej już w planie realizacyjnym z 1976 r. stacji obsługi samochodów, którą ostatecznie zrealizowano zgodnie z załącznikiem graficznym do powołanej wyżej decyzji z 4.09.1980 r. W ocenie organu odwoławczego, analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala zatem na stwierdzenie, iż inwestycja określona jako budowa garaży Urzędu Wojewódzkiego i Komisji Wojewódzkiej PZPR w T. przy ul. C. swoim zakresem obejmowała nie tylko samą budowę garaży, ale szereg innych obiektów w ramach zaplanowanej bazy transportowo-warsztatowej.

Organ II instancji wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z

13.03.2014 r., sygn. akt P 38/11 nie ma zastosowania, gdyż odnosi się on do nieruchomości wywłaszczonych, które po dniu 27.05.1990 r. zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego na postawie ustawy z 10.05.1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. W przedmiotowej sprawie zachodzi inna sytuacja, w której to nabycie mienia Skarbu Państwa z dniem 1.01.1999 r. na własność Województwa stwierdzone zostało na podstawie decyzji Wojewody z 19.01.2000 r., znak: [...] wydanej w trybie przepisów ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie znajdują również zastosowania powołane w treści odwołania wyroki Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, które w pewnym sensie zbieżne są w powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13.03.2014 r., jednak z uwagi na odmienny stan prawny niniejszej sprawy w ocenie organu odwoławczego nie można mówić o braku zasadności badania przesłanek zbędności określonych w art. 137 ust. 1 ugn.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że budowa garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu PZPR nie stanowiła celu publicznego, a zmiana pierwotnej decyzji z 1976 r. decyzją z 04.09.1980 r. obligowała organy administracji do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, lub powiadomienia o tym fakcie właściciela lub wszystkich następców prawnych, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczenie było dopuszczalne, tylko w sytuacji gdy wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania w ramach obecnie prowadzonego postępowania zwrotowego publicznego charakteru planowanej inwestycji. Nie jest też rzeczą organu w niniejszym postępowaniu dokonywanie oceny zasadności wywłaszczenia, a ewentualne wyeliminowanie decyzji wywłaszczeniowych może nastąpić w trybie nadzwyczajnym.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu odwołującego, iż zmiana decyzji z 1976 r. decyzją z 4.09.1980 r. obligowała organy administracji publicznej do zwrotu nieruchomości. Z treści decyzji z 4.09.1980 r. nie wynika, aby decyzja ta miała charakter zmieniający postanowienia wydanej w 1976 r. decyzji zatwierdzającej postanowienia planu realizacyjnego. W ocenie organu odwoławczego decyzja ta miała charakter samodzielny, zaś jej postanowienia wpisywały się w założenia inwestycyjne na jaki wywłaszczona została stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość i stanowiły kontynuację realizacji inwestycji na jaką wywłaszczona została przedmiotowa nieruchomość.

Jako niezasadny organ odwoławczy ocenił również pogląd odwołujących się, że zwrotowi powinna podlegać przynajmniej część wywłaszczonej nieruchomości, przeznaczonej zgodnie z planem zagospodarowania pod budowę myjni płytowej z estakadą oraz zieleń. Organ wskazał, że w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. został zrealizowany cel wywłaszczenia, o czym świadczy część opisowa planu realizacyjnego wykonanego w lipcu 1980 r., z treści którego wynika, iż na terenie przedmiotowej nieruchomości w 1980 r. znajdowała się już myjnia estakadowa. ogrodzenie oraz zieleń. Cel wywłaszczenia został zrealizowany zatem również na tym fragmencie nieruchomości, bez względu na obecny stan zagospodarowania i wykorzystywania tej części nieruchomości.

Organ odwoławczy konkludował, że zawnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako część działki nr [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem cel wywłaszczenia obejmuje nie tylko wskazaną w decyzji wywłaszczeniowej z nazwy inwestycję główną, ale również towarzyszącą jej infrastrukturę.

A. K. i P. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości, uchylenia decyzji obydwu instancji i przekazania sprawy do ponownego. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

a) Obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne ustalenia faktyczne, które doprowadziły do odmowy zwrotu nieruchomości, polegające na przyjęciu, że cel wywłaszczenia ujęty w umowie sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z 26.08.1976 r. jako budowa garaży dla Urzędu Wojewódzkiego i Komitetu Wojewódzkiego PZPR jest tym samym co budowa bazy transportowo-warsztatowej lub stacji obsługi, naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe zastosowanie przez przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

b) Naruszenie prawa poprzez brak odpowiedzi na zarzuty zawarte w "piśmie uzupełniającym" z 2014.05.26 dotyczące m.in. punktu 2 mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

c) Naruszenie interesu prawnego poprzez bezpodstawne twierdzenie iż budowa boksów garażowych, zaprojektowanych na UW- 25 szt. i KW PZPR 20 szt. jest tym samym co budowa bazy transportowo-warsztatowej, a w szczególności twierdzenie, iż ujęcie celu wywłaszczenia w umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości jest ujęte w sposób bardzo ogólny. Skarżący zaznaczyli, że wystarczy przeglądnąć definicje ustawowe garażu oraz stacji obsługi pojazdów aby zrozumieć różnice. W przypadku zmiany charakteru inwestycji (a taka niewątpliwie miała miejsce) organ powinien powiadomić byłego właściciela o zmianie charakteru inwestycji z garaży na stację obsługi pojazdów samochodowych lub bazę transportowo-warsztatową. Występujące rozbieżności między treścią umowy sprzedaży a decyzją z 4.09.1980 r. są wynikiem błędu organu wywłaszczeniowego i w żaden sposób nie można ich traktować w kategorii "celu określonego w sposób bardzo ogólny". Skoro organ odwoławczy przyznaje, iż inwestycja ta miała mieć charakter dwuetapowy to czemu takich zapisów nie było w treści aktu notarialnego.

d) Naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez nieuzasadnione, niezrozumiałe i bezprawne żonglowanie pojęciami "decyzja zmieniająca decyzję" "decyzja jedynie modyfikująca decyzję" oraz brak odpowiedzi czy budowa garaży dla UW KC PZPR była inwestycją posiadającą "cechy" celu publicznego, czy zmiana pierwotnej decyzji wywłaszczeniowej na inwestycję komercyjną (jaka jest obecnie) nie stanowiła przesłanki zwrotu w/w nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie także z innych względów niż zostały w niej podniesionej, przy czym nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.

Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ab initio ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej w skrócie u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie natomiast z przepisem art. 137 ust. 1 cyt. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców oraz, że w chwili orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości musi ona stanowić własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terenowego.

Jak wynika z treści aktu notarialnego z 28 sierpnia 1976 r. nr rep. [...] ówczesny właściciel F. K. przeniósł na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), wnioskowaną do zwrotu działkę, oznaczoną w dacie sprzedaży nr [...] obr. [...] w T., a cel wywłaszczenia określono w umowie aktu notarialnego poprzez odesłania do okazanej przez strony "decyzji Wydz. Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w T. z dnia 28 kwietnia 1976 r. [...] zatwierdzającą plan realizacyjny garaży dla Urzędu Wojewódzkiego w T., między innymi na działce będącej przedmiotem tego aktu".

Już na wstępie trzeba wskazać, że stosownie bowiem do treści art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek ten organy realizują w sposób wyznaczony treścią art. 77 i art. 80 k.p.a. Stąd też to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 274/02; wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2002 r., sygn. akt V SA 115/01). Oznacza to, że organ musi zebrać ogół dowodów, których rozpatrzenie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. A zatem postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali czy w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił, czy też nie. Natomiast dokonane ustalenia stanu faktycznego, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z przepisem l art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oznacza to, że uzasadnienie decyzji winno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazywać związek między tą oceną a rozstrzygnięciem.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy organy powinny jednoznacznie ustalić czy wszystkie przesłanki w odniesieniu do wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] ( która wskutek zmian geodezyjnych stanowi obecnie część działki ewid. nr [...]) wymagane do orzeczenia o jej zwrocie zostały spełnione. W sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości pochodzi od wszystkich uprawnionych następców prawnych wywłaszczonego właściciela tj. A. K. i P. K.. Nie zachodzi natomiast sytuacja wskazana w art. 229 u.g.n., zgodnie z którym roszczenie, o którym mowa w jej art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1998 r. ) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Zarazem jednak trzeba wskazać, że nie wszystkie kwestie, istotne dla rozstrzygnięcia, zostały prawidłowo wyjaśnione. Przede wszystkim odnosi się to do przesłanki zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Kwestia ta jest sporna między stronami gdyż zgodnie ze stanowiskiem skarżących cel wywłaszczenia, którym była budowa "garaży" nie został zrealizowany na działce wnioskowanej do zwrotu ponieważ nie wzniesiono niej budynku garażu, a wzniesiony w jej południowej części budynek stacji obsługi samochodów nie jest garażem. W konsekwencji w ocenie skarżących stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. W szczególności strony skarżące kwestionują ustalenie, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany w tej części przedmiotowej działki, która obecnie pozostaje niezabudowana, jest porośnięta trawą i zadrzewiona oraz znajduje się na niej plac składowy(zgodnie z protokołem rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w terenie w dniu 21.05. 2013 r.) Odmienne jest stanowisko organów, które uznały, że na terenie całej działki ewid. nr [...] w granicach wywłaszczonej działki – zrealizowano cel wywłaszczenia. Należy podkreślić, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką winny ustalić organy administracyjne, jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, lub aktu notarialnego, a następnie ocena czy stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Ze względu na fakt, że cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym często jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo określiły cel wywłaszczenia przyjmując, że nie była to jedynie "budowa garaży" dla Urzędu Wojewódzkiego w T., ponieważ cel ten obejmował budowę bazy transportowo-warsztatowej. Wynika to wprost decyzji Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w T. z 28.04. 1976 r. zatwierdzającej plan realizacyjny obiektu określonego jako "Garaże U.W. i KW PZPR w T., ul. C.", w którym w części ogólnej planu wskazano, że projekt ten obejmuje zlokalizowanie następujących obiektów kubaturowych: budynku administracyjno-socjalnego, dwóch budynków garażowych, portierni, stacji transformatorowej, myjni samochodowej jednopłytowej z estakadą, zadaszonego śmietnika, ławek gospodarczych, trzepaka, ławek ogrodowych. Nadto w projekcie zagospodarowania terenu ww. planu przewidziano teren pod budowę stacji obsługi z boksem garażowym dla autokaru i stację paliw, określając iż zostaną zrealizowane w drugim etapie budowy. Należy podkreślić, że w ww. akcie notarialnym cel wywłaszczenia określony został w sposób ogólny, wymagający dookreślenia w dokumentach poprzedzających wywłaszczenie i wskazanych w akcie notarialnym z 26 sierpnia 1976 r. A zatem, wbrew stanowisku skarżących celem wywłaszczenia przedmiotowej działki była – tak jak to ustaliły organy obu instancji - budowa bazy transportowo-warsztatowej określonej skrótowo jako "garaże"’, w skład której wchodziły również dwa budynki garażowe oraz inne budynki i urządzenia wymienione w planie realizacyjnym, do którego umowa notarialna wprost odsyła. Należy zatem zważyć, że całkowicie niezasadne jest przyjmowanie przez skarżących, że już w akcie notarialnym sprecyzowano, że na działce ewid. nr [...] zrealizowany zostanie garaż w rozumieniu budynku z boksami dla samochodów. Przeciwnie już z tekstu umowy notarialnej wynika, że działka nr [...] wchodzi w skład szerszego terenu wywłaszczonego pod realizację bazy nazwanej w skrócie "garażami", bez sprecyzowania jaki konkretnie budynek inwestycji nazwanej "garażami" powstanie na działce objętej wnioskiem o zwrot. Należy w całości zaaprobować stanowisko organów, które w oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego uznały, że pozwala on na stwierdzenie, iż inwestycja określona jako budowa garaży Urzędu Wojewódzkiego i Komisji Wojewódzkiej PZPR w T. przy ul. C. swoim zakresem obejmowała nie tylko budowę samych budynków z boksami garażowymi, ale także szereg innych obiektów w ramach zaplanowanej realizacji celu wywłaszczenia jakim była baza transportowo-warsztatowa. Organy prawidłowo uznały również, iż realizacja celu wywłaszczenia została ustalona na dwa etapy i w II etapie zaplanowano realizację m. in. budynku stacji obsługi z boksem garażowym dla autokarów, na którego realizację wydano pozwolenie na budowę w decyzji Prezydenta M. z 4 września 1980 r., którą zatwierdzono plan realizacyjny dotyczący budynku stanowiącego II etap ww. inwestycji, objętej cele wywłaszczenia. Na marginesie trzeba wskazać, że w planie realizacyjnym ustalającym realizację przedmiotowej inwestycji w dwóch etapach ustalony został tylko termin realizacji I etapu (od 1.09. 1976 do 31.05.1978 r.)

Przechodząc do oceny realizacji ww. celu wywłaszczenia trzeba już na wstępie wskazać, że w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy pozwala przyjąć, iż na części nieruchomości objętej wnioskiem zabudowanej budynkiem parterowym, pełniącym obecnie funkcję warsztatów naprawczych, stacji kontroli pojazdów, magazynu, biura i archiwum – co stwierdzono podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w terenie w dniu 21.05. 2013 r. - cel wywłaszczenia został zrealizowany. Powyższe ustalenia zostały prawidłowo poczynione przez organy w oparciu o przedłożone do akt administracyjnych sprawy dokumenty, w tym przede wszystkim elaborat szacunkowy ustalający wartość techniczną składników budowlanych znajdujących się na terenie przedmiotowej bazy transportowo-warsztatowej w T. przy ul. C., sporządzonego w marcu 1990 r. przez mgr. inż. Z. S. i mgr inz. E. S. na zlecenie Urzędu Miejskiego w T.. Z części graficznej przedmiotowego elaboratu - przedłożonego w aktach administracyjnych sprawy - wynika bowiem, że na terenie b. działki nr [...] znajduje się w jej południowo zachodniej części budynek stacji obsługi samochodów ( w części budynek ten znajduje się również poza terenem byłej działki nr [...]) .

Z przedłożonego do akt sprawy materiału dowodowego nie wynika natomiast aby na pozostałej części przedmiotowej działki zrealizowano cel wywłaszczenia obejmujący realizację bazy transportowo-warsztatowej tj. zaplanowanych do realizacji budynków, infrastruktury lub zieleni. W świetle przedstawionego materiału dowodowego nie można bowiem uznać, aby w sposób nie budzący wątpliwości zostało wykazane, że na pozostałej części działki b. nr [...], na której obecnie znajduje się plac składowy i która w części jest porośnięta trawą i drzewostanem zrealizowano cel wywłaszczenia. W szczególności nie wiadomo dlaczego organ przyjął, iż na niezabudowanej obecnie żadnym budynkiem części nieruchomości objętej wnioskiem zrealizowano myjnię samochodową, gdyż nie wynika z dokumentów przedłożonych do administracyjnych akt sprawy, w tym nie potwierdza tego graficzny załącznik elaboratu szacunkowego, na którym uwidoczniony jest budynek myjni płytowej, lecz jego lokalizacja znajduje się poza obszarem b. działki nr [...]. W tej sytuacji nie można przyjąć, że organy uczyniły zadość przepisom postępowania ustalając, iż na całej nieruchomości wnioskowanej do zwrotu został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, w szczególności gdyby poczynione prawidłowo ustalenia pozwoliłyby na przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, organ uwzględni także fakt, iż je własność została przeniesiona tytułem aportu na rzecz "K" sp. z o. o. w organizacji z siedzibą w T. zgodnie z umową notarialną 1.04. 2008 r. Rep. A Nr [...], co również potwierdza wypis księgi wieczystej nr [...]. Odpisy obu dokumentów przedłożono w administracyjnych aktach sprawy. Należy bowiem, mając na uwadze obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę aktualności, zgodnie z którą organ administracji podejmując rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej jest zobowiązany uwzględnić stan prawny i stan faktyczny z chwili orzekania – uznać za niewątpliwie zasadne stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym nie można orzec o zwrocie nieruchomości, nawet zbędnej na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, jeżeli jej właścicielem, w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. A zatem, w przypadku gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego sprzedali lub w inny sposób przekazali prawo własności wywłaszczonej nieruchomości, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21. 04. 2010 r. sygn. akt IISA/Gd 741/09, Lex 619906, wyrok WSA w Lublinie z 11. 05. 2010 r. , sygn. akt II SA/Lu 128/10, Lex 674264, wyrok WESA w Krakowie z 25. 03. 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1243/08, Lex 569628). O ile więc okazałoby się w rozpatrywanej sprawie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej działce wnioskowanej do zwrotu, organ rozważy ewentualne zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości celem podjęcia czynności mających umożliwić doprowadzenie stosunków prawnych do stanu, w którym ewentualna decyzja o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, obejmującej części ww. działki nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] mogłaby być wykonalna. Należy się również zgodzić, że dopiero gdyby na drodze sądowej doszło do unieważnienia umowy przekazującej działkę ww. Spółce i w konsekwencji przywrócenie prawa własności wywłaszczonej nieruchomości na rzecz Województwa możliwe byłoby orzeczenie o jej zwrocie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów należy wskazać, że w ocenie Sądu zarzut kwestionujący publiczny charakter celu wywłaszczenia nie jest zasadny gdyż rozpatrywana sprawa nie dotyczy postępowania wywłaszczeniowego, ale jej przedmiotem jest postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości

Z kolei ustosunkowując się do kwestii terminów rozpoczęcia i zakończenia realizacji celu wywłaszczenia o jakich mowa w art. 137 ust. 1 i 2 ug.n. w odniesieniu do przedmiotowej sprawy Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę wyraża pogląd, zgodnie z którym bieg tych terminów w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewid, nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] nie mógł rozpocząć się przed ich wprowadzeniem do porządku prawnego. Przesłanki te bowiem w żadnym wypadku nie mogą wstecznie oddziaływać. Należy zauważyć, że terminy wskazane w przepisie art. 137 ust.1 pkt 1 i 2 u.g.n. zaczęły obowiązywać: 7-letni z dniem wejścia w życie ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. z dniem 1 stycznia 1998 r., natomiast termin 10-letni z dniem 22 września 2004 r. ( art. 1 pkt 89 lit. a i art. 19 ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Należy podkreślić, że przed tymi datami obowiązujące przepisy nie przewidywały żadnych okresów dotyczących realizacji celu publicznego na wywłaszczonej nieruchomości, bo nie uzależniały jej zbędności od upływu jakiegokolwiek terminu. Ani przepis art. 34 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który po raz pierwszy wprowadził ustawową instytucję zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, ani przepis art. 69 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.), nie definiowały pojęcia zbędności nieruchomości. Co prawda, nie oznaczało to przyzwolenia na odjęcie prawa własności bez określenia celu publicznego, czy też na jego realizację w odległych terminach, gdyż wywłaszczenie zawsze stanowiło wyjątkową instytucją przymusowo ingerującą w to prawo, która nie powinna być nadużywana. W związku z czym orzecznictwo wypracowało interpretację pojęcia zbędności wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na zupełny brak realizacji celu wywłaszczenia, ale także gdy nie przystąpiono do jego realizacji w niezbędnym terminie, albo zrealizowano inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, jak też wtedy, kiedy brak było decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji albo taka decyzja wygasła (por. wyrok NSA z 12 lutego 2014 r. , sygn. akt KT i OSK 1663/12). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że w odniesieniu do działki objętej wnioskiem o zwrot nie ma zatem znaczenia czy na jej terenie przystąpiono do realizacji budynku stacji obsługi samochodów, ewentualnie innych budynków i urządzeń bazy transportowo- warsztatowej w terminach z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. , przy czym należy ponownie podkreślić, że realizacja celu wywłaszczenia zakładała jego realizację w dwóch etapach. Oznacza to, że nawet jeśli w okolicznościach rozpatrywanej sprawy pozostają wątpliwości czy budynek stacji obsługi samochodów został zrealizowany stosownie do terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. to nie mogą one mieć znaczenia przed wprowadzeniem przez ustawodawcę tych przesłanek terminowych. Nie mogą być zatem uwzględniane przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia w sytuacji gdy wywłaszczenie miało miejsce w 1976 r. Istotne pozostaje zatem ustalenie czy na terenie całej działki cel wywłaszczenia został zrealizowany czy też został on zrealizowany tylko na jej części, a co do pozostałej części zachodzi przesłanki zbędności, gdyż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Należy zważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/P. OTK-A 2014/3/31, Dz. U. 2014, poz. 376) wskazał, że przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. ) w którym stwierdzono, że w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji ocena zbędności nieruchomości dokonana przez pryzmat terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie odnosi się do wywłaszczenia, które miało miejsce przed ich wprowadzeniem do obrotu prawnego, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z sentencją ww. wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie dotyczącej zwrotu przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] kwestia zachowania terminów o jakich mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. – nie ma znaczenia.

Konkludując, należy podkreślić, że zarzut niewyjaśnienia sprawy poprzez naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa zasługuje na uwzględnienie w odniesieniu do niezabudowanej budynkiem części wnioskowanej do zwrotu nieruchomości. .

Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia, które mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji.