Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 101/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 6, art.153,149 par. 1 pkt 3, art. 200, 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35,36,12,61 par. 3, art. 24 par. 4,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność i przewlekłość postępowania Starosty K. w przedmiocie ustalenia odszkodowania I. umarza postępowanie w przedmiocie bezczynności, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i przewlekłość ta miała charakter rażący, III. przyznaje od Starosty K. na rzecz skarżącej A. C. sumę pieniężną w wysokości [...] zł ([...] złotych), IV. zasądza od Starosty K. na rzecz skarżącej A. C. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 czerwca 2018 r., A. C., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę w sprawie ustalenia odszkodowania. W skardze strona wniosła o:

- stwierdzenie, że organ, w prowadzonym pod sygnaturą [...] postępowaniu, dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, nie wydając decyzji ustalającej wysokość odszkodowania,

w przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminach,

- stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł,

- rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 3 lutego 2016 r., wystąpiła do Starosty, o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w gminie S., obręb S., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...], która z mocy prawa przeszła na własność Powiatu K. . Starosta, pismem z dnia 26 lutego 2016 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie odszkodowania i wezwał Powiatowy Zarząd Dróg w K. (PZD) o informację, czy przedmiotowa działka stanowiła drogę publiczną w dacie wydania decyzji

o zatwierdzeniu podziału. Według skarżącej, wezwanie to stanowi przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania, skoro żądana informacja jest znana organowi z urzędu i jest irrelewantna dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto PZD w K. nie jest podmiotem, który posiada kompetencje do ustalenia i wskazania informacji w przedmiocie zadanego pytania.

Dalej podniosła, że Starosta, do momentu wydania pierwszej decyzji w sprawie, ani razu nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, a decyzję wydano w dniu [...] r., odmawiając ustalenia odszkodowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Z.. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 830/16 uchylił decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Po uprawomocnieniu się wyroku, akta sprawy zostały przesłane przez Wojewodę Z. do organu I instancji za pismem z dnia 4 stycznia 2017 r., ale w ocenie skarżącej, bierne oczekiwanie organu na ich zwrot stanowi o przewlekłości i bezczynności. Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. Starosta powiadomił skarżącą o "ponownym wszczęciu postępowania" w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz wezwał ją i PZD w K. do złożenia oświadczenia, czy strony podjęły lub podejmą czynności w celu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny w sprawie o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powyższym wyroku.

Skarżąca pismem z dnia 29 stycznia 2017 r. poinformowała organ, że złożenie takiego oświadczenia jest niezgodne z ww. wyrokiem, zaś Starosta pismem z dnia 27 lutego 2017 r. poinformował o stanowisku zajętym przez PZD w K., jak również - z uwagi na stwierdzenie przez PZD, iż działka [...] nie stanowiła i nie stanowi drogi powiatowej, wobec czego brak jest podstaw prawnych do wystąpienia przez tę jednostkę organizacyjną powiatu do ksiąg wieczystych o ujawnienia prawa własności – wskazał na konieczność podjęcia przez skarżącą działań dotyczących ujawnienia własności powiatu w KW.

W opinii skarżącej, powyższe działania organu I instancji niewątpliwie posiadały przymiot nieistotnych, nacechowanych pozornością podejmowanych czynności, które nie miały znaczenia w toczącym się postępowaniu. Ponadto strona zaakcentowała, że Starosta zignorował wskazania WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 19 października 2016 r., zwłaszcza w zakresie ustalenia przeznaczenia działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a kierowane do niej żądania nie znajdowały oparcia w obowiązujących przepisach prawa (stały w sprzeczności

z brzmieniem art. 98 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i stanowiły ich obrazę, gdyż miały na celu przewlekłe prowadzenie toczącego się ponad rok postępowania.

Skarżąca podając, że w dniu 27 marca 2017 r. została poinformowana

o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2017 r., podkreśliła, że informacja ta została przekazana jej z naruszeniem art. 35 i 36 k.p.a.,

a organ w tym nowym, wydłużonym terminie nie podjął żadnych czynności uzasadniających to wydłużenie. Starosta dopiero w dniu [...] r., wydał decyzję, którą kolejny raz odmówił ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną na rzecz Powiatu [...] nieruchomość. Skarżąca od tej decyzji wniosła odwołanie, skutkiem którego było wydanie w dniu [...] r. przez Wojewodę Z. decyzji kasatoryjnej. Skarga na decyzję organu II instancji została oddalona przez WSA w Szczecinie w dniu 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 970/17, zaś akta sprawy zwrócono Staroście za pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. Następnie organ I instancji pismem z dnia 10 stycznia 2018 r. wystąpił o wyłączenie z załatwienia sprawy, ale Wojewoda Z. uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wnioskowane wyłączenie. Pismem z dnia 2 marca 2018 r. Starosta poinformował o zmianie terminu załatwienia sprawy, tj. po ponad miesiącu od daty odmowy przez Wojewodę wyłączenia organu od załatwienia sprawy, wyznaczając nowy termin na dzień 30 kwietnia 2018 r. Kolejna informacja o zmianie terminu i możliwości zapoznania się ze sporządzonym w sprawie operatem szacunkowym nastąpiła pismem z dnia 8 maja 2018 r., zaś nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień 30 czerwca 2018 r.

Skarżąca dokonując analizy prowadzonego przez Starostę postępowania administracyjnego uznała zatem, że działanie organu w sposób ewidentny godzi w zasadę szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 k.p.a. Postępowanie prowadzono bowiem przewlekle, a nowe terminy wyznaczano w dużych odległościach od siebie. Wobec czego skarżąca aż czterokrotnie wnosiła do Wojewody Z. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie.

Podsumowując, skarżąca stwierdziła, że organ I instancji nie tylko podejmował niezgodne z prawem czynności i rozstrzygnięcia, ale także wielokrotnie uchybił przepisom proceduralnym k.p.a., dotyczącym obowiązku terminowego rozpatrzenia sprawy. Starosta zaledwie trzy razy w toku całego postępowania informował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, jednak z zawartego uzasadnienia nie wynikała jego racjonalna i dająca się pogodzić z obowiązującymi przepisami przyczyna. Dodatkowo, dwukrotnie zmiana terminu nastąpiła już po upływie dwumiesięcznego terminu załatwienia sprawy skomplikowanej, a działania Starosty stały w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem WSA wydanym w tej sprawie.

Skarżąca, powołując się na stanowisko reprezentowane w orzecznictwie

i doktrynie podniosła, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa " należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie sprawy administracyjnej, oznacza to wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące naruszenie prawa to naruszenie przepisu prawa, które nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Do takich naruszeń przepisów prawa nie można nie zaliczyć regulacji przepisami prawa procesowego czynności procesowych nakazanych tymi przepisami.

Strona uzasadniając wniosek o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej wskazała, że sprawa dotyczy roszczenia majątkowego, tymczasem postępowanie toczy się niemal 19 miesięcy. Natomiast od momentu złożenia wniosku przez skarżącą o podjęcie przez Starostę rokowań w przedmiocie ustalenia odszkodowania minęło już ponad dwa lata, zaś stan wywłaszczenia trwa ponad 10 lat. Nadto skarżąca zwróciła uwagę, że oprócz braku odszkodowania poniosła również inne koszty i straty (np. koszty związane z prowadzeniem postępowania oraz koszty działania pomocy prawnej w ramach poszczególnych postępowań administracyjnych), jak i doznała krzywdy wynikającej z emocji i stresu, w tym związanych z wydaniem negatywnych decyzji. Biorąc pod uwagę to wszystko, a w szczególności, czas trwania postępowania, sposób jego prowadzenia, charakter prawa, którego dotyczy postępowanie, tj. konstytucyjnie chronione prawo do odszkodowania za wywłaszczenie oraz faktycznie poniesione straty uznała, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości jest uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę, Starosta wniósł o jej oddalenie, wskazując, że prowadził postępowanie z należytą starannością, a podejmowane przez niego czynności w każdym przypadku zmierzały do wnikliwego i całościowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości, poprzez zebranie obszernego materiału dowodowego. Strony każdorazowo były informowane o podejmowanych czynnościach organu, w tym o wyznaczeniu nowego terminu ustawowego. Sprawa miała charakter precedensowy i niezwykle skomplikowany, o czym świadczą chociażby rozbieżne decyzje organu odwoławczego, czy też wioski zawarte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 16 października 2016 r., wskazujące na wątpliwości odnośnie przesłanek ustalenia odszkodowania. W sprawie nie zachodził zatem przypadek braku po stronie organu woli do załatwienia sprawy.

Organ wraz z odpowiedzią na skargę nadesłał do sądu akta administracyjne, obrazujące przebieg postępowania, do których to załączył wydaną przez siebie w dniu [...] r. decyzję orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. C..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna w części dotyczącej przewlekłości postępowania.

Przystępując do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów procedury regulującej zasady postępowania administracyjnego, zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." Jakkolwiek żaden z przepisów k.p.a. nie definiuje wprost pojęcia "przewlekłego prowadzenia postępowania", to jednak definicję taką można wyprowadzić z zarówno z przepisów dotyczących ogólnych zasad postępowania administracyjnego jak i przepisów bezpośrednio określających termin załatwienia sprawy.

Formułując zasadę szybkości postępowania, w art. 12 § 1 k.p.a. wskazano,

że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Z kolei w § 2 tego przepisu przewidziano, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Konkretyzując terminy do załatwienia sprawy administracyjnej w art. 35 § 1 k.p.a. powtórzono, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3).

Z przywołanych wyżej przepisów wyprowadzić można wniosek, że prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne powinno zmierzać do szybkiego

i sprawnego załatwienia sprawy, przy czym w przypadku, gdy sprawa ma nieskomplikowany charakter, a do wniosku załączone zostały wszystkie niezbędne dokumenty, rozstrzygnięcie kończące postępowanie powinno zostać podjęte niezwłocznie. W pozostałych przypadkach, w szczególności, gdy organ przed wydaniem rozstrzygnięcia musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, sprawa powinna zostać zakończona w rozsądnym terminie, a postępowanie powinno być prowadzone w taki sposób, aby ten rozsądny termin zachować. W szczególności dotyczy to sprawnego i szybkiego podejmowania kolejnych działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

W tym kontekście przewlekłość postępowania może zatem polegać zarówno na tym, że organ nie podejmuje w sprawie zainicjowanej wnioskiem żadnych czynności, bądź podejmuje je z niczym nieuzasadnionym opóźnieniem, jak również na tym, że czynności w sprawie są co prawda podejmowane, jednak odstęp czasowy pomiędzy nimi jest na tyle duży, że prowadzi do nadmiernego i nieuzasadnionego wydłużenia czasu trwania postępowania, inaczej mówiąc gdy w sprawie brak jest należytej koncentracji czynności procesowych.

Podkreślić również należy, że ocena przewlekłości nie jest uzależniona od tego, czy w sprawie została wydana decyzja administracyjna, bądź inne rozstrzygnięcie kończące postępowanie. Osąd w tej kwestii dotyczy bowiem wyłącznie sposobu procedowania organu, w szczególności tego, czy czynności podejmowane były przez organ sprawnie i rzeczywiście zmierzały do wyjaśnienia sprawy i szybkiego zakończenia postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy,

że z przedłożonych przez organ akt postępowania wynika, iż skarżąca złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...], w obrębie S., gmina S., w dniu 5 lutego 2016 r. (data wpływu). Jednocześnie pismem z dnia 3 lutego 2016 r., złożonym u Wojewody Z. w dniu 5 lutego 2016 r., skarżąca domagała się wyznaczenia innego organu do załatwienia sprawy. Wniosek te nie został uwzględniony – postanowieniem z dnia [...] r. organ wojewódzki odmówił wyłączenia Starosty od udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia odszkodowania na rzecz skarżącej.

Zgodnie z przytoczonymi wyżej uwagami odnoszącymi się do szybkości

i sprawności postępowania, rzeczą Starosty było przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Nie było przy tym potrzeby, jak zasadnie wywodzi skarżąca, wysyłania do strony zawiadomienia

o wszczęciu postępowania, skoro stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. dniem wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Zakładając, że do czasu rozpoznania wniosku, stosownie do art. 24 § 4 k.p.a., organ mógł podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki, realnym terminem,

w którym prowadzenie postępowania stało się możliwe był dzień, w którym wpłynęło do Starosty postanowienie o odmowie wyłączenia organu – [...] r. Skoro jednak, jak już wyżej wskazano, wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 5 lutego 206 r., to jest w dacie doręczenia wniosku organowi, to powinno się ono zakończyć do dnia 5 marca 2016 r., a w przypadku braku takiej możliwości organ winien powiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, z jednoczesnym wskazaniem przyczyn zwłoki i nowego terminu jej załatwienia, czego nie uczyniono. Rozstrzygnięcie w sprawie zapadło dopiero w dniu [...] r.

Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ praktycznie nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia czy wniosek jest uzasadniony, za takie nie można bowiem uznać zwrócenia się do Powiatowego Zarządu Dróg w K. o zajęcie stanowiska w sprawie w piśmie stanowiącym zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Rzeczą organu było bowiem ustalenie, czy doszło do wywłaszczenia nieruchomości pod drogę publiczną, zgromadzenie niezbędnych dokumentów okoliczność powyższą potwierdzających (bądź jej przeczących) i wydanie decyzji administracyjnej. Przeprowadzone do dnia wydania decyzji z [...] r. postępowanie ograniczyło się zatem do wykonania jednej czynności – zwrócenia się do PZD o zajęcie stanowiska.

Po rozpoznaniu skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia

[...] r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia

[...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyroku z dnia

19 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 830/16, dokonał oceny prawnej zaskarżonej decyzji i udzielił organowi szczegółowych wytycznych co do dalszego postępowania, obejmujących między innymi analizę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w części opisowej i graficznej, na którym położona jest przejęta działka, wyjaśnienia treści postanowienia z dnia [...] r., opiniującego zgodność projektu podziału działki nr [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, w szczególności, czy z postanowienia tego nie wynikało przeznaczenie określonej nieruchomości lub jej części pod drogę publiczną.

Czynności wskazane w wyroku sądu miały doprowadzić do ustalenia, czy działka skarżącej została przejęta pod drogę publiczną, a w konsekwencji do oceny zasadności żądania ustalenia odszkodowania. Rzeczą organu było zatem – stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", zastosowanie się do wskazań sądu, zgromadzenie niezbędnych dokumentów i przeprowadzenie ich analizy, a następnie wydanie rozstrzygnięcia.

Prawomocny wyrok wraz z aktami postępowania został organowi doręczony

w dniu 5 stycznia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że organ ponownie wszczął postępowanie administracyjne, w sprawie, w której zostało ono wszczęte w dacie doręczenia organowi żądania strony o ustalenie odszkodowania, to jest 5 lutego

2016 r., a w związku z uchyleniem decyzji organów obu instancji przez sąd, powróciło do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji. Inaczej mówiąc, jest to to samo postępowanie, które zainicjowane zostało wnioskiem A. C. z dnia 5 lutego 2016 r. Ponowne wszczynanie postępowania było zatem pozbawione podstaw i świadczyć może o braku znajomości przez organ procedury administracyjnej.

Podobnie należy ocenić skierowanie przez organ, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, żądania aby strony zajęły stanowisko w sprawie, w szczególności złożyły pisemne oświadczenie w przedmiocie tego, czy podejmą czynności w celu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy o wpis prawa własności w księdze wieczystej, względnie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Szczecinie. Żądanie to nie znajduje uzasadnienia w treści wyroku z dnia 19 października 2016 r., w którym wyraźnie wskazano na kim ciąży obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej praw związanych z przejściem działki na własność gminy, powiatu bądź Skarbu Państwa, w związku z jej przeznaczeniem pod drogę publiczną. Jednocześnie sąd wyjaśnił, że brak stosownego wpisu w księdze wieczystej nie może determinować skuteczności złożenia wniosku strony o odszkodowanie.

Z akt sprawy wynika, że Starosta akta postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie otrzymał w dniu

5 stycznia 2017 r. Rzeczą organu było zatem uzupełnienie materiału dowodowego

w sposób wskazany w wyroku i dokonanie jego oceny. Czynności w sprawie podjęte zostały w dniu 16 stycznia 2017 r. – organ wysłał do strony zawiadomienie o ponownym wszczęciu postępowania, jak również zwrócił się do Urzędu Gminy i Miasta w S. o nadesłanie wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wypis został doręczony organowi w dniu 30 stycznia 2017 r., natomiast wyrys dopiero w dniu 13 lipca 2017 r. O doręczenie postanowienia Burmistrza [...] i Miasta S. z dnia [...] r. zwrócono się dopiero w dniu 16 maja 2017 r., a więc po upływie przeszło 5 miesięcy od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Jednocześnie organ zamiast dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wydać rozstrzygnięcie, zwrócił się do Wojewody Z. o wyłączenie go od załatwienia sprawy. Decyzja odmawiająca ustalenia odszkodowania została wydana w dniu [...] r. Na skutek odwołania A. C., Wojewoda Z. uchylił decyzję Starosty wskazując w uzasadnieniu, że organ ten nie wywiązał się z zaleceń sądu i nie zgromadził wszystkich wskazanych w wyroku dokumentów - dotyczy to części graficznej mpzp, bowiem z załączonej do akt kserokopii wyrysu nie można było odczytać przeznaczenia działki nr [...]. Czytelny dokument został włączony do akt dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Ostatecznie decyzja o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącej została wydana w dniu [...] r., a więc prawie po upływie 2,5 roku od dnia złożenia wniosku. W tym okresie skarżąca składała do Wojewody Z. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (18 kwietnia 2016 r., 19 kwietnia 2017 r.), które organ ten uznawał za uzasadnione (postanowienia z [...] r.

i [...] r.), nie skłoniło to jednak organu do nadania sprawie biegu w taki sposób, aby mogła się ona zakończyć w rozsądnym terminie, nie spowodowały tego również szczegółowe wytyczne udzielone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 października 2016 r.

W tych okolicznościach sąd nie mógł podzielić stanowiska organu, iż długotrwałe prowadzenie postępowania spowodowane było dużym stopniem jego skomplikowania. W ocenie sądu, przewlekłość w badanej sprawie wynika przede wszystkim z braku koncentracji czynności procesowych i podejmowania zbędnych i niesłużących wyjaśnieniu stanu faktycznego działań. Ujawniło się to zwłaszcza po wyroku WSA w Szczecinie, w którym wprost wskazano jakie dokumenty winny zostać przez organ załączone do akt i czego powinna dotyczyć przeprowadzona przez organ analiza. Organ zamiast podjąć niezwłoczne działania zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez sąd skoncentrował się na dociekaniu, czy PZD bądź skarżąca wystąpią z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości w księgach wieczystych. W konsekwencji dokumenty, o których mowa zostały pozyskane ze znacznym opóźnieniem (pismo z dnia 12 lutego 2008 r.), przy czym czytelny wyrys z mpzp, którego analiza miała istotne znaczenie w sprawie, dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Organ zupełnie niepotrzebnie żądał od stron zajmowania stanowiska na kolejnych etapach postępowania, w sytuacji, gdy to do jego obowiązków należy zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i dokonanie jego wnikliwej oceny, a następnie sformułowanie wniosków z tych czynności w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej w taki sposób, aby strony mogły dowiedzieć się jakie były motywy rozstrzygnięcia. Skoro w styczniu 2017 r. organ otrzymał od WSA w Szczecinie jasne i czytelne wytyczne w przedmiocie tego w jaki sposób należy poprowadzić postępowanie, to jego obowiązkiem było się niezwłocznie do zaleceń tych zastosować.

Na obowiązki organu w tym zakresie wskazywała również w swoich licznych pismach sama skarżąca, domagając się – nieskutecznie (pisma z dnia 29 stycznia 2017 r., 14 marca 2017 r.), podjęcia przez organ czynności zmierzających do załatwienia jej sprawy.

Takie działanie organu musiało zostać uznane za przewlekłe, a zważywszy na długotrwałe i nieefektywne jego prowadzenie przewlekłość należało potraktować jako rażącą. Brak jest bowiem uzasadnienia dla prowadzenia postępowania, w którym należało zgromadzić stosunkowo niewielką ilość dokumentów przez okres 2,5 roku.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził,

że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a uznał, ze przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Nie ulega wątpliwości, że tak długi okres prowadzenia postępowania miał dla skarżącej negatywne konsekwencje związane z długim okresem oczekiwania na rozstrzygnięcie i stresem z tym związanym. Tym samym za zasadne sąd uznał żądanie skarżącej przyznania na jej rzecz sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., nie podzielił jednak stanowiska skarżącej w przedmiocie jej wysokości. Ta bowiem zdaniem sądu powinna nawiązywać do realiów sprawy i stanowić zindywidualizowane, wynikające z analizy sytuacji strony, będącej konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, zadośćuczynienie za oczekiwanie na rozpoznanie jej sprawy.

Określając wysokość sumy pieniężnej sąd wziął zatem pod uwagę czas trwania postępowania, jak i okoliczność, że na skutek opieszałości organu skarżąca musiała podejmować szereg działań, aby doprowadzić do wydania decyzji w sprawie. Sąd uznał, że w tych okolicznościach przyznana suma pieniężna w wysokości [...] zł stanowi odpowiednią rekompensatę za przewlekłe prowadzenie postępowania.

Mając na uwadze okoliczność, iż decyzja administracyjna o przyznaniu na rzecz skarżącej odszkodowania została wydana przed wpłynięciem skargi do tut. sądu, postępowanie w przedmiocie bezczynności należało umorzyć.

O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

i §14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 – j.t.).