Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2574/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
article: art. art. 153, 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Pan W. K. (wnioskodawca, skarżący) wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz.U.

z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Pan W. K. wskazał,

iż jego służba "na rzecz totalitarnego państwa" - jak wynika z informacji z IPN - trwała w okresie od dnia [...] kwietnia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1989 r., tj. zaledwie 2 lata

i 4 miesiące na 22 lata, 9 miesięcy i 2 służby mundurowej. Wnioskodawca podnosi ponadto, że z Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych odszedł na własną prośbę, jeszcze przed złożeniem ślubowania, w przekonaniu, że nie jest to formacja, w której chce służyć. W dniu [...] czerwca 1990 r. ww. rozpoczął pracę w Służbie Więziennej,

a swoje obowiązki wykonywał w Zakładzie Karnym w [...] – początkowo

na stanowisku [...], następnie zaś jako młodszy wychowawca [...]. Wnioskodawca podkreślił, że służbę pełnił sumiennie

i z zaangażowaniem, często też z narażaniem zdrowia i życia, gdyż pracował jako wychowawca więzienny na oddziałach otwartych bezpośrednio ze skazanymi –

w tym z mordercami, bez żadnych środków ochrony osobistej. Podniósł ponadto, że służba w zakładzie karnym nie miała żadnego związku z wcześniejszą służbą

w resorcie bezpieczeństwa i łączenie ze sobą obu tych faktów uważa

za niesprawiedliwe i krzywdzące.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Ww. decyzja została doręczona stronie w dniu [...] stycznia 2019 r.

W dniu [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do organu: [...] stycznia 2019 r.) Pan W. K. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Korespondencję doręczono w dniu [...] listopada 2019 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.

Wyrokiem z dnia [...] lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 2803/19). Wyrok wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem

i stwierdzeniem jego prawomocności wpłynął do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

i Administracji w dniu [...] listopada 2020 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

Do wydania przedmiotowej decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2021 r. doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W sprawie ustalono, że Pan W. K. został zwolniony ze Służby Więziennej w dniu [...] lutego 2009 r. nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] kwietnia 1987 r. do dnia [...] sierpnia 1989 r., tj. przez okres 2 lat i 4 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 22 lata, 9 miesięcy i 2 dni.

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...], przekazanych pismem z dnia [...] marca 2021 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Z opinii przekazanej przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] (znak pisma: [...]) wynika, że wnioskodawca w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, o czym świadczą pozytywne opinie służbowe, wnioski o nadanie wyższego stopnia, nagrody uznaniowe i wyróżnienia. Ww. został także odznaczony Brązową Odznaką "Za zasług i w pracy penitencjarnej". Dodatkowo w analizowanych materiałach nie odnotowano żadnych informacji dotyczących prawomocnych wyroków zapadłych w sprawach karnych lub karno-skarbowych, nie prowadzono też wobec strony żadnych postępowań dyscyplinarnych. Dokumenty przesłane przez Zakład Karny w [...] nie zawierają ponadto żadnych dowodów potwierdzających udział Pana W. K. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister przytaczają treść art. 8a ustawy zaopatrzeniowej stwierdził, że wskazane w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Organ podkreślił, że analizując pierwszą z przesłanek formalnych wskazać należy, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako

z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Zdaniem organu "krótkotrwałość" jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić przybliżona definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Dalej organ powołał się na synonimy słowa "krótkotrwałość".

Analizując drugą z przesłanek formalnych wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie.

Analogicznie, w oparciu o wykładnię językową organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań

i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Mając powyższe na uwadze, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Dlatego też stwierdzić należy, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.

Przy czym zaznaczenia wymaga, jak stwierdził organ, że zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza.

Zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustawowe przesłanki można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Na poparcie swoich twierdzeń organ powołał się na wyroki sądów administracyjnych między innymi wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt

I OSK 1895/19, z którego wynika, że w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej "(...) ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu lecz jedną przesłankę »szczególnie uzasadnionych przypadków«, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem| zdrowia i życia".

Organ podkreślił, że w podejmowaniu ostatecznego rozstrzygnięcia

w sprawach prowadzonych na podstawie ww. przepisu: "(...) unormowanie zawarte

w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem »służby na rzecz totalitarnego państwa« jest w istocie osobą której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego" (por. cyt. wyżej wyrok NSA).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez Pana W. K. służby wynosi 22 lata, 9 miesięcy i 2 dni, natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 2 lat

i 4 miesięcy. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji okres ten nie może być oceniony jako krótkotrwały. Ponad dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego ani epizodycznego.

W opinii Dyrektora Zakładu Karnego w [...] wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jego służby. Ww. był pozytywnie opiniowany, otrzymywał nagrody pieniężne i pochwały, został także odznaczony Brązową Odznaką "Za zasługi w pracy penitencjarnej". Organ podkreślił jednak, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności każdego funkcjonariusza służb mundurowych. Stąd też faktu otrzymania przez stronę nagród albo innych gratyfikacji, czy też odznaczeń resortowych w czasie pełnienia służby nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację, pozwalającą zaakceptować niniejszą sprawę jako "szczególnie uzasadniony przypadek".

Odnosząc się do przyznania stronie II grupy inwalidzkiej i stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą organ wskazał, iż załączone do wniosku orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA, stwierdzające niezdolność do służby

i zaliczające zainteresowanego do grupy inwalidzkiej, nie jest tożsame

z poświadczeniem, iż jego służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.

Wnikliwa analiza kompletnych akt osobowych otrzymanych z IPN dowiodła ponadto, iż Pan W. K. niewątpliwie utożsamiał się z ustrojem totalitarnym panującym w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej do roku 1990, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny niniejszej sprawy. Skarżący sam wstąpił do SB, chcąc kontynuować tradycję rodzinną. Był również członkiem PZPR i nie uczestniczył w praktykach religijnych. Organ podniósł również, że Grupa [...] Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], gdzie Pan W. K. pełnił służbę, była komórką zajmującą się przede wszystkim inwigilacją zagranicznych dyplomatów i turystów, a także Polaków "podejrzanych" o kontakty

z zagranicą. Do niej należało również zapewnienie ochrony kontrwywiadowczej znajdującym się na podległym RUSW terenie obiektom o znaczeniu strategicznym dla komunistycznej dyktatury. Organ stwierdził, że wnioskodawca pełniąc służbę na rzecz totalitarnego państwa przez niemal dwa i pół rok, z całą pewnością mógł dokładnie zaznajomić się ze specyfiką oraz charakterem zadań realizowanych przez jego organy.

Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, że Pan W. K. nie spełnia przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto biorąc pod uwagę całokształt służby ww.,

a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, to w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania wzglądem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji

z powodu naruszenia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Uznanie w wyroku jego uprawnienia do świadczenia emerytalnego w nieobniżonej wysokości, wynikającej

z art. 15 ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu skargi wskazał na naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie przez organ wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie

z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2803/19. Wskazał ponadto, że wbrew twierdzeniom organu nigdy nie był członkiem PZPR. Podkreślił, że w roku 1988 przyjął sakrament małżeński w Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem [...] w [...], wskazując jednocześnie na niechlujność osoby czytającej jego akta. Wskazał również, że ze służby został zwolniony jako policjant

a nie funkcjonariusz.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W dniu [...] września do Sądu wpłynęło pismo skarżącego stanowiące odpowiedź na odpowiedź na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec W. K. przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Decyzja ta została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2803/19. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów ustawy zaopatrzeniowej

w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., wskazując na naruszenie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej oraz uznając, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2803/19 wskazano, że w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, decyzja podjęta została bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, zaś przesłanki zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zostały omówione bez odniesienia

do konkretnego przypadku skarżącego, mimo iż w każdej decyzji administracyjnej organ powinien sporządzić wyczerpujące i adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadnienie decyzji, spełniające kryteria art. 7, 77 § 1,

art. 80 oraz 107 § 3, wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie – zdaniem Sądu – miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Sąd stwierdza także, że organ nie odniósł prawidłowo tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącego i opisywanych przez niego okoliczności faktycznych w szczególności odznaczenia Brązową odznaką "Za zasługi w pracy penitencjarnej’'. Pominął fakt przyznania skarżącemu II grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Oceniając krótkotrwałość służby Sąd odwołał się do osiągnięć skarżącego w służbie po 1989 r.

Sąd podkreślił, że organ poprzestając na ogólnym wskazaniu, że dokonania

i służba powinny spełniać przesłanki, zakreślone w pkt 2 i części wstępnej art. 8a

ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie odniósł się do konkretnych okoliczności i faktów przywoływanych przez skarżącego, w tym m.in. do uzyskanych odznaczeń, czy orzeczenia niezdolności do służby i stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą

w Służbie Więziennej.

Pominięcie przez Ministra wskazanych okoliczności wzbudziło wątpliwości Sądu co do kryteriów, jakimi kierował się organ podczas rozpatrywania sprawy skarżącego, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Sprawa skarżącego musi być zatem ponownie wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając ponownie sprawę związany był treścią art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, publ. CBOSA).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia

1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały

po uprawomocnieniu się ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2803/19.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia art. 170 w związku z art. 153 p.p.s.a. Nie uwzględnił bowiem oceny prawnej

i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w ww. prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r.

Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wydając decyzję odmowną w oparciu o ww. przepis organ, pomimo zobowiązania Sądu, nie rozważył w sposób wnikliwy wszelkich okoliczności sprawy, a ponadto wbrew wrażonej ocenie prawnej dotyczącej przesłanki krótkotrwałości dokonanej przez Sąd nie ocenił, czy w okresie od dnia 16 kwietnia 1987 r. do dnia

15 sierpnia 1989 r. wymieniony realizował zadania charakteryzujące totalitarny ustrój, czy też zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej, tj. na rzecz państwa, jako takiego w ramach służby publicznej, a w konsekwencji naruszył reguły procesowe wymienione w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz prawo materialne

w postaci art. 8 a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Uzasadnienie tej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 8 K.p.a.

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził jedynie, że przedmiotowy okres 2 lat i 4 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okres, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, tj. 22 lat, 9 miesięcy i 2 dni, nie może być oceniony jako krótkotrwały, nie dokonał natomiast oceny zadań realizowanych w tym okresie. Czym dopuścił się naruszenia art. 170 w zw. z art. 153 p.p.s.a. W ocenie Sądu dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy istnieje konieczność precyzyjnego

i indywidualnego oceniania czynów skarżącego i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka w ramach kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa", o czym zresztą pisał sam organ w zaskarżonej decyzji na str. 5 uzasadnienia.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził ponadto, iż wnikliwa analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach osobowych o sygn. IPN bezsprzecznie dowiodła, iż skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Organ wskazał także, że skarżący "nie uczestniczył w praktykach religijnych oraz był członkiem PZPR", czemu skarżący zaprzeczył w swojej skardze. Tak więc należy uznać, że niektóre twierdzenia organu uzasadniające brak zaistnienia w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku są co najmniej niepewne i nie zostały dogłębnie wyjaśnione – chodzi o członkostwo w PZPR i nieuczestniczenie w praktykach religijnych. Tak więc należy przyjąć, że w tym zakresie decyzja nie poddaje się kontroli Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt

I OSK 1895/19 wyjaśnił, że unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby

na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń

z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Na konieczność precyzyjnego

i indywidualnego oceniania czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka w ramach kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa" zwrócił również uwagę Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20.

W analogiczny sposób wypowiedział się NSA w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r.: sygn. akt: I OSK 636/20, I OSK 532/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt: I OSK 1411/19, I OSK 1569/19; I OSK 1464/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19 (publ. CBOSA). Należy więc przyjąć, że przedstawiona powyżej wykładnia art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma w orzecznictwie sądów administracyjnych charakter ugruntowany.

W ocenie Sądu, okoliczności, które organ wskazał z powołaniem się na akta osobowe skarżącego z IPN, nie uzasadniają stwierdzenia, że skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną wynikającą

z wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2020 r. oraz z niniejszego wyroku.

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem wymienionych powyżej przepisów prawa, zaś zarzuty i argumenty skargi zasługiwały na uwzględnienie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.