Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 543/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 87 ust. 1 pkt 1; art. 92b ust. 1; art. 92c ust. 1; Ip. 1.5, Ip. 1.12, Ip. 5.7, Ip. 6.3.3 oraz Ip. 6.3.8 załącznika nr 3
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z/s w B. [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. D. (dalej jako "strona", "skarżąca", "Spółka" ), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r.

w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. (dalej: "WITD") nałożył na skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019, poz. 2140 ze zm., dalej: "u.t.d."), karę pieniężną w kwocie [...]zł,

w związku z naruszeniami stwierdzonymi w wyniku przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu [...] września 2020 r., na [...] w T. kontroli pojazdu marki V. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] W momencie kontroli kierowca K. K. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z M. do B.

w imieniu i pod kierownictwem polskiego przewoźnika: S. D. .

Naruszenia te polegały na:

1. posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą - za co wymierzono karę w wysokości [...] zł na podstawie lp. 6.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. zawierającego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a u.t.d., wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń (dalej: "załącznik nr 3"),

2. niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument - za co wymierzono karę w wysokości [...] zł na podstawie lp. 1.12. załącznika nr 3,

3. niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis - za co wymierzono karę w wysokości [...] zł na podstawie lp. 6.3.8. załącznika nr 3,

4. skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno

w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny- za co wymierzono karę w wysokości [...] zł na podstawie lp. 5.7.1. załącznika nr 3,

5. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. , w wymaganym terminie, za każdą zmianę - za co wymierzono karę w wysokości [...] zł na podstawie lp. 1.5. załącznika nr 3.

Naruszenia te zostały udokumentowane protokołem kontroli drogowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...], podpisanym przez kierowcę ww. pojazdu – K. K..

Pismem z dnia [...] października 2020 r. (data wpływu do organu [...] października 2020 r.), strona złożyła wyjaśnienia podpisane przez B. K. - prezesa zarządu Spółki. Odnośnie stwierdzonych w protokole naruszeń, strona oświadczyła, że

w kontrolowanym podmiocie występuje brak akceptacji dla jakichkolwiek naruszeń ogólnie pojętego prawa transportowego. Zadanie przewozowe zostało zaplanowane tak, aby kierowca mógł zrealizować je zgodnie z obowiązującymi normami czasu pracy. Wskazała, że dla strony kompletnie niezrozumiałym jest fakt użycia przez [...] karty kierowcy [...], który dokonuje przewozów w okolicach bazy strony. Strona wskazała, że [...] najprawdopodobniej zapomniał o zabraniu karty z tachografu. W związku z powyższym [...] za naruszenie procedur przyjętych w kontrolowanym przedsiębiorstwie został ukarany karą nagany. Odnośnie naruszenia wskazanego pod Ip. 1.12. załącznika nr 3 strona oświadczyła, iż od początku użytkowania pojazdu, które miało miejsce w styczniu 2020 r., nie miała możliwości " wyrobienia wypisu na nowy pojazd w związku ze stanem epidemicznym i brakiem dostępu do wydziału wydającego wypisy". Odnośnie naruszenia wskazanego pod Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 strona poinformowała, że kierowca za okres, za który nie dokonał wpisu manualnego otrzymał stosowne zaświadczenie o działalności, potwierdzające jego aktywność natychmiast po wczytaniu danych z karty kierowcy w dniu [...].09.2020 r. Kierowca rozpytany dlaczego nie okazał w/w zaświadczenia do kontroli, oświadczył, że nie wiedział że o to chodziło kontrolującemu. Natomiast naruszenie wskazane pod Ip. 5.7.1. załącznika nr 3 jest wynikiem niezrozumiałego zachowania kierowcy, który posłużył się cudzą kartą kierowcy. Strona oświadczyła, że nie miała wpływu na powstałe naruszenia, ponownie akcentując, że zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy. W związku

z powyższym strona wniosła o umorzenie wszczętego postepowania administracyjnego w całości.

Do wyjaśnień strona przedłożyła potwierdzenie nałożenia na kierowcę kary nagany.

Odnosząc się do wyjaśnień strony w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że nieprawdopodobne wydaje się niepoinformowanie strony

o pozostawionej karcie kierowcy [...] w tachografie w dniu [...].09.2020 r., do godziny [...], kiedy to została ona wylogowana z tachografu kontrolowanego pojazdu, ani przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy, a więc K. K., ani przez właściciela karty, tj. M. D.. Zdaniem organu , w takiej sytuacji K. K., musiałby wylogować powyższą kartę, schować ją, a następnie zalogować dopiero w dniu [...].09.2020 r., o godzinie [...]. Powyższe zachowanie skutkowało jednocześnie popełnieniem naruszenia z Ip. 5.7.1. załącznika nr 3. Organ I instancji nie podzielił również argumentów, które podaje strona wskazując powody niewyposażenia kierowcy w wypis z posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Strona powoływała się na obowiązywanie stanu epidemicznego i brak dostępu do organu licencyjnego od momentu rozpoczęcia użytkowania kontrolowanego pojazdu, tj. od stycznia 2020 r., a więc przed oficjalnym ogłoszeniem pandemii koronawirusa

w Polsce, które to ogłoszenie nastąpiło w marcu 2020 r. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że strona pomimo tego w dniu [...].09.2020 r., dokonała bez najmniejszego problemu zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do powyższej licencji już 6 dni po przeprowadzonej kontroli drogowej, co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] października 2020 r. Odnośnie stwierdzonego naruszenia z Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 organ pierwszej instancji analizując dane zapisane na karcie kontrolowanego kierowcy, stwierdził, iż kierowca regularnie dokonywał wpisów manualnych na swoją kartę kierowcy, natomiast w dniu [...].08.2020 r, przedmiotowego wpisu nie dokonał. Nie okazał w trakcie kontroli także zaświadczenia o działalności, które rzekomo posiadał. Zdaniem organu prawidłowo wyszkolony kierowca powinien wiedzieć, że w przypadku braku prawidłowego wpisu manualnego na swoją kartę kierowcy powinien okazać posiadane w kontrolowanym pojeździć zaświadczenie potwierdzające jego aktywności.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił również, że pismem z dnia [...].10.2020 r., zawiadomiono stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie dodatkowego naruszenia określonego pod Ip 1.5 załącznika nr 3. Strona odebrała w/w pismo w dniu [...].10.2020 r., jednak do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się co do stwierdzonego naruszenia. Wobec powyższego organ pierwszej instancji podjął decyzję w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony podczas kontroli drogowej, oraz w oparciu o informację organu administracji publicznej, który udzielił przedsiębiorcy w/w licencji. Z uwagi na fakt, iż co najmniej w dniu [...].08.2020 r., przewoźnik wykonywał przewóz drogowy w/w pojazdem stwierdzono, iż nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmiany do licencji w wymaganym terminie.

W odniesieniu do poszczególnych naruszeń WITD przytoczył art. 27 ust.1 i 2, art. 32 ust. 1, art. 33 ust.1 akapit 1 i ust.3 , art. 34 ust.3 pkt b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1, dalej: "rozporządzenie nr 165/2014"), art. 4 lit.f i g, art. 8 ust.1 i 2 oraz art. 10 ust.2 i 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r. dalej: "rozporządzenie nr 561/2006"), art. 87 ust. 1 pkt 1), art. 7a ust.2 pkt 6) i ust. 7, art. 92a ust.1 u.t.d.

Końcowo organ stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92b lub art. 92c u.t.d., a przy tym i przychylenia się do wniosku strony o umorzenie postępowania.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD") decyzją z dnia [...] marca 2021 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 7a, art.14, art. 87, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 1.5, lp.1.12, lp.5.7.1., lp.6.3.3., lp. 6.3.8. załącznika nr 3, art. 27 i art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, art. 4, art. 8 i art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W decyzji podano następujące uzasadnienie do poszczególnych naruszeń:

Odnośnie naruszenia lp. 6.3.3. załącznika nr 3 wskazano, że analiza dokumentu przewozowego, a także analiza danych zawartych na karcie kierowcy, jak również danych wczytanych z cyfrowego urządzenia rejestrującego zainstalowanego

w kontrolowanym pojeździe po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż w dniu [...].09.2020r. o godz. [...], kierujący pojazdem K. K. zalogował w tachografie cyfrowym kontrolowanego pojazdu kartę kierowcy o nr [...], która należała do M. D. i dokonał na niej załadunku towaru, następnie o godz. [...] wyjął powyższą kartę z tachografu i następnie zalogował swoją kartę kierowcy o nr [...] i rejestrował na niej swoje aktualne aktywności. Kontrolowany kierowca, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że używał karty kierowcy należącej do M. D. i powyższą kartę przekazał inspektorowi ITD, dokonującemu kontroli. GITD wskazał, że powyższe naruszenie nie wymaga jednoczesnego, tj. w tym samym czasie, korzystania z dwóch kart kierowców, albowiem wystarczy używanie karty kierowcy przez innego kierowcę. Wskazując na treść art. 27 ust.2 rozporządzenia nr 165/2014, zgodnie z którym kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy, GITD stwierdził, że prawidłowo nałożono karę w wysokości [...] zł za naruszenie lp. 6.3.3. załącznika nr 3.

Odnośnie naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 wskazano, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca o godz. [...] dnia [...].09.2020 r. rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający 8 godzin i 54 minuty tj. od godz. [...] dnia [...].09.2020r. do godz. [...] dnia [...].09.2020 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazując na treść art. 4 lit.f i art. 8 ust.1 – 5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006 GITD stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.7.1 załącznika nr 3.

Odnośnie naruszenia lp. 6.3.8. załącznika nr 3 wskazano, że w wyniku analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy stwierdzono naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na kartę kierowcy dotyczących aktywności kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych. Kierowca nie wprowadził swojej aktywności za okres od godz. [...] dnia [...].08.2020 r. do godz. [...] dnia [...].08.2020 r. wskazując na treść art. 34 ust.3 lit. b rozporządzenia nr 165/2014, GITD stwierdził, że prawidłowo nałożono karę w wysokości [...] zł za naruszenie lp. 6.3.8. załącznika nr 3.

W odniesieniu do naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3 ustalono, że strona nie zgłosiła od dnia obejmującego kontrolę drogową, tj. [...].08.2020 r. do dnia [...].09.2020 r., organowi udzielającemu licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy pojazdu marki [...] o nr rej. [...], co zostało potwierdzone przez Starostwo Powiatowe w L. pismem z dnia [...].10.2020 r. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3, została nałożona zasadnie.

Odnośnie naruszenia lp. 1.12. załącznika nr 3 wskazując na treść art. 87 u.t.d wskazano, że kierowca nie posiadał w pojeździe i na żądanie kontrolującego nie okazał do kontroli drogowej wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydanej dla przewoźnika. Kierowca do kontroli okazał jedynie kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy z datą ważności określoną do [...].11.2022 r., wydaną przez Starostę L.. Powyższe potwierdzono w rejestrze KREPTD. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia lp. 1.12. załącznika nr 3, została nałożona zasadnie.

GITD odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania, w tym do zarzutu dotyczącego pominięcia zgłoszonych wyjaśnień strony wskazał, że zawiadomienie z dnia [...].10.2020 r., w którym organ poinformował stronę o rozszerzeniu kwalifikacji prawnej zostało odebrane w dniu [...].10.2020r. Natomiast pismo z wyjaśnieniami, jak strona sama wskazała zostało nadane w dniu [...].10.2020r. Dlatego też strona nie mogła odnieść się do naruszenia, o którym nie wiedziała. Zdaniem GITD nie można przychylić się do wyjaśnień strony, w których wskazuje, że stan epidemii był istotnym utrudnieniem w złożeniu informacji o zmianie danych. Kontrolowany pojazd został zgłoszony w dniu [...].09.2020 r., a więc zaledwie kilka dni po kontroli drogowej.

W związku z powyższym stan epidemii nie stanowił tak dużej przeszkody, jak twierdzi strona. Organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia,

lp. 1.12 załącznika nr 3, bowiem nie ma znaczenia dla stwierdzenia powyższego naruszenia, czy strona występowała o wypis z licencji czy nie, gdyż zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca ma obowiązek posiadać przy sobie wypis z licencji. Zdaniem GITD zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Uzasadnienie zaś zawiera wszelkie elementy wymagane przez przepisy prawa. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. W ocenie GITD strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia nr 165/2014 oraz z rozporządzenia nr 561/2006. Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła dowodów mogących zwolnić stronę z odpowiedzialności na podstawie art. 92b u.t.d. Odpowiadając na zarzut naruszania art. 92c ust.1 u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca ograniczyła się jedynie do złożenia wyjaśnień i deklaracji, takich jak brak wiedzy oraz zgody na użycie cudzej karty kierowcy. Ponadto, strona wskazuje, że jedyną osobą odpowiedzialną za powstanie naruszenia jest kontrolowany kierowca. Zdaniem organu odwoławczego, nawet gdyby do naruszenia doszło - jak twierdzi strona - wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c u.t.d. W ocenie GITD skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 1.5, Ip. 1.12, Ip. 5.7, Ip. 6.3.3 oraz Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona powtórzyła zarzuty odwołania i wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenia:

1. przepisów prawa formalnego:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, gdyż nie dokonano wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego nie ustalono czy Spółka miała wpływ na powstanie naruszenia prawa stwierdzonego w dniu przeprowadzenia kontroli w T. przez inspektora transportu drogowego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą, tj. w dniu [...].09.2020 r.;

- art. 8 k.p.a. poprzez ukaranie skarżącej za naruszenia prawa stwierdzonego w dniu [...].09.2020 r. w czasie przeprowadzenia kontroli, chociaż naruszenie tych przepisów, w tym dotyczących czasu pracy kierowcy, nastąpiło wskutek okoliczności, których Spółka nie mogła przewidzieć (wykroczenia popełnione przez kierowcę kontrolowanego pojazdu) oraz za czyn, który był niemożliwy do wykonania (Spółka w dniu kontroli nie miała wypisu z licencji i dlatego nie mogła przekazać go kierowcy), w wyniku czego postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji nie budzi zaufania jej uczestnika (tj. skarżącej) do władzy publicznej.;

2. przepisów prawa materialnego:

- art 92b oraz art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d., poprzez błędne uznanie, że nie znaleziono przesłanek do zastosowania tych przepisów,

- załącznika nr [...] do u.t.d. pkt 1.12 poprzez błędne uznanie, ze Spółka posiada wypis

z licencji.

W uzasadnieniu skargi strona uznała za błędne stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że jeśli kierowca naruszył obowiązujące przepisy to środki podjęte przez przedsiębiorcę były niewystarczające. Założenie to, zdaniem skarżącej, zwolniło organ z analizy zebranego materiału, gdyż jakiekolwiek środki podejmowane przez Spółkę były w każdym przypadku uznawane za "niewystarczające gdyż kierowca naruszył obowiązując przepisy".

Zdaniem skarżącej nadzór nad kierowcą może być jedynie nadzorem późniejszym nad skutkami decyzji kierowcy, a nie nadzorem bieżącym przy podejmowaniu każdej decyzji kierowcy. Spółka nie mogła więc powstrzymać kontrolowanego kierowcę przed naruszeniem przez niego obowiązków w trakcie jego pracy, za które został ukarany mandatami karnymi. W żadnym wypadku Spółka nie wpływała na kierowcę, aby posłużył się kartą [...], czy aby "oszczędził" 6 minut przysługującego mu skróconego dziennego okresu odpoczynku. Skarżąca podkreśliła, że nie miała zatem wpływu na naruszenie wskazanych obowiązków i nie mogła przewidzieć, że kierowca naruszy te obowiązki. Strona nie podzieliła oceny organu drugiej instancji, że nie sprawowała kontroli nad kierowcą oraz nie podejmowała żadnej reakcji na popełniane przez kierowcę naruszenia przepisów u.t.d. Strona podniosła, że organ nie ustalił czy skarżąca wystąpiła do Starosty L. o wydanie wypisu

z licencji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych poddana jest surowym rygorom wynikającym z ustawy o transporcie drogowym. Celem ustawodawcy było bowiem wymuszenie takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek zawierania takich umów i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na rzecz przedsiębiorcy transport drogowy. Cel tych regulacji ma być osiągnięty poprzez wprowadzenie do ustawy o transporcie drogowym sankcji za określone naruszenia zasad i warunków wykonywania transportu drogowego.

Stan faktyczny, na którym opierały się organy obu instancji w kontrolowanym postępowaniu, właściwie nie był sporny, ponieważ strona skarżąca nie kwestionuje, że kierowca dokonał stwierdzonych naruszeń. Kwestionowana jest natomiast ocena prawna tych zdarzeń dokonana przez organy i wywiedziony skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej. Główny zarzut skargi koncentruje się wokół tego, że organy nie przeprowadziły dostatecznego postępowania wyjaśniającego w celu wykazania okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. Argumentacja skarżącej ma na celu wykazanie, że jedyną osobą odpowiedzialną za powstanie naruszeń jest wyłącznie kontrolowany kierowca, zaś ona sama nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń. Strona zmierza w ten sposób do wykazania, że nie miała wpływu na popełnione naruszenia, wobec czego jej odpowiedzialność powinna być wyłączona na podstawie art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. Podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenia jest kierowca i to on jako osoba działająca niezgodnie z prawem winna samodzielnie odpowiadać. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie nie tylko zebrano materiał dowodowy

w sposób wyczerpujący, ale i prawidłowo go oceniono pod kątem możliwości ekskulpacji stwierdzonych naruszeń.

Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c)Umowy AETR,

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do treści art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że art. 92b oraz art. 92c u.t.d., nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Nie można przy tym uznawać – jak się podkreśla w orzecznictwie – że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w przepisach prawa. Dlatego treść przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie może być interpretowana w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności w każdej niemal sytuacji. Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów ustawy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu", czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd, jest w tym przypadku bez znaczenia, taka jest bowiem typowa sytuacja w stosunkach tego rodzaju. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę (vide: wyroki WSA: w Warszawie z 14 grudnia 2016 r., VIII SA/Wa 451/16, w Krakowie z 16 września 2014 r., III SA/Kr 578/14).

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał podkreślił, że regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.

Podkreślić należy, że w przepisach art. 92b oraz 92c u.t.d., chodzi wyłącznie

o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a więc sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęska żywiołowa, katastrofy, czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 września 2014 r., III SA/Kr 578/14). Przedsiębiorca ma zatem możliwość np. wprowadzenia takiego systemu motywacyjnego, by nagradzać kierowców za jazdę bez naruszeń przepisów, nie poprzestając także na ich karaniu. Uregulowania ustawy o transporcie drogowym przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zaistnienie przesłanek określonych w przepisach jest co do zasady wystarczające, aby taki przedsiębiorca obciążony został z tytułu popełnionych zaniedbań sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy przedsiębiorcy; nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej, która jest określona w przepisach. Jest to zatem odpowiedzialność obiektywna. Do uwolnienia się od niej nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała zastosowania środków dodatkowych. Co więcej, jest to odpowiedzialność niezależna od ewentualnej odpowiedzialności samego kierowcy. Ukaranie go nie zwalnia od odpowiedzialności samego przedsiębiorcy, który odpowiada na odrębnych zasadach i z tytułu własnych zaniedbań. Zatem brak właściwego i w rezultacie skutecznego nadzoru, a w konsekwencji dopuszczenie do powstania naruszeń, obciąża wykonującego przewóz drogowy. Profesjonalny przewoźnik winien posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną i wdrożyć rozwiązania organizacyjne, pozwalające na prawidłowe wykonywanie przewozów. Warto wreszcie podkreślić, że wykazanie należytej staranności, zarówno przy organizowaniu pracy kierowców, jak i przy prowadzeniu późniejszego nadzoru nad nią, należy do przewoźnika. To nie organ, lecz przedsiębiorca powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 stycznia 2015 r. II SA/Go 843/14; wyrok WSA w Gliwicach z 7 stycznia 2016 r., II SA/Gl 904/15).

W rozpoznawanej sprawie Spółka podjęła próbę wykazania, że nie przyczyniła się do powstania stwierdzonych naruszeń, niemniej jednak w ocenie Sądu okazała się ona nieskuteczna, ponieważ nie wskazano wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć.

Zdaniem Sądu, ujawnione naruszenia w drodze kontroli przeprowadzanej przez uprawnione organy stanowią dowód na brak właściwej organizacji pracy, świadczą o braku przeprowadzania skutecznych kontroli przez przedsiębiorcę, a także o braku właściwego doboru pracowników. Stanowi o tym, że organizacja i dyscyplina pracy nie jest wystarczająca i nie odpowiada ogólnie wymaganej, w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe, staranności. Przedsiębiorca jest zobowiązany do takiego zorganizowania pracy, aby w przyjętym modelu i schemacie, uwzględnione zostały wszystkie określone w przepisach obowiązującego prawa zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności. Ze swej istoty, model (schemat) ten, powinien uwzględniać również, adekwatny do jego funkcji, system takiego kształtowania postaw pracowników, aby przez odpowiednie ich motywowanie i dyscyplinowanie eliminować lub co najmniej minimalizować ryzyko zaistnienia zachowań skutkujących naruszaniem przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, które to zachowania z pewnością nie korespondują również z interesem samego przedsiębiorcy. Efektywność tego systemu zdeterminowana jest (powinna być) paletą odpowiednio dobranych przez przedsiębiorcę instrumentów kontroli oraz nadzoru, zwłaszcza zaś konsekwencją w ich stosowaniu i tym samym konsekwencją w egzekwowaniu od pracowników przestrzegania obowiązujących zasad. Stwierdzone naruszenia nie wynikały z okoliczności nadzwyczajnych, których doświadczony profesjonalny podmiot organizujący przewozy drogowe, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Nie stanowią bowiem takich okoliczności naruszenia wynikłe z zaniechań kierowcy. W sprawie niniejszej bezspornym bowiem pozostaje, że kierowca posługiwał się kartą innego kierowcy, skrócił wymagany skrócony okres odpoczynku dziennego oraz nie spełnił wymogu ręcznego wprowadzania danych na kartę kierowcy dotyczących jego aktywności.

W ocenie Sądu na stwierdzone naruszenia miały wpływ okoliczności wynikające ze złej organizacji pracy, w tym ewidentnie pozostawienie w pojeździe karty kierowcy [...], z której skorzystał [...]. Jak wynika z protokołu przesłuchania kierowcy użył on karty drugiego kierowcy, z powodu chęci zaoszczędzenia czasu prowadzenia pojazdu. Chciał dojechać zgodnie z przepisami do siedziby firmy. Podkreślić należy, że

przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.

Argumentacja skarżącej odwołująca się do stwierdzenia, że naruszenia popełnione przez kierowcę, były spowodowane jego postawą, nie mogą być uznane za wystarczające do wykazania okoliczności egzoneracyjnych, zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Nie można bowiem skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności w sytuacji, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary.

W przedmiotowej sprawie kierowca w trakcie składania zeznań, ani przedsiębiorca nie wskazali na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych lub niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony kierowca i profesjonalny podmiot organizujący przewozy drogowe, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Nie stanowią takich okoliczności naruszenia wynikłe z opisanych wcześniej działań kierowcy. Przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe ma bowiem wpływ na działanie kierowcy poprzez odpowiedni dobór kierowców, właściwą organizację przejawiającą się zarówno w przeprowadzaniu szkoleń w zakresie przepisów dotyczących zasad wykonywania przewozów i czasu pracy, sprawdzania czy kierowca w sposób właściwy zrozumiał obowiązujące przepisy, nie tylko w formie podpisania pisemnego oświadczenia o odbyciu szkolenia i zobowiązaniu się do przestrzegania w trym zakresie obowiązujących przepisów oraz poprzez wprowadzenie skutecznego systemu kontroli i nadzoru, który nie tylko będzie miał na celu ujawnianie popełnionych w tym zakresie wykroczeń, ale także ,,skłonienie" kierowcy do ich przestrzegania. Podmiot wykonujący transport zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Zdaniem Sądu do okoliczności, które nie będą podlegać wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92 b u.t.d. nie można zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca nie może nadzorować kierowcy, ponieważ prowadzi on pojazd samodzielnie. Wskazana sytuacja jest bowiem typowa w stosunkach pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, a zatrudnionym kierowcą, a jej wyłączenie godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Wobec powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92b u.t.d.

Zdaniem Sądu prawidłowe jest także stanowisko organów, co do naruszeń lp.1.5. i 1.12. załącznika nr 3. Strona w swoich wyjaśnieniach powoływała się na obowiązywanie stanu epidemicznego i brak dostępu do organu licencyjnego od momentu rozpoczęcia użytkowania kontrolowanego pojazdu, tj. od stycznia 2020 r., a więc przed oficjalnym ogłoszeniem pandemii koronawirusa w Polsce. Sąd zwraca uwagę, że pomimo tego w dniu [...] września 2020 r., tj. 6 dni po przeprowadzonej kontroli drogowej, strona dokonała zgłoszenia kontrolowanego pojazdu do licencji, co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] października 2020 r. (k. 42 akt admin.) . Przepisy także jednoznacznie stanowią, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w art. 87 u.t.d., w tym wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Podkreślić należy, że obowiązek wyposażenia kierującego pojazdem w wypis z licencji, jest obowiązkiem bezwzględnym. Skoro kierowca jest obowiązany posiadać przy sobie i okazywać na żądanie organu uprawnionego do kontroli wypis z licencji, to obowiązek ten powinien być spełniony przed rozpoczęciem przejazdu przez kierowcę.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie okoliczności, mogących obalić ustalenia organów. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 1.5, Ip. 1.12, Ip. 5.7, Ip. 6.3.3 oraz Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. W związku z powyższym prawidłowa była ocena organów o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana. W szczególności, okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji zrealizowały także obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i wydania niewadliwego rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w pisemnych uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, które odpowiadają wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącej czynny udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, zarzuconych w skardze.

W sytuacji zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącą kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zaszły tym samym podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) i utrzymania w całości w mocy niewadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329).