Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1638/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.28, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia ... lipca 2018 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zobowiązania do zwrotu dofinansowania oraz umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.M. (dalej "skarżąca", "wnioskodawczyni") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z (...) lipca 2018 r. znak (...) uchylająca w całości decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z (...) lipca 2017 r. znak (...) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r. znak: (...) i umarzająca postępowanie organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W okresie od (...) listopada 2002 r. do (...) października 2012 r. Skarżąca była członkiem Prezydium Stowarzyszenia Demokratyczna Unia Kobiet, tj. do dnia podjęcia przez VII Kongres Sprawozdawczo-Wyborczy Stowarzyszenia uchwały nr (...) z (...) października 2012 r. o rozwiązaniu tego Stowarzyszenia. W Stowarzyszeniu Skarżąca pełniła funkcję Wiceprzewodniczącej Stowarzyszenia.

(...) września 2009 r. pomiędzy Województwem K. (dalej "IP PO KL"), a Stowarzyszeniem Demokratyczna Unia Kobiet została zawarta umowa o dofinansowanie projektu nr (...) pn. "Dołącz do nas przedszkolaku". Na podstawie ww. umowy beneficjentowi przyznano dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1 450 090 zł.

Na podstawie uchwały nr (...) VII Kongresu Sprawozdawczo-Wyborczego z (...) października 2012 r. o rozwiązaniu Stowarzyszenia Demokratyczna Unia Kobiet, Stowarzyszenie zostało postawione w stan likwidacji.

Wobec przekazania w piśmie z (...) września 2013 r. informacji, że beneficjent znajduje się w stanie likwidacji, Marszałek Województwa K. pismem z (...) września 2013 r. rozwiązał umowę o dofinansowanie z (...) września 2009 r. w trybie natychmiastowym (zgodnie z § 26 ust. 1 pkt 3 umowy).

Pismem z (...) grudnia 2013 r. IP PO KL przesłała beneficjentowi wezwanie do zapłaty niezwróconej części dotacji w wysokości 469 994,89 zł, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania wraz z odsetkami naliczonymi, jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków beneficjentowi do dnia zwrotu.

Wobec braku zwrotu przedmiotowej kwoty wraz z odsetkami, Marszałek Województwa K. pismem z (...) lutego 2014 r. zawiadomił Stowarzyszenie Demokratyczna Unia Kobiet w likwidacji o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończone zostało wydaniem decyzji z (...) maja 2014 r. znak: (...) nr zobowiązującej Stowarzyszenie Demokratyczna Unia Kobiet w likwidacji do zwrotu należnej kwoty.

Następnie wobec braku zwrotu orzeczonej do zwrotu kwoty dofinansowania, Marszałek Województwa K. wszczął w trybie administracyjnym postępowanie egzekucyjne. Zawiadomieniem z (...) kwietnia 2016 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w W.poinformował o nieprzystąpieniu do egzekucji administracyjnej wskazując jako przyczynę fakt, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.

(...) października 2016 r. Marszałek Województwa K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec członków zarządu Stowarzyszenia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za należności Stowarzyszenia wynikające z decyzji z (...) maja 2014 r. Postępowaniem objęto: R. B.-M., A. M., L. O., E. S., E. P. W.W. i D. M.

IP PO KL orzekła (...) grudnia 2016 r. decyzją znak: (...),(...),(...) nr (...) o solidarnej odpowiedzialności członkiń zarządu Stowarzyszenia za jego zobowiązania i wezwała do zwrotu należnej kwoty. Odwołania od decyzji złożyły A. M. (skarżąca), E. P. i E. S.

Decyzją z (...) sierpnia 2017 r. znak: (...) Minister Rozwoju i Finansów uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa K. z (...) grudnia 2016 r. w części dotyczącej odpowiedzialności L. O. oraz E. S. i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałym zakresie przedmiotową decyzję utrzymał w mocy.

Decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z (...) sierpnia 2017 r. została zaskarżona przez A. M., E. P. i W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie sprawa oczekuje na rozpatrzenie (postanowieniem z 13 marca 2019 r. V SA/Wa 1862/17 WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe).

Jednocześnie w trakcie trwania postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Marszałka Województwa K. z (...) grudnia 2016 r. orzekającej o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Stowarzyszenia skarżąca złożyła wniosek (pismo z (...) maja 2017 r.) do Ministra Rozwoju i Finansów o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r. orzekającej o przypadającej do zwrotu kwocie przyznanego dofinansowania.

Decyzją z (...) lipca 2017 r. znak: (...) Minister Rozwoju i Finansów odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r. W uzasadnieniu podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania wobec Stowarzyszenia, zakończonego wydaniem decyzji z (...) maja 2014 r., organ oparł się na obowiązujących przepisach prawa, działał w ramach ustawowo przyznanych mu kompetencji, zgodnie z zasadą legalizmu. Sama okoliczność, że wnioskodawczyni nie podziela stanowiska organu, nie oznacza, że jest ono błędne, czy, że organ zaniechał wyjaśnienia beneficjentowi przesłanek swego działania.

Zdaniem organu decyzja IP PO KL z (...) maja 2014 r. została wydana z prawidłową podstawą prawną, tj. art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "k.p.a.") oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej "u.f.p."). W związku z tym, uznając działanie organu za prawidłowe, stwierdzono brak przesłanek do uznania decyzji Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r. za nieważną.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła odwołanie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek złożonego odwołania Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z (...)lipca 2018 r. znak (...) uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie prowadzone przed tym organem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stroną w postępowaniu administracyjnym w świetle art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Najistotniejszą przesłanką podlegającą ocenie przy weryfikacji, czy dany podmiot jest stroną postępowania, którego wszczęcia żąda, jest posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego. Wyjaśniono też, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Jeżeli decyzja jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami danego podmiotu, to co najwyżej posiadać on będzie interes faktyczny, a nie prawny. Posiadanie zaś interesu faktycznego, a nie prawnego, nie uprawnia do domagania się przyznania statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie obowiązek zwrotu niewykorzystanej dotacji celowej nałożony decyzją z (...) maja 2014 r. spoczywał na Stowarzyszeniu - osobie prawnej. Ten podmiot uzyskał dofinansowanie i zobowiązany był do jego prawidłowego rozliczenia. Wnioskodawczyni nie mogłaby za przedmiotowy zwrot odpowiadać na podstawie decyzji wydanej w stosunku do Stowarzyszenia w oparciu o ustawę o finansach publicznych, gdyż jest osobą fizyczną.

Odpowiedzialność byłego członka zarządu stowarzyszenia powstaje dopiero wówczas, gdy stowarzyszenie nie wywiąże się ze swoich obowiązków. W tej sytuacji na podstawie art. 107 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, dalej "O.p.") wszczyna się i prowadzi odrębne postępowanie zakończone decyzją o charakterze konstytutywnym. Przedmiotem tego postępowania nie jest już samo określenie kwoty do zwrotu, bo ta została już określona w postępowaniu prowadzonym w stosunku do stowarzyszenia. W toku tego postępowania ustala się tylko, czy były członek zarządu stowarzyszenia jest dla niego osobą trzecią oraz czy zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności uzasadniające przeniesienie przypadającej do zwrotu kwoty ustalonej uprzednio decyzją organu. W takim postępowaniu były członek zarządu stowarzyszenia uczestniczy w pełnym zakresie w charakterze strony ze wszelkimi wynikającymi stąd uprawnieniami.

Jednocześnie wskazano, że art. 116a O.p., który ustanawia odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia daje legitymację materialnoprawną do bycia stroną, ale wyłącznie w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu jako osoby trzeciej na podstawie przepisów art. 107-118 O.p. Nie daje jednak uprawnienia do występowania jako strona w postępowaniach dotyczących określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.

W przedmiotowej sprawie wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy decyzji orzekającej o zwrocie nieprawidłowo wydatkowanego dofinansowania adresowanej do Stowarzyszenia, które istniało w dacie wydania decyzji. W związku z tym nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie A. M. miała interes prawny do uzyskania statusu strony. W konsekwencji wnioskodawczyni nie mogła zostać uznana za stronę postępowania zmierzającego w ramach procedury stwierdzenia nieważności do weryfikacji decyzji nakładającej obowiązek zwrotu dofinansowania na osobę prawną.

W związku z tym, wobec złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez osobę, która nie jest stroną przedmiotowego postępowania, organ odwoławczy uznał, że jest ono bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych i zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie organu I instancji w całości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie:

art. 116 § 1-4 O.p. w zw. z art. 116a § 1 O.p., art. 28 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 i art. 157 § 2 k.p.a., polegające na uznaniu, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności opisanej wyżej decyzji Marszałka Województwa K., a w konsekwencji statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, co z kolei było według organu podstawą do wydanego rozstrzygnięcia, gdy tymczasem skarżąca posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji objętej wnioskiem, bowiem odpowiada za zobowiązania objęte tą decyzją,

art. 6, 7, 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP polegające na uznaniu, iż skarżąca była zobowiązana wskazać w treści wniosku o stwierdzenie nieważności podstawę materiaInoprawną, z jakiej wynika jej interes prawny oraz przymiot strony w tym postępowaniu,

art. 10 § 1, 28, 61 § 4 i art. 81 § 3 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ działań związanych z ustaleniem, czy skarżąca posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji objętej wnioskiem,

art. 28 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 78 w zw. z art. 2 i art. 8 Konstytucji RP, polegające na przyjęciu wykładni art. 28 k.p.a. pozostającej w sprzeczności z przepisami Konstytucji, gwarantującymi każdemu prawo do udziału w postępowaniu, którego rozstrzygnięcie wpływa na jego prawa i obowiązki,

art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241) w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a., polegające na przyjęciu przez organ, że w sprawie w jakiej wydano decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności znajdowały zastosowanie przepisy ustawy o finansach publicznych z 2009 r., gdy tymczasem konkluzja taka jest sprzeczna z jasnym, literalnym brzmieniem art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz wynikającą z art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP zasadą praworządności,

art. 156 § 1 in principio k.p.a., polegające na braku dokonania przez organ oceny, czy okoliczności przedstawione w treści wniosku o stwierdzenie nieważności uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji, co organ powinien uczynić z urzędu, przede wszystkim zaś braku stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, mimo iż decyzja została oparta na przepisach prawa materialnego, które nie miały zastosowania w postępowaniu, które decyzja objęta wnioskiem kończyła.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii posiadania przez skarżącą przymiotu strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r. znak: (...) określającej zobowiązanie do zwrotu dofinansowania przyznanego Stowarzyszeniu Demokratyczna Unia Kobiet. W tym sporze rację należy przyznać organowi, który uznał, iż skarżąca nie posiadała legitymacji do złożenia przedmiotowego wniosku.

Na wstępie rozważań wyjaśnienia wymaga, iż legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek ma nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której ma dotyczyć stwierdzenie jej nieważności, lecz także każdy podmiot, który twierdzi, że decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku (art. 28 k.p.a.), albo którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wynika to z definicji strony określonej w art. 28 k.p.a. Stroną w postępowaniu administracyjnym w świetle cyt. przepisu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Najistotniejszą przesłanką podlegającą ocenie przy weryfikacji, czy dany podmiot jest stroną postępowania, którego wszczęcia żąda, jest posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego, do którego w przywołanym przepisie odwołuje się ustawodawca. W literaturze oraz orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny to interes wynikający z prawa materialnego, zgodny z tym prawem i chroniony przez prawo. Interes prawny nie może być wywodzony z jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej, lecz opierać się powinien na konkretnej normie prawa materialnego. Zatem stroną postępowania administracyjnego mogą być tylko te podmioty, które oprócz podstawy procesowej, jaką stanowi art. 28 k.p.a. będą legitymowały się także podstawą materialnoprawną, tj. wskażą na przepis prawa materialnego administracyjnego, z którego wynikają konkretne obowiązki lub prawa o charakterze publicznoprawnym. Powyższe oznacza, że jednostka, której interes prawny nie wynika z przepisu prawa materialnego nie ma statusu strony.

Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Posiadającą interes prawny będzie każda osoba, której uprawnień lub obowiązków dotyczyć będzie bezpośrednio decyzja kończąca dane postępowanie. Jeżeli jednak decyzja taka jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami danego podmiotu, to co najwyżej posiadać on będzie interes faktyczny, a nie prawny. Posiadanie zaś interesu faktycznego, a nie prawnego, nie uprawnia do domagania się przyznania statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo. Jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

Decyzja Marszałka Województwa K. z (...) maja 2014 r., której stwierdzenia nieważności żąda skarżąca określa przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, przyznanego w związku z realizacją przez Stowarzyszenie Demokratyczna Unia Kobiet w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki projektu pn. "Dołącz do nas przedszkolaku". Obowiązek zwrotu niewykorzystanej dotacji celowej nałożony na podstawie art. 207 u.f.p. spoczywał na Stowarzyszeniu - osobie prawnej. Ten podmiot uzyskał dofinansowanie i zobowiązany był do jego prawidłowego rozliczenia. Skarżąca nie mogłaby za przedmiotowy zwrot odpowiadać na podstawie decyzji wydanej w stosunku do Stowarzyszenia, w oparciu o ustawę o finansach publicznych, gdy jest osobą fizyczną. Odpowiedzialność byłego członka zarządu Stowarzyszenia powstała dopiero wówczas, gdy Stowarzyszenie nie wywiązało się ze swoich obowiązków. Dopiero w tej sytuacji na podstawie art. 107 § 1 O.p. organ wszczął i prowadził odrębne postępowanie zakończone decyzją o charakterze konstytutywnym, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członkiń zarządu Stowarzyszenia za jego zobowiązania, w tym skarżącej (decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z (...) sierpnia 2017 r. znak (...)). Przedmiotem tego postępowania nie było już samo określenie kwoty do zwrotu, bo ta została już określona w postępowaniu prowadzonym w stosunku do Stowarzyszenia. W toku tego postępowania ustalono, czy były członek zarządu Stowarzyszenia jest dla niego osobą trzecią oraz czy zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności uzasadniające przeniesienie przypadającej do zwrotu kwoty ustalonej uprzednio decyzją organu.

W tym postępowaniu były członek zarządu Stowarzyszenia uczestniczył w pełnym zakresie w charakterze strony ze wszelkimi wynikającymi stąd uprawnieniami. Odpowiedzialność byłych członków zarządu obejmuje tylko zobowiązania z tytułu kwot przypadających do zwrotu, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu i jest możliwa pod uprzednio zaistniałym warunkiem i od momentu, od którego egzekucja z majątku stowarzyszenia okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Wbrew twierdzeniom skarżącej należy wskazać, że art. 116a § 1 O.p. w zw. z art. 116 § 1-4 O.p., który ustanawia odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej daje legitymację materialnoprawną do bycia stroną, ale wyłącznie w postępowaniu zmierzającym do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu jako osoby trzeciej na podstawie przepisów art. 107-118 O.p. Z pewnością nie daje uprawnienia do występowania jako strona w postępowaniach dotyczących określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur.

Jak trafnie zauważył to organ, przyjęcie, że przepisem materialnoprawnym, z którego skarżąca wywodzi swój interes prawny uprawniający ją do udziału w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 207 u.f.p., a co za tym idzie uzyskania statusu strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na tej podstawie prawnej, jest art. 116 i 116a O.p., prowadzi do sytuacji, w której strony postępowania w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania czerpałyby swoje uprawnienia do uczestnictwa w takim postępowaniu z różnych podstaw prawnych - beneficjent z art. 207 u.f.p.2009, a osoba trzecia z art. 116 i 116a O.p. Przyjęcie takiej konstrukcji prowadziłoby do sytuacji, gdy w jednym postępowaniu skarżąca jako członek zarządu Stowarzyszenia brałaby udział równolegle i autonomicznie jako członek organu zarządzającego i jednocześnie jako osoba fizyczna. Natomiast w kolejnym możliwym postępowaniu (dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności) realizowałaby swój interes prawny, wywodząc również z przepisów rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. Taka konstrukcja prawna nie jest możliwa do przyjęcia, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 15 lutego 2006 r., II FSK 336/05, wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., I FSK 901/08).

W sprawie będącej przedmiotem skargi wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji określającej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania adresowanej do Stowarzyszenia, które istniało w dacie jej wydania. A zatem nie było to postępowanie w sprawie o odpowiedzialności osób trzecich za pozostające do zwrotu należności publicznoprawne. W związku z tym nie można uznać, jak chce tego skarżąca, że w tej sprawie skarżąca jako były członek zarządu Stowarzyszenia, miała interes prawny do uzyskania statusu strony, bowiem sprawa objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności nie była sprawą, o której mowa w art. 110-117 O.p.

Jak już wyjaśniono na wstępie niniejszych rozważań, interesem prawnym jest interes zgodny z prawem i chroniony przez prawo, który wynikać musi z całokształtu okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Interes prawny każdorazowo powinien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do określonego stanu faktycznego. Musi on przy tym bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu, przez którą należy rozumieć prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego. W przepisach szeroko rozumianego prawa materialnego musi więc znajdować się norma lub normy prawne przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji lub podjęcia czynności nakładającej obowiązek lub przyznającej określone uprawnienia. To zaś oznacza, że dla uzyskania przez określony podmiot przymiotu strony nie wystarcza wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, który ma postać kwalifikowaną. Stroną jest tylko ten podmiot, którego własny interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) podlega konkretyzacji w postępowaniu podatkowym (...). Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego. Posiadającą interes prawny będzie każda osoba, której uprawnień lub obowiązków dotyczyć będzie bezpośrednio decyzja kończąca dane postępowanie. Jeżeli jednak decyzja taka jedynie pośrednio związana będzie z prawami i obowiązkami danego podmiotu, to co najwyżej posiadać on będzie interes faktyczny, a nie prawny. Posiadanie zaś interesu faktycznego, a nie prawnego, nie uprawnia do domagania się przyznania statusu strony (...) jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji".

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w rozpoznawanej sprawie nie istnieje norma prawa materialnego, z której skarżąca, jako osoba trzecia, mogłaby wywodzić swój interes prawny do bycia stroną postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie art. 207 u.f.p., w stosunku do beneficjenta dofinansowania – Stowarzyszenia Demokratyczna Unia Kobiet.

Za bezzasadne należy uznać zatem zarzuty skarżącej, iż organ zaniechał ustalenia przepisu prawa materialnego, z którego skarżąca mogłaby wywodzić swój interes prawny. Organ z urzędu bowiem zbadał istnienie interesu prawnego skarżącej w sprawie będącej przedmiotem postępowania, a następnie wykazał i uzasadnił brak posiadania przez skarżącą interesu prawnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skarżącej dotyczącymi naruszenia przez organ art. 10 § 1, art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a.

Nie można także czynić zarzutu wobec twierdzenia organu, iż skarżąca nie wskazała przepisu prawa, z którego wywodzi swój interes prawny. To wyłącznie okoliczność faktyczna zauważona przez organ. Faktem jest, iż zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca w głównej mierze skoncentrowała się na wykazaniu przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie wskazując przepisu prawa, z którego wywodzi swój interes prawny do bycia stroną wnioskowanego postępowania. To organ z urzędu podjął działania zmierzające do ustalenia, czy skarżąca może być stroną przedmiotowego postępowania, co było działaniem prawidłowym. Obowiązkiem organu jest bowiem zbadanie legitymacji wnioskodawcy w zakresie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Podanie musi pochodzić od podmiotu legitymującego się przymiotem strony. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie pozwalają na podjęcie dalszych czynności w sprawie, w tym przypadku badania przesłanek z art. 156 k.p.a. Tym samym za bezpodstawne należy uznać zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 156 § 1 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji. Tym samym niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów gwarantujących każdemu prawo do udziału w postępowaniu, którego rozstrzygnięcie wpływa na jego prawa i obowiązki. Prawo to nie jest bowiem prawem absolutnym.

Wobec powyższych ustaleń, już tylko na marginesie, należy odnieść się do zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów u.f.p.2009, zamiast u.f.p.2005. Stosownie do art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie u.f.p.2009, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Ustawodawca nie określił, co należy rozumieć pod pojęciem udzielenia dotacji. Jak słusznie zauważył to organ, zawarcie umowy o dofinansowanie projektu nie jest udzieleniem dotacji, lecz umową, w której beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu, a właściwa instytucja zobowiązuje się do przekazania mu na ten cel dofinansowania. Do końca 2009 r. obowiązywały przepisy u.f.p.2005, zgodnie z którymi środki dofinansowania były przekazywane w formie dotacji rozwojowej. Natomiast od 2010 r. weszła w życie u.f.p.2009, która wprowadziła nowy system przekazywania dofinansowania, tj. płatności ze środków europejskich (dokonywane przez płatnika: Bank Gospodarstwa Krajowego) odpowiadające współfinansowaniu unijnemu, oraz dotacje celowe odpowiadające współfinansowaniu krajowemu. Jednocześnie środki te podlegały odrębnym procedurom i rozliczeniu w stosunku do tych przewidzianych w u.f.p. 2005 dla dotacji rozwojowej. Nie można przyjąć, że dla środków wypłaconych od 2010 r. na realizację projektu pt. "Dołącz do nasz przedszkolaku" stosować należało u.f.p.2005, gdyż oznaczałoby to, że np. mimo wypłacenia środków na podstawie u.f.p.2009, nie powinno się naliczać odsetek, o których mowa w art. 189 ust. 3 tej ustawy. Nie jest możliwe zastosowanie u.f.p.2005 do środków europejskich wypłacanych od 2010 r. na podstawie u.f.p.2009. Odmienne stosowanie przepisów intertemporalnych oznacza naruszenie przepisów u.f.p.2009, obowiązujących dla środków wypłacanych od 2010 r.

Reasumując, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu. Minister zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Z przedstawionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.