Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 645/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
article: art. 60 pkt 1, art.61 ust. 1 pkt 4 i art. 251 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. spółka z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.4131/7/2022 w przedmiocie określenia wysokości dotacji za 2021 rok przypadającej do zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 lipca 2022 r., nr SKO.4131/7/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: SKO/Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka/Skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej organ I instancji/organ dotujący) z dnia 23 marca 2022 r., nr ED- N.4431.2.7.2022.IDM, określającej wysokość dotacji przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami za 2021 rok do budżetu Gminy Miasta [...] przez Niepubliczną [...] T. w R., w wysokości [...] zł, jako dotacji niewykorzystanej w 2021r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy Spółka przedstawiła rozliczenie wykorzystania dotacji za rok 2021r., z którego wynika kwota dotacji ogółem otrzymanej: [...] zł, kwota dotacji rozliczonej: [...] zł, kwota dotacji niewykorzystanej podlegająca zwrotowi do budżetu Gminy: [...] zł. Niewykorzystanie przedmiotowej dotacji było spowodowane brakiem spełnienia frekwencji przez część uczniów w powadzonej placówce w grudniu 2021r. Pomimo wezwania, Spółka nie zwróciła niewykorzystanej części dotacji, dlatego Prezydent Miasta [...] wszczął postępowanie administracyjne, a następnie, na podstawie m.in. art. 60 pkt 1, art.61 ust.1 pkt 4 i art. 251 ust.1 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 305 ze zm. - dalej u.f.p.), wydał decyzję określającą wysokość dotacji przypadającej do zwrotu.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zakwestionowała uznanie kwoty przypadającej do zwrotu jako dotacji niewykorzystanej, podczas gdy – w jej ocenie – jest to dotacja nienależna. Jednocześnie podniosła, że organ I instancji zmniejszył jej kwotę dotacji należnej za styczeń 2022r. o [...] zł, co odczytała jako potrącenie i uważa, że nie ciąży już na niej obowiązek jakiegokolwiek zwrotu.

Decyzją z dnia 29 lipca 2022r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu Spółki, że przeznaczona do zwrotu dotacja miała charakter nienależny, bo taką byłaby dotacja udzielona bez podstawy prawnej (art..252 ust.4 u.f.p). W przedmiotowej sprawie podstawą prawną udzielenia dotacji był przepis art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2021, poz.1930 ze zm. – dalej: u.f.z.o.) stwierdzający, że niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Spółka zrealizowała w większości udzieloną dotację, więc trudno uznać, że miała ona charakter nienależny.

W postępowaniu odwoławczym Kolegium uzyskało informację, że organ I instancji nie dokonywał potrącenia niewykorzystanej dotacji, lecz zastosował przepis art. 34 ust.1 i 3 u.f.z.o. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

Odwołująca winna zatem zwrócić dotację w niewykorzystanej części. Różnice kwot dotacji wynikające z aktualizacji podlegają wyrównaniu od początku dotowanego roku w kolejnych przekazywanych częściach dotacji.

W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję, Spółka wniosła o jej uchylenie,

jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:

I. Przepisów prawa materialnego, tj:

1. art. 26 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z §4 ust. 2 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2017r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto [...] (...) , przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dotacja oświatowa jest należna także na uczniów, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021r, co skutkowało uznaniem, że kwota dotacji w wysokości [...] zł udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku frekwencji, o którym mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., jest dotacją należną i jej wykorzystanie powinno zostać rozliczone, podczas gdy dotacja na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w danym miesiącu jest dotacją nienależną.

2. art. 251 ust. 1 u.f.p., przez jego zastosowanie i uznanie, że dotacja udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych jest dotacją należną, która nie została wykorzystana do końca roku budżetowego, podczas gdy jest to dotacja nienależna.

3..art. 34 ust. 1 i 3 u.f.z.o., przez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że organ dotujący mógł zastosować regułę wynikającą z tego przepisu w nowym roku budżetowym (2022) w stosunku do części dotacji należnej za poprzedni rok budżetowy (2021), a więc był uprawniony do pomniejszenia części dotacji należnej za miesiąc styczeń 2022r. o część dotacji nienależnej za miesiąc grudzień 2021r. ze względu na brak spełnienia obowiązku 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych przez uczniów, podczas gdy dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, a więc jest dotacją roczną.

4..art. 34 ust. 3 u.f.z.fo., przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że pomimo tego, iż organ dotujący sam umniejszył dotację za miesiąc styczeń o dotację nienależną za miesiąc grudzień 2021, to Skarżąca była w dalszym ciągu zobowiązana do dokonania zwrotu dotacji oświatowej za grudzień 2021r., co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...], podczas gdy była ona bezprzedmiotowa, gdyż organ dotujący pomniejszając dotację za styczeń 2022r. sam dokonał pobrania dotacji nienależnej.

II. Przepisów prawa procesowego, tj:

1..art. 7 i 77 k.p.a. przez nie przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i nie przeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w szczególności przez:

- nie rozważenie czy organ dotujący w sposób należyty zastosował art. 34 ust. 3 u.f.z.o. oraz czy w sytuacji, gdy faktycznie organ dotujący był uprawniony do zastosowania art. 34 ust. 3 u.f.z.o., to czy Skarżąca była w związku z tym w dalszym ciągu zobowiązana do "powtórnego" zwrotu dotacji na podstawie decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...],

- nie zweryfikowanie, czy kwota dotacji określona do zwrotu w decyzji organu I instancji była dotacją nienależną, ponieważ została udzielona na uczniów, którzy nie spełnili obowiązku 50% frekwencji w grudniu 2021r. na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, a poprzestaniu na ogólnym stwierdzeniu, że dotacja została udzielona na podstawie art. 26 u.f.z.o., a więc była należna;

2..art. 107 § 3 k.p.a., przez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji motywów, na których organ oparł swoją decyzję, tj. m.in. poprzestanie na stwierdzeniu, że skoro Spółka zrealizowała w większości udzieloną dotację, to trudno uznać, że miała ona charakter nienależny, które to stwierdzenia nie odzwierciedlają racji decyzyjnej i nie wyjaśniają toku rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnego przepisu prawa do rzeczywistej sytuacji faktycznej, co pozbawiło stronę możliwości pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko

i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie SKO w Rzeszowie, utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu, jako dotacji niewykorzystanej.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca dokonała rocznego rozliczenia dotacji uzyskanej w 2021r. dla prowadzonej szkoły o nazwie: Niepubliczna [...] T. w R., w którym wykazała kwotę dotacji podlegającą zwrotowi do budżetu j.s.t. w wysokości [...]zł, a to rozliczenie nie było kwestionowane przez organ gminy. Nie ulega wątpliwości, że kwota [...]zł podlegała obowiązkowi zwrotu do budżetu gminy. Zgodnie bowiem z art.251 ust.1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. W myśl art.251 ust.4 u.f.p., wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo przez realizację celów wskazanych w przepisach o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, w tym art.26 ust.2 w zw. z art.38 u.f.z.o. w zw. z §4 ust. 2 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2017r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto [...] (...) , poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dotacja oświatowa jest należna także na uczniów, którzy nie spełnili wymogu 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu grudniu 2021r. i przez błędne zastosowanie art.251 ust.1 u.f.p.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie można uznać, że wykazana w rozliczeniu kwota stanowi dotację nienależną lub pobraną w nadmiernej wysokości. Jak stanowi art.252 ust. 3 i 4 u.f.p., dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej, zaś dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyżej niż niezbędna na dofinansowanie dotowanego zadania.

Nie jest sporne, że dotacja została przyznana na podstawie art.26 ust.2 u.f.z.o. i na podstawie tej ustawy obliczona została wysokość dotacji. W chwili przyznawania dotacji zasadność jest przyznania pod względem faktycznym i prawnym nie budziła zastrzeżeń, a zatem dotacja była należna. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca w trakcie roku budżetowego kwestionowała wysokość przyznanej dotacji. Jeśli natomiast na koniec roku okazało się, że nie wszystkie cele edukacyjne zostały zrealizowane, wobec braku odpowiedniej frekwencji uczniów w grudniu 2021r., to oznacza, że przyznana dotacja nie została w tym zakresie wykorzystana i powinna zostać zwrócona.

Trzeba mieć na uwadze, że dotacja ma charakter roczny i takie też (roczne) powinno być rozliczenie jej wykorzystania.

Z tego względu na ocenę legalności wydanych w sprawie decyzji nie może mieć wpływu kwestia wysokości dotacji wypłaconej w styczniu 2022r. Jak wynika z wyjaśnienia Prezydenta Miasta [...] organ nie dokonał potrącenia niewykorzystanej dotacji, lecz zastosował przepisy art.34 ust.1 i 3 u.f.z.o. Zgodnie z tymi regulacjami, w przypadku gdy faktyczna liczba uczniów szkoły, spełniających warunek uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu (...) jest inna niż liczba uczniów, na których przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów odpowiednio skorygowaną.

Kontrola zastosowania powyższych regulacji wykracza jednak poza ramy obecnego postępowania, bo dotyczy prawidłowości wypłaty dotacji za styczeń 2022r., czyli za okres nie objęty zaskarżonymi rozstrzygnięciami, dlatego nietrafny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art.7 i art.77 k.p.a., przez brak rozważań dotyczących zastosowania art.34 ust.3 u.f.z.o., jak też zarzut dotyczący naruszenia art.34 ust.1 i 3 u.f.z.o. przez niewłaściwe zastosowanie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony, a spór dotyczy kwalifikacji kwoty dotacji jako nienależnej bądź niewykorzystanej. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a ewentualne braki w zakresie umotywowania stanowiska organu nie mogły mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, w zakresie kwestii procesowych, może być, oprócz stwierdzenia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jedynie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest więc w tym wypadku wskazanie uchybienia, któremu można przypisać cechy istotności, a także potencjalnego związku pomiędzy tym naruszeniem, a zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem. Wskazywane przez Skarżącą uchybienia natury proceduralnej nie miały doniosłego prawnie charakteru i jako takie nie mogą uzasadniać wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich usunięcie z obrotu prawnego, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.