Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 431/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 31, art. 32, art. 54, art. 98
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1368
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 39
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozpoznania zarzutów egzekucyjnych I. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2004r. nr [...]., II. określa, że postanowienia wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 431/04

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia (...) września 2004r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) maja 2004r. nr (...) odmawiające rozpoznania zarzutów wniesionych przez Z. J. - wobec wniesienia ich po terminie- dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] wydane na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 125 poz. 1368/ w związku art. 34§ 2, art. 32 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 36 poz. 161 z 1991r. z późn. zm./.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w piśmie z dnia 21 czerwca 2001r. - stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia 10 grudnia 1998r. - zobowiązany Z. J. zawarł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do tytułów wykonawczych stanowiących podstawę zajęcia ruchomości u zobowiązanego w dniu 29 marca 1995r. a w szczególności zarzucił nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku, niedopuszczalność egzekucji, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Przepis art. 32 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązuje organ egzekucyjny lub egzekutora przystępującego do czynności egzekucyjnych do doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych oraz pouczenia o prawie złożenia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało, że podczas dokonywania u zobowiązanego zajęcia ruchomości w dniu 29 marca 1995r. zostały zobowiązanemu doręczone odpisy tytułów wykonawczych /numery jak wyżej/ a mianowicie fakt doręczenia potwierdzony został zeznaniami świadków będących pracownikami Urzędu Skarbowego /A. W. i Z. B./. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność faktu i daty doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych było dopuszczalne a ocena tych zeznań dokonana przez organ I instancji nie przekracza ustawowych granic. Przepis art. 75 kodeksu postępowania administracyjnego nakazuje jako dowód dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i w związku z tym niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów tj. przyjmowanie, że daną okoliczność można udowodnić tylko określonymi środkami dowodowymi.

Organ II instancji wskazał także, że zobowiązany Z. J. podpisał protokół zajęcia ruchomości z dnia 29 marca 1995r. a zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego złożył dopiero w dniu 10 grudnia 1998r. - z uzupełnieniem w dniu 21 czerwca 2001r. Niewątpliwie zarzuty wniesione zostały z uchybieniem terminu do ich wniesienia, który to termin ma charakter terminu zawitego. Ponadto organ II instancji podał, że rozstrzygnięcie zawarte w jego postanowieniu z dnia (...) sierpnia 2004r. nr (...) odnoszącym się do tych samych tytułów wykonawczych dotyczyło innego zarzutu a więc nie zachodzi tożsamość przedmiotu rozstrzygnięcia.

Z. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o stwierdzenie nieważności tegoż postanowienia - oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji- lub o jego uchylenie i zarzucił naruszenie przez organ przepisów art. 138 § 1 pkt.1 w związku z art. 76, art. 77, art.80 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skarżący podniósł, iż w dniu 29 marca 1995r. tj. w dacie zajęcia ruchomości nie zostały mu doręczone odpisy tytułów wykonawczych chociaż organy twierdzą - w oparciu o zeznania swoich pracowników - że takie doręczenie nastąpiło. Zwrócił przy tym uwagę, że skoro w przypadku szesnastu tytułów wykonawczych wymienionych w skarżonym postanowieniu wymieniono datę 13 lipca 1995r. jako datę przydzielenia ich do realizacji i na ten dzień dokonano obliczenia opłaty manipulacyjnej, to nie mogły one być doręczone w dniu 29 marca 1995r. i być podstawą dokonania czynności właśnie w tym dniu. Zarzucił także, że w tytułach wykonawczych nr [...] nie wskazano daty czynności w dniu 29 marca 1995r. a z kolei w zaskarżonym postanowieniu pominięto tytuł wykonawczy nr [...] mimo, iż jest on wymieniony w protokole z dnia 29 marca 1995r; ponadto wskazał na okoliczność, że w toku innych postępowań organ egzekucyjny podawał różne numery i różne ilości tytułów wykonawczych, które miały być podstawą czynności w dniu 29 marca 1995r. oraz, że odnośnie tytułów wykonawczych nr [...] obliczono opłaty manipulacyjne na dzień 13 lipca 1995r. a nie na dzień 29 marca 1995r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wskazując przy tym, iż rozstrzygnięcie zawarte w jego postanowieniu (...) sierpnia 2004r. nr (...) dotyczyło innych zarzutów, niż w niniejszej sprawie a zatem nie zachodzi tożsamość rozstrzygnięć.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Jako podstawę podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał wniosek skarżącego Z. J. z dnia 10 grudnia 1998r. uzupełniony w dniach 19 czerwca i 21 czerwca 2001r. W powołanym wniosku z dnia 10 grudnia 1998r. skarżący domagał się wznowienia postępowania egzekucyjnego w toku którego sporządzono protokół zajęcia ruchomości w dniu 29 marca 1995r., stwierdzenia nieważności tego zajęcia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego i zarzucał, że w powyższym dniu dokonano "łącznego" zajęcia ruchomości bez wskazania do jakiego konkretnego tytułu wykonawczego dane zajęcie się odnosi, co uniemożliwia skuteczne rozpoznanie zarzutów; ponadto w protokole tym wymieniono tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przeciwko innym osobom /M. i I. M./ a następnie "przerabiano" numer tegoż tytułu. W aktach sprawy brak jest dokumentu - oświadczenia skarżącego z dnia 19 czerwca 2001r. natomiast w piśmie z dnia 21 czerwca 2001r. ówczesny pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że odnośnie tytułów wykonawczych ujętych w protokole zajęcia ruchomości w dniu 29 marca 1995r. składa zarzuty egzekucyjne na podstawie art. 33 pkt.1, pkt.2, pkt.3, pkt. 6 i pkt. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku i jego określenie "niezgodnie z treścią...", niedopuszczalności egzekucji - ze względu na brak decyzji konkretyzującej obowiązek- oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego a także wnosi o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tychże tytułów i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Na uzasadnienie podał, że powyższe tytuły nie zostały zobowiązanemu doręczone.

Uprzednie postanowienie organu II instancji z dnia (...) grudnia 2002r. nr (...) - utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia (...) października 2001r. nr (...) odmawiające rozpoznania zarzutów ze względu na złożenie ich po terminie - zostało uchylone wyrokiem b. Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2003r. sygn. SA/Rz 87/02 /uchylono postanowienia obu instancji/. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ocena dochowania terminu do wniesienia zarzutów wymaga ustalenia daty doręczenia tytułów wykonawczych, prawidłowego pouczenia zobowiązanego o prawie wniesienia zarzutów oraz daty wniesienia zarzutów a organy nie wykazały kiedy te tytuły doręczono, w aktach brak jest dowodu doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Jeśli chodzi o żądanie w przedmiocie wznowienia postępowania egzekucyjnego, to zostało ono ostatecznie załatwione odmownie postanowieniem organu II instancji z dnia (...) października 1999r. nr (...) a skarga w tym zakresie oddalona została wyrokiem z dnia 15 lutego 2001r. sygn. SA/Rz 772/00.

Zaznaczyć trzeba, że odnośnie wszystkich wymienionych w postanowieniu organu I instancji - utrzymanym w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem - tytułów wykonawczych organy rozstrzygały skargę Z. J. na czynności egzekucyjne /postanowienie organu II instancji z dnia (...) września 2004r. nr (...) będące przedmiotem zaskarżenia do Sądu w sprawie I SA/Rz 430/04/ a także rozstrzygały jego zarzuty przeciwegzekucyjne tj. postanowieniem z dnia (...) marca 2004r. nr (...) organ I instancji odmówił rozpoznania zarzutów zawartych w piśmie z dnia 30 stycznia 1996r. ze względu na wniesienie ich po terminie a postanowienie to utrzymane zostało w mocy przez organ II instancji postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004r. nr (...) na które została złożona skarga do Sądu w sprawie I SA/Rz 380/04;

ponadto odnośnie tychże poszczególnych tytułów wykonawczych /za wyjątkiem tytułu [...]/ zapadły odnośnie odmowy ich rozpoznania w dniu (...) stycznia 2005r. ostateczne postanowienia organu II instancji nr (...) będące przedmiotem skarg do Sądu w sprawach sygn. I SA/Rz 130 do 146/05.

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 36 poz. 161 z 1991r. z późn. zm./ - powoływanej dalej jako u.p.e.a.- egzekucja administracyjna wszczynana jest przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i w oparciu o wystawiony przez tegoż wierzyciela tytuł wykonawczy /§ 1/ - przy czym przy egzekucji świadczeń pieniężnych wierzyciel może także wskazać środek egzekucyjny ale tym wskazaniem organ nie jest związany /art. 28, art. 30/ a jeśli wierzyciel jest równocześnie organem egzekucyjnym, to sam wystawia tytuł wykonawczy i wszczyna z urzędu postępowanie egzekucyjne i jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, występowały w niej oba rodzaje tytułów.

Podstawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego jest zbadanie dopuszczalności egzekucji /art. 29 § 1/ a więc między innymi sprawdzenie, czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej / art. 2 /, czy upłynął termin do dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązanego i czy doręczono mu stosowne upomnienie, jeśli obowiązek takiego doręczenia nie był w danym przypadku wyłączony /art.15/, czy jest organem właściwym miejscowo / art.22/ itd.

Przyjęcie przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji na podstawie określonego tytułu wykonawczego skutkuje przystąpieniem przez tenże organ / lub egzekutora/ do czynności egzekucyjnych i wówczas organ ten zobligowany jest do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz pouczenia go o prawie zgłoszenia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art. 32 § 1/; ponadto w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 listopada 2001r. doręczał także postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego lub wskazywał rodzaj tego środka w przypadkach określonych w art. 32 § 2 u.p.e.a.

Podstawy zarzutów wymienione zostały enumeratywnie w art. 33 u.p.e.a. i są to okoliczności istotne dotyczące w większości zasadności samego wszczęcia postępowania egzekucyjnego /np. wykonanie obowiązku, nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego/ a także i prowadzenia tegoż postępowania np. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego/. Zarzuty uznać należy za podstawowy środek "obrony" zobowiązanego w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym, gdyż w przypadku ich uwzględnienia organ egzekucyjnym może podjąć istotne rozstrzygnięcia np. umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 cyt. ustawy, czy też zastosować środek mniej uciążliwy, może także wstrzymać czynności egzekucyjne, uchylić dokonane czynności.

W stanie prawnym obowiązującym w 1995r. - kiedy to prowadzono postępowanie egzekucyjne przeciwko Z. J. - pouczenie o prawie i terminie wniesienia zarzutów nie było składnikiem treści tytułu wykonawczego określonej w art. 27 u.p.e.a / nastąpiło to od 30 listopada 2001r./, natomiast obowiązek pouczenia zawarty został w art. 32 cyt. ustawy. Jak wynika z kserokopii tytułów wykonawczych zalegających w aktach niniejszej sprawy /oraz w innych sprawach ze skarg tego samego zobowiązanego/, pouczenie takie zawarte było w treści tytułu wykonawczego ze wskazaniem podstaw zarzutów. W końcowej części tych tytułów znajduje się rubryka dotycząca potwierdzenia odbioru /dat i podpis otrzymującego oraz wskazanie doręczającego/ - te rubryki nie są wypełnione.

Jeśli chodzi o protokół zajęcia ruchomości z dnia 29 marca 1995r., to zawiera on w sowim druku zapis, że " zobowiązanemu doręczono ponadto odpisy w/w tytułów wykonawczych" i ten zapis nie jest wykreślony; nadto zawiera także zapis, że odpisy tytułów "nr wg zestawienia doręczono zobowiązanemu uprzednio tj. w dn. 29. 3. 1995r.". Protokół ten jest podpisany przez zobowiązanego i zawiera na stronie 3/6 zestawienie tytułów wykonawczych obejmujące numery 21 tytułów - wszystkie te tytuły wymienione są w opisanym na wstępie postanowieniu organu I instancji. Zestawienie to sporządzone jest innym charakterem pisma niż pozostała treść protokołu, a skarżący w dotychczasowych postępowaniach niezmienne twierdzi, że wówczas tych tytułów nie otrzymał, zaś protokół podpisał w późniejszym czasie. Sporządzenie protokołu z dokonania czynności egzekucyjnej a między innymi protokołu zajęcia ruchomości jest obowiązkiem egzekutora - poborcy skarbowego na którym ciąży także obowiązek doręczenia zobowiązanemu odpisu tegoż protokołu i doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, jeśli wcześniej nie został on doręczony / art. 53, art. 98 u.p.e.a./.

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierają własnych przepisów regulujących kwestie doręczeń w tym postępowaniu i wobec tego poprzez odesłanie z art. 18 stosować należy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 39-49. Przepis art. 39 tegoż kodeksu zawiera generalną zasadę doręczania przez organ pism "za pokwitowaniem", przy czym doręczenie to może nastąpić nie tylko za pośrednictwem poczty ale też za pośrednictwem pracowników organu, zaś pokwitowanie, to - zgodnie z art. 46§ 1 tegoż kodeksu - potwierdzenie przez odbiorcę pisma jego odbioru własnym podpisem z oznaczeniem daty /jeśli ze strony odbiorcy występują określone przeszkody, to dalsze przepisy wskazują sposób działania podmiotu doręczającego/.

Podpisanie przez zobowiązanego protokołu zajęcia ruchomości z dnia 29 marca 1995r. nie może być w ocenie Sądu potraktowane równocześnie jako pokwitowanie odbioru tytułów wykonawczych, bo podpis ten jest tylko spełnieniem wymogów z powołanych wyżej przepisów art. 53 i art. 98 u.p.e.a. a skoro w art. 98 § 2 zawarto dodatkowo wymóg doręczenia odpisu tego protokołu i także odpisu tytułu wykonawczego to oznacza to, iż pokwitowanie odbioru musi być odrębne od podpisania protokołu zajęcia a w każdym tytule wykonawczym jest rubryka na wpis doręczenia.

Niezależnie od przytoczonych wyżej okoliczności związanych z dokumentowaniem doręczenia, w ocenie Sądu przyjąć należy, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w związku z zarzutami wniesionymi w dniu 12 sierpnia 2002r. / między innymi w sprawie sygn. I SA/Rz 374/04/ tj. zeznania świadków A. W., Z. B. i R. C. a także zobowiązanego Z. J. w czasie rozpraw administracyjnych w dniach 1 sierpnia, 19 września i 9 grudnia 2003r. został przez organy oceniony z naruszeniem art. 80, art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a.

Zobowiązany Z. J. - jak już wskazano wyżej - zaprzecza by podczas czynności w dniu 29 marca i 13 lipca 1995r. otrzymał odpisy tytułów wykonawczych, natomiast zeznania tych świadków ocenionych przez organy jako spójne i logiczne, nie są jednak tak jednoznaczne, skoro świadek A. W. twierdzi, że to Z. B. "doręczył" te odpisy zobowiązanemu a Z. B. stwierdził, że to A. W. położył kopie tych tytułów na stole przed zobowiązanym. Treść tych zeznań złożonych w tak odległym czasie od zdarzenia jest na tyle ogólna i nieprecyzyjna, że nie można uznać ich za potwierdzenie doręczenia konkretnych 21 egzemplarzy tytułów wykonawczych.

Istotne wątpliwości co do prawdziwości tych zeznań budzi też okoliczność, że spośród 21 szt. tytułów wykonawczych wymienionych w zestawieniu zawartym w protokole zajęcia z dnia 29 marca 1995r. - i jakoby w tym dniu doręczonych - co najmniej 15 szt. zawiera w rubryce o przydzieleniu do załatwienia poborcy skarbowemu datę 13 lipca 1995r.- a więc późniejszą /dotyczy to tytułów SM7/135,136, 225/95, SM7/1055, 1034, 917, 845, 686, 594, 559, 558, 441, 328, 327/94/.

Z akt dołączonych do sprawy I SA/Rz 374/04 wynika, że na żądanie zobowiązanego Z. J. z dnia 2 lipca 2002r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przy piśmie z dnia 2 sierpnia 2002r. przesłał zobowiązanemu " potwierdzone za zgodność z oryginałem" tytuły wykonawcze wymienione w opisanym na wstępie postanowieniu organu I instancji /a także i inne/ a to "wobec braku potwierdzeń odbioru wkładek - odpisów w tytułach wykonawczych". W ocenie Sądu nie można jednak przyjąć, że powyższe doręczenie jest doręczeniem spełniającym wymogi z art. 32 u.p.e.a. - takie stanowisko zajmują także orzekające w sprawie organy. Kwestia rozpoznania wniosku zobowiązanego o doręczenie odpisów tytułów wykonawczych była przedmiotem rozstrzygnięcia w postanowieniu organu I instancji z dnia (...) marca 2000r. nr (...) w którym odmówiono zobowiązanemu wydania uwierzytelnionych odpisów tych tytułów. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia (...) lipca 2000r. nr (...), natomiast na skutek skargi zobowiązanego Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 maja 2002r. sygn. SA/Rz 1137/00 uchylił powyższe postanowienia wskazując, że dokonana przez organy ocena braku ważnego interesu strony, który jest przesłanką wydania uwierzytelnionych odpisów tytułów wykonawczych nie została należycie wykazana. Właśnie w wyniku wykonania tego wyroku, przy uwzględnieniu dalszych pism zobowiązanego, wydano mu - jak wskazano - wyżej odpisy określonych tytułów wykonawczych.

W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności uzasadnione jest w ocenie Sądu stanowisko, że zobowiązanemu nie doręczono odpisów tytułów wykonawczych w sposób spełniający wymogi obowiązujących przepisów tj. art. 32 u.p.e.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podnieść należy, że z mocy art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm./- powoływanej dalej jako p.s.a.- sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg oraz powołaną podstawą prawną, z tym jednakże, że z mocy § 2 powyższego artykułu nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny, brak związania zarzutami i wnioskami skarg oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w tejże skardze wskazano, jak również stwierdzić np. niezgodność z prawem zaskarżonego aktu, mimo, że skarżący wnosił o jego uchylenie /B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005r./. W orzecznictwie jakie ukształtowało się na tle art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 z późn. zm./ - które zachowało swoja aktualność z uwagi na tożsamość powyższego uregulowania z treścią art. 134 p.s.a.- uznawano, że niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi powoduje, że: (...) sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego" / wyrok NSA z dnia 26 maja 1998r. sygn. II SA 915/97 i 919/97, OSP 1999 z. 4 poz. 79 i glosa J. Borkowskiego ibidem str. 204 i następne/. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Przyjmuje się, iż w tym wypadku chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym /J.P. Tarno: "Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego" Warszawa 1999 str. 83/. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej /B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998r. sygn. I SA/Gd 654/96, OSP 1999 nr. 1 poz. 49 str.51/.

W nawiązaniu do powyższego, niezależnie od zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w skardze sądowej, Sąd zauważa, że skoro z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej i skoro w ramach tych czynności badana jest prawidłowość tytułu wykonawczego, to także przedmiotem badania winno być, czy tytuł wykonawczy został doręczony. Niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego z pouczeniem zobowiązanego o prawie, terminie i podstawach zarzutów przeciwegzekucyjnych w istocie pozbawia zobowiązanego prawa do wniesienia zarzutów przeciwegzekucyjnych a więc dokonanie tej czynności przez organ jest bezwzględnie konieczne aby egzekucja była dopuszczalna. Niedopełnienie przez organy tego obowiązku i w konsekwencji pozbawienie zobowiązanego możliwości skorzystania ze środka ochronnego tj. prawa do wniesienia zarzutów prowadzi do naruszenia fundamentalnych zasad porządku prawnego i przesądza o nieopuszczalności kontynuowania postępowania egzekucyjnego / wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2004r. sygn. III SA 3318/02- Lex nr 148917/. Dodać należy, że wprawdzie przedmiotem skargi do Sądu jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i mające charakter "procesowy" ale dla dokonania prawidłowej oceny legalności tego postanowienia Sąd musi dokonać oceny legalności całego postępowania egzekucyjnego w którym to postanowienie zostało wydane i nie stanowi to przekroczenia rozpoznania " w granicach sprawy". Wydanie postanowienia o odmowie rozpoznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jest tylko wtedy uprawnione, o ile organ egzekucyjny zobowiązany przez przepisy ustawy do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji, dokona kontroli w tym zakresie i stwierdzi dopuszczalność postępowania. Skoro - w ocenie Sądu - niedoręczenie odpisów tytułów wykonawczych powodowało niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego, to zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji narusza prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zauważając w orzecznictwie i literaturze stanowisko, że niedoręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego nie wpływa na ważność dokonanych czynności egzekucyjnych a stanowi tylko przeszkodę pobrania opłat egzekucyjnych przez organ egzekucyjny - art. 64 § u.p.e.a. / P. Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" Lewis Nexis 2003r. s. 125 i wyrok NS z dnia 14 stycznia 2005r. sygn. FSK 1218/04 -POP 2005/4/83/ Sąd nie podziela tego stanowiska. Przepis art. 64 § 2 u.p.e.a. jest niezbędny dla prawidłowego orzeczenia o kosztach egzekucyjnych w przypadkach, gdy zaistnieją okoliczności o których mowa w tym przepisie. Jeśli ustawodawca poprzestałby jedynie na przepisie zawartym w art. 64 §1 cyt. ustawy, to wówczas nawet gdyby wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 64 § 2, zobowiązany byłby zobligowany do ponoszenia kosztów egzekucyjnych.

Jeśli chodzi o podniesiony przez skarżącego zarzut nieważności postępowania przed orzekającymi w sprawie organami, to zarzut ten nie został uzasadniony a Sąd nie dopatrzył się podstaw do jego uwzględnienia uwzględniając przy tym okoliczność, że w przypadku wniesienia środka odwoławczego / odwołania, zażalenia/ organ odwoławczy działa w postępowaniu instancyjnym jako organ II instancji i w tym postępowaniu nie może działać jako organ nadzoru w orzekający w przedmiocie nieważności na podstawie art. 156 i n. kodeksu postępowania administracyjnego.

Z naprowadzonych wyżej przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1"a" i "c" p.s.a. uchylił orzeczenia organów obu instancji o rozstrzygnięcie odnośnie ich niewykonywania oparł na przepisie art. 152 tejże ustawy.