Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1107/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. [...] oraz stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Kierownik Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., po rozpatrzeniu wniosku J. L., przyznał zasiłek rodzinny na A. L., K. L., M. L. i M. G. oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na wyżej wymienione dzieci oraz jednorazowo dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na A. L., K. L., M. L..

Następnie, decyzjami wyżej wymienioną decyzję zmieniającymi z dnia [...]r. Nr [...] i z dnia [...]r. Nr [...] organ I instancji przyznał J. L. dodatek z tytułu urodzenia dziecka na M. G., dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji na M. G. oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego na M. G., ur. [...] r. Natomiast decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchylił decyzję z dnia [...]r. Nr [...] w części dotyczącej przyznania dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na A. L. i K. L..

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. Starszy Pracownik Socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...]r. dotyczącą przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, uzasadniając, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, [...]r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., na podstawie art. 104, 151 § 1 pkt 2, w związku z art. 145 K.p.a. i art. 32 i 48 ust. 3 oraz art. 20 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) decyzją Nr [...] uchylił w całości od dnia [...]r. decyzję Nr [...] z dnia [...]r. i ustalił uprawnienia do świadczeń rodzinnych przyznając zasiłek rodzinny na A. L., K. L. i M. L. oraz M. G., jednorazowo dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na M. L., dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego w okresie od 1 lutego 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. w kwocie [...] zł. miesięcznie, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na A. L., K. L. i M. L., dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji na M. G.. Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na M. G. ur. [...]r.

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że świadczenia rodzinne zostały przyznane na podstawie dokumentacji przedłożonej przez stronę, w tym oświadczenia, które nie było zgodne z prawdą, że nie wychowuje dzieci razem z ojcami dzieci. Wskutek wznowienia postępowania – jak wywodził organ administracji - uchylono decyzję wydaną na podstawie fałszywych dowodów. Organ I instancji dodał, iż uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...]r., skutkuje uchyleniem decyzji zmieniających, tj. decyzji z dnia [...]r. nr [...] i z dnia [...] r. [...].

Od decyzji powyższej odwołanie wniosła J. L.. Zakwestionowała rozstrzygnięcie argumentując, że w jej ocenie przebywanie z dzieckiem przez trzy godziny w tygodniu nie stanowi o wychowywaniu dziecka przez ojca. Dodała, iż składając oświadczenie, że samotnie wychowuje córkę, właśnie tak uważała, ponieważ nie potrafiła przewidzieć czy i jak często ojciec dziecka będzie je odwiedzał. Wnosiła, aby nie pozbawiać jej zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka tj. M. G. i nie obciążać jej obowiązkiem zwrotu zasiłku z tego tytułu.

[...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art.17 i art.18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 157 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a. postanowiło wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...]r. Nr [...] przyznającej J. L. świadczenia rodzinne oraz decyzji ww. decyzję zmieniających. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż wyżej wymieniona decyzja wraz z decyzjami zmieniającymi dotknięte są wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Następnie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Kierownika Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...]r. [...] przyznającej J. L. świadczenia rodzinne oraz decyzji wyżej wymienioną decyzję zmieniających: z dnia [...]r. Nr [...], z dnia [...]r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...].

W uzasadnieniu organ podniósł, że J. L. sporządzając w dniu 28 maja 2004 r. wniosek o ustalenie uprawnień do świadczeń rodzinnych na A. L., K. L. i M. L. oraz M. G., opatrzyła datą i własnoręcznym podpisem oświadczenie, iż nie wychowuje dzieci razem z ich ojcem oraz, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W konsekwencji decyzją nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji przyznał stronie wnioskowane świadczenia, w tym dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania czworga dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w wyniku wątpliwości co do rzeczywistej struktury rodziny, organ I instancji wezwał stronę do udzielenia stosownych wyjaśnień i w dniu 5 kwietnia 2005 r., w pisemnym oświadczeniu, J. L. podała, iż R. G., ojciec M. G. utrzymuje częste kontakty z dzieckiem. Przychodzi 3 - 4 razy w miesiącu. Pomaga karmić dziecko, bierze je na spacery, w przypadku wyjazdów do Centrum Zdrowia Dziecka w W., wyjeżdża razem z nimi. Jeśli dziecko przebywa w szpitalu czuwa na zmianę z nią. Ojciec dziecka R. G., w złożonym w dniu 21 kwietnia 2005 r. pisemnym oświadczeniu, po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego stwierdził, iż w stosunku do M. G. przysługuje mu pełna władza rodzicielska. Gdy córka jest chora stara się pomóc w opiece. Ponieważ niezbędne dziecku leki są kosztowne pomaga też w realizacji recept.

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, prowadząc postępowanie administracyjne i wydając decyzję przyznającą stronie wychowującej dziecko razem z jego ojcem m. in. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rażąco naruszył art. 7 K.p.a., nakazujący podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz naruszył art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 pkt 17 cytowanej ustawy. Odnośnie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadto rażące naruszenie art. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż przedmiotowy dodatek przysługuje na dzieci urodzone po dniu 1 kwietnia 2004 r., a M. G. urodziła się [...] marca 2004 r.

Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja z dnia [...]r. Nr [...] wraz z decyzjami ją zmieniającymi, wydane zostały z uchybieniami, które stanowią rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. co uzasadnia wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Następnie, decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - w wyniku odwołania J. L. od decyzji z dnia [...]r., Nr [...] uchylającej w całości od dnia [...] r. decyzję Nr [...] z [...]r. i ustalającej uprawnienia do świadczeń rodzinnych - orzekło uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzją z [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...]r. Nr [...] przyznającej J. L. świadczenia rodzinne oraz decyzji wyżej wymienioną decyzję zmieniających.

W konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego wyżej wymienionej decyzji, postępowanie organu I instancji zmierzające do jej uchylenia, stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego decyzja z dnia [...]r. Nr [...], odnosząca się do rozstrzygnięcia, którego nie ma już w obrocie prawnym musiała zostać uchylona, a postępowanie organu I instancji - zgodnie z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego - umorzone.

J. L. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej uchylenia. Argumentowała, że decyzja nie jest wystarczająco uzasadniona i relacjonuje jedynie przebieg postępowania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i dodała, że organy administracji błędnie uznały, iż ojciec M. G. współuczestniczy w jej wychowaniu, podczas gdy on zaledwie pomaga w sprawach związanych z leczeniem dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 135 P.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Rozpoznając zatem skargę J. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc - w zakresie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie bowiem z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że "każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej" (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.).

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, "Od decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, na podstawie zasady dwuinstancyjności, służy prawo odwołania. Tylko taka wykładnia jest zgodna z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy K.p.a. nie wprowadzają bowiem wyłączenia prawa odwołania od tego rodzaju decyzji (por. B. Adamiak, (w:) Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, Art. 151 Nb 5.).

Nie ulega wątpliwości, że od decyzji z dnia [...]r. Nr [...], kończącej przed organem I instancji wznowione postępowanie administracyjne, mocą której Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z., uchylił dotychczasowe decyzje i rozstrzygnął o istocie sprawy – jako od decyzji wydanej w I instancji – służyło prawo odwołania. W następstwie wniesienia odwołania przez J. L., sprawa miała być – zgodnie z podstawowymi zasadami K.p.a. – po raz drugi rozpoznana i rozstrzygnięta.

Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. stwierdziło z urzędu nieważność czterech decyzji, z których trzy decyzje uchylała decyzja organu I instancji, od której strona właśnie wniosła odwołanie. Następnie decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, od której strona wniosła odwołanie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, gdyż stało się bezprzedmiotowe jako zmierzające do uchylenia decyzji, których nieważność została stwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dwie decyzje i mocą jednej z nich stwierdziło nieważność wymienionych czterech decyzji, a na mocy drugiej uchyliło – jako bezprzedmiotową - decyzję, od której wniesiono odwołanie i w konsekwencji umorzyło postępowanie, nie zmienia oceny w zakresie naruszenia tym działaniem – po pierwsze – zasady dwuinstancyjności – po drugie – wynikającego z tej zasady prawa odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało bowiem powyższe dwie decyzje w sprawie administracyjnej - rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, od której strona wniosła odwołanie. Wskutek tego nie rozpoznało istoty sprawy.

W piśmiennictwie oraz orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że naruszenie "prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest rażącym naruszeniem prawa. W wyroku z 10. 4. 1989 r., II SA 1198/88 (ONSA 1989, Nr 1, poz. 36) NSA przyjął: "Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 K.p.a.) godzi w podstawowe prawa i gwarancje obywatela i musi być oceniane jako rażące naruszenie prawa". (B. Adamiak, (w:) Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, Art. 15 Nb 1.).

Jak już była o tym mowa, nie zmienia oceny w zakresie naruszenia przepisów postępowania okoliczność, że decyzja SKO stwierdzająca nieważność, dotyczyła decyzji będących przedmiotem decyzji pierwszoinstancyjnej, od której strona wniosła odwołanie, a nie bezpośrednio stwierdzała nieważność tej decyzji pierwszoinstancyjnej.

Przeprowadzając zatem kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 134 P.p.s.a. – w granicach opisanej wyżej sprawy – a więc nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...]r. Nr [...], oraz zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...], z powodu wystąpienia przyczyny określonej w art. 156 §1 pkt 2 K.p.a., tj. opisanego wyżej rażącego naruszenia prawa procesowego. Podkreślić należało, że stwierdzone naruszenie dotyczyło ustanowionej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności, która jest realizacją zasady konstytucyjnej. W sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji bezzasadne było wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności. Tym bardziej, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczyło decyzji z [...]r. Nr [...] oraz "decyzji ww. decyzję zmieniających" (cyt.), którego to określenia nie sposób zaaprobować. Stwierdzenie przez Sąd nieważności decyzji SKO z dnia [...]r. dodatkowo uzasadniało nieważność decyzji SKO z dnia [...]r. gdyż odpadła przyczyna umorzenia postępowania pierwszej instancji.

Nie będąc – zgodnie z art. 134 P.p.s.a. – związany granicami skargi – Sąd stwierdził również nieważność decyzji organu I instancji tj. decyzji Nr [...] z dnia [...]r.

Wymienioną decyzją, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...]r. uchylono w całości decyzję Nr [...], a także – jak wynika z uzasadnienia – decyzje określane przez organ administracji jako ją zmieniające, tj. decyzję Nr [...] z dnia [...]r. oraz decyzję Nr [...] z dnia [...]r.

Z treści postanowienia z [...]r. o wznowieniu postępowania wynika jednoznacznie, że wznowienie dotyczyło postępowania zakończonego decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...]r.

Zakres postępowania wznowieniowego został zatem wyznaczony treścią tej ostatniej decyzji.

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, "dopuszczalne jest wyłącznie rozstrzygnięcie tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Są to nieprzekraczalne granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania, których przekroczenie stanowi rażące naruszenie prawa." (B. Adamiak, Wznowienie postępowania, (w:) B. Adamiak / J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006, s. 680).

Z tego powodu objęcie decyzją z dnia [...]r., wydaną po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, innych rozstrzygnięć niż decyzja z [...]r. Nr [...] było bezpodstawne, gdyż nie były one przedmiotem wznowionego postępowania. Rozstrzygnięcia powyższe mają samodzielny byt, pomimo że zmieniają wspomnianą decyzję. Zostały wzruszone bez wznowienia postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, zwłaszcza zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 K.p.a.

Ponadto wskazać należało, że w uzasadnieniu decyzji z [...]r. jako przyczynę uchylenia decyzji Nr [...] z [...]r. wskazano, że decyzja została wydana na podstawie fałszywych dowodów.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że "sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów.(...) Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 2)." (B. Adamiak, Wznowienie postępowania, (w:) B. Adamiak / J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006, s. 645).

Od powyższej zasady art. 145 § 2 K.p.a. stanowi wyjątek, mianowicie jeżeli wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo poważnej szkody dla interesu społecznego, a przy tym równocześnie sfałszowanie dowodu jest oczywiste.

W takiej sytuacji konieczne jest jednakże ustalenie przez organ administracji, że powyższe okoliczności zaistniały i wskazanie ustaleń w uzasadnieniu decyzji. Natomiast pierwsza część uzasadnienia przedmiotowej decyzji zawiera jedynie przytoczenie oświadczeń J. L., że nie wychowuje córki M. razem z jej ojcem R. G. oraz w dalszej części zawiera fragmenty wypowiedzi J. L. i R. G. dotyczące kontaktów ojca z dzieckiem.

Jak już była o tym mowa, przestępstwo sfałszowania dowodu, w tym przestępstwo fałszywych zeznań, musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu (z zastrzeżeniem wyjątku, o którym mowa w art. 145 § 2 K.p.a.), co oznacza wykluczenie orzekania w tym przedmiocie przez organ administracji, który wznowił postępowanie (por. B. Adamiak, Wznowienie postępowania, (w:) B. Adamiak / J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2006, s. 645).

Natomiast w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ stwierdził jedynie, że "uchylił decyzję wydaną na podstawie fałszywych dowodów" (druga strona uzasadnienia, czwarty i piąty wiersz od góry), bez wskazania orzeczenia sądu karnego stwierdzającego złożenie fałszywych zeznań, a ewentualnie bez wskazania szczególnych okoliczności objętych art. 145 § 2 K.p.a., o których była mowa wyżej.

Wymienione rażące naruszenia prawa procesowego stanowią, według art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec powyższego Sąd, zgodnie z art.145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...]r. Nr [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uwzględni wskazania dotyczące granic postępowania wznowieniowego, które są wyznaczone zakresem treści decyzji wymienionej w postanowieniu. Rozszerzenie zatem postępowania na inne rozstrzygnięcia, wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania wymieniającego decyzje, których postępowanie wznowieniowe ma dotyczyć. Natomiast organ II instancji uchyli postanowienie z dnia [...]r. dotyczące wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...], jako uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie – nie miała przymiotu wykonalności, Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.