Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2753/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tej samej części uchylono decyzję II instancji, w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: article: art. 27 c ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 552/12 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w P. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę w zakresie obciążenia strony kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa produktów; 2. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt 2 decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]; 3. uchyla punkt 2 decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę kasacyjną; 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 552/12 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w P. na decyzję Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., art. 27c ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 44 b i art. 44 c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 124) orzekł o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu oraz wycofaniu z obrotu – na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy - wymienionych w decyzji produktów, ujawnionych w sklepie w J. przy ul. [...], prowadzonym przez firmę [...], co do których zachodziło podejrzenie, że są to środki zastępcze stwarzające zagrożenie zdrowia lub życia ludzkiego. Jednocześnie organ sanitarny obciążył stronę postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań wymienionych produktów i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Ś. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola sanitarna przeprowadzona przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. w sklepie należącym do strony w dniu 22 marca 2012 r., ujawniła występowanie w obrocie produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi stwarzającymi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego w rozumieniu art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Następnie Ś. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że organ I instancji przedstawił w uzasadnieniu, czym kierował się przy wydaniu decyzji, przytoczył bowiem opisy zawarte na etykietach produktów, które wskazywały z dużym prawdopodobieństwem, że zostały wprowadzone do obrotu w celu osiągnięcia po ich zażyciu, efektów innych niż te, na które wskazywałoby ich bezpośrednie przeznaczenie. Ponadto podniósł, że ceny rynkowe wymienionych produktów są nieadekwatne do cen rynkowych produktów wskazanych na etykietach, typu klej lub susz z roślin. Ś. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że ze względu na potrzebę ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, na podstawie art. 108 k.p.a., decyzji organu I instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Podkreślił, że było to uzasadnione informacjami uzyskanymi od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o hospitalizowaniu osoby po zażyciu produktu "[...]" sprzedawanego w sklepie należącym do R. G. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego orzeczenia maksymalnego okresu stosowania środka określonego w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czyli 18 miesięcy, organ odwoławczy podniósł, że okres ten wskazany został jako termin końcowy wstrzymania wprowadzania do obrotu oraz wycofania z obrotu produktów. Dodał, że jako termin podstawowy określono czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, określony został warunek istnienia "uzasadnionego podejrzenia", a nie pewności co do zagrożenia zdrowia lub życia, gdyż to ustalić mogą dopiero przeprowadzone następnie badania bezpieczeństwa produktu.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Natomiast zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Sąd wskazał, że z treści cytowanych wyżej przepisów art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika zatem, że do wydania decyzji, o której mowa w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wystarczające jest stwierdzenie wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym. Według zaś art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - wprowadzanie do obrotu - to udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, wymienionych w tym przepisie środków, w tym środków zastępczych.

Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 22 marca 2012 r. przez pracowników organu sanitarnego, w należącym do strony sklepie w J. wynika, że w dniu kontroli stwierdzono w obrocie produkty o nazwach wymienionych w decyzji, co do których – jak wskazano w protokole – zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Z treści protokołu wynika, iż został sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, a następnie po odczytaniu i omówieniu został podpisany. Protokół powyższy zawiera podpis przedstawiciela kontrolowanego zakładu – tj. sprzedawcy E. R. i potwierdzenie odbioru tego protokołu przez wyżej wymienioną.

Sąd podkreślił również, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył opisy zawarte na etykietach wymienionych w decyzji produktów i za prawidłową uznał ocenę tego organu, że opisy te wskazywały z dużym prawdopodobieństwem, iż produkty te zostały wprowadzone do obrotu w celu osiągnięcia po ich zażyciu, efektów innych niż te, na które wskazywałoby ich przeznaczenie.

Sąd dodał, że do wydania decyzji wymienionej w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wystarczające jest – według art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - podejrzenie, że dany produkt jest środkiem zastępczym. Decyzja powyższa nie przesądza zatem o tym, czy konkretny produkt jest środkiem zastępczym, czy też nim nie jest. Podejmowane przez organ na tym etapie czynności mają bowiem na celu właśnie przeprowadzenie oceny i badań bezpieczeństwa, skonkretyzowanych w decyzji produktów. Dopiero ich wyniki mogą stanowić podstawę do orzeczenia stosownych zakazów - zgodnie z art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniona była zatem ocena zawarta w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że wystąpiły przesłanki wymienione w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do wydania decyzji określonej w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tj. decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu i nakazaniu wycofania z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa produktów wymienionych w decyzji. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, polegającego – w ocenie skarżącego - na tym, że organ nie miał podstaw do zastosowania środków przewidzianych w tych przepisach w odniesieniu do wymienionych w decyzji produktów. Sąd wskazał, że podstawę taką stanowiło podejrzenie, że wprowadzane do obrotu produkty stanowią środki zastępcze. W ocenie Sądu, okoliczność powyższa została wykazana zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy.

Z tego też powodu, zdaniem Sądu, bezpodstawny był zarzut naruszenia w sprawie przepisu art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż co do produktów wymienionych w decyzji istnieje podejrzenie, że są to środki zastępcze. Wbrew ocenom skarżącego – organ odniósł się do dowodów w przedmiotowej sprawie, tj. dowodów dotyczących okoliczności będących podstawą rozstrzygania kwestii mieszczących się w zakresie rozpoznania tej sprawy. Jednakże kwestia, czy produkty będące przedmiotem decyzji zostały nabyte legalnie i czy są dostępne w ofertach internetowych – wbrew błędnemu przekonaniu skarżącego - nie należała do podstaw wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.

Ponadto, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo zastosowany został w sprawie przepis art. 108 § 1 k.p.a., dotyczący nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przesłanka ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, wymieniona w decyzji organu zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., została bowiem przez organ wykazana przez sam fakt potwierdzenia, że wystąpiło podejrzenie, iż wymienione produkty stanowią środki zastępcze.

Bezpodstawny jest również, zdaniem Sądu, zarzut skargi, zgodnie z którym organ nie określił w sposób precyzyjny terminu, do którego – co do wymienionych w decyzji produktów - został wydany nakaz wycofania z obrotu i wstrzymania ich wprowadzania do obrotu. Z treści decyzji wynika bowiem, że środki te zostały zastosowane na okres 18 miesięcy. Nie ma przy tym znaczenia, że oprócz tego istotnego rozstrzygnięcia - decyzja w tej części zawiera przytoczenie przepisu ustawy, według którego stosowanie wymienionego środka następuje "na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, na okres nie dłuższy niż..." Niewątpliwie przytoczenie tej części przepisu jest zbędne, jednakże nie prowadzi to do naruszenia art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W decyzji określony został zatem maksymalny okres - zgodnie z art. 27c ust. 1 tej ustawy - na jaki organ jest uprawniony nakazać wycofanie z obrotu i wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów. Sąd dodał, że kwestia ta nie budziła wątpliwości skarżącego na etapie wnoszenia odwołania, skoro wśród jego zarzutów, podniósł zarzut w zakresie określenia przez organ maksymalnego okresu stosowania tych nakazów (str. 2 odwołania).

Nie zasługiwały również w ocenie Sądu na uwzględnienie zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organ przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mogą być zgłaszane, a także poddane ocenie – w postępowaniu odrębnym, a nie w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Na marginesie Sąd dodał, że kwestia ta była przedmiotem ocen prawnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie ze skargi tego samego skarżącego - o sygn. akt IV SA/Gl 553/12.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego orzeczenia w zakresie kosztów postępowania, Sąd podkreślił, że nieprawidłowe jest zamieszczanie przez organ w treści decyzji samego tylko przytoczenia przepisu art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, według którego, koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania. Takie przytoczenie przepisu ustawy w osnowie decyzji – nie zawierające wskazania kwoty kosztów – jest bowiem zbędne. Jednakże zbędność tego przytoczenia przepisu w ocenie Sądu nie oznacza naruszenia prawa przez organ. Natomiast na etapie postępowania, na którym organ nie może określić wysokości tych kosztów – uzasadniony jest brak orzeczenia w tej kwestii. Tym bardziej, że w świetle przepisów cytowanej ustawy, nie ma przeszkód do wydania rozstrzygnięcia o kosztach badań, w późniejszym terminie niż rozstrzygnięcia o zastosowaniu środka wymienionego w art. 27c ust. 1 tej ustawy. Zdaniem Sądu, wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze, zamieszczenie omawianego sformułowania w decyzji - nie oznacza, że rygor natychmiastowej wykonalności może go dotyczyć. Z istoty wykonalności, w tym natychmiastowej wykonalności, wynika bowiem, że może ona dotyczyć tylko i wyłącznie rozstrzygnięć, które mają przymiot wykonalności, tj. nadają się do wykonania. Takiego przymiotu pozbawione jest omawiane przytoczenie przepisu ustawy, nie zawierające wskazania wysokości kosztów badań.

Sąd podkreślił, że całkowicie bezpodstawny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy, strona została poinformowana przed wydaniem zaskarżonej decyzji o prawie zajęcia stanowiska wobec całości zebranych dokumentów w aktach sprawy. Z protokołu zapoznania się z materiałem dowodowym wynika, że z prawa tego skorzystała (k. 16 akt administracyjnych). Co więcej – z treści tego protokołu wynika, że nawet przedłożyła wówczas dowody z dokumentów, tj. faktury zakupu i oświadczenia kontrahenta, że zakupione produkty są legalne.

Sąd stwierdził zatem, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji organu pierwszej instancji, nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też przepisów postępowania, a wobec tego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Sp. z o.o. w P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 108 k.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, polegających na uznaniu, że organy administracji słusznie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nadały rygor natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięciu, w którym nakazano "obciążyć stronę postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów wskazanych w pkt 1 decyzji" przy czym ani w sentencji decyzji, ani w jej uzasadnieniu nie wskazano jaka jest wysokość tych kosztów, nakazano zatem wykonać rozstrzygnięcie, mimo tego, że strona nie znała jej treści i niemożliwe było jej natychmiastowe wykonanie;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organ administracji I stopnia nałożył na stronę obowiązek o charakterze majątkowym, nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności, nie określając przy tym wysokości tego obowiązku, organ I stopnia nie określił także w sposób jasny i precyzyjny czasu obowiązywania obowiązku wstrzymania wprowadzania do obrotu i wycofania wskazanych w decyzji produktów;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji nie uzasadniły decyzji na płaszczyźnie uzasadnienia prawnego, nie wyjaśniły podstawy prawnej i zaistnienia wszystkich przesłanek powołanych przepisów prawa, nie odniosły się do wszystkich zarzutów stawianych skarżonym decyzjom, w tym nieokreślenia wysokości obowiązku majątkowego nałożonego na stronę postępowania, naruszenie przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli na podstawie której wydano skarżone decyzje, a także nieuzasadnienie zaistnienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, mimo że Sąd powołuje się na tę okoliczność, traktując ją tożsamo co "uzasadnione podejrzenie zagrożenie zdrowia i życia";

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji nie zapewniły stronie postępowania czynnego udziału w sprawie, oraz odstępując od tej zasady nie uzasadniły przesłanki zaistnienia bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji wydały decyzje na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, przeprowadzonych przed wszczęciem i podlegających z mocy art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wyłączeniu;

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 6, art. 84c ust. 12, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a oraz art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisów i oddaleniu skargi, mimo że skarżone decyzje były oparte na ustaleniach poczynionych w oparciu o dowody z kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, mającymi wpływ na jego wynik, a także poprzez uznanie w sposób nieprawidłowy przez Sąd, że nie może zastosować ww. przepisu i uczynić przedmiotem badania postępowania kontrolnego stanowiącego jedyny dowód w sprawie, gdyż jest to "inna sprawa administracyjna", przy czym ten sam Sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. (IV SA/GI 553/12) stwierdził w sprawie przeprowadzonych kontroli i złożonych sprzeciwów, nieważność wydanych przez organy administracji decyzji.

Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w obydwu instancjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie, w jakim kwestionuje stanowisko Sądu I instancji co do braku podstaw do uchylenia decyzji w zakresie obciążenia strony postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów wymienionych w pkt 1 decyzji. Sąd słusznie wskazuje, że na etapie postępowania, na którym organ nie może określić wysokości tych kosztów uzasadniony jest brak orzeczenia w tej kwestii. Nie ma bowiem przeszkód do wydania rozstrzygnięcia o kosztach badań w późniejszym terminie niż rozstrzygnięcia o zastosowaniu środka wymienionego w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie sposób jednak podzielić stanowiska Sądu I instancji co do możliwości zaakceptowania rozstrzygnięcia, którym nakazano "obciążyć stronę postępowania kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań produktów wskazanych w pkt 1 decyzji", w sytuacji gdy nie wskazano w decyzji wysokości tych kosztów. Stosownie do art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, koszty niezbędne do przeprowadzenia oceny i badań, o których mowa w ust. 1, ponosi strona postępowania. Strona obciążana jest zatem kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań, a zatem obowiązek ich uiszczenia może być nałożony wyłącznie po ustaleniu ich wysokości w konkretnej sprawie. W niniejszej sprawie nieprawidłowo obciążono zatem stronę kosztami w nieokreślonej wysokości. Ponadto, niewątpliwie brak jest możliwości natychmiastowego wykonania takiego rozstrzygnięcia przez stronę. Z tych względów zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 108 k.p.a. Jednakże, co istotne dla zakresu rozstrzygnięcia przez NSA, w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 27c ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Taki zarzut zawarty jest w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co pozwala uznać, iż strona kwestionuje również zaskarżony wyrok w tym zakresie.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, że organ nie określił w sposób precyzyjny czasu obowiązywania nakazu wstrzymania wprowadzania do obrotu i wycofania wskazanych w decyzji produktów. W decyzji określono bowiem, że środki te zastosowano na okres do 18 miesięcy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., wskazać należy, że wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, doręczonym stronie w dniu wydania decyzji organu I instancji, strona została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Krótki czas na skorzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji uzasadniony był zaś przedmiotem prowadzonego postępowania, związanym bezpośrednio z niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia ludzkiego. Natomiast jeśli chodzi o postępowanie przed organem II instancji, z protokołu znajdującego się na k. 16 akt administracyjnych wynika, że strona zapoznała się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Co więcej, przedłożyła wówczas dowody z dokumentów, tj. faktury zakupu i oświadczenia kontrahenta, że zakupione produkty są legalne.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organy uzasadniły przesłanki, jakimi kierowały się wydając decyzje. Organ I instancji przytoczył opisy zawarte na etykietach produktów, które wskazywały z dużym prawdopodobieństwem, że zostały wprowadzone do obrotu w celu osiągnięcia po ich zażyciu, efektów innych niż te, na które wskazywałoby ich bezpośrednie przeznaczenie. Przykładowo, opisy na etykietach: produktu [...] - "imitacja [...] do rozsypywania dla zgotowania prawdziwego skoku ciśnienia", produktu [...] - "imitacja [...] uczyni ten żywioł jeszcze bardziej fascynującym", czy też produktu [...] - "imitacja suszu kwiatu i roślin do wrzucania do ognia (...) używać 1-3 saszetek dla uzyskania pożądanego efektu". Ponadto organ podniósł, że ceny rynkowe wymienionych produktów są nieadekwatne do cen rynkowych produktów wskazanych na etykietach, typu klej lub susz z roślin. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał ponadto na informacje uzyskane od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o hospitalizowaniu osoby po zażyciu produktu "[...]" sprzedawanego w sklepie należącym do strony. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Przepis ten stanowi o "uzasadnionym podejrzeniu", że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Przedstawione w uzasadnieniach decyzji okoliczności świadczą o zaistnieniu tej przesłanki.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Sąd w wydanym w sprawie IV SA/Gl 553/12 wyroku z dnia 18 czerwca 2013 r. nie stwierdził, że kontrola została przeprowadzona w sposób wadliwy. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji było wydanie ich w odrębnym od postępowania kontrolnego postępowaniu administracyjnym, wszczętym przez organ I instancji na skutek wniesienia sprzeciwu, podczas gdy wniesienie sprzeciwu w postępowaniu kontrolnym nie prowadzi do wszczęcia nowego postępowania, a organ I instancji stosownie do art. 84c ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zobligowany był rozpatrzeć sprzeciw w formie postanowienia. Stwierdzenie nieważności tych decyzji nie ma natomiast wpływu na wartość dowodową protokołu kontroli uzyskanego w trakcie postępowania kontrolnego, który to protokół może stanowić dowód w niniejszej sprawie. Z tego względu nieuzasadnione jest twierdzenie, że przeprowadzono dowody w toku kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy i to z naruszeniem mającym istotny wpływ na wynik kontroli. Wobec tego brak jest podstaw uzasadniających zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 6, art. 84c ust. 12, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a oraz art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę w zakresie obciążenia strony kosztami niezbędnymi do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa produktów (pkt 1), uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt 2 decyzji organu I instancji (pkt 2) oraz uchylił punkt 2 decyzji organu I instancji (pkt 3).

Na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną w pozostałym zakresie (pkt 4).

Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości (pkt 5).