Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1109/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek od towarów i usług
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Z faktu, że organy podatkowe są uprawnione do podejmowania decyzji w sytuacji określonej w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie można w drodze analogii wyciągać wniosku, że organy te są uprawnione do podejmowania decyzji w każdym przypadku dotyczącym możliwości zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur uproszczonych.

TEZY

Z faktu, że organy podatkowe są uprawnione do podejmowania decyzji w sytuacji określonej w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie można w drodze analogii wyciągać wniosku, że organy te są uprawnione do podejmowania decyzji w każdym przypadku dotyczącym możliwości zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur uproszczonych.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w B. decyzją z dnia 26 stycznia 1996 r. po rozpatrzeniu wniosku Hanny K. i Marii S. odmówił wyrażenia zgody na zmniejszenie należnego od spółki cywilnej H.K. w B. podatku od towarów i usług o podatek naliczony w wysokości 3.723,60 wynikający z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem rejestracji spółki jako podatnika VAT.

W rozpatrzeniu odwołania wspólniczek, w którym zakwestionowano stanowisko Urzędu Skarbowego Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia 17 maja 1996 r. (...) uchyliła przedmiotową decyzję w całości i umorzyła postępowanie. W uzasadnieniu decyzji Izba stwierdziła między innymi, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż podmiotowa Spółka nie jest i nie była podatnikiem, o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, a więc korzystającym ze zwolnienia z podatku od towarów i usług ze względu na okoliczności w nim określone.

Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą 25 września 1995 r. i do 10 października 1995 r. tj. do dnia rejestracji nie osiągnęła żadnego przychodu, poniosła jedynie koszty związane z zakupami towarów handlowych.

Zatem uprawnienie sprecyzowane w art. 14 ust. 3 ustawy do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia, pod warunkiem sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu przekroczenia kwoty 800 mln zł nie mogą tu mieć zastosowania.

Wobec tego organ odwoławczy zauważa, że w świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku VAT organy podatkowe nie mają uprawnień do określenia praw i obowiązków stron w zakresie wyrażenia zgody lub odmowy na zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z rachunków uproszczonych w sytuacjach nie uregulowanych przez ustawodawcę, brak jest zatem przesłanek do orzekania co do istoty sprawy.

W związku z powyższym postępowanie wszczęte wskutek wniosku Spółki, która zarejestrowała się po dokonaniu zakupów ale nie korzystała z ustalonego zwolnienia należało uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 Kpa i umorzyć postępowanie.

Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnych uprawnieniach lub obowiązkach stron, ale stwierdza, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Hanna K. i Maria S. H.K. S.C. zarzucając w sposób ogólny naruszenie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz naruszenie art. 105 Kpa, a także błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w B.

W uzasadnieniu skargi podano, że spółka pierwszego obrotu dokonała w dniu 10 października 1995 r. i w tym też dniu dokonano zgłoszenia rejestracyjnego VAT przy czym uprzednio spółka dokonywała zakupu towarów handlowych udokumentowanych rachunkami uproszczonymi.

W ocenie skargi z momentem zgłoszenia rejestracyjnego spółka stała się podatnikiem, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a któremu zgodnie z art. 14 ust. 2 przysługiwało prawo wyboru formy opodatkowania.

W tej sytuacji zdaniem strony skarżącej odmowa zmniejszenia podatku należnego jest wynikiem niedopuszczalnej zawężającej wykładni przepisów ustawy dokonanej przez organy podatkowe.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną. Jest zasadą, że kompetencji organów administracyjnych w przedmiocie wydawania decyzji administracyjnych nie domniemywa się lecz uprawnienie to musi wynikać wprost z określonego przepisu prawa. W art. 14 ust. 3 cytowanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym została zawarta kompetencja dla organów podatkowych do wyrażenia zgody na pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed utratą zwolnienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

Przepisy dotyczące uprawnień kompetencyjnych winny być interpretowane ściśle, a zatem z faktu, że organy podatkowe są uprawnione do podejmowania decyzji w sytuacji określonej w art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym nie można w drodze analogii wyciągać wniosku, że organy te są uprawnione do podejmowania decyzji w każdym przypadku dotyczącym możliwości zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur uproszczonych.

Skoro kompetencja w tym zakresie nie wynika wprost z przepisu prawa to zasadnie i bez naruszenia prawa Izba Skarbowa umorzyła postępowanie na podstawie art. 105 Kpa uznając je za bezprzedmiotowe.

Już tylko na marginesie rozstrzygnięcia należy zaznaczyć, że o dopuszczalności pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur uproszczonych w sytuacji gdy podatnik tak uczynił wystawiając stosowną deklarację VAT będzie rozstrzygał organ podatkowy w ewentualnym postępowaniu wymiarowym w decyzji określającej wysokość należnego podatku VAT za poszczególne miesiące roku podatkowego.

Mając powyższe na uwadze i nie dostrzegając naruszeń prawa tak materialnego jak przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.