Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 861/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 11
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Janusza Bociąga WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Sylwia Piwowarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi B. G. – S. na decyzję Wojewody z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2014 r. znak [...] Prezydent Miasta, po wznowieniu postępowania, uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2012 r. znak: [...], Nr decyzji: [...] orzekającą o pozbawieniu B. G. – S. (dalej: skarżąca) z dniem 29.08.2012 r. statusu bezrobotnego z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej i orzekł o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego z dniem 17.12.2010 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Starosty Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] 2004 r. znak: [...] orzeczono o uznaniu skarżącej z dniem 13.01.2004 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono jej prawa do zasiłku. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania dokumenty rejestracyjne skarżącej przeniesione zostały od dnia 04.03.2006 r. do rejestru osób bezrobotnych Grodzkiego Urzędu Pracy. W okresie od 17.05.2012 r. do 30.05.2012 r. skarżąca odbyła szkolenie w Instytucji Szkoleniowej: M Centrum Współpracy Edukacji i Doradztwa pod nazwą: "Mała przedsiębiorczość", w związku z powyższym, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. znak: [...], Nr decyzji: [...] przyznano jej od dnia 17.05.2012 r. prawo do stypendium w wysokości 120% zasiłku. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. znak: [...], Nr decyzji: [...] orzekł o utracie przez skarżącą prawa do stypendium z powodu zakończenia odbywania szkolenia z dniem 31.05.2012 r.

Następnie decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. znak: [...], Nr decyzji: [...] orzeczono o pozbawieniu skarżącej z dniem 29.08.2012 r. statusu bezrobotnego z powodu otrzymania przez nią jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej.

W dniu 17.12.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział poinformował Urząd Pracy o tym, że skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy zlecenie w okresie od dnia 17.12.2010 r. do dnia 30.06.2013 r.

Organ powołał art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wskazał, że z dniem 17.12.2010 r. skarżąca przestała spełniać przesłanki niezbędne do dalszego posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zatrudnienie skarżącej na podstawie umowy zlecenia w związku z podpisaną umową o współpracy od dnia 17.12.2010 r. stanowiło okoliczność, która istniała w dniu wydania uchylanej decyzji, lecz nie była znana Urzędowi, co uzasadnia uchylenie decyzji i orzeczenie jak w sentencji.

W odwołaniu B. G. – S. w pierwszej kolejności wskazała że umowa zawarta przez nią 17.12.2010 r. jest umową agencyjną, a nie jak to przyjęto - umową zlecenia. Wynika to wprost z jej zapisów, bowiem strony posługują się w niej terminologią właściwą dla umowy agencyjnej, a nadto posiada ona essentialia negoti umowy agencyjnej wskazane w treści art. 758, 7581 k.c. i nast. Jest to o tyle istotne, że umowa agencyjna jest umową rezultatu w przeciwieństwie do umowy zlecenia - umowy starannego działania - i jeśli sama umowa nie przewiduje inaczej, to wynagrodzenie agenta jest wynagrodzeniem prowizyjnym. Prowizja natomiast jest wynagrodzeniem, które zależy od ilości umów zawartych za pośrednictwem agenta. Tak więc w/w umowa raczej stwarza potencjalną możliwość zarobkowania niż stanowi źródło dochodu dla skarżącej. Nadto skarżąca zarzuciła, że od dnia zawarcia umowy tj. od 17.12.2010 r. do dnia 17 września 2013 r. osiągnęła przychód w łącznej kwocie 686,45 zł. Faktycznie jednak przychód został wypracowany przez nią w maju 2011 r. w kwocie 444,52 zł, w czerwcu 2012 r. w kwocie 156 zł i w czerwcu 2013 r. w kwocie 85,93 zł. W 2013 r. minimalne miesięczne wynagrodzenie zostało ustalone kolejno w 2011 r. na kwotę 1.386 zł, w 2012 r. na kwotę 1.500 zł i w 2013 r. na kwotę 1.600 zł. Zatem przychód skarżącej nie przekroczył w żadnym roku połowy minimalnej pensji krajowej.

Decyzją z dnia z 3 kwietnia 2014 r. Nr [...] Wojewoda, działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) dalej k.p.a., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 2 ust. 1 i art. 33 ust. 4 ustawy oraz wskazał, że skarżąca w dniu 17 grudnia 2010 r. zawarła umowę o współpracę z firmą F. Faktu tego żadna ze stron nie kwestionuje. Według informacji uzyskanej od ZUS: skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia w okresie od 17.12.2010 r. do 30.06.2013 r. w związku z powyższym, od dnia 17 grudnia 2010 r. nie spełniała warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wskazał również, że nie ma istotnego znaczenia, że zawarta przez skarżącą umowa była umową agencyjną, a nie umową zlecenia ponieważ artykuł będący podstawą orzeczenia w swej treści jasno wylicza, iż zarówno zawarcie umowy zlecenia, jak i umowy agencyjnej stanowi podstawę do orzeczenia o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Organ zgodził się, że prowizje otrzymane przez skarżącą w latach 2011-2013 były niższe niż minimalne miesięczne wynagrodzenie w tych latach, jednak sam fakt podjęcia innej pracy zarobkowej, bez względu na wysokość zarobku, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Na poparcie swojej tezy organ powołał wyrok NSA z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 1123/07.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. G. – S. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na jej treść, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy, polegającą na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, a to poprzez przyjęcie, że dla utraty statusu bezrobotnego wystraczające jest podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu, mimo, że treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h powołanej ustawy wskazuje, że do utraty statusu osoby bezrobotnej, konieczne jest podjęcie pracy zarobkowej, z której miesięczny przychód przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Powołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tej kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową skargę, Sąd nie stwierdził, aby wydana w sprawie decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła odnieść skutku.

Przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 3 kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., wydaną po wznowieniu postępowania, uchylającą decyzję orzekającą o pozbawieniu skarżącej z dniem 29.08.2012 r. statusu bezrobotnego z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej i orzekającą o pozbawieniu skarżącej statusu bezrobotnego z dniem 17.12.2010 r.

Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w szczególnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją, wydaną w postępowaniu zwykłym. W wyniku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, odmawia uchylenia decyzji (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Z treści art. 149 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2014 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną: z dnia [...] 2012 r. znak: [...], Nr decyzji: [...] o pozbawieniu skarżącej z dniem 29.08.2012 r. statusu bezrobotnego z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Organ za podstawę wznowienia postępowania przyjął okoliczność, że skarżąca w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia w okresie od dnia 17.12.2010 r. do 30.06.2013 r. Wiadomość o tym, organ przyjął za "nową okoliczność faktyczną" w sprawie, istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, który wydał decyzję w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ uzyskał ją na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia 13 grudnia 2013 r. informującego o zatrudnieniu skarżącej w przedmiotowym okresie. Pismo to, zdaniem Sądu prawidłowo organ uznał za podstawę do wznowienia postępowania w sprawie.

Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej po wznowieniu postępowania stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która ponadto, spełnia pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie. Jednym z tych warunków jest nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych.

Art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy precyzuje, że zakaz świadczenia innej pracy zarobkowej - oznacza zakaz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.

Podkreślić należy, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie miesięcznie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w Urzędzie Pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych lub innych form pomocy wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia. Zatem w świetle powołanych przepisów ustawy nieistotne było, czy skarżąca zawarła z firmą F umowę agencyjną czy też umowę zlecenia, gdyż z treści art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy jednoznacznie wynika, że skarżącej nie wolno było zawrzeć ani umowy zlecenia, ani umowy agencyjnej.

Sąd w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 1123/07 (publ.: http//orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd wskazał, że twierdzenia skarżącej jakoby z literalnego brzmienia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy wynikało zezwolenie dla osoby bezrobotnej do uzyskiwania przychodów z tytułu wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej, czy umowy o dzieło przy jednoczesnym zachowaniu warunku aby nie przekraczały one miesięcznie wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, są nieuprawnione. Takie rozumienie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie jest bowiem dopuszczalne. Wskazać trzeba, iż definicja osoby bezrobotnej nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na dowolną ich interpretację. W rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, czyli niewykonująca pracy i nieświadcząca usług na podstawie między innymi umowy agencyjnej, umowy zlecenia i umowy o dzieło (art. 2 ust. 1 pkt 11). Przesłanki nieuzyskiwania miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę nie można rozpatrywać w oderwaniu od tych podstawowych warunków uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Zatem tylko osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, która jednocześnie nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, może być uznana za osobę bezrobotną. W związku z tym, przy analizie przedmiotowej sprawy nie miała znaczenia kwestia wysokości uzyskanego przez skarżącą w ramach zawartej umowy agencyjnej przychodu.

W konsekwencji uzyskanie przez organ informacji o zatrudnieniu skarżącej na podstawie umowy agencyjnej w okresie od 17.12.2010 r. do 30.06.2013 r. w pełni uprawniło organ do wznowienia postępowania, a następnie do uchylenia wydanych decyzji i odmowy uznania skarżącej za osobę bezrobotną od 17.12.2010 r.

Podstawę wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] 2012 r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. ustawy.

Mając powyższe na uwadze za niezasadne należy zatem uznać zarzuty skargi dotyczącej błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy zgodnie z obowiązującymi przepisami, wszechstronnie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny tego materiału. Wydane w tych sprawach decyzje w sposób szczegółowy przedstawiły ustalenia stanu faktycznego, wskazały przepisy, które miały zastosowanie w sprawach, prawidłowo interpretując ich treść.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.