Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2179/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30, art. 37
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz. 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 28, art. 61
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./ nie precyzuje kryteriów, od których uzależnione jest posiadanie przymiotu strony. Zważywszy na przepis art. 37 ustawy o znakach towarowych, w myśl którego do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Kryteria wymagane od strony postępowania winny być oceniane z punktu widzenia przepisu art. 28 Kpa.

2. Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego, która wszczynana jest na wniosek /art. 30 ustawy o znakach towarowych/, związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy /art. 61 Kpa/. Zakres postępowania w sprawie wszczętej na wniosek, wyznaczony jest przez zakres żądania wnioskodawcy. Zasada ta w postępowaniu w tych sprawach jest tym bardziej istotna, że ma ono charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością.

TEZY

1. Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 poz. 17 ze zm./ nie precyzuje kryteriów, od których uzależnione jest posiadanie przymiotu strony. Zważywszy na przepis art. 37 ustawy o znakach towarowych, w myśl którego do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Kryteria wymagane od strony postępowania winny być oceniane z punktu widzenia przepisu art. 28 Kpa.

2. Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego, która wszczynana jest na wniosek /art. 30 ustawy o znakach towarowych/, związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy /art. 61 Kpa/. Zakres postępowania w sprawie wszczętej na wniosek, wyznaczony jest przez zakres żądania wnioskodawcy. Zasada ta w postępowaniu w tych sprawach jest tym bardziej istotna, że ma ono charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Anna Robotowska (spr.), Sędziowie WSA Grażyna Śliwińska, Asesor WSA Andrzej Czarnecki, Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu Produkcyjno – Usługowego "A." Spółki z o.o. z/s w S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz Zakładu Produkcyjno – Usługowego "A." Spółki z o.o. z/s w S. kwotę 858,70 zł (osiemset pięćdziesiąt osiem złotych 70 groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] lutego 2000r. oddalił wniosek Zakładu Produkcyjno – Usługowego "A." Spółki z o.o. z/s w S. o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego "[...]" przyznanego J. K. – [...].

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że decyzją z dnia [...] maja 1994r. Urząd Patentowy dokonał rejestracji znaku towarowego słowno - graficznego "[...] " nr [...] zgłoszonego przez firmę [...] W., na towary w kl.19.

We wniosku o unieważnienie przedmiotowej rejestracji firma Zakład Produkcyjno - Usługowy A. Sp. z o.o. ze S. podała, iż Przedsiębiorstwo na rzecz którego udzielono rejestracji w dniu zgłoszenia i dacie rejestracji nie istniało.

W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie znaku uprawniony z rejestracji wyjaśnił, że w dacie zgłoszenia i rejestracji firma istniała - została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...] co stwierdza zaświadczenie z dnia [...].03.1991 r. wystawione przez Wójta Gminy [...].

W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego przed Kolegium Orzekającym Urzędu Patentowego wnioskodawca dwukrotnie modyfikował swój wniosek, wnioskując o wygaśnięcie przedmiotowego znaku, w trybie art. 28 oraz w trybie art. 25 pkt 5 ustawy o znakach towarowych.

Urząd Patentowy uznał, iż brak jest uzasadnienia interesu prawnego do złożenia wniosku, albowiem interes finansowy polegający na chęci uchylenia się od obowiązku płacenia odszkodowania za naruszenie cudzych praw wyłącznych nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 30 ustawy o znakach towarowych.

Urząd ustalił ponadto, że rejestracja znaku została udzielona na rzecz Przedsiębiorstwa przemysłowego J. K. [...], zgodnie z art. 6 ustawy i treścią podania o rejestrację przedmiotowego znaku. Stosunki prawne pomiędzy współwłaścicielami przedsiębiorstwa, będącego spółką cywilną nie mogą mieć wpływu na uznanie ciągłości działania tego przedsiębiorstwa co miałoby wpływ na prawidłowość rejestracji znaku towarowego. Argument zatem wnioskodawcy, że współwłaścicielami firmy w pewnym okresie byli małżonkowie K., a decyzja o rejestracji wydana została na firmę J. K., nie stanowi podstawy do uznania, iż były to różne firmy i nie ma ciągłości w ich działalności gospodarczej.

Jak wynika z załączonych w sprawie zaświadczeń, w szczególności wydanego przez Urząd Skarbowy [...] z dnia [...] października 1999r. zaświadczenia stwierdzającego, iż firma rozliczała podatki za okres od maja 1996r. do [...] grudnia 1997r., a zatem prowadziła działalność gospodarczą. Od grudnia 1997r. uprawniony z rejestracji zawiesił działalność gospodarczą w związku z ciężką chorobą będącą wynikiem wypadku jakiemu uległ J. K. (zaświadczenie lekarskie załączone do sprawy).

Zdaniem organu zawieszenie działalności gospodarczej (w szczególności z przyczyn zdrowotnych uprawnionego z rejestracji), wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, nie jest równoznaczne z zaprzestaniem tej działalności w rozumieniu art. 25 pkt 5 ustawy. Jak wynika z załączonego materiału dowodowego, okres zawieszenia działalności gospodarczej wynosi 2 lata, a zatem nie upłynął okres o którym mowa w art. 28 ustawy.

W tym stanie rzeczy należało uznać, iż brak jest podstawy prawnej i faktycznej do wygaszenia przedmiotowego znaku towarowego, a wniosek jest bezzasadny.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 25 pkt 5 u.z.t. przez błędną jego wykładnię jak również art. 28 u.z.t. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, albowiem skarżąca spółka nie wnosiła o wygaśnięcie prawa do przedmiotowego znaku w oparciu o powyższy przepis. Skarżąca uzasadniała swój interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa do znaku, podnosząc te same argumenty jak w postępowaniu przed organem, nadto podkreśliła, iż utrzymywanie prawa do znaku dla uprawnionego w sytuacji gdy od kilku lat nie prowadzi on faktycznej działalności gospodarczej w zakresie na jaki otrzymał to prawo, uniemożliwia wnioskodawcy uzyskanie prawa z rejestracji do zgłoszonego przez tenże znaku [...]. Skarżący kwestionuje w odwołaniu ustalenia poczynione przez organ w zaskarżonej decyzji co do braku przesłanek uzasadniających wygaśnięcie prawa do znaku.

Zdaniem skarżącego dowody na jakich oparł się organ dokonując ustaleń w tym zakresie nie uzasadniają powyższych wniosków.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Uprawniony do znaku również wnosił o oddalenie skargi (odwołania).

Powyższa skarga skierowana do Naczelnego Sądu Administracyjnego, została zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest odwołanie od decyzji Urzędu Patentowego w sprawie o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego [...]. Do czasu wejścia w życie ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. 2003, Nr 119, poz. 1117), zwanej p.w.p., odwołania w tych sprawach rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej (art. 50 u.z.t.). W związku z wejściem w życie p.w.p. w dniu 22 sierpnia 2001 r., sprawa, stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisami określającymi jego właściwość oraz stosownie do art. 317 p.w.p. odwołanie to potraktował jako skargę.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 2 wyraża zasadę, w myśl której do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Dlatego też kwestia wygaśnięcia prawa z rejestracji spornego znaku towarowego podlega ocenie w/g dotychczasowych przepisów. Przepisami tymi jest ustawa o znakach towarowych.

Przede wszystkim należy się odnieść do stanowiska organu co do braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 30 ust. l u.z.t. z wnioskiem o uznanie prawa z rejestracji znaku towarowego za wygasłe, jak również z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny. Ustawa o znakach towarowych nie precyzuje kryteriów od których uzależnione jest posiadanie przymiotu strony. Zważywszy na przepis art. 37 u.z.t., w myśl którego do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, kryteria wymagane od strony postępowania winny być oceniane z punktu widzenia przepisu art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną tego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r. II SA 81/02).

Taki związek o charakterze materialnoprawnym można wywieść z przepisów o swobodzie prowadzenia przez skarżącą stronę działalności gospodarczej (por. art. 20 Konstytucji RP i art. l ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej; Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm., a obecnie art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej; Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), zaś na przeszkodzie w używaniu przez nią oznaczenia [...] stoi sporny znak towarowy, którego stwierdzenia wygaśnięcia domagała się w postępowaniu przed Urzędem Patentowym.

W kwestii posiadania przez skarżącą interesu prawnego Urząd Patentowy nie prowadził postępowania. Jest to istotny mankament zaskarżonej decyzji, skoro stwierdzony przez Urząd Patentowy brak po stronie skarżącej tego interesu zadecydował o oddaleniu jej wniosku o wygaśnięcie prawa z omawianego znaku towarowego. Posiadanie przez skarżącą interesu prawnego nie było zresztą kwestionowane przez uczestnika postępowania.

Niezależnie od powyższego trudno podzielić wskazaną w zaskarżonej decyzji argumentację Urzędu Patentowego dla zanegowania interesu prawnego skarżącej dla wszczęcia postępowania o wygaśnięcie prawa ze znaku towarowego [...]. Argumentacja ta w prosty sposób prowadzi bowiem do przyznania dalszej ochrony praw ze znaku towarowego pomimo ich wygaśnięcia. Takie stanowisko kłóciłoby się z celami instytucji wygaśnięcia prawa ze znaku towarowego.

Należy także zwrócić uwagę, iż organ rozpoznał sprawę o wygaśnięcie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego pod kątem art. 28 u.z.t., a więc wbrew wnioskowi skarżącej, która jako podstawę swego żądania wskazała przepis art. 25 pkt 5 u.z.t. Stanowiło to naruszenie rygorów procedury administracyjnej. Urząd Patentowy, orzekając w sprawie o wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego, która wszczynana jest na wniosek (art. 30 u.z.t.), związany jest granicami wniosku, czyli orzeka w zakresie żądania wnioskodawcy (art. 61 k.p.a.). Zakres postępowania w sprawie wszczętej na wniosek, wyznaczony jest przez zakres żądania wnioskodawcy. Zasada ta w postępowaniu w tych sprawach jest tym bardziej istotna, że ma ono charakter sporny, a więc cechuje się kontradyktoryjnością. To strony toczą spór przytaczając argumenty na poparcie swojego stanowiska, a poprzez zakres żądania wnioskodawcy wyznaczany jest zakres sprawy. Ponadto, nawet jeśli zgodnie z przepisami procedury administracyjnej postępowanie, które wymaga wniosku strony, może być wszczęte z urzędu, możliwość ta ma charakter zupełnie wyjątkowy, przy czym konieczne jest zachowanie określonych wymagań. Mianowicie, stosownie do art. 61 §2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony; organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Wobec tego, że ta "opiekuńcza" ingerencja organów administracji publicznej me może służyć realizacji interesu publicznego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wyd. 3, Warszawa, 2000, s.300), nie powinna ona, zdaniem Sądu, być stosowana w sprawach o unieważnienie czy też wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego, w których z natury rzeczy taka "opieka" nie jest wnioskodawcy potrzebna. Takie stanowisko zajęto m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2001r. sygn. akt II SA 3446/01.

W ocenie Sądu organ naruszył również przepisy proceduralne art. 7, 77 §1 i 107 §3 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności związanych z zaprzestaniem przez uprawnionego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie dla którego uzyskał prawo do znaku. Organ oparł swoje ustalenia iż taka działalność jest prowadzona na zaświadczeniu wydanym przez Urząd Skarbowy [...] z dnia [...] października 1999 r., z treści tego dowodu nie wynika jednak, od jakiej działalności gospodarczej uprawniony uiszczał podatek za okres 1996-1997r.

W sprawie nie zostało wyjaśnione, czy po dniu [...] grudnia 1995 r., kiedy uczestnik postępowania zaprzestał działalności w [...], gmina [...], nadał prowadził działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i sprzedaży wyrobów wymienionych w wykazie towarów - materiały budowlane niemetalowe w klasie towarowej 19. W szczególności Urząd Patentowy powinien wyjaśnić, jakie znaczenie ma dla sprawy wykreślenie uczestnika postępowania z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] grudnia 1995 r. i ponowne zarejestrowanie dopiero w dniu [...] maja 1996 r.

W tym stanie zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, stosownie do art. 145 § l pkt l lit. c) p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.