Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 156/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 2,  art. 7,  art. 107 par. 3,  art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66 ust. 1 pkt 2,  art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi D. K. i J. K. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania wyprowadzenia przewodu kominowego wentylacyjnego-grawitacyjnego z pomieszczenia łazienki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. podjętą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. [...] w J. ( dz. nr ewid. [...] obr. [...] – S. M. ), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie j. nakazał właścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] w/w budynku D. i J. K.:

1) wyprowadzenie przewodu kominowego wentylacyjnego - grawitacyjnego na zewnątrz budynku, powyżej poszycia dachu, z pomieszczenia łazienki, w którym znajduje się gazowe urządzenie grzewcze c.w.u. typu "Junkers";

2) z pomieszczenia kuchni wykonanie przewodu kominowego - wentylacyjnego po elewacji zewnętrznej, do wysokości poszycia dachu w terminie do dnia 30 czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. [...] w J. (działka nr[...], obręb [...]- S. M. ).

Mając na względzie uzasadnienie wskazanej powyżej decyzji, organ przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające i w całokształcie posiadanego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że w dniu [...] r. zostało wszczęte, na skutek postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]), postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. [...] w J. (dz. nr ewid. [...] obr. [...] – S. M.). W dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę tego obiektu w zakresie przestrzegania przepisów art. 61, art. 62, art. 64 ustawy – Prawo budowlane, w trakcie której stwierdzono m.in., że właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych, które są przedmiotem odrębnej własności, nie realizują zaleceń, wynikających z okresowych rocznych kontroli przewodów kominowych, wykonywanych przez uprawnionych mistrzów kominiarskich, a określonych protokołem z dnia [...]r. nr [...] i protokołem z dnia [...] r. nr[...] , w którym to uprawniony mistrz kominiarski J. R. stwierdził: "brak nawiewów do mieszkań nr [...],[...],[...]; brak wentylacji w kuchniach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]; wentylacja z kuchni i łazienki w jednym przewodzie wentylacyjnym (na przestrzał) lokal nr[...]; wentylacja WC i łazienka lokal nr [...] przez otwór w murze na zewnątrz budynku; junkers w lokalu nr [...] nieprawidłowo podłączony do rury ocynkowanej zamontowanej po zewnętrznej stronie budynku -brak wentylacji w pomieszczeniu; brak wentylacji z łazienki lokal nr [...] (w pomieszczeniu jest Junkers)."

Dalej organ podał, że pomimo wyżej ustalonych nieprawidłowości właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych nie podjęli czynności, zmierzających do usunięcia stwierdzonych uchybień, do czego byli zobowiązani art. 70, art. 61, art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Kolejne okresowe roczne kontrole przewodów kominowych w budynku ul. W. [...] w J., dokonywane na podstawie art. 62 ustawy Prawo budowlane, powielają stwierdzone uprzednio nieprawidłowości, co wynika z protokołu nr [...] oraz informacji kominiarskich z dnia [...] r.

Następnie wyjaśniono, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. W. [...] w J., zlokalizowany na terenie dz. nr ewid. [...] obr. [...] – S. M., zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), stanowi, w jego częściach wspólnych do których zalicza się przewody kominowe, własność W. M. ul. W. [...] w J., którą na zewnątrz, w tym przed organami administracji państwowej reprezentuje Zarząd w osobach: J. B. i J. D. Lokal mieszkalny nr [...] jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, stanowiącym przedmiot odrębnego prawa własności małżonków J. i D. K.

W dalszej części organ wskazał, że zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) na właścicielu (zarządcy) obiektu budowlanego ciąży obowiązek jego utrzymywania i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy tj. użytkowania zgodnie z jego prawnym przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych, dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego, bezpiecznego użytkowania oraz utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając przy tym do nadmiernego pogorszenia jego wartości użytkowych i sprawności technicznej. Przepis z art. 70 Prawa budowlanego stanowi natomiast, że właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, usunąć stwierdzone uszkodzenia, oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym lub zatrucie gazem. Ponadto w myśl art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W ocenie organu, w sytuacji jednoznacznego ustalenia, że D. i J.K.- właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] umyślnie uchylają się od wykonania zaleceń pokontrolnych, wielokrotnie wskazywanych przez uprawnione służby kominiarskie, zasadnym było wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu przewodów kominowych w budynku przy ul. W. [...], w zakresie odnoszącym się do mieszkania nr [...]. Wskazał przy tym, że w toku prowadzonej procedury administracyjnej, w szczególności w ramach czynności wyjaśniających, dotyczących materiału dowodowego sprawy pełnomocnik D. K. podejmując działania, mające na celu utrudnienie oraz przewlekłe załatwienie sprawy w piśmie z dnia [...] r. podniósł m.in., że dotychczas zebrane protokoły okresowej kontroli przewodów kominowych, informacje kominiarskie, inwentaryzacja przewodów kominowych, zawierają "ustalenia ze sobą rozbieżne". Nie przedłożył jednakże żadnych nowych, istotnych dowodów na poparcie wysuwanych zastrzeżeń, chociażby w postaci opinii uprawnionego mistrza kominiarskiego.

Odnosząc się z kolei do zawartego w powyższym piśmie żądania uwzględnienia dowodów z prowadzonego przez policję postępowania o sygn. akt Ds 54/10 organ wskazał, że postępowanie organów ścigania jest procedurą odrębną i niezależną od postępowania administracyjnego, jakie prowadzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. w sprawie, w trybie art. 66 Prawa budowlanego, a organ ten powołany jest w szczególności do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a nie prawa karnego czy cywilnego. Ponadto zgodnie z art. 80 k.p.a. to nie strona, a organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu posiadanego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzystając z zasady swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli D. K. i J. K., w ocenie których przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie naruszało przepisy prawa. W tym kontekście podkreślili przede wszystkim, że organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy stron postępowania, nie powiadomił nadto stron o wszczęciu postępowania jak również nie pouczył o przysługujących im prawach. Wskazali także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił w żadnym stopniu rozbieżności w zebranym materiale dowodowym, w szczególności pomiędzy protokołami okresowej kontroli przewodów kominowych, informacją uzupełniającą złożoną przez M. J. do protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych, inwentaryzacją przewodów kominowych z dnia [...] r., pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., a informacją z dnia [...]r. Spółdzielni Pracy Usług Kominiarskich "F.".

Koniecznym – zdaniem odwołujących - jest także wyjaśnienie, dlaczego w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia [...] r. ukryto fakt, że w lokalu nr [...] w łazience jest wentylacja przez otwór w ścianie na zewnątrz budynku, natomiast w przypadku lokalu nr [...] stwierdzono w tym samym dokumencie: "Wentylacja WC i łazienki lokalu nr: [...] przez otwór w murze na zewnątrz budynku". Analogiczna sytuacja jest też w protokole z dnia [...] r., protokole z [...]r. sporządzonym przez p. A. Z., inwentaryzacji przewodów kominowych z dnia [...] r., czy też w piśmie z dnia [...] r. D. i J. K. zwrócili nadto uwagę na niewłaściwe doręczanie stronom pism procesowych, wskazując m.in., że postanowienie Nr [...] nie zostało doręczone pełnomocnikowi odwołującej się.

W dalszej części odwołania zwrócono uwagę na to, że w aktach niniejszej sprawy brak jest jednoznacznych opinii, że nakazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązki wykonania przewodów kominowych (budowa nowych kominów) zapewnią odpowiedni ciąg kominowy, tym bardziej, że mają to być kominy wentylacyjne oraz zapewnią odpowiednią jakość środowiska i wymaganą krotność wymiany powietrza. Brak jest nadto pozytywnej opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków na wskazane roboty budowlane, która jest niezbędna w związku z wpisaniem przedmiotowego budynku do wykazu obiektów o walorach kulturowych. Za niewłaściwe uznano również zaniechanie wskazania, czy komin, o którym mowa w pkt. 2 decyzji ma być wykonany jako naturalny czy o ciągu sztucznym, dlaczego ma być wykonany do wysokości poszycia dachu, jaki ma mieć przekrój.

Wątpliwość odwołujących się wzbudziły również uprawnienia osoby z tytułem mistrza w rzemiośle kominiarskim do opiniowania kominów wentylacyjnych o wymuszonym ciągu (mechanicznych), a nadto twierdzenie organu o "umyślnym uchylaniu się od wykonania zleceń". Zarzucono także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie całkowicie zignorował kwestię niedrożnego przewodu kominowego, o którym był informowany już w piśmie z dnia [...] r. oraz piśmie z dnia [...]r.

Zdaniem odwołujących się organ I instancji nie odróżnia prawa własności, gdyż nieruchomość wspólna, w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowi współwłasność poszczególnych właścicieli lokali, a nie – jak uznał organ I instancji – Wspólnoty Mieszkaniowej. Podkreślono również, że kwestionowana decyzja podjęta została z naruszeniem art. 107 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz bez należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i przy przekroczeniu swobodnej oceny dowodów.

W ocenie odwołującej się istotne jest również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił czy decyzja organu nadzoru budowlanego wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zastępuje pozwolenie na budowę (ewentualnie zgłoszenie odpowiedniemu organowi), czym naruszył art. 11 i 9 k.p.a.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]), na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że norma prawna zawarta w art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania ze strony właściciela lub zarządcy obiektu w odniesieniu do jego stanu technicznego. Pozostaje ona w ścisłej korespondencji z art. 61 ww. ustawy ustanawiającym obowiązek tych właśnie podmiotów użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym zgodnie z wymogami określonymi w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego zgromadzone w toku postępowania protokoły kominiarskie sporządzone przez uprawnionych mistrzów kominiarskich z dnia [...] r. (Nr[...]), z dnia [...] r. (Nr[...]), oraz z dnia [...] r. (Nr[...]) oraz pismo Kierownika Zakładu Rej. Mistrza Kominiarskiego M.J. z dnia [...] r. potwierdzają zaistnienie stanu, który odpowiada hipotezie normy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Posiadanie uprawnień kominiarskich przez osoby dokonujące kontroli przewodów kominowych i prawidłowości działania wentylacji, stanowi potwierdzenie, że mają one odpowiednią wiedzę doświadczenie, która pozwala im na właściwą ocenę działania wentylacji budynku i przyczyn stwierdzonych nieprawidłowości. Dlatego zalecenia osób posiadających uprawnienia mistrzów kominiarskich odnośnie usunięcia usterek w zakresie działania wentylacji budynku uprawniają właściwy organ do wydania decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego, nakazującej usunięcie nieprawidłowości.

W dalszej części organ wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, panuje rozbieżność czy decyzja wydana w trybie art. 66 Prawa budowlanego może stanowić samodzielną podstawę do wykonania nakazu, czy też konieczne jest dodatkowe uzyskanie pozwolenia na wykonanie objętych tych nakazem robót. Zdaniem tegoż organu nie ma potrzeby uzyskiwania pozwolenia na budowę celem wykonania nakazu orzeczonego na podstawie art. 66 ww. ustawy. Skoro bowiem właściwy organ administracji publicznej stwierdził w ramach posiadanych kompetencji, że właściciel obiektu budowlanego lub właściciel lokalu winien wykonać określone obowiązki celem usunięcia stanu naruszenia normy prawnej określonej w art. 61, to pozbawionym podstaw byłoby żądanie potwierdzenia tego nakazu przez inny organ administracji publicznej, który posiada inne kompetencje niż organ wydający nakaz. Podkreślono przy tym, że decyzja wydana na mocy art. 66 tak naprawdę nie tworzy obowiązku dla jej adresata. Obowiązek użytkowania obiektu w sposób niepowodujący zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi ciąży bowiem na właścicielu obiektu lub lokalu na mocy art. 5 ust. 2 i art. 61 przywołanej ustawy. Decyzja oparta na przepisie art. 66 stanowi natomiast podstawę do wyegzekwowania ciążącego na adresacie decyzji obowiązku, który już istniał.

Odnosząc się z kolei do kwestii rozbieżności pomiędzy protokołami kominiarskimi, na których oparta jest skarżona decyzja a pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r., w którym PINB stwierdził, że pomieszczenie łazienki w mieszkaniu nr[...] posiada wentylację, organ odwoławczy stwierdził, że sprawa ta nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, wywodząc, że podstawą wydania decyzji jest materiał dowodowy czyli np. protokoły oględzin, protokoły z okresowych kontroli przewodów kominowych a nie pisma wydawane w toku postępowania. Niezależnie od powyższego uznał jednak, że wspomniane pismo z dnia [...] r. odnosi się do ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w dniu [...] r., z protokołu której wynika, że nie usunięto nieprawidłowości wskazanych w protokole okresowej kontroli przewodów kominowych w budynku, w tym także nie wykonano wentylacji w mieszkaniu nr[...].

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że budynek przy ul. W. [...] w J. znajduje się w D. Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków, co też obligowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. do zwrócenia się, przed wydaniem decyzji nakazującej wykonanie przewodów kominowych na zewnętrznej ścianie budynku, do właściwego miejscowo organu ochrony zabytków o zaopiniowanie tychże robót, z uwagi na fakt, że ich wykonanie wpłynie na zewnętrzny wygląd budynku. Dodatkowo w ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, konieczne jest również przeanalizowanie, czy nie należałoby obowiązków orzeczonych skarżoną decyzją doprecyzować poprzez określenie parametrów technicznych i użytkowych jakie przewody kominowe winny spełniać, tak aby strony mogły poprawnie wykonać nałożony obowiązek. Wskazano przy tym, że organ powiatowy mógłby w tej sytuacji rozważyć skorzystanie z uprawnienia jakie daje art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo Budowlane, który pozwala żądać oceny technicznej lub ekspertyzy.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na kwestię przedmiotu postępowania rozstrzyganego zaskarżoną decyzją. W tym kontekście wyjaśnił, że organ I instancji wskazał w decyzji, że dotyczy ona sprawy niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. W.[...] w J. Tymczasem jego zdaniem decyzja załatwia sprawę nieprawidłowo działającej wentylacji poszczególnych lokali mieszkalnych a nie sprawę niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych. Problemem, który skarżona decyzja rozstrzyga jest bowiem sprawa braku potrzebnych przewodów kominowych a nie sprawa użytkowania przewodów istniejących.

Dodatkowo, odnośnie poruszonej w odwołaniu kwestii doręczenia korespondencji adresowanej do Wspólnoty Mieszkaniowej, wskazano, że organ I instancji powinien ustalić adres do doręczeń dla Wspólnoty Mieszkaniowej a nie wysyłać korespondencję poszczególnym członkom zarządu Wspólnoty. Z tego też względu organ powiatowy powinien był zwrócić się do członków zarządu Wspólnoty o podanie adresu do doręczeń dla Wspólnoty.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła D. i J. K. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem przepisów zawartych w art. 7, 8, 10 § 1, 11, 28, 75, 107 § 3, 136, 138 § 2 k.p.a.

Zdaniem skarżących D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydając zaskarżoną decyzję nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz pominął wiele zarzutów, podniesionych w odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...] r., m.in. dotyczące nieprawidłowego ustalenia stron postępowania i nie zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nieprawidłowym określeniu właściciela części wspólnej nieruchomości, co uchybia obowiązkom organu wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Wskazali przy tym, że niezrozumiałym jest dla nich dlaczego mając status strony w jednym postępowaniu, w którym to zostało wydanych równocześnie kilka decyzji, w jednej z tych decyzji skarżący są uznani za stronę, a w innych nie.

Zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenie organu odwoławczego, że "Odnosząc się do kwestii rozbieżności pomiędzy protokołami kominiarskimi, na których oparta jest skarżona decyzja a pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.z dnia [...]r., w którym PINB stwierdził, że pomieszczenie łazienki w mieszkaniu nr [...] posiada wentylację, stwierdzam, iż sprawa ta nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (...)" – w ocenie skarżących - świadczy o lekceważącym stosunku organu, stronniczości i niesprawiedliwości oraz rozpatrywaniu sprawy w oparciu o "pasujące dowody", a nie w oparciu o całokształt okoliczności. Ponadto wskazali, że wspomniane powyżej pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie j. w J. z dnia [...] r. dotyczy oględzin z dnia [...] r. w związku ze skargą Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie j. w J. w dniu [...]r., z której został sporządzony protokół z kontroli przeprowadzonej w obiekcie budowlanym. Zdaniem skarżących, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. dopuścił się manipulacji dokumentami z dwóch różnych czynności realizowanych w tym samym dniu. Działanie takie jest niedopuszczalne, stanowi naruszenie wszystkich wymogów ustawowych, godzi w obywateli i państwo oraz przeczy zasadzie praworządności. Bezprawne natomiast próby ograniczenia dopuszczalności dowodów do "dowodów wygodnych" organowi stanowi naruszenie art. 75 i 76 kpa. Wskazano przy tym, że w uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie odniósł się do pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 20 września 2010 r.

W dalszej części skargi D. i J. K. podnieśli, że organy nadzoru budowlanego całkowicie ignorują istotny wątek niedrożnego przewodu kominowego, do którego skarżący mieli podłączoną wentylację kuchni, a który obecnie jest niedrożny na poziomie II piętra. Nadto zarzucili, że w skarżonej decyzji organ II instancji próbuje zmienić sprawę, której dotyczy postępowanie. Stwierdza bowiem, że sprawa nie dotyczy niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. W. [...] w J., ale dotyczy "braku potrzebnych przewodów kominowych (...) a nie użytkowania przewodów istniejących". Takie stwierdzenie – zdaniem stron skarżących - jest nieuprawnione i nie znajduje pokrycia w zgromadzonym materiale. W ocenie Skarżących organ nadzoru budowlanego próbuje "tylnimi drzwiami" bezpodstawnie ograniczyć sprawę i nie rozpatrzyć jej całokształtu (pominąć wątek niedrożnego komina czy nieprawidłowo podłączonego kocioła w mieszkaniu nr[...]).

Dalej zarzucono, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. przed wydaniem skarżonej decyzji nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący powtórzyli także twierdzenia zawarte uprzednio w odwołaniu co do prawidłowości opiniowania przez osobę posiadającą tytuł mistrza kominiarskiego kominów wentylacyjnych o wymuszonym ciągu (mechanicznych). Podnieśli również, że jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. w sposób nieprawidłowy doręczał pisma Wspólnocie Mieszkaniowej, to jednak sam uchybił zasadom prawidłowego doręczania pism, co też znajduje swoje potwierdzenie w rozdzielniku do skarżonej decyzji.

Zdaniem skarżących w uzasadnieniu decyzji odwoławczej brak jest wykazania przesłanek, z powodu, których organ II instancji uznał, że istnieje konieczność przeprowadzenia ponownie postępowania w całości lub w znacznej części, a nadto dlaczego nie było możliwe przeprowadzenie postępowania uzupełniającego przez ten organ. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nie wykazał przesłanek uprawniających do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym (art. 138 § 2 kpa).

D. i J. K. zwrócili także uwagę na przewlekłość organów rozpoznających niniejszą sprawę.

W odpowiedzi na skargę D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Nadto wskazał, że nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania w zakresie stanu technicznego oraz użytkowania obiektu budowlanego są właściciel obiektu budowlanego lub jego zarządca. Jeżeli budynek objęty jest współwłasnością stroną postępowania w sprawie stanu technicznego takiego budynku jest wspólnota mieszkaniowa, o której mowa w art. 6 ustawy o własności lokali. Wobec tego wyjaśnił, że zarówno zaskarżona decyzja jak i inne decyzje wydane w dniu [...] r. w sprawach odwołań mieszkańców budynku przy ul. W. [...] w J. dotyczą poszczególnych mieszkań w ww. budynku. Z tego też względu każda z takich decyzji została doręczona zarówno członkom zarządu wspólnoty mieszkaniowej jak i adresatom obowiązku.

Zarzucenie organowi manipulacji dokumentami przy odniesieniu się do podniesionej w odwołaniu kwestii rozbieżności pomiędzy protokołami kominiarskimi, na których oparta jest skarżona decyzja a pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r., wynika z kolei z niezrozumienia decyzji a jednocześnie przekracza granicę dopuszczalnej krytyki organu. Powtórzył przy tym, że podstawą wydania decyzji jest materiał dowodowy czyli np. protokoły oględzin, protokoły z okresowych kontroli przewodów kominowych, a nie pisma wydawane przez organ w toku postępowania.

Odnosząc się z kolei do kwestii doręczenia decyzji członkom zarządu wspólnoty mieszkaniowej wyjaśniono, że wskazanie przez organ celowości ustalenia adresu wspólnoty mieszkaniowej do doręczeń zamiast wysyłania korespondencji poszczególnym członkom zarządu Wspólnoty nie stanowiło podstawy uchylenia decyzji. W ocenie organu wysyłanie bowiem korespondencji członkom zarządu wspólnoty nie było wadliwe niemniej bardziej celowym byłoby zwrócenie się do tych osób o podanie jednego adresu do doręczeń. W pismach z dnia [...]r. strona skarżąca wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowego, a nadto odniosła się do twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz przedstawiła analizę dokumentów, które stanowiły podstawę do sformułowania zarzutów zawartych w skardze. W tym kontekście skarżący powtórzyli w istocie zarzuty co do niewłaściwego doręczania pism oraz podejmowanych decyzji, prawidłowości określenia stron postępowania, a także niedopuszczenia dowodu z dokumentu – tj. pisma z dnia 28 stycznia 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje zatem oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonego aktu przepisów prawnych, stwierdził, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, istnieje konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkującego wyeliminowaniem z obrotu prawnego - objętej kontrolą tutejszego Sądu – decyzji D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie nakazu wykonania wyprowadzenia przewodu kominowego wentylacyjnego – grawitacyjnego z pomieszczenia łazienki, w którym znajduje się gazowe urządzenie grzewcze c.w.u. typu Junkers oraz wykonania przewodu kominowego – wentylacyjnego z pomieszczenia kuchni, po elewacji zewnętrznej, do wysokości poszycia dachu i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kontrolą sądową objęta zatem została decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – tzw. decyzja kasacyjna. Oceniając, czy w niniejszej sprawie organ drugiej instancji był uprawniony do skorzystania z tej szczególnej podstawy prawnej, uprawniającej go do odstąpienia od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nie można pominąć materialnoprawnej podstawy orzekania wyznaczonej przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten stanowi konkretyzację unormowanego w art. 61 Prawa budowlanego nakazu przestrzegania utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 tej ustawy, a tym samym obliguje on właściwy organ na mocy art. 83 ust. 1 do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek (por. Z, Cieślik, S. Szuster, Komentarz do art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Lex/el 2003). W regulacji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, zamieszczonej w rozdziale szóstym omawianej ustawy, poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, ustawodawca określił przesłanki, które nie tylko uprawniają, ale i obligują organ właściwy do podjęcia decyzji w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Literalne brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że wymienione w nim przesłanki stanowią katalog zamknięty, przy czym każda z nich ma charakter autonomiczny. Oznacza to, że wystąpienie chociażby jednej z czterech wymienionych tam przesłanek zobowiązuje organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r. (sygn. akt IIOSK 1721/07), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę – przepis art. 66 Prawa budowlanego ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jej funkcjom. Adresowany do organów nadzoru budowlanego stanowi materialną podstawę do podejmowania decyzji w przypadkach wymienionych w punktach od 1 do 4. Wskazać przy tym należy, że obowiązki wynikające z art. 61 i 66 Prawa budowlanego odnoszą się do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach, a nakazy określone w art. 66 mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu. Wprawdzie przepisy nie wykluczają nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu, czy lokalach ale tylko wówczas, gdyby zły stan techniczny lokalu oddziaływałby na cały obiekt (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 985/08). Innymi słowy, adresatami nakazów nałożonych w oparciu o przepis art. 66 powyższej ustawy mogą być tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, a to stosownie do art. 61 ustawy. Nałożenie z kolei wskazanego obowiązku na właścicieli poszczególnych lokali jest uzasadnione tylko wówczas, gdy z okoliczności stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że zły stan techniczny lokalu lub jego użytkowanie w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku oddziałuje na cały obiekt. Jeżeli zatem w poszczególnych lokalach stwierdzone zostaną wady w zakresie nieprawidłowego użytkowania, które będą miały wpływ na budynek jako na całość, nakazy o których mowa w art. 66 ust. 1 mogą być skierowane do właścicieli poszczególnych lokali.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na skarżących jako na właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] obowiązek wyprowadzenia przewodu kominowego wentylacyjnego – grawitacyjnego na zewnątrz budynku powyżej poszycia dachu z pomieszczenia łazienki, w którym znajduje się gazowe urządzenie grzewcze c.w.u. typu "Junkers" oraz obowiązek wykonania przewodu kominowego – wentylacyjnego po elewacji zewnętrznej, do wysokości poszycia dachu z pomieszczenia kuchni (na marginesie zauważyć należy, że odrębnymi decyzjami podobne obowiązki nałożone zostały na właścicieli innych lokali, jednak decyzje te nie zostały objęte skargami do sądu). Pomimo, że powyższe rozstrzygnięcie odnosiło się do nieprawidłowości użytkowania lokalu mieszkalnego a nie całego budynku, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił czy zakres wskazanych prac ma na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości. W decyzji brak jest rozważań, czy stwierdzone nieprawidłowości w zakresie braku wentylacji pomieszczeń kuchni i łazienki rzutują na utrzymanie całego budynku i czy wykonanie wskazanych robót wymaga ingerencji w części wspólne budynku. Tymczasem ocena powyższych okoliczności stanowi dla rozpoznawanej sprawy kwestię podstawową, gdyż wyznacza stronę zobowiązaną – tj. właściwy podmiot, na który mają zostać nałożone obowiązki z art. 66. Tak literalne brzmienie wskazanego przepisu jak i przywołane powyżej poglądy judykatury nakazują odnoszenie dyspozycji z art. 66 do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ograniczając jednocześnie nałożenie obowiązku wykonania określonych robót w konkretnym pomieszczeniu mieszkalnym tylko wówczas gdy ma to na celu zachowanie obiektu budowlanego jako całości. W świetle zatem wskazanych poglądów orzecznictwa obowiązkiem organu I instancji było wyjaśnienie właściwego podmiotu, na który mają zostać nałożone obowiązki właśnie w aspekcie ich wpływu na substancję całego obiektu budowlanego, czego jednak zaniechał.

Powyższa okoliczność pozostała również poza rozważaniami organu odwoławczego, chociaż mogła w istotny sposób rzutować na to jakiego rodzaju rozstrzygnięcie kończące zgodnie z art. 138 k.p.a. postępowanie przed organem odwoławczym, powinno być podjęte. Trzeba przypomnieć, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ drugiej instancji orzeka w granicach sprawy w której orzekał organ pierwszej instancji. Oznacza to, że organ drugiej instancji nie może zmienić sprawy której granice i zakres wyznaczył swoim rozstrzygnięciem organ pierwszej instancji. Jeżeli zatem przed organem pierwszej instancji toczyło się postępowanie w sprawie "niewłaściwego użytkowania przewodu kominowego przez właściciela lokalu" – jak określono to w decyzji pierwszoinstacyjnej – przy czym w decyzji tej organ w istocie wypowiedział się w kwestii nie tyle użytkowania istniejących przewodów kominowych lecz braku przewodów kominowych wentylacyjnych, to organ drugiej instancji przede wszystkim powinien ocenić, czy w granicach tak zakreślonego postępowania, dopuszczalne było orzekanie na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Z powyższym zagadnieniem wiąże się sygnalizowany wcześniej problem, czy uzasadnione było kierowanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do właściciela lokalu nr[...], co z kolei wymagało rozważenia jaki będzie status prawny nakazanych do wykonania i wyprowadzenia przewodów wentylacyjnych (część wspólna budynku, czy też przynależna do lokalu). Podjęcie w rozpoznawanej sprawie decyzji kasacyjnej nie zwalniało organu odwoławczego od obowiązku uwzględniania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza samo stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję w sprawie, postępowania dowodowego umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Także więc organ odwoławczy rozstrzygając merytorycznie sprawę ma nie tylko prawo ale i obowiązek przeprowadzić własne postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. W konsekwencji obowiązywania zasady dwuinstancyjności ustalenia faktyczne ma dokonywać zarówno organ I jak i II instancji. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika jednak aby organ odwoławczy podjął jakiekolwiek rozważania mające na celu ocenę prawidłowego ustalenia podmiotu na który obowiązki powinny być nałożone. Także z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można wywieść, że w rozpoznawanej sprawie wykonanie określonych robót w konkretnym pomieszczeniu mieszkalnym - tj. w lokalu nr [...] – w żadnej mierze nie będzie oddziaływało na cały obiekt budowlany czy też nie ma na celu utrzymania tegoż obiektu jako całości w należytym stanie technicznym. Analizując tę kwestię organ odwoławczy wskazał jedynie, że określony w art. 66 ust. 1 pkt 2 "nakaz kierowany jest do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, czyli osób, które odpowiadają za jego utrzymanie i użytkowanie. W przypadku, gdy nieprawidłowości dotyczą lokali mieszkalnych nakaz kierowany jest do ich właścicieli". Tymczasem ustalenie w niniejszej sprawie podmiotu do którego winien zostać skierowany nakaz wymagało przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.

W ocenie Sądu, podjęcie w rozpoznawanej sprawie decyzji kasacyjnej bez wyjaśnienia i oceny, czy w realiach niniejszej sprawy podmiotem zobowiązanym do wykonania określonych obowiązków jest właściciel lokalu, czy też może wspólnota mieszkaniowa, stanowiło naruszenie powyżej opisanych reguł postępowania.

Wobec przedstawionego naruszenia prawa, bez znaczenia w zasadzie pozostają wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy uchylenia decyzji organu I instancji. Nie można bowiem pozostawić w obrocie prawnym decyzji kasacyjnej, w której jako podstawę jej podjęcia organ podniósł jedynie kwestie zaniechania zwrócenia się przed wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych prac do właściwego miejscowo organu ochrony zabytków o zaopiniowanie tychże robót, z uwagi na fakt, że ich wykonanie wpłynie na zewnętrzny wygląd budynku, czy też zaniechania przeanalizowania czy nie należało obowiązków orzeczonych skarżoną decyzją doprecyzować poprzez określenie parametrów technicznych i użytkowych jakie przewody kominowe winny spełniać tak aby strony mogły poprawnie wykonać nałożony obowiązek. Okoliczności te stanowią bowiem kwestię wtórną przy braku oceny dopuszczalności stosowania art. 66 w granicach sprawy wyznaczonej przez organ pierwszej instancji oraz określenia w sposób niebudzący wątpliwości podmiotu na który ewentualnie (po ustaleniu, że dopuszczalne jest orzekanie w trybie art. 66 ww ustawy) powinny być nałożone obowiązki.

Godzi się również wyjaśnić, że dopuszczalność podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 dopuszcza wydanie tego rodzaju decyzji tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zagadnienie dopuszczalności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może być zatem rozważane na płaszczyźnie postępowania wyjaśniającego (dowodowego), przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, co z kolei wymaga odniesienia się do wyznaczonego przepisami kodeksu zakresu postępowania dowodowego przed organem drugiej instancji. Przesłanki podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego nie mogą być rozpatrywane samoistnie bez związku z przewidzianymi w art. 136 obowiązkami organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji zatem gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów (por. M. Jaśkowska, A.Wróbel; Komentarz bieżący do art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el. 2010).

W rozpoznawanej sprawie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podejmując zaskarżoną decyzję powołał się co prawda na przepis z art. 138 § 2 KPA, jednakże nie wyjaśnił dlaczego zasadnym jest jego zastosowanie, a dokładniej nie uzasadnił należycie, wystąpienia przesłanki skutkującej podjęciem rozstrzygnięcia kasacyjnego. Przede wszystkim wypada podkreślić, że organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia czy wskazane przez niego braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji nie mogą być usunięte i uzupełnione przez organ II instancji, a nadto nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy nie umotywował należycie, że uzyskanie opinii właściwego miejscowo organu ochrony zabytków czy też oceny technicznej lub ekspertyzy w toku postępowania drugoinstancyjnego przekracza upoważnienie do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. W świetle natomiast przywołanych powyżej poglądów piśmiennictwa dopiero wykazanie wystąpienia tejże okoliczności uprawnia organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego. Dodać przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 375/08).

W żadnej mierze nie można także podzielić twierdzenia organu II instancji, że pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. "nie ma żadnego znaczenia z punktu wiedzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy", gdyż "podstawą wydania decyzji jest materiał dowodowy czyli np. protokoły oględzin, protokoły z okresowych kontroli przewodów kominowych a nie pisma wydane w toku postępowania". Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to więc, że pojęcie środka dowodowego w rozumieniu k.p.a. jest bardzo szerokie i obejmuje wszelkie źródła prawdziwych informacji umożliwiających dowodzenie, a zatem wyznaczających granicę dopuszczenia środków dowodowych ich zgodnością z przepisami prawa. Co więcej, procedura administracyjna przyjmuje zasadę równej mocy dowodowej, niewprowadzając jakichkolwiek ograniczeń odnośnie rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Z tego też względu wskazane pismo z dnia 28 stycznia 2008 r. należy traktować jak każdy dowód w sprawie, który podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie.

Konkludując, uznać należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uprawniało Sąd do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia, zawierającego takie uchybienie, z obrotu prawnego. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności i kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnione jest postanowieniami art. 152 powyższej ustawy, a orzeczenie o kosztach – art. 200.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu przedstawione w uzasadnieniu, mając na względzie przywołane powyżej okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy.