Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 525/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2,  art. 51 ust. 7, art. 36a
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant Specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę - oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy, w części merytorycznej, decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...], nr [...], jednocześnie uchylając ową decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku

i wyznaczając nowy termin wykonania tegoż do dnia 31 marca 2011 r.

Powyższą decyzją organ I instancji nałożył na S. K. obowiązek doprowadzenia budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewidencyjny 280/2,

w obrębie [...], przy ul. A [...] w P. do stanu zgodnego

warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta P. z dnia [...], nr [...] oraz obowiązującymi przepisami prawa poprzez: zamurowanie cegłą pełną grubości min. 25 cm wszystkich otworów okiennych w ścianie zewnętrznej, usytuowanej w granicy działki (elewacja południowa), tj. jednego - w poziomie piwnic, trzech - w poziomie parteru i jednego otworu z drzwiami balkonowymi na piętrze budynku w terminie do dnia 31 października 2010 r.

W trakcie postępowania organ ustalił, że wnioskiem z dnia 26 maja 2009 r. A.B. zgłosiła do PINB dla miasta P. żądanie "wydania decyzji nakazującej sąsiadowi zlikwidowania tarasu (...) oraz zamurowanie okien wybitych w ścianie granicznej" znajdujących się w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym w P. przy ul. A [...].

Organ I instancji po przeprowadzeniu oględzin, decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na S. K. obowiązek doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Wskazane rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją WINB w Ł. z dnia [...], nr [...].

Po uzupełnieniu materiału w sprawie, organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na S. K. obowiązek doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z warunkami wymienionego wyżej pozwolenia na budowę z dnia [...] oraz obowiązującymi przepisami prawa. Powyższa decyzja została także uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...], ponieważ organ I instancji nie odniósł się

w pełni do żądania wnioskodawczyni - nie sprawdził bowiem, czy zrealizowany przez S. K. "taras" został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał S.K. doprowadzić przedmiotowy budynek mieszkalny, do stanu zgodnego z warunkami uzyskanego pozwolenia na budowę, udzielonego w/w decyzją z dnia [...] oraz obowiązującymi przepisami prawa.

W odwołaniu od tej decyzji S. K. zarzucił naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek nałożonego obowiązku, nakazanie wykonania robót z określeniem materiału, jaki ma być zastosowany do zamurowania otworów, bez możliwości wyboru innego materiału o podobnych właściwościach oraz przyjęcie, że decyzja o warunkach zabudowy ustalona dla działki sąsiedniej może stanowić podstawę do określenia rodzaju materiału, jaki ma być wykorzystany do zamurowania otworów okiennych. Jego zdaniem nakaz zamurowania otworów okiennych określonym materiałem (cegłą), bez możliwości zastosowania innego materiału o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, narusza przepis § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.), zaś decyzja o warunkach zabudowy uzyskana przez A. B. nie może stanowić wystarczającej okoliczności do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że przedmiotowe otwory okienne winny zostać zamurowane cegłą pełną, a nie innym materiałem budowlanym.

Odwołujący wyjaśnił, że właścicielem działki przy ulicy A [...], w okresie, kiedy sporny budynek został rozbudowany w oparciu o decyzję z dnia [...], był S.S., którego budynek mieszkalny był również usytuowany w granicy działki odwołującego się, a w ścianie szczytowej tego budynku istniały otwory okienne wychodzące na nieruchomość strony. Nadto, za obopólną zgodą, w wybudowanym budynku na działce odwołującego się zostały wykonane otwory okienne w ścianie od strony południowej, w celu oświetlenia lokalu mieszkalnego.

Decyzją z dnia [...] WINB w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania organ I instancji przeprowadził dodatkowe oględziny, w toku których ustalono, że od strony zachodniej inwestor zrealizował schody ażurowe oraz balkon na poziomie parteru, stanowiące wejście do budynku mieszkalnego. Balkon został zrealizowany na istniejącym wcześniej garażu, który uległ rozbudowie i nadbudowie w oparciu o pozwolenie na budowę, udzielone decyzją z dnia [...]. Organ I instancji nie stwierdził, aby inwestycja ta została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto organ wskazał, że w ścianie granicznej zrealizowano 5 otworów (1 w poziomie piwnicy, 3 otwory w poziomie parteru i jeden otwór balkonowy

w poziomie piętra). Powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że z załączonej do akt sprawy księgi wieczystej wynika, że właścicielem nieruchomości położonej na działce nr 280/2 jest S.K., który oddał przedmiotowy obiekt do użytkowania w dniu 10 lipca 1996 r., co - zdaniem organu - nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego. Zarówno S. K., jak i A. B. oświadczyli, że sporne otwory okienne powstały w dacie budowy obiektu budowlanego. Nadto organ II instancji przypomniał, że obowiązujące w dacie realizacji przedmiotowych otworów przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10 z 1995 r., poz. 46 ze zm.), a w szczególności § 270 ust. 2 rozporządzenia, przewidywały, iż budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, o odporności ogniowej określonej w § 233, oraz pozostałe elementy nie rozprzestrzeniające ognia. Z kolei § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz uwarunkowania zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał w ścianie południowej (ściana graniczna) realizacji otworów okiennych.

W ocenie organu odwoławczego właściciel nie mógł aktualnie twierdzić, że dobudowane w 1996 r. pomieszczenia wymagają doświetlenia, co zostanie spełnione przy wykorzystaniu cegły szklanej. Inwestor na własne ryzyko wykonał inwestycją niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, związanych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego przez właściciela sąsiedniej posesji, WINB wyjaśnił, że badanie legalności zabudowań oraz robót budowlanych wykonanych na posesji przy ul. A [...] w P. odbywa się w odrębnych postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez PINB.

Konkludując, organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze zbliżający się okres zimowy i związane z tym utrudnienia, orzeczono o zmianie decyzji PINB w części dotyczącej terminu realizacji nałożonego obowiązku, wyznaczając nowy termin jego realizacji do dnia 31 marca 2011 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.K.wniósł o jej uchylenie, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 126/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów obu instancji w przedmiocie obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami uzyskania pozwolenia na budowę, stwierdzając, że zaskarżone akty naruszają przepisy postępowania, w konsekwencji zaś również normy prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Według Sądu bezspornym jest, że budynek zlokalizowany na terenie nieruchomości położonej przy ul. A [...], należącej do S. K. posiada 5 otworów okiennych, zlokalizowanych w ścianie usytuowanej w granicy działki. Inwestor wykonał je samowolnie. Wątpliwości budzi, kiedy wspomniane otwory zostały wykonane oraz nakazany sposób ich likwidacji. Skarżący oraz uczestniczka postępowania twierdzą, że powstały one podczas rozbudowy obiektu, wykonanej na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, organy przyjmują zaś, że ich wybicie nastąpiło samowolnie po dokonaniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy (25 czerwca 1996 r.). Nie jest przy tym jasne, jakie okoliczności skłoniły organy do wspomnianej konkluzji, przyjęcie zaś, że inwestor wykonał otwory okienne, prowadząc roboty budowlane w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę, skutkować winno zastosowaniem trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, następnie zaś podjęciem decyzji z art. 36 a ust.2 ustawy Prawo budowlane z uwagi na dopuszczenie się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Jeśli natomiast samowolne wybicie okien nastąpiło po formalnym zakończeniu budowy, uzasadnione jest prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy czym ewentualne doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (zmierzające do zlikwidowania otworów okiennych w ścianie organicznej) obejmować winno rozważenie możliwości zastosowania przepisu § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.).

Ewentualne wypełnienie otworu lub otworów luksferami czy też cegłą szklaną nie ogranicza przyszłych planów inwestycyjnych uczestniczki postępowania. Pomijając już bowiem kwestię nieokreślenia lokalizacji projektowanego budynku w decyzji z dnia [...], ustalającej warunki zabudowy (w załączniku graficznym określono jedynie linie rozgraniczające teren inwestycji oraz nieprzekraczalną linię zabudowy), nawet ewentualne wypełnienie otworu (czy też otworów) okiennego luksferami nie pozbawi właścicielki działki sąsiedniej uprawnienia wynikającego z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (po spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek), niwecząc co najwyżej cel ich umieszczenia w tejże ścianie.

Konkludując, Sąd podkreślił, że brak ustaleń, dotyczących wskazanych wyżej okoliczności oraz koniecznych w tym zakresie rozważań w uzasadnieniach wydanych decyzji stanowi o naruszeniu przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Nieprawidłowo ustalony stan faktyczny doprowadził natomiast do wadliwego zastosowania powołanych wyżej przepisów prawa materialnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., zarzucając naruszenie: przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego

w zakresie ustaleń organu odwoławczego dotyczących czasu wybicia otworów okiennych i uchylenie decyzji organów administracyjnych obu instancji w celu ustalenia okresu wykonania otworów okiennych w ścianie południowej budynku w P. przy ul. A [...], podczas gdy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił prawidłowy stan faktyczny, wyjaśniając jednoznacznie okres wykonania otworów okiennych w usytuowanej w granicy ścianie południowej budynku; przepisów prawa materialnego, tj. art. 36a ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie (art. 36a ust. 1 i 2) oraz niezastosowanie art. 36a ust. 5, polegające na przyjęciu, że wybicie otworów okiennych w ścianie, w której zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany ich nie przewidywał, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu, podczas gdy cytowany przepis nie uprawnia do przyjęcia tezy, że wykonanie dodatkowych otworów okiennych stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego.

Podsumowując, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie o oddaleniu skargi S. K., ewentualnie - ostrożności procesowej

- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi.

Uwzględniając skargę kasacyjną organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1509/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania.

W motywach wyroku NSA wskazał, że według ustaleń Sądu I instancji skarżący oraz uczestniczka postępowania twierdzą, że otwory okienne powstały podczas rozbudowy obiektu wykonanej na podstawie pozwolenia na budowę, zaś według Sądu organy administracyjne przyjęły, że ich wybicie nastąpiło samowolnie po dokonaniu przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. Uszło jednak uwadze Sądu, że [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zajął jednoznaczne stanowisko, zbieżne

z twierdzeniami stron postępowania, że otwory okienne zostały wybite w dacie budowy obiektu budowlanego (s. 3 uzasadnienia decyzji).

Usprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie normy art. 36a ust. 1, 2 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane.

Sąd pierwszej instancji przyjął, że skoro inwestor wykonał otwory okienne, prowadząc roboty budowlane w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę, to skutkować to powinno zastosowaniem trybu z art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, następnie zaś podjęciem decyzji z art. 36a ust 2 Prawa budowlanego, z uwagi na dopuszczenie się przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jeżeli natomiast samowolne wybicie okien nastąpiło po formalnym zakończeniu budowy, uzasadnione jest - zdaniem Sądu - prowadzenie postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Dalej NSA stwierdził, że postępowanie określone w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego

z prawem poprzez nałożenie na inwestora szeregu obowiązków.

Ustawa Prawo budowlane przewiduje dwa wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego, które dzięki art. 51 ust. 7 cyt. ustawy, znajdują odpowiednie zastosowane w sytuacji, jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane. Pierwszy sposób następuje, gdy brak jest możliwości naprawy (pkt 1), tj. powstała niedająca się usunąć niezgodność z przepisami prawa. Skutkuje ona nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, albo też doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego, a w przypadku rozbiórki obiektu (lub części) - faktycznym nakazem odbudowy. Decyzja taka kończy postępowanie naprawcze. Drugi sposób polega na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (pkt 2), w sytuacji gdy możliwe jest doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z przepisami i nie mamy do czynienia

z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę (por. Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, A. Wiśniewski, M. Łaczmańska, R. Godlewski, H. Kisilowska (red.), Warszawa 2008,

s. 448).

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) do art. 51 dodany został ust. 7 o treści - przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Prowadzenie lub kontynuowane postępowania naprawczego jest zatem możliwe nie tylko do obiektów będących w realizacji, ale także tych już zrealizowanych. Przy tym przepis wskazuje wyraźnie, że znajduje on zastosowanie zawsze wtedy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. tj. we wszystkich przypadkach, o których mowa w tym przepisie - a więc także wykonanych

w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa.

Zdaniem NSA organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, że w takim przypadku, tj. prowadzenia postępowania w stosunku do obiektu już wybudowanego (i to nie

w ramach samowoli budowlanej, bo wtedy zastosowanie miałby art. 48 ustawy Prawo budowlane), lecz zrealizowanego ze znacznymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ powinien, kierując się przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W przypadku nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, postępowanie takie kończy się stosownie do wskazań zawartych w art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Nieuprawniona jest zatem teza Sądu pierwszej instancji, że wybicie otworów okiennych powinno zostać uznane za istotne odstąpienie od projektu budowlanego. Kwestia oceny "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu.

Przepis art. 36a ustawy Prawo budowlane ma na celu przede wszystkim możliwość wprowadzenia do projektu budowlanego niezbędnych z punktu widzenia inwestora "korekt". Istotnym kryterium, warunkującym dopuszczalność stosowania regulacji art. 36a, jest bowiem fakt prowadzenia procesu budowlanego. Jego zakończenie czyni natomiast bezprzedmiotowym stosowanie powyższego przepisu, a ewentualna zmiana (rozbudowa, przebudowa itd.) wybudowanego obiektu może nastąpić po uzyskaniu nowego pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast budowa nie została zakończona, to wszelkie zmiany dokonują się poprzez zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w omawianym trybie. Decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 36a ust. 1, może dotyczyć wyłącznie zamierzonych, a niedokonanych przez inwestora, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia (por. prof. Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2013 r., [w:] Legalis; wyrok NSA z 8 grudnia 2006 r., sygn. II OSK 44/06, [w:] Legalis).

Powyższe rozważania prowadzą - według NSA - do konstatacji, że przepis art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane definiuje a contrario kategorie istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, milcząc natomiast w kwestii wykonania otworów okiennych niezgodnie projektem budowlanym.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem winno obejmować także rozważenie zastosowania postanowień § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia

2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nadzoru budowlanego szczegółowo odniósł się jednak do kwestii braku podstaw zastosowania wymienionej normy rozporządzenia.

Niewątpliwie przepis § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, uściśla i zwiększa możliwości wykonania

w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego otworów zajmujących nie więcej niż 10 % ich powierzchni, wypełnionych materiałami przepuszczającymi światło. Zastosowanie tego przepisu stwarza szersze możliwości elastycznego projektowania układów funkcjonalnych pomieszczeń ograniczonych w całości lub części takimi przegrodami. Jednakże takich otworów nie wolno wykonywać w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zbudowanej bezpośrednio przy granicy (lub w osi granicy) z działką sąsiednią, chyba, że w tej sprawie została uprzednio zawarta odpowiednia umowa notarialna miedzy właścicielami obydwu nieruchomości godzących się na ograniczenie warunków użytkowania nieruchomości spowodowane takim sposobem wykonania ściany na granicy działek (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. II OSK 1292/06; W. Korzeniewski, Warunki techniczne dla budynków i ich usytuowanie. Komentarz, Warszawa 2004, s. 349).

Materiał aktowy niniejszej sprawy wskazuje, że brak jest takiej umowy pomiędzy S. K., a A. B..

Zdaniem NSA uszło też uwadze Sądu pierwszej instancji, że zamurowanie otworów okiennych luksferami (w ilości odpowiadającej 10% powierzchni ściany), spowoduje, że uczestniczka postępowania nie będzie mogła uzyskać pozwolenia na budowę budynku w granicy z działką stanowiącą własność skarżącego, poprzez dobudowanie nowego budynku do ściany obiektu skarżącego.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny winien ocenić okoliczności faktyczne istotne w procesie stosowania norm prawa materialnego

i dokonać adekwatnej aplikacji norm prawa materialnego, biorąc pod uwagę charakter postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia obowiązku polegającego na zamurowaniu otworów okiennych w ścianie budynku.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270), dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Na wstępie przede wszystkim podnieść należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 roku uchylił w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2011r. roku

i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie rozpoznając sprawę, związany jest wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wprost wynika z treści art. 190 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Możliwość odstąpienia od wiążącej wykładni prawa dokonanej przez NSA istnieje jedynie wówczas, jeżeli po wydaniu tego wyroku, a przed ponownym jej rozpoznaniem przez sąd, któremu została przekazana sprawa do ponownego rozpoznania ( art. 185 § 1 p.p.s.a. ), miała miejsce zasadnicza zmiana stanu faktycznego sprawy lub zmienił się stan prawny albo w tym samym czasie, w innej sprawie, została podjęta przez skład poszerzony NSA uchwała zawierająca odmienną wykładnię prawa, niż to dokonał NSA w swoim wyroku ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 listopada 2012r. sygn. I OSK 247/12 – Lex nr 1264735, z dnia 12 października 2012r. sygn. II OSK 1023/11 – Lex nr 1234032, z dnia 28 marca 2012r. sygn. I FSK542/11 – Lex nr 1295097 i z dnia 3 lutego 2012r. sygn. II FSK 1459/10 – Lex nr 1121050 ).

Żadna z okoliczności wskazanych wyżej, pozwalających na odstąpienie od wykładni prawa dokonanej w przedmiotowej sprawie przez NSA, nie ma miejsca, co oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest nią związany, a ta w swej treści nie budzi wątpliwości co do tego, jakie rozstrzygnięcie winno zapaść.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji sądu I instancji, która ostatecznie doprowadziła do wyeliminowania decyzji wydanych przez organy obu instancji. Wręcz przeciwnie - z uzasadnienia wyroku NSA wynika w sposób bezsporny, że stanowisko zaprezentowane przez organ

w zaskarżonej decyzji z dnia [...], utrzymującej co do zasady w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] ( zmieniono jedynie termin wykonania nałożonych obowiązków ), jest zasadne i odpowiadające prawu.

Należy więc przyjąć, że otwory okienne w ścianie granicznej zostały wybite w trakcie budowy ( rozbudowy ) obiektu budowlanego oraz, że nie mamy do czynienia

z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, jak w sposób nieuprawniony przyjął sąd instancji, gdyż kwestia oceny "istotności odstąpienia" pozostawiona został uznaniu administracyjnemu.

Ponadto brak jest podstaw do ewentualnego zastosowania art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na jego podstawie może dotyczyć wyłącznie zamierzonych, a niedokonanych przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia.

Natomiast w związku z nowelizacją Prawa budowlanego, co nastąpiło ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. ( Dz.U. nr 93, poz. 888 ), do art. 51 ustawy dodany został ust. 7, który pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego wobec obiektów już zrealizowanych, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób,

o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tym samym organ w sposób prawidłowy, kierując się przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego

z prawem, określając termin ich wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny podważył ponadto możliwość, o którą zabiega skarżący, a sugerowaną przez sąd I instancji, rozważenia przez organ zastosowania postanowień § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm. ), t.j. wypełnienia otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie.

W ocenie NSA organ nadzoru budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

w sposób szczegółowy odniósł się do kwestii braku podstaw zastosowania wymienionej normy rozporządzenia, na co wskazują również akta przedmiotowej sprawy.

Z tych wszystkich względów Sąd po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił.

B.A.