Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1209/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.2 ust 1` i 2 pkt 2, art. 7 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art.188 w zw z art. 193 i 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Czuduk po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1250/15 w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1250/15 w wyniku rozpoznania sprawy ze skargi J. T. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2015 r.nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy K. dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie zasiłku dla opiekuna.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] lipca 2015r. odmówił przyznania J. T. zasiłku dla opiekuna na matkę Z. T. od dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. J. T. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką Z. T. od dnia [...] lipca 2010 r. Decyzja ta wygasła z dniem [...] lipca 2013 r. w związku z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557).

J. T. w dniu [...] maja 2014 r. złożył wniosek o wypłatę zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2014 r. oraz wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna na okres od [...] maja 2014 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. wnioskodawcy przyznano zasiłek dla opiekuna w okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2014 r. w kwocie 520,00 zł miesięcznie.

Rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna od [...] maja 2014 r. organ uznał, że niezbędne jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez wnioskodawcę ze względu na art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. trzykrotnie uchyliło decyzje odmawiające przyznania J. T. zasiłku dla opiekuna od [...] maja 2014 r. z powodu braku przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką i sprawę przekazywało do organu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. ponownie odmówił J.T. przyznania zasiłku dla opiekuna od dnia [...] maja 2014 r. Organ wyjaśnił, że dopiero po wprowadzeniu obowiązkowego rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 7 ust.1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, możliwa jest weryfikacja stanu faktycznego w sposobie sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W ocenie organu, wnioskodawca podejmuje prace dorywcze, a sprawowana przez niego opieka polega na wykonywaniu bieżących czynności wobec matki, a więc jest sprawowana wyłącznie w takim zakresie, jaki wynika z obowiązku okreslonego w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, jak również z faktu wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Zakres sprawowanej opieki nie przeszkadza w podjęciu przez wnioskodawcę pracy zarobkowej. W związku z tym nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawcę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad matką. Organ dalej wskazał, że wnioskodawca nie pracuje od wielu lat, tj. od 2007 r., podczas gdy jego matka posiada orzeczenie o niepełnosprawności od [...] września 2003 r. Wnioskodawca przez długi czas był bezrobotny i bez zasiłku. W ocenie organu, niepodejmowanie pracy nie ma związku z opieką nad matką, brak jest zatem podstaw do przyznania zasiłku dla opiekuna.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.T. Podał, że jego matka potrzebuje opieki i dlatego nie podejmuje pracy. Zakwestionował ustalenia organu odnośnie do zakresu sprawowanej opieki, a także zeznania złożone przez świadków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że w ustawie wprowadzono odmienne przesłanki przyznania zasiłku dla opiekuna w zależności od tego, czy wnioskodawca ubiega się o świadczenie za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1, czy za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W związku z tym przewidziano w ustawie odmienne środki dowodowe służące weryfikacji przesłanek prawa do zasiłku dla opiekuna na dany okres. W odniesieniu do pierwszego z okresów przewidziano uproszczoną formę dowodzenia w postaci oświadczenia o spełnianiu warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W tym okresie zasiłek dla opiekuna jest swoistą reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego uprzednio bezterminowo decyzją, która wygasła z dniem 1 lipca 2013 r. Ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna na okres od dnia wejścia w życie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (od 15 maja 2014 r.) konieczna jest natomiast weryfikacja zmian w stanie faktycznym. W związku z tym w sprawie należało zbadać, czy J. T. w dalszym ciągu spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium ustaliło, że Z. T. ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji. Nie jest jednak osobą niedołężną i samodzielnie lub z drobną pomocą wykonuje większość prac samoobsługowych. J.T. prowadzi z matką wspólne gospodarstwo domowe. Na dochód rodziny składa się emerytura matki wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 935,21 zł. J. T. nie pracuje, jednak podejmuje prace dorywcze. Kolegium przyznało, że względu na stan zdrowia Z. T. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a schorzenie będące przyczyną niepełnosprawności z całą pewnością upośledza funkcjonowanie Z.T. w codziennym życiu i z tego powodu pomoc innej osoby jest niezbędna. Jednakże w ocenie Kolegium zakres wymaganej pomocy nie jest taki, aby osoba ją świadcząca nie mogła podjąć zatrudnienia. Z powyższego organ wywiódł, że nie jest konieczna rezygnacja, bądź niepodejmowanie zatrudnienia przez wnioskodawcę w celu sprawowania opieki nad matką.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. T. Podał, że jest ona dla niego krzywdząca. Podniósł, że nie zgadza się argumentacją organów co do czasu koniecznego do sprawowania opieki nad matką i sposobu sprawowania opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1250/15 uwzględnił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie podziela stanowiska organu, że orzekając o zasiłku dla opiekuna za okres od dnia wejścia w życie ustawy o zasiłkach organ ponownie weryfikuje spełnienie warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przy czym wynik tej weryfikacji może się różnić od oceny wyrażonej w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem Sądu, wola "przywrócenia" przez ustawodawcę świadczenia pielęgnacyjnego została wprost wyrażona w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Dalej Sąd wskazał, że decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną - matką Z. T. od dnia [...] lipca 2010 r. bezterminowo. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że skarżący spełniał wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem [...] lipca 2013 r. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, jedynie wykazanie przez organ, że nastąpiła zmiana w sytuacji faktycznej w stosunku do tej, która stanowiła podstawę do wydania decyzji z 2010 r. mogłaby pozbawić skarżącego prawa do zasiłku dla opiekuna, który jest reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego w kształcie powyżej prezentowanym, na co słusznie wskazywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. we wcześniejszych decyzjach uchylających decyzje organu pierwszej instancji. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że organ pierwszej instancji przyjął błędne stanowisko, że wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w 2010 r. nie wymagało przeprowadzenia postępowania co do zakresu sprawowanej opieki. Skoro bowiem w decyzji tej zawarł stwierdzenie, że skarżący spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, to tym samym uznał, że zakres sprawowanej opieki wypełnia przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r. Nie może zatem przerzucać na skarżącego skutków niewłaściwie przeprowadzonego wówczas postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu zaakceptowanie wykładni przytoczonych wyżej przepisów w brzmieniu zaproponowanym przez organy orzekające w tej sprawie skutkowałoby ponownym ustalaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawcy. Taka interpretacja pozostaje zaś w sprzeczności ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, zawartym w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13. Gdyby bowiem nie weszły w życie przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, które spowodowały wygaśnięcie wszystkich decyzji przyznających świadczenie pielęgnacyjne z dniem [...] lipca 2013 r., a których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny, to skarżący w dalszym ciągu otrzymywałby świadczenie pielęgnacyjne, chyba że nastąpiłaby zmiana stanu faktycznego po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, o jakiej mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., reprezentowane przez radcę prawnego A. K., zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 ust 1 i 2 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) przy orzekaniu o prawie do zasiłku dla opiekuna na okres od dnia wejścia w życie ustawy nie ustala się zakresu sprawowanej opieki ani nie ocenia czy sprawowana opieka wypełnia przesłankę określoną w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r.;

b) przy orzekaniu o prawie do zasiłku dla opiekuna na okres od dnia wejścia w życie ustawy ustalenia organu winny ograniczyć się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zakres sprawowanej opieki - w stosunku do okresu sprzed wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego uległ zmianie, pozwalającej na przyjęcie, że opieka ta nie jest już faktycznie sprawowana;

2) naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że będąca przedmiotem skargi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, a w konsekwencji uchyleniu tychże decyzji, podczas gdy odpowiadały one przepisom prawa;

3) naruszenie art. 151 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezastosowaniu normy tego przepisu, pomimo iż skarga, jako nieuzasadniona winna zostać oddalona;

4) naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie mającym poparcia w aktach sprawy ustaleniu, iż organy obu instancji dokonywały weryfikacji i ponownej oceny zakresu opieki, która stanowiła podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, który to zakres został uznany za wystarczający do przyznania tego świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 182 § 2 powołanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania mają znaczenie wtórne, gdyż w sprawie nie zostały zakwestionowane zasadnicze ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu administracyjnym. Ich ewentualne uwzględnienie zależało wyłącznie od pozytywnego rozpatrzenia zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasadniczą zatem kwestią była właściwa wykładnia przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawą skarżonej decyzji stanowił art. 2 powoływanej ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Przywołana ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1 ustawy). Uchwalenie wspomnianej ustawy było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt 27/13 opublikowanego w Dz. U. z dnia 16 grudnia 2013 r., poz. 1557) uznającego art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw stanowił, iż wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, tj. z dniem [...] lipca 2013 r.

Niesporne w sprawie jest to, że skarżący utracił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...] lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów), a także to, że skarżącemu przyznano zasiłek dla opiekuna za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2014 r. A zatem w jego przypadku kwestię uprawnienia do świadczenia rozstrzygają wskazane przepisy. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] grudnia 2012 r.

Zgodnie zaś z art. 7 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2, organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna (ust. 1). Wywiad przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (ust. 2).

Wobec brzmienia powyższych przepisów nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że przepis art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy nie daje podstawy do prowadzenia postępowania w celu ustalenia zakresu sprawowanej opieki.

Przepisy art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów stanowią dwie odrębne podstawy prawne do ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna odnoszące się do dwóch różnych okresów: jeden za okres od [...] lipca 2013 r. do dnia [...] maja 2014 r. i drugi za okres od [...] maja 2014 r. Różny jest także sposób ustalania zasiłku dla opiekuna, gdyż tylko za okresy, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 zasiłek przysługuje wraz z odsetkami. W związku z tym w ustawie przewidziano dwa różne tryby ustalania prawa do zasiłku dla opiekuna i odmienne środki dowodowe służące weryfikacji przesłanek przy ustalaniu prawa do zasiłku dla opiekuna. Zauważyć też należy, że w powołanym art. 2 ust. 2 pkt 1 użyto zwrotu "osoba spełniała" warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zaś w art. 2 ust. 2 pkt 2 zwrotu "osoba spełnia" te warunki. Odnośnie do pierwszego z wymienionych okresów wskazano na możliwość odebrania oświadczenia o spełnianiu warunków (art. 5 ust. 3), natomiast w przypadku drugiego z podanych okresów wprowadzono obowiązek zwrócenia się do organu pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna (art. 7 ust. 1).

Podzielić należy pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że skoro w odniesieniu do pierwszego z wymienionych okresów przewidziano uproszczoną formę dowodzenia w postaci oświadczenia, którego odebranie nie jest ponadto obowiązkowe, to przyjąć należy, że w tym okresie zasiłek dla opiekuna jest swoistą reaktywacją świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego uprzednio bezterminowo decyzją, która wygasła z mocy prawa z dniem [...] lipca 2013 r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 1033/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 36/15 publ. http//www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Weryfikacja przesłanki sprawowania opieki przez osobę ubiegająca się o zasiłek dla opiekuna w tym okresie była też z przyczyn oczywistych niemożliwa, skoro dotyczyła okresu przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.

Weryfikacja zmian w stanie faktycznym sprawy, względem tego ustalonego w decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, możliwa jest zatem dopiero na etapie ustalania prawa do zasiłku dla opiekuna na drugi z wymienionych okresów. Nie oznacza to jednak konieczności dokonywania ponownej oceny, czy sprawowana opieka wypełnia przesłankę określoną w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 r. w odniesieniu do okresu przeszłego, jak zarzucił to Sąd Wojewódzki. Przesłanką konieczną przyznania zasiłku dla opiekuna jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Potwierdzeniu faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna służy rodzinny wywiad środowiskowy, który jest przeprowadzany przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. W istocie twierdzenia Sądu Wojewódzkiego, że ustalenia organu w sprawie powinny ograniczyć się wyłącznie do wyjaśnienia, czy zakres sprawowanej opieki – w stosunku do okresu sprzed wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego w 2010 r. – uległ zmianie pozwalającej na ustalenie, że opieka ta nie jest już faktycznie sprawowana, nie przeczą powyższemu stanowisku. Organy w postępowaniu o ustalenie prawa do zasiłku za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2, muszą potwierdzić fakt sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna.

W rozpoznawanej sprawie odnośnie do drugiego z ww. okresów, jak wynika z akt administracyjnych, przeprowadzony został dwukrotnie rodzinny wywiad środowiskowy. Organ administracyjny w celu ustalenia faktu sprawowania przez J. T. opieki nad matką przeprowadził dowód z zeznań świadków, z dokumentacji medycznej dotyczącej stanu zdrowi i leczenia Z. T. oraz wnioskodawcy, przesłuchania strony, zeznań Z. T., zaświadczenia z Urzędu Pracy Powiatu O. i świadectwa pracy J. T. Organy administracyjne prawidłowo oceniły, na podstawie zebranego materiału dowodowego, okoliczności dotyczące zakresu sprawowanej opieki przez J. T. nad matką. Prawidłowe jest wnioskowanie organu, że zakres opieki sprawowany przez wnioskodawcę nad matką nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia. Wskazane przez wnioskodawcę prace związane z wspólnym zamieszkiwaniem z matką i fakt podejmowania przez wnioskodawcę prac dorywczych wskazuje, że opieka nad matką nie jest sprawowana w taki sposób, który uniemożliwiałby mu podjęcie zatrudnienia lub powodowałby konieczność rezygnacji z prac zarobkowych.

Błędna wykładnia art. 2 ust 1 i 2 pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zawarta w zaskarżonym wyroku rzutuje na zasadność pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej i uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę. Przepis art. 188 P.p.s.a. upoważnia bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, przy uwzględnieniu skargi kasacyjnej i uchyleniu zaskarżonego wyroku, do rozpoznania skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 193 i w związku z art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O odstąpieniu od zasądzenia od Jana Tkaczyka kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, orzeczono na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy.