Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 229/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg A Spółka jawna na uchwałę Rady Miasta Gdynia z dnia 22 grudnia 2010 r. nr III/30/10 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki [...], 2. oddala pozostałe skargi, 3. zasądza od Rady Miasta Gdynia na rzecz skarżącego A Spółka jawna kwotę 557,00 zł. (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2010 r. Rada Miasta Gdyni podjęła uchwałę nr III/30/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J. Unruga i Płk. S. Dąbka.

W toku plac planistycznych, pismem z 9 listopada 2010 r. L. D., ówczesna właścicielka działek nr [...] i [...], (co do działki nr [...] toczy się nadal postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości), objętych zapisami przedmiotowego planu, wniosła uwagi w zakresie możliwości przeznaczenia terenów 125 US,ZP i 136 ZP pod zabudowę mieszkaniową wraz z miejscami parkingowymi i garażami oraz stwierdzenia, iż przeznaczenie terenów 125 US, ZP pod rekreację i sport jest niezgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni (uchwała nr XVII/400/08 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 lutego 2008 r.)

W załączniku nr 2 do przedmiotowej uchwały, uzasadniając nieuwzględnienie powyższych uwag, Rada wyjaśniła, że założenia projektu planu nie przewidują możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej, jak również parkingów i garaży na terenach 125 US, ZP i 136 ZP z następujących przyczyn:

- dzielnica Pogórze położona jest na krawędzi Kępy Oksywskiej. Różnica wysokości pomiędzy górnym i dolnym tarasem wynosi ok. 55-60 m. Z tego powodu występują tam znaczne połacie zielonych terenów o różnej szerokości w postaci skarp o spadkach przekraczających 20%. Stanowią one istotny element kompozycji przestrzennej ze względu na wyjątkowe walory przyrodniczo - krajobrazowe i widokowe, a jednocześnie ze względu na znaczenie funkcjonalne - przeznaczenie terenów zielonych pod zaplecze rekreacyjno-wypoczynkowe mieszkańców;

- przedmiotowe tereny w większości stanowią obszar potencjalnie narażony na osuwanie się mas ziemnych - wszelkie roboty ziemne wymagałyby znacznej ingerencji w środowisko;

- warunki terenowe nie pozwalają na poprowadzenie dróg dojazdowych (zapewnienie odpowiednich spadków i szerokości w liniach rozgraniczających wymaganych dla drogi dojazdowej) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, bez znaczącej ingerencji w środowisko. Zapewnienie dojazdu wiązałoby się bowiem ze znacznymi robotami ziemnymi naruszającymi stabilność skarp;

- oba tereny znajdują się na obszarze wskazanym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni jako tereny wyłączone spod zabudowy - tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej o powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej minimum 90%. Studium wyznacza kierunki polityki przestrzennej, a wśród nich między innymi utworzenie parku dzielnicowego na Pogórzu w oparciu o istniejące kompleksy leśne i zespoły zieleni dotychczas nieurządzonej układu naturalnego Kępy Oksywskiej.

Ponadto w zakresie wniosku o poszerzenie terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową 102 MW3/U, o co najmniej 20 m w stronę skarpy, gdyż obecne granice są niezgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, Rada wyjaśniła, że linie rozgraniczające terenu 102 MW3/U pokrywają się z granicami terenów o przewadze zabudowy wielorodzinnej wyznaczonymi w studium. Poszerzanie strefy przeznaczonej pod zabudowę na sąsiednie tereny zielone (teren 125 US, ZP) jest niemożliwe z uwagi na: ochronę walorów przyrodniczo - krajobrazowych i widokowych oraz zapewnienie terenów zielonych pod zaplecze rekreacyjno - wypoczynkowe dla mieszkańców.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J. Unruga i Płk. S. Dąbka. (zwany dalej "mpzp") obejmuje m.in. będące przedmiotem rozpoznawanych skarg działki nr: [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]; [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] oraz nr [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Powyżej powołana uchwała Rady Miasta Gdyni z 22 grudnia 2010 r. określa dla działki nr:

- [...] w karcie terenu nr 125 US,ZP – USŁUGI SPORTU I REKREACJI, ZIELEŃ URZĄDZONA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 5) ZASADY KSZTAŁTOWANIA ZABUDOWY I ZAGOSPODORAWANIA TERENU a) zakaz zabudowy; dopuszcza się użytkowanie i zagospodarowanie rekreacyjne i sportowe".

- [...] w karcie terenu 125 US, ZP - USŁUGI SPORTU I REKREACJI, ZIELEŃ URZĄDZONA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 5) ZASADY KSZTAŁTOWANIA ZABUDOWY I ZAGOSPODORAWANIA TERENU a) zakaz zabudowy; dopuszcza się użytkowanie i zagospodarowanie rekreacyjne i sportowe"; w karcie terenu 083 MW3 - ZABUDOWA WIELORODZINNA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 3) ZASADY OCHRONY ŚRODOWISKA, PRZYRODY I KRAJOBRAZU b) na terenach 083 MW3 i 084 MW3 ustala się obszar wyłączony z zabudowy oznaczony na rysunku planu – do zagospodarowania w formie zieleni, dopuszcza się obiekty małej architektury służące zapewnieniu stabilności skarp" (oznaczenie "obszar wyłączony z zabudowy" występuje na całym obszarze strefy 083 MW3 w obrębie działki [...], zatem wszystkie inne zapisy dotyczące kształtowania zabudowy nie mają już zastosowania) oraz "pkt 7) SZCZEGÓLNE WARUNKI ZAGOSPODAROWANIA TERENU b) na terenach 082 MW3, 083 MW3 i 084 MW3 występują ograniczenia zabudowy i zagospodarowania wynikające z przebiegu magistrali cieplnej" oraz w karcie terenu 175 KD-D1/2 - DROGA DOJAZDOWA, UL. ŻELAZNA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 5) SZEROKOŚĆ W LINIACH ROZGRANICZAJĄCYCH 1) dla ulicy 175 KD-D ½ - min. 10,0 m oraz zgodnie z rysunkiem planu, zakończona placem do zawracania o wymiarach jak na rysunku planu".

- [...] w karcie terenu nr 125 US, ZP – USŁUGI SPORTU I REKREACJI, ZIELEŃ URZĄDZONA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 5) ZASADY KSZTAŁTOWANIA ZABUDOWY I ZAGOSPODORAWANIA TERENU a) zakaz zabudowy; dopuszcza się użytkowanie i zagospodarowanie rekreacyjne i sportowe" oraz w karcie terenu nr 136 ZP – ZIELEN URZĄDZONA następujące zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: "pkt 5) ZASADY KSZTAŁTOWANIA ZABUDOWY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU a) zakaz zabudowy; dopuszcza się użytkowanie i zagospodarowanie rekreacyjne i sportowe - obiekty małej architektury, terenowe urządzenia do obsługi rekreacji oraz niekubaturowe urządzenia sportowe; zakaz zabudowy nie dotyczy obiektów infrastruktury technicznej; b) na terenach 133 ZP, 134 ZP, 135 ZP i 136 ZP zaleca się lokalizację ogólnodostępnych punktów widokowych w miejscach oznaczonych orientacyjnie na rysunku planu; dopuszcza się lokalizację wież widokowych; c) na terenach 132 ZP, 134 ZP, 135 ZP, 136 ZP i 137 ZP ustala się lokalizację ogólnodostępnych ciągów pieszych, zgodnie z przebiegiem orientacyjnie wskazanym na rysunku planu", a w " pkt 8) ZASADY OBSŁUGI INFRASTRUKTURĄ b) przez teren 136 ZP zakłada się przebieg sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej w pasie ciągu pieszego oznaczonego na rysunku planu prowadzącego od terenu 186 KD-D 1/2 do terenu 175 KD-D 1/2 - ul. Żelazna".

Spółka jawna w G., która nabyła od ówczesnej właścicielki – L. D. - działki nr: [...] (umowa sprzedaży z 25 listopada 2010 r. – akt notarialny rep. A nr 19933/2010) i [...] (umowa sprzedaży z 21 lutego 2012 r. – akt notarialny rep. A nr 3180/2012), co do działki nr [...] toczy się nadal postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (Spółka zawarła z L. D. przedwstępną umowę sprzedaży z 12 kwietnia 2011 r. – akt notarialny rep. A nr 5223/2011), skierowała trzy wezwania do usunięcia naruszenia prawa dotyczące uchwały Rady Miasta Gdyni z 22 grudnia 2010 r. nr III/30/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J. Unruga i Płk. S. Dąbka. W każdym z wezwań Spółka kwestionowała ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące działek nr: [...] oraz [...] z uwagi na fakt, że zapisy miejscowego planu powodują zdecydowane ograniczenie, a wręcz uniemożliwienie korzystania z tych działek.

Tak, więc pismem z 31 grudnia 2012 r. Spółka, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", wezwała Radę Miasta Gdyni do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie § 13 uchwały w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Podkreśliła, że regulacja obowiązującego planu przeznacza działkę skarżącej Spółki na park dzielnicowy, podczas gdy w latach 70-tych teren ten był przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Plan miejscowy z roku 1988 także przewidywał na tym terenie zabudowę, gdyż w przeważającej części działka nr [...] zlokalizowana była w strefie A10 U1 tj. teren usług wymagających wydzielonej działki i zieleni towarzyszącej, a na niewielkim fragmencie w strefie A5 ZP tj. teren projektowanej zieleni urządzonej o charakterze rekreacyjnym i ochronnym. Dalej skarżąca wskazała, że studium z roku 1999 przewidywało na przedmiotowym terenie funkcję "rewaloryzacja przy priorytecie mieszkalnictwa". Dopiero w roku 2008 nastąpiła istotna zmiana funkcji dla tego terenu, gdyż w uchwale zmieniającej studium z 27 lutego 2008 r. teren działki [...] przewidziano pod:

- rysunek studium: tereny zieleni krajobrazowo-ekologicznej, łąki zadrzewienia, zalesienia, uprawy rolne itp.- BPC min 90% (pow. biol. czynna);

- tekst studium: "na terenach wskazanych w studium jako tereny wyłączone spod zabudowy: przeznaczenie na tereny zieleni krajobrazowo-ekologicznej, łąki zadrzewieni, zalesienia, uprawy rolne, dopuszcza się lokalizację niezbędnej zabudowy siedliskowej, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią pow. gospodarstwa rolnego w Gdyni".

W ocenie skarżącej Rada Miasta Gdyni uchwalając zaskarżony mpzp całkowicie pominęła interes właściciela nieruchomości oraz nadużyła władztwa planistycznego tworząc park dzielnicowy nie na terenie gminy, ale na terenie sąsiednich działek prywatnych, na które rozciąga się funkcję połączoną ze swobodnym dostępem osób trzecich. Wprowadzenie funkcji publicznych na działkę prywatną stanowi istotne ograniczenie prawa własności. Ponadto ograniczeniem jest również zlokalizowanie ogólnodostępnego ciągu pieszego biegnącego wzdłuż wschodniej granicy, jednak w pewnym oddaleniu, co pomniejsza obszar potencjalnego zagospodarowania.

Przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona w roku 1974 również z przeznaczeniem m.in. pod zabudowę mieszkaniową tj. hotele robotnicze oraz suchy dok, co wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 września 2009 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W ocenie skarżącej Spółki argumentacja Rady Miasta Gdyni wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, jest nieprzekonująca.

Uchwałą nr XXVII/577/13 z 23 stycznia 2013 r. Rada Miasta Gdyni postanowiła nie uwzględnić przedmiotowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z 11 lutego 2013 r. Spółka jawna, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 101 ust. 1 u.s.g., wezwała Radę Miasta Gdyni do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie § 13 uchwały w zakresie dotyczącym działki nr [...].

Skarżąca Spółka podniosła, iż plan miejscowy z roku 1988 przewidywał na tym terenie zabudowę, w przeważającej części działka zlokalizowana była w strefie A5 ZP tj. teren projektowanej zieleni urządzonej o charakterze rekreacyjno-ochronnym, a w pozostałej w strefie A9 MN MW tj. teren mieszkaniowej jednostki strukturalnej Pogórze, o zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej oraz usługowej oraz w strefie A10 U1 tj. teren usług wymagających wydzielonej działki i zieleni towarzyszącej

Dalej skarżąca wskazała, że studium z roku 1999 przewidywało na przedmiotowym terenie funkcję "rewaloryzacja przy priorytecie mieszkalnictwa". W uchwale zmieniającej poprzednie studium z dnia 27 lutego 2008 r. teren działki [...] przewidziano pod:

- rysunek studium: tereny zieleni krajobrazowo-ekologicznej, łąki zadrzewienia, zalesienia, uprawy rolne itp.- BPC min 90% (pow. biol. czynna);

- tekst studium: "na terenach wskazanych w studium jako tereny wyłączone spod zabudowy: przeznaczenie na tereny zieleni krajobrazowo-ekologicznej, łąki zadrzewieni, zalesienia, uprawy rolne, dopuszcza się lokalizację niezbędnej zabudowy siedliskowej, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią pow. gospodarstwa rolnego w Gdyni";

- we fragmentach od północy (teren przylegający do dz. nr: [...] i [...]): tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; wskaźnik intensywności brutto dla M2 w strefie przedmieść: 0,6

Zdaniem skarżącej Spółki zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] pogarszały się z uwagi na usuniecie możliwości realizacji na terenie 125 US, ZP parterowego budynku zaplecza obiektu sportowego (przebieralnie z zapleczem sanitarnym) - przez co teren stał się w zasadzie wyłączony spod jakiejkolwiek możliwości zagospodarowania, w tym sportowego oraz usunięto dopuszczenie lokalizacji niezbędnej zabudowy siedliskowej, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią pow. gospodarstwa rolnego w G. - co znacznie pogorszyło parametry terenu.

Kolejnym ograniczeniem jest zlokalizowanie ogólnodostępnego ciągu pieszego biegnącego wzdłuż wschodniej granicy, co pomniejsza obszar potencjalnego zagospodarowania, jak również lokalizacja ogólnodostępnych punktów widokowych.

Ponadto na terenie 136 ZP ma przebiegać sieć kanalizacji sanitarnej i deszczowej, która może potencjalnie przechodzić przez górną cześć działki nr [...].

Nieruchomość została wywłaszczona w roku 1974 również z przeznaczeniem m.in. pod zabudowę mieszkaniową, hotele robotnicze oraz suchy dok, co wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 września 2009 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Uchwałą nr XXIX/607/13 z 27 marca 2013 r. Rada Miasta Gdyni postanowiła nie uwzględnić przedmiotowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z 21 lutego 2013 r. Spółka jawna, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 101 ust. 1 u.s.g., wezwała Radę Miasta Gdyni do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie § 13 uchwały w zakresie dotyczącym działki nr [...].

Skarżąca Spółka podniosła, iż przedmiotowa uchwała godzi w jej interes prawny z uwagi na fakt, iż zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] powodują ograniczenie jej możliwego zagospodarowania. Plan miejscowy z roku 1988 przewidywał na tym terenie zabudowę, część działki zlokalizowana była w strefie A5 ZP tj. teren projektowanej zieleni urządzonej o charakterze rekreacyjnym i ochronnym, a w północnej części działki w strefie A9 MN, MW tj. teren mieszkaniowej jednostki strukturalnej Pogórze, o zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i jednorodzinnej oraz usługowej oraz w strefie A10 U1 tj. teren usług wymagających wydzielonej działki i zieleni towarzyszącej.

Dalej skarżąca wskazała, że studium z roku 1999 przewidywało na przedmiotowym terenie funkcję "rewaloryzacja przy priorytecie mieszkalnictwa". W uchwale zmieniającej poprzednie Studium z 27 lutego 2008 r. teren działki [...] przewidziano pod:

- teren M2: tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; wskaźnik intensywności brutto dla M2 w strefie przedmieść: 0,6;

- rysunek studium: tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej, łąki zadrzewienia, zalesienia, uprawy rolne itp.- BPC min 90% (pow. biol. czynna);

- tekst studium: "na terenach wskazanych w studium jako tereny wyłączone spod zabudowy: przeznaczenie na tereny zieleni krajobrazowo-ekologicznej, łąki zadrzewieni, zalesienia, uprawy rolne, dopuszcza się lokalizację niezbędnej zabudowy siedliskowej, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią pow. gospodarstwa rolnego w Gdyni".

W przekonaniu skarżącej Spółki zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] pogarszały się wraz z każdą kolejną uchwałą Rady Miasta Gdyni.

W obecnym planie miejscowym usunięto możliwość realizacji na terenie 125 US, ZP parterowego budynku zaplecza obiektu sportowego (przebieralnie z zapleczem sanitarnym) - przez co teren stał się w zasadzie wyłączony spod jakiejkolwiek możliwości zagospodarowania, w tym sportowego oraz usunięto dopuszczenie lokalizacji niezbędnej zabudowy siedliskowej, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią pow. gospodarstwa rolnego w Gdyni - co znacznie pogorszyło parametry terenu.

Natomiast w stosunku do strefy 083 MW3 nastąpiło znaczne pogorszenie parametrów w stosunku do studium, w którym dopuszczano zabudowę mieszkaniową wielorodzinną - wskaźnik intensywności brutto dla M2: 0,6; a w obecnym planie wpisano "obszar wyłączony z zabudowy", który obejmuje cały obszar strefy w obrębie działki. Kolejnym ograniczeniem w strefie 083 MW3 są ograniczenia zabudowy i zagospodarowania wynikające z przebiegu magistrali cieplnej.

Zdaniem skarżącej, nadużyciem władztwa planistycznego przez Radę Miasta jest tworzenie parku dzielnicowego nie na terenie własnych działek gminy, ale na terenie sąsiednich działek, w stosunku do których toczy się postępowanie zwrotowe, czyli istnieje realne domniemanie, że działki będą miały status prywatnych, na które rozciąga się tę publiczną funkcję ze swobodnym dostępem osób trzecich. Wprowadzanie funkcji publicznych na działkę prywatną stanowi istotne ograniczenie prawa własności, a tym samym interesu prawnego właściciela.

Nieruchomość została wywłaszczona w roku 1974 również z przeznaczeniem m.in. pod zabudowę mieszkaniową, hotele robotnicze oraz suchy dok, co wynika z uzasadnienia decyzji zwrotowej Prezydenta Miasta z dnia 10 września 2009 r..

Skarżąca Spółka w sprawie dotyczącej działki nr [...] wywiodła swój interes prawny z prawa własności nieruchomości przysługującego L. D. oraz nabycia roszczeń od poprzedniego właściciela (na podstawie § 5 umowy przedwstępnej sprzedaży - akt notarialny z 12 kwietnia 2011 roku, rep. A nr 5223/201), wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 36 ust. 2 oraz art. 36 ust. 3) oraz z ustawy o samorządzie gminnym wskazanych (art. 101), a także faktu, że toczy się z udziałem Gminy Miasta Gdyni postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przed Prezydentem Miasta.

Uchwałą nr XXIX/608/13 z 27 marca 2013 r. Rada Miasta Gdyni postanowiła nie uwzględnić przedmiotowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W uzasadnieniu uchwały Rada podniosła, że działka nr [...] stanowi własność Gminy Miasta Gdyni (postępowanie o zwrot nieruchomości jest w toku). W związku z tym Spółce nie przysługuje interes prawny, którego naruszenie uzasadniałoby uznanie, że jest uprawiona do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w zakresie dotyczącym tej działki.

Niezależnie od powyższego Rada podkreśliła, że działka nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 125 US, ZP - usługi sportu i rekreacji, zieleń urządzona. Na terenie tym ustanowiony został zakaz zabudowy oraz ustalona została lokalizacja ogólnodostępnych ciągów pieszych, zgodnie z przebiegiem orientacyjnie wskazanym na rysunku planu. Takie przeznaczenie przedmiotowego terenu wynika z obecnego zagospodarowania - na przedmiotowym terenie istnieje boisko sportowe oraz zasadności zapewnienia mieszkańcom zaplecza rekreacyjno-wypoczynkowego. Powyższe przeznaczenie jest zgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, które określa przedmiotowy obszar, jako tereny wyłączone spod zabudowy - tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej o powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej minimum 90%.

W każdym z trzech wezwań do usunięcia naruszenia prawa, Spółka powołała się na zlecone przez siebie badania geologiczne terenu wykonane przez "Przedsiębiorstwo Geologiczne [...]" jednoznacznie potwierdzające, iż teren objęty przedmiotowymi działkami nadaje się w całości pod zabudowę o charakterze mieszkaniowym jednorodzinnym, wielorodzinnym oraz komunikacyjnym. Spółka zaznaczyła, iż kąt nachylenia skarpy ok. 20% nie stanowi przeszkody i nie wyklucza zabudowy na tym terenie. Na przestrzeni lat nie zaszły jakiekolwiek zmiany w strukturze tego terenu, które spowodowałyby, iż teren ten nie nadawałby się do wykorzystania pod zabudowę, tak jak już to było planowane w latach 70-tych. Przedmiotowy teren został także pozytywnie zaopiniowany przez pracownię projektującą drogi w zakresie możliwości realizacji dróg i parkingów.

Pismem z 27 lutego 2013 r. Spółka jawna, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę dotycząca planu miejscowego zarzucając naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej jako "u.p.z.p.") w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 pkt 7 u.p.z.p. w związku z art. 140 k.c. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych (sygn. akt II SA/Gd 229/13).

Pismem z 23 kwietnia 2013 r. Spółka jawna, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę dotycząca planu miejscowego zarzucając naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej jako "u.p.z.p.") w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 pkt 7 u.p.z.p. w związku z art. 140 k.c., jak również art. 20 ust. 1 u.p.z.p.. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych (sygn. akt II SA/Gd 388/13).

Pismem również z dnia 23 kwietnia 2013 r. Spółka jawna, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwalę dotycząca planu miejscowego zarzucając naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej jako "u.p.z.p.") w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 pkt 7 u.p.z.p. w związku z art. 140 k.c.. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącym działki nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych (sygn. akt II SA/Gd 387/13).

Zarządzeniami z dnia 14 czerwca 2013 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd zarządził o połączeniu sprawy II SA/Gd 387/13 ze sprawą II SA/Gd 229/13 oraz sprawy II SA/Gd 388/13 ze sprawą II SA/Gd 229/13 i dalej sprawę prowadzić pod sygnaturą akt II SA/Gd 229/13.

W uzasadnieniu każdej z trzech skarg Spółka podniosła te same argumenty, co w wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa z dnia: 31 grudnia 2012 r., 11 lutego 2013 r. i 21 lutego 2013 r. Rady Miasta Gdyni, wywołanego zaskarżoną uchwałą w zakresie dotyczącym odpowiednio działki nr: [...], nr: [...] oraz nr: [...].

W odniesieniu do każdej ze skarg, skarżąca Spółka podniosła, iż w ocenie Rady kwestionowane przez skarżącą Spółkę zapisy planu dotyczące działek nr: [...], [...] i [...] są zasadne z uwagi na to, że:

- "zasadne jest zapewnienie na tym terenie mieszkańcom zaplecza rekreacyjno - wypoczynkowego", co nie znajduje merytorycznego uzasadnienia, gdyż trzeba wskazać, iż teren ww. działek znajduje się w dużej części na skarpie, która będzie wątpliwym pod względem atrakcyjności miejscem do rekreacji i wypoczynku dla mieszkańców. Z uwagi na istniejącą na przedmiotowych działkach skarpę konieczne będzie poniesienie dużych nakładów finansowych w celu zniwelowania tego terenu, by mógł być on wykorzystywany rekreacyjnie czy sportowo, dlatego też, zdaniem Spółki, realne wydaje się komercyjne wykorzystanie tego terenu, gdyż inwestor prywatny będzie w stanie ponieść ciężar niezbędnych niwelacyjnych prac budowlanych. Do dnia dzisiejszego teren ten nie został zagospodarowany, w tym również przez Gminę Miasta Gdynia i znajduje się w stanie w takim w jakim był w latach 70-tych, czyli wówczas gdy poprzednia właścicielka nieruchomości L. D. została wywłaszczona;

- "na terenie ww. występują znaczne różnice wysokości, jak i skarpy oraz przedmiotowy teren w większości stanowi obszar narażony na osuwanie się mas ziemnych", co nie jest przekonującym argumentem i w żaden sposób nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości, gdyż z załączonych przez Spółkę do wezwań badań geologicznych terenu wynika, że nadaje się on w całości pod zabudowę o charakterze mieszkaniowym, jednorodzinnym, wielorodzinnym oraz komunikacyjnym. Tym samym kąt nachylenia skarpy ok. 20% nie stanowi przeszkody i nie wyklucza zabudowy na tym terenie. Wynik tych badań potwierdza, iż na przestrzeni lat nie zaszły jakiekolwiek zmiany w strukturze tego terenu, które spowodowałyby, iż teren ten nie nadawałby się do wykorzystania pod zabudowę, tak jak już to było planowane w latach 70-tych XX wieku;

- "warunki terenowe nie pozwalają na poprowadzenie dróg dojazdowych", z czym trudno się zgodzić, gdyż jak wskazano w powyżej, badania geologiczne potwierdzają możność zrealizowania dróg dojazdowych do tego terenu. Ponadto przedmiotowy teren został pozytywnie zaopiniowany przez pracownię projektującą drogi w zakresie możliwości realizacji dróg i parkingów i Spółka otrzymała ofertę na wykonanie ww opracowania.

Skarżąca Spółka w skargach podkreśliła również, że w Gdyni powstaje bardzo wiele inwestycji (szczególnie mieszkaniowych) na terenach, które posiadają zdecydowanie bardziej niekorzystne warunki terenowe niż przedmiotowe działki (z uwagi na ukształtowanie terenu, jak i jego nachylenie). Każdorazowo to inwestor ocenia czy opłacalna jest realizacja inwestycji na danym terenie, jak i czy możliwa jest ona pod względem technicznym.

Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Rolą Rady Miasta było w tym przypadku takie wyważenie interesów prywatnego, jak i gminnego (publicznego) by z jednej strony w jak najmniejszym stopniu ograniczyć prawo własności, a z drugiej umożliwić realizację określonych celów dla lokalnej społeczności.

Tymczasem ustalenia obecnego mpzp w żaden sposób nie uwzględniają interesu skarżącej i co więcej, zakaz zabudowy nie jest uzasadniony i niezbędny z uwagi na wskazane w ww. skargach argumenty. Zdaniem skarżącej realizacja celów publicznych w zakresie wskazanym w powyżej opisanych kartach terenu może się odbywać również z wyłączeniem przedmiotowych działek spod niekorzystnych rozwiązań planistycznych i w żaden sposób nie wpłynie to negatywnie na sytuację lokalnej społeczności, jak i możliwość korzystania z terenów rekreacyjno -wypoczynkowych.

Skarżąca stanęła na stanowisku, iż przy uchwalaniu zaskarżonego planu doszło do naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji. Przepisy te zakazują ograniczania prawa własności ponad uzasadnioną potrzebę interesu wspólnego, zaś uchwalony plan godzi w normę konstytucyjną z art. 31 ust. 3 i wynikającą z niej zasadę proporcjonalności.

W ocenie skarżącej, Rada Gminy nie popiera swoich twierdzeń jakimikolwiek dokumentami i opracowaniami, ograniczając się jedynie do polemiki z argumentacją skarżącej. Zarówno na etapie planistycznym, jak i aktualnie brak było i jest obiektywnych dowodów zasadności argumentów Rady.

Ponadto skarżąca w skargach podkreśliła, że Gmina Gdynia jest właścicielem sąsiednich nieruchomości o łącznej powierzchni znacznie przekraczającej powierzchnię działki nr: [...], na których z powodzeniem mogą być realizowane cele w postaci zapewnienia okolicznym mieszkańcom parku dzielnicowego, jak i terenów rekreacyjno - wypoczynkowych. Te tereny sąsiednie również objęte są strefą ZP (zieleń urządzona) i dlatego tym bardziej niezrozumiałe jest, dlaczego także na terenie prywatnym postanowiono realizować cele publiczne, służące ogółowi mieszkańców z pokrzywdzeniem przy tym interesu indywidualnego.

W celu realizacji celu publicznego objętego planem, co do którego nie będzie możliwe wywłaszczenie, Gmina będzie miała obowiązek za zgodą właściciela grunt taki nabyć na warunkach określonych przez strony. Zaś z uzyskanych przez skarżącą Spółkę informacji (podczas debaty publicznej nad planem), Gmina Gdynia nie planuje zakupu tej działki.

Tym samym ustalenia mpzp z jednej stroną ograniczają prawa właściciela w swobodnym korzystaniu z nieruchomości na skutek przeznaczenia terenu na cele parku dzielnicowego i tereny rekreacyjno-wypoczynkowe dla okolicznych mieszkańców, a z drugiej nie gwarantują mu wykupu nieruchomości. Prowadzi to do sytuacji, w której właściciel nieruchomości zobowiązany jest umożliwiać swobodne korzystanie z nieruchomości osobom trzecim, ponosząc przy tym wszystkie obciążenia związane z nieruchomością (m.in. podatki), jak i ponosząc ryzyko związane choćby z wypadkami i szkodami na terenie jego nieruchomości. Taka sytuacja wydaje się nie do pogodzenia z punktu widzenia konstytucyjnej ochrony prawa własności, jak i jego istoty.

Skarżąca Spółka zaznaczyła również, że na potrzeby postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości sporządzono wykaz zmian gruntowych, obejmujący swym zakresem stan tych nieruchomości (z okresu wywłaszczenia), na którym widać, że działka nr: [...] została podzielona na 4 działki po ok. 500 m², zapewne pod domy jednorodzinne; działka nr: [...] i działka nr: [...] zostały podzielone na 6 działek po ok. 4 000 m², zapewne pod budynki wielorodzinne, co tym samym potwierdza zasadność przeznaczenia tego terenu pod zabudowę mieszkaniową.

Ponadto w uzasadnieniu skargi dotyczącej działki nr [...], skarżąca Spółka podniosła, że jej interes prawny w niniejszej sprawie wynika z byłego prawa własności nieruchomości, a także faktu toczenia się z udziałem Gminy Miasta Gdyni postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przed Wojewodą. Na potwierdzenie swojej legitymacji powołała również wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. (II OSK 1804/08), który w zakresie skarżenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pojęciem "właściciel nieruchomości" obejmuje również osoby, które na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dochodzą roszczenia o zwrot nieruchomości.

W odpowiedzi na skargi Rada Miasta Gdynia, powołując się na dotychczasową argumentację wniosła o ich oddalenie, wskazując na następujące ustalenia:

- jak wynika z aktu notarialnego z dnia 19 września 1974 r., repertorium A 13123, działki nr: [...], [...] (poprzednio nr: [...]) oraz działka nr [...] były działkami stanowiących rolę, nieużytki, ulice i drogi, które zostały sprzedane przez ówczesną właścicielkę – L. D. - Skarbowi Państwa - Stoczni im. Komuny Paryskiej w celu rozbudowy stoczni o drugi suchy dok, budowy hoteli robotniczych i budynków mieszkalnych. Zgodnie z rejestrem gruntów z dnia 28 maja 1977 r. ww. działki stanowiły rolę i pastwiska klasy VI;

- z "Planu realizacyjnego zagospodarowania terenu jednostki B w osiedlu Pogórze w Gdyni" wynika, że na obszarze osiedla planowanych było pięć zespołów budynków mieszkalnych V i XI kondygnacyjnych (żaden z budynków nie był planowany na przedmiotowych działkach). Zakładano, że docelowo zbocza wysoczyzny w całości zagospodarowane będą jako park osiedlowy dla całej jednostki. Na przedmiotowych działkach planowane były tereny zieleni wypoczynkowej dla projektowanego zespołu zabudowy. W związku z tym twierdzenia skarżącej Spółki, że na przedmiotowych działkach już w latach 70-tych XX wieku planowane były inwestycje budowlane, zdaniem organu, są nieprawdziwe;

- w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 4 lutego 1988 r. działka nr: [...] znajdowała się na obszarach oznaczonych symbolami A5 ZP - tereny zieleni urządzonej i A10 UI - tereny usług różnych. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, określa przedmiotowy obszar, na którym usytuowana jest działka nr [...], jako tereny wyłączone spod zabudowy - tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej o powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej minimum 90%;

- w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 4 lutego 1988 r. działka nr: [...] znajdowała się na obszarach oznaczonych symbolami A5 ZP - tereny zieleni urządzonej, A9 MN MW- tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego oraz A10 UI - tereny usług różnych. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, określa przedmiotowy obszar, na którym usytuowana jest działka nr [...], jako tereny wyłączone spod zabudowy - tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej o powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej minimum 90%. Podnoszona przez skarżącą różnica przebiegu granic między terenami oznaczonymi w Studium symbolem M2, a terenami zieleni krajobrazowo – ekologicznej wynika z faktu, iż przebieg tych granic został skorygowany (zgodnie z dotychczasowym użytkowaniem działki nr [...]) w trakcie sporządzania projektu planu. Takie uszczegółowienie granic zostało dopuszczone w Studium i nie świadczy o sprzeczności z regulacjami w nim przyjętymi;

- w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z dnia 4 lutego 1988 r. działka nr: [...] znajdowała się na obszarach oznaczonych symbolami A5 ZP - tereny zieleni urządzonej, A9 MN MW- tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni, określa przedmiotowy obszar, na którym usytuowana jest działka nr [...], jako tereny wyłączone spod zabudowy - tereny zieleni krajobrazowo - ekologicznej o powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej minimum 90%;

- zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a Rada Miasta Gdyni zamierzając zakazać w planie miejscowym zabudowy nieruchomości celem przeznaczenia jej pod zieleń urządzoną, powinna wcześniej określić ten teren w studium jako wyłączony spod zabudowy. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest jako istotne naruszenie prawa, zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Gdyni przedmiotowy obszar oznaczony został jako tereny potencjalnie narażone na osuwanie się mas ziemnych. Zgodnie ze Studium strefy krawędziowe wysoczyzny to najważniejszy obok strefy brzegowej morza element osnowy ekologicznej miasta. Strefa ta charakteryzuje się wysokim stopniem nachylenia powierzchni, stąd inwestycje lokalizowane w tej strefie i związane z nimi potencjalne prace ziemne mogą spowodować naruszenie stoków i uruchomienie lokalnych ruchów mas ziemnych, ułatwiając erozję terenu. W Studium przewidziany został obowiązek uściślenia granic obszarów narażonych na niebezpieczeństwo osuwania się mas ziemnych oraz określenia zasad ich zagospodarowania;

- różnica poziomów w obrębie działki skarżącej Spółki nr [...] (o wym. 49x58 m) wynosi ok. 20 m (odpowiada to wysokości budynku 6-7 kondygnacyjnego), a działki nr [...] ok. 26 m (odpowiada to wysokości budynku 9-10 kondygnacyjnego), Warunki terenowe nie pozwalają na poprowadzenie dróg dojazdowych (zapewnienie odpowiednich spadków i szerokości w liniach rozgraniczających wymaganych dla drogi dojazdowej) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, bez znaczącej ingerencji w środowisko. Zapewnienie dojazdu wiązałoby się ze znacznymi robotami ziemnymi naruszającymi stabilność skarp;

Rada zaznaczyła, iż uzasadnieniem wprowadzenia dla przedmiotowego obszaru zakazu zabudowy nie był brak możliwości jej realizacji, ale fakt, że wszelkie roboty ziemne na tym obszarze wymagałyby znacznej ingerencji w środowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, argumenty organu są poparte opracowaniami wykonanymi przy sporządzaniu projektu planu miejscowego tj: opracowaniem ekofizjograficznym, prognozie oddziaływania projektu na środowisko, mapie osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi miasta Gdyni sporządzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny, Państwowy Instytut Badawczy.

Rada Gminy podkreśliła, że działki nr: [...] i [...] wbrew twierdzeniom skarżącej nigdy nie były przeznaczone pod zabudowę. Już w okresie wywłaszczenia nieruchomość (stanowiąca wówczas łąki, nieużytki i pastwiska), miała pełnić funkcję parku dzielnicowego i nie była przeznaczona pod realizację zabudowy. Ustalenia planu miejscowego są zgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gdyni. W niniejszej sprawie przeznaczenie ww. działek pod zieleń stanowi konsekwentne i przemyślane działanie organu realizującego politykę gminy. Rada Miasta Gdyni wykonuje zadania publiczne i działa w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego, a ustalenie przeznaczenia zaskarżonego terenu jako zieleń urządzona i usługi sportu i rekreacji jest w pełni uzasadnione i celowe.

Ponadto w odpowiedzi Rady Miasta Gdyni na skargę dotyczącą działki nr [...] organ zaznaczył, iż skarżąca Spółka nie wskazała, w jaki sposób ustalenia planu miejscowego dotyczące działki gminnej nr: [...] naruszają przysługujący skarżącej interes prawny (właścicielce działki nr [...]). Zdaniem organu ustalenia planu miejscowego w zakresie dotyczącym działki nr: [...] pozostają bez wpływu na przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości działki nr: [...]. W powołanym przez skarżącą Spółkę wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny przyznał interes prawny w zaskarżeniu planu miejscowego podmiotom, które na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dochodzą roszczenia o zwrot nieruchomości. Skarżąca uznała, zatem, że interes prawny w niniejszej sprawie przysługuje poprzedniej właścicielce nieruchomości – L. D., a wobec nabycia roszczeń wynikających z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, interes prawny przysługuje również jej. Przywołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w konkretnej sprawie i został wydany w oparciu o odmienny stan faktyczny. Organ podniósł, że Sąd w powołanej przez Spółkę sprawie przyznał, że "skoro skarżący nie był w czasie trwania procedury planistycznej jak i w chwili wydawania kwestionowanego wyroku właścicielem żadnej nieruchomości objętej przedmiotowym planem, to nie został naruszony tym planem jego interes prawny i uprawnienie, a nabycie roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest chronione w toku tego postępowania planistycznego." Jak wskazał Sąd powyższe stwierdzenie nasunęło wątpliwości w "nietypowym" stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Stan ten jest niewątpliwie inny niż w przedmiotowej sprawie.

Rada Miasta Gdyni w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 października 2012 roku (II OSK 1125/11), że dopiero prawomocne formalne rozstrzygnięcie w sprawie o zwrot nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej jako właściciela. Stąd, dopiero z tym dniem, dana osoba może mieć interes prawny w toczącym się postępowaniu dotyczącym danej nieruchomości. Wynika to z tego, że dany podmiot posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem danego postępowania zachodzi realne uzasadnione treścią normy prawa materialnego - rzeczywiste powiązanie, które czyni go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Oznacza to, że nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości.

Dalej Rada podniodsła, że postępowanie o zwrot działki nr [...] nie zostało prawomocnie zakończone. Bezspornie skarżąca Spółka nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Przekonanie skarżącej, że w wyniku zakończenia toczącego się postępowania poprzednia właścicielka nieruchomości – L. D. odzyska przedmiotową działkę (a następnie zgodnie z zawartą umową przedwstępną przeniesie jej własność na skarżącą Spółkę), musi być potraktowane jako powoływanie się na potencjalne zagrożenie jej interesu prawnego w przyszłości. Tymczasem zdarzenia przyszłe, w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, lecz wskazują na posiadanie interesu faktycznego, który nie daje uprawnień do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu.

Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy Miasta Gdyni, a tym samym do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, skutkującego ewentualnie zwrotem nieruchomości, interes prawny skarżącej Spółki nie został naruszony.

W pismach procesowych stanowiących reakcję na odpowiedź Rady Miasta Gdyni na skargę, skarżąca Spółka ponownie wskazała na przytaczane dotychczas argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Skargi Spółki jawnej w G. wniesione w niniejszej sprawie dotyczą działek objętych uchwałą Rady Miasta Gdyni z 22 grudnia 2010 r. nr III/30/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J. Unruga i Płk. S. Dąbka oraz wniesione zostały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będącego aktem prawa miejscowego, stanowi akt z zakresu administracji publicznej. Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego są: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.

W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca Spółka wezwała organ gminy do usunięcia naruszenia prawa, tym samym spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na uchwałę.

Skargi wniesione zostały również z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007r. (II OPS 2/07) uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. (ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz.60).

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą w zakresie działki nr [...], skarżąca Spółka zawarła w skierowanym do Rady Miasta Gdyni piśmie z 31 grudnia 2012 r. Wezwanie wpłynęło do Rady w dniu 8 stycznia 2013 r. Rada Miasta Gdyni uchwałą nr XXVII/577/13 z 23 stycznia 2013 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 lutego 2013 r. odmówiła uchylenia uchwały. Skarga została wniesiona, za pośrednictwem poczty polskiej (art. 82 § 3 p.p.s.a.), w dniu 27 lutego 2013 r., a więc w terminie z art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie upływał bowiem z końcem dnia 5 marca 2012 r.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą w zakresie działki nr [...], skarżąca Spółka zawarła w skierowanym do Rady Miasta Gdyni piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. Wezwanie wpłynęło do Rady w dniu 15 lutego 2013 r. Rada Miasta Gdyni uchwałą nr XXIX/607/13 z dnia 27 marca 2013 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 kwietnia 2013 r. odmówiła uchylenia uchwały. Skarga została wniesiona, za pośrednictwem poczty polskiej (art. 82 § 3 p.p.s.a.), w dniu 23 kwietnia 2013 r., a więc w terminie z art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie upływał bowiem z końcem dnia 3 maja 2012 r.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą w zakresie działki nr [...], skarżąca Spółka zawarła w skierowanym do Rady Miasta Gdyni piśmie z 21 lutego 2013 r. Wezwanie wpłynęło do Rady w dniu 4 marca 2013 r. Rada Miasta Gdyni uchwałą nr XXIX/608/13 z 27 marca 2013 r., doręczoną pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 kwietnia 2013 r. odmówiła uchylenia uchwały. Skarga została wniesiona, za pośrednictwem poczty polskiej (art. 82 § 3 p.p.s.a.), w dniu 23 kwietnia 2013 r., a więc w terminie z art. 53 § 2 p.p.s.a. Termin trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie upływał bowiem z końcem dnia 9 maja 2012 r.

Spełnienie drugiej przesłanki koniecznej dla skutecznego wniesienia skargi oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) "jego interes prawny lub uprawnienie".

Kwestionując uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny.

Wskazać nadto należy, że w dniu 16 września 2008 r. Trybunał Konstytucyjny (SK 76/07) orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest zgodny z Konstytucją. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, że prawo do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego - gwarantuje prawo do sądu wynikające z Konstytucji.

Oceniając legitymację skarżącej Spółki w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka w przedmiotowej sprawie posiada interes prawny wynikający z prawa własności jedynie co do działki nr: [...] oraz [...].

Zgodnie z treścią ksiąg wieczystych - dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], a dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...] (dział II – "Własność") – wynika, iż skarżąca Spółka jest właścicielem ww. działek tj. nr: [...] oraz nr: [...] przy ul. Żelaznej w Gdyni, które objęte są ustaleniami miejscowego planu wprowadzonymi zaskarżoną uchwałą.

Natomiast, zdaniem Sądu, skarżąca Spółka błędnie sądzi, iż posiada w niniejszej sprawie również interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w zakresie działki nr [...], z uwagi na zawartą w dniu 12 kwietnia 2011 r. formie aktu notarialnego (rep. A nr 5223/2011) przedwstępną umowę sprzedaży. Sąd podziela zdanie organu, iż skarżąca Spółka nie wskazała, w jaki sposób ustalenia planu miejscowego dotyczące działki gminnej nr: [...] naruszają przysługujący skarżącej interes prawny (właścicielce działki nr [...] oraz nr [...]). Działka nr [...] stanowi własność Gminy Miasta Gdyni, a tym samym do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, skutkującego ewentualnie zwrotem nieruchomości, interes prawny skarżącej Spółki nie został naruszony. Postępowanie o zwrot działki nr [...] nie zostało prawomocnie zakończone. Zgodnie z treścią § 5 ww. aktu notarialnego poprzednia właścicielka działki nr [...] – L. D. przenosi na rzecz skarżącej Spółki roszczenie wynikające z ustawy o samorządzie gminnym zgodnie z dyspozycja art. 101, a dotyczące przedmiotowej działki.

Zatem skarżącej przysługuje jedynie roszczenie o nabycie w przyszłości prawa własności tej nieruchomości, niemniej tego rodzaju roszczenie o charakterze obligacyjnym nie może być źródłem interesu prawnego, albowiem źródłem tym są wyłącznie uprawnienia rzeczowe do gruntu przysługujące skarżącemu w dniu wniesienia skargi (prawo własności czy prawo użytkowania wieczystego). Skarżąca nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Należy w tym miejscu zgodzić się z organem, iż przekonanie skarżącej Spółki, że w wyniku zakończenia toczącego się postępowania poprzednia właścicielka nieruchomości – L. D. odzyska przedmiotową działkę (a następnie zgodnie z zawartą umową przedwstępną przeniesie jej własność na skarżącą Spółkę), musi być potraktowane jako powoływanie się na potencjalne zagrożenie jej interesu prawnego w przyszłości. Tymczasem zdarzenia przyszłe, niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, lecz wskazują na posiadanie interesu faktycznego, który nie daje uprawnień do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu. Dopiero prawomocne formalne rozstrzygnięcie w sprawie o zwrot nieruchomości stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej jako właściciela. Stąd, dopiero z tym dniem, dana osoba może mieć interes prawny w toczącym się postępowaniu dotyczącym danej nieruchomości. Wynika to z sytuacji, że dany podmiot posiada interes prawny w toczącym się postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem danego postępowania zachodzi realne uzasadnione treścią normy prawa materialnego - rzeczywiste powiązanie, które czyni go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Oznacza to, że nie jest legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości.

W ocenie Sądu, skarżąca Spółka nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie, w zakresie, w jakim skarży uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic Pogórze i Obłuże w Gdyni, rejon ulic Adm. J. Unruga i Płk. S. Dąbka w odniesieniu do działki nr [...].

Przytoczony w uzasadnieniu skargi wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009r. sygn. II OSK 1804/08, gdzie zaprezentowano stanowisko, że mimo, iż z formalnego punktu widzenia nie orzeczono w chwili trwania procedury planistycznej jak i w momencie przyjmowania prawa miejscowego o zwrocie skarżącemu nieruchomości objętych planem, podobnie jak w chwili wydawania zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, to przesłanki materialno-prawne decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości istniały już w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonych terenów, co uzasadnia przyjęcie, że skarżący miał interes prawny w momencie uchwalenia i wejścia w życie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym zaistniał warunek z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uzasadniający legitymację skargową związaną z naruszeniem interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę.

Zaznaczenia wymaga, że przed wydaniem wyroku przez Sąd II instancji w powyższej sprawie II OSK 1804/08 skarżący uzyskał ostateczną decyzję o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości uwzględniającą żądanie strony w tym zakresie. Bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie postępowanie o zwrot działki [...] nie zostało do dziś zakończone. Stan faktyczny w obu sprawach jest zatem odmienny. Ponadto skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela prezentowanego w treści skargi poglądu, że samo zainicjowanie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powoduje powstanie po stronie ubiegającego się o zwrot interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o planie miejscowym odnoszącym się do tej nieruchomości. Zaznaczyć wypada jeszcze, że po pierwsze to nie skarżąca Spółka jest wnioskodawcą postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a ponadto gdy już skarżąca uzyska tytuł własności do działki [...] będzie mogła bez żadnych przeszkód zwrócić się do Rady Miasta Gdynia z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa przedmiotową uchwałą, a następnie w razie bezskuteczności tego wezwania wnieść skargę do tutejszego Sądu.

Z tych względów skargę Spółki jawnej w G. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącym działki nr [...], na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

Przechodząc do oceny wniesionej skargi co do działki nr [...] należy uznać, że z racji pozostawania przez skarżąca Spółkę właścicielem tej działki bezsporne jest, że posiada ona interes prawny w zaskarżeniu uchwały dotyczącej miejscowego planu w zakresie regulacji odnoszących się do tej działki.

Naruszenie interesu właścicielskiego skarżąca upatruje w ograniczeniu rodzaju zabudowy możliwej do zrealizowania na tej działce oraz w zakazie zabudowy mieszkaniowej, jaką Spółka planowała. Kwestionuje przy tym skarżąca stanowisko Rady Gminy Gdynia, że teren ten nigdy nie był przeznaczony pod zabudowę, bowiem działka ta stanowi teren potencjalnie narażony na osuwanie mas ziemnych, bowiem spadek terenu stanowi tu powyżej 20%. Różnica terenów w obrębie działki nr [...] wynosi około 26 metrów i zdaniem Rady warunki terenowe nie pozwalają na jakiekolwiek prace budowlane bez znaczącej ingerencji w środowisko. Rada Gminy nie twierdzi, jak zarzuca skarżąca, że nie jest możliwa budowa na działce, a jedynie prezentuje stanowisko, że znaczne roboty budowlane naruszyłyby stabilność skarpy oraz uznaje za niepożądaną jakąkolwiek większą ingerencje w środowisko.

Dokonując oceny interesów skarżącej podkreślić należy, że z mocy art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gminie przysługuje niekwestionowane władztwo planistyczne, realizowane w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu. Przepis ten upoważnia gminę do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, oczywiście pod warunkiem, że ograniczenia te gmina wprowadza w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Oznacza to, że gmina nie może przysługującego jej władztwa wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym względzie nie jest nieograniczona. Uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2008r., sygn. akt II OSK 1716/07, publ. LEX nr 497579). W rozpatrywanej sprawie nie występuje jednak tego typu sytuacja. W sposób przekonujący wyjaśniono bowiem powody przyjętych w planie rozwiązań, prowadzących do ograniczenia własności nieruchomości skarżącej Spółki, a polegających na określeniu innego, niż oczekiwała skarżąca, przeznaczenia działki. Rada Miasta Gdynia wykazała mianowicie, że zakaz zabudowy tego terenu wynika z występujących na nim uwarunkowań geologicznych i przyrodniczych oraz ukształtowania terenu. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, iż w toku prac planistycznych analizowano możliwość zabudowy spornych terenów. W opracowaniu ekofizjograficznym jednoznacznie wskazane zostało na konieczność wyłączenia z zabudowy skarp i stoków o nachyleniu powyżej 20%, zalecono także aby powierzchnie w strefie krawędziowej ujęte w studium jako tereny leśne lub różne formy zieleni zachować i wyłączyć z innych funkcji, poza gospodarką leśną, rekreacją oraz wypoczynkiem. W prognozie oddziaływania na środowisko zwrócono natomiast uwagę na fakt, że skutki prowadzenia robót ziemnych na obszarze występowania stoków o nachyleniu powyżej 20% wiążą się z zagrożeniem powstawania osuwisk ziemnych.

Zdaniem Sądu wskazane okoliczności usprawiedliwiają przyjęte w planie ustalenia odnośnie strefy oznaczonej symbolem 125 US, ZP oraz 136 ZP. Są to bezsprzecznie tereny o uzasadnionym zakazie zabudowy uwarunkowanym ryzykiem uruchomienia procesów osuwiskowych wskutek realizacji inwestycji budowlanych. Rada Miasta Gdynia, co podkreślić trzeba, nie przekroczyła w tym względzie przysługującego gminie władztwa planistycznego, mającego swoje źródło w upoważnieniu ustawowym (art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wprowadzone ustalenia mają bowiem odzwierciedlenie w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wbrew stanowisku skarżącej kwestionowane ustalenia nie pozostają w sprzeczności z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miejskiej Gdynia, które w swoich zapisach nałożyło na Radę obowiązek uściślenia granic obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi lub osuwania się mas ziemnych oraz określenia zasad zagospodarowania takich obszarów. Ponadto w studium obszar działki nr [...] znajduje się na terenach zieleni krajobrazowo-ekologicznej.

Przedmiotowa działka także w poprzednim miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 4 lutego 1988 r. była przewidziana pod tereny zieleni urządzonej. Jednak podkreślenia wymaga, że w obecnie obowiązującym studium zawarty jest nakaz aby tereny narażone potencjalnie na osuwanie mas ziemnych zostały przewidziane do takiego zagospodarowania, aby nie miała miejsce ingerencja mogąca wywołać ruchy mas ziemi. Jest to tożsame z obligatoryjnym zakazem wykonywania prac budowlanych na takim terenie, zaś działki nr [...] w przeważającej części stanowi teren o dużym spadku terenu i jednocześnie jest to teren narażony na osuwiska ziemi. Z zapisów studium wynika, że teren ten został wyłączony spod zabudowy i inne przeznaczenie działki w planie niż pod tereny zieleni byłoby niezgodne z ustaleniami studium.

Uznając zatem prawidłowość przeprowadzonej procedury planistycznej, dochowanie wymogów ustawowych przygotowania planu oraz dokonanie zaskarżonym planem przeznaczenia terenu, co prawda z naruszeniem prawa własności skarżącej, ale mieszczącego się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego należało skargę co do działki nr [...] oddalić.

Przechodząc do rozpoznania skargi odnośnie zarzutów dotyczących regulacji zaskarżonego planu miejscowego w odniesieniu do działki nr [...] w pierwszej kolejności podkreślić należy, że także w tym przypadku kwestia interesu prawnego skarżącej Spółki nie budzi wątpliwości i nie jest między stronami sporna. Ustalenia planu sprowadzające się do wprowadzenia zakazu zabudowy (z dopuszczeniem jedynie realizacji parterowego obiektu sportowego) oraz przeznaczeniem działki na funkcję usługi sportu i rekreacji oraz zieleń urządzoną w sposób bezpośredni ingerują w prawo własności nieruchomości skarżącej, to jest działki nr [...]. Skarżąca naruszenia swojego interesu upatruje w ograniczeniu możliwości korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu w przypadku tej działki interes prawny skarżącej został na skutek uchwalenia planu naruszony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że każda zawarta w planie miejscowym regulacja, która prowadzi do ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości (nawet w przyszłości), narusza uprawnienia właścicielskie chronione przez art. 140 Kodeksu cywilnego. Zaplanowanie na nieruchomości terenu zieleni urządzonej i ciągu pieszego bez wątpienia będzie miało negatywny wpływ na uprawnienia właścicielskie skarżącej jeśli chodzi o sposób korzystania z nieruchomości. Także zakaz zabudowy mieszkaniowej, na jaką liczyła skarżąca Spółka, ogranicza możliwości zagospodarowania działki.

Na wstępie dokonywanej kontroli legalności postanowień planu co do działki nr [...] podkreślić należy, że zaskarżona uchwała może być wyeliminowana w tej części z obrotu prawnego, jeżeli wraz z naruszeniem interesu prawnego dojdzie do naruszenia norm prawa materialnego albo procesowego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, które nie jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, oznacza dla Sądu obowiązek oddalenia skargi. Dochodzi bowiem do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej w zgodzie z obowiązującym prawem i w granicach przysługującego gminie, a wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy.

Z ustaleń zaskarżonej uchwały wynika, że dla przedmiotowej działki w planie miejscowym ustalono przeznaczenie 125 US, ZP a skrajem działki, w pewnej odległości od jej granicy, wytyczono ciąg pieszy. Przeznaczenie 125 US, ZP oznacza zieleń urządzoną oraz usługi sportu i rekreacji. Rada Miasta Gdynia jako uzasadnienie wprowadzonych ograniczeń w potencjalnym zagospodarowaniu działki wskazała na konieczność zapewnienia zaplecza rekreacyjno-wypoczynkowego okolicznym mieszkańcom oraz okoliczność, że na terenie działki występuje skarpa, której zagospodarowanie wymaga znacznych nakładów finansowych i grozi osuwaniem się mas ziemi.

Bezsporne jest, że działka nr [...] bezpośrednio graniczy z terenem zabudowanym budynkami wielorodzinnymi i zabudową jednorodzinną. Działka ta ma niewielką powierzchnie i w znacznej części jest to teren płaski.

Tytułem wprowadzenia do oceny cytowanych zapisów planu wskazać należy, że uregulowanie zawarte w art. 4 ust. 1 u.p.z.p. przyznaje gminie uprawnienie do ustalania przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, przy czym z uprawnienia tego nie wynika dowolność gminy w zakresie przeznaczenia terenu na określony cel w planie miejscowym. Działanie gminy mające swoje źródło w omawianym przepisie musi odbywać się w granicach wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy oraz z poszanowaniem porządku prawnego wynikającego z innych ustaw. W polskim ustawodawstwie nie ma uregulowań, które dawałyby wprost prymat interesowi zbiorowemu nad interesem indywidualnym, jeżeli zaś w zagospodarowaniu przestrzennym zaistnieje taka konieczność aby dać pierwszeństwo interesowi publicznemu kosztem interesu indywidualnego, to winny być wskazane racjonalne przesłanki takiego wyboru, w szczególności pierwszeństwo interesu publicznego kosztem interesu indywidualnego może wynikać z konieczności realizacji inwestycji celu publicznego. Działka nr [...] została przeznaczona na zieleń urządzoną. Rada uzasadnia to koniecznością zapewnienia okolicznym mieszkańcom terenów do rekreacji i wypoczynku. Jednak działka ta ma pow. 2842 m2, zaś całość terenu przeznaczonego pod 125 US, ZP (usługi sportu i zieleni urządzonej) ma powierzchnię 1,16 ha. Działka [...] stanowi zatem ¼ terenu przeznaczonego pod US i ZP, który to teren przylega do obszaru oznaczonego 136 ZP o pow. 5,24 ha. Nie sposób zatem uznać za wystarczające uzasadnienia dla przeznaczenia przedmiotowej działki pod zieleń urządzoną konieczności zapewnienia mieszkańcom terenu do rekreacji w sytuacji, gdy teren działki przylega do obszaru o takim przeznaczeniu o pow. niemal 6 ha. Brak ujęcia w takim przeznaczeniu terenu o pow. niespełna 0,3 ha nie stanowi żadnego uszczerbku dla możliwości wypoczynku okolicznych mieszkańców, a stanowi znaczne ograniczenie uprawnień właścicielskich skarżącej. Podkreślić także należy, że teren objęty regulacją planu stanowi fragment Kępy Oksywskiej, która w przeważającej części stanowi tereny zielone. W okolicy utrzymane jest kilkadziesiąt hektarów zieleni urządzonej.

Oceniając wyznaczenie orientacyjnego przebiegu ciągu pieszego przez działkę skarżącej wskazać należy, że tego typu przeznaczenie nie należy do inwestycji celu publicznego, gdyż ciąg taki nie jest równoważny pojęciu drogi publicznej. Przyjąć należy, że poprzez takie przeznaczenie Rada zapewnia ogólnodostępność działki skarżącej z eliminacją atrybutu wyłączności w dysponowaniu przez właściciela należącym do niego terenem. Takie przeznaczenie wymagałoby wskazania przez Radę przepisów prawa materialnego, które stanowiłyby uzasadnienie dla takiego wkroczenia przez Miasto Gdynia w sferę uprawnień właścicielskich skarżącej Spółki. Rada tego nie uczyniła, co należy postrzegać jako przekroczenie władztwa planistycznego.

Zdaniem Sądu nie zasługuje na aprobatę także wskazywany przez Radę Miasta Gdynia argument dotyczący zakazu zabudowy z uwagi na ukształtowanie terenu działki [...] i usytuowanie na niej skarpy. Zdaniem Sądu kwestia wysokości nakładów finansowych ze strony właściciela w związku z zabudową działki obiektami mieszkaniowymi to element stanu faktycznego czy też konieczność szczególnych rozwiązań technicznych, które w żaden sposób nie mogą być brane pod uwagę przy przeznaczaniu terenu w miejscowym planie.

Ponadto tereny narażone na osuwanie się mas ziemnych nie pokrywają się z powierzchną całej działki, gdyż na rysunku planu widać wyraźnie, że znaczna część działki stanowi teren płaski.

Przedmiotowa działka w poprzednim miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 4 lutego 1988 r. przewidziana była pod tereny oznaczone symbolem A10Ul – tereny usług różnych. Bez wątpienia więc niekorzystna regulacja związana z zakazem zabudowy pojawiła się dopiero w obecnie zaskarżonej uchwale Rady Miasta Gdynia. Argumentacja przedstawiona przez Radę nie pozwala na uznanie, że interes społeczny winien uzyskać w tym konkretnym przypadku prymat na interesem skarżącej Spółki. Zdaniem Sądu wyłączenie z zakazu zabudowy działki o pow. 2842 m2 nie spowoduje żadnego uszczerbku w planach zapewnienia mieszkańcom terenów rekreacyjnych czy do uprawiania sportu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Rada nie wykazała konieczności ograniczenia przysługującego skarżącej Spółce prawa własności poprzez wprowadzenie ww. zapisów w planie miejscowym odnośnie działki nr [...] RP oraz art. 140 k.c. Rada podjęła zatem zaskarżoną uchwałę w części dotyczącej przedmiotowej działki skarżącej z przekroczeniem przysługującego jej władztwa planistycznego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając za zasadny zarzut naruszenia prawa, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki [...].

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 300 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł (wynagrodzenie - 240 zł i opłata od pełnomocnictwa 17 zł).