Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 22/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi R spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ odwoławczy, organ drugiej instancji, Dyrektor OR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: organ pierwszej instancji, Kierownik BP) z dnia

[...] lipca 2021 r. odmawiającą R. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (Skarżącej) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OR wynikał następujący stan sprawy. Skarżąca w złożonym 8 kwietnia 2019 r. wniosku o płatności domagała się płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego do łącznego areału 4,85 ha. Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Kierownik BP odmówił skarżącej przyznania żądanej płatności na podstawie art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, wobec uznania, że Spółka kontynuuje proces funkcjonowania w sposób sztucznego działania, który został udokumentowany decyzjami za rok 2017 jaki 2018r. Podniósł, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów odnoszących się w wezwaniach

w zakresie ustalenia posiadania gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku

o przyznanie płatności na rok 2019. W ocenie organu aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilku spółek kapitałowych oraz jako osoby fizyczne należy postrzegać, jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Podkreślił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznanie wsparcia producentom rolnym.

Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, iż przyznanie Skarżącej płatności stałoby w sprzeczności z regulacją wyrażoną w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.

w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L

z dnia 23 grudnia 1995 r.) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 2988/95.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że tylko S.T. oraz J.G. mają istotny wpływ na działalność 9 spółek. Nikt inny nie zasiada w zarządzie tych spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. W ocenie organu odwoławczego podmiotom tym, podobnie jak Skarżącej spółce oraz pozostałym osobom fizycznym wnioskującym o płatności do gruntów zawiadywanych przez S.T. i J.G. nie można przypisać statusu rolników prowadzących własne gospodarstwa rolne stanowiące zorganizowane i niezależne całości gospodarcze. W przypadku podmiotów występujących o dopłaty jako spółki oraz osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. W zarządach wszystkich spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie S.T. i J.G. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w tych spółkach przez inne osoby. W ocenie organu, realny wpływ na sposób działalności tych spółek mają tylko S.T. i J.G. Tym samym wszystkie 9 spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą ww. osób. Nadto wszystkie spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Stąd, w ocenie organu odwoławczego, wszystkie należy traktować jako jeden organizm gospodarczy zarządzany przez J.G. oraz S.T.

Wskazał, że zasadnicze znaczenie w zakresie odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanej płatności ma fakt, iż szereg podmiotów prawa handlowego: D.

sp. z o.o., P. sp. z o.o., P. sp. z o. o., R. sp. z o. o., J.

sp. z o.o., T. sp. z o.o., T. sp. z o.o., L. sp. z o.o., jak również osoby fizyczne: J.G., J.G., Ł.G. zostały uznane za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w postępowaniach prowadzonych nie tylko przed organami ARiMR (za rok 2017 i 2018), ale też przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. ( m.in. wyroki w sprawach o sygnaturze akt:

I SA/Go 19/20, I SA/Go 23/20, I SA/Go 25/20, I SA/Go 28/20, I SA/Go 29/20, I SA/Go 30/20, I SA/Go 33/20, I SA/Go 35/20, I SA/Go 37/20, I SA/Go 49/20,

I SA/Go 51/20, I SA/Go 137/21, I SA/ Go 141/21, I SA/Go 145/21, I SA/Go 150/21,

I SA/Go 155/21, I SA/Go i in.).

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w roku 2019 w/w spółka działała w zakresie rolnictwa w sposób tożsamy jak w roku 2017 i 2018, a w toku prowadzonego postępowania spółka nie przedstawiła przekonywujących dowodów pozwalających uznać ją za wyodrębnionego, samodzielnego oraz działającego na własną rzecz, rachunek i ryzyko producenta rolnego.

Oprócz Skarżącej o płatności na rok 2019 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z w/w osobami fizycznymi tj. J.G. oraz S.T. (P. sp. z o.o., L. sp. z o.o., P. sp. z o.o., J. sp. z o. o., T. sp. z o. o., D. sp. z o. o., T. sp. z o. o., T. sp. z o. o. We wszystkich tych spółkach występował tożsamy jak u Skarżącej schemat własnościowo-zarządczy. Oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2019 - jako osoby fizyczne - wystąpili również: S.T., J.G. oraz J.G. i Ł.G. (dzieci J.G.).

Organ odwoławczy stwierdził, iż osoby fizyczne tj. S.T. oraz J.G. - w roku 2019 występują jako: wspólnik, udziałowiec, prezes zarządu, prokurent etc. w 9 spółkach kapitałowych, które wystąpiły o przyznanie płatności. Oprócz powyższego w/w osoby (wraz z J.G. oraz Ł.G.) również wystąpiły o płatności na rok 2019 jako osoby fizyczne. Jak wskazuje suma zgłoszonych obszarów w roku 2019 w/w 9 spółek, w tym strona niniejszego postępowania, jak również wymienione osoby fizyczne, wystąpili o przyznanie płatności na rok 2019 do łącznej powierzchni 1 664,29 ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone przez poszczególne osoby prawne i fizyczne w ramach następujących rodzajów płatności:

- D. sp. z o. o. - płatność PRSK, jednolita płatność obszarowa (zwana dalej JPO), płatność za zazielenianie (zwana dalej PZZ), płatność redystrybucyjna (zwana dalej RDST), płatność STR;

- L. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;

- P. sp. z o.o. - JPO, PZZ, RDST, ONW, PRSK;

- J. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, STR, ONW;

- P. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, STR, ONW;

- T. sp. z o.o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;

- R. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, ONW;

- T. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, PSTR, ONW, PRSK;

- T. sp. z o. o. - JPO, PZZ, RDST, STR, ONW;

- Pan J.G. - JPO, PZZ, ONW;

- Pan Ł.G. - JPO, PZZ, RDST, PSTR oraz płatność dla młodego rolnika (zwana dalej płatnością MR), ONW, Rolnictwo ekologiczne (zwana dalej płatnością RE);

- Pani J.G. - JPO, PZZ, RDST, STR,ONW, płatność MR;

- Pan S.T. - JPO, PZZ, RDST, STR, ONW, PRSK.

W w/w spółkach tylko Pan S.T. oraz Pan J.G. mają istotny wpływ na ich działalność i okoliczność ta w żaden sposób nie zmieniła się w odniesieniu do kampanii obszarowej roku 2017, 2018. Nikt inny nie zasiada w zarządzie w/w spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika ponadto, że w przypadku osób fizycznych tj. Pani J.G. i Ł.G. ich gospodarstwa pozostają w ścisłej zależności z osobami Pana J.G. oraz Pana S.T. Stwierdzono również, że Pan J.G. także nie posiada gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną i niezależną całość gospodarczą. W ocenie organu odwoławczego Pan J.G. oraz Pan S.T. w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednego gospodarstwu rolnemu. Organ odwoławczy wskazał, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się

na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo

i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak

i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo. W ocenie organu w/w podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą.

W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, jak również podmiotów występujących o dopłaty jako osoby fizyczne, stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Przede wszystkim zauważyć należy, iż w zarządach wszystkich w/w spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie Pan S.T. i Pan J.G. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w w/w spółkach przez inne osoby. Wobec powyższego realny wpływ na sposób działalności w/w spółek kapitałowych mają tylko Pan S.T. i Pan J.G. Tym samym wszystkie 9 w/w spółek kapitałowych jest pod wyłączną kontrolą w/w osób. Spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, z którymi zawierane są operacje kupna środków produkcji i sprzedaży płodów rolnych, tych samych doradców rolnych oraz księgowość zlecaną do tego samego miejsca. Poza spółką R. sp. z o. o. niemal wszystkie wymienione sukcesywnie utworzone spółki nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów przechowalniczych, środków transportu, a wszystkie zabiegi i usługi są zlecane do podmiotów zewnętrznych (w tym podmiotów powiązanych z Panem S.T. i Panem J.G.). Mając powyższe na uwadze wymienione wyżej spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy tj. jako jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez Pana J.G. i Pana S.T.

Organ odwoławczy zauważył, że kluczową w ustalonych powiązaniach jest Skarżąca – R. sp. z o.o. jako najstarsza ze spółek, która została zarejestrowana w KRS w dniu [...] sierpnia 2002 r. Wnioski obszarowe są składane przez tę spółkę od roku 2007. Od roku 2013 nastąpił znaczący spadek powierzchni zgłaszanej do płatności obszarowych przez spółkę R. sp. z o.o. W dniu [...] maja 2013 r. zarejestrowano spółkę T. sp. z o. o., natomiast [...] października 2014 r. zarejestrowano P. sp. z o. o., które na podstawie art. 529 § 1 ust. 4 k.s.h. powstały z podziału R. sp. z o. o. Zarówno w spółce T., jak również w spółce P., funkcję prezesa zarządu pełnił J.G. Natomiast udziałowcem w/w spółek, poprzez inne spółki kapitałowe, był S.T. Jak wynika z planu podziału z dnia [...] października 2013 r. spółki R. sp. z o. o., w ramach podziału składników majątku do P. sp. z o.o. przeniesiono jedynie grunty - natomiast pozostałe składniki tj. budynki, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu i inne środki trwałe pozostały w spółce R. sp. z o.o. Jak wynika z kolei z bilansu T. sp. z o. o. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2018 r. spółka ta w zakresie aktywów trwałych również posiadała jedynie grunty. Taka forma podziału spółki - zdaniem organu odwoławczego - potwierdzała tezę, iż celem rozdrobnienia areału gruntów pozostających w zasobach R. sp. z o.o. było uzyskiwania wyższych płatności poprzez spółki nowo zawiązane, które nadal kierowane są przez zarząd i udziałowców spółki dzielonej.

W dalszej kolejności wyodrębniane były zostały kolejne spółki. Organ odwoławczy ustalił dalej, że z wyjątkiem Skarżącej oraz J. sp. z o.o., wszystkie spółki kontrolowane przez S.T. i J.G., w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiadały jedynie grunty. Z przedłożonych organom ARiMR bilansów wynikać miało, że poza gruntami nie posiadały na własność jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu etc.). Korzystać miały z powierzchni magazynowych w budynkach stanowiących własność S.T. Część w/w spółek została utworzona niemal w tym samym czasie (D., L., T.), a w przypadku spółek: L. i D. w tym samym dniu sporządzone zostały akty notarialne dotyczące zakupu ziemi. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w/w spółki zarządzane są w podobny sposób organ stwierdził, że zostały one utworzone w celu przypisania im gruntów rolnych rozdzielonych przez udziałowców R. sp. z o. o. i R. sp. z o.o. (S.T. i J.G.) celem otrzymywania wyższych dopłat obszarowych, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że pełnomocnik Skarżącej wniósł

do sprawy dowody ale nie dotyczące 2019r., tylko lat wcześniejszych. Natomiast

z dokumentu "Dodatkowe informacje i objaśnienia za rok 2018 r." sporządzonego

na dzień [...] grudnia 2018 r. wynika, że w ramach rzeczowych aktywów trwałych spółka posiada: grunty; budynki, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe. Podkreślił, że spółki powstałe i bezpośrednio lub pośrednio zarządzane i powiązane kapitałowo ze S.T. i J.G. nie prowadzą gospodarstw rolnych w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 1166/2008.

Zwrócił uwagę na zmianę siedziby spółki z [...], pod którym to adresem znajdują się nieruchomości magazynowe należące do S.T. Dodał, że w tym samym czasie swoje siedziby pod ww. adresem umiejscowiły: D. sp. z o.o.; L. sp. z o.o.; T. sp. z o.o., T. sp. z o.o., P. sp. z o.o., P. sp. z o.o., T. sp. z o.o., J. sp. z o.o.,

co potwierdza jedynie – zdaniem organu – ustalenia w zakresie pozorności odrębności opisywanych podmiotów. Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że adresy zarówno siedzib spółek, jak

i do korespondencji przewijają się we wszystkich omawianych podmiotach, które zgłosiły się o przyznanie płatności. Zaznaczył, że o ile zabieg taki jest prawnie dozwolony to w okolicznościach niniejszej, sprawy, musi budzić wątpliwości. W ocenie organu odwoławczego, nowo powstałe podmioty nie stanowią gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury, a ich działalność opiera się na zlecaniach wszystkich wymaganych usług podmiotom zewnętrznym, które w przypadku spółek deklarujących uprawy inne niż tylko trwałe użytki zielona zawężają się do grona dokładnie kilku tych samych podmiotów, w tym R. sp. z o.o. Ponadto księgowość wszystkich spółek zlecona jest do ww. spółki macierzystej tj. R.

W ocenie organu odwoławczego, zamiarem J.G. oraz S.T, pod kontrolą których znajdował się areał ok. 1700 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych o powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Następnie przedstawił wyliczenia o ile zwiększyły się płatności w wyniku pozornego podziału gruntu rolnego i rozdysponowania go na odrębne podmioty

w stosunku do faktycznie przysługujących.

Mając na względzie przedstawiony wyżej stan rzeczy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, iż tworzenie przez S.T. oraz J.G. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 1 pkt 1 Rozporządzenia STR, oraz § 16 ust.1 Rozporządzenia PRSK oraz § 15 ust.1 Rozporządzenia RE oraz art. 13 Ustawy płatność MR, art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy płatność RDST. Natomiast zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności we wszystkich schematach pomocowych mogłoby stanowić łączną kwotę 339 461,23 zł.

System dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Działalność J.G. i S.T. stoi w sprzeczności do w/w celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Organ uznał, że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztucznie wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one przepisowi prawnemu, który miałby w normalnym układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej manipulacji korzystniejszemu.

Celem multiplikacji podmiotów przez J.G. oraz S.T. było uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich, płatności ONW, płatności STR, płatności MR, płatności PRSK i płatności RE.

Zaznaczył, że dokonana analiza powiązań pomiędzy podmiotami wskazuje na: zbliżony charakter pozyskania potencjału produkcyjnego poszczególnych podmiotów (wydzielenie działek z zasobów S.T. bądź spółek bezpośrednio lub pośrednio z nim powiązanych (R. sp. z o. o. oraz R. sp. z o. o.) i przekazanie ich w formie sprzedaży lub dzierżawy osobom prawnym lub fizycznym aby te zgłaszały je do płatności, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak pracowników, brak sprzętu, wyłącznie zlecenia do zewnętrznych powielających się podmiotów, jednolite umowy o współpracy i najmie podpisywane w tym samym czasie), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców, tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjne, łączące je więzi personalne i kapitałowe (ten sam prezes zarządu, wspólnicy: S.T. bądź spółki kapitałowe, w których tenże jest udziałowcem, bezpośrednie więzy rodzinne).

W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe okoliczności świadczą o zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów m.in. polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, pozwalających na uzyskanie korzyści finansowych niezgodnych z regulacjami prawnymi dotyczącymi systemu wsparcia. Nadto Dyrektor OR stwierdził, że w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność R. sp. z o. o. w roku 2019 spełniła cele wspólnej polityki rolnej jakimi są m.in. zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalne wykorzystanie siły roboczej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, że nie można uznać,

że R. sp. z o. o. jest podmiotem wyodrębnionym, w szczególności w sferze kierowniczej i funkcjonalnej, a jest jedynie częścią większego organizmu stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Spółki powołane przez J.G. i S.T. należy uznać za powiązane, gdyż w/w osoby są wyłącznymi udziałowcami i zarządzającymi w przedmiotowych spółkach, a tym samym wywierają na nie znaczący wpływ. Pomiędzy w/w podmiotami istnieją zarówno powiązania osobowe, jak również kapitałowe. Stanowi to kolejny argument potwierdzający tezę o braku odrębności omawianych gospodarstw, gdyż są one pod wyłączną kontrolą ww. osób. Ponadto stwierdził, że nie zmienił się aspekt prawny wydawanych decyzji

za rok 2017 - 2018 jak i za 2019. Poza tym, w celu oceny czy doszło do stworzenia sztucznych warunków, konieczna jest analiza działań podejmowanych zarówno

na etapie tworzenia podmiotów (beneficjenta oraz podmiotów powiązanych) jak

i występowania o płatności. Podkreślił, że podane przez pełnomocnika powody wykreowania tak znacznej ilości podmiotów (dywersyfikacja ryzyka, rozdzielenie kosztów i zysków), nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto, postępowanie wbrew regulacji z art. 11 ust. 4 rozporządzenia

nr 1307/2013, bez wykazania niebudzących wątpliwości powodów multiplikacji podmiotów, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zamiarem S.T. w porozumieniu z J.G., był podział bazy produkcyjnej w celu uzyskania zwiększonych dopłat. Odnosząc się do przywołanej przez stronę zasady swobody umów podkreślił, że nie neguje jej istnienia. Jednakże fakt, iż w przypadku omawianych podmiotów krąg kontrahentów jest wyjątkowo zwięzły i zamknięty, jednoznacznie świadczy o tym, że nie mamy do czynienia z niezależnymi jednostkami, a jednolitym organizmem. Powodem takiej tezy jest fakt sprawowania kontroli nad tymi podmiotami wyłącznie przez S.T. i J.G.

Ustosunkowując z kolei do podniesionego w odwołaniu argumentu

o nowelizacji przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego organ odwoławczy wyjaśnił, że podział bazy produkcyjnej przez J.G. i S.T. miał miejsce w latach 2013 - 2015 (poza spółkami P. i Z. zarejestrowanymi w KRS na początku 2016 r.). Natomiast nowelizacja ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2020, poz. 1655) ograniczająca możliwości nabywania ziemi przez rolników indywidualnych miała miejsce dopiero 30 kwietnia 2016 r. Tym samym podział bazy produkcyjnej nie mógł być następstwem nowelizacji przepisów o kształtowaniu ustroju, gdyż został zrealizowany przed wejściem w życie ww. regulacji. Natomiast na mocy regulacji ustawy z dnia 19 października 1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2020 r. poz. 396) w art. 28a przedmiotowego aktu prawnego ustanowiono ograniczenie w przypadku nabywania ziemi. tj. w wyniku sprzedaży przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (wcześniej Agencję Rynku Rolnego) łączna powierzchnia użytków rolnych nabywcy nie mogła przekraczać 500 ha, a po nowelizacji w/w ustawy - obowiązującej od dnia 30 kwietnia 2016 r. - nie może przekraczać 300 ha. Organ odwoławczy zauważył, że T. sp. z o.o. nabyła grunty od R. sp. z o.o., a spółki D., L., T., P. Z. nabyły grunty od S.T., w których to przypadkach ustawa

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnym Skarbu Państwa nie ma zastosowania. Ponadto areał ziemi przypisany nowo utworzonym podmiotom znacznie odbiega

od ww. limitów, a tym samym wskazane ograniczenia nie mogły być powodem podziału bazy produkcyjnej na wskazane areały. Organ zaznaczył również,

że zgodnie z aktualną treścią przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r.

o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2020. poz. 1655) możliwe jest połączenie spółek prawa handlowego z pominięciem limitu maksymalnej powierzchni gospodarstwa ustalonego na poziomie 300 ha.

Organ podkreślił, również, że nie kwestionuje, iż każda z omawianych spółek formalnie posiada odrębny byt prawy. Jednakże w opinii organu odwoławczego powołanie przez J.G. i S.T. nowych podmiotów, a następnie podpisanie aktów notarialnych i umów dzierżaw, zrealizowane było w celu upozorowania prowadzenia przez te podmioty samodzielnej działalności rolniczej. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że tytuł prawny przesądza o posiadaniu.

Za niezasadne uznał też zarzuty naruszenia prawa proceduralnego. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW na organie nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Dyrektora OR i wniosła od niej skargę do WSA w Gorzowie Wlkp. Zarzuciła w niej:

1. niezastosowanie norm art. 2 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej (...) oraz art. 4 ust. 1 lit a i b , c) rozporządzenia nr 1307/2013 art. 3 pkt 1), 2) i 3) lit. b) ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, art. 2 ust 1a oraz ust. 1 d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013, oraz Rozporządzenia Parlamentu nr 1166/2008 oraz art. 2 lit. A Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018r w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) 1337/2011 i przyjęcie, że skarżąca nie jest producentem rolnym, rolnikiem beneficjentem i nie posiada gospodarstwa rolnego, pomimo iż zgodnie z przywołanymi przepisami posiada status rolnika, producenta rolnego, beneficjenta wsparcia, który prowadzi gospodarstwo rolne i ma prawo

do otrzymania płatności,

2. niewłaściwe zastosowanie normy art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do istniejącego stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżąca spółka nie ma prawa do przyznania płatności,

3. niezastosowanie normy art. 14 ust. 1 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014

-2020 i przyjęcie iż skarżąca nie spełnia warunków przyznania wnioskowanej pomocy, 4. niewłaściwe zastosowanie normy § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Płatności dla obszarów

z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami’' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie ONW PRO W 2014-2020) i przyjęcie iż nie przysługują skarżącej płatności rolnośrodowiskowe,

5. niewłaściwe zastosowanie normy art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (wg wersji Traktat Amsterdamski art. 33 ust. 1 ) oraz art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013 poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wypełnia celów wspólnej polityki rolnej,

6. niewłaściwe zastosowanie normy art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady

(WE, EURATOM) nr 2988/95 i bezpodstawne przyjęcie, iż skarżąca spółka podjęła działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego,

7. niewłaściwe zastosowanie normy art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 poprzez przyjęcie, iż skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści, w sprzeczności z celami prawodawstwa rolnego,

8. niewłaściwą wykładnię normy art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady nr 1306/2013 poprzez niewłaściwe zdefiniowanie przesłanki subiektywnej koniecznej dla możliwości zastosowania przedmiotowej normy i przyjęcie,

że wystarczające jest wykazanie istnienia elementów obiektywnych dla przypisania cech subiektywności, zamiaru działania i intencjonalności przesłanek sztucznych warunkach w celu pozyskania nienależnych płatności, jak również poprzez wyłączenie z przesłanki subiektywnej konieczności wykazania wyłączności takiego celu działania, który determinuje wszelkie działania skarżącego tak w chwili powstania skarżącej spółki jak i w chwili składania wniosku o przyznanie płatności,

9. niezastosowanie normy art. 20 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

w zakresie w jakim odmówiono przyznania płatności poprzez przyjęcie iż skarżąca

nie była posiadaczem samoistnym ani zależnym gruntów a faktycznym

ich posiadaczem był S.T. lub J.G. lub spółka R. sp. z o.o.,

10. niezastosowanie normy art. 24 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

w zakresie nieterminowego rozpatrzenia sprawy przez organy I i II instancji,

11. poprzez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy:

a) art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia ONW 2007-2013 poprzez przyjęcie, że strona działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności albowiem jedna ze spółek powiązanych osobowo i kapitałowo dokonała podziału spółki R. w celu uzyskania wyższych płatności ONW,

b) regulacji 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013r oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia ONW 2007-2013 poprzez przyjęcie iż strona działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności albowiem jedna ze spółek powiązanych osobowo i kapitałowo - spółka T. ubiegała się o płatność ONW do dodatkowych 300 ha, a wszystkie inne podmioty powiązane działały w celu obejścia przepisów prawa,

c) regulacji 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia ONW 2007-2013 oraz § 13a ust. 1 oraz § 20 ust. 1 Rozporządzenia Ministerstwa Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia 13 marca 2013r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (rozporządzenie PRS 2013) (Rozporządzenie PRŚ) poprzez przyjęcie iż strona działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności albowiem J.G. powiązany osobowo i kapitałowo ominął modulację i limity obszaru, limity powierzchniowe, a wszystkie inne podmioty powiązane działały w celu obejścia przepisów prawa,

d) art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1306/2013 poprzez błędne założenie konieczności zastosowania ograniczeń pułapów płatności

i współczynników korygujących dla płatności dla skarżącej i podmiotów powiązanych z uwagi na założenie iż wszystkie podmioty powiązane, wespół ze spółką skarżącą działały w celu obejścia przepisów prawa,

e) § 2 ust. 3 Rozporządzenia ONW 2014-2020 oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia ONW 2007- 2013 między innymi poprzez przyjęcie iż spółka P. celowo przejęła program od spółki T. w celu ominięcia limitów powierzchniowych,

f) § 3 ust. 3 i 4 Rozporządzenia ONW 2007-2013, § 2 ust. 3 i § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW 2014-2020 § 13a ust. 1 oraz § 20 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ § 3 ust. 3 oraz § 4 ust. 3 Rozporządzenia PRSK , § 4 ust. 4 rozporządzenia RE oraz art. 13, 14 ust. 2 pkt. 1 i 2 Ustawy OB, art. 8 rozporządzenia 1307/2013 w zakresie

w jakim ustalono, iż czynności podejmowane przez skarżącą i powiązane z nią spółki zmierzały do obejścia przepisów prawa w celu uzyskania nienależnych płatności.

II. naruszenia prawa proceduralnego, formalnego poprzez naruszenie:

1. naruszenie przepisu art. 27 ust. 3 pkt 1 i art. 24 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich

na lata 2014 - 2020 (ustawa zw. PRO W 2014-2020) poprzez nieterminowe przeprowadzenie postępowania,

2. naruszenie przepisu art. 27 ust.1 pkt. 2) ustawy PROW 2014-2020 poprzez:

a) dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego, b) pominięcie dowodów zgłoszonych przez stronę, c) niewłaściwą ocenę materiału dowodowego przedłożonego przez strony i zebranego przez organ w toku postępowania,

3. naruszenie przepisu art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020 poprzez:

a) przyjęcie iż cały ciężar dowodowy spoczywa na stronie a organ zwolniony jest

z obowiązku udowodnienia woli strony, przesłanek intencjonalnych i subiektywnych uzasadniających przyjęcie iż wyłączną wolą strony było pozyskanie nienależnych jej płatności,

b) przyjęcie iż strona zataiła okoliczności i celowo nie udzieliła wyjaśnień

w sprawie,

c) uniemożliwienie przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę dowodów

i realizacji przez stronę obowiązku ponoszenia ciężaru dowodowego

w sprawie i prawa do skorzystania z przysługujących stronie wyjaśnień

i przedstawienia wniosków dowodowych,

d) niedopuszczenie dowodów przedłożonych przez skarżącą,

4. naruszenie art. 27 ust. 1 pkt. 3) i 4) ustawy PROW 2014-2020 oraz 9 KPA poprzez nieudzielanie skarżącej wyjaśnień pomimo zgłoszenia przez skarżącą żądania w tym zakresie, nie poinformowania stronie o błędnym przedłożeniu przez nią dokumentów odnoszących się do roku 2018 zamiast do roku 2019 oraz poprzez niezasadne niewezwanie strony do uzupełnienia przedmiotowego braku i przedstawienia dokumentów za rok 2019, poprzez nieudzielenie wyjaśnień o przyczynach przedłużającego się postępowania i wyjaśnień umożliwiających stronie czynny udział w sprawie, uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów dowodowych c),

5. przepisu art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,

6. przepisu art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,

7. przepisu art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie , niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałami i wypowiedzenia w sprawie,

8. rażące naruszenie szeregu przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak: a) zasada praworządności (art. 6 KPA i art. 27 ust. 1 pkt. 1) ustawy PROW 2014-2020)

b) zasada prawdy obiektywnej oraz słusznego interesu społecznego i interesu obywateli, (art. 7 KPA) c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 KPA) d) zasada zasadności przesłanek (art. 11 KPA) e) zasady rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść strony (art. 7a KPA) - organ zastosował szeroko idące domniemania faktyczne bez przeprowadzenia dowodów, w oparciu o własne przypuszczenia i całkowitą i dowolną uznaniowość, a wszystkie nieudowodnione twierdzenia przyjął za dogmaty rozstrzygające wątpliwości lub pomijając braki,

f) zasada szybkości i prostoty postępowania (art. 12 KPA i art. 24 ustawy PROW 2014-2020), albowiem postępowanie trwało blisko 3 lata licząc od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW,

9. naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 4 ustawy PROW

w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym uznaniu, że Skarżąca nie wykazała faktu posiadania użytków rolnych, podczas gdy sposób korzystania

z gruntów przez Spółkę w stosunku do lat poprzednich nie uległ zmianie, co organ sam potwierdza i w istocie twierdzi, że Skarżąca spółka wraz z grupą podmiotów występujących o przyznanie płatności za 2019r. stworzyła sztuczne warunki

do pozyskania wyższych płatności.

III. Naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie normy art. 97 § 1

pkt. 4) KPA i niezasadną odmowę postanowieniem z dnia [...].10.2021r. zawieszenia postępowania i nieuwzględnienie w tym zakresie wniosku strony zawartym

w odwołaniu wniesionym przez skarżącą od decyzji Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wskazując na powyższe uchybienia Skarżąca wniosła o;

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR Jednocześnie spółka wniosła o :

1. zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art, 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznej sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności za rok 2017 i 2018 to jest do czasu rozpatrzenia skarg kasacyjnych.

2. wydanie w trybie art. 145a § 1 KPA zobowiązania Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jako organu II instancji do zmiany decyzji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR poprzez orzeczenie o zmianie decyzji Kierownika 'Powiatowego - Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organu I instancji i przyznani e skarżącej spółce płatności ON W, o które ubiegała się spółka, zgodnie z j ej wnioskiem.

3. przeprowadzenie dowodów z licznych dokumentów wymienionych w skardze.

W uzupełnieniu skargi z dnia [...] grudnia 2021 r., Spółka zarzuciła dodatkowo:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej jako: "Ustawa") w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") polegające na nieprzeprowadzeniu przez organy ARiMR wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w celu wykazania tzw. elementu subiektywnego, podczas gdy, to na organie wywodzącym negatywne skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków, w szczególności tzw. elementu subiektywnego, tj. wykazania,

że wyłącznym celem podziału gospodarstw rolnych było uzyskanie wyższych płatności, co nie znajduje jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości potwierdzenia w materialne dowodowym dotychczas zgromadzonym, w szczególności wobec dowodów i wyjaśnień Strony, z których wynika, że rozpoczęty w 2013 r. proces restrukturyzacji spółek R. i R. (a tym samym podział gospodarstw rolnych na mniejsze) był uzasadniony koniecznością podjęcia działań naprawczych wobec sytuacji finansowej, w jakiej znalazły się te spółki na skutek wyrządzenia

im szkody wielkiej rozmiarów stwierdzonej prawomocnymi wyrokami sądów karnych, co nie dawało podstaw, to tego, aby organy odmówiły Spółce przyznania płatności powołując się na tzw. stworzenie sztucznych warunków, gdyż elementy obiektywne

i subiektywne muszą być stwierdzone łącznie, a istota sprawy w zakresie zamiaru subiektywnego nie została dostatecznie wyjaśniona, w efekcie czego Organ błędnie przyjął, że nowo powołane podmioty w latach 2013 - 2016 powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą S.T. oraz J.G. na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej,

2. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., art. 11, art. 80 k.p.a. wobec dokonania ustaleń faktycznych

na podstawie dowodów i okoliczności ocenionych z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności wobec przeprowadzenia tej oceny w oderwaniu

od uwarunkowań gospodarczych i ekonomicznych, które mają w tej sprawie znaczenie kluczowe oraz w sposób nieuwzględniający sytuacji finansowej R. sp. z o.o. i R. sp. z o.o., w której znalazły się w 2012 i 2013 r. wymuszającej na spółkach podjęcie działań restrukturyzacyjnych w celu zapewnienia płynności finansowej, uregulowania części zobowiązań oraz zachowania gospodarstw rolnych w efekcie czego Organ błędnie przyjął, że nowo powołane podmioty w latach 2013 - 2016 powstały wyłącznie w celu podzielenia areału gruntu rolniczego pozostającego pod kontrolą Pana S.T. oraz Pana J.G. na mniejsze gospodarstwa, celem obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej,

3. art. 7 k.p.a., 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1

i 2 oraz art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy polegające na niedostatecznym odniesieniu się przez Organ do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących podjętej przez R. i R. restrukturyzacji w efekcie której doszło do utworzenia nowych podmiotów, a tym samym, że podział gospodarstw rolnych był uwarunkowany całkowicie innymi okolicznościami niż w celu ominięcia limitów płatności i uzyskania wyższych płatności,

4. art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy polegające na sformułowaniu przez Organ własnej subiektywnej oceny dotyczącej sytuacji ekonomicznej i gospodarczej R. sp. z o.o. i R. sp. z o.o., która stanowiła przyczynę podziału gospodarstw na mniejsze i powołaniu nowych podmiotów, podczas gdy formułowanie tego rodzaju ocen wymaga wiedzy specjalnej i nie należy do kompetencji organu, a tym samym powinno być poprzedzone opinią właściwego biegłego,

5. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 112 oraz art. 3 ust. 3

w zw. z art. 3 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 13,14 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 15 ust. 2 Ustawy polegające na nie uwzględnianiu przez organy szerokiej (globalnej) perspektywy faktycznej, tj. z pominięciem sytuacji faktycznej, w której znajdowały

się R. i R. w 2013 r., kiedy rozpoczął się proces restrukturyzacji tych spółek na potrzeby którego zakładano nowe podmioty i dzielono gospodarstwa rolne na mniejsze, gdy tymczasem w ww. dacie nie obowiązywały przepisy modulujące powołane przez Organ bowiem zostały wprowadzone już po podziale gospodarstw rolnych i zarejestrowaniu nowych spółek,

6. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust 2 pkt 1 i 2 oraz art 3 ust 3

w zw. z art 3 ust 1 Ustawy polegające na oparciu rozstrzygnięcia na decyzjach, którymi odmówiono ostatecznych - choć nieprawomocnych Skarżącemu przyznania dopłat za 2017 r. i 2018 r., pomimo niewyjaśnienia przez Organ, dlaczego to organy ARiMR rozpoznając wniosek za 2017 r. odeszły od swojego dotychczasowego stanowiska i po raz pierwszy odmówiły Spółce przyznania dofinansowania, pomimo że takie dofinansowania przyznawały za lata 2013, 2014, 2015 i 2016, chociaż podział gospodarstw rolnych (na skutek podziału spółek R. i R.) rozpoczął się w 2013 r., a organy ARiMR nie wyjaśniły, jakie zmiany w stanie faktycznym lub prawnym zaszły dopiero w 2017 r. w stosunku do lat wcześniejszych, za które przyznawano dopłaty, a które to zmiany uzasadniały odstąpienie

od dotychczasowej praktyki,

7. naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy, art. 3 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., polegające na bezzasadnym uznaniu,

że Skarżąca nie wykazała faktu posiadania działek rolnych, co do których został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, podczas gdy sposób korzystania

z gruntów przez Spółkę w stosunku do lat poprzednich nie uległ zmianie, co Organ sam potwierdza i w istocie twierdzi, że Skarżąca spółka wraz z grupą podmiotów występujących o przyznanie płatności za 2019 r. stworzyła sztuczne warunki

do pozyskania wyższych płatności. Tym samym Organ w ten sam sposób,

tj. podnosząc te same argumenty zarzuca Spółce udział w procederze mającym na celu stworzenie sztucznych warunków do pozyskania płatności, jak również niewykazanie posiadania gruntów zgłoszonych do płatności. W konsekwencji, gdyby Spółka zgłosiła odrębne dowody w postępowaniu dotyczące samego 2019 r. (a nie lat 2017 i 2018), to stanowisko i ocena organów nie uległoby zmianie, co oznacza,

że zarzucany Spółce brak przedłożenia dowodów w celu udokumentowania posiadania działek deklarowanych do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2019 r. nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż Spółka nie zmieniła sposobu postępowania na odmienny od tego w jakim funkcjonowała

w latach 2017 i 2018 (z czego organ wywodzi stworzenie sztucznych warunków),

a ponadto Organ zaniechał przeprowadzenia dowodów ze źródeł osobowych zgłoszonych w piśmie Strony z dnia [...] czerwca 2021 r., które służyłyby wykazaniu posiadania gruntów wobec czego zarzut nie udowodnienia przez Spółkę posiadania gruntów w 2019 r. jest nie tylko bezzasadny, ale również przynajmniej przedwczesny wobec nieuzasadnionego pominięcia wniosków dowodowych Spółki;

II.

8. art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013

z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE)

nr 485/2008 (Dz. U. UE L. 2013.347.549) (dalej jako: "rozporządzenie nr 1306/2013") i art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013 oraz w art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich w zw. art. 13 i 14 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy organy ARiMR nie poczyniły - w świetle wyjaśnień i zeznań strony oraz składanych przez nią dowodów

- niebudzących wątpliwości ustaleń, że poprzez podział gospodarstwa rolnego R. i R. miały na celu wyłącznie sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia oraz nie ustaliły ponad wszelka wątpliwość subiektywnego elementu woli uzyskania takich korzyści, tj. że wyłączną motywacją tych podziałów było stworzenie warunków wymaganych do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego w celu uzyskania większych dotacji w sposób niezgodny z zasadami systemu wsparcia, podczas gdy subiektywny element woli należy oceniać na 2013 r., gdyż to wówczas doszło

do podziałów spółek i podziału gospodarstw rolnych na mniejsze i zapoczątkowano tworzenie nowych podmiotów, zaś przyczyny tego podziału wynikały z konieczności podjęcia działań naprawczych z uwagi na sytuację finansową tych spółek, a nie

z uwagi na chęć pozyskania wyższych dopłat.

Ponadto, na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a., wnoszę o dopuszczenie

i przeprowadzenie następujących dowodów:

1. protokołu z przesłuchania strony z dnia [...] sierpnia 2019 r., w sprawie dotyczącej

spółki P. sp. z o.o., protokołu z przesłuchania strony z dnia [...] sierpnia 2019 r.,

w sprawie dotyczącej spółki T. sp. z o.o., protokołu z przesłuchania strony

z dnia [...] sierpnia 2019 r., w sprawie dotyczącej spółki L. sp. z o.o. na okoliczność, że konsekwentnie w postępowaniach dotyczących przyznania płatności podnoszono, że podział spółek R. i R. sp. z o.o., a tym samym podział gospodarstw rolnych na mniejsze gospodarstwa miał na celu ratowanie spółek przed upadłością, utratą majątku, utratą wartości ziemi, a zatem miał charakter działań restrukturyzacyjnych (naprawczych) podjętych z uwagi na złą sytuację finansową w jakiej znalazły się spółki, że pomimo podnoszonej argumentacji i składanych dowodów organy ARiMR pominęły tą kwestię a tym samym nie poczyniły dostatecznych ustaleń odnośnie elementu subiektywnego w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek,

4. wydruku informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego rejestru Sądowego prowadzonego dla spółki R. sp. z o.o., numer KRS: [...] na okoliczność: że podział spółki R. poprzez wydzielenie nowych spółek w celu ich dalszej odsprzedaży nie stanowi odosobnionej praktyki S.T. i J.G. przyjętej celowo wyłącznie w działalności rolniczej w celu uzyskania wyższych dopłat, a tego rodzaju praktykę stosowali od wielu lat także w innych prowadzonych przez siebie spółkach w innych segmentach.

Jednocześnie Skarżąca wniosła o uznanie załączonej prywatnej opinii sporządzonej przez biegłą sądową dr A.Z. z dnia [...] lipca 2021 r., jako rozwinięcia stanowiska Skarżącego a wykazującą, że proces restrukturyzacji spółek R. sp. z o.o. i R. sp. z o.o.. obejmujący podział gospodarstw rolnych na mniejsze miał na celu ratowanie spółek przed upadłością, utratą majątku, utratą wartości ziemi, a zatem miał charakter działań naprawczych podjętych z uwagi na złą sytuację finansową w jakiej znalazły się spółki. Opinia ta wskazuje na istnienie racjonalnych powodów przemawiających za podziałem ogromnego gospodarstwa rolnego (liczącego kilka tysięcy hektarów), utworzeniem nowych podmiotów przez podmioty powiązane ze sobą osobowo i kapitałowo, których działalność gospodarcza częściowo jest tożsama.

Jednocześnie wniosła o uznanie przedłożonych wraz z niniejszą skargą zestawień (zestawienia sprzedanych gruntów i środków trwałych przez R. i R. przed i po podziale, zestawienia spółek z różnych segmentów działalności gospodarczej, w których funkcje wspólnie pełnią J.G. i S.T., zestawienia podmiotów, którym organy ARiMR przyznały płatności ONW, dopłaty bezpośrednie, płatności PRS, płatności PRSK i płatności RE w latach 2013 - 2016), jako rozwinięcia stanowiska zawartego w uzasadnieniu niniejszego pisma.

W trakcie rozprawy w dniu 28 kwietnia 2022 r. Sąd postanowił oddalić wniosek

o zawieszenie postępowania oraz wniosek o przeprowadzenie dowodów z licznych dokumentów dotyczących działalności gospodarczej i przyczyn podziału gospodarstwa S.T.

Skarżąca wniosła zastrzeżenia do protokołu rozprawy kwestionując oddalenie jej wniosków dowodowych, ponieważ jej zdaniem przeprowadzenie dowodów nie przedłużyłoby postępowania, a było niezbędne do rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą skarżącej przyznania wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało oceny prawidłowości stanowiska organu

o tym, że zaszły przesłanki do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 r. przewidziane w art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013, ponieważ Skarżąca spółka wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Sprawa o analogicznym stanie faktycznym i prawnym dotyczącym 2017r.,

i 2018r.,była rozstrzygana przed tutejszym Sądem wyrokami z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 37/20 oraz z dnia 24 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/ Go 152/21. Stanowisko w zawarte w tych uzasadnieniach skład orzekający w sprawie podziela

i przyjmuje za własne ponawiając argumentację poniżej.

Istota sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy skarżąca wraz ze wskazanymi przez organ podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami.

Skarżąca nie godząc się z ww. wnioskami organu podniosła w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) – zwanej dalej "K.p.a" oraz art. 4 i art. 27 ust.1 pkt 2 i ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 7, 8 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne.

Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a,

w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która ma w rozpoznawanej sprawie zastosowanie z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1). Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności,

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa

w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19). Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron

w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad, ograniczenie

to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń,

co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie. Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższego chybiona jest argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie kilkanaście miesięcy zataił prawdziwy jego cel i nigdy nie informował strony, że zmierza do ustalenia w celu otrzymania płatności stworzyła tzw. sztuczne warunki i działała w wyłącznym celu pozyskania nienależnych płatności, co w konsekwencji spowodowało, że nie miała możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych w celu wykazania, iż zarzut stworzenia sztucznych warunków jest nieuzasadniony. Stwierdzić należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności, organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Tym samym skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, winna być świadoma, że złożony przez nią wniosek oceniany jest również w tym aspekcie. Zwłaszcza, gdy jednocześnie kontroli podlegały wszystkie wnioski złożone przez skarżącą oraz podmioty i osoby z nią powiązane.

Organ pierwszej instancji, informując, o niezakończeniu prowadzonego postępowania w terminie wskazywał na weryfikację spełnienia warunków uzyskania płatności na rok 2019. Natomiast skarżąca na żadnym etapie postępowania przed organem pierwszej instancji - pomimo, iż prowadzone one było przez wiele miesięcy

i organ w tym czasie domagał się od strony przedłożenia wielu szczegółowych dokumentów - nie zwracała się do organu by udzielił jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Podobnie też nie żądała od organu by zapewnił jej czynny udział w każdym stadium postępowania. Skarżąca natomiast w trakcje prowadzonego postępowania na wezwanie organu I instancji

z dnia [...] grudnia 2020r, do złożenia wyjaśnień odnoszących się do złożonego wniosku dotyczącego 2019r., złożyła liczne dokumenty ale dotyczyły one roku 2018

a nie 2019r. Na co w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 organ I instancji zwrócił uwagę.

Jak już wyżej wyjaśniono, z treści art. 3 ust. 3 u.p.r.s.w.b. wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ II instancji wykazał,

w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone

na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane

są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie

z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Niemniej jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani wcześniej rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku

z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (www.eur-lex.europa.eu) wskazał,

że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych

do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia pojęcia sztuczne warunki sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).

Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można odnieść

do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 60 rozporządzenia

nr 1306/2013 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r.

w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono

w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności

(por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GSK 1772/18 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie

i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności,

że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich

(na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich)

i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi

na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie Skarżącej wszystkich elementów wskazanych w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie

C-434/12. Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi ze S.T. i J.G. Wskazał na powiązania kapitałowe trafnie badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. Właściwie oznaczył więzy rodzinne w przypadku osób fizycznych zgłaszających grunty, trafnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez S.T. i J.G. Właściwie wreszcie ocenił, że wszystkie podmioty, a ściśle ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Trafnie ustalono, że poprzez rozdrobnienie areału i przeniesienie własności

i praw obligacyjnych do gruntów niemożliwe było osiągnięcie celów wsparcia bezpośredniego. Jak wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy C 326, 26/10/2012 P. 000-0390 wersja skonsolidowana) – zwanego dalej "TFUE", gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

W przypadku płatności bezpośrednich cel ten osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013"

Organ prawidłowo wskazał na str. 51- 60 zaskarżonej decyzji, że dzięki zgłoszeniu do płatności 13 podmiotów ominięto szereg limitów kwotowych

i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Poprzez zsumowanie areału zgłoszonego do płatności bezpośrednich (RDST, PMR, PSTR, JPO) przez wszystkie podmioty powiązane

i współtworzące jedno wspólne przedsięwzięcie gospodarcze kierowane przez S.T. i J.G., wskazał że w przypadku gdyby zgłoszono do płatności łączny areał (1.700 ha), kwota przysługującej do zagregowanego areału była by niższa o 214 867,95 zł ( 59 933,52 zł RDST, 8 255 zł MR, 18 463,68 zł STR, 128 215,75 zł JPO). Natomiast zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności we wszystkich schematach pomocowych mogłoby stanowiłoby łączną kwotę korzyści 339 461,23 zł (str. 51- 60 zaskarżonej decyzji).

Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, iż tworzenie przez S.T. oraz J.G. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 1 pkt 1 Rozporządzenia STR, oraz § 16 ust.1 Rozporządzenia PRSK oraz § 15 ust.1 Rozporządzenia RE oraz art. 13 Ustawy płatność MR, art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w.b.

Spółka jednocześnie nie wykazała, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich.

Organ ustalił, że skarżąca została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowniczym dnia [...].08.2002 r. Prezesem Zarząd spółki jest S.T., który posiada 888 z 7400 udziałów, a prokurentem w spółce jest J.G. Ustalił ponadto, że w dniu [...].05.2013 r. zarejestrowano Spółkę T., natomiast dnia 8.10.2014 r. zarejestrowano Spółkę P., które na podstawie art. 529 § 1 ust. 4 Kodeksu spółek handlowych powstały z podziału R. Sp. z o.o. Zarówno w spółce T., jak również w spółce P. funkcję prezesa zarządu pełni J.G. Natomiast udziałowcem w/w spółek, przez inne spółki kapitałowe, jest S.T. Zarówno spółka P., jak również T., złożyły wnioski o przyznanie płatności na rok 2019. Organ ustalił ponadto, że J.G. pełni funkcję prezesa zarządu w spółkach D. Sp. z o.o., L. Sp. z o.o., J. Sp. z o.o.. T. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o., Z. Sp. z o.o., w których udziały posiada pośrednio S.T., oraz które w roku 2019 również złożyły wnioski o przyznanie płatności obszarowych. Dodatkowo J.G. jest pełnomocnikiem Ł.G. oraz J.G., które to osoby również złożyły wnioski o przyznanie płatności obszarowych na rok 2019, oraz w przypadku których działalność rolnicza opiera się na współpracy z podmiotami powiązanymi osobowo i kapitałowo z J.G. i S.T. Na działalność ww. spółek istotny wpływ mają tylko S.T. i J.G. Nikt inny nie zasiada w zarządzie tych spółek, jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. Podobnie gospodarstwa ww. osób fizycznych pozostają w ścisłej zależności z osobami J.G. oraz S.T.

Wszystkie ww. spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, z którymi zawierane są operacje kupna środków produkcji i sprzedaży płodów rolnych, tych samych doradców rolnych, oraz księgowość zlecaną do tego samego miejsca, a także ten sam adres siedziby

w 2019 tj. [...], który był jednocześnie adresem do korespondencji. W takcie trwającego postępowania, wszystkie spółki – za wyjątkiem spółki Z. sp. z o.o. - zmieniły adresy siedziby na: [...]. Korzystały też z tego samego adresu korespondencyjnego.

Skarżąca Spółka w 2019 r. w zakresie kooperacji, prowadziła działalność praktycznie tylko z podmiotami powiązanymi, miała wykonywać prace agrotechniczne na rzecz innych spółek współtworzących jedno, niepodzielne gospodarstwo rolne. Pozostałe spółki nie posiadały zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów, środków transportu, a wszystkie usługi agrotechniczne zlecano tym samym podmiotom zewnętrznym. Mimo podpisanych umów użyczenia nieruchomości zabudowanych magazynami ze S.T., spółki korzystały z magazynów należących do R. Faktury wystawione pozostałym podmiotom przez R. obejmowały też opłatę za korzystanie ze zbiornika paliwowego należącego do R.

Potwierdza to, że faktycznie doszło o powstania jednego organizmu gospodarczego, centrum którego jest R., zarządzana – podobnie jak pozostałe podmioty - przez J.G. oraz S.T. Organ dokonał szczegółowej analizy danych KRS skarżącej oraz podmiotów powiązanych z J.G. i S.T. oraz okoliczności, powstania ww. spółek. Po czym stwierdził, że wszystkie ww. spółki zostały utworzone w celu przypisania im gruntów rolnych rozdzielonych przez udziałowców R. sp. z o.o. i R. sp. z o.o. (tj. S.T. i J.G.) celem otrzymania wyższych dopłat obszarowych, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa.

Trafnie skonkludowano także w przypadku wniosku złożonego przez skarżącego za 2019r., gdyż skarżąca nie wskazała aby ustalenia odnoszące się

do lat 2017 – 2018, zmieniały się w 2019r, że o funkcjonowaniu spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o faktycznej gospodarczej niesamodzielności grupy 13 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie

i skarżącej, i ich zależności od decyzji S.T. i J.G. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty organy:

1) Prawidłowo ustaliły schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności

w roku 2019 r. obok S.T., J.G., jego córki J.G. i syna – Ł.G., o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio bądź pośrednio (poprzez szereg kolejnych spółek kapitałowych) z J.G. oraz ze S.T., tj.: L. sp. z o.o., R. sp. z o. o., P. sp. z o. o., J. sp. z o. o., T. sp. z o. o., T. sp. z. o. o., T.

sp. z o. o. D. sp. z o. o., P. sp. z o.o..

2) Trafnie skonkludowały o funkcjonowaniu szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez S.T. i J.G.

3) Jednocześnie trafnie ustaliły, iż nie wykazano, by spółki, w tym skarżąca, samodzielnie prowadziły odrębne gospodarstwa rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a

i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia

i argumenty:

a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów dotyczących lat wcześniejszych (dokumentacji dotyczącej działalności spółki w 2019 roku mimo wezwania nie przedłożono) wynikało, że wszystkie spółki i osoby fizyczne prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. Z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych, tych samych doradców rolnych oraz podmiotu prowadzącego księgi rachunkowe. Wszystkie spółki miały jednocześnie ten sam adres siedziby, a osoby fizyczne korzystały z tego samego adresu do korespondencji.

b) trafnie ustalono rolę R. sp. z o. o. w działalności rolniczej prowadzonej pod kierownictwem J.G. i S.T. Z uzyskanych przez organ danych zawartych w KRS wynikało, że te osoby kierowały działaniami spółki, zaś bilans potwierdzał, że spółka korzystała w prowadzonej działalności korzystała z usług podmiotów zewnętrznych.

Suma powyższych wniosków potwierdza prawidłowość konkluzji sformułowanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego, że wszelkie deklarowane zmiany

w strukturze posiadania gruntów wśród zależnych podmiotów dokonywały w ramach jednego wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, spójnie kierowanego przez J.G. i S.T. i w istocie nie oznaczały, że przenoszone grunty były uprawiane przez tych producentów, którzy deklarowali ich posiadanie.

Podsumowując: w świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalność spółek zależnych i powiązanych osób fizycznych w ramach szerszego organizmu gospodarczego centralnie i spójnie kierowanego przez S.T. i J.G, nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że podział areału gospodarstwa rolnego pomiędzy liczne podmioty, nie prowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na sztucznym wydzieleniu gospodarstw rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści. Łączna suma korzyści (wliczając ONW) wyniosłaby, tylko w 2019 roku, 339.461,23 zł.

Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową

i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.

Prawidłowo ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne

z celami wsparcia.

Wbrew zarzutom skargi w ocenie sądu trafny jest również wniosek organu,

że działania skarżącej zdecydowanie nie wypełniają celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 TFUE Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.G. i S.T. zawiadywanego przez nich areału, organy trafnie miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń skarżącego co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że przekształcenia korporacyjne oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą zmiany kapitałowe oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane

w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od S.T. i J.G. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.

2) Dyrektor Oddziału Regionalnego ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał

w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie

C-434/12. Trybunał wprost pouczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się

o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie oceniał cel działań tych osób w szerszej perspektywie czasowej. W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych

i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek powiązanych

z J.G. i S.T. To tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków. Zasadnie ustalenia te odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały, że kolejne, dokonywane na przestrzeni lat, zmiany polegające na wstępowaniu nowych osób fizycznych oraz tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.G. i S.T., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów.

Organ trafnie wskazał na korzyści finansowe płynące z dokonywanych zmian

i to w odniesieniu do wszystkich płatności z obu filarów wspólnej polityki rolnej. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.

Organ prawidłowo ocenił również skutki kolejnych transferów gruntów

w zestawieniu z regulacjami określającymi pułapy wsparcia. Trafnie dostrzegł

i wykazał że:

- pomniejszenie areału R. sp. z o.o. w 2013 r. na rzecz T. sp.

z o.o. oraz podział R. z przeniesieniem gruntów na rzecz J. sp. z o.o.,

- włączenie się 2014 roku w krąg podmiotów zgłaszających grunty do płatności przez J.G. (dzierżawiącego grunty od działającej w ramach schematu T. sp. o.o.),

- w 2016 roku przez Ł.G. i J.G.,

- w 2016 r. włączenie w krąg aplikujących o wsparcie spółek z o.o.: P., D., T., L., P. i Z.,

doprowadzało do sukcesywnego ograniczenia skutków: zmniejszającej korekty kwot wsparcia bezpośredniego, ograniczeniem finansowych skutków limitów powierzchniowych pozostałych płatności oraz zakazu łączenia określonych programów wsparcia.

Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Skarżąca korzystała bowiem głównie

z usług podmiotów powiązanych i nie posiadała własnego zaplecza technicznego trudno zatem przyjąć by jego działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Działanie skarżącego i podmiotów powiązanych nie służyło również podnoszeniu konkurencyjności. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym

- konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy

(w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony sposób maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, zakazu łączenia przysługujących alternatywnie płatności, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta w sytuacji ekonomicznie lepszej

od producentów unikających optymalizacji niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym,

w istocie zaburza. Uznaje bowiem za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń

z korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora Oddziału Regionalnego wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo

do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących

ze wsparcia, jako że pozwalały na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w roku 2019. Jak powyżej wskazano okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio lub bezpośrednio podległych osobom S.T. i J.G.

Oceny poczynionej przez organy ARiMR nie podważa także wyjaśnienie,

że S.T. i J.G. powołali wiele spółek, posiadających jedynie grunty w celach biznesowych czy też po to by zatrzeć złe wrażenie spowodowane przestępczą działalnością uprzedniego zarządu Spółek R. sp. z o.o. (obecnie K. sp. z o.o.) i R. Taki argument jest nielogiczny w świetle faktów powoływania w kolejnych latach następnych, licznych spółek.

Twierdzeniom o celu biznesowym rozdrobnienia areału, spowodowanego utrudnionym zarządzaniem dużym podmiotem, a mającego ułatwić prowadzenie działalności rolniczej powołanie do życia spółek zawiadujących mniejszym areałem

i prowadzących działalność rolniczą na mniejszą skalę, przeczy ustalenie o braku samodzielności powołanych spółek oraz ich działaniu pod spójnym kierownictwem S.T i J.G.

Odrzucić należy również argument skargi, iż powstanie licznych spółek miało ułatwić sprzedaż udziałów w ich kapitałach zakładowych. Nie wykazano bowiem,

że dokonano by zbycia którejkolwiek spółki wraz z istotną częścią areału. Sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki R., na którą powoływała się skarżąca, dotyczył bowiem - obok innych składników majątkowych - zaledwie ok. 8 ha z ponad 1.600 ha gruntów będących w posiadaniu spółek i zgłaszanych przez nie do płatności również w 2019 roku.

Zaznaczyć również należy - a czemu należy przypisać należy kluczowe znaczenie w ocenie celów jakim służyły transfery gruntów - że czas w którym wyodrębniano kolejne spółki i podejmowana była działalność rolnicza przez osoby fizyczne powiązane z J.G, pokrywał się ze zmianami przepisów, które wprowadzały ograniczenia m.in. obszarowe do uzyskania płatności. Stopniowo więc optymalizowano areały przypisywane poszczególnym podmiotom. Czyniono to, jak wcześniej wskazano, z instrumentalnym wykorzystaniem regulacji promujących mniejszych producentów oraz w sprzeczności z celami wsparcia.

Zdaniem Sądu powyższe okoliczności w powiazaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów.

Zaznaczyć należy, że składanie przez utworzone podmioty odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które zgłoszone łącznie uzasadniałyby mniejszą płatność wskazuje na stworzenie sztucznych warunków. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy oraz spraw pozostałych podmiotów powiązanych z J.G. oraz S.T. przemawia za przyjęciem, że utworzenie spółek miało na celu uzyskanie większych dopłat, co ma wpływ na wartość majątku skarżącej spółki, a tym samym rzeczywistą wartość udziałów wspólnika w spółce z o.o. W szczególności świadczy o tym tożsamość działalności prowadzonej przez wszystkie powiązane spółki, ich skład osobowy, organy, siedziba, oraz brak wiarygodnych dowodów na prowadzenie niezależnej gospodarki rolnej.

Sąd nie wyklucza, że stworzenie większej liczby spółek mogło realizować także inne cele niż tworzenie sztucznie warunków do uzyskania płatności (np. późniejsza sprzedaż spółek, ich udziałów lub majątku, poddzierżawa gruntów). Cele te mogą bowiem współtworzyć mechanizm i utrudniać jego identyfikację jako zmierzający do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Innymi słowy, realizacja w ramach stworzonego mechanizmu innych działań, zgodnych bądź niezgodnych

z prawem, nie może stać na przeszkodzie możliwości skorzystania przez organy

z art. 60 Rozporządzenia 1306/2013. Raz jeszcze należy przypomnieć, że zgodnie

z tym przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym

ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Przepis ten obejmuje zatem również takie sytuacje, w których

w ramach działań organizacyjno-prawnych stworzono nie tylko warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego ale także umożliwiono np. optymalizację podatkową, obejście ograniczeń dotyczących nabywania ziemi, czy prowadzenie innej niż rolnicza działalności gospodarczej.

Ponadto - odpowiadając tu na kluczowy zarzut skarżącej, powołującego się

w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument,

że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu. Sztuczność warunków należy odnosić również do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania zwiększeniu kwot wsparcia

w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto. Tym samym, również w rozpoznawanej sprawie ocenie nie podlegały cele powołania znacznej liczby spółek, lecz suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe

i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. W przypadku zaangażowanych osób fizycznych badaniu podległy okoliczności dotyczące prowadzenia działalności rolniczej, w szczególności jej rzeczywistego charakteru. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29.04.2021 r., I GSK 1772/18).

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika natomiast,

że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, struktura zasiewów ustalana była w kręgu tych samych osób, a decyzje o zakupach nawozów

i materiałów siewnych oraz o wykorzystaniu i sprzedaży płodów rolnych, u wszystkich spółek podejmowała ta sama osoba. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

Za nieuzasadniony należy uznać zarzut nie uwzględnienia przez organy szerokiej (globalnej) perspektywy faktycznej, tj. z pominięciem sytuacji faktycznej,

w której znajdowała się Spółka w 2013 r., kiedy rozpoczął się proces restrukturyzacji. W ocenie strony skarżącej w dacie tej nie obowiązywały przepisy modulujące powołane przez organ co wyklucza możliwość przyjęcia, że poprzez podział spółki zmierzały wyłącznie ku temu by sztucznie stworzyć warunki do uzyskania płatności.

Pomijając opisaną we wcześniejszym fragmencie niniejszego uzasadnienia kwestię "wyłączności celu", w ocenie Sądu powyższy zarzut jest nieuzasadniony

z trzech powodów.

Po pierwsze, podczas dokonywania oceny stworzenia w sposób sztuczny warunków pozwalających na uzyskanie płatności należy przyjąć perspektywę obejmująca wszystkie wnioskujące podmioty i wszystkie płatności, o które podmioty te wnioskowały. Przyjęcie takiego punktu widzenia jest konieczne, ponieważ ocena, czy warunki zostały stworzone sztucznie, nie może dotyczyć okoliczności powstania wyłącznie jednej spółki i jednej płatności. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Skarżąca jest wyłącznie jednym z podmiotów tworzących opisanych mechanizm,

a płatność objęta zaskarżoną decyzją jest jedną z wielu, o które skarżąca się ubiegała. Brak uzyskania korzyści w postaci ominięcia przepisów ograniczających konkretną płatność przez jeden z podmiotów nie oznacza, że cały mechanizm nie narusza art. 60 rozporządzenia 1306/2013.

Po drugie, na gruncie niniejszej sprawy, wspomniana ocena dotyczy płatności na rok 2019 a nie 2013. Oceniając sposób powstania warunków niezbędnych dla uzyskania płatności, należy również wziąć pod uwagę, że część elementów mechanizmu sztucznego ich tworzenia mogła powstać przed jego ostatecznym ukształtowaniem. Zatem okoliczności powstania w 2013 r. jednego ze zmultiplikowanych podmiotów nie mają decydującego znaczenia dla oceny warunków uzyskania poszczególnych płatności przez wszystkie podmioty na gruncie przepisów obowiązujących w 2019 r.

Po trzecie, już w 2013 r. istniał szereg przepisów ograniczających rozmiar płatności. Wskazać należy m.in. § 3 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329), zgodnie z którym płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW przekraczającej 50 ha jest przyznawana w wysokości:1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha do 300 ha.

W 2013r. obowiązywały również § 20 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361) oraz § 17a 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 326). Wbrew zatem argumentowi skargi możliwe jest przyjęcie, że już w 2013 r. tworzenie poszczególnych elementów opisanego przez organy mechanizmu, mogło mieć na celu ominięcie limitów powierzchniowych, degresywnych stawek i modulacji dopłat.

Sąd nie podziela również stanowiska, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona ponieważ organy oparły się na nieprawomocnych decyzjach odmawiających przyznania dopłat za 2017 i 2018 r., pomimo niewyjaśnienia dlaczego odeszły od swojego dotychczasowego stanowiska i po raz pierwszy odmówiły Spółce przyznania dofinansowania, pomimo że takie dofinansowania przyznawały za lata 2013-2016. Zauważyć przy tym należy, że uzasadnienie wspomnianego zarzutu nie wskazuje, jakie to konkretne stanowisko, dotyczące sztucznego stworzenia warunków koniecznych dla uzyskania płatności, zawierają decyzje o przyznaniu dopłat za lata 2013-2016. Natomiast w ocenie Sądu oczywistym jest, że wykrycie naruszenia prawa w trakcie postępowań dotyczących lat późniejszych, nie może zostać zignorowane wyłącznie z tego powodu,

że naruszenie to umknęło uwadze organów w trakcie wcześniejszych postępowań.

W wypadku dopłat, przepisy prawa umożliwiają naprawienie wspomnianego uchybienia organów czy to w drodze wznowienia postępowania, czy też postępowania zmierzającego do zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W niniejszej sprawie organy wyczerpująco uzasadniły dlaczego, ich zdaniem, strona skarżąca i pozostałe powiązane z nią podmioty, wspólnie sztucznie stworzyły warunki konieczne dla uzyskania płatności za lata 2017-2019. W ocenie Sądu, wyjaśnienie czy i dlaczego naruszono art. 60 rozporządzenia 1306/2013

w przypadku płatności za lata 2013-2016, powinno znaleźć się w decyzjach dotyczących tych lat, wydanych na podstawie art. 145 K.p.a. albo art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019r., poz. 1505 ze zm.).

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy, art. 3 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. ( zarzut pkt 7 w piśmie z dnia [...] grudnia 2021r.)

W ocenie Sądu zarzut ten jest o tyle chybiony, że w zaskarżonej decyzji

w istocie nie zakwestionowano istnienia przesłanki przyznania płatności czyli posiadania gruntów rolnych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 ma zastosowanie w przypadku formalnego spełnienia przesłanek do uzyskania wsparcia, lecz przy jednoczesnym stwierdzeniu, że wykreowano określony stan faktyczny dla uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia. W sytuacji niewykazania przez wnioskodawcę, że jest posiadaczem gruntów, odmowa przyznania płatności powinna znaleźć podstawę prawną bezpośrednio w przepisach dotyczących płatności: tu płatności bezpośrednich. Przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem, to nie przysługiwałyby jej płatności bezpośrednie. Wówczas zupełnie bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 (por. wyr. WSA w Warszawie z 22.12.2014 r., VIII SA/Wa 878/14).

W uzupełnieniu skargi z dnia [...] grudnia 2021 wskazano, że celem podziału gospodarstw rolnych R. oraz R., mając na uwadze sytuację finansową w jakiej znalazły się te spółki w 2012r., i 2013r., było podjęcie działań restrukturyzacyjnych mających na celu zapewnienie ich płynności finansowej, uregulowania części zobowiązań oraz zachowania gospodarstw rolnych. W efekcie podjętej restrukturyzacji doszło do utworzenia nowych podmiotów, których powstanie było uwarunkowane innymi okolicznościami niż ominięcie limitów płatności i uzyskanie wyższych płatności. Skarżąca jednocześnie przedkładając prywatną opinię z dnia [...] lipca 2021 wniosła o uznanie jej jako rozwinięcie stanowiska Skarżącej wykazującej, że proces restrukturyzacji R. oraz R., obejmujący podział gospodarstw rolnych na mniejsze miał na celu ratowanie spółek przed upadłością, utrata majątku, utratą ziemi a zatem miał na celu charakter działań naprawczych podjętych z uwagi na złą sytuację finansową.

Sąd dokonując oceny zaprezentowanej opinii stanowiącej co podkreśliła sama skarżąca uzupełnienia jej stanowiska dokonał jej oceny mając jedynie na uwadze twierdzenia Skarżącej, że podjęta decyzja o podziale spółek miała przede wszystkim uchronić dotychczas istniejące spółki oraz nowo powstałe spółki przed upadłością, utratą majątku, ziemi. W tym miejscu podkreślić również należy, że o tym jakie dokonywać decyzje w stosunku do majątku spółki dotyczące jak w tym przypadku

" restrukturyzacji" poprzez podział spółek w trybie art.529 § 1 pkt 4 k.s.h. (podział poprzez wydzielenie) podejmują organy spółek. W rozpoznawanej sprawie

te samodzielne decyzje organów spółek, mając na uwadze wystąpienie o dopłaty muszą podlegać także ocenie przez organy rozpoznające złożone wnioski.

Przypomnieć należy, że podział spółek kapitałowych regulują art.528-5501 k.s.h. Skarżąca wskazała, że zastosowanie miała regulacja z art. art.529 § 1 pkt 4 k.s.h. Zgodnie z tą regulacją podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie). Z regulacji art. 531§ 5 k.s.h. wynika, że z dniem podziału bądź

z dniem wydzielenia wspólnicy spółki dzielonej stają się wspólnikami spółki przejmującej wskazanej w planie podziału. Dla oceny stanowiska zaprezentowanego przez Skarżącą istotna jest regulacja art. 546 § 1 k.s.h., zgodnie z nią za zobowiązania przypisane w planie podziału spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej spółka dzielona oraz pozostałe spółki, na które został przeniesiony majątek spółki dzielonej, odpowiadają solidarnie przez trzy lata od dnia ogłoszenia

o podziale. Odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości aktywów netto przyznanych każdej spółce w planie podziału.

Wskazane powyżej regulacje stają w sprzeczności z oceną uzasadnienia podjęcia działań naprawczych spółek R. sp. z o.o. oraz R. sp. z o.o., zgodnie z, którą "ochrona interesów gospodarczych wymagała w takiej sytuacji odseparowania poszczególnych działalności i związanych z nimi majątku, tak aby potencjalne dalsze roszczenia osób trzecich nie doprowadziły do zaangażowania w ten proces całego potencjału produkcyjnego gospodarstw rolnych. Celowym było podjęcie takich działań, aby potencjalne roszczenia skierowane zostały do wyodrębnionej części majątku produkcyjnego, nie zakłócając jednocześnie możliwości prowadzenia działalności rolnej odseparowane do innych podmiotów obszary produkcji. Dzięki takiej strategii, nieznane jeszcze, potencjalne przyszłe roszczenia osób trzecich mogłyby zostać zaspokojone kosztem wyodrębnionych składników jednego podmiotu nie naruszając przy tym integralności organizacyjnej i majątkowej pozostałych spółek. Takie rozwiązanie umożliwiało z jednej strony niezakłóconą działalność rolną w ramach jednej struktury organizacyjnej, a z drugiej strony dawało możliwość zaspokojenia potencjalnych wierzycieli z majątku pozostałego po wyodrębnieniu nowych podmiotów" ( str.4 - 5 załączonej do uzupełnienia skargi opinii, k. 302-303 akt sądowych)

W tym miejscu należy podkreślić, że istotnym elementem podziału spółki jest plan podziału, który zakłada przeniesienie majątku spółki dzielonej na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną. Podział składników majątku dotyczy zarówno aktywów, jak i pasywów (art. 534 § 1 pkt 7 k.s.h.). Jeżeli plan podziału przypisuje którejś spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej zobowiązania,

to spółki te nie ponoszą samodzielnie odpowiedzialności, ale są posiłkowane odpowiedzialnością pozostałych spółek, na które też został przeniesiony majątek spółki dzielonej, a także spółki dzielonej (w przypadku podziału przez wydzielenie).

Przepis ten ma przeciwdziałać tworzeniu centrum zysków i centrum strat, jakie mogłyby powstać po podziale (A. Kidyba (w:) Kodeks, 2001, s. 856).

"Przepis art. 546 § 1 k.s.h. obejmuje swoim zakresem zastosowania wszystkie zobowiązania, nie wprowadzając co do tego żadnych dodatkowych wymagań. Oznacza to, że chodzi tu zarówno o zobowiązania wymagalne przed dniem podziału (wydzielenia), jak i niewymagalne w tym momencie. Bez znaczenia jest również to, czy są to zobowiązania o charakterze pieniężnym czy niepieniężnym"

(M. Baszczyk, Odpowiedzialność spółek uczestniczących w podziale za zobowiązania przypisane w planie podziału – uwagi na tle brzmienia art. 546 § 1 k.s.h., Mon. Praw. 2017, nr 16, s. 890).

Odpowiedzialność spółek jest jednak ograniczona do wartości aktywów netto przyznanych każdej spółce. Spółki ponoszą więc odpowiedzialność całym swoim majątkiem, ale tylko w takim zakresie, w jakim zostały "wyposażone" w aktywa.

W obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości fakt, że przepis ten odnosi się do zobowiązań spółek dzielonych zarówno przy podziale przez rozdzielenie, jak i przez wydzielenie (tak na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego K. Osajda, Ochrona wierzycieli spółek kapitałowych w orzecznictwie Sądu Najwyższego, PPH 2017, nr 9, s. 16–18; M. Baszczyk, Odpowiedzialność spółek..., op. cit., s. 890; odmiennie jednak A. Witosz, Wpływ podziału..., op. cit., s. 23–32; M. Kidacka, Podział spółki..., op. cit., s. 1153; J.A. Strzępka, M. Żaba, Sukcesja..., op. cit., s. 17–18). Stanowisko, zgodnie z którym komentowany przepis ma zastosowanie do podziału przez wydzielenie, znalazło odzwierciedlenie także w orzecznictwie (zob. postanowienie SN z dnia 19 maja 2016 r., III CZP 20/16, LEX nr 2075715; orzeczenie SA w Lublinie z dnia 16 października 2013 r., I ACa 416/13, LEX nr 1388883). Odpowiednio stosowany do podziału przez wydzielenie art. 546 § 1 k.s.h. chroni wierzycieli spółki dzielonej przed niekorzystnym podziałem majątku (aktywów i pasywów) w trakcie procedury podziału. Pozwala on przyjąć odpowiedzialność solidarną spółek uczestniczących w podziale przez wydzielenie, w tym odpowiedzialność spółki wydzielającej. Jest to istotne szczególnie dla przypadku podziału spółki przez wydzielenie nowej spółki, gdyż plan podziału sporządza wyłącznie jeden podmiot, tj. zarząd spółki dzielonej (tak P. Pinior, Glosa do wyroku SN z dnia 28 kwietnia 2016 r., V CSK 524/15, OSP 2017, z. 4, s. 41).

( patrz Kidyba Andrzej, Komentarz aktualizowany do art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych Opublikowano: LEX/el. 2022).

Z powyższego wynika, że uzasadnienie podjętych działań naprawczych,

w postaci podziału spółek przez wydzielenie, nie chroni jednak całego majątku spółki dzielonej istniejącego przed podziałem przed odpowiedzialnością wobec istniejących czy potencjalnych wierzycieli. Ponadto zwrócić należy uwagę, że skumulowana strata na działalności na koniec roku 2013r. była spowodowana w znacznym zakresie szkodą spowodowaną zawieraniem przez działający do grudnia 2012r. zarząd spółki, któremu w postępowaniu karnym wykazano zawieranie fikcyjnych umów zleceń

i zakupu towarów, wycenioną przez prokuraturę na kwotę 3,5 mln złotych, a Skarżącą spółkę 6 mln. Złotych. Zatem główną przyczyną powstałej straty nie była podstawowa działalność dzielonych spółek tylko bezprawna działalność osób zarządzających majątkiem. Ta przyczyna jednak na skutek zmiany zarządu, została usunięta.

W uzupełnieniu skargi z dnia [...] grudnia 2021r., podniesiono również,

że restrukturyzacja spółek była wieloobszarowa związana z ograniczeniem profilu działalności, sprzedażą części aktywów ( sprzedaż maszyn, urządzeń, stada bydła , krów zapasów itp.), w celu ekonomicznego i gospodarczego wzmocnienia pozycji spółek rolnych i zapewnienia im płynności finansowej na dalszą działalność.

Z powyższego wynika, że wzmocnienia płynności finansowej, gospodarczej uzyskano za pomocą sprzedaży części majątku, co nie wymaga podziału spółek.

Podkreślić również należy, że w uzupełnieniu skargi Skarżąca podniosła, że już w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w tym przepisu art.7 przewidującego zasadę wprowadzenia modulacji w płatnościach bezpośrednich oraz art.11 regulującego zasady ustanowienia współczynnika korygującego do pozyskania płatności występowała już od 2008r. o przyznanie płatności, zatem gdyby cel podziału był taki, na który wskazuje organ logiczne i uzasadnione ekonomicznie byłoby dokonanie tego podziału wcześniej już od 2008r. Organy zdaniem Skarżącej nie wyjaśniły jakie szczególne okoliczności wystąpiły w 2013r. ( a nie z okresu wcześniejszego, gdy wprowadzono zasady modulacji płatności bezpośrednich). Odnosząc się do zarzutu należy zwrócić uwagę, na okoliczność, która nie wystąpiła wcześniej, była nią zmiana zarządu Skarżącej spółki. Z pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Numer KRS : [...] wynika, że wpisem nr [...] dokonanym [...] stycznia 2013r., wprowadzono zmiany w zarządzie skarżącej spółki jako prezesa zarządu wykreślono L.G., a jego miejsce wpisano S.T., tym samym wpisem ustanowiono J.G. samoistnym prokurentem ( k 45,45v akt sądowych).

Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi. Sąd końcowo wyjaśnia, że oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodów

z dokumentów wskazanych w skardze.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zatem zastępowaniu organu w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (wyr. NSA z 30.03.2021 r., II FSK 3216/18). Innymi słowy, celem postępowania dowodowego,

o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania jej stanu faktycznego. W orzecznictwie NSA zwraca się uwagę, że w drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego (wyrok NSA z 8.02.2022 r., I OSK 696/21). Kognicja sądu administracyjnego obejmuje kontrolę legalności działalności organów administracji. Zasadniczo odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie kontroli podlegała decyzja rozstrzygająca w przedmiocie wniosku o płatności.

W postępowaniu tym organ zgromadził dostępne dowody, zaś poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących szczegółów działalności prowadzonej przez spółkę, uniemożliwiło nieprzedstawienie dokumentów dotyczących tych kwestii przez skarżącą i to pomimo wezwania ze strony organu I instancji. Dokumentów tych, jak twierdzi skarżąca, nie przedstawiła przez pomyłkę. Domagając się przeprowadzenia ich przez Sąd, żąda w istocie nie tyle kontroli ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, lecz poczynienia tych ustaleń. Jak wspomniano, wykracza to poza dopuszczalny zakres uzupełniającego postępowania dowodowego. W odniesieniu

do pozostałych dowodów, Sąd ocenił, że zachodziły wątpliwości, których wyjaśnieniu miałyby służyć.

Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania oparty o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tj. do czasu wydania rozstrzygnięcia przez NSA w analogicznej sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności za lata wcześniejsze. Trzeba bowiem zaakcentować, że zawieszenie o którym w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, o czym świadczy stwierdzenie "sąd może". A zatem Sąd nie jest zobligowany zawiesić postępowanie w tym przypadku. Co jednak najistotniejsze, Sąd nie dostrzega by w sprawie zaistniała kwestia prejudycjalna. Należy w tym miejscu choćby wskazać choćby na uchwałę NSA z 24.11.2008 r. (sygn. akt II FPS 4/08) w której przyjęto, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).