Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 769/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 23, art. 24a
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 36, § 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 769/12

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu P. z dnia [...] Nr [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu B., gm. S. w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki oznaczonej nr [...], stanowiącej własność E. i Z. małż. K..

Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, w dniu 26 września 2008 r. Z. K. wystąpił do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem o wytyczenie granic działki [...] , której jest współwłaścicielem, gdyż według wypisu z rejestru gruntów z dnia 25.09.2008 r. powierzchnia jego działki zmniejszyła o 0,0332 ha. Działkę nabył 16.09.1994 r. aktem notarialnym i miała ona powierzchnię 0,0700 ha., a obecnie z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że działka ma powierzchnię 0,0368 ha.

W dniu 3.10.2008 r. w terenie wskazywany był odcinek granicy działki [...] i [...] z działkami [...] i [...] stanowiącymi własność osób prywatnych z działką [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa. Wskazano w terenie granicę wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pod Zbiornik S., która jest również granicą działek [...] i [...]. W czasie okazania granicy stwierdzono, że właściciele działek [...] i [...] budując ogrodzenia swoich działek naruszyli własność Skarbu Państwa. Ponadto zaznaczono w protokole, że wg mapy ewidencyjnej przed modernizacją droga – działka [...] nie posiada danych pomiarowych do jednoznacznego jej wskazania na gruncie i w związku z tym przy modernizacji przyjęto rzeczywisty stan użytkowania na gruncie. Gdy chodzi o działki [...] i [...] to wg mapy ewidencyjnej przed modernizacją powierzchnia działki składała się z części przed i za drogą.

W protokole z czynności okazania granic przedstawiono też etapy prac związanych z przeprowadzoną modernizacją ewidencji gruntów i budynków, które były z urzędu wykonywane w 2006 r. Wyjaśniono, że operat opisowo – kartograficzny został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 102 z dnia 14 kwietnia 2007 r. i w ciągu 30 dni od chwili ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym można było zgłaszać zarzuty, co do danych zawartych w operacie. Po upływie tego terminu operat stał się obowiązujący, a zarzuty zgłaszane po tym terminie traktowane są jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Poinformowano też o treści art. 22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z. K. odmówił podpisania protokołu.

Następnie Z. K. pismem z dnia 20 marca 2009 r. wniósł o wyjaśnienie rozbieżności powierzchni działki [...], załączając kopię aktu notarialnego 16.09. 1994 r. oraz odpisu z księgi wieczystej [...]. W piśmie z dnia 14 października 2010 r. i 31 stycznia 2011 r. wnosił o doprowadzenie do zgodności danych w ewidencji gruntów ze stanem prawnym działki i wydanie orzeczenia w zakresie składanych wcześniej wniosków.

Zawiadomieniem z dnia 14 lutego 2011r. Starosta Powiatu P. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do zgodności danych ewidencji gruntów ze stanem faktycznym i prawnym w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z działką stanowiącą drogę gminną, oznaczoną nr [...]. W toku podejmowanych czynności Z. K. w dniu 17 maja 2011 r. złożył dodatkowo wniosek o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów, załączając zawiadomienie z Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z 2 listopada 2009r. o dokonaniu wpisu w KW nieruchomości polegającego na wykreśleniu powierzchni 0,0369 ha i wpisaniu powierzchni 0,0700 ha.

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że prace związane z założeniem powszechnej ewidencji gruntów na terenie obrębu B. gm. S. wykonywano w 1963 r., a w latach 1969, 1970 i 1974 wykonywano prace związane z wywłaszczeniem pod Zbiornik Wodny "S.". Małżonkowie K. działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,07 ha nabyli 16 września 1994 r.

W 2003 r. w obrębie wykonywano prace związane z opracowaniem mapy ewidencyjnej w systemie numerycznym, a w 2006 r. na podstawie art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wykonane zostały prace związane z kompleksową modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

Organ ustalił, że wkreślona i istniejąca na mapie ewidencyjnej od założenia ewidencji gruntów droga gminna ( działka [...]) zawierała oczywisty błąd rysunkowy tzn. w terenie musiałaby ona przebiegać przez znajdujący się na działce [...] ( obecnie [...]) budynek mieszkalny i gospodarczy będące poprzednio własnością I. i L. małż S., a obecnie Gminy S.. W związku z powyższym poprawiono istniejący błąd i wykreślono prawidłowy przebieg drogi.

Analiza dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym wykazała, że nie są one jednoznaczne. Według mapy ewidencyjnej przed modernizacją wskazywały, iż m.in. powierzchnia działki [...] składała się z części przed i za droga gminną (oznaczoną nr [...]). Natomiast z oświadczenia B. K., poprzedniego właściciela działki [...], z dnia 30 maja 2011 r. wynika, że nigdy nie użytkował działki przed drogą ( działka nr [...], a obecnie nr [...]) i nigdy działka nie składała się z dwóch kawałków ( za i przed drogą). B. K. stwierdził ponadto, że ścieżka jakaś w terenie była, nie wie jak przebiegała wydaje się, że przebiegała przy stodole Państwa S., ale nigdy nie przecinała działki nr [...]. Z. K. kupił w 1994 r. od B. K. działkę o pow. 0,07 ha przed drogą, za budynkami Państwa S. w kierunku Zalewu. Żadna droga nie przebiegała przez działkę. Według Z. K. droga została przeniesiona na jego działkę wskutek modernizacji.

Organ ustalił, że granice działki [...] do 2008 r. nie były nigdy wskazywane w terenie przez geodetę.

Organ ustalił ponadto, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt I Ns 1281/08 w sprawie z wniosku Gminy S. z udziałem Skarbu Państwa – Starosty Powiatowego w P., Skarb Państwa nabył z dniem 1 stycznia 1988 r. w drodze zasiedzenia własność nieruchomości stanowiące drogi, położone m.in. w obrębie B. gm. S., w tym drogę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0.0932 ha.

Decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] Nr [...] Gmina S. ( w uzasadnieniu organu omyłkowo podano Skarb Państwa) nabyła z mocy prawa nieodpłatnie m.in. nieruchomość położoną w obrębie B., gm. S. i oznaczoną jako działka [...] ( droga gminna). Dla m.in. działki [...] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim księga wieczysta KW Nr [...].

Ustalono również, że Z. K. w terenie użytkuje grunt o powierzchni około 700 m² , ale na powierzchnię tę składa się ogrodzony teren, w skład którego weszła działka [...], [...] oraz część działki [...] ( stanowiącej Zbiornik S.), których nie jest właścicielem i działka [...], będąca jego własnością. Natomiast część obszaru, która zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej, załączonej do akt księgi wieczystej nr 49505 przynależeć powinna do działki nr [...], jest obszarem spornym, gdyż na podstawie decyzji Wojewody P. z dnia 31 grudnia 1991 r., nr [...] obszar ten (działka [...]) stał się własnością Gminy S.. Organ ustalił także, że na tym terenie znajdują się budynki, stanowiące poprzednio własność I. i L. S., a obecnie Gminy S.

Poszukując dokumentów obliczeniowo – pomiarowych, które posłużyły do wydania decyzji Naczelnika Miasta Gminy S. z [...] Nr [...], decyzji Wojewody P. z dnia [...] nr [...], przekazującej na własność Gminy S. grunty Skarbu Państwa ( byłe gospodarstwo I. i L. S. z zabudowaniami) oraz dokumentów będących podstawą stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa decyzją Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] nieruchomości z mocy prawa, organ uzyskał informację, że brak było jakichkolwiek geodezyjnych dokumentów obliczeniowo – pomiarowych.

W tym stanie rzeczy Starosta Powiatu P. decyzją z dnia [...], NR [...] wydaną na podstawie art. 7d i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r Nr 193, poz. 1287 ze zm.) w związku z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym obrębu B. gmina S. w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki oznaczonej nr [...] stanowiącej własność małż. E. i Z. K..

W odwołaniu E. i Z. K. wnosili o uchylenie decyzji organu I instancji. Żądali ponadto uwzględnienia faktu ewidentnej przewlekłości postępowania. Wskazywali, że poza przewlekłością postępowanie dotknięte jest szeregiem wad prawnych. Najbardziej istotnym uchybieniem jest całkowite pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka geodetę uprawnionego J. B., który dla potrzeb sprawy cywilnej I C 767/ 09 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb wydawał opinię w zakresie wad prawnych dotyczących przeprowadzonej modernizacji gruntów w miejscowości B.. Wskazywali, że w ramach modernizacji zmieniono przebieg drogi, o czym ich nie poinformowano, powierzchnia działki [...] w Księdze Wieczystej odpowiada ewidencji gruntów sprzed odnowy, a po odnowie powierzchnia zmniejszyła się o ok.50%. Modernizacja nie odzwierciedla tytułu własności ani przebiegu granic posiadania, powierzchnia działki 324/6, której właścicielem jest Gmina S. po odnowie została zwiększona o 16 a.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. i Z. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wskazał przepisy regulujące sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. analiza dokumentów dotyczących działki [...] i działek sąsiednich przesłanych przez organ I instancji oraz odpisu dokumentów przesłanych przez Sąd Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych, będących podstawą dokonanego wpisu w księdze wieczystej Nr [...] potwierdza wcześniejsze ustalenia organu I instancji, z których wynika, że:

- według mapy ewidencyjnej z założenia ewidencji gruntów z 1963 r. powierzchnia działki nr [...] składała się z części przed drogą ( działka nr [...], obecnie [...]) i za drogą gminną ( działka [...]) Natomiast na mapie pomiędzy działką nr [...] a działką [...] nie wkreślono działki nr [...], która według tej mapy znajduje się w innym miejscu;

- według mapy do wywłaszczenia pod Zbiornik S. , granica działki nr [...] od strony działki nr [...] (droga gminna) wykreślona jest linią przerywaną, co może sugerować , iż działka [...] jest częścią składową działki nr [...]. Stan taki przedstawiony jest również na szkicu polowym z pomiaru uzupełniającego. Na ww. mapie wkreślono działkę [...] pomiędzy działką [...] a działką [...]. Z obliczenia powierzchni działki nr [...] ( operat nr [...]) wynika, iż posiada ona szerokość 13,10 m średnią długość 57,10 m i powierzchnię 0,07 ha;

- według zarysu pomiarowego z operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1993 r., przyjętego podczas prac związanych z opracowaniem mapy ewidencyjnej w systemie numerycznym w 2003 r., granica działki [...] od strony z działką nr [...] (droga gminna) wkreślona jest linią przerywaną , co może sugerować, iż działka nr [...] zawiera również działkę nr [...] ( droga gminna) ;

- z wydruku danych z analizy przebiegu granic działek w operacie wykonanym podczas prac związanych z opracowaniem mapy ewidencyjnej w systemie numerycznym w 2003 r. (operat nr [...]) wynika, że granica pomiędzy działką nr [...] a działką [...] wkreślona jest linią ciągłą, co sugeruje że są to dwie odrębne działki;

Ponadto na przesłanym do WINGiK w Ł. przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb VI Wydział Ksiąg Wieczystych, wyrysie z mapy ewidencyjnej widnieje tzw. przehaczenie drogi (działki Nr [...]0) , które może sugerować, iż powierzchnia działki nr [...] składała się z części przed drogą ( część działki nr [...] obecnie [...]) zawierającej budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy ( obecnie własność Gminy S., a poprzednio małż S.), z drogi gminnej ( działka [...]) oraz z części za drogą gminną ( działka [...]) . Natomiast powierzchnia przedmiotowej działki wynosiła 0,07 ha. Z przesłanego przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. wyrysu z mapy ewidencyjnej wynika, że został on sporządzony w 1978 r., a akt notarialny na podstawie którego nabyli działkę [...] małż K. w dniu 16 września 1994 r. Następnie założono Księgę Wieczystą Nr 49505 ( obecnie nr PT1P/00049505/1). Zatem sporządzony w 1978 r. wyrys nie odzwierciedlał aktualnego stanu prawnego oraz stanu faktycznego na gruncie.

W trakcie modernizacji wykonywanej w latach 2006-2007 granicę i powierzchnię działki oznaczonej nr [...] stanowiącej własność E. i Z. K. przyjęto zgodnie z istniejącą w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacją techniczną z 1963 r. zawierającą dane pomiarowe do granic nieruchomości, która była podstawą do założenia powszechnej ewidencji gruntów dla obrębu B. oraz według stanu prawnego, na podstawie operatów służących do wywłaszczenia pod Zbiornik Wodny "S." z 1970 r. i z 1974 r. Ponadto podczas modernizacji ewidencji gruntów poprawiono oczywisty błąd rysunkowy gdy chodzi o przebieg drogi gminnej ( działka nr [...]), tak aby nie przebiegała ona przez istniejący na działce nr [...] (obecnie [...]) budynek mieszkalny i budynek gospodarczy.

Organ odwoławczy wskazał też, że po dokonaniu modernizacji w trybie art. 24a ustawy i po upływie 30 dni od dnia obwieszczenia przez Starostę P. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego do wnoszenia zarzutów do operatu, zarzuty wniesione po tym terminie traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, o czym stanowi art. 24 ust. 12 ustawy.

Organ stwierdził, że Z. K. wnioskując o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] przedkłada dokumenty, które opisują stan prawny w zakresie właściciela działki, nie przedkłada natomiast żadnych dokumentów wymienionych w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które powstały po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki, które stanowiłyby podstawę dla Starosty do aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic i powierzchni. Dlatego brak jest podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki. Z. K. żądając wprowadzenia zmiany winien przedłożyć dokumenty dotyczące przebiegu granic działki nr [...] inne niż dokumenty, którymi dysponuje organ, które powstały po przeprowadzeniu modernizacji.

Podkreślono też, że ewidencja gruntów i budynków rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, budynków i lokali. Rejestr ewidencji gruntów jest jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji, a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów. Odniesiono się także do skargi na działanie geodety powiatowego wskazując, że obecnie w księdze wieczystej prowadzonej dla działki [...] powierzchnia jest taka jak przed modernizacją. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. uchylił wpis referendarza sądowego, dotyczący powierzchni działki, i umorzył postępowanie w sprawie. Spowodowało to wykreślenie z KW zmniejszonej powierzchni działki i ponowne wpisanie powierzchni 0,07 ha . W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy stwierdził, że wprawdzie zachodzi niezgodność pomiędzy powierzchnią działki [...], podaną w księdze wieczystej, wynosi ona 0.07 ha, a danymi z katastru nieruchomości, według którego wynosi ona 0,0369 ha, to jednak Sąd może zgodnie z art. 26 i 27 u.k.w.h z urzędu sprostować oznaczenie nieruchomości, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, jeżeli ujawniona w ewidencji zmiana obszaru nieruchomości nie łączy się z wytyczeniem nowych granic, lecz wynika z nowych dokładniejszych jej pomiarów. Konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie przez geodetę sporządzającego mapę, czy nastąpiła zmiana granic nieruchomości.

Decyzja WINGiK została doręczona: E. K. potwierdziła odbiór przesyłki wysłanej do Z. K., a Z. K. potwierdził odbiór przesyłki adresowanej do E. K.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zlecenie ponownego rozpoznania odwołania. Zarzucił błędną podstawę prawną przyjętą do wydania decyzji i brak analizy argumentów podniesionych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z 18 listopada 2012 r. skarżący podkreślał, że pominięto dowód z przesłuchania w charakterze świadka biegłego godety powołanego w sprawie cywilnej I C 767/09. Zarzucił też brak zinterpretowania § 36 rozporządzenia.

Dodatkowo podać należy, że jak wynika z załączonych akt administracyjnych, Z. K. wystąpił z powództwem przeciwko Gminie S. o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. W sprawie tej wydana została przez biegłego geodetę opinia, która została załączona do akt administracyjnych. Postępowanie w tej sprawie zostało postanowieniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 grudnia 2010 r. umorzone i jest prawomocne od 5 stycznia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270) [dalej: p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeżeli mogły mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, gdyż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte i toczyło się na wniosek Z. K., w przedmiocie doprowadzenia do zgodności danych ewidencji gruntów ze stanem faktycznym i prawnym w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B. Gmina S., stanowiącej własność Z. K., z działką stanowiącą drogę gminną oznaczoną nr [...] (zawiadomienie o wszczęciu postępowania k – 136 akt adm) oraz w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni działki, która w wyniku modernizacji zmieniła powierzchnię z 0,0700 ha na 0,0368 ha.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) . Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz podaje się w niej właściciela nieruchomości. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko zbiorem informacji o gruntach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Rozporządzenie nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Punktem wyjścia do dokonania przez organ ewidencyjny oceny, czy istniały podstawy do dokonania wnioskowanych przez skarżącego zmian był, jak prawidłowo przyjął organ, stan odzwierciedlony w operacie ewidencji gruntów i budynków po przeprowadzonej w latach 2005-2007 modernizacji ewidencji gruntów. Jak wynika z art. 24a ust. 1,4,8,9 ustawy Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Po wykonaniu prac związanych z modernizacją, projekt operatu opisowo- kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu w siedzibie starostwa powiatowego, o czym starosta ma obowiązek ogłosić w dzienniku urzędowym województwa. Po upływie powyższego terminu projekt operatu staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o wyłożeniu projektu zgłaszać zarzuty do tych danych.

Jednocześnie, jak stanowi art. 24a ust. 12 ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 (30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa) Traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Jak wyjaśnił organ obwieszczenie Starosty P. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 102 z dnia 14 kwietnia 2007 r., a zatem żądanie skarżącego wprowadzenia zmian w danych ewidencyjnych działki nr [...] musiało być potraktowane jako wniosek o zmianę danych. Postępowanie, które ma na celu zmianę danych w operacie ewidencyjnym ma charakter rejestrowy, a więc wtórny w stosunku do zdarzeń prawnych, z których wyniknęły wnioskowane zmiany. Zmiany te, podmiot składający wniosek musi udokumentować, załączając takie dokumenty, które mogą, zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowić podstawę wpisu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący takich dokumentów nie przedstawił.

Wnosząc o zmianę danych dotyczących działki [...], gdy chodzi o przebieg jej granic i powierzchnię, skarżący powoływał się na wyrys z mapy ewidencyjnej z 13 lipca 1978 r., akt notarialny kupna przedmiotowej działki od B. K., wypis z księgi wieczystej i decyzję podatkową w sprawie podatku rolnego na 2009 r., w których podana była powierzchnia jego działki 0,07 ha oraz zawiadomienie o wpisie do KW ponownie większej powierzchni działki.

Akt notarialny kupna przedmiotowej działki z 1994 r., w którym jej powierzchnia określona została na 0,07 ha, znany organowi jeszcze przez rozpoczęciem prac modernizacyjnych, ani tym bardziej pozostałe wyżej wym. dokumenty, nie mogły być podstawą dokonania zmiany w ewidencji gruntów po przeprowadzonej modernizacji w 2007 r., chyba, że kwestionowany przez stronę wpis istniejący w operacie ewidencji gruntów i budynków był wynikiem oczywistego błędu lub pomyłki. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. I OSK 719/07 (CBOSA), czym innym jest usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami, do czego zmierza skarżący.

W ocenie Sądu, stan faktyczny wynikający z posiadanych i zgromadzonych przez organ dokumentów, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie dawał podstaw do uznania, że zmniejszenie powierzchni działki skarżącego jest wynikiem oczywistego błędu i nie było też podstaw do uwzględnienia wniosku gdyż skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, o jakich mowa w art. 23 ustawy i § 46 ust. 2 rozporządzenia określających inny przebieg granic i powierzchni działki skarżącego. Należy zauważyć, że stan prawny działek sąsiadujących z działką [...] jest uregulowany wpisani są ich właściciele i powierzchnie i granice. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez organ znajdują pełne oparcie w treści zgromadzonych dokumentów. Nie ulega też wątpliwości, że pomiary prowadzone w ramach prac modernizacyjnych, wykazały, że powierzchnia działki ewidencyjnej [...] jest prawie 50 % mniejsza niż podano w akcie notarialnym, jednocześnie zaś skarżący faktycznie użytkuje grunt o powierzchni 0,07 ha, tyle że na tą powierzchnię składa się część działki stanowiącej Zbiornik S., działka 329/5 i 329/9 i działka [...] stanowiąca własność skarżącego i jego żony. Równocześnie zaś z dokumentów posiadanych przez organ (mapa ewidencyjna z 1963 r.) wynika, że przez działkę [...] przebiegała droga polna, która obecnie stanowi drogę gminną (działka [...]), choć ani skarżący ani osoba, od której nabył działkę nie użytkowała nigdy części działki za drogą. Biorąc równocześnie pod uwagę fakt, że przebieg granic działek na gruncie nie był przedstawiany przez geodetę przed 2008 r. spór o przebieg granic, a co z tym idzie powierzchnię działek musi zostać rozstrzygnięty w innym postępowaniu. Podkreślić należy, że organ ewidencji gruntów wiążą: prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 14 lipca 2009 r. stwierdzające nabycie przez zasiedzenie przez Skarb Państwa własności m.in. działki [...] o powierzchni 0,0932 ha ( stanowiącej drogę gminną) i kolejnie decyzje na nim oparte. W tej sytuacji ustalenie przebiegu granic działki skarżącego i jej powierzchni może nastąpić wyłącznie przed sądem powszechnym. Zmiana granic i powierzchni działki jest bowiem w takiej sytuacji zmianą własnościową i nie może być dokonana bez przedłożenia organowi ewidencyjnemu prawomocnego orzeczenia, o jakim mowa w § 36 rozporządzenia. Organ administracji w postępowaniu o dokonanie zmian nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o zasięgu prawa własności. Spór co do przebiegu granic działki [...], bo z tym wiąże się zmniejszenie jej powierzchni, ustalenie czy skarżący objął w użytkowanie działkę w takich granicach w jakich istniała ona w chwili jej nabycia może być rozstrzygnięty w postępowaniu o rozgraniczenie, a nie w postępowaniu ewidencyjnym, na co wskazuje § 36 pkt 1 rozporządzenia. Takie stanowisko zajmują konsekwentnie sądy administracyjne np. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie IOSK 1004/11, wyrok NSA z 24 czerwca 2008 r. I OSK 1030/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 października 2010 r. III SA/Łd 336/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 1 lipca 2010 r. III SA/Lu 140/10 ( opublikowane w CBOSA dostępnej http://orzeczenia .nsa.gov.pl/cbo/query.)

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odmowy przesłuchania J. B. uznać należy, że nie jest on zasadny. Kwestionując prawidłowość przeprowadzonej modernizacji gruntów skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka biegłego geodety J. B., który wydawał opinię w sprawie cywilnej toczącej się z powództwa Z. K. przeciwko Gminie S. o wydanie nieruchomości i rozgraniczenie. Organ nie uwzględnił tego wniosku załączył natomiast pisemną opinię biegłego do akt administracyjnych sprawy, aby móc zapoznać się jego stanowiskiem. Powiadomił też o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. wyjaśniając swoje stanowisko. Stanowisko organu, co do braku podstaw do przesłuchania w charakterze świadka geodety, który w sprawie przed sądem powszechnym wydawał opinię w sprawie, należy uznać za prawidłowe. Treść opinii została załączona do akt postępowania administracyjnego i organ mógł zapoznać się z jej treścią. Natomiast podstawą wpisu do ewidencji gruntów mogą być tylko dokumenty wskazane w art. 23 ustawy i § 46 ust 2 rozporządzenia nigdy zaś zeznania świadka.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

R.A.