Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1109/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 133
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. A. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] orzekającej w pkt 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, z przeznaczeniem pod budowę drogi ekspresowej [...] od węzła [...] do węzła [...] wraz z przebudową infrastruktury technicznej na odcinku od węzła [...] do ul. [...], prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność E. A. i W. A., zgodnie z księgą wieczystą KW Nr [...], prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym dla W.; w pkt 2 ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł; w pkt 3 zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia odszkodowania do depozytu sądowego na okres 10 lat; w pkt 4 określającej termin wydania nieruchomości – uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w pkt 3 dotyczącym zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego i w tym zakresie umorzył postępowanie organu i instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury podał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Wojewoda [...] ustalił lokalizację dla inwestycji: budowa drogi ekspresowej [...] od węzła [...] do węzła [...] w W. wraz z przebudową infrastruktury technicznej – odcinek: węzeł [...] - ul. [...], zatwierdził projekt podziału nieruchomości na potrzeby tej inwestycji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie wywłaszczeniowe i ustalił odszkodowanie. Kwestią sporną w postępowaniu jest zobowiązanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia do depozytu sądowego kwoty odszkodowania na okres 10 lat.

Zgodnie z art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia lub odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Z treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że jej stan prawny jest uregulowany, żadna ze stron uprawnionych do odbioru odszkodowania nie odmówiła jego przyjęcia, ani też wypłata odszkodowania nie natrafiła na trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Organ stwierdził, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o podział majątku wspólnego E. A. i W. A. nie jest przeszkodą trudną do przezwyciężenia w wypłacie stronom postępowania odszkodowania stosownie do posiadanych przez nich udziałów, czyli po połowie, co wynika z domniemania prawnego zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym w dniu ustania wspólności ustawowej. Z dniem rozwodu współwłasność łączna nieruchomości przekształciła się we współwłasność w częściach ułamkowych, a zatem możliwe jest dokonanie wypłaty odszkodowania stosownie do posiadanych udziałów. Okoliczność, że W. A. zawarł z Generalnym Dyrektorem dróg Krajowych i Autostrad umowę przedwstępną w dniu 20 lipca 2007 r. o zamianie udziału jaki przypadnie W. A. w wyniku podziału majątku wspólnego w działce nr [...] nie stanowi przeszkody trudnej do przezwyciężenia w wypłacie odszkodowania. Jeżeli bowiem orzeczenie sądu o podziale majątku wspólnego będzie stanowiło o różnych udziałach w majątku wspólnym, to roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnoprawnej.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. A.; zarzucając, naruszenie art. 7 kpa, oraz, że stan prawny nieruchomości ustalony w wyniku wpisów księdze wieczystej i domniemania równych udziałów w majątku dorobkowym jest wadliwy – skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

2. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. w pkt 3 dotyczącym zobowiązania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego i w tym zakresie umorzył postępowanie organu i instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3. Zgodnie z art. 133 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 t.j.), odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli: (1) osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub (2) odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

4. Żadna z tych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Stan prawny nieruchomości nie jest nieuregulowany, ponieważ dla nieruchomości tej prowadzona jest księga wieczysta, a zatem w dziale drugim ujawnione są wpisy dotyczące własności.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j. t. Dz. U. Z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn, zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, natomiast z art. 8 tej ustawy wynika, że rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza m.in. wzmianka o wniosku czy ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości była jakakolwiek wzmianka czy ostrzeżenie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że żadna z osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania: ani skarżący W. A. ani uczestniczka postępowania E. A. będący współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości - nie odmówiła przyjęcia odszkodowania.

5. Prawidłowo organ uznał, że ani toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o podział majątku wspólnego ani umowa przedwstępna o zamianie udziału – nie stanowi przeszkody trudnej do przezwyciężenia w wypłacie odszkodowania.

6. Zarzuty skarżącego, że stan prawny nieruchomości ustalony w wyniku wpisów w księdze wieczystej i domniemania równych udziałów w majątku dorobkowym stron jest wadliwy, nie są zasadne, co wynika z wyżej przytoczonych przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 43 § 1 oraz art. 501 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zgodnie z którymi oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, również w razie ustania wspólności, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Wszelkie ewentualne nakłady poczynione na nieruchomość mogą być rozliczone w procesie cywilnym przed sądem powszechnym.

7. Prawidłowo Minister Infrastruktury stwierdził, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które uzasadniałyby złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego.

8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.)., orzekł jak w sentencji.