Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 468/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Zagospodarowanie przestrzenne
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Teza: Odmowa wydania decyzji nakazu rozbiórki obiektu wzniesionego bez pozwolenia na terenie, na którym plan zagospodarowania przestrzennego wykluczał budownictwo mieszkaniowe z infrastrukturą jest bezpodstawna.

TEZY

Odmowa wydania decyzji nakazu rozbiórki obiektu wzniesionego bez pozwolenia na terenie, na którym plan zagospodarowania przestrzennego wykluczał budownictwo mieszkaniowe z infrastrukturą jest bezpodstawna.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Dzielnicy W.-M. na decyzję Burmistrza Dzielnicy Gminy W.-M. z dnia 23 grudnia 1993 r. (...) w przedmiocie odmowy nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Burmistrz Dzielnicy - Gminy W.-M. decyzją z dnia 23 grudnia 1993 r. na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. odmówił wydania decyzji o przymusowej rozbiórce domu mieszkalnego wybudowanego przez Andrzeja S. na nieruchomości przy ul. P. 32 w W. Wniosek o wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce złożył Prokurator Rejonowy dla Dzielnicy W.-M. powołując jako podstawę art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r.

W uzasadnieniu decyzji Burmistrza podniesiono, że w prawdzie Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia 15 września 1993 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia 31 marca 1989 r. zezwalającej na budowę opisanego budynku jednakże rozbiórka budynku byłaby możliwa gdyby nadto spełnione zostały inne przesłanki, a mianowicie inwestycja byłaby sprzeczna z planem zagospodarowania lub powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo stwarzała niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Także okoliczność, iż budynek został wzniesiony na nieruchomości, której Andrzej S. jest tylko współwłaścicielem, bez uzyskania zgody drugiego współwłaściciela, nie jest podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki, gdyż jest to kwestia którą mógłby rozstrzygnąć sąd powszechny. Reasumując, organ stanął na stanowisku, że obiekt został wzniesiony bez zezwolenia, a taka jedyna okoliczność nie stanowi podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki, skoro nie zostały spełnione inne przesłanki niezbędne dla orzeczenia nakazu rozbiórki.

Skargę na decyzję Burmistrza Dzielnicy - Gminy W.-M. złożył Prokurator Rejonowy dla Dzielnicy W.-M. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ze względu na rażące naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W uzasadnieniu Prokurator wyraził następujący pogląd:

Pozwolenie na budowę domu mieszkalnego uznane zostało za nieważne decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 czerwca 1993 r. ze względu na to, że udzielone zostało odnośnie terenu, który według planu zagospodarowania przestrzennego m.st. W. z 1984 r. był terenem rolno-ogrodniczym bez prawa zabudowy.

W tej sytuacji, stosownie do przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budynek wzniesiony przez Andrzeja S. podlega przymusowej rozbiórce.

Stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, iż przymusowa rozbiórka może być orzeczona tylko w sytuacji gdy spełnione zostaną łącznie warunki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest nietrafne. Pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 17 maja 1991 r. /IV SA 384-385/97/, iż brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki albowiem jest to obiekt /łącznie z budynkiem gospodarczym/ służący produkcji rolnej jest zdezaktualizowany gdyż postępowanie wszczęte w 1992 r. wykazało, że nie są to budynki służące produkcji rolnej, a jest to dom mieszkalny z dwoma garażami, zaś produkcja rolna na nieruchomości nie była i nie jest prowadzona.

Odmawiając wydania nakazu rozbiórki domu mieszkalnego organ administracji dopuścił się rażącego naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co uzasadnia wniosek o stwierdzenie jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Dzielnicy Gminy W.-M. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko z podkreśleniem, że w chwili budowy domu istniała decyzja o pozwoleniu na budowę, zatem nie ma podstawy do przyjęcia poglądu, iż dopuszczono się budowlanej samowoli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stwierdzenie przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla Andrzeja S. oznacza, że decyzja ta nigdy nie wywołała skutków prawnych.

Decyzja ta może być uznana ewentualnie tylko za pozaprawną podstawę do wzniesienia obiektu budowlanego przez inwestora, nie stworzyła ona wszakże stanu prawnego istnienia pozwolenia na budowę.

W tej sytuacji odmowa wydania decyzji nakazu rozbiórki obiektu wzniesionego bez pozwolenia na terenie, na którym plan zagospodarowania przestrzennego wykluczał budownictwo mieszkaniowe z infrastrukturą jest bezpodstawna. Należy przy tym zgodzić się z poglądem reprezentowanym w skardze, iż na tle treści art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. pełną i wystarczającą podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego stanowi fakt wzniesienia tego obiektu bez pozwolenia na terenie nie przeznaczonym pod budownictwo, bez spełnienie się jednocześnie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 tegoż Prawa.

Jako trafny trzeba uznać także pogląd wyrażony w skardze, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1991 r. w którym uznano za dopuszczalne wzniesienie na przedmiotowej nieruchomości obiektów służących prowadzeniu produkcji rolnej lub ogrodniczej stał się o tyle nieaktualny, że już po tym wyroku okazało się, iż taka produkcja na nieruchomości nie była prowadzona i aktualnie także nie jest prowadzona.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w ustalonym stanie prawnym i faktycznym odmowa wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych przez Andrzeja S. na nieruchomości położonej w W. przy ul. P. 32 nastąpiła z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z czym zaskarżona decyzja uległa uchyleniu na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.