Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 670/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2,  art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 108
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 16 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2014 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" udzielił spółce A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości składającej się z działki o numerze geod. "[...]", położonej w obrębie "[...]", gm. "[...]", stanowiącej własność W. W., w celu założenia i przeprowadzenia przez tę działkę kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV "[...]", zgodnie z własną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]". Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podano, że wnioskiem z dnia "[...]" Spółka zwróciła się o wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z opisanej wyżej działki poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV, w tym na wybudowanie dwóch słupów krańcowych z głowicą kablową, montażu nowych napowietrznych przewodów linii na odcinku 15 m oraz eksploatację linii w pasie technologicznym o szerokości 6 m o powierzchni 0.1200 ha. Wniosek dotyczył także wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazano, że decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" ograniczył sposób korzystania ze wskazanej wyżej nieruchomości przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV "[...]" przez przedmiotową nieruchomość. Oceniając natomiast żądanie dotyczące niezwłocznego zajęcia nieruchomości organ pierwszej instancji podniósł, że za wydaniem wnioskowanej decyzji przemawiał społeczny i wyjątkowo ważny interes wnioskodawcy, w tym interes gospodarczy. Projekt dotyczący założenia i przeprowadzenia kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV jest powiązany z budową linii elektroenergetycznej 400 kV "[...]". Jest to inwestycja celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, współfinansowana z funduszy Unii Europejskiej. Inwestycja winna zostać zrealizowana do końca 2015r., przy czym roboty budowlane powinny zakończyć się najpóźniej w połowie 2015r. Jednym z warunków rozliczenia przez wnioskodawcę dofinansowania ze środków unijnych jest terminowe zrealizowanie całości projektu, gdyż w razie przekroczenia końcowego terminu realizacji projektu może on zostać zobowiązany do zwrotu części lub całości kwoty dofinansowania. Budowa przedmiotowej linii elektroenergetycznej ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego wschodniego rejonu Unii Europejskiej, a ponadto ma status projektu priorytetowego o istotnym znaczeniu dla Unii Europejskiej. Wskazano, że wybudowanie i eksploatacja linii spowoduje poprawę niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania krajowego systemu elektroenergetycznego oraz poprawę niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa. Organ uznał, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne, gdyż w przeciwnym wypadku wnioskodawca mógłby nie uzyskać dostępu do niej, a tym samym nie miałby możliwości przeprowadzenia przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Biorąc zatem pod uwagę na fakt, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja ograniczająca sposób korzystania przedmiotowej nieruchomości, a nadto wnioskodawca wykazał, że uzyskanie decyzji umożliwiającej zajecie nieruchomości jest uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz jest niezbędne w celu realizacji inwestycji, uwzględniono przedmiotowy wniosek.

Od decyzji tej odwołał się W. W., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zobowiązanie organu I instancji do ponownego przeprowadzenia postępowania oraz rozprawy administracyjnej z uwagi na uniemożliwienie wielu zainteresowanym udziału w niej, przeprowadzenia oględzin miejsca planowanej inwestycji, a także wizualizacji terenów objętych inwestycją i oceny możliwości ich zbycia po zrealizowaniu inwestycji. Zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, Kodeksu postępowania administracyjnego, a także Kodeksu cywilnego. Podniósł, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie organu oparte jest na obowiązujących przepisach prawa, w oparciu o rzetelne dowody wraz z analizą stanu faktycznego, co narusza obowiązującą zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji i budzi zastrzeżenia co do rzetelności całego postępowania w sprawie. Podał, że w czasie rozprawy administracyjnej odwołujący się podniósł zarzuty co do prawidłowości postępowania inwestora wobec właścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać inwestycja oraz co do prawidłowości przeprowadzonych rokowań, a organ do kwestii tej się nie odniósł.

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami uzależnione zostało od spełnienia przesłanek: złożenia wniosku przez podmiot, który ma realizować cel publiczny; wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i wystąpienia jednego z przypadków, o których mowa w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest: konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy. Podano, że Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" ograniczył w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami sposób korzystania z przedmiotowej działki w opisany w tej decyzji sposób. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu "[...]" wobec niezaskarżenia jej przez stronę. W tej sytuacji istnieje w obrocie prawnym decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy podniósł też, że w swoim wniosku Spółka wskazała, że za wydaniem zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości z nadaniem temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia interes społeczny oraz ważny interes wnioskodawcy. Realizowane przez Spółkę przedsięwzięcie – przebudowa linii elektroenergetycznej 15 kV jest związana z budową dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV, które jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto inwestycją o znaczeniu lokalnym. Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju. Jej niezrealizowanie może uniemożliwić rozpoczęcie budowy dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV "[...]" w planowanym terminie, a tym samym opóźnić termin realizacji inwestycji o znaczeniu międzynarodowym, którego budowa wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska - Litwa" i ma zostać zrealizowana do końca 2015 r. Zatem zarówno przebudowa linii SN 15 kV, jak i budowa linii 400 kV powinny zostać zakończone w planowanych terminach, co zabezpieczy gospodarkę przed ciężkimi stratami oraz interes społeczny. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że nie było potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania, a wydanie przedmiotowej decyzji nie jest zależne od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii ustanowienia służebności. Wskazano także, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Zatem wydając zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ I instancji uwzględnił interes społeczny, jakim jest poprawa niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawa niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa, a także ważny interes strony.

Na powyższą decyzję skargę do tut. Sądu wniósł W. W., reprezentowany przez r. pr. A. B., żądając uchylenia zaskarżonych decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że organ odwoławczy winien zbadać i wykazać, że inwestycja przeprowadzona przez Spółkę ma charakter celu publicznego i uzasadnić, że nadany rygor natychmiastowej wykonalności jest słuszny i niezbędny, a ponadto że nie wyrządzi strat bądź szkód u skarżącego powodując nieodwracalne skutki. Podniósł, że w propozycjach wynagrodzenia za ustanowienie służebności stawki były zaniżone, a sposób ich wyliczenia sprzeczny z przeznaczeniem działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co miało wpływ na przebieg negocjacji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wskazano, że zarzuty zawarte w skardze w większości dotyczą decyzji Starosty "[...]" z dnia "[...]" i nie mogą być rozpatrywane na tym etapie, gdyż decyzja ta nie została w ustawowym terminie zaskarżona i stała się ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego. Przy tym w myśl art. 134 ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

Podnieść należy, że zaskarżoną decyzją udzielono Spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części opisanej wyżej nieruchomości skarżącego w celu założenia i przeprowadzenia przez tę działkę kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV "[...]", zgodnie z decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]" Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. Nr 102 poz. 651 ze zm., dalej jako: u.g.n.). Zgodnie z tym przepisem w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie zaś do art. 108 § 1 zd. pierwsze Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu. Ponadto wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości należącej do skarżącego wystąpiła Spółka. Bezsporne jest przy tym, że decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" ograniczył sposób korzystania ze wskazanej wyżej nieruchomości przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV przez przedmiotową nieruchomość. Wskazano przy tym, że ograniczenie sposobu korzystania nieruchomości polega w szczególności na uprawnieniu inwestora do wstępu na nieruchomość w celu: wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych związanych z budową kablowego odcinka linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV oraz wykonania czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii elektroenergetycznej. Zobowiązano również wnioskodawcę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu linii, a w przypadku gdyby było to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty - do zapłaty odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Decyzja ta została doręczona W. W. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania, lecz z uprawnienia tego skarżący nie skorzystał. W związku z tym w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Nie ulega też wątpliwości, że Spółka jest podmiotem realizującym cel publiczny. Jak bowiem wynika z wniosku Spółki realizowane przez nią przedsięwzięcie – przebudowa linii elektroenergetycznej 15 kV jest związana z budową dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV, które jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż dotyczy budowy i utrzymania przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej (art. 6 pkt 2 u.g.n.).

Kolejnym warunkiem wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub ważnego interesu gospodarczego. W stanie faktycznym sprawy zasadnie organy obu instancji uznały, że za niezwłocznym zajęciem przedmiotowej nieruchomości w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. przemawia interes społeczny polegający na poprawie niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawie niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa, a także ważny interes wnioskodawcy i uzasadniony ważny interes gospodarczy kraju, wynikający z pozyskania i wydatkowania środków unijnych i argumentacja ta nie budzi zastrzeżeń. Jak wynika bowiem z wniosku Spółki, przedmiotowa inwestycja zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju, umożliwiając wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami w ramach Unii Europejskiej. Budowa tej linii elektroenergetycznej wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska - Litwa". Ponadto projekt budowy mostu energetycznego Polska-Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii przez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Z tego względu Unia Europejska nadała projektowi status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Projekt jest współfinansowany z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Priorytet X "Bezpieczeństwo energetyczne w tym dywersyfikacja źródeł energii", Działanie 10.1 "Rozwój systemów przesyłowych energii elektrycznej, gazu ziemnego i ropy naftowej oraz budowa i przebudowa magazynów gazu ziemnego". Projekt budowy połączenia elektroenergetycznego z Litwą został podzielony na dwa etapy: pierwszy realizowany będzie w perspektywie finansowania 2007-2013, a jego realizacja zakończy się nie później niż w 2015r. Oznacza to, że niezrealizowanie inwestycji w tym terminie spowoduje utratę wielomilionowych środków unijnych, co może grozić zahamowaniem rozwoju regionu, gdyż może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych.

Uwzględniając powyższe, należy podzielić ocenę organów obu instancji, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n., warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie nie było potrzeby gromadzenia materiału dowodowego co do prawidłowości przebiegu negocjacji pomiędzy wnioskodawcą a skarżącym, czy też kwestii ustanowienia służebności przesyłu lub wypłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, gdyż okoliczności te stanowiły przedmiot postępowania w sprawie dotyczącej wydania - na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości skarżącego. Okoliczności te w świetle art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowią natomiast przesłanek koniecznych do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Dla wydania przedmiotowej decyzji wystarczające było ustalenie, że wniosek o jej wydanie został złożony przez podmiot, który będzie realizował cel publiczny, została wydana ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości i zachodzi jedna z okoliczności, o której mowa w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy. W tym zakresie z wyżej wskazanych względów ustalenia organu nie budzą wątpliwości.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. W związku z tym - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę należało oddalić.