Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 331/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2005-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g i pkt 3b
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 45 par. 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Teza: Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy (art. 45§2 K.p.) wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie zawartej ugody sądowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

TEZY

Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy (art. 45§2 K.p.) wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie zawartej ugody sądowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia NSA Józef Orzel, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. R. i W. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących M. R. i W. R. kwotę 221,00 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2005 r. W. R. wystąpił do Urzędu Skarbowego w S. o pokrycie należności podatku w kwocie 880,00 zł z nienależnie pobranej zaliczki na podatek dochodowy od odszkodowania wypłaconego przez byłego pracodawcę za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Pismem z dnia 14 maja 2005 r. W. R. sprecyzował w/w pismo jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.

W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 1.10.2003 r. Przedsiębiorstwo E. Sp. z o.o. w S., niezgodnie z przepisami prawa, rozwiązało z nim umowę o pracę. W wyniku złożonego powództwa, Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia [...] marca 2004 r. sygn. akt [...] przywrócił Podatnika do pracy w w/w przedsiębiorstwie. Następnie, na skutek apelacji pozwanego przedsiębiorstwa w dniu 16 września 2004 r., przed Sądem Okręgowym w S. strony zawarły ugodę sądową. Pozwane Przedsiębiorstwo E. w S. Sp. z o.o. zobowiązało się a następnie zapłaciło powodowi W. R. kwotę 33.582,90 zł. tytułem odszkodowania, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu pracy. Przedsiębiorstwo od wypłacanej kwoty potrąciło zaliczkę na podatek dochodowy

w kwocie 6380,80 zł. Zdaniem wnioskodawcy Przedsiębiorstwo niesłusznie pobrało od zasądzonej kwoty zaliczkę na podatek dochodowy, albowiem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 3b ustawy o p.d.o.f. odszkodowania przyznane na mocy ugody sądowej są zwolnione z opodatkowania.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] czerwca 2005r. decyzję Nr [...], w której odmówił małżonkom W. i M. R. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie [...] zł .

W uzasadnieniu wskazał na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa materialnego oraz zgromadzone dowody w sprawie, które potwierdzają brak podstaw prawnych dla uwzględnienia żądań strony. Stwierdził, że

z przedstawionego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż nie ma podstaw prawnych do zastosowania zwolnienia od opodatkowania odszkodowania wypłaconego Panu W. R. na podstawie art. 45 § 2 Kodeksu pracy w związku z zawartą ugodą sądową. Organ I instancji powołał i przeanalizował stosowne przepisy Kodeksu pracy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 21 ust. l pkt. 3 lit. g) oraz art. 21 ust. l pkt. 3b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w roku 2004 w zakresie zwolnień przedmiotowych. Organ I instancji podkreślił, że zasady ustalania i wysokość otrzymanego odszkodowania, wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw (w tym przypadku art. 45 § 2 i 47 Kodeksu pracy), a wynikające z zawartych umów lub ugód - zostały wyłączone ze zwolnień wymienionych w art. 21 ust. l pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle powyższych okoliczności Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał, iż zasadnie nastąpiło opodatkowanie odszkodowania wypłaconego Podatnikowi przez płatnika Przedsiębiorstwo E. Sp. z o.o. w S., stosownie do przepisów art. 12 ust. l i art. 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jako wypłaty związanej ze stosunkiem pracy łączącym uprzednio Podatnika z tym przedsiębiorstwem. Analizą zawartą w aktach sprawy dokonał rozliczenia podatkowego Państwa R. za rok 2004 na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zgromadzonych dowodów stwierdzając, iż nadpłata zgodnie z przepisami art. 72 § l pkt. l i 2 Ordynacji podatkowej nie występuje.

Od powyższej decyzji W. R. złożył odwołanie wnosząc

o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i stwierdzenie, że odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy jest zwolnione

z podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie zgadzając się z treścią orzeczenia stwierdził, że art. 21 ust. l pkt. 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym dotyczy innej sytuacji i nie ma zastosowania do wypłaconego mu odszkodowania. Jego zdaniem zawarta ugoda była następstwem wyroku sądowego. Przyznał w treści odwołania, iż po uzyskaniu jego zgody została zawarta przed Sądem Okręgowym w S. ugoda, na mocy której, P.[...] wypłaciło odszkodowanie w wysokości określonej w art. 47 Kodeksu Pracy zamiast przywrócenia do pracy orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego. Odwołujący się powołał ponadto artykuł opublikowany w Gazecie Prawnej z dnia 22.11.2004 r., gdzie wyartykułowane zostało stwierdzenie, iż dla zwolnienia od podatku takiego odszkodowania nie ma znaczenia, czy zostało ono wypłacone na mocy wyroku sądowego, czy też nie.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że płatnik P.[...] Sp. z o.o. w S. prawidłowo pobrał zaliczkę od wypłaconego podatnikowi odszkodowania – jako wypłaty związanej ze stosunkiem pracy łączącym uprzednio podatnika z tym przedsiębiorstwem. Stąd też brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego określonej przepisami art. 72§1 pkt. 1 i 2 Ordynacji podatkowej w wysokości [...] zł. Podkreślił, że zgodnie z obowiązującym w roku 2004 brzmieniem art. 21 ust. l pkt. 3 lit g) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jedn. tekst Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, wolne są od podatku dochodowego, z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugod. Zatem odszkodowanie otrzymane na podstawie art. 45 § 2 Kodeksu pracy w wysokości określonej w art. 47 K.p. i wynikające z zawartej ugody - zostało wyłączone ze zwolnień wymienionych w art. 21 ust. l pkt. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podkreślił, że dla celów zwolnienia od opodatkowania odszkodowania istotne znaczenie ma zawarta ugoda, stanowiąca wyjątek w katalogu zwolnień określonych w art. 21 ust. l pkt. 3 ustawy. Natomiast zwolnienie od podatku zamieszczone w tym artykule pod lit. 3b) dotyczące "innych odszkodowań otrzymanych na podstawie ugody sądowej" nie może mieć zastosowania

w przedmiotowej sprawie, bowiem Podatnik otrzymał odszkodowanie w związku

z naruszeniem przepisów Kodeksu pracy.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził również, że stanowisko organu I instancji znajduje odzwierciedlenie w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 30 grudnia 2004r. Nr PB5/MC-066-469-1891/04 wyrażającym pogląd, że możliwość zwolnienia od podatku odszkodowania przyznanego pracownikowi przez sąd

w wyroku należy oceniać przez pryzmat art. 21 ust. l pkt. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zaś art. 21 ust. l pkt. 3b. Według natomiast art. 21 ust. l pkt. 3 lit g) ustawy zwolnienie nie obejmuje odszkodowań wynikających

z zawartych ugod i umów, choćby ich wysokość i zasady ustalania wynikały wprost z przepisów odrębnych ustaw.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku M. i W. R. zarzucając naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g i pkt. 3b ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120, 121§1 i 122 Ordynacji podatkowej wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych. Podkreślili, powołując się na fachową literaturę, że organ podatkowy błędnie zakwalifikował zawartą przez skarżących ugodę sądową do ugód, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g u.p.d.o.f.. Niewłaściwie organ powołał także przepisy art. 45 i 47 K.p., które dotyczą odmiennej materii od przedmiotu zawartej ugody i nie mają zastosowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skardze nie można odmówić słuszności, jak to czyni Dyrektor Izby Skarbowej w B. w odpowiedzi na skargę, choć nie wszystkie wskazane w njej argumenty zasługują na aprobatę.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy otrzymane przez W. R. odszkodowanie w związku z niezgodnym z prawem rozwiązaniem stosunku pracy, wypłacone na podstawie ugody sądowej zawartej z byłym pracodawcą, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. (jedn. tekst Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wolne od podatku dochodowego były otrzymane odszkodowania jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikały wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw

i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych

z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. l, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugod. Cytowany przepis nie wymieniał odszkodowania otrzymanego przez byłego pracownika w związku z niezasadnym lub niezgodnym z prawem rozwiązaniem stosunku pracy.

Kwestią do wyjaśnienia w rozpoznawanej sprawie było to, czy do kategorii odszkodowań, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw można zaliczyć odszkodowanie otrzymane w związku

z niezgodnym z prawem rozwiązaniem stosunku pracy oraz jakie znaczenie ma fakt, że zostało ono wypłacone na podstawie zawartej ugody sądowej.

Nie ulega wątpliwości, co było również bezsporne między stronami, że wypłacone skarżącemu świadczenie było odszkodowaniem. Świadczy o tym, nie tylko nazwa przyjęta przez skarżącego i byłego pracodawcę w zawartej ugodzie sądowej, ale również przytoczenie w treści ugody art. 45§2 K.p., który reguluje kwestię orzekania o odszkodowaniu, w przypadku niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy. Także charakter otrzymanego świadczenia świadczy,

iż było to odszkodowanie. Podkreślić należy, że przedmiotowe odszkodowanie nie jest surogatem utraconego wynagrodzenia za pracę. Jak wynika z treści art. 45§1 i 2 K.p. odszkodowanie to przysługuje za nieuzasadnione lub niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, a zatem stanowi niejako naprawienie szkody dla pracownika za bezprawne działanie pracodawcy. Odszkodowanie to wypłacane jest byłemu pracownikowi i jedynie jego kwota regulowana jest wysokością wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Dlatego też, w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowanie z art. 45§2 K.p. z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego

z prawem wypowiedzenia umowy o pracę korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, a w konsekwencji nie podlega opodatkowaniu (Ryszard Kubacki, Janusz Zubrzycki - Leksykon podatku dochodowego od osób fizycznych 2002 r. s. 319).

Zgodzić się należy z organem podatkowym, że względem powyższego odszkodowania zastosowanie będzie miał art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy o p.d.o.f. Zasady ustalania wypłaconego podatnikowi przez byłego pracodawcę odszkodowania są uregulowane w art. 45 i 47 K.p., które w sposób jednoznaczny wskazują, w jakich okolicznościach, z jakiego tytułu i w jakiej wysokości przysługuje byłemu pracownikowi odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy. Wprawdzie w przedmiotowej sprawie wypłata odszkodowania nastąpiła na podstawie zawartej ugody sądowej, ale podstawą do jej zawarcia były przepisy uregulowane w kodeksie pracy. Za odszkodowania otrzymane na podstawie ustaw, lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw należy uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, czy bezpośrednim tytułem wypłaty odszkodowania jest wyrok sądu, ugoda sądowa, decyzja czy też umowa (uzasadnienie Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.11.2003 r. sygn. akt FPS 9/03, opubl. OSNA 2004 nr 2, poz. 45).

Jednocześnie za błędne należy uznać stanowisko skarżącego, że względem przedmiotowego odszkodowania powinien mieć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt. 3b ustawy p.d.o.f. Przyznane odszkodowanie nie może być uznane za "inne odszkodowanie przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej", albowiem jest to odszkodowanie, którego zasady ustalania i wysokość wynikają wprost

z przepisów ustawy – kodeksu pracy. Przepis ten dotyczy zwolnienia

z opodatkowania innych odszkodowań, których podstawą mogą być chociażby umowy cywilnoprawne, nie zaś odszkodowań, których źródłem są przepisy ustaw bądź aktów wydanych na ich podstawie.

Tym niemniej stanowisko organu podatkowego w zaskarżonej decyzji nie może być uznane za prawidłowe, gdyż dokonał on błędnej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g) w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem ze zwolnienia z opodatkowania nie korzystają odszkodowania otrzymane na podstawie ustawy i wynikające

z zawartych umów lub ugód. W ocenie Sądu powyższy przepis dotyczy jedynie odszkodowań, których źródłem jest przepis prawa a wypłata następuje na podstawie umowy lub ugody cywilnoprawnej nie zaś ugody sądowej. Literalna treść przepisu może sugerować, iż odnosi się on do wszelkich ugód, jednakże zważywszy na zasady wykładni systemowej zewnętrznej oraz treść innych punktów art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zrównać pod względem prawnopodatkowym odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku i ugody sądowej.

Zgodnie z art. 10 K.p.c. Sąd ma obowiązek dążenia do ugodowego załatwienia sprawy w każdym stadium postępowania, nie wyłączając postępowania przed sądami wyższej instancji, w tym instancji kasacyjnej. Przedmiotem ugody może być tylko sprawa cywilna, dla której dopuszczalna jest droga sądowa. Przedmiotem ugody sądowej nie mogą być natomiast prawa niezbywalne. Ugoda sądowa, jak przyjmuje judykatura oraz część doktryny, jest czynnością prawną o podwójnym charakterze - materialnoprawnym i procesowym. Może być ona zawarta w procesie o świadczenie, o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jak i o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa. Ugoda sądowa stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 1 K.p.c.) i w tym znaczeniu zrównana jest

z prawomocnym wyrokiem sądowym. Jednocześnie w myśl art. 184 K.p.c. ugody sądowe podlegają kontroli Sądu, którego obowiązkiem jest uznanie ugody za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Dodatkowo w sprawach pracowniczych, Sąd jest zobowiązany do badania ugody by ta nie naruszała słusznego interesu pracownika – art. 469 K.p.c.

Z powyższych przepisów wynika, iż na gruncie postępowania cywilnego ugoda sądowa praktycznie została zrównana z wyrokiem. Oba sposoby zakończenia sprawy podlegają kontroli sądowej, aby zapadłe rozstrzygnięcie nie tylko było zgodne z prawem, ale również z zasadami współżycia społecznego a w sprawach pracowniczych także by nie naruszało słusznego interesu pracownika. Zatem strony ugody sądowej nie mają nieograniczonej swobody w kształtowaniu jej treści, zarówno podstawa prawna jej zawarcia jak i wysokość ugodzonego odszkodowania jest kontrolowana przez Sąd i w uzasadnionych sytuacjach może być uznana za niedopuszczalną. Z uwagi na powyższe niezrozumiałym jest różnicowanie powyższych rozstrzygnięć na gruncie prawa podatkowego, w szczególności jak przyjmuje to organ podatkowy, by odszkodowanie przyznane na podstawie wyroku było zwolnione z opodatkowania, zaś to samo odszkodowanie przyznane na mocy ugody sądowej było opodatkowane. Podkreślić należy, że art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy p.d.o.f. dotyczy generalnego zwolnienia z opodatkowania wszelkich odszkodowań mających oparcie w przepisie ustawy, zaś wprowadzone wyjątki są podyktowane nie formą przyznanego odszkodowanie lecz jego charakterem. Przedmiotowe odszkodowanie wypłacone na podstawie wyroku czy też ugody sądowej nie zmienia swojego charakteru, w dalszym ciągu jego celem jest naprawienie szkody za nieuzasadnione lub niezgodne z prawem wypowiedzenie stosunku pracy.

Zwrócić przy tym należy uwagę, na cel wprowadzonego od 1 stycznia 2003 r. rozszerzonego katalogu wyjątków od generalnego zwolnienia spod opodatkowania odszkodowań, w tym odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód. Celem jego wprowadzenia było uniemożliwienie podatnikom obchodzenie przepisów prawa podatkowego. Wypłacali oni, na podstawie zawieranych umów lub ugód, zawyżone odszkodowania nie płacąc z tego tytułu podatków. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo obejścia przepisów prawa, albowiem wysokość przyznanego odszkodowania jest kontrolowana przez niezawisły i bezstronny Sąd. Zatem kwota przyznanego odszkodowania, zarówno na podstawie wyroku jak i ugody sądowej, odzwierciedla rzeczywistą szkodę poniesioną przez podatnika.

Przy interpretacji art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g) ustawy o p.d.o.f. nie bez znaczenia są również kolejne punkty tego przepisu. Ustawa w pkt. 3b) wprowadza zwolnienie z opodatkowania podatkiem "inne odszkodowania przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej". Stosując zatem regułę inferencyjną a minori ad maius, należy przyjąć, że skoro zwolnieniu podlegają odszkodowania inne niż mające podstawę

w ustawie a przyznane na podstawie ugody sądowej to tym bardziej z takiego zwolnienia powinny korzystać odszkodowania wynikające z ustawy przyznane na podstawie tejże ugody.

Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący wytoczył powództwo przeciwko P. [...] Sp. z o.o. w S. o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach pracy. Wyrokiem z dnia [...] marca 2005 r. Sąd Rejonowy

w S. uznał, iż roszczenie W. R. jest zasadne i przywrócił go do pracy. Jak wynika

z treści art. 45§1 K.p. roszczenie o przywrócenie do pracy jest roszczeniem alternatywnym z odszkodowaniem za niesłuszne lub bezpodstawne rozwiązanie stosunku pracy. Zatem skarżący w przedmiotowej sprawie zamiast przywrócenia do pracy mógł dochodzić odszkodowania i wówczas Sąd Rejonowy uznając, iż pozwana spółka niezgodnie z prawem wypowiedziała powodowi umowę o pracę zasądziłby odszkodowanie w stosownej kwocie. Jednocześnie Sąd z urzędu ma kompetencje, w przypadku uznania, iż przywrócenie do pracy byłoby niemożliwe lub niecelowe zasądzić odszkodowanie za niesłuszne lub bezpodstawne rozwiązanie stosunku pracy. Dlatego też, fakt uchylenia przez Sąd Okręgowy wyroku Sądu Rejonowego i umorzenia postępowania z uwagi na zawartą ugodę sądową w żaden sposób nie zmienia charakteru otrzymanego przez skarżącego świadczenia.

W dalszym ciągu jest to odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy.

Jedną z podstawowych zasada postępowania cywilnego jest dążenie Sądu, na każdym etapie sprawy, do ugodowego jej zakończenia. W tym celu Sąd powinien skłaniać strony, w szczególności na pierwszym posiedzeniu, do pojednania, aby zaoszczędzić nie tylko stronom, ale i Skarbowi Państwa dodatkowych kosztów postępowania. Jednocześnie, jeżeli obie strony procesu dochodzą do porozumienia zbyteczne jest przeprowadzanie długotrwałego i kosztownego postępowania egzekucyjnego. Niezrozumiałym więc jest, aby uczestników postępowania sądowego skłonnych do kompromisu i ugodowego zakończenia sporu obciążać dodatkowo podatkiem dochodowym od odszkodowania zawartego w ugodzie. Przyjęcie stanowiska organu podatkowego oznaczałoby, iż z jednej strony bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa nakłaniają strony do ugodowego zakończenia sporu sądowego, z drugiej zaś, za powyższe działanie nakładają dodatkowe obciążenie finansowe w postaci obowiązku zapłaty podatku.

Rozumienie wyłączenia spod zwolnienia z opodatkowania uregulowanego

w art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g) u.p.d.o.f., zaprezentowane przez organ podatkowy kłóci się z zasadą racjonalnego systemu prawa, w tym prawa podatkowego oraz zasadą równości wobec prawa. Niezrozumiałym jest, dlaczego podatnik miałby płacić podatek dochodowy od otrzymanego odszkodowania jedynie ze względu na fakt, że zostało ono wypłacone na podstawie skontrolowanej przez Sąd ugody, zaś otrzymane na podstawie wyroku tego samego Sądu opodatkowaniu już by nie podlegało.

Należało zatem stwierdzić, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję błędnie zastosował przepisy art. 21 ust. 1 pkt. 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co spowodowało, iż decyzja ta zapadła z naruszeniem prawa materialnego, mającego wpływ na wynik spawy. Niewłaściwa interpretacja tegoż przepisu doprowadziła do błędnej oceny podstaw do stwierdzenia powstania nadpłaty u skarżących w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu

o przepisy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.