Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 14/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji i inne
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1  art. 34
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 8 września 2017 r. nr [...] oraz postanowienie wierzyciela P. Spółki Akcyjnej z dnia 10 maja 2017 r. n r[...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej E. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec E. K.-K., zamieszkałej w S. przy [...] (zobowiązana) na podstawie wystawionych przez P. F. (wierzyciel) tytułów wykonawczych z dnia 21 lipca 2014 r., o numerach [...] Obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi dotyczył zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2009 r. do kwietnia 2014 r.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanego dalej "Kpa") w dniu 28 sierpnia 2014 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Pismem z dnia 4 września 2014 r. zobowiązana zgłosiła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi. Uzasadniając swoje stanowisko zobowiązana wniosła o ustalenie czy istnieją dowody przyznania jej numeru identyfikacyjnego oraz potwierdzenia doręczenia tego pisma a także ustalenia danych personalnych uprawnionego pracownika operatora publicznego, który je wystawił, jak również dowodu potwierdzającego, iż osoba ta na dzień wystawienia zawiadomienia była zatrudniona w P. P. S.A. Mając na uwadze powyższe wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego ewentualnie w przypadku odmowy na podstawie art. 71c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a.") o wydanie decyzji o odroczeniu do czasu rozpoznania zarzutów terminu zapłaty należności pieniężnych.

Organ egzekucyjny przekazał wniesione zarzuty do wierzyciela celem uzyskania jego stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów oraz zawiadomił o wstrzymaniu realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Wierzyciel, postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r., nr [...] wydanym w oparciu i regulacje z art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie wierzyciela.

Wierzyciel postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., nr [...], podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i poinformował organ egzekucyjny o ostateczności rozstrzygnięcia.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie

z dnia 8 września 2017 r., nr [...], w którym orzekając w oparciu o art. 34 u.p.e.a., uznał zarzuty za niezasadne.

Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie i zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 34 § 4 u.p.e.a., przez zaniechanie weryfikacji prawidłowości stanowiska wierzyciela i uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione,

2. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez bezzasadne przyjęcie za wierzycielem, iż istnieje obowiązek zapłaty objęty ww. tytułami wykonawczymi,

3. art. 33 § 1 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. wobec pominięcia, że wierzyciel nie ustosunkował się do podniesionego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,

4. art. 7 w związku z art. 77 Kpa, przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, że skarżącej został przesłany indywidualny numer identyfikacyjny, podczas gdy dołączone przez wierzyciela dokumenty takiego faktu nie potwierdzają. A gdyby nawet przyjąć, że została ona powiadomiona o tym fakcie to i tak z przedłożonego przez wierzyciela dokumentu wynika, iż decyzja ta nie została podpisana gdyż nabito jedynie faksymile.

Zobowiązana podała, że w związku z powyższym przedmiotowe postępowanie egzekucyjne powinno zostać uznane za niedopuszczalne i umorzone.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił się do wierzyciela z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego. W odpowiedzi pismem z dnia 12 października 2017 r. wierzyciel przesłał duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24 lipca 2008 r., wniosek o rejestrację z 26 lutego 2007 r., a następnie upoważnienie do podpisywania zawiadomień o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych udzielone I. F..

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał w dniu 27 października 2017 r. nr [...] postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ II instancji podał, że zobowiązana złożyła zarzut w postaci nieistnienia obowiązku. Organ wskazał, że wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 10 maja 2017 r. wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczeniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.), zwaną dalej "ustawą abonamentową". Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników rtv i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat rtv.

W odniesieniu do kwestii nieposiadania przez zobowiązaną odbiornika radiofonicznego wierzyciel wskazał, iż zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r.- w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie zawiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie w placówce pocztowej formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Jak wskazał wierzyciel w dokumentacji P. P. S.A. brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez zobowiązaną zaprzestania użytkowania odbiorników rtv przed dniem 12 września 2016 r. jak i zobowiązana takiego dokumentu nie przedstawiła.

W kwestii niepoinformowania zobowiązanej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wskazał, iż rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r. poz. 1342), dalej "rozporządzenie z 2007 r.", które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., P. P. została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13 grudnia 2008 r.). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. P. P. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego poprzez przesianie zawiadomienia w formie wzoru stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia. Wierzyciel wyjaśnił, że powołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu zawiadomienia", a zatem przesianie przez P. P. zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (a nie listem poleconym), na prawidłowy adres użytkownika, czyniło zadość wymogom określonym tym przepisem.

Jak wynikało ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zobowiązana została powiadomiona o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], czego dowodem jest wygenerowany z własnego systemu informatycznego duplikat zawiadomienia z dnia 24 lipca 2008 r., przekazany pełnomocnikowi zobowiązanej wraz z postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Ponadto wierzyciel wskazał, iż w sytuacji rzekomego nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia użytkownik dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Z kolei nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkowników odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji kiedy nie dokonał abonent ich wyrejestrowania, a rozpatrywana sprawa takiej sytuacji dotyczy. Ponadto, jak wskazał wierzyciel, zobowiązana została poinformowana o narastających zaległościach z tytułu opłat rtv kierując do niej upomnienie nr UP Z [...]. Z uwagi na brak wpłaty wykazanych w nim należności zostały one skierowane na drogę przymusowego wyegzekwowania w trybie u.p.e.a. W tych okolicznościach sprawy zarzut nieistnienia obowiązku uznać należy za nieuzasadniony.

W zakresie użycia na zawiadomieniu o nadaniu użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego pieczątki odwzorowującej mechanicznie własnoręczny podpis I. F. wierzyciel podał, iż powyższa pieczątka jest stosowana przede wszystkim z uwagi na ilość wysyłanej korespondencji. Niemniej jednak zawiera wszystkie niezbędne elementy (imię i nazwisko, stanowisko służbowe, podpis) i jest traktowana przez wierzyciela na równi z oryginalnym podpisem. Kserokopia upoważnienia dla I. F. do podpisywania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych została załączona przez wierzyciela do postanowienia.

Organ II instancji przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 990/15, który uznał, że sporny podpis na zawiadomieniach mógł mieć formę "mechanicznego odtworzenia", skoro zawiadomienie to nie służyło celom postępowania administracyjnego i podobnie jak upomnienie informowało o fakcie. W ocenie WSA w Gliwicach, w tym zakresie prawo nie wyklucza tej formy składania podpisu. Organ uznał, że nie naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa.

Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy podał, że został on sformułowany dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Zarzut ten nie był i na tym etapie nie może być przedmiotem rozpoznania merytorycznego.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, a wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, i dotyczy to także dyrektora izby administracji skarbowej. Oznacza to, że na podstawie wskazanych regulacji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oraz Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., jako organy egzekucyjne, są związane stanowiskiem wierzyciela, którym w niniejszej sprawie jest P. F..

Zobowiązana złożyła skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz podtrzymała dotychczasowe swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżąca zgłosiła zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione –o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia wierzytelności za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W miejscu tym należy wskazać, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia

28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).

Uprawnienia P. P. S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, a zatem opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia przez P. [...] S.A. egzekucji.

Wskazać należy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. P. P. SA jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. P. P. S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.

Odnośnie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy abonamentowej, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia zobowiązania. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08 (pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Z akt wynikało, że skarżąca zarejestrowała odbiorniki rtv w dniu 26 lutego 2007 r.

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika

(§ 5 ust. 1 rozporządzenia).

W § 3 rozporządzenia z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Rozporządzenie z 2007 r. zawierało załącznik nr 2 – wzór zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Wskazać należy, że ustawa abonamentowa nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści bądź formy dowodu rejestracji odbiornika rtv. Warunkiem wystarczającym a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest używanie odbiornika rtv. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu rtv. Zobowiązana posiadał odbiornik rtv, dokonała ich rejestracji, oraz że nie dokonała ich wyrejestrowania. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynikało, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników rtv zostały anulowane.

Sąd uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16). W ocenie Sądu, mimo obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika to realizacja przez P. [...] powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. P. P. miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki (https://centruminformacji.tvp.pl/15782205/nie-otrzymales-nowych-formularzy-oplat-abonamentowych-przeczytaj-co-zrobic; odpowiedź na interpelację poselską nr 1887-załączona do skargi).

Powyższa okoliczność jest wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykonał względem skarżącej ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.

Wyjaśnienia udzielone w przez wierzyciela, w ocenie Sądu, były niewystarczające, albowiem nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Wierzyciel powołał się wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona.

Wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, iż poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma w istocie doszło do jego wysłania skarżącej. Dostrzec przy należy, iż wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że spornego pisma nie otrzymała. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takowego nie przedstawił. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, iż w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec skarżącej ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego. W ocenie Sądu, wierzyciel przedwcześnie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono skarżącej ww. sporne pismo, lub też wierzyciel nie dołożył wymaganej w tych okolicznościach staranności, aby adresat pisma informacyjnego mógł zaznajomić się z jego treścią.

Zdaniem Sądu, nie można natomiast podzielić wywodów skargi mówiących o konieczności zastosowania formy przewidzianej dla składania oświadczeń woli uwzględniającej sposób reprezentacji wierzyciela, jak też zastępowania podpisów własnoręcznych podpisami w formie faksymile. takiego wymogu nie przewiduje § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. Przepis ten wskazuje jedynie na konieczność poinformowania o konkretnym numerze posiadacza urządzenia rtv. W ocenie Sądu, chodzi więc o zakomunikowanie danej osobie podjętej decyzji o zamiarze określonego zachowania się, nie zaś złożenia oświadczenia woli w celu nawiązania, zmiany, przekształcenia, rozwiązania stosunku prawnego. Pismo informacyjne może mieć postać wydruku komputerowego. Wobec tego brak na nim podpisu i posłużenie się faksymile nie stanowi o wadliwej realizacji obowiązku informacyjnego, o ile komunikat zawarty w tym piśmie może być odczytany przez adresata. Dokument informacyjny w postaci wydruku komputerowego stanowi dowód realizacji obowiązku informacyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 990/15; wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 673/17; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 834/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1695/16- w zakresie rozważań o powiadomieniu przesyłką nierejstrowaną i faksymile pod ww. powiadomieniem, będącego realizacją obowiązku informacyjnego, choć sam wyrok dotyczył przepisów prawa bankowego).

Z tych powodów Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienie-stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swe rozstrzygnięcia oparły na niepełnym materiale dowodowym, wynikającym ze stanowiska wierzyciela, a zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa

w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd wskazuje, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a. to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania realizacji ww. obowiązku informacyjnego. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów skarżącej. W stosunku do wypowiedzi skarżącej, że nie posiada obecnie odbiornika telewizyjnego wskazać należy, że w tym zakresie winna ona dokonać jego wyrejestrowania np. w najbliższej placówce P. P..

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a.