Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1289/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 10 czerwca 2003 r Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla w całości - postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2002 r. Nr [...] - decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2002 r. znak [...] - decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2003 r. znak [..] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącego W.G. kwotę 233,18 zł (dwieście trzydzieści trzy złote i osiemnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. zgłosił do odprawy celnej w Urzędzie Celnym w [...] samochód osobowy marki Pontiac, przedkładając zaświadczeniem Konsulatu Generalnego RP w [...] nr [...] z dnia [...].1995r., z którego wynikało, że przebywał w USA w związku ze stałym pobytem od dnia [...].1984 r. do dnia [...].1996 r.

W dniu 31.07.1996 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej odmówił zwolnienia od cła przedmiotowego samochodu na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 28.12.1989 r.-Prawo celne(Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312), ze względu na przekroczenie przez stronę 6-miesięcznego terminu do dokonania zgłoszenia celnego określonego w Rozporządzeniu Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 4.08.1995r. (Dz.U. z 1995r., Nr 92, poz. 463) oraz nie udokumentowanie użytkowania przedmiotowego pojazdu w czasie pobytu za granicą wskazanego w zaświadczeniu Konsulatu Generalnego RP w [...]

Od powyższej decyzji W. G. wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...], który decyzją z dnia [...].1996r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].1997 r. nr [...] dopuścił przedmiotowy pojazd do obrotu na polskim obszarze celnym z jednoczesnym wymierzeniem cła, wyliczeniem kwoty podatku importowego, podatku VAT oraz opłaty manipulacyjnej. Organ celny uznał, iż W. G. nie udowodnił faktu nabycia przedmiotowego samochodu w czasie pobytu za granicą, jak również nie przedstawił dowodów na jego użytkowanie, co oznacza, iż nie zostały spełnione przesłanki zwolnienia z cła określone w art. 14 ust. 1 pkt 7 Prawa Celnego.

Od tej decyzji W. G. wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...], który decyzją z dnia [...].1997r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].1997r.

Na powyższą decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie W. G.złożył skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...]

Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w [...] wyrokiem z dnia 18.06.1998 r. sygn. akt I SA Kr 1247/97 - skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał m.in., że zwrot "date of sale" uwidoczniony w dowodzie własności samochodu obok daty [...] 1996 r. znaczy w języku angielskim tyle, co data sprzedaży. Okoliczność ta nie posiada jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę na to, iż samochód marki [...] figuruje w spisie mienia przesiedlenia sporządzonego w dniu [...].1995 r. i opatrzonego adnotacją polskiego urzędu celnego granicznego o zwolnieniu od cła części tego mienia w dniu [...].1995 r. Można więc przyjąć, że rachunek sprzedaży samochodu z dnia [...].1995 r. jest autentyczny. Tylko nie mogło w tej dacie nastąpić przeniesienie własności samochodu ze sprzedającego na kupującego. Nastąpiło to dopiero w dniu [...] 1996 r. skoro kupujący stał się właścicielem tego pojazdu dopiero w dniu [...] 1995 r. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma natomiast data przesiedlenia się przez skarżącego do kraju. Datą tą jest data przekroczenia granicy państwa polskiego. Nie ulega wątpliwości, iż samochód osobowy marki [...] nie mógł skarżącemu służyć do użytku, o którym mowa w art.14 ust 1 pkt 7 Prawa celnego przed datą przesiedlenia się przez niego do kraju. W tym okresie pojazd ten nie był jeszcze dopuszczony do ruchu drogowego na terenie USA. Sprowadzenie samochodu osobowego marki [...] nie korzystało, zatem ze zwolnienia od cła na podstawie art.14 ust.1 pkt 7 Prawa celnego.

W. G. w dniu [...].1998 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...].1997r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].1997r.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...]decyzją z dnia [...].1998r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...].1997r. na podstawie art. 249§1 Ordynacji podatkowej, według którego organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Przedmiotowa decyzja została doręczona W. G.w dniu [...].1997 r. natomiast wniosek o stwierdzenie jej nieważności został nadany w Urzędzie pocztowym w dniu [...].1998 r.

W. G.złożył odwołanie od powyższej decyzji i Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia [...]1999r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia [...].2002 r., które wpłynęło do Izby Celnej w [...] w dniu [...].2002 r. W. G.działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania celnego zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...].1997r. Jako podstawę prawną wniosku wskazał przepis art.145 §1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego powołując się na nowy dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci zaświadczenia z dnia [...].2002 r. wydanego przez sprzedawcę pojazdu. W uzasadnieniu wniosku W. G.stwierdził, iż z przedłożonego zaświadczenia wynika, że nabycie przez niego samochodu nastąpiło w dniu [...].1995 r.

Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem z dnia [...].2002 r. nr [...] wznowił postępowanie celne zakończone ostateczną decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...] 1997 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].1997 r. w sprawie wymiaru należności celnych od przedmiotowego samochodu. W uzasadnieniu postanowienia organ celny wskazał, że wznowienie postępowania nastąpiło z przyczyn wymienionych w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ przedstawione przez W. G. zaświadczenie uznał za nowy dowód, który może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] 2002 r. znak [...], odmówił uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...].1997r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 1997 r. W uzasadnieniu decyzji organ celny stwierdził, że strona nie udowodniła spełnienia przesłanek powołanego we wniosku o wznowienie postępowania art. 145§1 pkt. 4 kpa, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ w żaden sposób nie uzasadniła stawianego zarzutu, ani w żaden inny sposób nie odniosła się do dyspozycji tego przepisu celem udowodnienia swoich racji.

Na okoliczność wykazania istnienia nowego dowodu w sprawie strona przedłożyła dokument w postaci zaświadczenia wydanego przez firmę pośredniczącą w sprzedaży uszkodzonych samochodów Wrecks Inc. mieszczącą się pod adresem [...],[...]. Zaświadczenie to stanowi, że dnia [...].1995 r. W. G. nabył od firmy wydającej zaświadczenie samochód marki Pontiac, jako pojazd przeznaczony do remontu. W dalszej części zaświadczenia wskazano, że firma zajmująca się sprzedażą samochodów "W" zakupiła ten pojazd od Towarzystwa Ubezpieczeniowego dnia [...] 1995 r., jednak do dnia [...].1995 r. nie otrzymała tytułu własności. Po przeprowadzeniu naprawy pojazd sprowadzono ponownie w celu poddania go inspekcji policji, aby następnie odesłać go do BMW (Biura Pojazdów Mechanicznych) i przydzielić mu statut "samochodu odremontowanego". Tytuł ten został przepisany na W. G. dnia [...].1996 r. i przesłany na jego adres w celu przydzielenia mu tablic rejestracyjnych i dokonania rejestracji w jego stanie. Odnosząc się do treści zaświadczenia Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, iż firma pośrednicząca w sprzedaży samochodów Wrecks Inc.- wystawca zaświadczenia- nabyła tytuł własności przedmiotowego samochodu od firmy zajmującej się sprzedażą pojazdów używanych "W" dopiero dnia [...].1995 r. Uprzednio, firma "W" zakupiła przedmiotowy pojazd od Towarzystwa Ubezpieczeniowego dnia [...].1995 r. Od tej daty pojazd był własnością firmy WI AUTO SALES. Tytuł własności przedmiotowego pojazdu "przepisany został" na W. Gizę dopiero w dacie 9.07.1996 r. Z tego wynika, że samochód w okresie od dnia 26.07.1995 r. do dnia 9.07.1996 r. stanowił własność firmy "W". Stwierdzenie firmy pośredniczącej "W" iż W. G. nabył od niej przedmiotowy samochód w dniu 29.08.1995 r. nie znajduje uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. W. G. nie mógł skutecznie nabyć prawa własności przedmiotowego samochodu od firmy pośredniczącej, gdyż ta nie była właścicielem tegoż pojazdu. W podawanej dacie [...].1995 r. być może nastąpiły wstępne negocjacje, czy ustalenia pomiędzy stroną kupującą W. G. a pośrednikiem w sprzedaży używanych samochodów firmą "W"., w przedmiocie zakupu określonego pojazdu używanego - o czym jednak trudno rozważać z uwagi na brak dokładnych danych. Przedkładane zaświadczenie traktowane przez stronę za "nowy dowód" w sprawie w istocie rzeczy nie wnosi żadnego nowego elementu od zaistnienia którego można byłoby uzależniać zmianę zapadłych dotąd rozstrzygnięć. Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej uznał, iż powoływany przez W. G. "nowy dowód" nie podważył dotychczasowego stanowiska organów celnych, poprzez to, iż nie uzasadnił prawa własności strony od dnia [...]1995 r.

Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Celnej "nowy dowód" nie dowodzi użytkowania przez stronę przedmiotowego pojazdu w okresie jej pobytu w Stanach Zjednoczonych. Na okoliczność wykazania czasokresu pobytu strony za granicą - w tym konkretnym przypadku - dla polskich organów celnych jedynym miarodajnym i wiarygodnym dokumentem jest zaświadczenie Konsulatu RP. Z dokumentu Konsulatu Generalnego RP w [...] z dnia [...].1995r. wynika, iż strona w USA przebywała od dnia [...].1984 r. do dnia [...].1995 r. Żadnego innego dokumentu na podważenie powyższego strona nie przedłożyła. Zgodnie z art. 194§1 Ordynacji podatkowej - dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zaświadczenie Konsulatu Generalnego RP w [...] korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawem, zaś strona postępowania nie przedstawiła żadnych innych dowodów dla obalenia domniemania.

W. ., złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie wniósł o wyznaczenie rozprawy administracyjnej celem przesłuchania w charakterze strony oraz o zwrócenie się do Ministerstwa Sprawiedliwości o ustalenie treści prawa obcego-prawa Stanu Indiana, gdyż nabycie przedmiotowego samochodu nastąpiło w mieście Indiana. Wskazał, że źródłem nieporozumień w sprawie, są trudności w interpretacji poszczególnych pojęć oraz odmienne stanowiska stron, co do przypisywania poszczególnym zdarzeniom ich znaczenia prawnego. Jak wskazuje zaświadczenie przedstawione w postępowaniu o wznowienie postępowania nabycie samochodu nastąpiło dnia [...]1995 r. Sprzedająca firma samochód nabyła miesiąc wcześniej [...].1995 r., jednakże do [...]1995 r. nie otrzymała tytułu własności. W okresie tym samochód pozostawał w naprawie, po czym w charakterze pojazdu odremontowanego został przepisany na rzecz W. G. w dniu [...].1996 r. Data ta nie jest jednak datą nabycia pojazdu (przeniesienia własności), a jedynie datą "przepisania" jako wyłącznie przerejestrowania, poprzez dopełnienie obowiązku formalnego. Odmienność prawa i pragmatyki w urzędach polskich oraz Stanu Indiana powoduje, że trudno znaleźć identyczne instrumenty, bądź czynności prawne, istotne z punktu widzenia sfery uprawnień stron. Dodatkowo komplikuje sytuację tłumaczenie pojęć prawnych z języka angielskiego na język polski. W sytuacji, kiedy ma miejsce zastosowanie prawa stanowego Stanu Indiana i prawa polskiego tak samo brzmiące w tłumaczeniu na język polski pojęcia prawne wcale nie muszą rodzić takich samych skutków prawnych. W związku z tym konieczne jest wyznaczenie rozprawy administracyjnej celem wysłuchania strony na okoliczność, w jaki sposób, w jakich terminach i gdzie dokonywał poszczególnych czynności związanych z zakupem i sprowadzeniem do Polski przedmiotowego samochodu, oraz jak obie strony umowy rozumiały skutki prawne tych czynności na dzień ich dokonania oraz jak interpretowały poszczególne zwroty z dokumentów dołączonych do akt sprawy. Transakcja miała miejsce w USA a zatem zgodnie z art.24 §1 i 2 Ustawy -Prawo prywatne międzynarodowe z dnia 12.11. 1965 r., do transakcji tej należy stosować prawo Stanu Illinois, gdyż nabycie i utrata własności, jak również nabycie i utrata oraz zmiana treści lub pierwszeństwa innych praw rzeczowych podlegają prawu państwa, w którym znajdował się przedmiot tych praw w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione wyżej skutki prawne. O wykładnię przepisów Stanu Indiana w zakresie prawa własności, w szczególności momentu przejścia prawa własności w przypadku stanu faktycznego, ujawnionego w sprawie konieczne jest zwrócenie się do Ministerstwa Sprawiedliwości.

Przed wydaniem decyzji W. G. przedłożył kolejny dokument w postaci zaświadczenia w formie faxu z dnia [...].2003 r. firmy, która sprzedała przedmiotowy samochód wyjaśniające sposób postępowania w przypadku uszkodzonego pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 10.06.2003 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] .2002r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ celny ponownie wskazał, że podstawą wznowienia postępowania w sprawie był przepis art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Z tego uregulowania wynika konieczność kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej i nie mogły one być znane organowi przed wydaniem przez ten organ decyzji ostatecznej oraz te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz dla organu a nie dla strony, są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. W przedmiotowej sprawie jako nowy dowód mający - zdaniem strony - istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, W. G. przedłożył zaświadczenie z dnia [...].2002 r. wystawione przez firmę "W" (sprzedawcę pojazdu). W zaświadczeniu wyjaśniono, że w dniu [...].1995 r. W. G. nabył sporny samochód od w/w firmy, jako pojazd przeznaczony do remontu jednak tytuł własności został przepisany na niego dopiero w dniu [...]1996 r., po przeprowadzeniu naprawy pojazdu i tego samego dnia wspomniany tytuł własności przesłano W. G. celem przydzielenia tablic rejestracyjnych. Te okoliczności firma "W". potwierdziła w zaświadczeniu z dnia [...].2003 r. dodając przy tym, że w sytuacji, gdy sprzedawany przez nią pojazd podlega naprawie, posiadaczem aktu własności w tym czasie jest ta właśnie firma, a klient otrzymuje papierowe tablice rejestracyjne. W ocenie strony, okoliczności wskazane w w/w dokumentach, uzasadniają konieczność uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 1997 r., a w konsekwencji zastosowania zwolnienia od cła na podstawie art.14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego w odniesieniu do spornego samochodu.

Oceniając treść przedłożonych dokumentów pod kątem spełnienia przesłanek z art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz zastosowania zwolnienia od cła, organ celny stwierdził, iż ustawa z dnia 28.12.1989 r. - Prawo celne stanowiła, że przywóz towarów z zagranicy podlegał cłu z wyjątkami określonymi w przepisach prawa (art.4 ust.1). Jeden z wyjątków od zasady pobierania cła od towarów przywożonych na polski obszar celny uregulowany został w art.14 ust. 1 pkt 7 tej ustawy. Przepis ten podlegał wykładni zawężającej i stanowił, że wolne od cła były rzeczy stanowiące mienie osoby przesiedlającej się, które służyły jej do użytku osobistego, domowego lub zawodowego, albo do prowadzenia działalności gospodarczej. Z przepisów wykonawczych wynikało, że okres objęcia zwolnieniem od cła rzeczy, o których mowa jest w art.14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego wynosił 12 miesięcy od dnia uzyskania prawa stałego zamieszkania w kraju (§2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 19.07.1991 r. w sprawie ustanowienia norm ilościowych lub wartościowych towarów wolnych od cła i od pozwolenia na przywóz oraz wprowadzenia stawki celnej ryczałtowej - Dz.U. z 1991 r., nr 69, poz. 302). Przepis §4 rozporządzenia stanowił, że przedmiotowe zwolnienie stosuje się po przedłożeniu zaświadczenia polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego stwierdzającego, że osoby wymienione w tym zaświadczeniu zamieszkiwały za granicą przez okres, co najmniej 6 miesięcy za zgodą miejscowych władz z zamiarem stałego tam pobytu i powracają do kraju na stałe. Zarówno we wniosku o wznowienie postępowania jak również w piśmie z dnia [...] .2003 r. strona zarzucała, że organ celny orzekając w przedmiotowej sprawie nie ustalił dokładnej daty zakończenia jej pobytu w USA, co ma istotne znaczenie przy dokonywaniu oceny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania zwolnienia od cła z art.14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego. W ocenie strony nie można utożsamiać daty zakończenia pobytu za granicą wskazanej w zaświadczeniu konsularnym, z faktycznym zakończeniem tego pobytu, co w jej przypadku nastąpiło w dniu [...].1997 r.

Odnosząc się do tych zarzutów, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż z zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w [...] z dnia [...].1995 r. przedłożonego przez W. G. wynikało, że przebywał on w USA w związku ze stałym pobytem od dnia [...].1984 r. do dnia [...] 1995 r. Tym samym, skoro W. G. posiadał obywatelstwo polskie, to ostateczny termin 12 miesięcy, o którym mowa jest w §4 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą upływał w dniu [...].1996 r. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje powoływana przez stronę okoliczność, że faktycznie za granicą przebywała dłużej, po dacie wskazanej w zaświadczeniu. Ponieważ W. G. nie przedłożył nowego zaświadczenia konsularnego, należy przyjąć, że jego pobyt w USA po dacie wskazanej w zaświadczeniu, nie miał już charakteru pobytu stałego. Istotnym przy tym jest, że strona rozpoczęła proces przesiedlania na pobyt stały już w [...].1995 r., co przyznała we wniosku o wznowienie postępowania, kiedy to złożyła w polskim urzędzie celnym oświadczenie o zamiarze powrotu oraz przedstawiła spis mienia przesiedlenia. W spisie umieszczony został również sporny samochód. Dlatego przy dokonywaniu oceny, czy w odniesieniu do przedmiotowego samochodu można było zastosować zwolnienie od cła na podstawie art.14 ust. 1 pkt 7 Prawa celnego, należało rozważyć, czy przesłanki, o których mowa jest w tym przepisie, spełnione były przed datą przesiedlenia się strony do kraju. Przepis ten uzależniał zastosowanie zwolnienia m.in. od tego to, że towar musiał służyć osobie przesiedlającej się do użytku osobistego. W ocenie organu celnego pojęcie "użytku osobistego lub domowego" w odniesieniu do samochodów oznacza zwyczajowo przyjętą ich eksploatację, która wyraża się w możliwości poruszania się takim pojazdem po drogach publicznych. Niewątpliwie chodzi tu o legalne poruszanie się takim samochodem, a zatem jego użytkowanie musi być zgodne z porządkiem prawnym panującym w danym kraju. Stwierdzenie tej okoliczności możliwe jest w oparciu o dowód rejestracyjny, w którym znajdują się m.in. adnotacje dotyczące właściciela oraz numery rejestracyjne pojazdu.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej W. G. nie udowodnił, by przedmiotowy samochód służył mu do użytku osobistego, domowego lub zawodowego albo do prowadzenia działalności gospodarczej. W szczególności zaś nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby fakt zarejestrowania samochodu na jego nazwisko oraz jego ubezpieczenia. Przedstawionych przez stronę w toku postępowania dowodów w postaci rachunku sprzedaży (Bil of Sale z dnia [...].1995 r.), tytułu własności samochodu "I " a także zaświadczeń wystawionych przez firmę "W" z dnia [...] .2002 r. oraz z dnia 14.04.2003 r., nie można traktować jako dowodów, które potwierdzałyby fakt użytkowania przedmiotowego samochodu przez W. G..

Odnosząc się do wniosku o wyznaczenie rozprawy administracyjnej, celem przesłuchania strony na okoliczność, w jaki sposób, w jakich terminach i gdzie dokonywała poszczególnych czynności związanych z zakupem i sprowadzeniem do Polski przedmiotowego samochodu, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż z dniem [...].1998 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny. Zgodnie z art.262 ustawy, do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wprawdzie decyzje organów celnych obu instancji - których dotyczył wniosek o wznowienie postępowania - zostały wydane jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak data złożenia tego wniosku- [...].2002 r., w świetle art.324 §1 Ordynacji podatkowej, wskazuje, że w oparciu o przepisy tej ustawy należało rozpatrzyć wniosek. Stąd zarówno w postanowieniu o wznowieniu postępowania jak i w decyzji wydanej po jego przeprowadzeniu - powołano przepisy Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej o ile w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego przewidziana jest instytucja rozprawy (art.89 - 96), jako formy postępowania wyjaśniającego, to na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa brak jest takich regulacji. Tym samym żądanie strony odnośnie przeprowadzenia rozprawy należy uznać za bezprzedmiotowe. Ponadto okoliczności, które miały by być przedmiotem ustaleń w trakcie rozprawy, podlegały już ocenie zarówno samych organów celnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych samych względów brak było również przesłanek, by występować do Ministra Sprawiedliwości celem ustalenia treści prawa Stanu [...] - gdzie został zakupiony sporny pojazd

Dlatego też, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż W. G. nie wykazał, że zachodziły podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowych i wydania nowej decyzji w trybie art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy Dyrektora [...] na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2003 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa - art.240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 14 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 28.12.1989 r.- Prawo celne w związku z §2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z zagranicą z dnia 19.07.1991 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonej decyzji uznał, iż zaświadczenie przedłożone przez skarżącego nie zmienia w istotny sposób stanu faktycznego, na podstawie którego wydano zaskarżone orzeczenie. Brak uwzględnienia wniosku o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości celem ustalenia treści prawa stanu Indiana, przy jednoczesnej odmowie wyznaczenia rozprawy administracyjnej-jako niedopuszczalnej na gruncie przepisów obowiązujących w dacie orzekania - doprowadził do wydania decyzji, która powiela błędy poprzednich rozstrzygnięć. Błędy te polegają na automatycznym zastosowaniu do stanu faktycznego sprawy wyłącznie przepisów prawa polskiego, podczas, gdy pewne zdarzenia miały miejsce w Stanach Zjednoczonych i winny być ocenianie z punktu widzenia zgodności z prawem miejscowym. Niektóre instytucje prawa Stanu Indiana są odmienne od prawa polskiego i próba przełożenia ich na grunt polski wprost prowadzi do mylnych wniosków. Na to nakładają się różnice terminologii, nieuchronne przy tłumaczeniu z innego języka. Dotyczy to np. takich określeń, jak " Tytuł własności" określany także jako " Akt własności". W tłumaczeniu zaświadczenia firmy "W". z dnia [...] 2003 r. na str. 1 znajduje się sformułowanie ".... w takim okresie czasu posiadaczem aktu własności jest nasza firma aż do momentu, gdy samochód zostaje sprowadzony ponownie w celu przeprowadzenia inspekcji..." Z treści tego zdania Dyrektor Izby Celnej wyprowadził wniosek, że skarżący nie był w tym czasie właścicielem spornego pojazdu. Jednocześnie nie zauważył, że wcześniej na tej samej stronie firma "W" używa słowa "sprzedaliśmy.... a następnie pojazd został przesłany do [...].." Skoro użyte jest słowo "sprzedaliśmy "{ to sell= sprzedać }, to konotacja tego słowa musi być jednakowa w obu wersjach językowych. Różnice mogą pojawić się jednie w określeniu dokumentu. W Polsce dokument taki nosi nazwę "dowodu rejestracyjnego". Odpowiednikiem dowodu rejestracyjnego, aczkolwiek organizacja urzędów prowadzących rejestrację pojazdów jest odmienna w Polsce i USA, jest dokument zwany " Tytułem własności" i ten dokument przechowywany jest w firmie sprzedawcy aż do momentu przeglądu po remoncie. Posiadanie aktu własności, które Dyrektor Izby Celnej rozumie jako przysługiwanie przymiotu właścicielskiego jest jedynie fizycznym posiadaniem (dzierżeniem) dokumentu.

Kolejny błąd interpretacyjny popełnia Dyrektor Izby Celnej przyjmując, że skarżący przebywał w USA tylko do [...]. 1995 r. tj., do daty wymienionej w zaświadczeniu Konsulatu Generalnego RP w [...] Skarżący legitymował się ważnym paszportem Stanów Zjednoczonych, miał prawo stałego pobytu także po dacie [...]. 1995 r. i po tej dacie jeszcze kilkakrotnie przyjeżdżał do Polski i wracał do USA. Do [...].1996 r. skarżący nie miał jeszcze w Polsce stałego pobytu. W tym czasie załatwiał formalności potrzebne do osiedlenia się na stałe. Zatem nie sposób traktować jego przypadku jako przypadku przyjazdu do Polski obywatela polskiego, który po przekroczeniu granicy pozostaje w Polsce i nie powraca już do USA.

Wraz ze skargą W. G. przedłożył w kserokopii w przekładzie na język polski wyjaśnienie zredagowane przez G. H. - Sekretarza Stanu Illinois dotyczące procedur obowiązujących w stanie Illinois przy zakupie i rejestracji pojazdów samochodowych zakupionych poza stanem Illinois. Na str. 92 objaśniona jest procedura rejestracji samochodów nabytych poza stanem Illinois. W tych wskazówkach autor posługuje się wyrażeniami "dowód kupna", "podatek kupna" itp. Dowodzi to, że w świetle przepisów obowiązujących zarówno w stanie Indiana, jak i Illinois datą zakupu, równoznaczną z datą przejścia prawa własności, jest data rachunku wystawionego przez sprzedającego - osobę prywatną lub handlarza samochodów - zaś cała procedura rejestracyjna ma charakter jedynie deklaratoryjny, bez wpływu na kwestię prawa własności.

Zdaniem skarżącego należało przeanalizować także zagadnienie, co w przypadku skarżącego należało traktować jako "użytek domowy bądź osobisty". O ile w przypadku osób, które samochód nabywają w celu pozyskania środka transportu, rozumowanie Dyrektora Izby Celnej można uznać za uzasadnione. Natomiast skarżący na terenie USA prowadził warsztat naprawy samochodów, posiadał kilkanaście samochodów, z których część była w stanie umożliwiającym poruszanie się po drogach, natomiast część była remontowana, przygotowywana do eksploatacji. Taki sposób użytkowania również mieścić się musi w pojęciu "czynienia użytku z przedmiotu własności", w przypadku skarżącego jako etap przygotowawczy przed dopuszczeniem do ruchu. Brak wyjaśnienia tych okoliczności czyni decyzję Dyrektora Urzędu Celnego wadliwą i uzasadnia wniosek o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymują argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w [...], skarżący nie wykazał również, iż sporny samochód służył mu do prowadzenia działalności gospodarczej. Tej oceny nie zmienia również powoływana przez skarżącego okoliczność, że w czasie pobytu na terenie USA prowadził warsztat naprawy samochodów, a sporny pojazd został przez niego zakupiony celem jego wyremontowania. W takim przypadku należałoby uznać, iż samochód ten był przedmiotem prowadzonej przez skarżącego działalności, a nie służył do prowadzenia tej działalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30.08.2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz.1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia [...].2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270).

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.

Zgodnie z dyspozycją art.134 §1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec tej zasady nie związania sądu administracyjnego granicami skargi poprzez złożenie skargi na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2003 r. wydaną we wznowionym postępowaniu, kontroli orzeczniczej Sądu poddana została sprawa, której granice zakreślała z jednej strony ostateczna decyzja zaskarżona do Sądu a z drugiej wniosek o wznowienie postępowania. W szczególności w konsekwencji zaskarżenia, kontroli Sądu według kryteriów powyżej określonych, poddane zostały zarówno decyzja ostateczna z dnia [...] 2003 r., decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] .2002 r., a także postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2002 r. o wznowieniu postępowania i zastosowanie tych przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, które regulują przesłanki i zasady wznowienia postępowania celnego oraz określają sposoby zakończenia wznowionego postępowania.

Skargę należało uwzględnić aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazywane przez skarżącego.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzją ją poprzedzająca nie powinny być wydane a ich wydanie naruszało przepisy postępowania w sprawach celnych, ponieważ wadliwym było wznowienie postępowania orzeczone w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2002 r. co miało istotny wpływ na wynik sprawy z następujących przyczyn. Do postępowania w sprawach celnych wszczętego pod rządami ustawy z dnia 9.01.1997 r.-Kodeks celny (tj.Dz.U. z 2001 r. Nr75, poz. 802) stosuje się z mocy art.262 tego kodeksu odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. W dziale IV, rozdziale 17 Ordynacji podatkowej zawarte zostały przepisy regulujące wznawianie postępowania podatkowego i te przepisy są odpowiednio stosowane do wznowienia i we wznowionych postępowaniach celnych.

Postępowanie celne dotyczące przedmiotowego samochodu, którego wznowienia domagał się skarżący, toczyło się od 1996 r. i zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...].1997r. pod rządami przepisów ustawy z dnia 28.12.1989 r. Prawo celne. Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w [...] 2002 r. w czasie obowiązywania przepisów Kodeksu celnego, który zgodnie z brzmieniem art.298 Kodeksu celnego wszedł w życie z dniem 1.01.1998 r., uchylając przepisy ustawy z dnia 28.12.1989 r. Prawo celne(art. 297 Kodeksu celnego). Zgodnie z treścią art.289 Kodeksu celnego, który stanowi, że "Postępowania wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu wg przepisów dotychczasowych....", do rozpoznania wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną przed wejściem w życie przepisów Kodeksu celnego, stosuje się przepisy tej ustawy. Ogólne odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Ordynacji podatkowej nie dotyczy jednak terminu do wznowienia postępowania celnego, ponieważ przepis art.265/2 pkt 2 Kodeksu celnego stanowi, że jeżeli upłynęły 3 lata od powstania długu celnego organ celny nie wznawia postępowania. Przepis ten został dodany do Kodeksu celnego przez ustawę z dnia 10.04.1999 r. o zmianie ustawy-Kodeks celny(Dz.U. z dnia 6 maja 1999 r., Nr 40, poz. 402-art.1 pkt 36) i wszedł życie zgodnie z art. 4 tej ustawy z dniem 21.05.1999 r. Od tego też dnia należy liczyć bieg 3 letniego terminu w rozpoznawanej sprawie wobec tego, że dotyczy długu celnego powstałego pod rządami Prawa celnego -ustawy z 28.12.1989 r. Przepis ten bowiem zawiera samodzielne uregulowanie niezależne od treści przepisów Ordynacji podatkowej a nadto przepisy Kodeksu celnego oraz przepisy ustawy z dnia 10.04.1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny, nie zawierają postanowienia stanowiącego o działaniu art.265/2 Kodeksu celnego wstecz (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.06.2002 r., FPS 7/02, ONSA 2003/1/9, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.02.2003 r. V SA 753/02, Palestra 2004/1/229). Porównanie przepisów art.3§1 pkt 2 i art.209 §1 pkt.1 i §2 Kodeksu celnego z przepisami art.4 ust.1 i art.23 ust.1 Prawa celnego uzasadnia ocenę, że w odniesieniu do cła, pojęcie "dług celny" użyte w art.265/2 Kodeksu celnego jest odpowiednikiem wcześniejszego pojęcia "obowiązku uiszczenia cła" i "należności celnych" z ustawy Prawo celne(art.83 ust.1) i oba te pojęcia wyrażają tę samą instytucję prawa celnego a tylko werbalnie ujęte są odmiennie.

Skarżący z wnioskiem o wznowienie postępowania celnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].1997r. wystąpił w [...] 2002 r. ([...].2002 r.-data uwidoczniona na wniosku jako data jego sporządzenia, [...].2002 r.-data wpływu do organu celnego). a więc niewątpliwie po upływie 3-letniego terminu powyżej określonego, który upłynął w dniu [...].2002 r. Dlatego też postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2002 r. o wznowieniu postępowania celnego pomimo upływu wskazanego terminu, narusza przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do prowadzenia przez organ celny wznowionego postępowania, w którym zapadły decyzje odnoszące się do ostatecznej decyzji z [...].1997 r. Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].1997 r. Dyrektora Urzędu Celnego w [...]

Postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2002 r. o wznowieniu postępowania nie było przedmiotem skargi. Dlatego też, Sąd rozważał przywołaną już zasadę wyrażoną w art.134 §1 ustawy z dnia [...].2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie związania sądu administracyjnego granicami skargi, która to zasada doznaje ograniczenia wynikającego z treści §2 wskazanego przepisu. Przepis ten stanowi, że Sąd nie może wydać orzeczenia nie niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art.216 §2 ordynacji podatkowej, postanowienie o wznowieniu postępowania nie rozstrzygało o istocie sprawy, którą było wzruszenie ostatecznej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].1997r. Niewątpliwie jednak postanowienie-jak wskazano powyżej- zostało wydane w granicach sprawy poddanej na skutek skargi kontroli sądu. Wobec tego, że decyzje zapadłe w ramach wznowionego postępowania były w odniesieniu do istoty sprawy negatywne dla skarżącego, orzeczenie o uchyleniu przedmiotowego postanowienia nie można uznać za wydane na niekorzyść skarżącego.

W konsekwencji uznania, że powyższe postanowienie o wznowieniu postępowania celnego należy wyeliminować z obrotu prawnego poprzez uchylenie z powodu naruszenia przepisów postępowania oczywistym było, że przede wszystkim z tego samego powodu uchyleniu musiały ulec także następcze decyzje zapadłe we wznowionym postępowaniu. Zgodnie bowiem z określającym granice orzekania sądu administracyjnego przepisem art.135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W tej sytuacji Sąd uznał, za bezprzedmiotowe odnoszenie się do zarzutów skargi, które dotyczyły merytorycznej zasadności decyzji organu celnego wydanych w wadliwie wznowionym postępowaniu.

Dlatego na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy w zw. z art.97 §2 ustawy z dnia 30.08.2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.