Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 577/02
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2002-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 46
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Pozwolenie na budowę nie stanowi dowodu własności obiektu budowlanego. Nabycie własności następuje wyłącznie w jeden ze sposobów wskazanych w dziale III Kc lub na podstawie przepisów szczególnych.

Pozwolenie na budowę nie zalicza się do żadnego ze wskazanych sposobów nabycia własności. Daje ono inwestorowi wyłącznie uprawnienie do rozpoczęcia i wykonania robót budowlanych objętych decyzją.

TEZY

Pozwolenie na budowę nie stanowi dowodu własności obiektu budowlanego. Nabycie własności następuje wyłącznie w jeden ze sposobów wskazanych w dziale III Kc lub na podstawie przepisów szczególnych.

Pozwolenie na budowę nie zalicza się do żadnego ze wskazanych sposobów nabycia własności. Daje ono inwestorowi wyłącznie uprawnienie do rozpoczęcia i wykonania robót budowlanych objętych decyzją.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teresy K. na decyzję Wojewody P. z dnia 25 marca 2002 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o pozwolenie na wykonanie określonych robót budowlanych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją (...) z dnia 8 stycznia 2002 r. Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na ocieplenie ścian zewnętrznych budynku handlowego P.H.U. "M." w K.

Od decyzji tej złożyła odwołanie Teresa K. podnosząc, że organ nie dokonał oceny materiału dowodowego i stanu prawnego, czy nie zostały naruszone interesy osób trzecich oraz czy obiekt nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych i uciążliwości dla otoczenia. Dowodziła, że inwestorzy mają nieuregulowany stan prawny nieruchomości.

Wojewoda P. decyzją z dnia 25 marca 2002 r. (...) umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa. Uznał, że odwołująca się nie ma statusu strony postępowania. Wezwana nie wykazała swego interesu prawnego. Na podstawie materiału dowodowego ustalono, iż Teresa K. nie jest właścicielem zarówno nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny obiekt budowlany, jak i działki sąsiedniej. Nie posiada też tytułu własności do kiosku, na prawa do którego powołuje się.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję pełnomocnik Teresy K. wnosił o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 28, art. 84 par. 2 Kpa, prawa budowlanego oraz prawa własności /bez wskazania konkretnych przepisów/. Powoływał się na fakt wybudowania przez skarżącą pawilonu handlowo-usługowego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 4 września 1978 r. na działce nr 1981/2 w K., co według niego dało jej tytuł własności do tego obiektu budowlanego. Zważywszy, że sporny pawilon PHU "M." /inwestora/ znajduje się w odległości 1 m od kiosku skarżącej - decyzja organu I instancji narusza jej interesy. Zasygnalizował, że decyzja ta pozostaje w sprzeczności z bliżej nie określonymi przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Twierdził, że właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy decyzja z dnia 8 stycznia 2002 r. nie jest PHU "M.", a PSS "S."

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozważania w sprawie niniejszej z uwagi na treść zaskarżonej decyzji z dnia 25 marca 2002 r. ograniczają się do problemu procesowego - statusu strony. Organ II instancji uznając brak przymiotu strony Teresy K. umorzył postępowanie odwoławcze bez merytorycznego badania decyzji Starosty K. Stąd zarzuty skargi podważające tę decyzję /organu I instancji/ nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu.

Stroną postępowania administracyjnego zgodnie z art. 28 Kpa jest ten, czyjego interesu prawnego lub prawa dotyczy postępowanie.

Uważa się, że stroną w rozumieniu powyższego przepisu będzie osoba fizyczna lub prawna, lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może, czy powinna uzyskać konkretne korzyści, albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem - jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji państwowej działający w granicach jego właściwości i kompetencji /"Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C.H.Beck, W-wa 1998/. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie III SA 1876/99 /nie publ./ stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.

W postępowaniu odwoławczym zobowiązano skarżącą reprezentowaną przez adwokata, do wykazania jej interesu prawnego. Wezwanie to nie zostało wykonane, udzielenie odpowiedzi w piśmie z dnia 7 marca 2002 r. nie stanowi wypełnienia zobowiązania. Natomiast w ramach czynności podjętych z urzędu ustalono, iż Teresa K. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości nr 1881/1 i 1881/2 w K., bo te stanowią odpowiednio własność PSS "S." oraz miasta K. Nie znaleziono dowodu, by usytuowany na nich kiosk handlowy /użytkowany przez skarżącą/ stanowił jej własność.

W tym miejscu trzeba przypomnieć, że budynki trwale z gruntem związane stanowią wspólną z gruntem własność. Odrębny przedmiot własności stanowić mogą wyłącznie na podstawie przepisów szczególnych /art. 46 Kc/. Zatem skarżąca miała obowiązek wykazania, że posiada tytuł własności do kiosku handlowego usytuowanego częściowo na działce PSS "S.", częściowo na nieruchomości Miasta K. Tego nie wykazała w postępowaniu odwoławczym, zatem prawidłowo umorzono to postępowanie /por. uchwała 7 Sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 - ONSA 1999 Nr 4 poz. 119/.

Dodać można, że do chwili obecnej nie zostało wykazane prawo własności Teresy K. do kiosku - kwiaciarni. Wskazywane pozwolenie na budowę z dnia 4 września 1978 r. nie stanowi dowodu własności obiektu budowlanego. Poprzez uzyskanie takiego pozwolenia budowlanego inwestor nie nabywa własności budynku. Nabycie własności następuje wyłącznie w jeden ze sposobów wskazanych w dziale III Kc lub na podstawie przepisów szczególnych. Pozwolenia na budowę nie zalicza się do żadnego ze wskazanych sposobów nabycia własności. Daje ono inwestorowi wyłącznie uprawnienie do rozpoczęcia i wykonania robót budowlanych objętych decyzją.

W świetle powyższych rozważań nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego zaprezentowane na rozprawie przed NSA w dniu 14 listopada 2002 r. przez stronę skarżącą stanowisko, iż tytuł własności do budynku /pawilonu handlowego - kwiaciarni/ uzyskała ona w ten sposób, że na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała sporny pawilon.

Również z powołanego wyroku w sprawie SA/Bk 1804/01 nie wynika status strony skarżącej w sprawie niniejszej, jako, że przedmiot postępowań niniejszego i powołanego jest zupełnie inny /SA/Bk 1804/01 o zwrot wywłaszczonej nieruchomości/. Niniejszy skład nie kwestionuje faktu poczynienia nakładów na działkach nr 1881/1 i 1881/2 przez Teresę K., jednakże nie daje to jej uprawnień strony w niniejszym postępowaniu. W tym miejscu porównawczo można powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2000 r. w sprawie II SA/Gd 257/98 zawierający stanowisko, że przymiotu strony nie można nadać osobie, która bez tytułu prawnego włada cudzym gruntem i która ponadto chce w postępowaniu administracyjnym realizować swoje cywilnoprawne roszczenia dotyczące między innymi zwrotu nakładów dokonanych na nieruchomości. Osoba taka nie będzie ani adresatem decyzji w sprawie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę, ani też rozstrzygnięcie nie będzie dotyczyło jej interesu prawnego lub obowiązku.

Reasumując - skoro Teresa K. nie wykazała w postępowaniu administracyjnym, iż na podstawie przepisów prawa może żądać ochrony swoich praw - to zachodziły podstawy do uznania, że nie posiada w danym postępowaniu interesu prawnego. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skarga podlegała oddaleniu. Na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak na wstępie.