Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 280/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16a ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest skarga J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 3 marca 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz z dnia 31 lipca 2013 r. odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym matką M. M..

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

Skarżący wnioskiem z dnia 4 lipca 2013 r. wystąpił do Urzędu Miejskiego w Głuchołazach Wydział Spraw Społecznych o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia i ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką M. M., która orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 15 marca 2011 r. zaliczona została do kręgu osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 31 stycznia 2011 r. Orzeczenie wydane zostało na stałe. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów wynikało, że w okresie od 25 lutego 2008 r. do 22 marca 2011 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. W wywiadzie środowiskowym ustalono, że wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z matką, którą opiekują się w sposób należyty. Rodzina uzyskała w 2011 r. dochód w wysokości 13047,46 zł.

Decyzją z dnia 31 lipca 2013 r. nr [...], Burmistrz Głuchołaz odmówił przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu organ przytaczając brzmienie przepisów art. 16a ust. 1, 2 i 8 oraz art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznał, że wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Argumentował organ, że pomimo, iż matka wnioskodawcy legitymuje się od 15 marca 2011 r. orzeczeniem o zaliczeniu do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 543,64 zł i nie przekracza kryterium dochodowego, to jednak z uwagi na fakt, że wnioskodawca pozostawał osobą bezrobotną od 25 lutego 2008 r. do 22 marca 2011 r. nie wystąpiła w jego przypadku rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Tym samym niemożliwym jest przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego .

Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się J. M.. We wniesionym odwołaniu podniósł, że należy mu się wnioskowany zasiłek, gdyż jego mama legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i wymaga stałej pomocy w codziennych czynnościach. Podkreślił, że nie został poinformowany o tym, że warunkiem koniecznym do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest konieczność pozostawania w zatrudnieniu. Uzyskał natomiast informację o konieczności wyrejestrowania się z PUP-u, co też uczynił i wówczas uzyskał zasiłek opiekuńczy. Stwierdził nadto, że zmiana przepisów spowodowała, iż on i wiele innych osób zostało w sytuacji bez wyjścia.

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Głuchołaz. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiące podstawę procedowania i dokonując ich wykładni doszło do przekonania, że organ I instancji w sposób trafny wyłożył przepis art. 16a ustawy. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy stwierdziło Kolegium, że matka wnioskodawcy wprawdzie zaliczona została na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 15 marca 2011 r. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 31 stycznia 2011 r., a orzeczenie wydane zostało na stałe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny, to jednak strona nie spełniła warunku rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, gdyż w okresie od 25 lutego 2008 r. do 22 marca 2011 r. była osobą bezrobotną, a następnie do 30 czerwca 2013 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką. Argumentowało Kolegium, że konieczność sprawowania opieki nad matką powstała po stronie wnioskodawcy dopiero od dnia 31 stycznia 2011 r., a ustanie ostatniego zatrudnienia strony nastąpiło przed 25 lutego 2008 r. Stąd należało przyjąć, że ostatni stosunek pracodawcy nie uległ rozwiązaniu z uwagi na niepełnosprawność matki i konieczność sprawowania nad nią opieki. Wskazało jednocześnie Kolegium, że badanie, czy strona zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny dotyczy okresu przed ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne, które zostało stronie przyznane. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu stwierdzono, że wobec brzmienia przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mają one wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niespełnienie bowiem chociażby jednego z warunków przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego powoduje brak podstaw do jego przyznania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. M. nie zgodził się z zapadłymi w sprawie decyzjami, uważając je za niesprawiedliwe. Podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny podważył w wyroku to, że świadczenia pielęgnacyjne zostały zabrane bezpodstawnie i w Sejmie trawa debata w tym zakresie, co oznacza, że sprawa nie została zakończona. Skarżący domagał się w związku z powyższym przyznania mu specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjna zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzją ją poprzedzającej wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które uzasadnia ich uchylenie.

Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), dalej zwanej ustawą lub ustawą o świadczeniach rodzinnych. Specjalny zasiłek opiekuńczy wprowadzony został ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), którą dodano przepis art. 16a i który to przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1439) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do ust. 2 art. 16a ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Przepis ten uznany został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. , sygn. akt K 38/13, za zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji RP.

Wobec powyższego przesłankami warunkującymi przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co do której ciąży obowiązek alimentacyjny po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki przez osobę taką opiekę sprawującą. Badaniu przez organy podlega także ustalenie spełnienia przesłanki z art. 16a ust. 2 ustawy, tj. kryterium dochodowego.

W sprawie należy dostrzec także, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest świadczeniem przysługującym osobie niepełnosprawnej, lecz jest świadczeniem mającym częściowo zrekompensować członkowi jej najbliższej rodziny, zobowiązanemu do alimentacji to, że w związku z zaistnieniem konieczności sprawowania osobistej stałej opieki, musiał on zrezygnować z zarobkowania - wykonywania pracy lub innej działalności służącej uzyskiwaniu środków niezbędnych do utrzymania oraz innych związanych z tym świadczeń. Nie jest to również świadczenie, jakie przysługują na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej, na skutek nieprzewidzianych wcześniej okoliczności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1141/13 –Lex 1432711).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że organy administracji procedujące w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustaliły fakt legitymowania się przez matkę skarżącego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz istnienie po stronie skarżącego obowiązku alimentacyjnego, który wynika z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529). W sprawie doszło także do spełnienia kryterium dochodowego, o którym stanowi przepis art. 16a ust. 2 ustawy, tj. stosownie do § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959) od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r - kwoty 623 zł. Ustalony dochód rodziny wnioskodawcy na osobę wynosił 543,64 zł.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się zatem do podstawowej kwestii dotyczącej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Organy orzekające w sprawie uznały bowiem, że ta właśnie przesłanka nie została spełniona.

W tym miejscu przypomnieć należy, że skarżący od dnia 25 lutego 2008 r. do 22 marca 2011 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], a następnie do dnia 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, której stopień niepełnosprawności datuje się od 31 stycznia 2011 r. Zgodzić należy się z organami, że utrata ostatniego zatrudnienia skarżącego nastąpiła w luty, 2008 r. czyli przed uzyskaniem przez matkę orzeczenia o niepełnosprawności. W świetle powyższego skoro skarżący do momentu przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką pozostawał osobą bezrobotna, to zgodnie z definicją osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) osoba posiadająca taki status jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W sytuacji, gdy zachodzi konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny osoba taka rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem i z potencjalnej pracy, którą mógłby wykonywać. Powyższe wzmaga fakt, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia", a sformułowanie "rezygnacja" oznacza zrzeczenie się czegoś, odstąpienie od czegoś, zaniechanie czegoś, ustąpienie (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, tom 3, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r.). Pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia" , o którym stanowi art. 16a ust. 1 ustawy należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej osobom, które podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. W świetle powyższego potencjalna możliwość zatrudnienia nie może a priori nie być uznana za brak rezygnacji z zatrudnienia, bez oceny i odniesienia się do stanu faktycznego występującego w danej sprawie.

Organy orzekające w sprawie nie uwzględniły i nie nadały żadnego znaczenia faktowi, że skarżący do dnia 30 czerwca 2013 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym matką, której niepełnosprawność ustalona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu 15 marca 2011 r. i datowała się od dnia 31 stycznia 2011 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skoro skarżący pobierał świadczenie pielęgnacyjne na podstawie poprzednio obowiązującego przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to w tym konkretnym przypadku rezygnacja z zatrudnienia nie powinna być rozumiana inaczej, niż przed nowelizacją przepisów ustawy. Skarżący, w obecnym stanie prawnym, nie miał bowiem możliwości faktycznej rezygnacji z zatrudnienia, ani nawet rezygnacji ze statusu osoby bezrobotnej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad swoją niepełnosprawną matką, gdyż uczynił to wcześniej w związku z koniecznością sprawowania nad nią opieki.

Zaakcentować należy również, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. , sygn. akt K 27/13 (publ. OTK-A 2013/9/134, Dz. U. poz.1557) wskazał, że praktyka stosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy nie może doprowadzić do wykluczenia możliwości ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy przez osoby, które pobierały świadczenie na zasadach dotychczasowych, a następnie utraciły to prawo w związku z wygaszeniem decyzji administracyjnych na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. Zdaniem Trybunału, osoby te – de nomine – nie będą bowiem ubiegały się o specjalny zasiłek opiekuńczy z pozycji "rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", gdyż w okresie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego nie pracowały. W jeszcze mniej korzystnej sytuacji są ci spośród dotychczasowych beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego, którzy w ogóle nie podejmowali zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc nie mogli z niej zrezygnować". Nie do pogodzenia zatem z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP jest różnicowanie podmiotów prawa, które charakteryzują się daną cechą istotną (relewantną). Art. 32 Konstytucji RP statuuje bowiem zasadę równości wobec prawa i zgodnie z nią wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy różnicuje potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania stałej opieki na skutek rezygnacji z zatrudnienia oraz na tych, którzy podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny nie pozostając w zatrudnieniu, a jedynie powstrzymując się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki. Za zgodne z art. 32 Konstytucji RP nie sposób przyjąć, że w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich będzie przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w tym celu zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwało, gdyż osoba ta, pomimo faktycznego sprawowania z opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia nie spełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 549/14 i z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 645/14 – dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kwestii zaś dopuszczalności prokonstytucyjnej wykładni wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2082/12. Dostrzec należy również, iż Państwo wprowadzając przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego niejako wprowadziło zasadę wynagradzania osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym przypadku to Państwo zobowiązane byłoby wywiązać się s obowiązku opieki nad swoim niepełnosprawnym obywatelem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 550/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek opiekuńczy jest zatem swoistą rekompensatą za fakt niepozostawania w zatrudnieniu członka rodziny osoby wymagającej stałej opieki w rozumieniu przepisów ustawy.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący pozostawał w zdolności i gotowości do pracy od momentu rejestracji jako osoba bezrobotna i pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów przyznane było mu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Stąd też w tym stanie faktycznym niemożliwym jest uznanie, że w przypadku osoby bezrobotnej nie jest możliwe przyjęcie, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2821/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy nadto, że ustawodawca wśród wymienionych w art.16a ust. 8 ustawy szeregu okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie zawarł statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu takich osób możliwości ubiegania się o ten zasiłek to zamieściłby taki zapis w tym przepisie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 599/13 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2060/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy administracji dokonując wykładni powyższych przepisów przyjęły, że ich literalne brzmienie wyłącza prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby, która przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i do dnia 30 czerwca 2013 r. sprawowała stałą opiekę nad innym niepełnosprawnym członkiem rodziny, pobierając z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpatrującego niniejszą sprawę, pogląd ten jest błędny, z przyczyn wskazanych powyżej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona oceny wniosku skarżącego przy uwzględnieniu dokonanej wykładni przepisu art. 16a ust. 1 ustawy i konstytucyjnego jego aspektu. Dla prawidłowego rozpoznania sprawy koniecznym może być również ustalenie, czy strona skorzystała z uprawnienia przewidzianego w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kwestionowaną decyzję oraz objętą – stosownie do art. 135 P.p.s.a kontrolą decyzję organu i instancji wydano z naruszeniem wskazanych i opisanych przepisów prawa materialnego. Powyższe ustalenie czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a P.p.s.a. Orzeczenie z pkt 2 wyroku wynika z brzmienia przepisu art. 152 P.p.s.a.