Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2462/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80  ust. 2, 69
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 9, 10  par. 1, 28, 156  par. 1  pkt 2 i  par. 2; 80, 97 par. 1  pkt 4; 145  par. 1  pkt 4, 158  par. 1, 77, 12, 7, 12, 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 42 i 43
journal: Dz.U. 2001 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Maria Tarnowska Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni [...] w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółdzielni [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Zarządu Gminy W.– [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] obr. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy.

Decyzją Zarządu Gminy W.– [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] przekazano [...] Spółdzielni [...] na 99 lat w użytkowanie wieczyste grunt o pow. [...] m2, stanowiący własność Gminy W.– [...] w rejonie ulic: [...], stanowiący działki ewidencyjne nr: [...] w obr. [...] oraz nr: [...] w obr. [...].

Na skutek wniosku W.K. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej działki ew. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania wskazując, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony.

W.K., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdząc, że działka nr ew. [...], której zwrotu domaga się skarżąca, od [...] września 1991 r. (data złożenia wniosku o zwrot nieruchomości) nie została wykorzystana na cel, na który dokonane zostało wywłaszczenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] i stwierdziło nieważność tej decyzji w części dotyczącej działki nr [...] obr. [...]. Kolegium uznało, że W.K. przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji oddającej w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni [...] grunt o pow. [...] m2, w tym grunt stanowiący działkę nr [...]. Organ wskazał, że byli właściciele żądający zwrotu nieruchomości wywłaszczonej mają zarówno interes faktyczny, jak i prawny w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia tej nieruchomości.

Organ wskazał, że W. i E. K. – byli właściciele wywłaszczonej nieruchomości w dniu [...] września 1991 r. wnieśli o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Pomimo tego Zarząd Gminy W.– [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] orzekł o przekazaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni [...] m.in. działki nr [...] z obr. [...]. A zatem organ orzekł o przekazaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości mimo, że nie zostało zakończone stosowną decyzją postępowanie o jej zwrot. W ocenie Kolegium narusza to w sposób rażący przepisy prawa.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Spółdzielnia [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd wyrokiem z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 369/09 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a.. Sąd wskazał, że organ rozpoznający sprawę w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa procesowego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie uległby zmianie przedmiot postępowania administracyjnego i decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP).

Mając na uwadze w/w wyrok Kolegium decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] uchyliło decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...] i umorzyło postępowanie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że do rozpoznania przez organ I instancji pozostał wniosek W.K. z dnia [...] sierpnia 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy W.– [...] z dnia [...] grudnia 1997r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obr. [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiadomiło strony postępowania o wszczęciu na wniosek W.K. z dnia [...] sierpnia 1999 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Zarządu Gminy W.– [...] nr [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji Zarządu Gminy W.– [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obr. [...] (obecnie grunt tej działki wchodzi w skład działek nr ew. [...]).

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, powołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uchwale z dnia 15 lutego 1999 r. (OPS 15/98; ONSA 1999, nr 3, poz. 75), że jeżeli przed wszczęciem albo w toku postępowania uwłaszczeniowego poprzedni właściciel lub jego następca prawny zgłosił wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, postępowanie uwłaszczeniowe powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Nieprzestrzeganie powyższej zasady i zakończenie postępowania uwłaszczeniowego ostateczną decyzją przed rozstrzygnięciem o zasadności żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzja, której stwierdzenia nieważności domagała się W.K. tj. decyzja Zarządu Gminy W.– [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. o przekazaniu w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu [...] Spółdzielni [...], została wydana na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.) dalej: ustawa, zgodnie z którym posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przekazanie następuje na podstawie decyzji rejonowych organów rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarządów gmin w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gmin, wydanych bez konieczności uprzedniego złożenia wniosków o przekazanie, w granicach określonych liniami rozgraniczającymi i ustalonymi w miejscowych planach szczegółowych zagospodarowania przestrzennego lub w planach realizacyjnych.

Kolegium stwierdziło, że w przypadku uwłaszczenia na podstawie w/w art. 80 ust. 2 i 3 ustawy również obowiązuje zasada dotycząca zakazu naruszenia przez uwłaszczenie praw osób trzecich, co oznacza, że uwłaszczenie nie może nastąpić z pominięciem roszczenia o zwrot nieruchomości. Jako, że Zarząd Gminy W.– [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...] orzekł o przekazaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni [...] m.in. działki nr ew. [...] z obr. [...], w przedmiocie której w dniu [...] września 1991 r. został złożony przez W. i E. K. wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i postępowanie w tym przedmiocie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, naruszony został w sposób rażący przepisy art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.. Uprawnienie dawnych właścicieli dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku jej zbędności na cel wywłaszczenia, o ile zostanie zgłoszone do dnia wydania ostatecznej decyzji przekazującej w użytkowanie wieczyste, stanowią negatywną przesłankę uwłaszczenia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] Spółdzielnia [...] wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

We wniosku strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania: art. 9, art. 10 § 1, art. 28, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 2 ustawy, poprzez błędną wykładnię. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa bowiem fakt złożenia wniosku o zwrot nieruchomości ma wpływ na istnienie interesu prawnego wnioskodawczyni, nie zaś na legalność decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2010 r., podzielając argumentację w nim zawartą.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] grudnia 1997 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.).

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. [...] Spółdzielnia [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Spółdzielnia podniosła, że sporna działka gruntu została zagospodarowana zgodnie z planem realizacyjnym budowy osiedla mieszkaniowego [...] i wybudowano na niej w części budynek mieszkalny przy ul. [...]. Strona skarżąca wskazała, że w dniu [...] września 2008 r. przesłała do Starostwa Powiatu W. – Referat Gospodarki Nieruchomościami i Ochrony Gruntów Rolnych plik dokumentów zawierający decyzję o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] lipca 1974 r. wraz z mapą i planem realizacyjnym [...], decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. o przekazaniu w użytkowanie wieczyste terenu obejmującego m.in. przedmiotową działkę oraz odpis z KW Nr [...]. Spółdzielnia stwierdziła, że decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] zatwierdzony został podział nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], obejmującą działki nr: [...] z obrębu [...] przy ul. [...]. W ocenie skarżącej powyższe dowodzi, że stwierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji, że działka nr [...] nie została wykorzystana na cel, na który dokonane zostało wywłaszczenie, nie znajduje potwierdzenia w przedłożonym przez Spółdzielnię materiale dowodowym.

Skarżąca Spółdzielnia nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium co do braku podstaw prawnych do zastosowania art. 156 § 2 k.p.a.. Zdaniem skarżącej sporna działka nr [...] jest zabudowana w części budynkiem mieszkalnym i została oddana Spółdzielni w użytkowanie wieczyste, co wywołało nieodwracalny skutek, ponieważ zgodnie z obowiązującą ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawą

o gospodarce nieruchomościami dokonany został przez Prezydenta W. proces scalania gruntów w celu określenia odrębnej własności lokali mieszkalnych

i lokali o innym przeznaczeniu budynku przy ul. [...] w W. Skarżąca podniosła, że – mając uregulowany stan prawny gruntu pod budynkiem przy ul. [...] w W. (który obejmuje działkę nr [...]) – w dniu [...] września 2008 r. Zarząd Spółdzielni, na podstawie art. 42 i art. 43 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) podjął uchwałę Nr [...] określającą przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali mieszkalnych i lokali o innym przeznaczeniu w nieruchomości przy ul. [...]. Skarżąca podniosła, że na okoliczność negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przeprowadziło jednak postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie zbadało stanu faktycznego i prawnego nieruchomości z uwzględnieniem obciążeń powstałych w wyniku wydania zaskarżonej decyzji.

Spółdzielnia wskazała również, że powołana w zaskarżonej decyzji uchwała NSA z dnia 15 lutego 1999 r. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Na skutek bowiem wniosku W.K., złożonego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, Zarząd Gminy W.– [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...], które następnie zawiesił z urzędu do czasu ostatecznego zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości hipotecznej z wniosku W.K.

Zdaniem skarżącej w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] grudnia 1997 r. będzie przedmiotem merytorycznej weryfikacji w ramach wznowionego postępowania, a ponadto, gdy w wyniku zawieszenia postępowania wznowionego żądania W.K. zostały spełnione, nie można uznać skutków, jakie pociąga za sobą decyzja jako nie do zaakceptowania w praworządnym państwie, a tym samym, by decyzja naruszała prawo w sposób rażący.

Spółdzielnia stwierdziła, że o możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa można mówić w sytuacji, gdy przepis został naruszony w sposób oczywisty, jest on bezpośrednio stosowany (tj. nie wymaga wykładni prawa), oraz skutki społeczno-gospodarcze wywołane decyzją są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, co w niniejszej sprawie nie ma jednak miejsca.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu co do zaistnienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych organ stwierdził, że wzniesienie na działce nr [...] budynku mieszkalnego, scalenie gruntów oraz ustanowienie własnościowego prawa do lokali mieszkalnych, nie stanowią okoliczności z art. 156 § 2 k.p.a.

Organ stwierdził ponadto, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. oraz postępowanie nieważnościowe co do tej samej decyzji, mogą – na co wskazuje sama Spółdzielnia – toczyć się równocześnie, co jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] maja 2011 r., pełnomocnik skarżącej przedłożył, celem dołączenia do akt sprawy, dokumenty dotyczące stanu prawnego nieruchomości.

Uczestniczka postępowania W.K. oświadczyła zaś, że nieprawdą jest, jakoby budynek Spółdzielni znajdował się na działce nr [...]. Wskazała, że dla działki nr [...] nie było sporządzonego planu realizacyjnego i że nie została ona zagospodarowana. Dodała również, że księga wieczysta była ustanowiona [...] maja 2004 r. na rzecz Miasta [...] W., nie zaś na rzecz Spółdzielni. Ponadto wskazała, że w decyzji z 1997 r. nie figuruje ulica [...]. W jej ocenie budynek został posadowiony na ulicy [...]. W związku z powyższym wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że z akt sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. wynika, iż przedmiotem niniejszego postępowania było rozpatrzenie wniosku W.K. z dnia [...] sierpnia 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy W. [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...]. Swoje rozstrzygnięcie organ zawarł w sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., która nie pozostaje jednak w zgodzie z podstawą prawną decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności winno zakończyć się decyzją m.in. w oparciu o przepis art. 158 § 1 K.p.a. Może to być decyzja stwierdzająca nieważność, odmawiająca stwierdzenia nieważności albo stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, czy decyzja o umorzeniu postępowania. Tymczasem organ pierwszej instancji wydał decyzję w oparciu o przepis art. 127 § 2 K.p.a. wskazując, iż jest to postępowanie w przedmiocie wniosku W.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...]. Uszło uwadze organu, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy znalazło swój wyraz w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], którą organ uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. i umorzył w tym zakresie postępowanie pierwszoinstancyjne.

Zgodnie z art.107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej. Powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów proceduralnych mające szczególny związek z decyzją (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie, 1962, s. 178). Niezbędne jest więc powoływanie stosowanych przepisów kodeksu, gdy chodzi o stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania, umorzenie postępowania itd. Fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez Sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy. Ta wadliwość, zdaniem Sądu winna być jednak usunięta.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznej zapadłych w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację orzeczenia Zarządu Gminy W. [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. pod kątem przesłanek wymienionych w art.156 § 1 kpa. W tej sytuacji przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Oznacza to, że rozstrzyga on tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia, w dacie wydania kontrolowanego aktu, przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Tak więc istotą postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest przeprowadzenie, w oparciu o stan faktyczny i prawny aktualny w dacie podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia, analizy mającej wykazać, czy jest ono dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Instytucja stwierdzenia nieważności jest bowiem instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najpoważniejszymi wadami materialno-prawnymi. Przy czym stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa, co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste. Jednocześnie stosownie do art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 kpa jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Rozstrzygające w tym postępowaniu organy nadzoru obowiązane są przestrzegać ogólnych reguł procedury administracyjnej, a w szczególności zasady pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania znajdującej się w ich kompetencji decyzji (art. 80 k.p.a.). Niezależnie zaś od tego, czy postępowanie administracyjne toczy się w postępowaniu zwykłym czy nadzorczym, obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest przestrzeganie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m. in. w art. 7 i 12 k.p.a. Zgodnie z art. 7 kpa, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast stosownie do art. 12 ust. 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 kpa, a następnie, zgodnie z art. 80 kpa, ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Z analizy akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby organ nadzoru sprostał wyżej przywołanym zasadom postępowania administracyjnego, które warunkują wydanie decyzji w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, gdyż lakonicznie tylko stwierdził, iż nie znalazł podstaw do zastosowania art. 156 § 2 k.p.a., bowiem zdaniem Kolegium orzeczenie z 1997 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Organ nie ustosunkował się do kwestii czy oddanie Spółdzielni [...] w użytkowanie wieczyste spornej działki nr [...], zabudowanej następnie w części budynkiem mieszkalnym, ustanowienie na rzecz mieszkańców spółdzielczego własnościowego prawa do lokali mieszkalnych wywołało nieodwracalny skutek. Jak podnosiła bowiem strona skarżąca sporna działka została zgodnie z planem realizacyjnym budowy osiedla mieszkaniowego [...] zagospodarowana i wybudowano na niej w części budynek mieszkalny przy ul. [...]. Na wniosek Spółdzielni - Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. zatwierdził decyzją Nr [...] podział nieruchomości obejmujące, dla której prowadzona jest, przez Sad Rejonowy dla W. [...] Wydział, księga wieczysta Nr [...] obejmująca działki ewidencyjne [...] z obrębu [...] przy ul. [...]. W dniu [...] września Zarząd Spółdzielni podjął Uchwałę nr [...] określającą przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali mieszkalnych i lokali o innym o innym przeznaczeniu w nieruchomości przy ul. [...].

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, zdaniem Sadu organy nie przeprowadziły jednak postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie zbadały stanu faktycznego i prawnego nieruchomości z uwzględnieniem obciążeń powstałych w wyniku wydania zaskarżonej decyzji.

Reasumując stwierdzić należy, że organ nadzoru naruszył obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Powyższe uchybienia są natomiast na tyle istotne, że musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W tej sytuacji, obecnie - w ocenie Sądu orzekającego - przedwczesne było badanie ewentualnych pozostałych naruszeń prawa materialnego, o których mowa w zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru przeprowadzi postępowanie na okoliczność negatywnych przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 2 k.p.a.). Po uzupełnieniu i analizie całości zebranych w sprawie materiałów dowodowych, biorąc pod uwagę wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu organ wskaże zatem fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powody których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji

-----------------------

9