Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 857/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 1 , art. 145 § 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 180
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 1 § 1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 31zo ust. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 40 ust. 2, art. 42 ust. 3 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 88 poz 439
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej.
article: § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2009
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru  urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2021 roku sprawy ze skargi D. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 roku D. D. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za listopad 2020 roku wskazując, iż że wnosi o zwolnienie z obowiązku opłacania składek jako wspólnik w spółce cywilnej, podając adekwatny REGON oraz indywidualny NIP. Wnioskujący zaznaczył, że przeważająca działalność gospodarcza na dzień [...] września 2020 roku oznaczona została kodem [...]

Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] odmówił D. D. zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od [...] listopada 2020 roku do [...] listopada 2020 roku z uwagi na ustalenie, że na dzień [...] września 2020 roku nie prowadził rodzaju przeważającej działalności, która uprawniałby do zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 roku. Na podstawie dokumentów - wpisów w CEiDG i GUS ustalono, że w dniu [...] września 2020 roku D. D. prowadził działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD [...], który nie został wskazany w ustawie uprawniającej do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Dopiero dnia [...] stycznia 2021 roku dokonał on zmiany kodu przeważającej działalności na [...], na podstawie którego mógłby otrzymać zwolnienie, co zostało potwierdzenie w treści pisma Urzędu Statystycznego w [...]. Jednocześnie organ dostrzegł, że wniosek składała osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą D. D., a nie wspólnik spółki cywilnej [...] oraz spółki cywilnej [...] na dzień [...] września 2020 roku oraz [...] listopada 2020 roku.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku, D. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, której zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że na dzień [...] września 2020 roku prowadził przeważającą działalność według kodu PKD [...], a nie działalność oznaczoną kodem PKD [...], co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego art. 31 zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Skarżący podniósł, że ZUS dokonał oceny w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 roku dla działalności gospodarczej wykonywanej osobiście, ale nie uwzględnił przy ocenie danych zawartych w rejestrze REGON dla spółki cywilnej, którą jako wspólnik spółki cywilnej wykonuje. Spółki cywilne [...] oraz [...]" miały wykazany przeważający rodzaj działalności PKD [...] lub [...] Skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów uzupełniających:

. z wydruku z CEiDG M. D., z którą prowadzi działalność gospodarczą o kodzie [...];

. z wydruku z CEiDG M. G., z którym prowadzi spółkę cywilną o kodzie [...];

. z wydruku z CEiDG D. D., dotyczącego zawieszonej działalności skarżącego od [...] września 2019 roku, która jednak jest prowadzona w ramach spółek cywilnych wraz z M. D. i M. G.;

. z wydruku z raportu statystyk [...] s.c. za okres od dnia [...] stycznia 2020 roku do [...] stycznia 2021 roku, z których wynika obrót w przeważającej części generowany z usług sportowych, tj. że przeważająca działalność gospodarcza określona była kodem PKD [...];

. zaświadczenie z dnia [...] marca 209 roku o numerze REGON dla [...] s.c., z którego wynika rodzaj przeważającej działalność oznaczony kodem jako [...];

. zaświadczenia z dnia [...] lutego 2014 roku o numerze RGON dla [...] [...], z którego wynika rodzaj przeważającej działalności oznaczony kodem PKD jako [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Jednocześnie podkreślił, że wniosku nie składała spółka cywilna, lecz osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą D. D. podając swój indywidualny NIP. Natomiast [...] D. D. ([...]), wspólnik spółki cywilnej - [...] oraz spółki cywilnej [...] na dzień [...] września 2020 roku oraz [...] listopada 2020 roku miał wpisaną przeważającą działalność określoną jako [...] (działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym kontroli sądowej jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...], którą odmówiono D. D. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 r.

Mając na uwadze tak zarysowaną oś sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez Skarżącą wniosku (5 stycznia 2021 r.), na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] trafnie rozróżnił, że na gruncie przepisów regulujących system ubezpieczeń społecznych wspólnik spółki cywilnej oraz sama spółka traktowani są jako samodzielni i odrębni płatnicy składek przez co przymiot płatnika składek mogą mieć zarówno wspólnicy spółki cywilnej jak i sama spółka, uprawnieni do składania stosownych wniosków. W zależności zatem od wnioskodawcy składającego wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek, konieczne jest ustalenie właściwego kodu PKD jak została zadeklarowany jako wiodący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie konieczne było jednoznaczne wyjaśnienie przez organ w odniesieniu do którego podmiotu organ prowadził postępowanie, to znaczy w odniesieniu do D. D., prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą zgodnie ze wskazanym we wniosku numerem REGON, która odnosiła się do Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowe D. D., [...] S.C. - [...] S.C. – [...], czy też w odniesieniu do innych pozostałych podmiotów wskazanych we wniosku, w których D. D. występował jako wspólnik. Nie ma wątpliwości, że różne były kody PKD przypisane poszczególnym formom prowadzonej przez skarżącego aktywności gospodarczej. Każdy ze wspólników spółki cywilnej odrębnie prowadzi bowiem działalność gospodarczą, posiada odrębny wpis w CEiDG i jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, posiada swój indywidualny NIP i REGON.

W ramach rozpoznawanej sprawy organ zdecydował się rozpoznać wniosek zgodnie ze wskazanym w sprawie numerem REGON w odniesieniu do przywołanego powyższej przedsiębiorstwa. W konsekwencji organ przyjął, że wspólnik spółki cywilnej D. D. wystąpił z wnioskiem we własnym imieniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i opłacająca składki wyłącznie za siebie, podając indywidualny NIP i REGON. Zatem decydujące znaczenie miał kod PKD działalności wskazanej w rejestrze REGON dla danego wspólnika, a nie przypisany spółce cywilnej. Na dzień [...] września 2020 roku zgodnie z rejestrem działalnością przeważającą D. D. było PKD [...], a więc kod nie wskazany w rozporządzeniu, który nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za listopad 2020 roku. W konsekwenjci dla rozstrzygnięcia prowadzonego przez organ postępowania jedynie drugorzędne znaczenie miały powoływane przez skarżącego dokumenty, dotyczące przeważającej działalności spółki cywilnej o uwzględnienie, których w skardze wniósł D. D.. Zgodnie z przyjętą przez organ kwalifikacją złożonego wniosku kluczowy był jedynie kod PKD przeważającej działalności płatnika składek, powiązany ze wskazanym we wniosku REGONEM (ustalany na określony dzień), który uprawniał do udzielenia pomocy ze strony państwa.

W sprawie kluczowe było zatem wyjaśnienie pojęcia "przeważająca działalność" na gruncie przywołanego art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji.

Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu w sprawie PKD, które zostało wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443) - dalej: "u.o.s.p.". W załączniku do rozporządzenia w sprawie PKD (Zasady Budowy Klasyfikacji, Definicje działalności, pkt 7) odnośnie do przeważającej działalności wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi, jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada.

W art. 42 ust. 3 pkt 4 u.o.s.p. ustawodawca wskazał, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

W samej u.o.s.p. nie ma definicji pojęcia "przeważająca działalność gospodarcza", ale w art. 46 tej ustawy zawarto delegację ustawową do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze.

W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 listopada 2015 r. rozporządzenie w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. Nr 2015, poz. 2009 z późn. zm.) - dalej: "rozporządzenie o metodologii". W § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia postanowiono, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi z kolei, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów, rodzaj przeważającej działalności ustala się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W świetle przytoczonych powyżej regulacji jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważająca działalność" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując działalność gospodarczą. Należy zatem stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub - jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

Podkreślenia wymaga, że ustawa COVID-19, łącznie z ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r., poz. 569) wchodzi w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1.0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r.

Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/ web/tarczaantykryzysowa).

Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważająca działalność" oraz dokonanie wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z ww. ustaw, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również wskazać, że z uwagi na istotę postępowania rejestracyjnego organ ewidencyjny, ani później organ podatkowy, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podatnik zamierza faktycznie podjąć. Takie działania organów administracji publicznej naruszałyby swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (zob. np. wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13, LEX nr 1572566; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125).

W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie lub aktualizację danych do rejestru REGON przywołać należy orzecznictwo Sądu Najwyższego (dalej: "SN"). W wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 (OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487) SN wskazał, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawiono stronę możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne. Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1205), która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Przywołane wyżej wyroki dotyczyły skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę SN stwierdził, że skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ww. ustawy z dnia 30 października 2002 r. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wynikająca z ww. ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ww. ustawy nie można wywieść, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ww. ustawy.

Zdaniem Sądu, powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru REGON lub CEIDG pozostaje również aktualne w zakresie wpisu do KRS i jest istotne na gruncie właściwego odczytania treści art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19.

Mając na uwadze powyższe rozważania przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji - warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD, tj. wpis w KRS (CEIDG, REGON), w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.

Jak już wyżej wskazano - wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią.

Zastosowany przez Organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w jednej rubryce KRS (CEIDG, REGON) - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w CEIDG nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jest jednak ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania Organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto, jak wyżej wskazano, wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku.

Zdaniem Sądu, wpis w CEIDG jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym).

W związku z powyższym, przyjęty przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a co za tym idzie - sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie tej ustawy, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają (co mogą wykazać w inny sposób - w niniejszej sprawie za pomocą dokumentów źródłowych, tj. danych dostępnych w Urzędzie Skarbowym). Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Przyjęcie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium wymogu wpisu w rejestrze KRS (CEIDG, REGON), w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie (rzeczywiście) prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonany więc przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce w rejestrze KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej. Przyjęty przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ wpis w KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów.

Końcowo należy wskazać, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasady ogólne, stanowiące m.in., że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.

Obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak również na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).

W świetle art. 9 k.p.a. organ ma obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ powinien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ ma również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zaznaczyć należy, że przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W niniejszej sprawie organ nie wykonał należycie wymienionych wyżej obowiązków. Organ dokonał bowiem nieprawidłowej wykładni treści analizowanego przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a w konsekwencji niezasadnie pominięto kwestię faktycznej przeważającej działalności danego podmiotu. Przedwcześnie przyjął, że skarżący nie jest podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za styczeń 2021 r., bez umożliwienia skarżącemu przedstawienia dowodów dla wykazania, że spełnia kryterium prowadzenia działalności według kodu PKD wskazanego w § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19. Organ nie przeprowadził w tym zakresie niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Organ nie dopełnił też obowiązków wynikających z art. 10 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. W konsekwencji skarżący został pozbawiony możliwości przedstawienia w postępowaniu administracyjnym dowodów dla wykazania istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, dotyczącej rzeczywistego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Wymaga zaznaczenia, że sąd administracyjny nie jest organem, do którego kompetencji należy samodzielne gromadzenie dowodów na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej, ich ocena oraz merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów administracji.

Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, kierując się powyższą oceną, przeprowadzi postępowanie w sposób odpowiadający wymogom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu, a dotyczącej interpretacji pojęcia "przeważająca działalność". Rzeczą skarżącego będzie natomiast przedstawienie dowodów, mających na celu wykazanie, że w rzeczywistości przeważającą działalnością była działalność o kodzie PKD [...] Po przeprowadzeniu postępowania organ rozstrzygnie w sprawie, mając na względzie przedstawioną wykładnię omawianych przepisów dotyczących wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19.