Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3111/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. P. (dalej "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2017 r. odmawiającą uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2015 r. Skarżąca wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o wznowienie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p.") postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 6 grudnia 2010 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej - członka zarządu C. sp. z o.o. z siedzibą w W. wraz ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że powyższą decyzją orzeczona została odpowiedzialność Skarżącej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005 r., podczas gdy w istocie Skarżąca obowiązki w zarządzie C. sp. z o. o. pełniła jedynie do lutego 2005 r., gdyż złożyła wówczas, w związku ze zmianą planów życiowych, rezygnację ze sprawowanej funkcji na ręce przewodniczącego rady nadzorczej – S. P.. Złożenie rezygnacji spowodowało wygaśniecie mandatu członka zarządu. Mimo wpisu do KRS, Skarżąca nie pełniła zatem obowiązków w okresie powstania zaległości podatkowych za marzec i kwiecień 2005 r., jak również nie miała wpływu na możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i nie ponosi winy za niedopełnienie obowiązków w tym zakresie. Na poparcie powyższych twierdzeń do wniosku o wznowienie postępowania załączone zostały dowody z dokumentów, tj. kserokopia stron paszportu, z której wynika pobyt Skarżącej poza granicami Polski i zaświadczenie na okoliczność zatrudnienia w Nepalu, a ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów na okoliczność złożenia rezygnacji z:

a) zeznań świadka – S. P.,

b) przesłuchania Skarżącej.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. nie stwierdzając wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że Skarżąca nie przedstawiła dokumentu rezygnacji, który jak twierdzi złożyła Spółce, a zrealizowane wnioski dowodowe (przesłuchanie świadka) nie doprowadziły do ustalenia w sposób jednoznaczny kiedy, gdzie i komu taka rezygnacja mogła być złożona. Organ podatkowy wskazał też, że bez wpływu na zakres odpowiedzialności Skarżącej pozostają dowody na okoliczność pobytu w 2005 r. poza granicami kraju. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, iż w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znajdują się niekwestionowane przez Skarżącą dowody potwierdzające jej odwołanie z funkcji w zarządzie C. sp. z o. o. uchwałą z dnia 20 czerwca 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. uznał, że w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła w dniu 22 marca 2017 r. odwołanie w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 245 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez bezzasadne uznanie, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie w postaci nowych okoliczności faktycznych uzasadniających uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. i w konsekwencji odmowę uchylenia wyżej wskazanej decyzji,

2) art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny, iż Skarżąca mimo złożonej rezygnacji, w dalszym ciągu pełniła w okresie powstania zobowiązań podatkowych Spółki za marzec i kwiecień 2005 r. obowiązki w zarządzie,

3) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., o ile organ podatkowy uznał, iż okoliczności faktyczne w postaci pobytu Skarżącej zagranicą nie stanowią przesłanki negatywnej orzeczenia solidarności podatkowej w postaci braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji powstania zaległości podatkowych C. sp. z o.o.,

4) art. 116 § 2 O.p. poprzez przyjęcie solidarnej odpowiedzialności podatkowej mimo ustalenia, iż w okresie powstania zobowiązań podatkowych Skarżąca nie pełniła faktycznie obowiązków członka zarządu Spółki.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. w związku z powołaniem się we wniosku z dnia 29 grudnia 2015 r. o wznowienie postępowania na złożenie przez Skarżącą w lutym 2005 r. rezygnacji z funkcji w zarządzie Spółki, podjął czynności wyjaśniające celem ustalenia powyższej okoliczności. Organ w szczególności zrealizował wniosek dowodowy Skarżącej, przesłuchując w dniu 15 listopada 2016 r. w charakterze świadka S. P., jak również wezwaniem z dnia 30 listopada 2016 r. wystąpił do Skarżącej o wskazanie dodatkowych informacji w zakresie zdarzeń dotyczących złożenia rezygnacji.

Pomimo tych czynności procesowych, okoliczność złożenia rezygnacji nie została jednak potwierdzona. Skarżąca i S. P. wprawdzie zgodnie wskazali, iż rezygnacja miała formę pisemną, jednakże Skarżąca nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego złożenie tej rezygnacji (pismo z dnia 16 grudnia 2016 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie organu podatkowego), natomiast świadek do protokołu przesłuchania z dnia 15 listopada 2016 r. poinformował, że dokument taki otrzymał, lecz zniszczył. Tym samym brak jest dowodu na piśmie, iż doszło do złożenia przez Skarżącą rezygnacji z funkcji w zarządzie. Ponadto ani zeznania świadka, ani wyjaśnienia Skarżącej nie pozwalają na stwierdzenie, kiedy miałoby dojść do złożenia rezygnacji (Skarżąca - w lutym 2005 r., świadek - w lutym lub marcu 2005 r.), który pracownik Spółki mógł tę rezygnację otrzymać, czy została ona odnotowana w dziennikach korespondencji C. sp. z o.o., czy władze Spółki były informowane o fakcie rezygnacji. Brak możliwości określenia podstawowych elementów umiejscawiających to zdarzenie w czasie i przestrzeni, czyni w oczywisty sposób niemożliwym odniesienie go do normy prawnej, która z jego wystąpieniem łączyłaby określone skutki prawne (tu: art. 116 O.p.).

W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podzielił wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, iż omawianej okoliczności nie można przyjąć za wykazaną. Skoro tak, to prawidłowo wskazał Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., że do kwestii okresu pełnienia przez Skarżącą obowiązków w zarządzie Spółki, podejść należy formalnie i słusznie odwołał się w tym zakresie do znajdującego się w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. dokumentu, czyli uchwały z dnia 20 czerwca 2005 r. o odwołaniu Skarżącej z zarządu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 233 § 1 w związku z art. 245 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez bezzasadne uznanie, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w tym przepisie w postaci nowych okoliczności faktycznych uzasadniających uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r.,

2) art. 191 w związku z art. 235 O.p. poprzez dokonanie dowolnego ustalenia, bez wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż Skarżąca nie złożyła rezygnacji z funkcji członku zarządu C. sp. z o.o. i była członkiem zarządu w okresie powstania zobowiązania podatkowego spółki C. sp. z o.o. za miesiące marzec i kwiecień 2005 r.,

3) art. 191 w zw. z art. 235 O.p. poprzez dokonanie dowolnego ustalenia, bez wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż Skarżąca nie wykazała braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości,

4) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. o ile organ podatkowy uznał, iż okoliczności faktyczne w postaci pobytu Skarżącej zagranicą nie stanowią przesłanki negatywnej orzeczenia solidarności podatkowej Skarżącej w postaci braku jej winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji powstania zaległości podatkowej spółki C. sp. z o.o.,

5) art. 116 § 2 O.p. poprzez przyjęcie solidarnej odpowiedzialności podatkowej mimo ustalenia, iż w okresie powstania zobowiązań podatkowych nie pełniła faktycznie obowiązków członka zarządu spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd podkreśla, że przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej wraz ze Spółką C. Sp. z o.o. z/s w W. oraz drugim członkiem zarządu za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od towarów i usług za 03.04/2005 r.

Skarżąca żąda wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W związku z powyższym zgłoszone przez Skarżącą okoliczności należy rozpatrywać w kontekście ww. normy prawnej.

Podstawą wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest sytuacja, kiedy wyjdą na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

"Istotność" oznacza cechę, która sprawia, że nowe dowody lub okoliczności mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli doprowadzić do wydania orzeczenia innego, niż wydane w postępowaniu toczącym się w zwykłym trybie. Innymi słowy o "istotności" decyduje ich waga, doniosłość, wartość dla końcowego załatwienia sprawy. To, czy dowody i okoliczności są istotne, ocenia się nie według subiektywnego przekonania strony, tylko w powiązaniu z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Wyrażenie ustawowe "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Tym samym nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował.

Ponadto Sąd podkreśla, że istotą przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w kwestii nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, jest wskazanie dowodów w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznań świadków istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, a nie samych źródeł dowodowych, czyli bytu w dniu wydania decyzji nieznanych organowi świadków, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji ostatecznej (wyrok z dnia 3 kwietnia 2018 r. I SA/Gd 92/18).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że Skarżąca nie przedstawiła dowodu świadczącego o rezygnacji z funkcji członka zarządu w lutym 2005 r. Skarżąca co należy podkreślić nie przedłożyła dowodu materialnego w postaci np. kserokopii wysłanej pisemnie rezygnacji.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie możliwe jest rozpatrywanie zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w postaci nowych okoliczności faktycznych. Niewątpliwie przedstawiona okoliczność faktyczna w postaci rezygnacji z funkcji członka zarządu miałaby charakter istotny dla odpowiedzialności posiłkowej Skarżącej. Wskazać jednak należy, że nie była ona podnoszona na etapie postępowania w sprawie odpowiedzialności posiłkowej prowadzonego w oparciu o art. 116 O.p.

Podkreślić należy, że nowa okoliczność, o jakiej mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa ani tym bardziej od wykładni prawa. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały.

Skarżąca wskazuje, że złożyła rezygnację z funkcji członka zarządu na ręce przewodniczącego rady nadzorczej S. P. (ojca). Przesłuchany w charakterze świadka potwierdził powyższą okoliczność, jednocześnie wskazał, że terminem w którym złożono rezygnację był miesiąc luty lub marzec 2005 r. Zasadnie zatem organy uznały, że ujawniona okoliczność faktyczna nie pozwala na ustalenie kiedy rezygnacja została złożona. Wskazać należy również, że Skarżąca nie przedstawiła innych okoliczności uprawdopodobniających fakt złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu. Nie wskazała w jaki sposób złożona rezygnacja dotarła do Spółki. Świadek S. P. zeznał, że została złożona najprawdopodobniej w Spółce, nie był jednak wstanie wskazać pracowników, którzy również powzięli wiedzę o rezygnacji Skarżącej z funkcji członka zarządu oraz czy fakt ten został odnotowany w dziennikach korespondencji Spółki. Dodatkowo należy podkreślić, że w uchwale z dnia 20.06.2005 r. odwołującej Skarżącą z ww. funkcji również nie wskazano okoliczności wcześniejszego złożenia rezygnacji. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że powoływana przez Skarżąca nowa okoliczność faktyczna w postaci rezygnacji z funkcji członka zarządu w lutym 2005 roku tj. przed momentem powstania zaległości podatkowych Spółki za 03,04/2005 r. jest zbyt abstrakcyjna bowiem nie ma możliwości ustalenia daty z którą nastąpiła owa rezygnacja jak również Skarżąca oraz świadek nie przedstawiają innych okoliczności które mogłyby uprawdopodobnić ową datę rezygnacji.

Przechodząc do kwestii wyjazdu zagranicznego Skarżącej Sąd zauważa, że zasadnie organy przyjęły, że wbrew stanowisku Skarżącej nie jest to okoliczność, która potwierdza fakt złożenia rezygnacji.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych interpretując zakres pojęcia pełnienia obowiązków w rozumieniu art. 116 § 2 o.p. należy bowiem mieć na uwadze, formalne sprawowanie funkcji członka zarządu, ponieważ dla odpowiedzialności podatkowej nie ma znaczenia jak przebiegało rzeczywiste wykonywanie związanych z tą funkcją czynności. Członek zarządu ponosi odpowiedzialność za sam fakt pełnienia, nie zaś wykonywania funkcji członka zarządu. (wyrok z dnia 23 maja 2018 r. I SA/Sz 67/18). Skoro zatem powołana okoliczność faktyczna o rezygnacji z funkcji członka zarządu w lutym 2005 r nie została wykazana przez Skarżącą to okoliczność przebywania za granicą nie ma wpływu na formalne wykonywanie funkcji członka zarządu. Nie istniej bowiem zależność ani prawna ani faktyczno-przyczynowa pomiędzy wyjazdem za granicę a rezygnacją z funkcji członka zarządu.

Reasumując Skarżąca nie dysponowała dowodem świadczącym o rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz nie wykazała okoliczności faktycznej, że rezygnacja nastąpiła w lutym 2005 roku zatem nie została spełniona przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nakazująca organowi wznowienie postępowania.

Na marginesie Sąd wskazuje, że skoro nie zaszła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania to organ nie miał podstaw prawnych do badania przesłanek negatywnych wyłączających odpowiedzialność posiłkową, zatem zarzut sformułowany w skardze w tym zakresie jest także bezzasadny.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.