Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1513/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz (...)kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 1513/15

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia (...) stycznia 2015r., na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku. Nr 38. poz. 229 ze zmianami) w związku z art. 103, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późniejszymi zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 267) w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce nr ew. (...) w (...), do stanu zgodnego z prawem, nakazał współwłaścicielom: (...) wykonanie robót budowlanych wynikających z inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez (...) polegających na rozbiórce: ścian działowych na korytarzu, schodów wewnętrznych, schodów zewnętrznych do kotłowni. Wykonaniu ścian wewnętrznych stanowiących podparcie dla stropu i schodów wewnętrznych, wykonaniu schodów wewnętrznych konstrukcji drewnianej z balustradą, wykonaniu schodów zewnętrznych do pomieszczenia kotłowni z balustradą, zamurowaniu otworów okiennych znajdujących się w północnej ścianie budynku, wymianie i wzmocnieniu elementów konstrukcyjnych więźby dachowej, wykonaniu wentylacji w pomieszczeniach wc, łazienki i kotłowni.

Nałożony obowiązek należało wykonać w terminie dwudziestu czterech miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ podał, że na wniosek (...) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) w (...) przy ulicy (...).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia (...).04.2013r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

W wyniku wniesionego odwołania (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...).06.2013r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Według wytycznych zawartych w decyzji organu II instancji organ nadzoru budowlanego powinien: " (...) jeżeli budowa została zakończona przed dniem (...) stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku, a w szczególności art. 37 w/w ustawy. Powyższy przepis obejmuje swoją dyspozycją obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Oznacza to, że znajdzie on także zastosowanie w przypadku legalizacji samowoli budowlanych popełnionych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, tj. przed dniem 1 marca 1975 r. W świetle powyższego legalność obiektu wniesionego przed 1 marca 1975 r. winna być oceniana według przepisów obowiązujących w momencie jego budowy, natomiast w przypadku ustalenia, że zachodzi konieczność podjęcia czynności naprawczych, organ powiatowy winien prowadzić postępowanie w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W omawianej sprawie zdaniem (...)WINB mamy do czynienia z samowolną budową, nie tylko jak to ustalił organ powiatowy werandy z kotłownią dobudowaną do budynku mieszkalnego, ale również z całym budynkiem mieszkalnym usytuowanym na działce o nr ew. (...) (...)

W wyniku prowadzonych prac powstał obiekt o innych wymiarach i w innej lokalizacji. Wykonane prace należy zatem zakwalifikować jako samowolę budowlaną polegającą na budowie nowego obiektu, a nie rozpatrywać sprawy w kontekście istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej. Zarówno budynek mieszkalny jak i jego rozbudowa powstały w warunkach samowoli, dlatego też w ocenie (...) WINB sprawa winna być rozpatrzona jako ciąg samowoli budowlanej, dla której powinno być prowadzone jedno postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego. Zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym nie można skutecznie prowadzić postępowania w stosunku do rozbudowy budynku stanowiącego samowolę budowlaną. Zastosowanie właściwych przepisów Prawa budowlanego (tj. Prawa budowlanego z 1994r. lub Prawa budowlanego z 1974r.) będzie zależeć od daty zakończenia wszystkich prac. Wobec powyższego organ powiatowy winien w pierwszej kolejności ustalić w jakich latach miała miejsce dobudowa do budynku mieszkalnego, gdyż oświadczenie wyłącznie inwestora nie jest wystarczające dla wyjaśnienia ww. kwestii."

W toku ponownego rozpatrywania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) postanowieniem nr (...) z dnia (...).11.2013r. nałożył na współwłaścicieli: (...) obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawierającej: inwentaryzację budowlaną przedmiotowego budynku, inwentaryzację zagospodarowania przedmiotowej działki.

Zobowiązani w dniu (...).07.2014r. przedłożyli żądane dokumenty. W wyniku stwierdzenia braków w przedłożonej ocenie technicznej i inwentaryzacji budowlanej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) postanowieniem z dnia (...).09.2014r. wezwał do ich uzupełnienia.

Z przedstawionej inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez (...) posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń ((...)) wynikało szereg robót budowlanych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do warunków bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego.

Ponadto projektant oświadczył, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i nie pogarsza warunków użytkowych dla otoczenia. Fakt, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i nie pogarsza warunków użytkowych dla otoczenia został również zawarty w ocenie technicznej sporządzonej przez (...).

Działka oznaczona numerem ewidencyjnym (...) położona w (...) znajduje się na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkalnictwa jednorodzinnego wolnostojącego lub bliźniaczego jako przeznaczenie podstawowe wraz z usługami nieuciążliwymi wbudowanymi w budynki mieszkalne jako przeznaczenie dopuszczone maksymalnie na 10 % terenu. Tym samym omawiany obiekt budowlany znajduje się na terenach przeznaczonych pod tego tupu zabudowę.

W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, który stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37. właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami, orzekł jak w sentencji.

Jednocześnie organ wskazał, że przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, możliwe będzie dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane).

(...) wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...).01.2015 r., zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zakresu prac budowlanych, których konieczność wykonania związana jest z bezpieczeństwem użytkowania, bezpieczeństwem konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, naruszenie art. 38 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez określenie zbyt krótkiego 24 miesięcznego, a nie 4 letniego okresu wykonania czynności, pominięcie zezwolenia na korzystanie z obiektu budowlanego na dotychczasowych zasadach.

Wskazała, że zakres nakazanych prac budowlanych jest bardzo szeroki i kosztowny. Wybudowany budynek powstał 50 lat temu i dokonywanie w nich przeróbek o takim zakresie jest nieopłacalne.

Nałożone obowiązki nie są możliwe do wykonania w takim krótkim terminie, gdyż - oprócz niniejszej sprawy toczą się przed PINB dwa postępowania. Przewidywany koszt wykonania wszystkich prac, na pewno przekroczy kilkadziesiąt tysięcy złotych i jest nieosiągalny dla odwołującej się samotnej emerytki, nie posiadającej oszczędności.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania (...) od decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...).01.2015 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu (...).03.2012 r., organ I instancji ustalił, że na działkach o nr ew. (...) położonych przy ul. (...) znajduje się na m. in. budynek mieszkalny jednorodzinny. W ścianie północnej tego budynku znajdują się cztery otwory okienne. Odległość budynku mieszkalnego znajdującego się na ww. działkach do granicy północnej działki (...) jest zróżnicowania i wynosi od ok. 12,00 m do ok. 13,00 m. W toku postępowania (...) zeznała pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż pomieszczenie kotłowni z werandą zostało wybudowane w latach 1971-1973r. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W omawianej sprawie zdaniem (...)WINB wystąpiła samowola budowlana, nie tylko werandy z kotłownią dobudowaną do budynku mieszkalnego, ale również z całego budynku mieszkalnego usytuowanym na działce o nr ew. (...). Potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy z którego wynika, iż inwestor uzyskał decyzję Nr (...) z dnia (...).01.1964r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego murowanego z poddaszem gospodarczym z dachem dwuspadowym.

Z planu sytuacyjnego działki wynika, iż budynek miał być usytuowany równolegle w odległości 6 m do ulicy (...) oraz 5 m od działki o nr ew. (...). Powstał natomiast budynek mieszkalny usytuowany w odległości 14 m od ulicy i w granicy z działką sąsiednią, dodatkowo rozbudowany nielegalnie o werandę z kotłownią. W wyniku wykonanych prac powstał obiekt o innych wymiarach i w innej lokalizacji. Wykonane prace należało zakwalifikować jako samowolę budowlaną polegającą na budowie nowego obiektu, a nie rozpatrywać sprawy w kontekście istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej.

W związku ze złożonym przez (...) (świadkiem wskazanym przez (...)) oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej o treści: "(...) budowa przedmiotowego budynku została zakończona ok. 1973 roku" organ

I instancji zasadnie zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem (...) stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37 - 42 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. zgodnie, z którym w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, właściwy organ wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej winien w pierwszej kolejności dokonać oceny czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące go do wydania nakazu rozbiórki, a następnie dopiero po wykluczeniu tych przesłanek powinien zbadać czy istnieją podstawy do wydania decyzji w trybie art. 40 ww. ustawy, zgodnie z którym może nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem.

W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ I instancji dokonał analizy stanu faktycznego w wyniku której stwierdził, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazania rozbiórki spornego obiektu, natomiast zaszła konieczność nałożenia obowiązku dokonania określonych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami.

Z materiału dowodowego wynikało, że działka oznaczona nr ew. (...) położona w (...) znajduje się na terenach oznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem (...) tj. mieszkalnictwa jednorodzinnego wolnostojącego lub bliźniaczego jako przeznaczenie podstawowe wraz z usługami nieuciążliwymi. Tym samym omawiany obiekt znajduje się na terenach przeznaczonych pod tego typu zabudowę.

Odnosząc się do przesłanki zawartej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. wskazał, że z przedstawionej inwentaryzacji budowlanej sporządzonej przez (...) posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń ((...)) wynikało szereg robót budowlanych do wykonania przy przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym, w celu jego doprowadzenia do warunków bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto projektant oświadczył, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i nie pogarsza warunków użytkowych dla otoczenia. Fakt, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i nie pogarsza warunków użytkowych dla otoczenia został również zawarty w ocenie technicznej sporządzonej przez (...) ((...)).

Wobec powyższego nie zaszły podstawy do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., niemniej jednak istnieje konieczność nałożenia robót budowlanych na podstawie art. 40 ww. ustawy.

Mając na uwadze informacje zawarte w ocenie stanu technicznego sporządzonej przez (...) ((...)) w obrębie przedmiotowego budynku konieczne jest wykonanie robót mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej w sprawie naruszenia art. 38 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., organ wskazał, że omawiany przepis nie dotyczy samowolnie wykonanych obiektów.

(...) WINB wskazał także, że nakładając obowiązki z zakresu nadzoru budowlanego organ nie bierze pod uwagę sytuacji materialnej strony postępowania, a zatem nie może przedłużać dowolnie terminu na wykonania obowiązków wyłącznie ze względu na wysokie koszty prac, na co wskazano w odwołaniu.

(...) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).04.2015 r., zarzucając naruszenie:

- przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. i wyznaczenie zbyt krótkiego terminu wykonania wskazanych prac budowlanych;

- przepisów proceduralnych tj. art. art.7, 8, 75 i 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych zagadnień sprawy, w tym określenia naruszeń budowlano-technicznych.

Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1973 roku w oparciu o decyzję Nr (...) - pozwolenie na budowę. Odbiór do użytkowania nastąpił w sposób przewidziany prawem. Przez ponad 50 lat budynek spełniał funkcje mieszkaniowe i nie stwarzał żadnego zagrożenia bezpieczeństwa dla osób tam zamieszkujących.

Zakres nałożonych obowiązków jest zbyt szeroki, gdyż obejmuje elementy konstrukcyjne, które dotąd nie były kwestionowane i spełniały swoją funkcję. Okres wykonania prac jest zbyt krótki, skarżąca ma do wykonania także nakaz całkowitej rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe. Koszt takiej inwestycji i zbudowanie przydomowej oczyszczalni przekroczy kwotę 10.000zł.

Nadto toczy się - po uchyleniu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19.01.2015 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1301/14 - postępowanie przed PINB o rozbiórkę budynków garażowych. Skarżąca jest wdową i samodzielnie zamieszkuje w budynku. Wydatki związane z decyzją przerastają jej możliwości finansowe, utrzymuje się bowiem z emerytury, nie posiada żadnych oszczędności.

Pozostałe uczestniczki nie partycypują w kosztach prowadzonych trzech spraw administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Z ustaleń organów wynikało, iż przedmiot niniejszego postępowania, to jest budynek, został samowolnie wzniesiony przed 1 stycznia 1975 r. Prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, iż skoro do popełnienia samowoli budowlanej doszło pod rządami ówcześnie obowiązującego prawa, to zastosowanie muszą mieć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.).

Na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku. Nr 38. poz. 229 ze zmianami), w przypadku wzniesienia obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami prawa, możliwym były dwa sposoby postępowania, wskazane w przepisach art. 37 i art. 40. Pierwszy, najdalej idący przewidywał sankcję przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie budowy w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany, bądź jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź

2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Drugim sposobem postępowania uregulowanym w art. 40 cyt. ustawy, który miał zastosowanie w razie braku okoliczności wskazanych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., było wydanie decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.

Kolejnym etapem może być ewentualne uzyskanie pozwolenia na użytkowanie danego obiektu, którego wydanie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem zdatności do użytkowania (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Aby wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie organ powinien przeprowadzić postępowanie w którym wykluczone zostanie zaistnienie sytuacji określonej w art. 37 Prawa budowlanego 1974 r., ewentualnie zastosować art. 40 tej ustawy, a dopiero potem przeprowadzić legalizację wskazaną w art. 42 ustawy z 1974 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 241/07, niepubl.).

W niniejszym postępowaniu kontrolowano decyzję wydaną w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ I instancji odniósł się do przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Trafnie wykazał, iż w ocenianej sprawie żaden z przypadków ujętych w tym przepisie nie zachodzi.

Obiekt budowlany wykonany w ramach samowoli budowlanej, który nie spełnia przesłanek przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., podlega wyłącznie rygorom przewidzianym w art. 40 tej ustawy, które umożliwiają legalizację.

Ze zgromadzonej dokumentacji technicznej wynikało, że przedmiotowy budynek nie jest w dobrym stanie technicznym, co w istocie związane było z jego istnieniem od kilkudziesięciu lat.

Przewidziane w art. 40 ww. ustawy wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy interpretować jako nakazanie takich działań, które odnoszą się do budynku jako całości w powiązaniu z faktem samowoli budowlanej. Chodzi zatem o pierwotne wadliwości budynku związane z jego samowolnym powstaniem, oczywiście jeśli takie zostaną stwierdzone.

Natomiast kwestia doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego - jeśli taki stał się nieodpowiedni na skutek zużycia obiektu, braku remontów i konserwacji - nie powinna być objęta tym postępowaniem, bowiem do tego celu przewidziane jest odrębne postępowanie, uregulowane w art. 66 ust. 1 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Tryb postępowania wskazany w tym przepisie związany jest z nieodpowiednim stanem technicznym powstałym w toku użytkowania obiektu i z tym użytkowaniem związany.

Natomiast roboty możliwe do nakazania w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. mogą np. polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych (wyroki NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. II OSK 775/05; z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1886/08).

W świetle powyższego w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, aby w celu zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej istniała konieczność dokonania wszystkich wskazanych w decyzji robót, które doprowadziłyby go do zgodności z obowiązującymi przepisami.

Tym samym skuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., przez niewłaściwe jego zastosowanie, a także naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. gdyż nie dokonano analizy dokumentacji technicznej przedłożonej w toku procedury legalizacyjnej w kontekście potrzeby nakazania robót budowlanych w tym trybie działania organów.

Wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych jego elementów, usunięciu niewłaściwe wykonanych elementów budynku, przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów obowiązującego prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych.

Wskazany w kontrolowanej decyzji zakres prac wykracza poza pojęcie zmian i przeróbek w rozumieniu art. 40 Prawa budowlanego z 24 października 1974r. Nie ma bowiem podstaw do nakazania w tym trybie robót, które dotyczą np. wnętrza budynku i odnoszą się do elementów, których stan jest nieodpowiedni nie dlatego, że dopuszczono się samowoli budowlanej, ale dlatego że nastąpiło ich zużycie techniczne i materiałowe.

Zatem w rozpoznawanej sprawie należy zweryfikować, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i tryb działania organu, wydane w odniesieniu do obiektu, nakazy mające przywrócić samowolnie wzniesiony obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem.

Mając na uwadze powołane, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.