Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 751/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Asesor WSA Andrzej Kuna (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2006r. sprawy ze skargi "A." S.A. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "A." S.A. z siedzibą w O. kwotę 1615 (jeden tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku Urząd Patentowy RP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" R - [...], zgłoszony [...] stycznia 1999 roku za numerem Z - [...] na rzecz [...] w M. - "M." Spółka z o.o. z siedziba w M., dalej zwana uprawnioną, przeznaczony do oznaczenia kiełbas – kl. 29.

O. S.A., obecnie A. S.A. z siedzibą w O., dalej zwana skarżącą, pismem z dnia [...] lutego 2004 roku złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego "[...]" R – [...] ze względu na brak ustawowych warunków wymaganych do rejestracji znaku towarowego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że znak towarowy słowny "[...]" R-[...] został zarejestrowany z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 r. obowiązującej w dniu zgłoszenia znaku towarowego. Od kwietnia 1996 roku do sierpnia 2002 roku swoje wyroby, w tym parówki drobiowe [...], jako jeden ze swoich głównych produktów sprzedaje do hurtowni, sieci handlowych i sklepów detalicznych na terenie całej Polski, prowadziła w wyżej wymienionym okresie bardzo aktywną działalność marketingową i reklamową swoich produktów. Zdaniem skarżącej sprzedaż parówek drobiowych [...] na tak dużą skalę, spowodowała, że parówki o nazwie [...] były i są powszechnie znane na rynku detalicznym jak i hurtowym oraz wśród konkurencyjnych zakładów mięsnych i kojarzą się wyłącznie z jej zakładami.

Parówki drobiowe o nazwie [...] są wysokiej jakości, cieszą się dużą popularnością i zainteresowaniem, tak więc z całą pewnością można mówić, że oznaczenie [...] przeznaczone do oznaczania parówek drobiowych jest oznaczeniem powszechnie znanym. Działalność marketingowo - handlowa spowodowała, że oznaczenie [...] przed datą dokonania zgłoszenia znaku towarowego [...] przez "M." Sp. z o.o. w klasie 29 tj. w dniu [...] stycznia 1999 roku było znakiem towarowym powszechnie znanym i intensywnie używanym.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że znak towarowy [...] został zgłoszony w złej wierze, ponieważ L. P. jest prezesem uprawnionej i jednocześnie właścicielem firmy "J.", która kupowała parówki drobiowe [...] od skarżącej, a więc miał pełną świadomość, że zgłasza cudzy znak.

Ponadto skarżąca podniosła zarzut, że "M." Sp. z o.o. z M. nie produkowały kiełbas przed jak i w dniu zgłoszenia znaku towarowego "[...]" zarejestrowanego pod numerem R-[...] oznaczonych tym znakiem i nie są produkowane aktualnie. Zaznaczyła, że w dniu [...] grudnia 2003 r. otrzymała pismo od pełnomocnika "M." Sp. z o.o. z M., w którym m.in. została przedstawiona możliwość udzielenia upoważnienia do używania znaku towarowego czyli możliwość zawarcia umowy licencyjnej.

Dodatkowo pismem z dnia [...] maja 2005 roku skarżąca sprecyzowała podstawę prawną wniosku przywołując art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust.1 ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985 roku (Dz. U. Nr 5, poz.17 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] R-[...] udzielonego na rzecz "M." Spółka z o.o.

W uzasadnieniu Urząd podniósł, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie uznaje się, że o powszechnej znajomości znaku towarowego należącego do określonego przedsiębiorstwa, która stanowi przesłankę do unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego w myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 uzt, można mówić tylko wtedy gdy dane oznaczenie jest znane i rozpoznawane przez znaczną większość zainteresowanych odbiorców (więcej niż połowę tej grupy) na terenie Polski i kojarzone z określonymi towarami jako pochodzącymi od określonego przedsiębiorcy. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wnioskodawca używał nazwy [...] do oznaczania parówek drobiowych przed datą dokonania zgłoszenia spornego znaku towarowego, tj. od 1996 r. Wnioskodawca nie przedłożył jednak do akt sprawy dowodów, które pozwalałyby na uznanie, że oznaczenie [...] posiadało przymiot powszechnej znajomości przed datą dokonania zgłoszenia spornego znaku towarowego i aby było kojarzone wyłącznie z jego firmą. Wnioskodawca ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w okresie od 1996 r. do 2002 r. sprzedał ponad [...] kg parówek o nazwie [...], prowadził aktywną działalność marketingową i reklamową produktów, jak również, że jego towary są wysokiej jakości i cieszą się dużą popularnością wśród odbiorców, które to stwierdzenia nie zostały poparte obiektywnymi i wiarygodnymi dowodami.

Wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek materiałów, które pozwoliłyby na oszacowanie części rynku opanowanego przez towary pochodzące z jego przedsiębiorstwa oznaczone znakiem [...], natężenie używania przez jego przedsiębiorstwo tego oznaczenia, jak również wysokość nakładów na inwestycje dokonane przez wnioskodawcę w celu ich promowania i reklamy, a więc na okoliczności według których ocenia się obiektywną możliwość upowszechnienia się znaku.

Zdaniem Urzędu z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że przed datą dokonania zgłoszenia spornego znaku towarowego wnioskodawca używał nazwy [...] do oznaczania produkowanych przez siebie parówek z drobiu, jak również, że przed tą datą obie firmy, jak również firmę wnioskodawcy z Firmą J. związaną z M. Sp. z o.o. osobą p. L. P., łączyły kontakty handlowe. Firma wnioskodawcy dostarczała obu wyżej wymienionym firmom mięso drobiowe, a począwszy od [...] maja 1999 r., a więc po dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, parówki pod nazwą [...] firmie J. Jednakże z materiału zgromadzonego w sprawie wynika także, że sam uprawniony począwszy od 1996 r., a więc przed datą dokonania zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, jak również przed nawiązaniem kontaktów handlowych z firmą wnioskodawcy używał nazwy [...] do oznaczania parówek. W zaistniałej sytuacji z faktu łączących strony kontaktów handlowych nie można wywodzić, że zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego czy też zostało dokonane w złej wierze.

Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności:

• art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5 poz. 17), w zw. z art. 315 ust 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. -Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117), poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie;

• art. 7 i art. 77 § 1 kpa - poprzez niewłaściwą ocenę materiałów dowodowych;

• art. 80 kpa - poprzez dowolną interpretację materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie można się zgodzić z twierdzeniem jakoby Pan L. P., nie wiedział o tym, iż skarżąca w dniu [...] stycznia 1999 r. od dawna posługuje się w obrocie znakiem towarowym [...] w celu oznaczania parówek. Po pierwsze jest on prezesem M. Sp. z o. o., po drugie jest właścicielem firmy J. Trudno więc dać wiarę, iż osoba tak zaangażowana w obrót na rynku mięsnym nie zna asortymentu konkurencji, z którą nota bene utrzymuje stałe kontakty handlowe.

"Dowodzenie złej wiary" po stronie podmiotu nie będącego osobą fizyczną wymaga - zgodnie z przyjętą w polskim prawie teorią organów (art. 38 kc) - badania stanu świadomości osób fizycznych, wchodzących w skład jego organu. Powszechnie przyjmuje się, że zła wiara jednej z osób wchodzących w skład kolektywnego organu osoby prawnej przesądza o złej wierze całego organu, a zatem i całej osoby prawnej, (tak Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2003r., sygn. akt GSK 1165/02). Przytoczone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem badania istnienia złej wiary będzie stan świadomości Pana L. P. jako prezesa zarządu M. Sp. z o. o.

Dalej wywodzi, że intensywność kontaktów handlowych jakie miały miejsce pomiędzy firmami, z którymi związany był Pan L. P. a skarżącą oraz wyspecjalizowany rynek, na którym wspólnie funkcjonują (tj. przetwórstwo mięsa drobiowego), wymusza dobrą wzajemną znajomość. Kontakty o jakich mowa to wielokrotne zakupy dokonywane u skarżącej przez uczestnika postępowania jak i firmę J. Znaczna wartość wskazuje na szczególną, intensywność współpracy. Jej stopień nie pozwala przyjąć braku znajomości kontrahenta, a w tym asortymentu jego towarów. Powyższe wskazuje, iż Pan L. P. jako członek zarządu uczestnika postępowania w dniu rejestracji znaku towarowego [...] R - [...] wiedział o używaniu przez skarżącą identycznego oznaczenia, co pozwala na przypisanie jego działaniom złej wiary. Przesłanka ta nie została wprawdzie ujęta bezpośrednio w art. 8 ust 1 u.z.t., jako podstawa unieważnienia rejestracji, jednak w dalszych przepisach tego aktu ustawodawca powołał się na tą okoliczność. Mowa tu o art. 31 u.z.t. Zgodnie z treścią tego przepisu, po pięciu latach od uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego można wystąpić z wnioskiem o unieważnienie jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację w złej wierze. A zatem skoro ustawodawca uznał, iż zła wiara wyłącza czasowe ograniczenie w dochodzeniu unieważnienia nabytego prawa, to tym bardziej należy ją uznać za podstawę unieważnienia prawa jeśli towarzyszyła on jego nabyciu.

Odnośnie zarzutu naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 kpa skarżąca podnosi, że Urząd Patentowy w zaskarżanej decyzji nie zrealizował zasad wynikających z powyższych przepisów. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w jego efekcie Urząd Patentowy wadliwie przyjął fakt używania od 1996 r. oznaczenia [...] dla parówek przez uczestnika postępowania oraz jego dobrą wiarę towarzyszącą rejestracji znaku towarowego [...] R-[...].

W celu prawidłowego ustalenia używania znaku towarowego, zdaniem skarżącej, konieczne jest przedstawienie szeregu okoliczności przemawiających za tym faktem. Tymczasem uczestnik postępowania przedstawił na tą okoliczność tylko jeden dokument, tj. wyniki badań przeprowadzonych przez Wojewódzką Stację Sanitarno Epidemiologiczną w [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. Nie można zatem przyjąć aby dla udowodnienia używania było wystarczające posłużenie się tylko tym dokumentem, z którego wcale nie wynika taka okoliczność.

Skarżąca podniosła, że Urząd Patentowy niesłusznie przyjął, iż M. Sp. z o. o. korzystały z znaku towarowego [...] jeszcze przed nawiązaniem kontaktów handlowych ze skarżącą. Oparł się bowiem w tych ustaleniach jedynie na wskazanym powyżej dokumencie z dnia [...] stycznia 1996 r. Stanowi on wyłącznie dowód na to, iż takie badania odbyły się, a w ich trakcie zostały poddane badaniu parówki o nazwie "[...]" (w przeciwieństwie do analogicznych badań przedstawionych przez skarżącą brak jest informacji o opakowaniu). Dokument ten nie ma żadnej wartości dla sprawy, bowiem nie można na jego podstawie twierdzić, iż M. Sp. z o. o. używały oznaczenia [...] dla parówek w obrocie gospodarczym. Ponadto stan faktyczny z początku 1996 r. nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż kluczowymi momentami są chwila zgłoszenia do rejestracji oraz data uzyskania prawa, dla których badany jest stan świadomości zgłaszającego, tj. okres [...] stycznia 1999 - [...] kwietnia 2002 r.

Skarżąca prezentuje pogląd że, w zaskarżanej decyzji Urząd Patentowy przyjął błędne rozumienie pojęcia używania znaku towarowego. Stanął bowiem na stanowisku, iż dla przyjęcia używania znaku towarowego jest wystarczające przedstawienie do badań przeprowadzanych przez Sanepid produktu oznaczonego danym znakiem. Tymczasem zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny ukształtowanym jeszcze na tle u.z.t., "(...) tylko użycie znaku towarowego w związku z (fizycznym lub pojęciowym) z towarem lub usługą czyni zadość obowiązkowi określonemu w art. 28 ustawy. Sama korespondencja handlowa oraz reklama dotycząca danego towaru (usługi) nie wystarczają do zachowania prawa. Konieczne jest bowiem nakładanie zarejestrowanego oznaczenia na towar (opakowanie) i jego wprowadzanie do obrotu." R. Skubisz, Obowiązek używania znaku towarowego, Państwowo i Prawo, 1992/11, s. 64. Tymczasem Uczestnik nie wykazał, iż oznaczenie [...] było używane w jakimkolwiek związku z jego towarem.

Ponadto uważa, że Urząd Patentowy przekroczył wynikającą z art. 80 kpa zasadę swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, iż dokument stanowiący wyniki przeprowadzonego przez Stację Sanitarno Epidemiologiczną z dnia [...] stycznia

1996 r. badania parówek uczestnika postępowania, stanowi dowód na używanie znaku towarowego. To wadliwe domniemanie miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Urząd podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, narusza przepisy postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wydając decyzję administracyjną w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania /art. 256 prawa własności przemysłowej/.

W myśl art. 29 ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) prawo z rejestracji znaku towarowego może być unieważnione w całości lub w części, jeżeli nie były spełnione ustawowe warunki wymagane do rejestracji, określone w przepisach art. 4, 6 - 9 i 32 ustawy. Przepis art. 8 pkt 1 tej ustawy stanowi, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego występuje między innymi wtedy gdy świadomie zgłoszono do rejestracji cudzy znak towarowy.

W przedmiotowej sprawie zarówno uprawniona jak i skarżąca konsekwentnie podnosiły w czasie toczącego się postępowania w trybie spornym, że używają od 1996 roku znaku towarowego [...] do oznaczenia wyprodukowanych przez siebie parówek. Ponadto skarżąca we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego kwestionowała fakt, że uprawniona kiedykolwiek produkowała kiełbasy i oznaczała je znakiem towarowym [...].

Gdyby faktycznie uprawniony przed zgłoszeniem znaku towarowego [...] do ochrony używał tego znaku od stycznia 1996 roku do [...] stycznia 1999 roku, to postawienie zarzutu rejestracji znaku z naruszeniem przepisu art.8 pkt 1 u.z.t. byłoby bezzasadne, nawet w sytuacji gdyby zgłaszający miał wiedzę, że skarżąca również używała tego samego znaku.

W tej sytuacji na Urzędzie spoczywał ustawowy obowiązek ustalenia, w sposób niebudzący wątpliwości faktu, kluczowego dla rozstrzygnięcia tej sprawy, czy i od kiedy uprawniony przed zgłoszenie do rejestracji znaku towarowego [...], tj. przed dniem [...] stycznia 1999 roku, używał tego znaku towarowego w obrocie gospodarczym w rozumieniu art. 28 ust.1 u.z.t.

Opierając się na uprzednio zgromadzonym materiale dowodowym Urząd winien ustalić czy miało miejsce rzeczywiste używanie znaku przez uprawnionego, a więc "(...) należało wziąć pod uwagę wszystkie fakty i okoliczności, które są stosowne do ustalenia czy handlowe używanie znaku towarowego ma charakter rzeczywisty w obrocie na rynku, a szczególnie czy takie używanie jest postrzegane jako uzasadnione w danym sektorze gospodarczym w celu utrzymania lub stworzenia udziału w rynku dla towarów usług chronionych tym znakiem towarowym, (...)" – orzeczenie E.T.S. z dnia 27 stycznia 2004 roku. Pod pojęciem używania znaku towarowego należy w szczególności rozumieć umieszczanie tego znaku na towarach objętych rejestracją lub ich opakowaniu, wprowadzaniu tak oznaczonych towarów do obrotu gospodarczego, umieszczaniu go na dokumentach związanych z wprowadzeniem tych towarów do obrotu, używanie go w reklamie i w korespondencji między podmiotami gospodarczymi. Takich ustaleń urząd nie poczynił.

Tak więc Sąd podzielił pogląd skarżącej, że jednostkowy dokument z dnia [...] stycznia 1996 roku sporządzony przez Sanepid, a dotyczący badań parówek [...], nie może stanowić dowodu na używanie przez uprawnionego oznaczenia [...] dla parówek w obrocie gospodarczym zwłaszcza, że Urząd w tym zakresie nie dysponował innymi dowodami na uzasadnienie swojego stanowiska.

W ocenie Sądu, w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania należy stwierdzić, iż Urząd nie zgromadził i nie oceniły w sposób wszechstronny i prawidłowy materiału sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadają wymogom wskazanym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem powołanych przepisów prawa procesowego Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 200r roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych.