Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1800/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24-27, art. 127 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 3,7,8,28, art. 61 par. 3, art. 157 par. 3 art. 156 par. 1 art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 52, art. 54
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 855
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. w G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydział [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r., [...] dotyczącej wyznaczenia likwidatora i przeznaczenia majątku po rozwiązanym stowarzyszeniu pod nazwą T. w G., a także zwrotu na rzecz obecnie działającego T. w G. przejętych nieruchomości.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r. dotyczącej wyznaczenia likwidatora i przeznaczenia majątku po rozwiązanym stowarzyszeniu pod nazwą T. w G., a także zwrotu na rzecz obecnie działającego T. w G. przejętych nieruchomości. W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił, że analiza materiału dowodowego nie pozwala na stwierdzenie, iż wniosek z dnia [...] listopada 2005 r. pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, uprawnionej do skutecznego żądania czynności organu administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem T. w G. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po jego rozpatrzeniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 277/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. Podstawą uchylenia decyzji były względy natury proceduralnej - zarówno pierwszą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., jak i decyzję wydaną w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisała ta sama osoba.

Ponownie prowadząc postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wystąpił o Sądu Rejonowego [...] z prośbą o udzielenie jednoznacznej informacji, czy obecnie działające Stowarzyszenie pod nazwą T. w G. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS [...] jest tożsame ze stowarzyszeniem o tej samej nazwie, którego dotyczyły decyzja z dnia [...] kwietnia 1946 r. nr [...] w sprawie zawieszenia działalności i rozwiązania Oddziału [...] T. w G. oraz decyzja Urzędu Wojewódzkiego [...] Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 1947 r. nr [...], w sprawie likwidacji T. w G. W odpowiedzi Sąd nadesłał odpis akt rejestrowych, sygn. akt [...], w części dotyczących wniosku T. w G. z dnia [...] października 2006 r. o sprostowanie postanowienia z dnia [...] września 2005 r. Z uzasadnienia znajdującego się w tych dokumentach prawomocnego postanowienia sądu rejestrowego z dnia [...] listopada 2006 r. wynika, że Sąd wskazał, iż wniosek nie jest zasadny, bowiem istniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym wpis został dokonany zgodnie z wnioskiem po zakończeniu ustawowej procedury. Sąd zaznaczył również, że z przedłożonej decyzji Starosty [...], jak i samego pisma wnioskodawcy wynika, iż do 1946 r. w G. funkcjonował Oddział T. w K., nowo zarejestrowane stowarzyszenie jest zaś samodzielną jednostką organizacyjną. Nie zachodzi więc tożsamość co do formy obu podmiotów.

Po ponownej analizie całości zgromadzonej w trakcie postępowania dokumentacji, orzecznictwa Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego art. 7, 9, 28, 156 i 157 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 94, poz. 808, ze zm.), a także biorąc pod uwagę uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do zmiany własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ nadzoru wyjaśnił, że przy wydawaniu decyzji wzięto pod uwagę akta postępowania zakończonego decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2001 r. oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 3241/01. Wyjaśnił, że nie kwestionuje tożsamości osób, które wystąpiły z wnioskiem o unieważnienie decyzji likwidacyjnej z osobami, które podjęły starania o rejestrację [...] w rejestrze sądowym. Tożsamość powyższych osób nie może być jednak samodzielną przesłanką do uznania, że stowarzyszenie pod nazwą T. w G. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS [...] jest tożsame ze stowarzyszeniem pod nazwą T. w G., które zostało zlikwidowane w latach 1946-1947. Stąd też, pomimo że przy rozpatrywaniu sprawy wzięto pod uwagę zarówno akta postępowania [...], jak i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2000 r., sygn. akt II SA 392/00, to nie miały one decydującego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, że organ powinien samodzielnie ocenić materiał dowodowy będący podstawą wpisu obecnie działającego T. w G. do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej, Minister wyjaśnił, że wprawdzie organ administracji dokonuje własnej oceny zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego, to jednak zobowiązany jest do uwzględnienia prawomocnych orzeczeń sądowych. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że stwierdzona została nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 1946 r. nr [...] w sprawie zawieszenia działalności i rozwiązania Oddziału [...] T. w G. oraz decyzji [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 1947 r. nr [...], w sprawie likwidacji T. w G., wobec wątpliwości powstałych po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, zwracano się do Sądu Rejonowego [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy obecnie działające stowarzyszenie pod nazwą T. w G. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego jest tożsame ze stowarzyszeniem o tej samej nazwie, którego dotyczyły wymienione decyzje. W odpowiedzi sąd wskazał, że dołączone do akt rejestrowych dokumenty, oprócz odniesienia do przedmiotu działalności przedwojennego towarzystwa, nie wskazują jednoznacznie, że zarejestrowany podmiot jest następcą prawnym działającego przez II Wojną Światową T. w G. Ponadto w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. sąd wskazał, że T w G. powstało na mocy uchwały Zebrania Założycielskiego odbytego [...] października 2004 r. Zebrani podjęli wprawdzie uchwałę, że nowo założone stowarzyszenie jest kontynuatorem [...] T. w G., jednakże rozpoczęli procedurę przewidzianą dla nowego stowarzyszenia określoną w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach tj. wybrali komitet założycielski, uchwalili nowy statut, skierowali do sądu formularze, w których nie domagali się wpisu danych odnośnie np. poprzednio obowiązującego statutu. Gdyby zaś w istocie chodziło o reaktywację poprzednio działającego stowarzyszenia należało wyłącznie przeprowadzić wybory nowych władz, czy też uchwalić nowy statut na podstawie zasad głosowania określonych w starym statucie. Sama chęć kontynuowania działalności określonej organizacji nie może być uznana za tożsamość prawną podmiotów. Organ nadzoru stanął także na stanowisku, że wyjaśnianie i rozstrzyganie kwestii związanych z rejestracją stowarzyszenia powinno odbywać się w drodze postępowania sądowego, a nie przed organem administracji. Stąd też nie znajduje uzasadnienia wniosek o wyznaczenie rozprawy administracyjnej, przesłuchanie S. R., czy wyjaśnienie wątpliwości związanych z wpisem obecnie działającego stowarzyszenia pod nazwą T. w G. do Krajowego Rejestru Sądowego.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że zarzuty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znajdują uzasadnienia. Także ponowna analiza materiału dowodowego nie pozwala na stwierdzenie, że wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, uprawnionej do skutecznego żądania czynności organu administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydział [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło T. w G. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie i przyjęcie, że T. w G. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego jest tożsame ze stowarzyszeniem pod nazwą T. w G., którego dotyczy decyzja Urzędu Wojewódzkiego Wydział [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r.

W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 6-8, 65 § 1, 75 § 1, 76 § 1 i 77 § 1 kpa. Zakwestionowała twierdzenie organu o braku legitymacji skarżącego T. do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydział [...] w R. z [...] marca 1949 r. Uznała, że w zaskarżonej decyzji błędnie i dowolnie organ przyjął, że na zebraniu w dniu [...] października 2005 r. wszczęto procedurę przewidzianą dla rejestracji nowego stowarzyszenia. Zarzuciła organowi, że pomija fakt, iż z treści podjętej w tym dniu uchwały wynika wola reaktywacji przedwojennego T. Strona skarżąca wyjaśniła, ze fakt uchwalenia nowego statutu wynikał niemożności odnalezienia przedwojennego statutu i w związku z tym, fakt ten nie ma znaczenia prawnego. Z tego samego powodu brak było również możliwości wybrania nowych władz według zasad określonych w przedwojennym statucie.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi, że nie uwzględnił zgłoszonych przez nią dowodów istotnych dla sprawy okoliczności oraz brak w uzasadnieniu wydanej decyzji wyczerpującej oceny zgłoszonych wniosków i zarzutów, a także interpretowanie dokumentów i powstających wątpliwości jedynie na niekorzyść strony skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi T. w G. od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. w G. Decyzją tą organ nadzoru utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydziału [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r. dotyczącej wyznaczenia likwidatora i przeznaczenia majątku po rozwiązanym stowarzyszeniu pod nazwą T. w G., a także zwrotu na rzecz działającego obecnie T. w G. przejętych nieruchomości. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 277/07, stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zarówno pierwszą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., jak i decyzję z dnia [..] grudnia 2006 r. wydaną w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podpisała ta sama osoba. Sąd stanął na stanowisku, że takie postępowanie organu nadzoru nie daje się pogodzić z podstawową zasadą procesową, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie; nie da się bowiem uniknąć zastrzeżeń co do bezstronności, gdy przedmiotem kontroli jest własna decyzja. Mając na względzie, że instytucja wyłączenia uregulowana w art. 24-27 kpa jest jedną z podstawowych gwarancji realizacji zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym, jak również zasady zaufania obywateli do państwa i jego organów, Sąd uznał za uchybiające zasadom określonym w art. 7 i art. 8 kpa, a także przepisowi art. 24 § 1 pkt 5 kpa, działanie organu polegające na wydaniu w trybie odwoławczym (art. 127 § 3 kpa) decyzji administracyjnej przez tę samą osobę. Wziął także pod uwagę, że wydanie decyzji przez pracownika, który podlegał wyłączeniu, kwalifikowane jest w myśl art. 145 § 1 pkt 3 kpa jako wada postępowania stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania i stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Równocześnie Sąd uznał, że stwierdzenie istotnej wady procesowej zaskarżonej decyzji zwalnia Sąd z oceny istoty sprawy, bowiem dopiero decyzja wydana w prawidłowy sposób będzie mogła być przedmiotem kontroli co do legalności przyjętego w niej rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez T. w G. został, biorąc pod uwagę treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oraz ocenę prawna i zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 277/07, ponownie rozpatrzony przez inną osobę działającą i podejmującą decyzje w imieniu Ministra, niż to miało miejsce przy podejmowaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]. W ten sposób organ nadzoru zrealizował wiążące go zalecenia zawarte w przywołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Dokonując obecnie merytorycznej oceny złożonej skargi dotyczącej zaskarżonej decyzji Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Sąd uznał, że skarga ta jest niezasadna. Minister dokonał prawidłowej oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych oraz obowiązujących przepisów prawa. Podstawę procesową zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 157 § 3 (w związku z art. 156 § 1 pkt 2) Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Decyzja taka zawiera rozstrzygnięcie formalne, które może być wydane stosownie do art. 157 § 2 kpa tylko wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa. Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ może odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Dlatego istotą rozpatrywanej sprawy było ustalenie i rozstrzygnięcie przez organy administracji orzekające w sprawie, czy skarżącemu T. w G. przysługuje, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, przymiot strony w rozpatrywanej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydziału[...] w R. z dnia [...] marca 1949 r. nr [...] o wyznaczeniu likwidatora i przejęciu majątku po rozwiązanym stowarzyszeniu pod nazwą T. w G., a także zwrotu na rzecz działającego obecnie T. w G. przejętych nieruchomości. O tym, kto może być stroną postępowania administracyjnego, rozstrzyga przepis art. 28 kpa, z którego wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę. Organ musiał zatem przed rozpoznaniem merytorycznie wniosku zbadać jego dopuszczalność, tzn. ustalić, czy wniosła go strona mającą interes prawny w świetle art. 28 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Minister wykazał, że występujące z wnioskiem T. w G. nie jest następcą prawnym po dawnym P[...] T. w G., a zatem nie jest stroną uprawnioną do występowania o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego Wydziału [...] w R. z dnia [...] marca 1949 r.

Istotą rozpoznawanej przez Sąd sprawy było ustalenie, czy organ nadzoru prawidłowo uznał, że skarżącemu nie przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony, a co za tym idzie nie jest on uprawniony do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. W tej zaś kwestii, w ocenie Sądu, organy orzekające przed wydaniem rozstrzygnięcia dokonały właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stanowisko organu nadzoru zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu znajduje zdaniem Sądu orzekającego oparcie w przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 94, poz. 808, ze zm.), ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 855, ze zm.), ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 168, poz. 1186, ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. (Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.). Analizy tych przepisów należy dokonać w aspekcie skutków prawnych jakie wywołała decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzająca, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, nieważność decyzji [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 1947 r. Nr [...], w części dotyczącej likwidacji Oddziału [...] T. w G. i utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 1946 r. w sprawie zawieszenia działalności i rozwiązania Oddziału [...] T. w G., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, że decyzja ta zostaje usunięta z obiegu prawnego od dnia jej wydania, czyli tak jakby nigdy nie weszła w życie. Oznacza to, że Oddział [...] T. w G. nigdy nie został zlikwidowany w sposób prawnie skuteczny, a zatem nie utracił swojego bytu prawnego. T. nie miało jedynie w okresie od 1945 r. do 2001 r. faktycznej możliwości prowadzenia działalności statutowej (w szczególności nie funkcjonowały w tym okresie organy statutowe T.), czyli jego działalność została faktycznie zawieszona. Konsekwencją takiego stanowiska jest przyjęcie przez Sąd, że:

- w sensie prawnym tzw. reaktywcja T. nastąpiła na skutek ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2001 r.,

- podjęcie przez istniejące T. zawieszonej działalności nie wymaga jego ponownej rejestracji.

Stanowisko to znajduje uzasadnienie w treści art. 52 i 54 § 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 855, ze zm.), które stanowią, że działające w dniu wejścia tej ustawy w życie (t.j. dnia 1 stycznia 2001 r.) stowarzyszenia zarejestrowane i stowarzyszenia wyższej użyteczności stały się stowarzyszeniami w rozumieniu jej przepisów. Statuty tych stowarzyszeń, stanowiące podstawę ich działania, zachowały moc obowiązującą za wyjątkiem tych postanowień statutów, które były sprzeczne z przepisami ustawy. Organy nadzorujące, w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, miały przekazać sądom rejestrowym rejestry stowarzyszeń i związków stowarzyszeń, prowadzone dotychczas przez terenowe organy administracji państwowej, dotyczące istniejących na terenie województwa stowarzyszeń zarejestrowanych, oraz ich statuty.

Nawet biorąc pod uwagę, że wobec istnienia decyzji o likwidacji Oddziału [...] T. w G. przepisy te nie mogły mieć bezpośredniego zastosowania, to i tak podjęte przez skarżących w oparciu o przepisy ustawy prawo o stowarzyszeniach działania nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku prawnego, czyli doprowadzić do wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego T. jako sukcesora dawnego, przedwojennego [...] T. Jak to wyjaśnił Sąd Rejonowy w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...] (k-182 akt adm.) podjęcie na spotkaniu założycieli (lista założycieli w aktach adm. k-61 nr u dołu strony) w dniu [...] października 2004 r. uchwały nr [...] zebrania założycielskiego o założeniu stowarzyszenia pod nazwą T. w G. (k-60 akt adm.) oraz uchwalenie nowego statutu, było podjęciem działań w trybie określonych w art. 9 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, który stanowi, że osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski. Złożenie natomiast w dniu [...] grudnia 2004 r. do Sądu Rejonowego [...] przez powołany w tym celu Komitet Założycielski wniosku o wpisanie do rejestru stowarzyszeń T. w G., wszczynało jedynie określoną przepisami Rozdziału 2 zatytułowanego "Tworzenie stowarzyszeń" ustawy Prawo o stowarzyszeniach z 1989 r. procedurę rejestracji nowo utworzonego stowarzyszenia. Oznacza to, że postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. sygn. akt [...] (k-2 akt adm.) nie jest konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji z 1947 r. o likwidacji Oddziału [...] T. w G., lecz następstwem złożenia przez powstałe w 2004 r. T. przewidzianego ustawą Prawo o stowarzyszeniach wniosku o zarejestrowanie stowarzyszenia na zasadach przewidzianych w tej ustawie i z konsekwencjami z niej wynikającymi, takimi jak możliwość prowadzenia działalności oraz uzyskanie osobowości prawnej (art. 17 ustawy).

Zwrócić również należy uwagę na przepisy art. 10 oraz 10a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym określającej zasady i tryb przechodzenia od dotychczasowego do nowego sposobu dokonywania rejestracji, w tym rejestracji fundacji i stowarzyszeń. Zgodnie z tymi przepisami podmiot podlegający zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym obowiązkowi wpisu do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, wpisany do odpowiedniego rejestru przed dniem 1 stycznia 2001 r., wpisuje się do tego rejestru z urzędu. Przepisu art. 6946 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie stosuje się. Wpis taki jest wolny od opłaty sądowej. Sąd rejestrowy może z urzędu wezwać podmiot podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru, o którym mowa, do uzupełnienia wniosku, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. W razie nieuzupełnienia danych pomimo wezwania, sąd rejestrowy umarza postępowanie o wpis. Umorzenie postępowania, o którym mowa, nie stanowi przeszkody do dokonania wpisu podmiotu do rejestru na jego wniosek. Wniosek złożony po umorzeniu postępowania podlega opłacie sądowej. Wpisując do Krajowego Rejestru Sądowego podmiot uprzednio wpisany do dotychczasowych rejestrów, sąd rejestrowy nie wpisuje: danych wykreślonych z tych rejestrów, danych z lat poprzedzających wpisanie do Krajowego Rejestru Sądowego, wymienionych w art. 40 pkt 2-5 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, wzmianek o zmianach umowy zarejestrowanych w okresie między wpisaniem podmiotu do dotychczasowego rejestru a jego wpisaniem do Krajowego Rejestru Sądowego. Podmiot podlegający wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, uprzednio wpisany do dotychczasowych rejestrów, jest obowiązany złożyć tekst jednolity umowy lub statutu, uwzględniający wszystkie zmiany powstałe w okresie między wpisaniem podmiotu do dotychczasowego rejestru a zgłoszeniem do Krajowego Rejestru Sądowego. Przywołany przepis art. 10a ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym wprowadza zatem obowiązek (który w niniejszej sprawie nie był zrealizowany) złożenia jednolitego tekstu statutu w związku z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego podmiotu uprzednio wpisanego do dotychczasowych rejestrów.

Podsumowując przytoczone wyżej wywody Sąd orzekający stanął na stanowisku, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego z roszczeniem o zwrot majątku przedwojennego stowarzyszenia mogą wystąpić tylko jego statutowe organy (vide: wyroki NSA z dnia 18 marca 1995 r. sygn. akt I SA 2035/93, z dnia 19 czerwca 1995 r. sygn. I SA 1241/94 publ. ONSA 1996/2 poz. 75 i poz. 94, z dnia 11 września 2000 r. sygn. akt II SA 392/00, z dnia 8 sierpnia 2003 r. sygn. akt I SA 3238/01, z dnia 5 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 3241/01). W razie stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia prawo do odzyskania majątku przysługuje tylko tej osobie prawnej, która była właścicielem majątku, uległa rozwiązaniu i może ulec restytucji. Wznowić działalność przedwojennego T. może jedynie te same T. działające poprzez swoich dotychczasowych członków. Członkowie ci winni podjąć działania zmierzające do "odtworzenia" organów przedwojennego T., w szczególności zaś jego zarządu. Jeśli jednak okazałoby się to niemożliwe, to zgodnie z treścią art. 42 §1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 30 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, który stanowi, że jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora, powinni oni wystąpić o ustanowienie przez sąd takiego kuratora. Kurator taki jest wówczas obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu wyboru zarządu kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia. Wynagrodzenie kuratora pokrywa się z majątku stowarzyszenia.

Trzeba pamiętać, że w sprawach tego rodzaju chodzi o "restytucję", czyli przywrócenie istnienia dawnego stowarzyszenia, a nie o nowe stowarzyszenie, nawiązujące nazwą i statutem do tradycji stowarzyszenia rozwiązanego. Nie można bowiem w sensie prawnym wznowić działalności konkretnego podmiotu jedynie na podstawie oświadczenia woli zawartego w podjętej uchwale. Nie zmienia przy tym tego faktu ani treść powoływanej przez skarżącego uchwały T. o reaktywacji i założeniu stowarzyszenia T. w G., będącego kontynuatorem [...] T. w G. działającego w latach 1894-1947, ani też okoliczność, że w skład nowego stowarzyszenia wchodzą także członkowie dawnego T. Decydujące znaczenie ma bowiem fakt, że podejmowane dotychczas działania podjęte przez założycieli T. w G. na mocy uchwały Zebrania Założycielskiego z dnia [...] października 2004 r. doprowadziły jedynie do powstania i zarejestrowania nowego T. w G. Fakt zarejestrowania nowego stowarzyszenia czyni z niego natomiast odrębną nową osobę prawną, której interes prawny nie może sięgać wstecz, do okresu sprzed dnia rejestracji. Również fakt przyjęcia przez nowo zarejestrowane stowarzyszenie nazwy stowarzyszenia wcześniej rozwiązanego i uchwalenie statutu o treści podobnej do treści statutu rozwiązanego stowarzyszenia nie ma żadnego znaczenia dla kształtowania żądań o charakterze roszczeniowym w sferze administracyjnoprawnej (wyrok NSA z dnia 18 marca 1995 r. sygn. akt I SA 2035/93).

Z tych powodów trzeba uznać, że skarżący istotnie nie wykazał w niniejszym postępowaniu interesu prawnego do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia pozbawiającego majątku [...] T. w G., a w związku z tym brak było podstaw prawnych do wszczęcia takiego postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.