Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1530/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., [...], po przeprowadzeniu postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K., własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] uchyliła decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], mocą której stwierdzono, że Gmina K., nie nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie opisanej wyżej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził, że Gmina K. nie nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie wskazanej wyżej nieruchomości zabudowanej, oznaczonej jako działka nr [...].

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, ale nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż mocą decyzji Urzędu Dzielnicowego [...], Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] grudnia 1988 r., nr [...] o opłatach z tytułu zarządu na rzecz B.", pozostawała w jego zarządzie.

Odwołanie od tej decyzji złożył Prezydent Miasta K. podnosząc, że decyzja o opłatach z tytułu zarządu nie stanowi dowodu na przekazanie nieruchomości w zarząd w rozumieniu ówczesnych przepisów.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] i orzekła stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności przedmiotowej nieruchomości.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wnioskiem z dnia 9 marca 2010 r., wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Jako podstawę wznowienia wnioskodawca podał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując jednocześnie stosowne dokumenty mające potwierdzać brak spełnienia przesłanek do komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., a następnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] odmówiła uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. podnosząc, że decyzja o ustaleniu opłaty, a także protokół zdawczo-odbiorczy nie stanowią o przekazaniu nieruchomości w zarząd przedsiębiorstwu państwowemu. Istnieniu prawa zarządu przeczą ponadto wykreślenia przedsiębiorstw państwowych z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, mające miejsce przed dniem 27 maja 1990 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył Urząd Skarbowy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1408/11 oddalił skargę podnosząc, że brak decyzji o ustanowieniu zarządu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego B. powoduje, iż nieruchomość nie należała do tego przedsiębiorstwa, lecz do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka podlegała komunalizacji z mocy prawa na rzecz właściwej gminy. W ocenie WSA w sprawie nie było również podstaw do zastosowania art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1371/12, uwzględnił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, uchylając zaskarżony wyrok oraz decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r. z uwagi na fakt, że w składzie orzekającym, który wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. oraz decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. orzekał ten sam członek Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Pismem z dnia 26 września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uzupełnił wniosek o wznowienie postępowania poprzez doręczenie ostatecznej decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 1972 r., nr [...] o przekazaniu w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony B. w K. m.in. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...], dla której prowadzona była księga wieczysta KW nr [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w K. z dnia [...] sierpnia 1990 r. oraz z pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. z dnia [...] listopada 2007 r. szczegółowo wynika jakiemu podziałowi uległa działka nr [...], z której ostatecznie powstała objęta zaskarżoną decyzją działka nr [...] o pow. [...] ha.

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z tym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa, mieniem właściwych gmin.

Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. dzień 27 maja 1990 r.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że w pierwszej kolejności organ administracji winien ustalić, czy przedmiotowe mienie, które stanowiło własność Skarbu Państwa, w dniu 27 maja 1990 r. było mieniem państwowym, a następnie po pozytywnym ustaleniu w tym zakresie - czy należało w tym dniu do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Po ustaleniu, że mienie spełniało przesłanki do jego komunalizacji z mocy prawa, organ winien w dalszej kolejności ustalić, czy nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 11-12 powołanej ustawy.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaznaczyła, że z akt sprawy, a w szczególności z odpisu księgi wieczystej KW nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, iż w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła ona własność Skarbu Państwa. Dla ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do".

Organ wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1697/11 dokonał wykładni pojęcia "należące do", wskazując że pojęcie "należenia'" mienia jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w myśl, którego, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej. Skoro zatem, w myśl art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej. Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości należały do właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej (art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Z kolei w ust. 2 art. 3 ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowiła, że ilekroć w ustawie jest mowa o radach narodowych lub terenowych organach administracji państwowej bez bliższego określenia, rozumie się przez to rady narodowe stopnia podstawowego lub terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego o właściwości szczególnej do spraw geodezji i gospodarki gruntami.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość, mocą ostatecznej decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 1972 r., nr [...] została przekazana w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony B. w K., dla którego organem założycielskim był ówczesny Minister Przemysłu.

Bez znaczenia dla oceny skutków prawnych ww. decyzji jest zarządzenie Nr [...] Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia [...] z dnia [...] listopada 1977 r. w sprawie podjęcia działań, zmierzających do dalszego integrowania środków i obiektów majątkowych oraz wspólnego wykorzystania tych środków i obiektów w ramach Zjednoczenia, jako wielkiej organizacji gospodarczej (WOG).

Zdaniem organu skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 1972 r. nie niweczy również późniejsze wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania przysługującego B. w K.

W związku z powyższym organ uznał, że zgodnie z brzmieniem art. 6 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Reasumując, w ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, przedmiotowa nieruchomość nie podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Organ wskazał ponadto, że przepis art. 146 § 1 kpa, stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Z tym drugim okresem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Organ przytoczył stosowne stanowisko doktryny i orzecznictwo dotyczące biegu terminów, o których mowa w art. 146 § 1 kpa, podkreślając, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. została doręczona Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w dniu [...] września 2011 r., o czym rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2143/11. Orzeczenie to wiąże inne sądy oraz wszystkie organy administracji publicznej, w tym Krajową Komisję Uwłaszczeniową. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka określona w art. 146 § 1 kpa, uniemożliwiająca wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji i orzeczenie, co do istoty sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miejska K. zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 7 kpa poprzez niewyczerpujące i niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez niewyczerpującą i niedostateczną analizę i ocenę wpisów dokonanych w KW [...],

naruszenie art. 146 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię, w szczególności poprzez przyjęcie, że termin winien być liczony od dnia "doręczenia" decyzji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...], a nie od dnia ostatniego doręczenia stronom, które uczestniczyły w postępowaniu sygn. akt. [...],

naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

W oparciu o powyższe zarzutu wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów wskazując w szczególności, że skarżąca nie kwestionuje, iż działka nr [...] została przekazana w 1972 r. w użytkowanie B. w K.. Jednakże od momentu przekazania w użytkowanie do dnia 27 maja 1990 r. upłynęło ponad 17 lat. W okresie tym mogło dojść do przekazania użytkowania innej jednostce, jak i do jego wygaśnięcia. O tym, że taka sytuacja mogła mieć miejsce świadczy wpis dokonany w dniu [...] czerwca 1982 r. w księdze wieczystej [...] na wniosek z dnia 14 czerwca 1982 r., kiedy to w tej księdze (obejmującej wówczas działkę [...]) wykreślono zarząd i użytkowanie Z. w K. (wpisane w miejsce zarządu i użytkowania B. w K.), pozostawiając jedynie Skarb Państwa jako właściciela.

Skarżąca podkreśliła, że w aktach KW [...] zachowały się dokumenty wskazujące, iż ówczesny organ właściwy w sprawach gospodarki terenami państwowymi - Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami - wniósł o wykreślenie wpisu prawa użytkowania Z. w K. w KW [...] (pismo z dnia 20 grudnia 1985 r.), a po stwierdzeniu, że wykreślenie to zostało już dokonane w dniu [...] czerwca 1982 r., nie zakwestionował prawidłowości tego wpisu (pismo z dnia 23 lipca 1986 r.).

Zdaniem skarżącej organ winien był w sposób wyczerpujący dokonać analizy i oceny wpisów dokonanych w KW [...]. Organ ograniczył się tymczasem jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że skutków prawnych wynikających z decyzji z [...] sierpnia 1972 r. nie niweczy późniejsze wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania przysługującego B..

Skarżąca zarzuciła ponadto, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa błędnie przyjęła, iż z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2143/11 wynika, iż decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. została doręczona Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] - w rozumieniu art. 109 kpa, jako stronie postępowania - w dniu 6 września 2011 r., co skutkuje tym, że od tej daty należy liczyć bieg 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa.

Skarżąca wskazała, że skarga na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r. została złożona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w dniu 9 września 2011 r., a więc w ciągu 3 dni od "doręczenia" decyzji Naczelnikowi. W takiej sytuacji bezzasadne byłoby przywracanie terminu do wniesienia skargi, a o przywróceniu tego terminu orzeka postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt. I SA/Wa 2143/11.

Skarżąca zaznaczyła, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu sygn. akt I OZ 355/12 z dnia 23 maja 2012 r. (wydanym wcześniej w sprawie, w której wydane zostało postanowienie I SA/Wa 2143/11 z dnia 19 grudnia 2012 r.), wyjaśnił, że przy ustalaniu początku biegu terminu 30 dni do wniesienia skargi bierze się pod uwagę wyłącznie daty, w jakich nastąpiło doręczenie decyzji stronom, które uczestniczyły w postępowaniu. Zdaniem skarżącej analogiczna zasada obowiązuje przy ustalaniu terminów wynikających z art. 146 § 1 kpa, termin ten winien być zatem liczony nie od dnia "doręczenia" decyzji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...], lecz od dnia ostatniego doręczenia stronom, które uczestniczyły w postępowaniu (stanowisko takie przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową wyroku z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1776/07). Skarżąca podkreśliła ponadto, że w postanowieniu sygn. akt. I OZ 355/12 z dnia 23 maja 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. została doręczona Naczelnikowi, lecz że Naczelnik "dowiedział się o treści decyzji" (strona 5 uzasadnienia). Tym samym skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. nie narusza prawa.

Przedmiotową decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K., własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], uchyliła decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. i utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], mocą której stwierdzono, że Gmina K. nie nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie opisanej wyżej nieruchomości.

Zauważyć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art.145 § 1 kpa lub art. 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Jak wynika z analizy akt rozpoznawanej sprawy we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. powołano się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Stosownie do treści art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa).

Po przeprowadzeniu zaś postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, organ administracji publicznej wydaje decyzję określoną w art. 151 kpa.

Zauważyć przy tym trzeba, że art. 146 § 1 kpa stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145 b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postanowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa).

W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] wznowiła postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., a następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa uchyliła przedmiotową decyzję i utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., stwierdzającą, że Gmina K., nie nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie opisanej wyżej nieruchomości. Zaznaczyć przy tym należy, że zaskarżona decyzja wydana została na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1408/11 i decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1371/12).

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, organ prawidłowo bowiem stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz że nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 kpa.

Jak wyżej wskazano przedmiotem postępowania wznowieniowego zakończonego zaskarżoną decyzją była ostateczna decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2009 r., mocą której organ orzekł o nabyciu z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności opisanej wyżej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...]. Zgodnie z powyższym przepisem mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa, mieniem właściwych gmin.

W następstwie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła powyższą decyzję uznając, że objęta przedmiotową decyzją nieruchomość nie podlegała komunalizacji w trybie powołanego przepisu, nie należała ona bowiem do podmiotu wskazanego w tym przepisie.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotne znaczenie dla ustalenia czy określona nieruchomość należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego ma wyjaśnienie pojęcia "należące".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ujęte przez ustawodawcę pojęcie "należące" oznacza kategorię prawną, a nie kategorię faktyczną, a więc chodzi tutaj o posiadanie określonego tytułu prawnego do nieruchomości. Jeżeli więc właścicielem nieruchomości wpisanym w księdze wieczystej jest Skarb Państwa i był nim w czasie wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gmina mogła stać się właścicielem tej nieruchomości na podstawie art.5 tej ustawy. Organ orzekający o komunalizacji z mocy ustawy musi natomiast zbadać, czy mienie, które podlegać ma komunalizacji, stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w dacie wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Jeżeli ustalenia organu komunalizacyjnego (wojewody) są pozytywne, to wydaje on stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. decyzję stwierdzającą nabycie przez gminę własności z mocy prawa określonego mienia ogólnonarodowego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza to, co nastąpiło z mocy prawa.

O przynależności mienia do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego decydowała natomiast treść art. 6 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do tego przepisu terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Z przepisu tego wynikało, że nieruchomości, które nie zostały przez terenowy organ administracji państwowej rozdysponowane w sposób tam określony, "należały" do tego organu niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie władał danym mieniem. Jeżeli zaś określona nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. była w sposób prawem przewidzianym oddana w zarząd lub użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej, nie można było wówczas uznać jej za nieruchomość "należącą" do terenowego organu administracji państwowej. Przy czym ustanowienie zarządu czy użytkowania wymagało w tym czasie stosownej formy prawnej, tj. decyzji lub umowy, co wynikało z treści art. 38 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Innymi słowy jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. istniała stosowna decyzja lub umowa odnosząca się do konkretnej nieruchomości, to należało przyjąć, że nieruchomość ta nie należała do terenowego organu administracji państwowej, a tym samym nie podlegała ona komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Z akt rozpoznawane sprawy jednoznacznie wynika, że sporna nieruchomość, stanowiła w dacie komunalizacji własność Skarbu Państwa, co potwierdza m.in. treść księgi wieczystej KW nr [...]. Okoliczność powyższa nie jest przez strony kwestionowana.

Jak wynika również z akt sprawy na mocy ostatecznej decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 1972 r., nr [...] objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość została przekazana w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony B. w K., dla którego organem założycielskim był ówczesny Minister Przemysłu. Istotne jest przy tym, że wskazana decyzja wydana została przed dniem 27 maja 1990 r. i ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby została ona wyeliminowana z obiegu prawnego. Zdaniem Sądu zatem dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ocena, że działka nr [...] w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiła mienia należącego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a tym samym nie podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jest prawidłowa. Jak słusznie zauważył też organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bez znaczenia dla oceny skutków prawnych wskazanej decyzji ma okoliczność wykreślenia z księgi wieczystej prawa użytkowania przysługującego B. w K.. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby przed dniem 27 maja 1990 r. wydana została decyzja o wygaszeniu wskazanemu podmiotowi prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości, ustanowionego decyzją z dnia [...] sierpnia 1972 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że tylko w przypadku wydania stosownej decyzji wygaszającej, ustanowione wcześniej prawo przestaje istnieć.

W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami procedury określonymi w art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.