Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1486/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Teza: Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591/, musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.

TEZY

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591/, musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia P.-M. w W. na uchwałę Rady Gminy W.-B. z dnia 8 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 17 kwietnia 1996 r. Rada Gminy W.-B. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla M. Po wyłożeniu projektu planu Stowarzyszenie P.-M. pismem z dnia 4 kwietnia 2000 r. złożyło zarzuty do tego projektu. Zarząd Gminy pismem z dnia 1 września 2000 r. powiadomił Stowarzyszenie, że zarzuty zostały zakwalifikowane jako protest, który uwzględniono w części dotyczącej:

- sprecyzowania zasad ochrony ciągów powiązań ekologicznych przebiegających wzdłuż granicy z Hutą W.

- zinwentaryzowania i waloryzacji zieleni w projekcie skorygowania strefy ochrony akustycznej wzdłuż ul. P. i P.

- określenia procentu powierzchni biologicznie czynnej w jednostce Z-U

- określenia zasad ochrony zabytkowej alei na terenie 4-Z

- zaplanowania ciągów powiązań ekologicznych

Natomiast nie uwzględnił protestu w części dotyczącej:

- przeznaczenia terenu w jednostce 12-UM na zabudowę usługową lub zabudowę mieszkaniową zależnie od potrzeb i możliwości inwestycyjnych z preferencją lokalizacji usług, zamiast na zieleń miejską lub w zieleni z pozostawieniem minimum 80 procent powierzchni biologicznie czynnej zbyt małej powierzchni biologicznie czynnej w jednostce 3-U, 10-UM i 11-U.

Rada Gminy W.-B. uchwałą z dnia 22 września 2000 r. odrzuciła protest Stowarzyszenia P.-M. w części nie uwzględnionej przez Zarząd Gminy.

Rada Gminy W.-B. uchwałą z dnia 8 grudnia 2000 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla M. - cześć I co do obszaru między ulicami: P., P., E., I., H., P.

Uchwałę tę Stowarzyszenie P.-M. w W. w dniu 9 maja 2001 r. zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając jej, że narusza "obowiązujące w kraju zasady Ekorozwoju" i ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym w części dotyczącej odrzucenia "zarzutu" odnośnie zbyt małej powierzchni biologicznie czynnej w jednostce 3-U, 10-Um i 11-U. Swój interes prawny stowarzyszenie wywiodło z własnego statutu i "zapisów konstytucji" bez powołania się na określone postanowienia i normy ustawy zasadniczej. Według stowarzyszenia uchwalony plan narusza zasady Ekorozwoju Stolicy i pogarsza warunki zdrowotne mieszkańców W., nie zachowuje równowagi przyrodniczej i narusza zasadę równoważenia interesów. Podniosło również, że pismem WUN/3/3/001 zwróciło się do Rady Gminy z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa, które okazało się bezskuteczne.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy W.-B. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na to, że stowarzyszenie nie wykazało, że ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały i nie uprawdopodobniło, że jego interes prawny został tą uchwałą naruszony. Projekt planu został uzgodniony z organami właściwymi do uzgodnienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i poprzedzony prognozą ustaleń planu na środowisko. Rada W. potwierdziła zgodność projektu planu z ustaleniami wiążącymi gminy warszawskie przy sporządzaniu planów miejscowych.

W piśmie z dnia 13 marca 2002 r. Stowarzyszenie P.-M. podtrzymało swoją skargę oraz w trzech załącznikach przedstawiło swój pogląd co do istnienia interesu prawnego organizacji społecznej w gminnym procesie planistycznym. Natomiast do pisma procesowego z dnia 25 marca 2002 r. załączyło kopię wezwania Rady Gminy W.-B. do usunięcia naruszenia prawa /data wpływu do organu: 14 marca 2001 r./ oraz dalsze trzy załączniki na okoliczność wykazania własnego interesu prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek Rady Gminy W.-B. o odrzucenie skargi Stowarzyszenia P.-M. na uchwałę (...) z dnia 8 grudnia 2000 r. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ strona skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb przewidziany w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591/. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego okazało się bezskuteczne, czego Rada Gminy nie kwestionuje. W związku z tym skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Zgodnie z art. 101 powołanej ustawy skargę na uchwałę gminy z zakresu administracji publicznej można wnieść w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W obydwu przypadkach przesłanką legitymacji skargowej jest naruszenie przez skarżoną uchwałę własnego interesu prawnego /jeżeli skargę wnosi się w imieniu własnym/ lub naruszenie własnego interesu grupy mieszkańców reprezentowanych przez skarżącego. W orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 tej ustawy, musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi to być interes o charakterze osobistym czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu /np. wyrok NSA z dnia 9 maja 2002 r. IV SA 2526/01/. Legitymacji skargowej nie można więc wywieść z postanowień statutu stowarzyszenia czy też z ogólnych przepisów różnych ustaw lub z zasad konstytucji RP. Podzielić więc należy stanowisko Rady Gminy W.-B., że samo powołanie się na przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska lub ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bez wskazania konkretnej normy prawnej nie jest wystarczające do wykazania się własnym interesem prawnym. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Stowarzyszenie P.-M. nie ma własnego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla M. - część I stowarzyszenie nie ma własnej nieruchomości i brak jest przepisu, z którego by wynikał jego interes prawny. Stowarzyszenie działa przede wszystkim dla dobra ogólnospołecznego i w obowiązującym porządku prawnym ma realny wpływ na przestrzeganie zasad ochrony naturalnego środowiska. Ma interes faktyczny w reagowaniu we właściwym trybie wszelkie nieprawidłowości. Realizując cele statutowe nie ma jednak legitymacji skargowej do kwestionowania aktu prawa miejscowego uchwalonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./

Z tych też względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.