Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 16/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

stycSygn. akt III SA/Gd 16/07

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia 12 września 2006 r. Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u J. R. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w G., orzeczenie lekarskie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oraz kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną w dniach 17 maja i 8 czerwca 2006 r. przez upoważnionego pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w G. W oparciu o wymienione orzeczenia lekarskie nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy przez J. R.

W trakcie postępowania ustalono, że J. R. od 1972 r. do 2001 r. zatrudniony był w "A" S.A w pełnym wymiarze godzin, pracując na stanowiskach: montera maszyn i urządzeń okrętowych, montera rurociągów okrętowych, montera urządzeń instalacji wodociągowych , kanalizacyjnych i gazowych oraz spawacza gazowego. W latach 2001 – 2004 pracował jako spawacz gazowy w "B" S.A. w G. Obecnie jest rencistą. Do obowiązków zawodowych J. R. na wymienionych stanowiskach pracy należało konserwowanie oraz usuwanie awarii sieci i instalacji (wodnej, parowej, sprężonego powietrza, dwutlenku węgla),wymiana uszkodzonych, skorodowanych odcinków rurociągów, wykonywanie prac w wykopach przy użyciu szpadli, kilofów i łopat, sporadyczne kucie betonu młotem pneumatycznym lub elektrycznym oraz betonowanie np. studni burzowej lub wykutej wcześniej posadzki, wykonywanie ręcznych prac transportowych, a także spawanie gazowe. Prace wykonywane były w wymuszonej pozycji ciała – stojącej, klęczącej oraz kucającej z rękami uniesionymi lub opuszczonymi.

Orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydały upoważnione jednostki medyczne, orzekające w I i II instancji.

Całość materiału dowodowego, na który złożyły się : opis przebiegu pracy zainteresowanego, w tym dane o narażeniu zawodowym i dane zawarte w dokumentacji lekarskiej upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych placówek medycznych, nie daje podstaw do rozpoznania u J. R. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy.

W odwołaniu od decyzji J. R. napisał, że sposób wykonywania przez wiele lat pracy jest przyczyną choroby układu ruchu u odwołującego się.

Decyzją nr [...] z dnia 7 listopada 2006 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zaskarżoną odwołaniem.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że J. R. pracował w latach 1965-2004 w różnych zakładach pracy na stanowiskach: uczeń, rzemieślnik, monter maszyn i urządzeń okrętowych, monter rurociągów okrętowych, monter urządzeń i instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych, spawacz gazowy. J. R. pracował fizycznie, okresowo w wymuszonej pozycji ciała. Jednak z orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie wynika, iż u odwołującego się nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ponieważ rozpoznane schorzenia – zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, stawów barkowych i łokciowych nie mieszczą się w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Schorzenia rozpoznane u odwołującego się przez lekarzy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. (zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, stawów barkowych i łokciowych ) i przez lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (zmiany zwyrodnieniowe stawów łokciowych, z nasileniem po stronie prawej, i kręgosłupa) nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych, zatem lekarze nie rozpoznali choroby zawodowej u J. R. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest jej rozpoznanie, a ten warunek w przypadku J. R. nie został spełniony.

Uzasadnia to utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. R. napisał, że odwołuje się od decyzji nie podnosząc jednak żadnych zarzutów odnośnie treści zaskarżonego aktu. W ślad za skargą skarżący nadesłał do Sądu kserokopie dokumentacji lekarskiej obrazującej przebieg leczenia skarżącego na przestrzeni lat od 80-tych do 2006 roku, wnosząc o dołączenie do akt.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl zaś art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawach chorób zawodowych prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej inspekcji Sanitarnej, kodeksu postępowania administracyjnego i – rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazy chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( miejsca publikacji aktów – jak na wstępie uzasadnienia).

Stosownie do postanowień § 1 i 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów za choroby zawodowe uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przedmiotowego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 w/w aktu prawnego właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.

Przedmiotem sądowej kontroli jest ocena prawidłowości postępowania organów administracji oraz zasadności przesłanek, na których oparto wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika, iż aby uznać określoną chorobę za chorobę zawodową muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: po pierwsze - choroba taka musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych (warunek formalny), po drugie - musi zostać spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Przy ocenie działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" uwzględnia się w odniesieniu do:

1) czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego;

2) czynników biologicznych - rodzaj czynnika, ustalenie czasu kontaktu oraz stwierdzenie mechanizmu działania lub drogi szerzenia się czynnika, bez konieczności określenia stężenia tego czynnika;

3) czynników o działaniu uczulającym (alergenów) - rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika;

4) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Ocena narażenia zawodowego sporządzona winna być na formularzu oraz przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej na podstawie odrębnych przepisów przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeśli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy.

Co istotne ocenę narażenia zawodowego przeprowadza:

1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz zgłaszający podejrzenie, jeżeli sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie;

2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w odpowiedniej jednostce orzeczniczej;

3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - państwowy powiatowy inspektor sanitarny.

Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie, winna być kierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do stosownej jednostki orzeczniczej. Następstwem przedmiotowego badania jest wydanie przez lekarza zatrudnionego w w/w jednostce orzeczniczej orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia; orzeczenie wydane zaś w wyniku ponownego badania jest ostateczne.

Na podstawie przedłożonych Sądowi akt stwierdzić należy, iż w świetle art. 7 i 77 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u J. R. przeprowadzone zostało prawidłowo, a merytoryczne decyzje wydane zostały w oparciu o należycie zgromadzony i wnikliwie oceniony materiał dowodowy.

Wskazać zwłaszcza należy, iż organy orzekające w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wydały swe rozstrzygnięcia, przyjmując za ich podstawę kartę oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskie I i II instancji, wydane w następstwie przeprowadzonych badań specjalistycznych. W uzasadnieniu do orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi stwierdzono, że rozpoznane u J. R. choroby układu ruchu pod postacią zmian zwyrodnieniowych stawów łokciowych i kręgosłupa nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być rozpatrywane w aspekcie choroby zawodowej. Skoro w uzasadnieniach do orzeczeń lekarskich, zbieżnie w obu jednostkach orzeczniczo-lekarskich wprost stwierdzono, iż zmiany zwyrodnieniowe układu kostno – stawowego nie znajdują się w obowiązującym wykazie chorób zawodowych i nie mogą być rozpoznane jako choroba zawodowa, to organy inspekcji sanitarnej nie mogły orzec, że stwierdzają chorobę zawodową – pod rozpoznaną postacią schorzenia – u J. R.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażane są stanowiska, iż orzeczenia lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1998 r., I SA 1200/98, baza Lex nr 45833).

Bez przedmiotowych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone.

W przedmiotowej sprawie nie było takowej potrzeby z uwagi na okoliczność, iż wydane orzeczenia są spójne, zasadne oraz należycie uzasadnione.

Reasumując powyższe podnieść należy, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Tym samym orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów administracji orzekających w przedmiocie choroby zawodowej i prowadzić musi do odmowy stwierdzenia choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., I SA 1801/00 baza Lex nr 77663).

W niniejszej sprawie, zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. jak też Instytut Medycyny Pracy w Łodzi zgodnie orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u J. R.

Wobec powyższego postępowanie organów administracji było zgodne z prawem, a wydane przez organy rozstrzygnięcia zapadły w sposób prawidłowy.

Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym, na postawie art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.