Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 555/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 99 ust 1 pkt 2 lit b
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Dnia 8 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 99 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978) oraz art. 1 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w sprawie skierowania J. Z. na badania lekarskie przeprowadzone

w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, B+E i T, C, C+E.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż do Prezydenta Miasta Ł., jako organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami, w dniu 15 stycznia 2018 roku wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej w P. z wnioskiem o skierowanie J. Z. na badania lekarskie mające na celu ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, B+E i T, C, C+E. Prokurator zaznaczył, iż w toku postępowania karnego [...] J. Z. został poddany badaniu sądowo-psychiatrycznemu i biegli, po przeprowadzonym badaniu, stwierdzili u niego zespół uzależnienia od alkoholu ze wskazaniem na konieczność podjęcia leczenia odwykowego. Dodatkowo, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, dostarczona została do organu uwierzytelniona kopia opinii sądowo - psychiatrycznej dotyczącej J. Z., z której wynika, że rozpoznano u skarżącego zespół uzależnienia od alkoholu, co może być przeciwwskazaniem do prowadzenia pojazdów mechanicznych.

W związku z powyższym, organ I instancji powołując się na art. 99 ust. 1 pkt 2b ustawy o kierujących pojazdami, wydał w dniu 1 marca 2018 r. decyzję o skierowaniu J.Z. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, B+E i T, C, C+E.

J. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, zarzucając organowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w realiach niniejszego przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż wskazane jest skierowanie skarżącego na badania lekarskie mające na celu ustalenie istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdu mechanicznego, gdy tymczasem nie zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, które wskazywałyby na konieczność skierowania na badania lekarskie, gdy stan zdrowia skarżącego jest dobry i nie uniemożliwia mu prowadzenia pojazdów mechanicznych;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie stronie zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ponieważ organ nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w przedmiocie wszystkich zebranych dowodów, gdy tymczasem jeden z kluczowych dowodów został przedłożony w Urzędzie Miasta Ł. w dniu 27 lutego 2018 roku, a strona tylko raz została wezwana do ustosunkowania się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w dniu 16 stycznia 2018 roku, a tym samym nie miała wiedzy o załączeniu opinii sądowo – psychiatrycznej do materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, podczas gdy art. 10 § 1 k.p.a. stanowi gwarancję czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania administracyjnego w tym w szczególności uprawnia uczestnika do odniesienia się do twierdzeń organu jeszcze przed wydaniem przez niego merytorycznej decyzji, a przeto strona została pozbawiona możności obrony swoich praw;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie, lecz oparcie swoich twierdzeń na jednym dowodzie, mając tym samym niewystarczający całokształt sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji nie weryfikując żadnych innych dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978), stanowiący iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ zauważył, iż w przedmiotowej sprawie bezsporny i niekwestionowany przez stronę jest fakt, że Prezydent Miasta Ł. w dniu 15 stycznia 2018 r. otrzymał wniosek Prokuratury Rejonowej w P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu ustalenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez J. Z.. SKO dodało przy tym, iż powyższa informacja została oparta o opinię sądowo - psychiatryczną sporządzoną w toku postępowania karnego prowadzonego przez ww. Prokuraturę. Organ podkreślił, że dla skierowania na badania lekarskie kierowcy posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami niezbędnym jest powzięcie przez Starostę wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w zakresie stanu zdrowia takiej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przy czym, do skierowania kierowcy na takie badanie lekarskie wystarczy uprawdopodobnienie zastrzeżeń i wątpliwości co do stanu zdrowia. Uprawdopodobnienie, jako środek zastępczy dowodu, nie powinno udowadniać zastrzeżeń odnośnie stanu zdrowia kierowcy lecz wyłącznie uwiarygodniać wątpliwości w tym zakresie, a to w rozpatrywanym stanie faktycznym w ocenie Kolegium niewątpliwie miało miejsce. Organ II instancji, wskazując na § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2014r., poz. 949) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że zdiagnozowanie jednostki chorobowej u J. Z. przez wyspecjalizowanych lekarzy w toku prowadzonego postępowania karnego [...], niewątpliwie może mieć wpływ na istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a w konsekwencji na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Podkreślił, że ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ powołany do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także aby organ ten kontrolował, czy osoby te nie utraciły warunków zdrowotnych do kierowania pojazdami, co uzasadniało skierowanie strony na przedmiotowe badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Organ odwoławczy nadmienił ponadto, że w niewątpliwym interesie społecznym jest, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób, który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg.

Konkludując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i przywołanych przepisów zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta Ł. jest jak najbardziej zasadna, zaś podnoszone przez stronę w treści złożonego odwołania zarzuty, są chybione i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przede wszystkim wniosek w sprawie skierowania strony na badania lekarskie złożył uprawniony podmiot - Prokurator Rejonowy w P. i został on poparty merytoryczną opinią sądowo psychiatryczną. Strona została zawiadamiona zarówno o wszczęciu postępowania jak i czynnościach podejmowanych w jego toku. Opinia psychiatryczna była stronie znana albowiem uczestniczyła w badaniu lekarskim, w wyniku którego została sporządzona. Brak jest ponadto jakiegokolwiek innego dowodu, który wskazywałby, że wniosek Prokuratury Rejonowej w P. oraz wszczęcie postępowania w sprawie skierowania na badania nie były uzasadnione. Zdaniem Kolegium, wydana przez organ I instancji decyzja znajduje zatem swoje wyjaśnienie i podstawę w materiale dowodowym sprawy.

Organ II instancji wskazał także, że składając odwołanie strona nie przedstawiła żadnego dokumentu, który określałby, czy potwierdzał inny stan faktyczny - czyli stan zdrowia strony taki, który nie pozostawia wątpliwości dla organu komunikacji, co do możliwości dalszego nieograniczonego korzystania z nabytych uprawnień jako kierowcy. Również zastrzeżenia strony, co do niekierowania pojazdami mechanicznymi pod wpływem alkoholu nie przesądza jeszcze, że strona jest całkowicie zdrowa i może bezpiecznie prowadzić pojazdy mechaniczne bez zagrożenia dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego. Na marginesie organ podkreślił, że skierowanie na badania lekarskie nie jest jednoznaczne z pozbawieniem uprawnień do kierowania pojazdami.

Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik J. Z., zaskarżając ją w całości oraz zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w realiach niniejszego przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż wskazane jest skierowanie skarżącego na badania lekarskie mające na celu ustalenie istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdu mechanicznego, gdy tymczasem nie zachodzą uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, które wskazywałyby na konieczność skierowania na badania lekarskie, gdy stan zdrowia skarżącego jest dobry i nie uniemożliwia mu prowadzenia pojazdów mechanicznych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że organ uprawdopodobnił okoliczności złego stanu zdrowia skarżącego, wskutek czego zdaniem organu skarżący winien być poddany badaniom lekarskim mającym na celu stwierdzenie, czy u skarżącego istnieją bądź nie zachodzą zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które uniemożliwiałyby prowadzenie pojazdów mechanicznych, a tym samym decyzje o skierowaniu na badania i utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uniemożliwienie stronie zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ponieważ organ nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w przedmiocie wszystkich zebranych dowodów, gdy tymczasem jeden z kluczowych dowodów został przedłożony w Urzędzie Miasta Ł. w dniu 27 lutego 2018 roku, a strona tylko raz została wezwana do ustosunkowania się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania w dniu 16 stycznia 2018 roku, a tym samym nie miała wiedzy o załączeniu opinii

w poczet materiału dowodowego, a także nie miała wiedzy o treści opinii

i błędnym przyjęciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że sama obecność skarżącego podczas badania świadczy o wiedzy skarżącego

o treści opinii i błędnym przyjęciu, że skarżący miał wiedzę o załączonej w poczet materiału dowodowego opinii sądowo - psychiatrycznej, podczas gdy art. 10 § 1 k.p.a. stanowi gwarancję czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania administracyjnego w tym w szczególności uprawnia uczestnika do odniesienia się do twierdzeń organu jeszcze przed wydaniem przez niego merytorycznej decyzji, a zatem strona została pozbawiona możności obrony swoich praw;

4. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. polegające na istotnym ograniczeniu uprawnień strony w ramach prowadzonej procedury administracyjnej poprzez brak udzielenia stronie terminu do zaznajomienia się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz umożliwienie J. Z. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, tymczasem wymienione powyżej przepisy statuują regułę czynnego udziału strony w ramach procedury;

5. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. w zw. z art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326/391) w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona protokołem nr 2 (Dz. U. 1993 r., nr 61, poz. 284) ze względu na wyznaczenie stronie terminu na zajęcie końcowego stanowiska w sprawie, nota bene jeszcze przed zakończeniem czynności prowadzonych przez organ, a organ po upływie terminu do zapoznania się przez skarżącego z materiałem dowodowym w sprawie dołączył do akt postępowania jeden dowód, na którym oparta została wydana zaskarżona decyzja, a po załączeniu nowego materiału dowodowego organ nie wyznaczył stronie terminu do zapoznania się z całym materiałem dowodowym – czym naruszono dostrzeganą przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na gruncie art. 6 Konwencji zasadę "równości broni";

6. art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. z uwagi na ich błędną wykładnię, co przejawiało się wyznaczeniem stronie terminu, kiedy może dokonywać wglądu w akta i jednocześnie brakiem zapewnienia nieskrępowanego wglądu do dokumentów postępowania na każdym etapie postępowania, gdy tymczasem strona również w świetle art. 41 ust 2 Karty praw podstawowych, winna mieć zagwarantowany dostęp do akt sprawy z poszanowaniem jej uprawnionych interesów poufności;

7. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie, lecz oparcie swoich twierdzeń na jednym dowodzie, mając tym samym niewystarczający całokształt sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji nie weryfikując żadnych innych dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania;

8. art. 41 ust 1 i ust 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326/391) poprzez całkowite pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw, w tym przede wszystkim przez czynienie ustaleń wprost sprzecznych ze zgromadzonym przez organ materiałem, a powyższe implikuje twierdzenie, iż nie rozpoznano sprawy w sposób bezstronny i sprawiedliwy oraz że strona nie została wysłuchana, zanim podjęto indywidualne środki mogące negatywnie wpływać na jego sytuację;

9. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości celem umorzenia postępowania przez organ I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. pełnomocnik strony podniósł, że skarżący poddał się badaniom lekarskim w lutym 2018 r. i organ winien tę okoliczność uwzględnić przy rozstrzyganiu sprawy. Okazał sądowi kserokopię badań lekarskich skarżącego wraz z pismem przewodnim do organu z dnia 13 lipca 2018 r. i wyjaśnił, że otrzymał przedmiotowe dokumenty medyczne od J. Z. w lipcu 2018 r. w celu przedłożenia ich organowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., na podstawie której skierowano skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 978), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" oznacza, że starosta po otrzymaniu zawiadomienia o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy, jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13, Lex 1591040). Omawiana regulacja prawna nie precyzuje jednak, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione", a jest to niewątpliwie stwierdzenie dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając jednocześnie o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W literaturze wskazuje się, że chodzi w omawianym przepisie o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami; nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Nie jest zatem rolą organu prowadzenie w tym kierunku własnego postępowania.

Właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, iż uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Zatem sformułowanie, że zastrzeżenia mają być uzasadnione oznacza przede wszystkim, iż winny być one oparte na wiarygodnych podstawach. Za takie zaś z pewnością można uznać opinię psychiatryczno-psychologiczną stwierdzającą, że dana osoba jest uzależniona od alkoholu i wymaga leczenia odwykowego w warunkach ambulatoryjnych, jak i orzeczenie sądu o zastosowaniu wobec tej osoby obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu w niestacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r., I OSK 96/16 Lex numer 2417427).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyczyną, dla której Prezydent Miasta Ł. skierował skarżącego na badanie lekarskie w związku z istnieniem zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego, mogących powodować u niego niezdolność do kierowania pojazdami, było pismo Prokuratury Rejonowej w P. wraz z wnioskiem o skierowanie J. Z. na badania lekarskie mające na celu ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii: B, B+E i T, C, C+E. We wniosku Prokurator zaznaczył, iż w toku postępowania karnego [...] J. Z. został poddany badaniu sądowo-psychiatrycznemu i po przeprowadzonym badaniu biegli stwierdzili u niego zespół uzależnienia od alkoholu ze wskazaniem konieczności podjęcia leczenia odwykowego. Dodatkowo, w toku postępowania do akt administracyjnych dołączona została uwierzytelniona kopia opinii sądowo psychiatrycznej sporządzonej w postępowaniu karnym prowadzonym pod sygn. [...], dotyczącej J. Z.. Z podsumowania opinii (pkt 3) wynika wprost, że rozpoznano u skarżącego zespół uzależnienia od alkoholu, co jak słusznie uznał organ odwoławczy może być przeciwwskazaniem do prowadzenia pojazdów, gdyż wpływa na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.

W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ prawidłowo ocenił zatem, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i skierowania go na badania kontrolne.

Nie ma przy tym znaczenia, co akcentuje skarżący, że decyzja została wydana jedynie na podstawie wniosku Prokuratury Rejonowej w P., popartego ww. opinią sądowo – psychiatryczną bez przeprowadzenia przez organy wnikliwego i rzetelnego postępowania dowodowego w tym zakresie. Wbrew stanowisku strony, opinia wydana przez biegłych lekarzy psychiatrów na potrzeby sprawy karnej, była wystarczająca do przyjęcia przez organy obu instancji, iż występują zastrzeżenia do co stan zdrowia skarżącego i tym samym dawało to, uzasadnioną podstawę do uznania konieczności weryfikacji jego zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Z wniosków końcowych opinii wynika bowiem jasno, że u J. Z. rozpoznano zespół uzależnienia od alkoholu i powinien być leczony odwykowo w ambulatoryjnej placówce terapii dla uzależnionych od alkoholu. Jeśli zatem z opinii wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać organowi, iż wziął pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski. Oceny w tym zakresie nie jest w stanie zmienić podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż nigdy nie kierował pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu. Podkreślić bowiem należy, że takie zastrzeżenia wynikające z opinii biegłych lekarzy, co do osoby dysponującej prawem jazdy, są na tyle wystarczające, że nie musi temu towarzyszyć jednoczesne popełnienie przestępstwa lub wykroczenia (w tym w zakresie ruchu drogowego). Jest to więc wystarczająca przesłanka do skierowania takiej osoby na badanie lekarskie w opisanym wyżej trybie (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2013 roku, I OSK 75/12, dostępne – podobnie jak inne powołane orzeczenia sadów administracyjnych - na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ administracji publicznej nie może bowiem dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca ze względu na stan zdrowia jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Ponadto, dokonując oceny zaistniałej w tym przypadku sytuacji, organ zobowiązany był mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, to jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje, by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu wszystkich, innych użytkowników dróg.

Zaznaczenia wymaga również, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, czyli nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem bowiem tych badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz były uprawdopodobnione stosowną dokumentacją. Tym samym należało uznać, że stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego prawidłowo wyjaśniony, a zatem nie doszło do uchybienia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie budzi zatem wątpliwości, iż przyjęta w tym wypadku przez organy wykładnia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami jest prawidłowa.

Całkowicie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. w zw. z art.12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. w zw. z art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326/391) w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. 1993, nr 61, poz. 284), art. 50 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 41 ust 1 i 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326/391) sprowadzające się do wykazania, iż J. Z. został pozbawiony możliwości obrony swoich praw poprzez niewyznaczenie mu przez organ I instancji terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, w szczególności poprzez brak powiadomienia strony o załączeniu do akt sprawy opinii sądowo psychiatrycznej, a tym samym uniemożliwienie zapoznania się z jej treścią. Zdaniem skarżącego, takie postępowanie organu naruszało jego prawo do obrony oraz prawo do czynnego udziału na każdym etapie postępowania, zwłaszcza przed wydaniem merytorycznej decyzji.

Przede wszystkim wskazać należy, że naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (np. wyroki NSA: z 18.05.2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, z 24.05.2007 r., sygn. akt II GSK 4/07 oraz z 23.11.2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy strona była zawiadomiona zarówno o wszczęciu postępowania w trybie art. 99 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami z uwagi na pismo Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 9 stycznia 2018 r., przedmiocie tego postępowania oraz możliwości czynnego w nim uczestnictwa. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zawierało zatem podstawę jego wszczęcia, a także pouczenie strony o możliwości zapoznaniu z aktami sprawy w siedzibie organu oraz złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu w dniu 23 stycznia 2018 roku i z akt administracyjnych wynika, że nie skorzystał on z możliwości wglądu do zgromadzonych przez organ dokumentów. Co prawda opinia sądowo psychiatryczna załączona została przez organ do akt sprawy w dniu 27 lutego 2018 r., jednak już z samego wniosku Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 9 stycznia 2018 r. o skierowanie J. Z. na badania lekarskie mające na celu ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B, B+E i T, C, C+E, wyraźnie wynika, że pismo Prokuratora podyktowane jest tym, iż w toku postępowania karnego [...] J. Z. został poddany badaniu sądowo-psychiatrycznemu i biegli, po przeprowadzonym badaniu, stwierdzili u niego zespół uzależnienia od alkoholu ze wskazaniem konieczności podjęcia leczenia odwykowego. Zatem, gdyby skarżący - stosownie do pouczenia zwartego w zawiadomieniu doręczonym mu w dniu 23 stycznia 2018 r. - zapoznał się z aktami sprawy wiedziałby, dlaczego Prokurator skierował w trybie art. 182, 108 K.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wniosek do organu administracji, a treść opinii sądowo psychiatrycznej, była mu znana z postępowania karnego i faktu uczestniczenia w badaniu, będącym podstawą do wystawienia tej opinii. Okoliczność zatem, że skarżący nie miał wiedzy o fakcie włączenia przez Prezydenta Miasta Ł. w poczet materiału dowodowego rozpoznawanej sprawy odpisu opinii sądowo – psychiatrycznej pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Skarżący w toku postępowania, w tym również w postępowaniu odwoławczym, nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych, które mogłyby podważyć dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że samo naruszenie przez organ art. 10 k.p.a., przejawiające się w braku umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, nie jest samodzielną przesłanką do uchylenia takiej decyzji, czy też wznowienia postępowania w sprawie. Aby wzruszyć decyzję, konieczne jest jeszcze wykazanie, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej czynności. Niezbędnym zatem jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 roku, II OSK 2124/16, Lex numer 2552246 oraz z dnia 27 lipca 2018 roku, II OSK 2178/16, Lex numer 2547218).

Tymczasem skarżący nie wykazał, aby okoliczność niepoinformowania go przez organ I instancji o fakcie włączenia do akt sprawy opinii sądowo - psychiatrycznej miała jakikolwiek wpływ na wynik niniejszej sprawy i jakiej konkretnie czynności, mogącej mieć istotne znaczenie dla podjętego przez organ rozstrzygnięcia, strona nie mogła dokonać w wyniku naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a.

W tym stanie rzeczy uznać należało, że nawet ewentualne uchybienie organu pierwszej instancji - w sytuacji braku w postępowaniu drugoinstancyjnym nowego, nieznanego skarżącemu materiału dowodowego - nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bo skarżący miał zapewnioną możliwość obrony swojego interesu prawnego w toku postępowania odwoławczego. Wskazać przy tym jeszcze raz należy, że dowód w oparciu, o który skierowano skarżącego na badania lekarskie został sporządzony w toku postępowania karnego [...] z udziałem strony, a zatem jej treść niewątpliwie była stronie znana. Mimo zatem braku pouczenia o zakończeniu postępowania administracyjnego strona miała możliwość dokonania w ramach toczącego się postępowania konkretnych czynności procesowych.

Odnosząc się do przedłożonej przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. kserokopii dokumentacji medycznej z lutego 2018 roku w postaci: orzeczenia lekarskiego nr [...], z którego wynika brak przeciwwskazań zdrowotnych i zdolność do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, badania psychologicznego nr [...] stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wyników badania konsultacji psychologicznej z 13 lutego 2018 roku o prawidłowości reakcji na widzenie zmierzchowe i olśnienie, Sąd stwierdza, że nie mogą one mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z wyjaśnień pełnomocnika strony złożonych na rozprawie, skarżący dostarczył przedmiotowe dokumenty medyczne w celu przedłożenia ich organowi dopiero w lipcu 2018 roku, a zatem organ nie miał możliwości odniesienia się do nich w toku postępowania, gdyż zaskarżona do Sądu decyzja wydana została w dniu [...] r. Sąd ocenia natomiast sprawę na dzień wydania decyzji organu II instancji i dlatego w niniejszej sprawie uznał decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. za prawidłową. Dodać trzeba ponadto, że dokumenty medyczne z badań skarżącego z lutego 2018 r. nie zostały sporządzone przez jednostki uprawnione do przeprowadzania badań lekarskich kierowców, wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, a zatem nie stanowią wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną do sądu decyzją.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

e.o.