Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 720/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi A.U. i P.U. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej konstrukcji oporowej-muru oporowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; obecnie – t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) nakazał skarżącym A.U. i P.U., jako inwestorom, rozbiórkę konstrukcji oporowej - muru oporowego, poprzez: 1) usunięcie całości konstrukcji oporowej - muru oporowego (również w części północno-wschodniej działki, gdzie konstrukcja oporowa otacza utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego); 2) usunięcie nadsypanej warstwy humusu; 3) doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wybudowany mur spełnia funkcję konstrukcji oporowej, ponieważ wspiera powierzchnię terenu podwyższoną w stosunku do poziomu pozostałego gruntu, przeciwdziałając naciskowi tworzącej się skarpy, która opada w stronę granic działki. W opinii organu, to przesądza o konieczności zakwalifikowania wykonanego obiektu jako obiektu budowlanego, a nie obiektu małej architektury.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przyjął za prawidłową kwalifikację prawną obiektu budowlanego dokonaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wyrokiem z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12, po rozpoznaniu wniesionej na powyższą decyzję skargi A.U. i P.U., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...].

W motywach tego wyroku podano, że uwzględniając charakter muru, wykonanego na należącej do skarżących, jego położenie, stabilność oraz rodzaj użytych do jego budowy materiałów, Sąd zgodził się z orzekającymi w sprawie organami nadzoru budowalnego, że taka konstrukcja oporowa nie stanowi obiektu małej architektury ogrodowej, lecz jest to obiekt budowlany. Sporną i niewyjaśnioną w sprawie okazała się kwestia, czy całość opisanej konstrukcji została zrealizowana bez wymaganego prawem zezwolenia. Wątpliwości Sądu wzbudził fragment muru zlokalizowanego w części północno – wschodniej działki, gdzie tego rodzaju konstrukcja otacza utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego. Zweryfikowania przez organ administracyjny wymagało podnoszone przez Inwestorów twierdzenie, że podjazd został ujęty w projekcie zagospodarowania terenu, co do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił sprzeciwu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że nie jest w stanie na podstawie posiadanego materiału dowodowego jednoznacznie ustalić, czy konstrukcja oporowa otaczająca utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego została zrealizowana samowolnie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jakkolwiek podjazd został ujęty w projekcie zagospodarowania terenu, to wyjaśnienia wymaga, czy został on zrealizowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz w czasie jego obowiązywania. Wyjaśnił, że pozwolenie na budowę daje uprawnienie do realizacji robót budowlanych do momentu formalnego oddania budowy do użytkowania w drodze zgłoszenia (art. 54 ustawy Prawo budowlane) lub w drodze pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego). Dlatego też ustalenia w tej kwestii pozwolą na określenie zakresu obowiązków jakie należy nałożyć w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał inwestorom rozbiórkę samowolnie wybudowanej konstrukcji oporowej - muru oporowego poprzez: 1) usuniecie całości konstrukcji oporowej - muru oporowego; 2) usunięcie nadsypanej warstwy humusu; 3) doprowadzenie terenu do stanu poprzedniego. Organ I instancji wyłączył z obowiązku rozbiórki konstrukcję oporową otaczającą utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego, zlokalizowaną w części północno-wschodniej działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że objęte nakazem rozbiórki mury oporowe nie zostały ujęte projekcie budowlanym. Budowa w oparciu o wydane inwestorom pozwolenie na budowę, zakończona została zgodnie ze złożonym zawiadomieniem o zakończeniu budowy w dniu 31 grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił w zakresie użytkowania sprzeciwu. Według organu, analiza legalności powstania konstrukcji oporowej otaczającej utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego zlokalizowanej w części północno - wschodniej działki, dokonana zostanie w ramach wszczętego odrębnego postępowania administracyjnego, ponieważ rozpoznanie tego aspektu sprawy wymaga zastosowania odrębnej normy prawa materialnego, to jest art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane - budowa niezgodnie z zatwierdzony projektem budowlanym, a w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 48 i 49 Prawa budowlanego.

Odwołanie od tej decyzji złożyli A.U. i P.U., zarzucając Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego naruszenie prawa materialnego, to jest: art 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że powstałe na działce murki żelbetowe stanowią konstrukcję oporową zaliczoną do pojęcie "budowli", podczas gdy, ze względu na ich funkcję, należy je zakwalifikować jako obiekt małej architektury, który nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi; art. 48 ust 1 i 4 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do obiektów małej architektury. Inwestorzy zarzucili ponadto naruszenie prawa procesowego, to jest: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - polegające na dowolnej ocenie dowodów, nie zebraniu dowodów wystarczających do podjęcia zaskarżonej decyzji, nie rozpatrzeniu w sposób wystarczający materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności polegające na nieuzasadnionym i niepopartym żadnym materiałem dowodowym ani rzeczową argumentacją, błędnym odniesieniu się do złożonych przez inwestorów wyjaśnień i przytoczeniu w treści uzasadnienia wybiórczych wypowiedzi, co narusza zasadę obiektywizmu postępowania, a nadto zaniechanie podjęcia wszystkich kroków zmierzających do kompleksowego wyjaśnienia sprawy, w szczególności niezweryfikowanie podnoszonych przez inwestorów argumentów; art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - polegające na braku prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności na niewskazaniu faktów, które organ administracyjny uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych źródeł dowodowych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...].

Organ odwoławczy w pełni podzielił kwalifikację prawną obiektu budowlanego dokonaną przez organ I instancji. Wskazał, że przyjęta kwalifikacja znalazła także akceptację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Została ona dokonana w oparciu o oględziny przeprowadzone w dniu 3 marca 2011 r. Z przeprowadzonych wówczas ustaleń wynika, że żelbetowy mur wspiera powierzchnie terenu podwyższoną w stosunku do pozostałego gruntu. Stwierdzono również, że humus został nasypany do wysokości muru oporowego, to jest 0,5 m, po obu stronach muru, tworząc pomiędzy murem a działkami nr 188/41 i 188/25 skarpę. Ustalenia te wskazują, że wybudowany mur spełnia funkcję konstrukcji oporowej, ponieważ wspiera powierzchnię terenu działki sztucznie podwyższoną o kilkadziesiąt centymetrów. Organ II instancji nie podzielił argumentacji odwołujących, według których wybudowany obiekt jest obiektem małej architektury. Z definicji obiektów małej architektury, którą zawiera przepis art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wynika, że obiekt małej architektury ma niewielkie rozmiary. W rozpatrywanej sprawie długość samego muru liczy kilkadziesiąt metrów. Fakt ten potwierdza również zestawienie wielkości działki na planie zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym z rysunkiem wykonanym w protokole oględzin w dniu 3 marca 2011 r. Z tych względów, zdaniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, już sama wielkość wykonanej konstrukcji wyklucza ją z kręgu obiektów małej architektury. Ponadto poza niewielkimi wymiarami obiekty wymienione w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego cechuje stosunkowa łatwość wykonania, można je wybudować niskim nakładem sił i środków. Wykonanie konstrukcji będącej przedmiotem postępowania jest dużo bardziej skomplikowane technicznie i wymaga zdecydowanie większego nakładu sił i środków niż wykonanie obiektów przykładowo wymienionych w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Według D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu obiektu budowlanego odgrywa funkcja jaką on pełni. Także błędne przekonanie strony, że wykonała obiekt budowlany inny, niż faktycznie wynika to z pełnionej przez niego funkcji, nie ma znaczenia dla jego kwalifikacji prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 667/05). Konstrukcje oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi to należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Decydujące znaczenie z punktu widzenia przyjętej kwalifikacji prawnej obiektu jako muru oporowego, na co zwrócił uwagę Sąd, odgrywa potwierdzona materiałem dowodowym różnica poziomów terenów, które oddziela przedmiotowy obiekt od granic działki (górna wysokość fundamentu ogrodzenia zewnętrznego przebiega zdecydowanie poniżej górnej krawędzi spornej konstrukcji, przez co sztucznie usypany grunt pomiędzy nimi przybiera postać skarpy). Nie ma natomiast znaczenia dla kwalifikacji obiektu sposób wykonania, jego zgodność ze sztuką budowlaną. Wskazując na regulację prawną warunkującą legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowalnego - tryb art. 48-49 ustawy Prawo budowlane. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że inwestorzy nie wykonali obowiązków legalizacyjnych nakazanych przez organ I instancji postanowieniem z dnia z dnia 7 października 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, co skutkowało nakazem rozbiórki wykonanego samowolnie obiektu. W związku z powyższym zasadnym okazało się orzeczenie nakazu rozbiórki konstrukcji oporowej z wyłączeniem konstrukcji oporowej otaczającej utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego, której sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydzielił do odrębnego postępowanie traktując jako odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję złożyli A.U. i P.U.. Reprezentujący skarżących pełnomocnik zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 3 ustawy Prawo budowlane - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że powstałe na działce murki żelbetowe stanowią konstrukcję oporową zaliczoną do pojęcia "budowli", podczas gdy, ze względu na ich funkcję, należy je zakwalifikować jako obiekty małej architektury, w stosunku do których nie istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi; art. 48 i 49 Prawa budowlanego - poprzez ich błędne zastosowanie, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania do obiektów małej architektury. Ponadto treścią skargi objęto zarzuty polegające na naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia to jest: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną ocenę dowodów, braku zebrania dowodów wystarczających do podjęcia zaskarżonej decyzji, nierozpatrzeniu w sposób wystarczający materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności polegające na nieprzeprowadzeniu ponownych oględzin przedmiotowej działki mimo niemożności jednoznacznego ustalenia, czy wzniesiony obiekt ma charakter konstrukcji oporowej czy też obiektu małej architektury; naruszenie art. 78 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione odstąpienie od przeprowadzenia dowodu w postaci oględzin nieruchomości, mimo, że było to konieczne dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy; naruszenie art. 15 k.p.a. - przez nieprzeprowadzenie pełnego i wnikliwego postępowania w sprawie i ograniczenie się do powielenia twierdzeń i wniosków organu I instancji, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania własnych ustaleń. Autor skargi wskazał także na błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuprawnionym ustaleniu, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej, gdyż obiekt znajdujący się na działce nr 188/42 w miejscowości S. stanowi konstrukcję oporową, mimo że w postępowaniu nie przeprowadzono dowodów uzasadniających takie wnioski.

Mając na względzie przedstawione zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i stwierdzenie nieistnienia obowiązku rozbiórki konstrukcji, wybudowanej na działce nr 188/42, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponadto autor skargi wniósł o dopuszczenie dowodów (na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) z akt postępowania przygotowawczego, nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w Ś.Ś., prowadzonego przez KP K.W. (sygn. [...]), w szczególności protokołów przesłuchań i zapadłych orzeczeń na okoliczność ich treści, w szczególności celem ustalenia, czy organy administracyjne przeprowadziły postępowanie dowodowe odpowiednie dla dokonanych przez nie ustaleń oraz z ostrożności procesowej o przeprowadzenie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, jaki charakter ma sporna konstrukcja.

Odpowiadając na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 755/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...], poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. i tym samym w całej rozciągłości pozostała aktualna ocena prawna zawarta w uzasadnieniu tego orzeczenia oraz wskazania co do dalszego postępowania. Dlatego też – zdaniem Sądu – nie zachodzi konieczność odnoszenia się do zarzutów zawartych w skardze, dotyczących kwalifikacji prawnej znajdującej się na należącej do skarżących działce nr 188/42 konstrukcji. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu powyższego wyroku wynika bowiem jednoznacznie, że wykonana na tej działce konstrukcja pełni funkcję muru oporowego, który należy zakwalifikować do obiektów budowlanych, a nie do obiektów małej architektury (identyczne stanowisko na gruncie podobnej sprawy wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 646/13). Tym samym zarówno orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, jak i skład Sądu są związane tym poglądem. Z tego też względu zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia charakteru spornej konstrukcji należy uznać za nieuzasadnione. Okoliczność ta powoduje, że w kontrolowanym aktualnie postępowaniu należy uwzględnić poglądy prawne zamieszczone w tym prawomocnym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał następnie, że w wyroku z dnia 3 października 2012 r. uchylając zaskarżoną decyzję zobowiązano organ odwoławczy do ponownego zweryfikowania twierdzeń Inwestorów dotyczących znajdującego się w północno-wschodniej części działki muru oporowego, który otacza utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego. Prawidłowe wykonanie w tym zakresie wskazań Sądu wymagało analizy projektu budowalnego celem ustalenia, czy podjazd wraz z otaczającą go konstrukcją oporową zostały zrealizowane zgodnie udzielonym pozwoleniem na budowę i w czasie jego obowiązywania. Wymagało także sprawdzenia, w jakim zakresie realizacja konstrukcji oporowej konieczna była do osiągnięcia zakładanej przez projektanta rzędnej dla podjazdu. Oceniając w tych kategoriach późniejszy przebieg postępowania administracyjnego i podejmowanych w nim rozstrzygnięć Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zawarte w decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] motywy, ze względu na które organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], nie tylko nie uwzględniają wskazań wynikających z prawomocnego wyroku z dnia 3 października 2012 r., ale także nie czynią zadość treści art. 138 § 2 k.p.a. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ustalając faktyczny sprawy, zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 3 października 2012 r., organy nadzoru budowalnego powinny wyjaśnić, czy konstrukcja oporowa otaczająca utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego była objęta pozwoleniem na budowę oraz ustalić czas jej realizacji, a w szczególności, czy została zrealizowana przed dokonaniem zgłoszenia o przystąpieniu do użytkowania. Dopiero wówczas możliwym jest ustalenie, czy konstrukcja otaczająca miejsce postojowe dla samochodów osobowych może być traktowana jako odstępstwo od zatwierdzonego projektu, co implikuje konieczność zastosowania normy art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W przeciwnym wypadku znajdą zastosowanie w sprawie przepisy art. 48 -49 tej ustawy. Brak takich ustaleń zdaniem Sądu oznacza, że wydane w sprawie decyzje zapadły z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a.

Wskazując na powyższe Sąd uznał, że dla prawidłowego załatwienia sprawy koniecznym jest uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ale także decyzji kasacyjnej z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej nakazu rozbiórki konstrukcji oporowej w północno-wschodniej części działki nr 188/42 w miejscowości S., przy ul. [...], gdzie konstrukcja oporowa otacza utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], w trybie art. 136 k.pa., nałożył na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. obowiązek przeprowadzenia dowodu z oględzin celem ustalenia, czy konstrukcja oporowa otaczająca utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego na przedmiotowej działce była objęta pozwoleniem na budowę oraz ustalenia czasu jej realizacji, a w szczególności, czy została zrealizowana przed dokonaniem zgłoszenia o przystąpieniu do użytkowania, zgodnie z wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 755/13. Realizując ten obowiązek Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 24 czerwca 2014 r. oględziny stwierdzając, że na przedmiotowej działce znajduje się m.in. miejsce postojowe dla samochodu osobowego zakończone od strony działek nr 188/43 i 188/25 konstrukcją oporową, grubości 20 cm, żelbetową. Dokonując analizy dokumentacji projektowej stanowiącej integralną część decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...], zgodnie z rys. 1 (plan zagospodarowania terenu) stwierdzono, że zaprojektowano w miejscu obecnego miejsca postojowego kostkę brukową grubości 6 cm. Ponadto zgodnie z rys. 9 (przekrój A-A) utwardzenie dojazdu ograniczone jest krawężnikiem 50 x 7 cm, a nie konstrukcją oporową, przy czym z rys. 1 projektu budowlanego wynika, że poziom utwardzenia (miejsca postojowego) wyższy o ok. 50 cm ponad pierwotną rzędną terenu jak również brak wrysowanych projektowanych skarp sugeruje konieczność wykonania konstrukcji oporowej ze względu na różnicę wysokości terenu. Projektowane miejsce postojowe powinno się znajdować 3,32 m od granicy z działką nr 188/25, a w znajduje się około 2,10 m. Organ stwierdził, że niemożliwe jest ustalenie czasu realizacji przedmiotowego miejsca postojowego z uwagi na fakt, że na mapach geodezyjnych do dnia wydania omawianej decyzji utwardzenie terenu łącznie z konstrukcją oporową nie zostało zinwentaryzowane. Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że P.U. oświadczył, iż z chwilą zgłoszenia zakończenia prac budowlanych dnia 8 stycznia 2004 r. na posesji wykonane było ograniczenie terenu utwardzonego przewidzianego jako podjazd do budynku w postaci muru żelbetowego. Podjazd wykonany był jako utwardzenie z tłucznia granitowego. Ograniczenie w postaci muru żelbetowego różnicowało poziom projektowanego terenu podjazdu względem terenu istniejącego o 53 cm.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że kwestia kwalifikacji spornej konstrukcji żelbetowej zrealizowanej na działce nr 188/42 jako muru oporowego została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12 i organ nie może jej badać będąc związany treścią art. 153 p.p.s.a.

Zaznaczając, że kwestią wymagającą ustalenia było, czy znajdujący się w północno-wschodniej części działki mur oporowy otaczający utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu został zrealizowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i w czasie jego obowiązywania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że projekt budowlany przewidywał w tym miejscu utwardzenie terenu kostką brukową grubości 6 cm ograniczonego krawężnikiem o wymiarach 50 x 7 cm. Teren utwardzony miał zostać wyniesiony ponad pozostałą część działki, przy czym na projekcie nie zostały naniesione wymiary obrazujące różnicę wysokości pomiędzy terenem utwardzonym a resztą działki. Projekt nie przewidywał wykonania konstrukcji oporowej. Według oświadczenia P.U. mur oporowy wraz z utwardzeniem terenu został wykonany przed oddaniem budynku do użytkowania wraz z infrastrukturą terenu.

W konsekwencji, zdaniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie należy kwalifikować wykonanej konstrukcji oporowej otaczającej utwardzony teren w północno-wschodniej części działki jako samowoli budowlanej i prowadzić w stosunku do niej postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego. Podwyższone utwardzenie terenu było bowiem przewidziane w projekcie budowlanym, a fakt, że sposób jego realizacji odbiega od projektowanego nie stanowi o samowoli budowlanej. Rzeczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. jako organu właściwego będzie ocena, czy zmiany są na tyle istotne, aby wymagały przeprowadzenia postępowania naprawczego i wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie zgłoszenie sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 8 stycznia 2004 r. nie stanowi o akceptacji dokonanych zmian przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W.. W przeciwieństwie do postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego) w postępowaniu prowadzonym w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego) właściwy organ nie weryfikuje w drodze kontroli budowy zgodności zrealizowanej inwestycji z pozwoleniem na budowę. Zgoda na użytkowanie obiektu następuje poprzez stwierdzenie przedłożenia kompletu wymaganych dokumentów, a niezgłoszenie przez właściwy organ sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie oznacza zaakceptowania ostatecznego kształtu zrealizowanej inwestycji, a tym samym legalizacji wprowadzonych zmian.

Z uwagi na to, że decyzja organu I instancji nakazywała rozbiórkę konstrukcji oporowej w północno-wschodniej części działki otaczającej utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego, która nie podlega trybowi art. 48 Prawa budowlanego, organ odwoławczy orzekł jak wyżej.

Na powyższą decyzję A.U. i P.U., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Skarżący zarzucili tej decyzji naruszenie:

I. prawa materialnego, to jest:

1. art. 3 ustawy Prawo budowlane – poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że powstałe na działce murki żelbetowe stanowią konstrukcję oporową zaliczoną do pojęcia "budowli", podczas gdy ze względu na ich funkcję należy je zakwalifikować jako obiekty małej architektury, w stosunku do których nie istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi;

2. art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego – poprzez błędne ich zastosowanie, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania do obiektów małej architektury;

II. przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, to jest:

- art. 153 p.p.s.a. – poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy – ze względu na błędną ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12 – organ winien dokonać samodzielnej oceny stanu faktycznego i samodzielnej oceny prawnej i rozpoznać zarzuty skarżących dotyczące naruszenia prawa materialnego;

- art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 i art. 80 k.p.a. – "polegające na dowolnej ocenie dowodów, nie zebraniu dowodów wystarczających do podjęcia zaskarżonej decyzji, nie rozpatrzeniu w sposób wystarczający materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności polegające na nieprzeprowadzeniu ponownych oględzin przedmiotowej działki mimo niemożności jednoznacznego ustalenia, czy wzniesiony obiekt ma charakter konstrukcji oporowej czy też obiektu małej architektury";

III. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuprawnionym ustaleniu, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej, gdyż obiekt znajdujący się na działce nr 188/42 stanowi konstrukcję oporową, mimo że w postępowaniu nie przeprowadzono dowodów uzasadniających takie wnioski, a także nie odniesiono się do argumentacji strony w tej kwestii.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (w zakresie w jakim utrzymano ją w mocy) oraz stwierdzenie nieistnienie obowiązku rozbiórki konstrukcji wybudowanej na działce nr 188/42,

ewentualnie

- uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (w zakresie w jakim utrzymano ją w mocy) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;

a ponadto o dopuszczenie dowodów (na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.) z dokumentów w postaci rysunków i dokumentacji zdjęciowej obrazującej przedmiotową konstrukcję, wykonanej przez stronę we wrześniu 2014 r., "a z ostrożności procesowej" – opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, jaki charakter ma sporna konstrukcja;

oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wywodzono, że chociaż decyzja z dnia [...] r. została uchylona, to rozstrzygnięcie, jakie zapadło w dniu 28 lipca 2014 r. "w zasadzie nie różni się od tego, które pierwotnie zostało przez skarżących zakwestionowane (poza elementem dotyczącym umorzenia postępowania w przedmiocie konstrukcji otaczającej utwardzony teren przeznaczony pod miejsce postojowe dla samochodu osobowego, w zakresie którego nie zaskarżono omawianej decyzji). Organy administracyjne ponownie, bez podstawy prawnej i bez odpowiedniego materiału dowodowego, doszły do błędnego ustalenia, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej". W skardze podkreślono, że "Istotą sporu jest wciąż problem oceny, czy obiekt wzniesiony na działce nr 188/42 stanowi obiekt małej architektury czy konstrukcję oporową oraz czy istniał w związku z tym obowiązek uzyskania pozwolenia na jego budowę w trybie art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.". Zdaniem skarżących, aby móc ocenić powyższe zarzuty w sposób rzetelny nie można stosować art. 153 p.p.s.a., "ograniczając w sposób zasadniczy przedmiot rozpoznania w niniejszym postępowaniu". Powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt I FSK 7/06 i z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 95/10, w których wskazywano, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, co nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ma ograniczyć się jedynie do realizacji tych wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne, skarżący wywodzili, że obowiązek zapisany w art. 153 p.p.s.a. nie ma charakteru absolutnego i nie uprawnia do niepodjęcia jakichkolwiek rozważań w kwestii stawianych zaskarżonej decyzji zarzutów. Organ administracyjny winien więc jeszcze raz rozważyć argumentację wskazaną przez stronę w odniesieniu do cech i funkcji spornego obiektu. Przedstawiwszy następnie szerokie wywody zmierzające do wykazania, że przedmiotowa konstrukcja jest obiektem małej architektury skarżący zarzucili, iż kolejnym naruszeniem jest faktyczne niezachowanie zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 k.p.a., gdyż organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, wymaganego do usunięcia zaistniałych wątpliwości, a ponadto w całości powielił rozważania zawarte w decyzji z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Jak wyraźnie podkreślono w skardze, istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest problem oceny, czy obiekt wzniesiony na działce nr 188/42 stanowi obiekt małej architektury czy konstrukcję oporową oraz czy istniał w związku z tym obowiązek uzyskania pozwolenia na jego budowę. W istocie wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących dotyczą tego zagadnienia.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż dwukrotnie była ona rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który prawomocnymi wyrokami z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12 i z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 755/13 wypowiadał się między innymi w kwestii, czy obiekt wzniesiony na działce nr 188/42 stanowi obiekt małej architektury czy konstrukcję oporową.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W wyroku z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że wybudowany mur stanowi konstrukcję oporową, a nie obiekt małej architektury ogrodowej. W opinii Sądu, nawet jeśli obiekt będący murem oporowym, pełni jednocześnie inne funkcje, np. obiektu małej architektury czy ogrodzenia, wskazane w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 755/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. i tym samym w całej rozciągłości pozostała aktualna ocena prawna zawarta w uzasadnieniu tego orzeczenia oraz wskazania co do dalszego postępowania. Dlatego też – zdaniem Sądu – nie zachodzi konieczność odnoszenia się do zarzutów zawartych w skardze, dotyczących kwalifikacji prawnej znajdującej się na należącej do skarżących działce nr 188/42 konstrukcji. Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu powyższego wyroku wynika bowiem jednoznacznie, że wykonana na tej działce konstrukcja pełni funkcję muru oporowego, który należy zakwalifikować do obiektów budowlanych, a nie do obiektów małej architektury. Sąd wskazał przy tym, że identyczne stanowisko na gruncie podobnej sprawy wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 646/13. Tym samym zarówno orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, jak i skład Sądu są związane tym poglądem. Z tego też względu zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia charakteru spornej konstrukcji należy uznać za nieuzasadnione. Okoliczność ta powoduje, że w kontrolowanym aktualnie postępowaniu należy uwzględnić poglądy prawne zamieszczone w tym prawomocnym wyroku.

Obecnie również w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu obu wyżej wymienionych prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Nie nastąpiła też żadna zmiana istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/12 - LEX nr 1518953).

Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 480/14).

Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 278/14 - LEX nr 1534079).

Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1276/12 - LEX nr 1481471).

Przepis art. 153 p.p.s.a. jest przepisem prawa materialnego. Na podstawie tego przepisu nie można kwestionować stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 224/13 - LEX nr 1485518).

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 304/14 - LEX nr 1522579).

Mając na względzie powyższe nie można podzielić poglądu skarżących, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz że organ administracyjny winien był dokonać samodzielnej oceny stanu faktycznego i samodzielnej oceny prawnej oraz rozpoznać zarzuty skarżących dotyczące naruszenia prawa materialnego "ze względu na błędną ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12".

Podkreślić należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12 jest prawomocny i dlatego – wbrew wywodom skarżących – wiąże zarówno organy administracyjne, jak i sąd administracyjny obecnie orzekający w tej sprawie. Jeżeli skarżący uważają, że wyrok ten zawiera "błędną ocenę prawną", to powinni byli go kwestionować przed jego uprawomocnieniem się. Obecnie taka ich ocena wspomnianego wyroku nie ma żadnego wpływu na jego obowiązywanie i wiążący charakter. Zarzut ten jest więc w realiach niniejszej sprawy nieuzasadniony.

Odnosząc się do stanowiska skarżących, że obowiązek zapisany w art. 153 p.p.s.a. nie ma charakteru absolutnego i nie uprawnia do niepodjęcia jakichkolwiek rozważań w kwestii stawianych zaskarżonej decyzji zarzutów, w związku z czym organ administracyjny winien jeszcze raz rozważyć argumentację wskazaną przez stronę w odniesieniu do cech i funkcji spornego obiektu, zauważyć wypada, że w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt I FSK 7/06 i z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 95/10 wskazywano, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, co nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ma ograniczyć się jedynie do realizacji tych wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne. Powyższe – wbrew twierdzeniom skarżących – nie oznacza, że organ (sąd) administracyjny może kwestionować stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku sądowym, a jedynie oznacza, że jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne, organ nie może ograniczyć się jedynie do realizacji tych wskazań, lecz jest zobligowany do podjęcia również dalszych niezbędnych czynności. Dotyczy to jednak sytuacji, gdy konkretne, niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności nie zostały jeszcze wyjaśnione. Tymczasem w niniejszej sprawie kwestia kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jednoznacznie rozstrzygnięta w wyroku z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 425/12, w związku z czym nie podlega ona już żadnemu dalszemu wyjaśnianiu, a zatem organy administracyjne w tym zakresie nie mogły prowadzić już jakichkolwiek dowodów.

W tym stanie rzeczy żaden z zarzutów podnoszonych w skardze nie mógł zostać uwzględniony, a zaskarżoną decyzję – jako zgodną z wcześniej zapadłymi w tej sprawie prawomocnymi wyrokami – uznać należy za nienaruszającą prawa i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 p.p.s.a. – orzeczono jak w sentencji wyroku.