Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 329/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Janina Kosowska Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Irena Szczepkowska Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi M. L. i K. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz M. L. i K. L. kwotę 350 zł. (trzysta pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O., postanowieniem z dnia 23 maja 2001 roku, znak "[...]", w toku postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr 47/1, położonej w O. przy Al. "[...]", nałożył na inwestorów – K. i R. W. oraz T. i L. G. obowiązek wykonania raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, polegającego na budowie zakładu usługowego z wymianą i naprawą ogumienia oraz diagnostyką samochodową, ustalając szczegółowo zakres raportu. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby postanowienie to zostało zmienione lub uchylone.

Ostateczną decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 17 sierpnia 2001 roku, nr "[...]" ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania przedmiotowego terenu dla inwestycji polegającej na budowie 3 - stanowiskowego zakładu usługowego wymiany i naprawy ogumienia (bez bieżnikowania) oraz diagnostyki samochodowej.

Decyzją Nr "[...]" z dnia 19 lipca 2002 roku,, znak "[...]" Prezydent Miasta O., na wniosek K. i R. W. oraz T. i L. G. , zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę obiektu na przedmiotowej działce.

Na skutek odwołania M. i K. L. oraz A. i A. L. decyzja ta została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia 18 września 2002 roku, znak "[...]", a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził oczywistą niezgodność pozwolenia na budowę z ustalonymi warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, a także nie wykonanie przez inwestora obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko, nałożonego postanowieniem Prezydenta Miasta O. z dnia 23 maja 2001 roku. Wojewoda wskazał, że w oparciu o decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu,

możliwe będzie wydanie pozwolenia na budowę zakładu tylko 3- stanowiskowego, co istotnie ograniczy wielkość obiektu oraz jego uciążliwość, przy założeniu, że wymagany raport oddziaływania na środowisko dopuści lokalizację inwestycji na przedmiotowej działce.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta O. decyzją nr "[...]" z dnia 24 grudnia 2002 roku, znak "[...]" zatwierdził projekt budowlany obejmujący projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczao-konstrukcyjny budynku magazynu opon i obsługi samochodów osobowych oraz projekty budowlane kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przyłącza wodociągowego, drogi i wstępną ocenę warunków gruntowo-wodnych, wydając pozwolenie na budowę I etapu serwisu ogumienia i diagnostyki samochodowej (bez bieżnikowania) - 2 stanowiska obsługi samochodów osobowych oraz magazyny opon zużytych i nowych.

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 roku, nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że projekt zagospodarowania terenu, uzgodniony i dołączony do dokumentacji, obejmuje całe zamierzenie inwestycyjne, podzielone na dwa etapy. Projekt będący przedmiotem zatwierdzenia obejmuje tylko pierwszy etap dotyczący budowy budynku z dwoma stanowiskami obsługi samochodów osobowych z wymianą opon i diagnostyką oraz magazynu opon używanych i nowych.

Ponadto organ powołał się na to, że funkcjonowanie zakładu nie będzie powodowało nadmiernych zanieczyszczeń środowiska, co wynika z założonego profilu usług. Wody opadowe zostaną odprowadzone zgodnie z opinią geologiczną.

Decyzją nr "[...]" z dnia 23 grudnia 2003 roku, znak "[...]" Prezydent Miasta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę II etapu serwisu ogumienia i diagnostyki samochodowej w O. przy AL "[...]" na działce nr 47/1, w tym budynku socjalno-biurowego oraz budynku obsługi samochodów ciężarowych. Jednocześnie organ zmienił decyzję własną z dnia 24 grudnia 2002 roku

dotyczącą udzielenia pozwolenia na budowę serwisu ogumienia i diagnostyki samochodowej - etap I, wprowadzając inną konstrukcję ścian zewnętrznych w budynkach nr 3 i nr 4.

Po rozpatrzeniu odwołań M. L. i K. L., Wojewoda decyzją z dnia 16 kwietnia 2004 roku, znak "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest spójna z decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 24 grudnia 2002 roku, utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 22 kwietnia 2003 roku.

Na powyższą decyzję M. i K. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zarzucając jej niezgodność z obowiązującym prawem .

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 roku, sygn. akt 2 IV SA 2042/03 uchylił decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2003 roku i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 24 grudnia 2002 roku dotyczącą I etapu inwestycji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy obu instancji przy wydawaniu pozwolenia na budowę pominęły fakt, że inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem Prezydenta Miasta O. z dnia 23 maja 2001 roku i nie sporządził raportu oddziaływania inwestycji na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej pozwala na zajęcie stanowiska, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. l § l i § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Pod pojęciem "kontroli działalności publicznej" należy rozumieć

badanie prawidłowości stosowania przez organy orzekające w sprawie przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Zważywszy na przyjęte w procedurze sądowo-administracyjnej kryterium legalności, Sąd nie jest związany granicami skargi, jej zarzutami i powołaną przez stronę podstawą prawną (art. 134 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę nawet wówczas, gdy strona nie skonkretyzowała zarzutów odnośnie postępowania administracyjnego, lecz tylko ogólnikowo wskazała, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, a Sąd ustali, iż do takich naruszeń rzeczywiście doszło.

Na podstawie art. 35 ust. l pkt l i 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, nr 207, póz. 2016 ze zm.),w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, na organ został nałożony obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czy projekt zagospodarowania działki jest zgodny, nie tylko z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ale także z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska. Przepis ten wymagał też sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.

Dokumentacja dołączona do akt sprawy wskazuje, że organ wydający pozwolenie na budowę nie dopełnił tego obowiązku.

Prezydent Miasta O. postanowieniem z dnia 23 maja 2001 roku nałożył na inwestorów – K. i R. W. oraz T. i L. G. obowiązek wykonania raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia ustalając szczegółowo zakres raportu. Także w decyzji z dnia 18 września 2002 r. Wojewoda wyraźnie wskazał na konieczność sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ ten podniósł, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę trzystanowiskowego zakładu usługowego będzie możliwe przy założeniu, że

raport oddziaływania na środowisko dopuści lokalizację inwestycji na przedmiotowej działce.

Obowiązek sporządzenia raportu został ustalony w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 Ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U Nr 109, póz. 1157 ze zm.). Przepis ten w ust. 3 stanowił, że jeśli stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, raport taki powinien być sporządzony także w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dotyczącym tego samego przedsięwzięcia. Obowiązek taki wynikał również z art. 51 ust. 6 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, póz. 627 ze zm.), obowiązującej w dniu wydania decyzji przez organ I i II instancji.

Z akt sprawy nie wynika, aby postanowienie nakładające obowiązek sporządzenia raportu zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Zatem organy rozpoznające sprawę w obu instancjach przy wydawaniu pozwolenia na budowę II etapu inwestycji pominęły fakt, że wymagany raport nie został przez inwestorów sporządzony.

W tej sytuacji należało uznać, że organy rozpoznające sprawę naruszyły wymienione powyżej przepisy powszechnie obowiązującego prawa oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Te ostatnie normy nakładają na organ rozpoznający sprawę obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania -i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tymczasem organy nie poczyniły żadnych ustaleń w celu wyjaśnienia, w jaki sposób planowana inwestycja będzie oddziaływała na środowisko, w szczególności na stosunki wodno- gruntowe. Za spełnienie tego obowiązku nie może być poczytane posłużenie się opinią geologiczną, na którą powołuje się Wojewoda w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 kwietnia 2003 r., z uwagi na to, że zakres wymaganego raportu był szerszy niż wyłącznie ocena gospodarki warunków wodno- gruntowych.

Wprawdzie opinia sporządzona przez uprawnionego geologa, stanowiąca załącznik nr 6 do decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 24 grudnia 2002r., zawiera ocenę wpływu planowanej inwestycji na stosunki gruntowo- wodne , lecz jest to ocena wstępna. Opinia ta we wnioskach i zaleceniach wskazuje natomiast na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych badań geologicznych na etapie opracowania projektu budowlanego celem określenia rodzaju, własności i sposobu zalegania gruntów w obrębie istniejącego obniżenia terenu, którego centralną część powierzchni wypełniają zawodnione torfy, nie nadające się do bezpośredniego posadowienia jakichkolwiek obiektów budowlanych.

W tym zakresie organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły żadnego postępowania i nie dokonały ustaleń faktycznych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny ustalić i dokonać oceny, czy projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany są zgodne z wymogami określonymi w art. 34 i art. 35 Ustawy Prawo budowlane, szczególnie w zakresie zgodności z wymaganiami ochrony środowiska.

Organy winny także rozważyć celowość udzielania pozwoleń na budowę w dwóch etapach, mając na uwadze , by taki projekt zagospodarowania działki nie stanowił próby obejścia wymogów ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Należy ponadto zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia 23 grudnia 2003 roku zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę II etapu serwisu ogumienia i diagnostyki samochodowej, utrzymana w mocy, decyzją Wojewody z dnia 16 kwietnia 2004 roku, zmieniała wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 24 grudnia 2002 roku, dotyczącą I etapu inwestycji, -która to została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 listopada 2004 roku.

Zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zmieniały decyzję nieistniejącą już w obrocie prawnym. W tej sytuacji decyzje organów obu instancji, w zakresie dotyczącym zmiany decyzji z dnia 24 grudnia 2002 roku udzielającej pozwolenia na budowę serwisu ogumienia i diagnostyki

samochodowej - etap I, także z tego powodu należy wyeliminować z porządku prawnego.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. " a" i "c" ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku Sąd oparł na art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.