Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2421/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1, art. 107 § 1 i § 3, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 i ust 4
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skarg M. P. oraz H. S., B. J., J. L., J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi


UZASADNIENIE

M. P. oraz H. S., B. J., J. K. i J. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r. utrzymującą w mocy poprzedzającą decyzję z [...] lutego 2017 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1971 r. i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] lutego 1970 r. orzekającą o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. (dalej w skrócie: "Prezydium") decyzją z [...] lutego 1970 r. orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa - pod rozbudowę drogi publicznej - części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] o pow. [...]m2 i nr [...] o pow. [...] m2 z całej nieruchomości o pow. [...] ha, stanowiącej własność wpisanej w księdze wieczystej E. S.

Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych (dalej w skrócie: "Komisja Odwoławcza") – po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z [...] marca 1971 r. utrzymała w mocy decyzję z [...] lutego 1970 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu parcel nr [...] i nr [...], natomiast uchyliła zaskarżoną decyzję i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania w części dotyczącej przyznanego spadkobiercom E. S. odszkodowania. Decyzją z [...] października 1971 r. Prezydium orzekło o odszkodowaniu za część wyżej opisanej nieruchomości.

M. P., A. S., J. K., J. L., B. J., T. S., S. S., S. S., K. S. i E. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1970 r. i [...] marca 1971 r., a nadto z [...] października 1971 r.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] października 2011 r. stwierdził nieważność decyzji z [...] marca 1971 r. Decyzję tę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy.

Wyrokiem z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 1795/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] lipca 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2011 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał m. in., że organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta jest dotknięta jedną wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Ograniczenie kompetencji organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności tylko do decyzji organu odwoławczego prowadziłoby do niejednolitego trybu usuwania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadą nieważności.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lutego 2015 r. (sygn. akt I OSK 1090/13) oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Prezydenta Miasta G. reprezentującego Gminę Miasto G. i wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2013 r.

Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] lutego 2017 r. stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1971 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r.

Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lutego 2017 r.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru podał, że przedmiotowa sprawa rozpatrywana jest ponownie na skutek wyżej wymienionych wyroków Sądów Administracyjnych. W ówcześnie wydanym wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że stosownie do złożonego wniosku i jego późniejszego uzupełnienia, kontroli w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym podlegać powinna nie tylko decyzja organu odwoławczego, ale i decyzja organu pierwszej instancji, gdyż ograniczenie kompetencji organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności tylko do decyzji organu odwoławczego prowadziłoby do niejednolitego trybu usuwania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadą nieważności. W wykonaniu wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - Minister dokonał oceny decyzji z [...] marca 1971 r. i Warszawie lutego 1970 r. Wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz przyznania z tego tytułu odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości [(Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) – zwanej dalej: "ustawą z 1958 r."], zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy oraz stanu faktycznego i prawnego w dacie orzekania oceniono te decyzje.

Po pierwsze, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 1958 r. o wywłaszczenie mógł ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Jak wynika z akt sprawy z wnioskiem z [...] grudnia 1969 r. o wydanie decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości wystąpiło Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Zatem o wywłaszczenie ubiegał się podmiot uprawniony w świetle ww. przepisu.

Po drugie, zgodnie z art. 3 ust. 1 wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Z treści wniosku o wywłaszczenie z [...] grudnia 1969 r. wynika, że nieruchomość została przeznaczona na cel przedłużenia drogi publicznej - ulicy [...] i ulicy [...] w G. Decyzja z 1970 r. została wydana w oparciu o istniejącą w obrocie prawnym decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] kwietnia 1969 r. wydaną przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, potwierdzającą niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości pod budowę ul. [...] na odcinku od ul. [...] do Al. [...].

Po trzecie, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r. przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia, zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z 1958 r. obowiązek określony w ust. 1 nie ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu były nieznane. Z wyciągu hipotecznego, znajdującego się w aktach archiwalnych przedmiotowej sprawy wynika, iż ujawnioną w księdze wieczystej właścicielką przedmiotowej nieruchomości była E. S. Bezsporne jest, że właścicielka ujawniona w księdze wieczystej – E. S. zmarła [...] grudnia [...] r., a więc 34 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, o czym wnioskodawca wywłaszczenia wiedział, na co wskazuje zgromadzony w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy. Tymczasem postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po E. S. zostało wydane przez Sąd Rejonowy w G. Wydział I Cywilny [...] kwietnia 1992 r., tak więc 22 lata po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego. Dowodzi to, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie był uregulowany. Wnioskodawca wywłaszczenia posiadając informację o śmierci E. S. pismem z [...] października 1969 r. wystąpił do J. S., będącego według jego wiedzy pełnomocnikiem spadkobierców zmarłej E. S., z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Ponadto wnioskodawca wywłaszczenia wyznaczył 14 dniowy termin na przedłożenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po ww. zmarłej. Jak wynika z pisma z [...] listopada 1969 r., w odpowiedzi na ww. ofertę, J. S. poinformował Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G., iż po śmierci E. S. został sądownie wyznaczonym wykonawcą testamentu upoważnionym do zawiadowania całością spadku. Jednakże po osiągnięciu dojrzałości prawnej niektórych spadkobierców nastąpił sądowy podział spadku, w związku z czym nie jest w stanie wskazać kto jest uprawniony do prowadzenia pertraktacji. Z powyższych dokumentów wynika, iż wnioskodawca wywłaszczenia czynił starania w celu odnalezienia spadkobierców widniejącej w księdze wieczystej właścicielki, które nie doprowadziły do ustalenia właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Zatem wbrew twierdzeniom skarżących w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka art. 6 ust. 4 ustawy z 1958 r., zwalniająca wnioskodawcę wywłaszczenia z obowiązku przeprowadzenia rokowań, bowiem przeprowadzenie rokowań z właścicielem natrafiło na przeszkody trudne do pokonania, ze względu na niezgodne ze stanem prawnym zapisy w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie ze względu na nieznaną osobę właściciela nieruchomości i jego miejsce pobytu. Mając powyższe na względzie uznano, że ubiegający się o wywłaszczenie na podstawie art. 6 ust. 4 był zwolniony z obowiązku przeprowadzenia rokowań w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r.

Po czwarte, jak wynika z treści art. 15 ustawy z 1958 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie, w którym należało wskazać m. in. nieruchomość z oznaczeniem księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia, powierzchnię nieruchomości, dotychczasowy sposób zagospodarowania, osobę właściciela oraz wyniki rokowań. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wnioskiem z [...] grudnia 1969 r. wystąpiło o wywłaszczenie między innymi nieruchomości położonej w G. wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] o pow. [...]m2 i nr [...] o pow. [...]m2 z całej nieruchomości o pow. [...] ha. Wobec niekompletności akt archiwalnych, organ podkreślił, że nie można jednoznacznie stwierdzić czy wniosek zawierał wszystkie wymagane ustawowo załączniki. Według organu należy domniemywać, że skoro organ wywłaszczeniowy zawiadomił strony postępowania pismem z [...] stycznia 1970 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, to wniosek spełniał wymogi ustawowe.

Po piąte, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 1958 r. o wszczęciu postępowania zawiadamiano za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej rady narodowej gromadzkiej (miejskiej, osiedla). Pismem z [...] stycznia 1970 r., znak [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz o wyznaczeniu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej na [...] lutego 1970 r. Jak wynika z ww. zawiadomienia wysłanego do J. S. oraz do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. w celu wywieszenia na tablicy ogłoszeń. Powyższe oznacza, że poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w trybie art. 45 ustawy z 1958 r. nastąpiło doręczenie decyzji nieustalonym spadkobiercom E. S.

Po szóste, zgodnie z art. 21 ustawy z 1958 r. odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. W aktach sprawy wywłaszczeniowej brak protokołu z rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, jednakże z uzasadnienia decyzji z [...] lutego 1970 r. wynika, że organ przeprowadził stosowną rozprawę wywłaszczeniowo-odszkodowawczą [...] lutego 21970 r. i na rozprawie wysłuchano opinii biegłych. W archiwalnych aktach wywłaszczeniowych zachowały się operaty szacunkowe dotyczące wartości nieruchomości, opracowane przez biegłego Z. K. w dniu [...] września 1969 r. oraz W. Z. w dniu [...] września 1969 r., określające wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł. Podstawą obliczenia wysokości odszkodowania za grunt był art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy z 1958 r. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy odszkodowanie za grunt w mieście, jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczało się jak za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej okręgu I. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie wywłaszczeniu ulegała część nieruchomości pow. [...] m2 oraz [...] m2 z całości o pow. [...] ha biegli zastosowali prawidłową podstawę prawną do ustalenia odszkodowania. Natomiast zgodnie z treścią zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 15 grudnia 1969 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1969 r., nr 53, poz. 424) stawka za grunt rolny klasy I w strefie miejskiej wynosiła 3,60 zł/m2. Biegli oszacowali wartość wywłaszczanej nieruchomości o powierzchni [...] m2 i [...] m2 na kwotę [...] zł ([...]). Ustalona decyzją Prezydium z [...] lutego 1970 r. kwota odszkodowania przysługująca za wywłaszczany grunt była zgodna z treścią operatów szacunkowych oraz odpowiadała ówcześnie obowiązującemu prawu.

Po siódme, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 1958 r. decyzja o wywłaszczeniu powinna w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych. Wszystkie te wymogi spełnia decyzja z [...] lutego 1970 r. .

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżących wydania decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do osoby zmarłej – E. S. organ wskazał, że bezsporne jest, że właścicielka ujawniona w księdze wieczystej nie żyła w dacie wydawania decyzji z dnia [...] lutego 1970 r. Niemniej jednak jej następcy prawni nie ujawnili się w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, a organ wskazując na własność nieruchomości E. S. wskazał ją jako element opisujący, identyfikujący nieruchomość, bowiem w dniu wywłaszczenia figurowała ona nadal w księdze wieczystej jako właścicielka nieruchomości. Określenie w zaskarżonej decyzji, że wywłaszcza się osoby zapisane w księdze wieczystej wynika z praktyki stosowania prawa przez organy orzekające na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. - mimo zgonu hipotecznego właściciela organ niejednokrotnie powoływał się na zapis w księdze wieczystej. Jednocześnie, jak to zostało wskazane powyżej, art. 6 ust. 4 przewidywał procedurę wszczęcia postępowania, jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu nie były znane. Organ zauważył, że aktualni w dacie wywłaszczania nieruchomości właściciele nie dopełnili obowiązku ujawnienia się w księdze wieczystej, co skutkowało koniecznością ustalenia odszkodowania na rzecz nieustalonych spadkobierców osoby ujawnionej w księdze wieczystej. Natomiast ustawa z dnia 12 marca 1958 r. nie precyzowała kogo należało umieścić w decyzji jako uprawnionego do otrzymania odszkodowania w sytuacji, gdy za pomocą dostępnych źródeł nie można było ustalić aktualnego właściciela nieruchomości. Wpisanie jako uprawnionych do odszkodowania nieustalonych spadkobierców właściciela hipotecznego nieruchomości, należy uznać dla nich za korzystne. Spadkobiercy mogli bowiem odebrać przyznane odszkodowanie po przedstawieniu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Skoro ustawa dopuszczała wywłaszczenie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, a co za tym idzie również nieruchomości, której właściciel lub jego miejsce pobytu było nieznane, to organ wywłaszczeniowy w oczywisty sposób nie mógł wpisać w decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej osoby uprawnionej do odszkodowania. Podzielono też ocenę z decyzji z [...] lutego 2017 r., że organ wywłaszczeniowy nie uczynił J. S. stroną postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego, a jedynie skierował przedmiotową decyzję do jego wiadomości. Od ww. decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r. odwołanie złożył J. S., podając się za prawnego spadkobiercę ujawnionej w księdze wieczystej właścicielki przedmiotowej nieruchomości, tj. E. S.

Oceniając decyzję Komisji Odwoławczej z [...] marca 1970 r. organ miał na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2013 r. i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ww. decyzja z [...] marca 1971 r. jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem została wydana na skutek odwołania, które nie pochodziło od strony postępowania zakończonego decyzją Prezydium z [...] lutego 1970 r. Jak wskazano już powyżej, właścicielka przedmiotowej nieruchomości – E. S. zmarła [...] grudnia 1953 r., zaś postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po niej zostało przeprowadzone dopiero w 1992 r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny z [...] kwietnia 1992 r., sygn. akt [...], spadek po E. S. nabyły: M. K. i F. D. Natomiast spadek po F. D. nabył na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny z [...] lipca 1993 r., sygn. akt [...], J. S., L. S., E. P., K. S., J. K., B. J., M. P., J. L. oraz S. S. A zatem J. S. był spadkobiercą F. S. zmarłej [...] czerwca 1988 r. już po wydaniu decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1970 r., nie zaś E. S. Tym samym jak ocenił Minister Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z [...] lutego 2017 r. w dacie rozstrzygania sprawy przez organ drugiej instancji, J. S. nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, nie był też pełnomocnikiem spadkobierców E. S. Stosownie do treści art. 110 § 1 K.p.a. według stanu na dzień wywłaszczenia, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służyło stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie zatem z ww. przepisem odwołanie powinno pochodzić od strony postępowania w rozumieniu art. 25 K.p.a. Prawidłowo ocenił Minister Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z [...] lutego 2017 r., że Komisja Odwoławcza rozpatrując merytorycznie odwołanie J. S. - niebędącego stroną w sprawie, dopuściła się rażącego naruszenia ww. art. 110 § 1 K.p.a. w związku z art. 25 K.p.a.

W myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale zgodnie z ww. § 2 art. 156 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1, 3, 4 i 7, jeśli od daty doręczenia lub ogłoszenia upłynęło lat 10, jak również wtedy, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie z ukształtowanym w orzecznictwie poglądem decyzja wywołuje nieodwracalny skutek prawny, gdy ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji. "Odwrócenie" takiego skutku może wprawdzie nastąpić, ale na podstawie orzeczenia sądu w postępowaniu cywilnym, a nie w drodze decyzji w postępowaniu administracyjnym (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 28 maja 1992 r., sygn. III AZP 4/92, publ. OSNC 1992/211; uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. ONSA 1997/49). W ślad za Ministrem Infrastruktury i Budownictwa organ wskazał, że skoro w obiegu prawnym pozostaje decyzja organu pierwszej instancji z [...] lutego 1970 r. to stwierdzenie nieważności decyzji drugoinstancyjnej nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. Należało więc stwierdzić jej nieważność.

Jednakże mimo, iż decyzja z [...] marca 1971 r. jest obarczona kwalifikowaną wadą powodującą jej nieważność, wbrew twierdzeniom skarżących, organ nie stwierdził, aby wadą rażącego naruszenia prawa została obarczona również decyzja z [...] lutego 1970 r. J. S. nie brał udziału w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym, co więcej organ nie skierował do niego decyzji wywłaszczeniowej z [...] lutego 1970 r. Natomiast udział w nim brał J. S., który - według wiedzy organu wywłaszczeniowo-odszkodowawczego - był pełnomocnikiem spadkobierców zmarłej E. S. Ponadto jak wykazano powyżej spełnione zostały wszystkie przesłanki wywłaszczenia. Również odszkodowanie przyznane w przedmiotowej sprawie było zgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Organ wywłaszczeniowy prowadził postępowanie zmierzające do wywłaszczenia nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym w sytuacji gdy właściciela nie można było ustalić, co przewidywały przepisy ustawy wywłaszczeniowej.

Organ podkreślił, że działanie organu wywłaszczeniowo-odszkodowawczego należało oceniać, mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja z [...] lutego 1970 r. została wydana kilkadziesiąt lat temu. Zatem nie można przy ocenie legalności decyzji z 1970 r. stosować standardów i wymagań analogicznych do wymaganych obecnie.

W trakcie postępowania nie stwierdzono również, aby badana decyzja z [...] lutego 1970 r. naruszała pozostałe przesłanki nieważnościowe określone w art. 156 § 1 K.p.a.

Natomiast, jeszcze w kwestii zarzutu dotyczącego błędnego uznania przez Ministra Prezydenta Miasta G. jako stronę niniejszego postępowania wskazano, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej są strony (lub ich następcy prawni) toczącego się wcześniej postępowania wywłaszczeniowego, a także osoby którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości (wyrok NSA w Warszawie z 30 października 2003 r., sygn. akt I SA 3087/01, publ. LexPolonica nr 396973). Obecnie wywłaszczona nieruchomość oznaczona w dacie wywłaszczenia jako parcele nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 stanowi działkę nr [...] o pow. [...] m2 (KW [...]) i nr [...] o pow. [...] m2 (KW [...]) będące własnością Gminy Miasta G. Zatem stronami postępowania administracyjnego oprócz spadkobierców i następców prawnych byłej właścicielki, był także Prezydenta Miasta G. reprezentujący Gminę Miejską - będącą obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Jeśli chodzi zaś o źródło legitymacji Prezydenta Miasta G. reprezentującego Skarb Państwa do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony Minister wskazał, że zgodnie z treścią obecnie obowiązującego art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody powstałe w skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest co do zasady zobowiązany starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. A zatem w niniejszej sprawie uznano, kierując się treścią przytoczonego powyżej art. 132 ust. 5 u.g.n., że podmiotem zobowiązanym do wypłaty ewentualnego odszkodowania, a co za tym idzie i stroną niniejszego postępowania, jest Prezydenta Miasta G. - wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej albowiem przejęcie przedmiotowej nieruchomości położonej we "wsi Z." (winno być "w G.") nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa.

M. P. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. W motywach skargi podniosła, że decyzja wywłaszczeniowa z [...] lutego 1970 r. dotyczy nieruchomości, dla której w chwili wywłaszczenia Państwowe Biuro Notarialne w G. prowadziło księgę wieczystą G. wykaz [...] i na dzień wydania decyzji w księdze tej jako właściciel zapisana była zmarła w [...] r. E. S. Organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe wiedział o tym, iż E. S. nie żyła w dacie wydawania decyzji. W związku z tym, iż zgodnie z art. 922 § 1 K.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z chwilą jego śmierci przechodzą na jego spadkobierców, w chwili wydania decyzji, tj. [...] lutego 1970 r. nieruchomość, której ona dotyczyła nie należała do E. S., pomimo tego iż w księdze wieczystej w dalszym ciągu ona figurowała. Z decyzji wywłaszczeniowej z 1970 r. wynika wprost, iż jej rozstrzygnięcie skierowano do zmarłej E. S. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca przypomniała Ministrowi jedną z decyzji Ministra Infrastruktury z [...] września 2010 r., gdzie sprawa była wszczęta z wniosku skarżących gdzie na 8 stronie organ wprost odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych: "Należy jednak zauważyć, że charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią. Oznacza, to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych [...].". Bulwersujące jest nawet nie tyle to, że Minister Infrastruktury i Budownictwa nie pamięta, jakie rozstrzygnięcia zapadały kilka lat temu, kiedy to decyzje skierowane do osób zmarłych były bezwzględnie uznawane za wydane z rażącym naruszeniem prawa, lecz bulwersująca jest praktyka aktualna. Równolegle do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kieruję również skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r. Dotyczy ono innego postępowania, inna jest podstawa składania skargi, lecz w drugim przypadku organ w sposób jednoznaczny wskazał, iż wie o tym, że adresowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia znalazł się następujący fragment: "Powyższe rozstrzygniecie [...].03.2002 r. znak [...] podlegało ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4.09.2008 r. sygn. akt I SA/Wa 770/08 stwierdził nieważność wydanych rozstrzygnięć, bowiem zostały one skierowane do nieżyjących właścicieli wykupionych lokali i współwłaścicieli i odpowiadającym udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu." Z powyższego wynika, iż w jednym czasie organ raz dostrzega, iż kierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa, a w drugim przypadku z uporem twierdzi, iż takie procedowanie w sposób rażący nie narusza prawa. W opinii skarżącej organ też celowo próbuje przewlekać postępowanie. Uczynienie stroną postępowania Prezydenta Miasta G. również daje gwarancję tego, że w przypadku gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra, zawsze będzie stroną gotową złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ pomylił też akta archiwalne, gdyż decyzja z 1970 r. dotyczy nieruchomości położonej przy ulicy [...] w G. w samym Śródmieściu G. i sprawa nie ma nic wspólnego z nieruchomością położoną we wsi Z. Z. i G. dzieli prawie 100 kilometrów.

H. S., B. J., J. K. i J. L. w skardze zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r. w zakresie w jakim Minister utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z [...] lutego 2017 r. co do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] lutego 1970 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie jej z naruszeniem:

1) art. 153 i art. 170 P.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy sprzecznie z oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku WSA w Warszawie z 24 stycznia 2013 r (I SA/Wa 1795/12) utrzymanym w mocy przez NSA wyrokiem z 11 lutego 2015r. (I OSK 1090/13); 2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 153 i 170 P.p.s.a. na skutek zróżnicowania trybu usuwania z obrotu prawnego wadliwych decyzji pierwszej instancji i drugiej instancji, co sprzeczne jest z systemową wykładnią tego przepisu; 3) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na niestwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z 1970 r. pomimo skierowania jej w zakresie wywłaszczenia do nieżyjącej E. S., a w zakresie odszkodowania do nieustalonych spadkobierców E. S.;

4) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r. (wg brzmienia na dzień wydana decyzji PWRN) na skutek niestwierdzenia nieważności decyzji z 1970r., pomimo że w postępowaniu tym zaniechano ustalenia właściciela wywłaszczanej nieruchomości, na co również wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 24 stycznia 2013 r., a co zostało pominięte w całości przez Ministra. Wyrok ten został w zdecydowanej większości (co do uzasadnienia) zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 11 lutego 2015 r. wskazał, że Minister powinien stwierdzić nieważność zarówno decyzji z 1971 r. i decyzji z 1970 r. Minister przyjął za zasadne zróżnicowanie trybu usuwania z obrotu prawnego ww. decyzji. Jak już wcześniej wskazał Sąd I instancji w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z [...] stycznia 2013r. brak jest podstaw do takiego różnicowania trybów usuwania z obrotu prawnego decyzji pierwszej i drugiej instancji. Nie można mieszać trybu nadzwyczajnego (jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji) z trybem zwykłym (odwoławczym). Minister całkowicie pominął w swojej ocenie decyzji, iż decyzja z 1970r. została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania (E. S.), która nie żyła i tym samym nie mogła być stroną postępowania od samego jego początku (wszczęcia). Kierowanie decyzji do J. S., a przede wszystkim skierowanie decyzji pierwszej instancyjnej w zakresie wywłaszczenia do niebędącej stroną E. S. było wadliwe. Trzeba także wskazać, iż w stosunku do spadkobierców E. S., tj. F. D. oraz M. K., w latach 1956 - 1961 były prowadzone kolejno inne postępowania wywłaszczeniowe, w których spadkobiercy Ci brali udział jako współwłaściciele bądź współposiadacze nieruchomości. W związku z tym organ administracji miał pełne rozeznanie co do wiedzy na temat tego kto jest spadkobiercą i jaki jest jego adres zamieszkania, a zatem brak było podstaw do kierowania korespondencji do J. S., a przede wszystkim skierowania decyzji w zakresie wywłaszczenia do nieżyjącej E. S. Niewątpliwie w sprawie prowadzonej przez Prezydium postępowanie zmierzało do wywłaszczenia spadkobierców E. S., czyli F. D. oraz M. K. A zatem te osoby miały przymiot strony i decyzja powinna była zostać skierowana właśnie do nich, a nie do osoby nieżyjącej, która utraciła przymiot strony czy też do J. S., który nie był spadkobiercą E. S. Nie można się zgodzić także z oceną Ministra, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez niezachowanie wymogów z art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej. W tym kontekście wskazano, że organ administracji nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie w celu poszukiwaniu spadkobierców, co wprost wynika z akt archiwalnych Prezydium. Pomimo tego, iż organ posiadał informacje na temat śmierci właścicielki, jak również miał kontakt do osób z kręgu rodziny zmarłej, to zaniechał ustalenia kto jest rzeczywistym spadkobiercą i wobec kogo należy prowadzić postępowanie. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia wspomnianego art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2013 r.

Minister Infrastruktury i Budownictwa – w odpowiedzi na skargi – wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania Prezydent Miasta Gminy reprezentujący Gminę Miasta G. i wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargi z [...] grudnia 2017 r. wniósł o oddalenie skarg, odpierając wszystkie ich zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skarg, nie uwzględnił skarg. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] lipca 2017 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym – w wyniku analizy akt sprawy i treści wyżej wymienionej decyzji – Sąd nie stwierdził przywołanych w zarzutach skarg naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a dalej i naruszeń, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontrolowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania nieważnościowego była kontrola prawidłowości aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu zwykłym, w tym wypadku decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1971 r. i decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa opisanej w stanie sprawy nieruchomości - korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 K.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Zaistnienie tych wad ocenia się według stanu faktycznego oraz prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji i nie można domniemywać ich zaistnienia. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że dokonano oceny decyzji z 1970 r. i decyzji z 1971 r. w aspekcie wszystkich podstaw nieważnościowych unormowanych w art. 156 § 1 K.p.a., w tym w szczególności jednej z tych podstaw, mianowicie podstawy z punktu 2, tj. "rażącego naruszenia prawa".

Z brzemienia normy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika, że nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21.08.2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). Rażące naruszenie prawa polega na jego oczywistości, to jest "rzucającej się w oczy" sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni. Dlatego też, w tezie wyroku NSA z 12.12.1988 r. (II SA 981/88, ONSA 1988, z. 2, poz. 96) zasadnie stwierdzono, że "naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa".

Przechodząc do istoty sprawy trzeba wskazać, że z przedstawionego stanu sprawy, akt administracyjnych i sądowoadministracyjnych sprawy wynika, że: - po pierwsze Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] lutego 1970 r. orzekło: I. wywłaszczenie na rzecz Państwa części nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w G. wykaz [...] oznaczonej katastralnie parcele Nr. [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 z całej nieruchomości o pow. [...] ha. Wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności zapisanej w księdze wieczystej E. S. z dniem uprawomocnienia się niniejszej decyzji; II. przyznanie spadkobiercom po zmarłej E. S. odszkodowania w kwocie [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość; - po drugie Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] marca 1971 r. – po rozpatrzeniu odwołania J. S. – zaskarżoną decyzję w części I dotyczącej wywłaszczenia utrzymała w mocy, a w części II dotyczącej odszkodowania uchyliła i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G.; - po trzecie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. decyzją z [...] października 1971 r. orzekło o przyznaniu spadkobiercom po zmarłej E. S. odszkodowania w wysokości [...] zł; - po czwarte skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – decyzji z [...] lutego 1970 r., [...] marca 1971 r. i decyzji z [...] października 1971 r. Wnioskujący o stwierdzenie nieważności wskazywali, że decyzja organu odwoławczego jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 2 K.p.a., gdyż decyzję organu odwoławczego i decyzję wywłaszczeniową organu pierwszej instancji skierowano do osoby zmarłej, a ponadto nie został wyczerpany tryb wezwania spadkobierców E. S. do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości;

- po piąte Minister Infrastruktury decyzją z [...] października 2011 r. stwierdził nieważność decyzji z [...] marca 1971 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Narodowej decyzją z [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy poprzedzającą decyzję z [...] października 2011 r.; - po szóste Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 stycznia 2013 r. uchylił decyzje Ministra z [...] lipca 2012 r. i [...] października 2011 r. - po siódme Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lutego 2015 r. oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta G.

Po chronologicznym zobrazowaniu najważniejszych etapów sprawy należy podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 1795/12 i zakończonej wyrokiem z 24 stycznia 2013 r. była decyzja organu nadzoru z [...] lipca 2012 r. utrzymująca w mocy poprzedzającą decyzję z [...] października 2011 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1971 r. Od przedmiotowego wyroku uczestnik postępowania Prezydent Miasta G. wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 lutego 2015 r. oddalił (sygn. akt I OSK 1090/13). Sąd drugiej instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności dotyczył trzech decyzji: decyzji organu pierwszej instancji z [...] lutego 1970 r., decyzji odwoławczej z [...] marca 1971 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] października 1971 r. Wobec tej okoliczności, wskazał też, że podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wywiedzione w zaskarżonym wyroku, co do nieprawidłowego ograniczenia przez organ nadzoru postępowania nieważnościowego wyłącznie do kontroli legalności decyzji organu odwoławczego z [...] marca 1971 r. Wywód Sądu pierwszej instancji, wskazujący na konieczność rozpoznania i właściwość do rozpoznania zarówno wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego, jak też organu pierwszej instancji jest prawidłowy. Ograniczenie kompetencji organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tylko do decyzji organu odwoławczego prowadziłoby bowiem do niejednolitego trybu usuwania decyzji dotkniętych wadą nieważności z obrotu prawnego. W chwili obecnej nie ma zatem przeszkód do rozpoznania przez Ministra wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z żądaniem spadkobierców poprzednich właścicieli. Skoro z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika zalecenie organowi nadzoru rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji wywłaszczeniowej, to oznacza, że przedmiotem kontroli organu nadzoru nie była decyzja organu pierwszej instancji, tj. decyzja wywłaszczeniowa z [...] lutego 1970 r., tym samym Sąd pierwszej instancji nie mógł odnosić się do okoliczności związanych z jej treścią. Również zarzuty naruszenia art. 156 § 1 i § 2 K.p.a. odnoszące się do decyzji wywłaszczeniowej dopiero będą przedmiotem kontroli organu nadzoru, a zatem rozważania dotyczące tych kwestii były na tym etapie postępowania przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał, że słusznie w tym kontekście skarżąca kasacyjnie Gmina podniosła, że Sąd pierwszej instancji nie powinien był dokonywać oceny decyzji wywłaszczeniowej z [...] lutego 1970 r., gdyż tej oceny nie przeprowadził jeszcze organ nadzoru. Rozważania w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznano za przedwczesne. Niemniej podkreślono, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2013 r. wiązały w sprawie organ nadzoru w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1970 r. i podzielenia ustalenia organu, że składający odwołanie od decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r. J. S. nie był w dacie jego złożenia, wydania decyzji odwoławczej następcą prawnym E. S., tym samym uprawnionym do złożenia odwołania. Tak przedstawiający się zakres związania również odnosi się do Sądu orzekającego obecnie w sprawie. Z kolei poza zakresem związania organu nadzoru i Sądu, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 11 lutego 2015 r., pozostał wywód Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczący podstawy nieważnościowej decyzji wywłaszczeniowej organu pierwszej instancji z [...] lutego 1970 r. jako dokonany przedwcześnie, gdyż nie poprzedzony uprzednią oceną Ministra pod względem kwalifikowanej niezgodności z prawem, zatem uznający w tej części uzasadnienie wyroku z 24 stycznia 2013 r. za błędne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 lutego 2015 r. wskazał wprost, że decyzja Prezydium z [...] lutego 1970r. nie była przedmiotem kontroli Ministra, tym samym i nie mogła być przedmiotem dotychczasowej kontroli Sądów Administracyjnych. Powyższe czyni bezzasadnym zarzut skargi, jakoby w sprawie doszło do naruszenia art. 153 i art. 170 P.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy pomijające wytyczne wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2013 r., zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W świetle powyższego nie można zarzucić Ministrowi, że poczynił ustalenia i dokonał oceny spornych aspektów sprawy w sposób sprzeczny z oceną prawną i wskazaniami wyrażonym w wyroku Sądu z 24 stycznia 2017 r.

W ocenie Sądu zgodność z prawem stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego z [...] marca 1971 r. została przesądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 stycznia 2013 r. W orzeczeniu tym Sąd pierwszej instancji przyznał rację organowi, że na gruncie ustalenia, iż J. S. - składający odwołanie od decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r., nie był w dacie jego złożenia ustalonym następcą prawnym E. S., tym samym nie był uprawniony do złożenia środka zaskarżenia, doszło do rażącego naruszenia art. 110 § 1 K.p.a. według brzmienia na dzień wywłaszczenia. Oznacza to, że stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1071 r. dokonane decyzją Ministra z [...] lutego 2017 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Ministra z [...] lipca 2017 r. jest legalne.

Z kolei przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 1970r. należy wskazać, że przepisami prawa materialnego, na podstawie których wydano decyzję wywłaszczeniową za odszkodowaniem, były regulacje ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94). Zatem, zasadność i prawidłowość wywłaszczenia, organ oceniał wedle obowiązującego stanu prawnego ukształtowanego przepisami przedmiotowej ustawy. Skarżący, wnioskując o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., podnieśli skierowanie decyzji z [...] lutego 1970 r. do osoby zmarłej i niewyczerpanie trybu wezwania spadkobierców E. S. do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Niemniej Sąd stwierdził brak podstaw do zakwestionowania wydanych w postępowaniu nieważnościowym decyzji względem decyzji z [...] lutego 1970 r. Oznacza to, że w dalszej części rozważań nastąpi odparcie argumentacji skarg przemawiających – zdaniem skarżących – za nieważnością decyzji z 1970 r. opartą na przesłance z pkt 2 § 1 art. 156 K.p.a., czyli wydaniu z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu z analizy treści decyzji z 1970 r., zwłaszcza w zakresie rozstrzygnięcia w nim zawartego, jak i dokumentacji wywłaszczeniowej, nie można – wbrew twierdzeniu skarżących - wywieść tezy, że decyzję tę skierowano do osoby nieżyjącej, tj. E. S., w konsekwencji doszło do rażącego naruszenia prawa. W niniejszej decyzji rozstrzygnięto o wywłaszczeniu na rzecz Państwa części nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej wykaz [...] obejmującej katastralnie oznaczone parcele o numerami [...] i [...]; wskazano, że wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej na rzecz E. S.; przyznano spadkobiercom po zmarłej E. S. odszkodowanie. Z przytoczonego fragmentu rozstrzygnięcia decyzji z 1970 r. wynika po pierwsze informacja o dotychczasowej właścicielce nieruchomości, widniejącej na dzień [...] lutego 1970 r. w księdze wieczystej; po drugie fakt posiadania przez organ wywłaszczeniowy wiedzy o śmierci E. S. przez przyznanie odszkodowania jej spadkobiercom. Zatem okolicznościami przyjętymi przez ówcześnie rozstrzygający sprawę organ, aktualnymi na dzień wydania decyzji z [...] lutego 1970 r.: - był zgon E. S., który według ustaleń organu nastąpił [...] grudnia [...] r.; - niedysponowanie przez organ wywłaszczeniowy postanowieniem spadkowym po zmarłej E. S., albowiem postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po wymienionej wydano dopiero [...] kwietnia 1992 r., a zatem 22 lata po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej i 57 lat po śmierci właścicielki hipotecznej. Nie doszło więc do rażącego naruszenia prawa w kontekście omówionego zarzutu. Tym samym nie podzielono twierdzeń skargi M. P., jakoby organ zaprzeczał, że jest w posiadaniu informacji o śmierci E. S.; że z decyzji wywłaszczeniowej wynika wprost, iż rozstrzygnięcie skierowano do zmarłej E. S. Nadto, rozstrzygnięcia organu nadzoru nie można rozumieć w kontekście odejścia od dotychczas reprezentowanego poglądu co do rażącego naruszenia prawa w przypadku skierowania aktu administracyjnego do osoby zmarłej, jako że w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym organ wywiódł, iż decyzja wywłaszczeniowa nie została skierowana do osoby nieżyjącej. Podkreślić również należy, że w sprawie mieliśmy do czynienia z decyzją wywłaszczeniową, która w myśl art. 22 ust. 1 ustawy z 1958 r., powinna w szczególności zawierać: 1) ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie, jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, 2) wskazanie, na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, 3) ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, 4) wymienienie uprawnionych do otrzymania odszkodowania, 5) szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, 6) pouczenie o środkach odwoławczych. Wśród wymaganych ustawowo elementów decyzji, niezależnie od otwartego ich katalogu, nie wymieniono wymogu podania właściciela wywłaszczanej nieruchomości. Natomiast wskazanie E. S. w rozstrzygnięciu decyzji związane było z odniesieniem się przez organ wywłaszczeniowy w treści rozstrzygnięcia do zapisu widniejącego w księdze wieczystej urządzonej na przedmiotowej nieruchomości, który nie był zgodny ze aktualnym stanem. Powyższe potwierdza też okoliczność, że odszkodowanie za grunt organ wywłaszczeniowy przyznał spadkobiercom E. S., do których skierował decyzję. I taki zapis - w sytuacji braku ustalenia spadkobierców - było w pełni zrozumiały. Zaś umieszczenie imienia i nazwiska E. S. w rozstrzygnięciu decyzji z [...] lutego 1970 r., uznać trzeba za element opisu przedmiotu wywłaszczenia przez odniesienie się do dotyczącego tej nieruchomości zapisu o prawie własności w księdze wieczystej, a nie za skierowanie decyzji do osoby zmarłej.

Na zakończenie tego wywodu w sposób szczególny należy zwrócić uwagę na fakt, że w postępowaniu wywłaszczeniowym była wydana jedna decyzja wywłaszczeniowo – odszkodowawcza. W takim przypadku nie można było co do zasady twierdzić, że jedna i ta sama decyzja odnosząca się do danej nieruchomości mogła być – w części (wywłaszczeniowej) skierowana do osoby nieżyjącej, a w części (odszkodowawczej) do jej spadkobierców.

Całkowicie też akceptowalny w powyższym aspekcie sprawy jest wywód organu nadzoru, że na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nadto i do roku 1992 r., czyli na wiele lat później, spadkobiercy E. S. pozostawali nieustaleni. Organ wywłaszczeniowy nie mógł więc wskazać - jako osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania - konkretnych spadkobierców E. S. Zaś przyznanie odszkodowania jakiejkolwiek osobie wskazanej z imienia i nazwiska byłoby nieuprawnione i bezpodstawne. To w okolicznościach niniejszej sprawy znalazłoby potwierdzenie w 1992 r., kiedy to okazało się, że jedynymi spadkobiercami (testamentowymi) E. S. – są M. K. i F. D. Tymczasem, gdyby organ wywłaszczeniowy kierował się w tym względzie domysłami, domniemaniami, a nie wątpliwościami i brakiem potwierdzenia nabycia spadku po wyżej wymienionej spadkodawczyni, to uznanymi spadkobiercami E. S. nie byłyby tylko F. D. i M. K., ale i J. S. i S. S., których nazwiska i dane wówczas przewijały się w aktach sprawy i którzy byli określani mianem spadkobierców testamentowych E. S. Nieuzasadnione też było oczekiwanie od organu wywłaszczeniowego, że samodzielnie ustali spadkobierców zmarłego właściciela nieruchomości, wszczynając w tym celu stosowne postępowanie. Taką możliwość mieli wyłącznie spadkobiercy, którzy niezbędne czynności podjęli dopiero wiele lat później i ostateczne ich zakończenie zostało zwieńczone postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z [...] kwietnia 1992 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po E. S. na rzecz M. K. i F. D. Sugestię co do możliwości przeprowadzenia postępowania spadkowego należałoby więc odnieść do osób, które czuły się spadkobiercą wyżej wymienionej, zwłaszcza gdy od śmierci E. S. ([...]r.) do postępowania wywłaszczeniowego (1970r.) upłynęło 35 lat. Zaś do wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po wyżej wymienionej doszło dopiero w 1992 r. Brak możliwości przyznania odszkodowania konkretnym, wskazanym z imienia i nazwiska spadkobiercom E. S., był skutkiem zaniechania ze strony spadkobierców, a przy tym nie stał w sprzeczności w obowiązującymi wówczas przepisami. Oznacza to, że organ wywłaszczeniowy nie mógł wskazać jako osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania konkretnych spadkobierców E. S., ponieważ do roku 1992 nie byli oni ustaleni. Z akt sprawy wynika, że kwestia ustalenia spadkobierców zmarłej właścicielki była przedmiotem kilku wyroków. W tej sytuacji twierdzenie, że "organ administracji miał pełne rozeznanie co do wiedzy na temat tego kto jest spadkobiercą i jaki jest jego adres zamieszkania" nie uwzględnia przedstawionego wyżej stanu sprawy.

Dalej, Sąd podzielił uznanie organu, że w postępowaniu wywłaszczeniowym nie doszło do rażącego naruszenia art. 6 ustawy z 1958 r. Stosownie do art. 6 ust. 1 - ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w tej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Umowa taka mogła być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Zaś według art. 6 ust. 4 - obowiązek określony w ust. 1 nie ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiałoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu były nieznane. Z przytoczonej regulacji ustawy z 1958 r. wynika, że negocjacje w sprawie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości mogły być prowadzone jedynie z jej właścicielem, niemniej na mocy ust. 4 istniała możliwość odstąpienie od tego wymogu, a to w przypadku wystąpienia trudnych do pokonania przeszkód, przykładowo gdyby osoba właściciela była nieznana czy miejsce jego pobytu było nieznane. Norma art. 6 ust. 4 przez wyrażenie "przeszkody trudne do pokonania" dawała możliwości interpretacyjne, a przez wyrażenie "w szczególności" otwierała katalog "przeszkód" wykraczający poza dwie przykładowe "przeszkody" określone ustawowo (przypadkami wskazanymi ustawą mógł być przypadek właściciela nieznanego czy przypadek właściciela nieznanego z miejsca pobytu). Względem zaś przepisu, który stwarzał możliwości interpretacyjne, nie można skutecznie stawiać zarzutu rażącego jego naruszenia.

Przekładając powyższe na ówcześnie istniejący stan sprawy wynikający z archiwalnej dokumentacji, należy powtórzyć za organem, że wnioskodawca wywłaszczenia posiadając informację o śmierci E. S. pismem z [...] października 1969 r. wystąpił do J. S. (będącego według jego wiedzy pełnomocnikiem spadkobierców zmarłej E. S.) z ofertą dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Ponadto wnioskodawca wywłaszczenia wyznaczył 14 dniowy termin na przedłożenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po ww. zmarłej. W odpowiedzi J. S. poinformował Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G., iż po śmierci E. S. został sądownie wyznaczony wykonawcą testamentu upoważnionym do zawiadowania całością spadku. Jednak po osiągnięciu dojrzałości prawnej niektórych spadkobierców nastąpił sądowy podział spadku, w związku z czym nie jest w stanie wskazać kto jest w tym przedmiocie uprawniony. Wnioskodawca wywłaszczenia czynił zatem starania mające na celu odnalezienie spadkobierców widniejącej w księdze wieczystej właścicielki, niemniej bezskutecznie. Zatem wbrew twierdzeniom skarżących w przedmiotowej sprawie ziściła się przesłanka art. 6 ust. 4 ustawy z 1958 r. W kontrolowanej sprawie dotychczasowa właścicielka wywłaszczonej nieruchomości zmarła w [...] r., na dzień wywłaszczenia spadkobiercy nie byli ustaleni, zatem w sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca odstąpienie od rokowań i przeszkoda trudna do pokonania, co w konsekwencji oznaczało zwolnienie ubiegającego się o wywłaszczenie z obowiązku przeprowadzenia rokowań w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z 1958 r. Organ nadzoru stwierdził, że organ wywłaszczeniowy miał do czynienia w sprawie z niezgodnym w zestawieniu z zapisami w księdze wieczystej stanem faktycznym a stanem prawnym nieruchomości. Wszystko to dowodzi, że i w tym aspekcie sprawy nie doszło do rażącego naruszenia art. 6 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 1958 r.

Na gruncie niniejszej sprawy za całkowicie zasadny i trafny uznano wywód organu wskazujący, że nieuregulowany stan prawny nieruchomości na zasadach ustawy z 1958 r. nie stanowił przeszkody do jej wywłaszczenia, a w konsekwencji do przyznania odszkodowania. Okoliczność ta powodowała jedynie, że wywłaszczenie odbywało się z pewnymi odrębnościami, jak np. brak rokowań czy przyznanie odszkodowania nieustalonym spadkobiercom i w konsekwencji złożenie go do depozytu sądowego. Nadto i podkreślenie organu, że działanie organu wywłaszczeniowo-odszkodowawczego należało oceniać, mając na uwadze fakt, że zaskarżona decyzja z [...] lutego 1970 r. została wydana kilkadziesiąt lat temu, zatem przy ocenie jej legalności nie sposób stosować standardów i wymagań analogicznych do wymaganych obecnie.

Wbrew twierdzeniu skarżących na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogły mieć wpływu rozstrzygnięcia jakie zapadły w innych sprawach (nieważnościowych) prowadzonych z udziałem skarżących przed organem nadzoru dotyczących innych decyzji wywłaszczeniowych. Po pierwsze dlatego, że nie zostały w żaden sposób wykazane. Po drugie organ rozpoznaje daną sprawę w granicach jej podstaw, tj. faktycznej oraz prawnej i do nich odnosi się bezpośrednio. Po trzecie należy również mieć na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. w sprawie P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702). Wyrokiem tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zamierzonego przez skarżących skutku nie mógł odnieść także zarzut dokonania przez Ministra zróżnicowania trybu usuwania z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego i organu pierwszej instancji. Otóż Minister realizując wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2013 r. i zaakceptowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2015 r., poddał ocenie pod względem podstaw nieważnościowym zarówno decyzję z [...] lutego 1970 r., jak i decyzję z [...] marca 1971 r. Ostatecznie stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej, a odmówił stwierdzenia decyzji Prezydium. Odmienne orzeczenie co do obu ww. decyzji nie oznacza, że organ nadzoru zastosował zróżnicowany tryb kontroli. Przeciwnie, w wyniku zastosowania tego samego trybu kontroli, tj. trybu nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych, uznał że decyzja z [...] lutego 1970 r. nie jest obarczona wadą kwalifikowaną, w przeciwieństwie do decyzji z [...] marca 1971 r.

Wszystko to dowodzi, że Minister w sposób wnikliwy zbadał, czy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z [...] lutego 1970 r. i decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1971 r. obarczone są wadami kwalifikowanymi wskazanymi w art. 156 § 1 K.p.a. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ decyzją z [...] lutego 2017r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium z [...] lutego 1970 r. i stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej z [...] marca 1971 r. Postępowanie nieważnościowe przeprowadził w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z przepisów postępowania administracyjnego i zakończył decyzjami odpowiadającymi wymogom z art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.

Minister prawidłowo również ustalił krąg stron postępowania nieważnościowego mających interes prawny. Nie można przyznać racji skarżącej M. P. co do braku podstaw uznania za stronę postępowania nieważnościowego, a dalej i uczestnika postępowania na prawach strony zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego - Prezydenta Miasta Gminy reprezentującego Gminę Miasta G. (jako obecnego właściciela nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcele nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 stanowiące działkę nr [...] o pow. [...] m2 (KW [...]) i nr [...] o pow. [...] m2 (KW [...]) i wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej (jako potencjalnie zobowiązanego do zapłaty odszkodowania - art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Sąd w tej kwestii podzielił wyjaśnienia Ministra przedstawione w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2017 r. Zasadnie Minister zauważył bowiem, że z reguły stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej są strony lub ich następcy prawni toczącego się wcześniej postępowania wywłaszczeniowego, a także osoby którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast powołanie się na położenie nieruchomości we wsi Z. zamiast w mieście G., było oczywistą omyłką pisarską.

Sąd nie stwierdził zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wnikliwie rozważył i uwzględnił w rozstrzygnięciu wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji dokonał prawidłowego rozpoznania sprawy.

W świetle powyższego nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1970 r., w szczególności z powołaniem się na przesłankę wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Organ słusznie wywiódł, że tak kwalifikowaną wadą nie jest dotknięty badany akt, dowodząc, że nie istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią zastosowanych wówczas przepisów prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją z 1970 r., jak również brak podstaw do przyjęcia, że doszło do zaistnienia innej podstawy nieważnościowej z art. 156 § 1 K.p.a., która przemawiałaby za stwierdzeniem nieważności decyzji z 1970 r.

Przedstawiona ocena prawna dała podstawy do uznania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, tym samym nieuwzględnienia skarg. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargi.